Wikibooks:సముదాయ పందిరి

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="te">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikibooks</sitename>
    <dbname>tewikibooks</dbname>
    <base>https://te.wikibooks.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.8</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">మీడియా</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ప్రత్యేక</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">చర్చ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">వాడుకరి</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">వాడుకరి చర్చ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikibooks</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikibooks చర్చ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">దస్త్రం</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">దస్త్రంపై చర్చ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">మీడియావికీ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">మీడియావికీ చర్చ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">మూస</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">మూస చర్చ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">సహాయం</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">సహాయం చర్చ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">వర్గం</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">వర్గం చర్చ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">మాడ్యూల్</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">మాడ్యూల్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Wikibooks:సముదాయ పందిరి</title>
    <ns>4</ns>
    <id>2969</id>
    <revision>
      <id>39284</id>
      <parentid>39281</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T13:30:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>1319</id>
      </contributor>
      <comment>/* Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki */ కొత్త విభాగం</comment>
      <origin>39284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="262753" sha1="jzq7h5axqk2z44bmwnb5lbvvtexbzac" xml:space="preserve">&lt;div align=right &gt; {{సహకారం స్థితి}}&lt;/div&gt;
==Invite to WikiConference India 2011 == 

&lt;divw with the  [http://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2011/Wiki_Outreach 100 day long WikiOutreach].
&lt;/span&gt;

As you are part of WikiMedia India community we invite you to be there for conference and share your experience. Thank you for [[Special:Contributions/{{ {{{|safesubst:}}}PAGENAME}}|your contributions]].

We look forward to see you at Mumbai on 18-20 November 2011   
|}&lt;/div&gt;


Please forward to relevant folks in the community. If you want the bot to do the job please sign up at [http://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2011/Wiki_Outreach#Misc] --[[వాడుకరి:Naveenpf|Naveenpf]] 05:40, 6 ఆగష్టు 2011 (UTC)
== కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు వికీమీడియా పురస్కారానికి ప్రతిపాదనలు ఆహ్వానిస్తున్నాం ==
{{fmbox
| image     = [[File:Teluguwriter komarraju lakshmanarao.jpg|80px|link=కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు]]
| imageright= [[File:Wikimedia_logo_text_RGB_te.svg|80px|link=]]
| style     = 
| textstyle = 
| text      = &lt;center&gt;'''తెలుగు వికీమీడియా ప్రాజెక్టుల అభివృద్ధికి కృషిచేసినవారిని [https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AA%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE:%E0%B0%95%E0%B1%8A%E0%B0%AE%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%9C%E0%B1%81_%E0%B0%B2%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B0%A3%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%B5%E0%B1%81_%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE_%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B0%82 కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు వికీమీడియా పురస్కారం]తో సన్మానిద్దాం. మీ దృష్టిలో అర్హులైన సభ్యుని లేక మీ పేరునే స్వయంగా  [https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AA%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE:%E0%B0%A6%E0%B0%B6%E0%B0%BE%E0%B0%AC%E0%B1%8D%E0%B0%A6%E0%B0%BF_%E0%B0%89%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B8%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%B2_%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80_%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%B0_%E0%B0%8E%E0%B0%82%E0%B0%AA%E0%B0%BF%E0%B0%95/%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%A4%E0%B0%BF%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%A6%E0%B0%A8%E0%B0%B2%E0%B1%81  ప్రతిపాదన] చేయండి.&lt;br&gt;గడువు: 9 డిసెంబర్ 2013 11:59(UTC)''&lt;/center&gt;
}}
; తెలుగు వికీపీడియా రచ్చబండలో  ఎంపిక మండలి అధ్యక్షుడు  వైజాసత్య  గారి సందేశం
తెవికీ సభ్యులందరికీ నమస్కారాలు. తెలుగు వికీ పది సంవత్సరాలు పూర్తిచేసుకుంటున్న సందర్భంగా తెలుగు వికీమీడియా ప్రాజెక్టులలో గత పది సంవత్సరాలలో విశేష కృషి చేసి, తెలుగు వికీ ఈ స్థాయికి చేరటానికి దోహదం చేసిన మిత్రులందరినీ ఒక్కసారి మళ్లీ వారి సేవలకు గుర్తు చేసుకొని, వారికి తగు విధంగా గుర్తింపు ఇచ్చే శుభ సందర్భం ఇది. ఈ పురస్కారాల ప్రకటన అధికారికంగా వెలువడక ముందే కొన్ని ప్రతిపాదనలు ప్రారంభించబడటం ఆహ్వానించదగ్గ విషయం. సభ్యులందరూ ఈ ప్రక్రియలో క్రియాశీలకంగా పాల్గొని, గుర్తింపుకు అర్హులైన అందరినీ ప్రతిపాదించి, వాళ్ళను గుర్తించేందుకు తగు సహాయం చేస్తారని ఆశిస్తున్నాను. ఈ పురస్కారాన్ని సాకారం చేయటానికి కృషి చేస్తున్న దశాబ్ది ఉత్సవాల కమిటీకి ధన్యవాదాలు. అలాగే ఈ పురస్కార ప్రతిపాదనకు చాలా సమయం వెచ్చించి రూపుదిద్దిన ఎంపిక సంఘం సభ్యులు అర్జున గారికి, సుజాత గారికి, రాధాకృష్ణ గారికి, రాజశేఖర్ గారికి ధన్యవాదాలు. మీ ప్రతిపాదనలు [[w:వికీపీడియా:దశాబ్ది_ఉత్సవాల_వికీ_పురస్కార_ఎంపిక/ప్రతిపాదనలు|ఇక్కడ]] చేయగలరు. ప్రతిపాదనలు చేయటానికి గడువు సమయం 09 డిసెంబరు 2013 11:59 (UTC) (10డిసెంబరు 2013 05:29 ఉదయం భారత ప్రామాణిక కాలం). స్వీయపత్రిపాదనలు చేయటానికి వెనుకాడవద్దు. మీరు ప్రతిపాదితులైతే, మీ ప్రతిపాదనకు అదనపు సమాచారం చేర్చటానికి మొహమాటపడపద్దు. మన కృషి మనకంటే ఇంక ఎవరికి బాగా తెలుస్తుంది.
అందరూ పాల్గొని ఈ కార్యక్రమాన్ని ఫలప్రదం చేస్తారని ఆశిస్తూ.. 

ఎంపిక సంఘం అధ్యక్షుడు - వైజాసత్య --[[వాడుకరి:వైజాసత్య|వైజాసత్య]] ([[వాడుకరి చర్చ:వైజాసత్య|చర్చ]]) 16:15, 2 డిసెంబర్ 2013 (UTC)
----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 10:51, 3 డిసెంబరు 2013 (UTC)

== IMPORTANT: Admin activity review ==

Hello. A new policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, etc) was recently adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] (your community received a notice about the discussion). According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on smaller wikis. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the new [[:m:Admin activity review|admin activity review]] here.

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no log actions for more than 2 years):
#వైఙాసత్య (administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, '''[[User:Rschen7754|Rs]][[User talk:Rschen7754|chen]][[Special:Contributions/Rschen7754|7754]]''' 03:04, 26 ఆగష్టు 2014 (UTC)

== Global AbuseFilter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Hello,

[[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] is a MediaWiki extension used to detect likely abusive behavior patterns, like pattern vandalism and spam. In 2013, [[m:Special:Mylanguage/Global AbuseFilter|Global AbuseFilters]] were enabled on a limited set of wikis including Meta-Wiki, MediaWiki.org, Wikispecies and (in early 2014) all the &quot;[https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=small.dblist small wikis]&quot;. Recently, global abuse filters were enabled on &quot;[https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=medium.dblist medium sized wikis]&quot; as well. These filters are currently managed by stewards on Meta-Wiki and have shown to be very effective in preventing mass spam attacks across Wikimedia projects. However, there is currently no policy on how the global AbuseFilters will be managed although there are proposals. There is an ongoing [[m:Requests for comment/Global AbuseFilter|request for comment]] on policy governing the use of the global AbuseFilters. In the meantime, specific wikis can opt out of using the global AbuseFilter. These wikis can simply add a request to [[m:Global AbuseFilter/Opt-out wikis|this list]] on Meta-Wiki. More details can be found on [[m:Special:Mylanguage/Global AbuseFilter/2014 announcement|this page]] at Meta-Wiki. If you have any questions, feel free to ask on [[m:Talk:Global AbuseFilter|m:Talk:Global AbuseFilter]].

Thanks,

[[m:User:PiRSquared17|PiRSquared17]], [[m:User:Glaisher|Glaisher]]&lt;/div&gt; — 17:36, 14 నవంబరు 2014 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Glaisher@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_AbuseFilter/2014_announcement_distribution_list&amp;oldid=10495115 --&gt;

== Compact Language Links enabled in this wiki today ==

{{int:Please-translate}}
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Compact-language-links-list.png|thumb|Screenshot of Compact Language Links interlanguage list]]

[[:mw:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|Compact Language Links]] has been available as a beta-feature on all Wikimedia wikis since 2014. With compact language links enabled, users are shown a much shorter list of languages on the interlanguage link section of an article (see image). Based on several factors, this shorter list of languages is expected to be more relevant for them and valuable for finding similar content in a language known to them. More information about compact language links can be found in [[:mw:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|the documentation]].

From today onwards, compact language links has been enabled as the default listing of interlanguage links on this wiki. However, using the button at the bottom, you will be able to see a longer list of all the languages the article has been written in. The setting for this compact list can be changed by using the checkbox under ''User Preferences -&gt; Appearance -&gt; Languages''

The compact language links feature has been tested extensively by the Wikimedia Language team, which developed it. However, in case there are any problems or other feedback please let us know on the [[:mw:Talk:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|project talk page]]. It is to be noted that on some wikis the presence of an existing older gadget that was used for a similar purpose may cause an interference for compact language list. We would like to bring this to the attention of the admins of this wiki. Full details are on [[phab:T131455|this phabricator ticket]] (in English).

This message could only be written in English. We will really appreciate if this message can be translated for other users of this wiki. Thank you. On behalf of the Wikimedia Language team: --[[వాడుకరి:Runab WMF|Runab WMF]] ([[వాడుకరి చర్చ:Runab WMF|చర్చ]]) 07:13, 24 జూన్ 2016 (UTC)

&lt;/div&gt;

== New tools and IP masking ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Hey everyone,

The Wikimedia Foundation wants to work on two things that affect how we patrol changes and handle vandalism and harassment. We want to make the tools that are used to handle bad edits better. We also want to get better privacy for unregistered users so their IP addresses are no longer shown to everyone in the world. We would not hide IP addresses until we have better tools for patrolling.

We have an idea of what tools ''could'' be working better and how a more limited access to IP addresses would change things, but we need to hear from more wikis. You can read more about the project [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|on Meta]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|post comments and feedback]]. Now is when we need to hear from you to be able to give you better tools to handle vandalism, spam and harassment.

You can post in your language if you can't write in English.
[[User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; 14:18, 21 ఆగస్టు 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tools_and_IP_message/Distribution&amp;oldid=19315232 --&gt;

== The consultation on partial and temporary Foundation bans just started ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Hello, 

In a [[:en:Wikipedia:Community_response_to_the_Wikimedia_Foundation%27s_ban_of_Fram/Official_statements#Board_statement|recent statement]], the Wikimedia Foundation Board of Trustees [[:en:Wikipedia:Community_response_to_the_Wikimedia_Foundation%27s_ban_of_Fram/Official_statements#Board_statement|requested that staff hold a consultation]] to &quot;re-evaluat[e] or add community input to the two new office action policy tools (temporary and partial Foundation bans)&quot;.

Accordingly, the Foundation's Trust &amp; Safety team invites all Wikimedians [[:m:Office actions/Community consultation on partial and temporary office actions/09 2019|to join this consultation and give their feedback]] from 30 September to 30 October. 

How can you help?

* Suggest how partial and temporary Foundation bans should be used, if they should (eg: On all projects, or only on a subset);

* Give ideas about how partial and temporary Foundation bans should ideally implemented, if they should be; and/or

* Propose changes to the existing Office Actions policy on partial and temporary bans.

We offer our thanks in advance for your contributions, and we hope to get as much input as possible from community members during this consultation!

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;-- [[user:Kbrown (WMF)|Kbrown (WMF)]] 17:13, 30 సెప్టెంబరు 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=19302497 --&gt;

== Feedback wanted on Desktop Improvements project ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{Int:Please-translate}}

{{int:Hello}}. The Readers Web team at the WMF will work on some [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|improvements to the desktop interface]] over the next couple of years. The goal is to increase usability without removing any functionality. We have been inspired by changes made by volunteers, but that currently only exist as local gadgets and user scripts, prototypes, and volunteer-led skins. We would like to begin the process of bringing some of these changes into the default experience on all Wikimedia projects. 

We are currently in the research stage of this project and are looking for ideas for improvements, as well as feedback on our current ideas and mockups.  So far, we have performed interviews with community members at Wikimania. We have gathered lists of previous volunteer and WMF work in this area. We are examining possible technical approaches for such changes.  

We would like individual feedback on the following:

* Identifying focus areas for the project we have not yet discovered
* Expanding the list of existing gadgets and user scripts that are related to providing a better desktop experience. If you can think of some of these from your wiki, please let us know
* Feedback on the ideas and mockups we have collected so far

We would also like to gather a list of wikis that would be interested in being test wikis for this project - these wikis would be the first to receive the updates once we’re ready to start building. 

When giving feedback, please consider the following goals of the project:

* Make it easier for readers to focus on the content
* Provide easier access to everyday actions (e.g. search, language switching, editing)
* Put things in logical and useful places
* Increase consistency in the interface with other platforms - mobile web and the apps
* Eliminate clutter
* Plan for future growth

As well as the following constraints:

* Not touching the content - no work will be done in terms of styling templates or to the structure of page contents themselves
* Not removing any functionality - things might move around, but all navigational items and other functionality currently available by default will remain
* No drastic changes to the layout - we're taking an evolutionary approach to the changes and want the site to continue feeling familiar to readers and editors

Please give all feedback (in any language) at [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements]] 

After this round of feedback, we plan on building a prototype of suggested changes based on the feedback we receive. You’ll hear from us again asking for feedback on this prototype.

{{Int:Feedback-thanks-title}} [[mw:User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[mw:User talk:Quiddity (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 07:14, 16 అక్టోబరు 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/Global_message_delivery_split_1&amp;oldid=19462889 --&gt;

== Community Wishlist 2020 ==

[[File:Magic Wand Icon 229981 Color Flipped.svg|right|48px]]
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
The '''[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020|2020 Community Wishlist Survey]]''' is now open! This survey is the process where communities decide what the [[m:Community Tech|Community Tech]] team should work on over the next year. We encourage everyone to submit proposals until the deadline on '''November 11, 2019''', or comment on other proposals to help make them better.

'''This year, we’re exclusively focusing on smaller projects (i.e., Wikibooks, Wiktionary, Wikiquote, Wikisource, Wikiversity, Wikispecies, Wikivoyage, and Wikinews).''' We want to help these projects and provide meaningful improvements to diverse communities. If you’re a member of any of these projects, please participate in the survey! To submit proposals, see the guidelines on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020#Guidelines|survey page]]. You can write proposals in any language, and we will translate them for you. Thank you, and we look forward to seeing your proposals!
&lt;/div&gt;
[[:m:user:IFried (WMF)|IFried (WMF)]] 19:30, 4 నవంబరు 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&amp;oldid=19523495 --&gt;

== Wiki Loves Folklore ==

[[File:WLL Subtitled Logo (transparent).svg|100px|right|frameless]]
'''Hello Folks,'''

Wiki Loves Love is back again in 2020 iteration as '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore|Wiki Loves Folklore]]''' from 1 February, 2020 - 29 February, 2020. Join us to celebrate the local cultural heritage of your region with the theme of folklore in the international photography contest at [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&amp;campaign=wllove Wikimedia Commons]. Images, videos and audios representing different forms of folk cultures and new forms of heritage that haven’t otherwise been documented so far are welcome submissions in Wiki Loves Folklore. Learn more about the contest at [[m:Wiki Loves Folklore|Meta-Wiki]] and [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore|Commons]].

'''Kind regards,'''&lt;br/&gt;
[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore/International Team|'''Wiki Loves Folklore International Team''']]&lt;br/&gt;
&lt;small&gt;&amp;mdash;&amp;nbsp;[[User:Tulsi Bhagat|&lt;font color=&quot;black&quot;&gt;'''Tulsi Bhagat'''&lt;/font&gt;]] &lt;small&gt;([[Special:Contributions/Tulsi Bhagat|&lt;font color=&quot;black&quot;&gt;contribs&lt;/font&gt;]] &amp;#124; [[User talk:Tulsi Bhagat|&lt;font color=&quot;black&quot;&gt;talk&lt;/font&gt;]])&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
sent using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 06:15, 18 జనవరి 2020 (UTC)&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wll&amp;oldid=19716850 --&gt;

== Wikimedia 2030: Movement Strategy Community conversations are here! ==

Dear Affiliate Representatives and community members, &lt;br&gt;

The launch of our final round of community conversation is finally here! We are excited to have the opportunity to invite you to take part. &lt;br&gt;
The recommendations have been published! Please take time over the next five weeks to review and help us understand how your organization and community would be impacted.&lt;br&gt;

'''What Does This Mean?'''&lt;br&gt;

The [[:m:Strategy/Wikimedia movement/2018-20/Recommendations|core recommendations document]] has now been published on Meta in Arabic, English, French, German, Hindi, Portuguese, and Spanish. This is the result of more than a year of dedicated work by our working groups, and we are pleased to share the evolution of their work for your final consideration. &lt;br&gt;
In addition to the recommendations text, you can read through key documents such as [[:m:Strategy/Wikimedia movement/2018-20/Recommendations/Principles|Principles]], [[:m:Strategy/Wikimedia movement/2018-20/Recommendations/Process|Process]], and [[:m:Strategy/Wikimedia movement/2018-20/Recommendations/Writers' Reflections|the Writer’s Reflections]], which lend important context to this work and highlight the ways that the recommendations are conceptually interlinked.&lt;br&gt;
We also have a [[:m:Strategy/Wikimedia movement/2018-20/Recommendations/Cover note|brief Narrative of Change]] [5] which offers a summary introduction to the recommendations material. &lt;br&gt;

'''How Is My Input Reflected In This Work?'''&lt;br&gt;

Community input played an important role in the drafting of these recommendations. The core recommendations document reflects this and cites community input throughout in footnotes.
I also encourage you to take a look at our [[:m:Strategy/Wikimedia movement/2018-20/Recommendations/Community input|community input summaries]]. These texts show a further analysis of how all of the ideas you shared last year through online conversations, affiliate meetings, and strategy salons connect to recommendations. Many of the community notes and reports not footnoted in the core recommendations document are referenced here as evidence of the incredible convergence of ideas that have brought us this far.  &lt;br&gt;

'''What Happens Now?'''&lt;br&gt;

Affiliates, online communities, and other stakeholders have the next five weeks to discuss and share feedback on these recommendations. In particular, we’re hoping to better understand how you think they would impact our movement - what benefits and opportunities do you foresee for your affiliate, and why? What challenges or barriers would they pose for you? Your input at this stage is vital, and we’d like to warmly invite you to participate in this final discussion period.&lt;br&gt;

We encourage volunteer discussion co-ordinators for facilitating these discussions in your local language community on-wiki, on social media, informal or formal meet ups, on-hangouts, IRC or the village pump of your project. Please collect a report from these channels or conversations and connect with me directly so that I can be sure your input is collected and used. Alternatively, you can also post the feedback on the meta talk pages of the respective recommendations.

After this five week period, the Core Team will publish a summary report of input from across affiliates, online communities, and other stakeholders for public review before the recommendations are finalized. You can view our updated [https://meta.wikimedia.org/wiki/Strategy/Wikimedia_movement/2018-20/Frequently_asked_questions#/media/File:Community_Conversations_Timeline,_January_to_March_2020.png timeline] here as well as an updated [https://meta.wikimedia.org/wiki/Strategy/Wikimedia_movement/2018-20/Frequently_asked_questions#Movement_Strategy_Community_Conversations_in_Early_2020 FAQ section] that addresses topics like the goal of this current period, the various components of the draft recommendations, and what’s next in more detail. &lt;br&gt;
Thank you again for taking the time to join us in community conversations, and we look forward to receiving your input. (Please help us by translating this message into your local language). Happy reading! [[User:RSharma (WMF)|RSharma (WMF)]] [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 21:31, 20 జనవరి 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RSharma (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:RSharma_(WMF)/southasian_Mass_Message&amp;oldid=19732371 --&gt;

== Movement Learning and Leadership Development Project ==

Hello

The Wikimedia Foundation’s Community Development team is seeking to learn more about the way volunteers learn and develop into the many different roles that exist in the movement. Our goal is to build a movement informed framework that provides shared clarity and outlines accessible pathways on how to grow and develop skills within the movement. To this end, we are looking to speak with you, our community to learn about your journey as a Wikimedia volunteer. Whether you joined yesterday or have been here from the very start, we want to hear about the many ways volunteers join and contribute to our movement.

To learn more about the project, [[:m:special:MyLanguage/Movement Learning and Leadership Development Project|please visit the Meta page]]. If you are interested in participating in the project, please complete [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSegM07N1FK_s0VUECM61AlWOthwdn5zQOlVsa2vaKcx13BwZg/viewform?usp=sf_link this simple Google form]. Although we may not be able to speak to everyone who expresses interest, we encourage you to complete this short form if you are interested in participating!

-- [[user:LMiranda (WMF)|LMiranda (WMF)]] ([[user talk:LMiranda (WMF)|talk]]) 19:00, 22 జనవరి 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&amp;oldid=19738989 --&gt;

== The 2030 movement strategy recommendations are here! ==

Greetings! We are pleased to inform that the [[:m:Strategy/Wikimedia_movement/2018-20/Recommendations|2030 movement strategy recommendations]] have been published on Meta-wiki. Over the last two years, our movement has worked tirelessly to produce these ideas to change our shared future. Many of you participated in the online conversations, hosted strategy salons, attended regional events, and connected with us in-person at Wikimania. These contributions were invaluable, and will help make our movement stronger for years to come. &lt;br&gt;

The finished set of 10 recommendations emphasizes many of our core values, such as equity, innovation, safety, and coordination, while tasking us jointly to turn this vision into a reality. These recommendations clarify and refine the previous version, which was published in January this year. They are at a high strategic level so that the ideas are flexible enough to be adapted to different global and local settings and will allow us to navigate future challenges. Along with the recommendations, we have outlined 10 underlying [[:m:Strategy/Wikimedia_movement/2018-20/Recommendations/Movement_Strategy_Principles|principles]], [[:m:Wikimedia_movement/2018-20/Recommendations/Summary|a narrative of change]], and a [[:m:Strategy/Wikimedia_movement/2018-20/Recommendations/Glossary|glossary]] of key terms for better context.&lt;br&gt;

The recommendations are available in numerous languages, including Arabic, German, Hindi, English, French, Portuguese, and Spanish for you to read and share widely. We encourage you to read the recommendations in your own time and at your own pace, either [[:m:Strategy/Wikimedia_movement/2018-20/Recommendations|online]] or in a [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikimedia_2030_Movement_Strategy_Recommendations_in_English.pdf PDF]. There are a couple of other formats for you to take a deeper dive if you wish, such as a one-page summary, slides, and office hours, all collected on Meta. If you would like to comment, you are welcome to do so on the Meta talk pages. However, please note that these are the final version of the recommendations. No further edits will be made. This final version of the recommendations embodies an aspiration for how the Wikimedia movement should continue to change in order to advance that direction and meet the Wikimedia vision in a changing world. &lt;br&gt;

In terms of next steps, our focus now shifts toward implementation. In light of the cancellation of the Wikimedia Summit, the Wikimedia Foundation is determining the best steps for moving forward through a series of virtual events over the coming months. We will also be hosting live [[:m:Strategy/Wikimedia_movement/2018-20/Recommendations#Join_the_movement_strategy_office_hours|office hours]] in the next coming few days, where you can join us to celebrate the Strategy and ask questions! Please stay tuned, and thank you once again for helping to drive our movement forward, together. [[User:RSharma (WMF)|RSharma (WMF)]]
&lt;!-- Message sent by User:RSharma (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:RSharma_(WMF)/southasian_Mass_Message&amp;oldid=20082498 --&gt;

== Feedback on movement names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}}. Apologies if you are not reading this message in your native language. {{int:please-translate}} if necessary. {{Int:Feedback-thanks-title}}

There are a lot of conversations happening about the future of our movement names. We hope that you are part of these discussions and that your community is represented.

Since 16 June, the Foundation Brand Team has been running a [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_9G2dN7P0T7gPqpD survey] in 7 languages about [[m:Special:MyLanguage/Communications/Wikimedia brands/2030 movement brand project/Naming convention proposals|3 naming options]]. There are also community members sharing concerns about renaming in a [[m:Special:MyLanguage/Community open letter on renaming|Community Open Letter]]. 

Our goal in this call for feedback is to hear from across the community, so we encourage you to participate in the survey, the open letter, or both. The survey will go through 7 July in all timezones. Input from the survey and discussions will be analyzed and published on Meta-Wiki.

Thanks for thinking about the future of the movement, --[[:m:Talk:Communications/Wikimedia brands/2030 movement brand project|The Brand Project team]], 19:52, 2 జూలై 2020 (UTC)

''Note: The survey is conducted via a third-party service, which may subject it to additional terms. For more information on privacy and data-handling, see the [[foundation:Special:MyLanguage/Naming Convention Proposals Movement Feedback Survey Privacy Statement|survey privacy statement]].''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Elitre_(WMF)/All_wikis_June_2020&amp;oldid=20238848 --&gt;

== Announcing a new wiki project! Welcome, Abstract Wikipedia ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

Hi all,

It is my honor to introduce Abstract Wikipedia, a new project that has been unanimously approved by the Wikimedia Foundation Board of Trustees. Abstract Wikipedia proposes a new way to generate baseline encyclopedic content in a multilingual fashion, allowing more contributors and more readers to share more knowledge in more languages. It is an approach that aims to make cross-lingual cooperation easier on our projects, increase the sustainability of our movement through expanding access to participation, improve the user experience for readers of all languages, and innovate in free knowledge by connecting some of the strengths of our movement to create something new.

This is our first new project in over seven years. Abstract Wikipedia was submitted as a project proposal by Denny Vrandečić in May 2020 &lt;ref&gt;[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]&lt;/ref&gt; after years of preparation and research, leading to a detailed plan and lively discussions in the Wikimedia communities. We know that the energy and the creativity of the community often runs up against language barriers, and information that is available in one language may not make it to other language Wikipedias. Abstract Wikipedia intends to look and feel like a Wikipedia, but build on the powerful, language-independent conceptual models of Wikidata, with the goal of letting volunteers create and maintain Wikipedia articles across our polyglot Wikimedia world.

The project will allow volunteers to assemble the fundamentals of an article using words and entities from Wikidata. Because Wikidata uses conceptual models that are meant to be universal across languages, it should be possible to use and extend these building blocks of knowledge to create models for articles that also have universal value. Using code, volunteers will be able to translate these abstract “articles” into their own languages. If successful, this could eventually allow everyone to read about any topic in Wikidata in their own language.

As you can imagine, this work will require a lot of software development, and a lot of cooperation among Wikimedians. In order to make this effort possible, Denny will join the Foundation as a staff member in July and lead this initiative. You may know Denny as the creator of Wikidata, a long-time community member, a former staff member at Wikimedia Deutschland, and a former Trustee at the Wikimedia Foundation &lt;ref&gt;[[m:User:Denny|User:Denny]]&lt;/ref&gt;. We are very excited that Denny will bring his skills and expertise to work on this project alongside the Foundation’s product, technology, and community liaison teams.

It is important to acknowledge that this is an experimental project, and that every Wikipedia community has different needs. This project may offer some communities great advantages. Other communities may engage less. Every language Wikipedia community will be free to choose and moderate whether or how they would use content from this project.

We are excited that this new wiki-project has the possibility to advance knowledge equity through increased access to knowledge. It also invites us to consider and engage with critical questions about how and by whom knowledge is constructed. We look forward to working in cooperation with the communities to think through these important questions.

There is much to do as we begin designing a plan for Abstract Wikipedia in close collaboration with our communities. I encourage you to get involved by going to the project page and joining the new mailing list &lt;ref&gt;[[mail:abstract-wikipedia|Abstract Wikipedia mailing list]]&lt;/ref&gt;. We recognize that Abstract Wikipedia is ambitious, but we also recognize its potential. We invite you all to join us on a new, unexplored path.

Yours,

Katherine Maher (Executive Director, Wikimedia Foundation) 

&lt;references/&gt;
&lt;/div&gt; &lt;small&gt;Sent by [[:m:User:Elitre (WMF)]] 19:56, 9 జూలై 2020 (UTC) - '''[[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/July 2020 announcement]]''' &lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Elitre_(WMF)/All_wikis_June_2020&amp;oldid=20265886 --&gt;

==User:Arjunaraoc Admin request, with import rights from Telugu wikipedia==
Telugu wikibooks needs administrative access for importing pages which are present on Telugu wikipedia, but not appropriate for Wikipedia ([[w:చర్చ:ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు (A)|see the discussion in Telugu language]]). These pages need to be protected for anonymous editors. As there is no active admins, I would like to become the admin. I request the adminship be given without time limit, as I may need to perform admin actions  in future. I already hold admin, bureaucrat right on Telugu wikipedia and admin right on Telugu Wikisource. I request wikibooks users  to give their feedback on the proposal  with in a  week that is by 25 July 2020.Request recently active [[User:Veeven]] and others  to respond below against any one of the options. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:49, 18 జూలై 2020 (UTC)
===Agree===
# - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] ([[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|చర్చ]]) 17:24, 18 జూలై 2020 (UTC)
# - [[వాడుకరి:Veeven|Veeven]] ([[వాడుకరి చర్చ:Veeven|చర్చ]]) 06:35, 19 జూలై 2020 (UTC)
# - [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:16, 19 జూలై 2020 (UTC)
# - [[వాడుకరి:Vemurione|Vemurione]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vemurione|చర్చ]]) 14:52, 20 జూలై 2020 (UTC)
# [[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] ([[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari|చర్చ]]) 07:24, 21 జూలై 2020 (UTC)

&lt;Add Sign with prefix #  above&gt;

===Disagree===
&lt;Add Sign with prefix #  above&gt;
===Neutral===
&lt;Add Sign with prefix #  above&gt;
===Decision===
As per the above the community has approved the above request with  5 votes in support and none against. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 04:46, 27 జూలై 2020 (UTC)
: Thanks  [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] ,  [[వాడుకరి:Veeven|Veeven]],  [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]],  [[వాడుకరి:Vemurione|Vemurione]] , [[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]]  for your response. I have been granted adminship for six months as per https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#arjunaraoc@te.wikibooks.  As the import rights are available for wiki admins, I was advised to initiate a separate discussion for site configuration change to import from wikipedia.  Inview of the further delay and no assurance that the config change will be granted, I am not keen to take up the same. I will be doing the transfer from wikipedia manually if possible with the assistance of bot as the number of pages to be transferred is small.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:42, 27 జూలై 2020 (UTC)
==యూనివర్సల్ లాంగ్వేజి సెలెక్టర్  చేతనం==
Mediawiki:Common.js లో పాత లిప్యంతరీకరణ కోడ్ తొలగించిన తరువాత, యూనివర్సల్ లాంగ్వేజి సెలెక్టర్ పని చేస్తున్నది. వాడుకరులు ఎడమవైపు ఆదేశ వరుసలో  భాషలు అన్న దగ్గర   కావలసిన ఎంపికలు ఎంచుకొని దానిని చేతనం చేసుకొని, ఇతర తెలుగు వికీలలో లాగా ఇక్కడ పనిచేయవచ్చు. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 07:47, 29 జూలై 2020 (UTC)
==Site configuration change to enable import from tewiki ==
As there is more usage now on tewikibooks, we need to have templates which support discussion, notices, etc.  As these are available in te.wikipedia.org, we need to have import source specified as Telugu Wikipedia. I request all active users (([[User:Veeven]] [[User:Vemurione]] and others) to give their feedback below on this request wihtin a week, i.e 10 Aug 2020.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 04:32, 3 ఆగస్టు 2020 (UTC)
===Agree===
# [[వాడుకరి:Veeven|Veeven]] ([[వాడుకరి చర్చ:Veeven|చర్చ]]) 11:05, 3 ఆగస్టు 2020 (UTC)
# [[వాడుకరి:Vemurione|Vemurione]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vemurione|చర్చ]]) 09:28, 4 ఆగస్టు 2020 (UTC)

&lt;Add Sign with prefix #  above&gt;

===Disagree===
&lt;Add Sign with prefix #  above&gt;
===Neutral===
&lt;Add Sign with prefix #  above&gt;
===Decision===
Request is approved by the community. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 07:09, 11 ఆగస్టు 2020 (UTC)
:Raised Phabricator ticket [https://phabricator.wikimedia.org/T260107 T260107]
::Ticket is resolved. Admins can import pages (mostly templates) from Telugu wikipedia. If there is a need, do let me know.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 21:56, 4 సెప్టెంబరు 2020 (UTC)

==Arjuna request for Interface admin right==
As there is more usage now on tewikibooks, we need to update Mediawiki:Common.js and Mediawiki:Common.css to facilitate  working of templates. I am requesting for Interface admin right on tewikibooks. I request all active users (([[User:Veeven]] [[User:Vemurione]] and others) to give their feedback below on this request wihtin a week, i.e 10 Aug 2020.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:32, 3 ఆగస్టు 2020 (UTC)
===Agree===
# [[వాడుకరి:Veeven|Veeven]] ([[వాడుకరి చర్చ:Veeven|చర్చ]]) 11:06, 3 ఆగస్టు 2020 (UTC)
# [[వాడుకరి:Vemurione|Vemurione]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vemurione|చర్చ]]) 09:23, 4 ఆగస్టు 2020 (UTC)

&lt;Add Sign with prefix #  above&gt;

===Disagree===
&lt;Add Sign with prefix #  above&gt;
===Neutral===
&lt;Add Sign with prefix #  above&gt;
===Decision===
Request is approved by the community. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 07:09, 11 ఆగస్టు 2020 (UTC)
:I have been granted Interface admin right for a period of five months. If anyone has problem with interface, please let me know.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 10:25, 13 ఆగస్టు 2020 (UTC)

==Update to Interface code==
I have updated the  Mediawiki:Common.js and Mediawiki:Common.css files by copying the relevant files from tewiki. This helps in keeping the templates and others imported from tewiki function correctly. If you notice any problems let me know.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 10:25, 13 ఆగస్టు 2020 (UTC)

== Important: maintenance operation on September 1st ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2020|Read this message in another language]]  •  [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2020|{{int:please-translate}}]]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will be testing its secondary data centre.  This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. 

They will switch all traffic to the secondary data centre on '''Tuesday, September 1st 2020'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made.  We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on Tuesday, September 1st. The test will start at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200901T14 14:00 UTC] (15:00 BST, 16:00 CEST, 10:00 EDT, 19:30 IST, 07:00 PDT, 23:00 JST, and in New Zealand at 02:00 NZST on Wednesday September 2).
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message.  We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it.  If you see the error message, then please wait until everything is back to normal.  Then you should be able to save your edit.  But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
*There will be code freezes for the week of September 1st, 2020.  Non-essential code deployments will not happen.

This project may be postponed if necessary.  You can [[wikitech:Switch Datacenter#Schedule for 2018 switch|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule.  There will be more notifications about this.  '''Please share this information with your community.''' 
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;span dir=ltr&gt;[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|talk]])&lt;/span&gt; 13:48, 26 ఆగస్టు 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=20384955 --&gt;

== Invitation to participate in the conversation ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
''{{int:Hello}}. Apologies for cross-posting, and that you may not be reading this message in your native language: translations of the following announcement may be available on '''[[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Draft review/Invitation (long version)|Meta]]'''. {{int:please-translate}}. {{Int:Feedback-thanks-title}}''

We are excited to share '''[[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Draft review|a draft of the Universal Code of Conduct]]''', which the Wikimedia Foundation Board of Trustees called for earlier this year, for your review and feedback. The discussion will be open until October 6, 2020.

The UCoC Drafting Committee wants to learn which parts of the draft would present challenges for you or your work. What is missing from this draft? What do you like, and what could be improved?

Please join the conversation and share this invitation with others who may be interested to join, too. 

To reduce language barriers during the process, you are welcomed to translate this message and the [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Draft review|Universal Code of Conduct/Draft review]]. You and your community may choose to provide your opinions/feedback using your local languages.

To learn more about the UCoC project, see the [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] page, and the [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/FAQ|FAQ]], on Meta.

Thanks in advance for your attention and contributions, [[:m:Talk:Trust_and_Safety|The Trust and Safety team at Wikimedia Foundation]], 17:55, 10 సెప్టెంబరు 2020 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Draft_review/Invitation_(long_version)/List&amp;oldid=20440292 --&gt;

== Wiki of functions naming contest ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:Please-translate}}

{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Wikimedia wiki project. This project will be a wiki where the community can work together on a library of [[m:Special:MyLanguage/Abstract_Wikipedia/Wiki_of_functions_naming_contest#function|functions]]. The community can create new functions, read about them, discuss them, and share them. Some of these functions will be used to help create language-independent Wikipedia articles that can be displayed in any language, as part of the Abstract Wikipedia project. But functions will also be usable in many other situations.

There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with voting beginning on 29 September and 27 October. Our goal is to have a final project name selected on 8 December. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Wiki of functions naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[m:User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]]&lt;/div&gt; 21:26, 29 సెప్టెంబరు 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/Global_message_delivery_split_6&amp;oldid=20492312 --&gt;

== Wiki of functions naming contest ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:Please-translate}}

{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Wikimedia wiki project. This project will be a wiki where the community can work together on a library of [[m:Special:MyLanguage/Abstract_Wikipedia/Wiki_of_functions_naming_contest#function|functions]]. The community can create new functions, read about them, discuss them, and share them. Some of these functions will be used to help create language-independent Wikipedia articles that can be displayed in any language, as part of the Abstract Wikipedia project. But functions will also be usable in many other situations.

There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with voting beginning on 29 September and 27 October. Our goal is to have a final project name selected on 8 December. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Wiki of functions naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[m:User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]]&lt;/div&gt; 22:49, 29 సెప్టెంబరు 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/Global_message_delivery_split_6&amp;oldid=20492312 --&gt;

== Call for feedback about Wikimedia Foundation Bylaws changes and Board candidate rubric ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}}. Apologies if you are not reading this message in your native language. {{Int:Please-translate}}.

Today the Wikimedia Foundation Board of Trustees starts two calls for feedback. One is about changes to the Bylaws mainly to increase the Board size from 10 to 16 members. The other one is about a trustee candidate rubric to introduce new, more effective ways to evaluate new Board candidates. The Board welcomes your comments through 26 October. For more details, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard/October 2020 - Call for feedback about Bylaws changes and Board candidate rubric|check the full announcement]]. 

{{Int:Feedback-thanks-title}} [[m:User:Qgil-WMF|Qgil-WMF]] ([[m:User talk:Qgil-WMF|talk]]) 17:09, 7 అక్టోబరు 2020 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Elitre_(WMF)/Board2&amp;oldid=20519857 --&gt;

== Regional Call for South Asia - Oct. 30 ==

Hi everyone. The time has come to put Movement Strategy into work and we need your help. We are inviting South Asian communities, Indian Wikimedians, and anyone else interested to join a region-focused conversation on Movement Strategy and implementation. Please join us on '''Friday Oct. 30 at 19.30 / 7:30 pm IST''' ([http://meet.google.com/qpn-xjrm-irj Google Meet]). 

The purpose of the meeting is to get prepared for global conversations, to identify priorities for implementation in 2021, and to plan the following steps. There are [[m:Strategy/Wikimedia_movement/2018-20/Recommendations | 10 recommendations]] and they propose multiple [[m:Strategy/Wikimedia movement/2018-20/Transition/List of Initiatives | 45 initiatives]] written over two years by many Wikimedians. It is now up to communities to decide which ones we should work on together in 2021, starting with [[m:Strategy/Wikimedia_movement/2018-20/Transition/Prioritization_events | local and regional conversations]]. Global meetings will take place later in November when we will discuss global coordination and resources. More information about the global events will be shared soon. 

* What is work you’re already doing that is aligned with Movement Strategy?
* What are priorities for you in 2021?
* What are things we should all work on globally? 

We would not be able to grow and diversify as a movement if communities from South Asia are not meaningfully involved in implementing the recommendations. Join the conversation with your questions and ideas, or just come to say hi. See you on Friday October 30.

''A translatable version of this message [[m:User:CKoerner (WMF)/Regional Call for South Asia - Oct. 30|can be found on Meta]]''.

[[m:User:MPourzaki (WMF)|MPourzaki (WMF)]] ([[m:User talk:MPourzaki (WMF)|talk]]) 17:24, 19 అక్టోబరు 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:RSharma_(WMF)/southasian_Mass_Message&amp;oldid=20551394 --&gt;

== Important: maintenance operation on October 27 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2020|Read this message in another language]]  •  [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch+2020&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers.  This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. 

They will switch all traffic back to the primary data center on '''Tuesday, October 27 2020'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made.  We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on Tuesday, October 27. The test will start at [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 14:00 UTC] (14:00 WET, 15:00 CET, 10:00 EDT, 19:30 IST, 07:00 PDT, 23:00 JST, and in New Zealand at 03:00 NZDT on Wednesday October 28).
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message.  We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it.  If you see the error message, then please wait until everything is back to normal.  Then you should be able to save your edit.  But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
*There will be code freezes for the week of October 26, 2020.  Non-essential code deployments will not happen.

This project may be postponed if necessary.  You can [[wikitech:Switch_Datacenter#Schedule_for_2020_switch|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule.  There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; -- &lt;span dir=ltr&gt;[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|talk]])&lt;/span&gt;  17:10, 21 అక్టోబరు 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=20519839 --&gt;

== Wiki of functions naming contest - Round 2 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}}.
Reminder: Please help to choose the name for the new Wikimedia wiki project - the library of functions. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikicode, Wikicodex, Wikifunctions, Wikifusion, Wikilambda, Wikimedia Functions&lt;/span&gt;. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Wiki of functions naming contest/Names|please learn more and vote now]]''' at Meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}} --[[m:User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]]
&lt;/div&gt; 22:10, 5 నవంబరు 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=20564572 --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Invitation|Community Wishlist Survey 2021]] ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Magic Wand Icon 229981 Color Flipped.svg|thumb|48px]]
The '''[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|2021 Community Wishlist Survey]]''' is now open!
This survey is the process where communities decide what the [[m:Community Tech|Community Tech]] team should work on over the next year. We encourage everyone to submit proposals until the deadline on '''{{#time:j xg|2020-11-30|{{PAGELANGUAGE}}}}''', or comment on other proposals to help make them better.
The communities will vote on the proposals between {{#time:j xg|2020-12-08|{{PAGELANGUAGE}}}} and {{#time:j xg|2020-12-21|{{PAGELANGUAGE}}}}.

The Community Tech team is focused on tools for experienced Wikimedia editors.
You can write proposals in any language, and we will translate them for you. Thank you, and we look forward to seeing your proposals!
&lt;/div&gt;

&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;[[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/span&gt;

18:09, 20 నవంబరు 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGrabarczuk_(WMF)/sandbox/1&amp;oldid=20689939 --&gt;

== Wikidata descriptions changes to be included more often in Recent Changes and Watchlist ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
''Sorry for sending this message in English. Translations are available on [[m:Special:MyLanguage/Announcements/Announcement Wikidata descriptions in watchlist|this page]]. Feel free to translate it in more languages!''

As you may know, you can include changes coming from Wikidata in your Watchlist and Recent Changes ([[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist|in your preferences]]). Until now, this feature didn’t always include changes made on Wikidata descriptions due to the way Wikidata tracks the data used in a given article.

Starting on December 3rd, the Watchlist and Recent Changes will include changes on the descriptions of Wikidata Items that are used in the pages that you watch. This will only include descriptions in the language of your wiki to make sure that you’re only seeing changes that are relevant to your wiki.

This improvement was requested by many users from different projects. We hope that it can help you monitor the changes on Wikidata descriptions that affect your wiki and participate in the effort of improving the data quality on Wikidata for all Wikimedia wikis and beyond.

Note: if you didn’t use the Wikidata watchlist integration feature for a long time, feel free to give it another chance! The feature has been improved since the beginning and the content it displays is more precise and useful than at the beginning of the feature in 2015.

If you encounter any issue or want to provide feedback, feel free to use [[Phab:T191831|this Phabricator ticket]]. Thanks!

[[:d:User:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]] 14:39, 30 నవంబరు 2020 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lea_Lacroix_(WMDE)/wikis&amp;oldid=20728482 --&gt;

== 2020 Coolest Tool Award Ceremony on December 11th ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hello all,

The ceremony of the 2020 [[m:Coolest_Tool_Award|Wikimedia Coolest Tool Award]] will take place virtually on Friday, December 11th, at 17:00 GMT. This award is highlighting tools that have been nominated by contributors to the Wikimedia projects, and the ceremony will be a nice moment to show appreciation to the tools developers and maybe discover new tools!

You will find more information [[m:Coolest_Tool_Award|here]] about the livestream and the discussions channels. Thanks for your attention, [[:d:User:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]] 10:55, 7 డిసెంబరు 2020 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=20734978 --&gt;

== Community Wishlist Survey 2021 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Magic Wand Icon 229981 Color Flipped.svg|thumb|48px]]
'''We invite all registered users to vote on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|2021 Community Wishlist Survey]]. You can vote from now until {{#time:j xg|2020-12-21|en}} for as many different wishes as you want.'''

In the Survey, wishes for new and improved tools for experienced editors are collected. After the voting, we will do our best to grant your wishes. We will start with the most popular ones.

We, the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]], are one of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation]] teams. We create and improve editing and wiki moderation tools. What we work on is decided based on results of the Community Wishlist Survey. Once a year, you can submit wishes. After two weeks, you can vote on the ones that you're most interested in. Next, we choose wishes from the survey to work on. Some of the wishes may be granted by volunteer developers or other teams.

'''[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Tracking|You can view and vote all proposals here.]]'''

We are waiting for your votes. Thank you!
&lt;/div&gt;
[[user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]

00:52, 15 డిసెంబరు 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGrabarczuk_(WMF)/sandbox/1&amp;oldid=20689939 --&gt;

== Moving Wikimania 2021 to a Virtual Event ==

&lt;div class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Wikimania_logo_with_text_2.svg|right|alt=Wikimania's logo.|75px]]

''{{int:Hello}}. Apologies if you are not reading this message in your native language. {{Int:Please-translate}}. {{Int:Feedback-thanks-title}}''

[[:m:Wikimania 2021|Wikimania will be a virtual event this year]], and hosted by a wide group of community members. Whenever the next in-person large gathering is possible again, [[:m:ESEAP Hub|the ESEAP Core Organizing Team]] will be in charge of it. Stay tuned for more information about how ''you'' can get involved in the planning
process and other aspects of the event. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2021-January/096141.html Please read the longer version of this announcement on wikimedia-l]. 

''ESEAP Core Organizing Team, Wikimania Steering Committee, Wikimedia Foundation Events Team'', 15:15, 27 జనవరి 2021 (UTC) 
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Elitre_(WMF)/Wikimania21&amp;oldid=21014617 --&gt;

== Project Grant Open Call ==

This is the announcement for the [[m:Grants:Project|Project Grants program]] open call that started on January 11, with the submission deadline of February 10, 2021.&lt;br&gt; This first open call will be focussed on Community Organizing proposals. A second open call focused on research and software proposals is scheduled from February 15 with a submission deadline of March 16, 2021.&lt;br&gt;

For the Round 1 open call, we invite you to propose grant applications that fall under community development and organizing (offline and online) categories. Project Grant funds are available to support individuals, groups, and organizations to implement new experiments and proven ideas, from organizing a better process on your wiki, coordinating a campaign or editathon series to providing other support for community building.  We offer the following resources to help you plan your project and complete a grant proposal:&lt;br&gt;

* Weekly proposals clinics via Zoom during the Open Call. Join us for [[m:Grants:Project|#Upcoming_Proposal_Clinics|real-time discussions]] with Program Officers and select thematic experts and get live feedback about your Project Grants proposal. We’ll answer questions and help you make your proposal better. We also offer these support pages to help you build your proposal:
* [[m:Grants:Project/Tutorial|Video tutorials]] for writing a strong application&lt;br&gt;
* General [[m:Grants:Project/Plan|planning page]] for Project Grants &lt;br&gt;
* [[m:Grants:Project/Learn|Program guidelines and criteria]]&lt;br&gt;

Program officers are also available to offer individualized proposal support upon request. Contact us if you would like feedback or more information.&lt;br&gt;

We are excited to see your grant ideas that will support our community and make an impact on the future of Wikimedia projects. Put your idea into motion, and [[m:Grants:Project/Apply|submit your proposal]] by February 10, 2021!&lt;br&gt;

Please feel free to get in touch with questions about getting started with your grant application, or about serving on the Project Grants Committee. Contact us at projectgrants{{at}}wikimedia.org. Please help us translate this message to your local language. [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 08:00, 28 జనవరి 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RSharma (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=20808431 --&gt;

== Wiki Loves Folklore 2021 is back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

{{int:please-translate}}

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2021|Wiki Loves Folklore 2021]]''' an international photography contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the 1st till the 28th of February.

You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&amp;campaign=wlf_2021 submitting] them in this commons contest.

Please support us in translating the [[:c:Commons: Wiki Loves Folklore 2021|project page]] and a [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:Translate?group=Centralnotice-tgroup-wikiloveslove2020&amp;language=en&amp;filter=%21translated&amp;action=translate|one-line banner message] to help us spread the word in your native language.

'''Kind regards,'''

'''Wiki loves Folklore International Team'''

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:25, 6 ఫిబ్రవరి 2021 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wll&amp;oldid=21073884 --&gt;

== Proposal: Set two-letter project shortcuts as alias to project namespace globally ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:please-translate}}

Hello everyone,

I apologize for posting in English. I would like to inform everyone that I created a new global request for comment (GRFC) at Meta Wiki, which may affect your project: [[:m:Requests for comment/Set short project namespace aliases by default globally]].

In this GRFC, I propose that two-project shortcuts for project names will become a default alias for the project namespace. For instance, on all Wikipedias, WP will be an alias to the Wikipedia: namespace (and similar for other projects). Full list is available in the GRFC.

This is already the case for Wikivoyages, and many individual projects asked for this alias to be implemented. I believe this makes it easier to access the materials in the project namespace, as well as creating shortcuts like &lt;tt&gt;WP:NPOV&lt;/tt&gt;, as well as helps new projects to use this feature, without having to figure out how to request site configuration changes first.

As far as I can see, {{SITENAME}} currently does not have such an alias set. This means that such an alias will be set for you, if the GRFC is accepted by the global community.

I would like to ask all community members to participate in the request for comment at Meta-Wiki, see [[:m:Requests for comment/Set short project namespace aliases by default globally]].

Please feel free to [[:m:User talk:Martin Urbanec|ask me]] if you have any questions about this proposal.

Best regards,&lt;br /&gt;
--[[:m:User:Martin Urbanec|Martin Urbanec]] ([[:m:User talk:Martin Urbanec|talk]]) 14:13, 18 ఫిబ్రవరి 2021 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Martin Urbanec@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Martin_Urbanec/MassMessage&amp;oldid=21125035 --&gt;

== Wikifunctions logo contest ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{Int:Hello}}. Please help to choose a design concept for the logo of the new Wikifunctions wiki. Voting starts today and will be open for 2 weeks. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Wikifunctions logo concept/Vote|please learn more and vote now]]''' at Meta-Wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[m:User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]]&lt;/div&gt; 01:45, 2 మార్చి 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=21087740 --&gt;

== Universal Code of Conduct – 2021 consultations ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
=== Universal Code of Conduct Phase 2 ===

{{int:please-translate}}

The [[:wmf:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|'''Universal Code of Conduct (UCoC)''']] provides a universal baseline of acceptable behavior for the entire Wikimedia movement and all its projects. The project is currently in Phase 2, outlining clear enforcement pathways. You can read more about the whole project on its [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|'''project page''']].

==== Drafting Committee: Call for applications ====

The Wikimedia Foundation is recruiting volunteers to join a committee to draft how to make the code enforceable. Volunteers on the committee will commit between 2 and 6 hours per week from late April through July and again in October and November. It is important that the committee be diverse and inclusive, and have a range of experiences, including both experienced users and newcomers, and those who have received or responded to, as well as those who have been falsely accused of harassment.

To apply and learn more about the process, see [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee|Universal Code of Conduct/Drafting committee]].

==== 2021 community consultations: Notice and call for volunteers / translators ====

From 5 April – 5 May 2021 there will be conversations on many Wikimedia projects about how to enforce the UCoC. We are looking for volunteers to translate key material, as well as to help host consultations on their own languages or projects using suggested [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/2021 consultations/Discussion|key questions]]. If you are interested in volunteering for either of these roles, please [[:m:Talk:Universal Code of Conduct/2021 consultations|contact us]] in whatever language you are most comfortable.

To learn more about this work and other conversations taking place, see [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/2021 consultations|Universal Code of Conduct/2021 consultations]].

-- [[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] ([[User talk:Xeno (WMF)|talk]]) 21:46, 5 ఏప్రిల్ 2021 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:MNadzikiewicz (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:MNadzikiewicz_(WMF)/Without_Russian,_Polish_and_translated/1&amp;oldid=21302384 --&gt;
==User:Arjunaraoc Admin request ==
Telugu wikibooks needs administrative access for importing pages from Telugu wikipedia, but not appropriate for Wikipedia ([[w:మూస చర్చ:తెలుగుభాషాసింగారం|see the discussion in Telugu language]]). As there is no active admins, I would like to become the admin. I request the adminship be given for 6 months. I already hold admin, bureaucrat right on Telugu wikipedia and admin right on Telugu Wikisource. I request wikibooks users  to give their feedback on the proposal  with in a  week that is by 23 April 2021.Request [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], [[User:K.Venkataramana|కె వెంకటరమణ]], active users and others  to respond below against any one of the options.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 04:06, 16 ఏప్రిల్ 2021 (UTC)

===Agree===
# [[వాడుకరి:Vemurione|Vemurione]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vemurione|చర్చ]]) 12:19, 26 జూన్ 2021 (UTC)

===Agree===
# [[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] ([[వాడుకరి చర్చ:K.Venkataramana|చర్చ]]) 09:46, 16 ఏప్రిల్ 2021 (UTC)
&lt;Add Sign with prefix #  above&gt;

===Disagree===
&lt;Add Sign with prefix #  above&gt;
===Neutral===
&lt;Add Sign with prefix #  above&gt;
===Decision===
There was only one response in approval and none against. Hence the request is treated as approved. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 03:27, 19 మే 2021 (UTC)
:I was given adminship for six months. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 04:34, 22 మే 2021 (UTC)

== Universal Code of Conduct News – Issue 1 ==

&lt;div style = &quot;line-height: 1.2&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Universal Code of Conduct News'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:120%; color:#404040;&quot;&gt;'''Issue 1, June 2021'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[m:Universal Code of Conduct/Newsletter/1|Read the full newsletter]]&lt;/span&gt;
----
Welcome to the first issue of [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct News]]! This newsletter will help Wikimedians stay involved with the development of the new code, and will distribute relevant news, research, and upcoming events related to the UCoC.

Please note, this is the first issue of UCoC Newsletter which is delivered to all subscribers and projects as an announcement of the initiative. If you want the future issues delivered to your talk page, village pumps, or any specific pages you find appropriate, you need to [[m:Global message delivery/Targets/UCoC Newsletter Subscription|subscribe here]].

You can help us by translating the newsletter issues in your languages to spread the news and create awareness of the new conduct to keep our beloved community safe for all of us. Please [[m:Universal Code of Conduct/Newsletter/Participate|add your name here]] if you want to be informed of the draft issue to translate beforehand. Your participation is valued and appreciated.
&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;&quot;&gt;
* '''Affiliate consultations''' – Wikimedia affiliates of all sizes and types were invited to participate in the UCoC affiliate consultation throughout March and April 2021. ([[m:Universal Code of Conduct/Newsletter/1#sec1|continue reading]])
* '''2021 key consultations''' – The Wikimedia Foundation held enforcement key questions consultations in April and May 2021 to request input about UCoC enforcement from the broader Wikimedia community. ([[m:Universal Code of Conduct/Newsletter/1#sec2|continue reading]])
* '''Roundtable discussions''' – The UCoC facilitation team hosted two 90-minute-long public roundtable discussions in May 2021 to discuss UCoC key enforcement questions. More conversations are scheduled. ([[m:Universal Code of Conduct/Newsletter/1#sec3|continue reading]])
* '''Phase 2 drafting committee''' – The drafting committee for the phase 2 of the UCoC started their work on 12 May 2021. Read more about their work. ([[m:Universal Code of Conduct/Newsletter/1#sec4|continue reading]])
* '''Diff blogs''' – The UCoC facilitators wrote several blog posts based on interesting findings and insights from each community during local project consultation that took place in the 1st quarter of 2021. ([[m:Universal Code of Conduct/Newsletter/1#sec5|continue reading]])&lt;/div&gt;
--[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 23:05, 11 జూన్ 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SOyeyele (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SOyeyele_(WMF)/Announcements/Other_languages&amp;oldid=21578291 --&gt;

== Server switch ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2020|Read this message in another language]]  •  [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch+2020&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers.  This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. &lt;!--

 They will switch all traffic back to the primary data center on '''Tuesday, October 27 2020'''. --&gt;

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made.  We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on Tuesday, 29 June 2021. The test will start at [https://zonestamp.toolforge.org/1624975200 14:00 UTC] (07:00 PDT, 10:00 EDT, 15:00 WEST/BST, 16:00 CEST, 19:30 IST,  23:00 JST, and in New Zealand at 02:00 NZST on Wednesday 30 June).
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message.  We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it.  If you see the error message, then please wait until everything is back to normal.  Then you should be able to save your edit.  But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
*There will be code freezes for the week of June 28.  Non-essential code deployments will not happen.

This project may be postponed if necessary.  You can [[wikitech:Switch_Datacenter#Schedule_for_2021_switch|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule.  There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; [[user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] 01:19, 27 జూన్ 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=21463754 --&gt;

==Site configuration change to enable import from tewikisource ==
As there are books with adoptation on te.wikisource.org (See  [[s:చర్చ:తెలుగు_భాగవతము#పుస్తక_స్కాన్_ఆధారితం_కాని_తెలుగు_భాగవతమును_వికీబుక్స్_కు_తరలింపు| discussion ]]), which are suitable for wikibooks, we need to have import source specified as Telugu Wikisource. I request all active users ([[వాడుకరి:V Sambasiva Rao]], [[User:Veeven]], [[User:Vemurione]] and others) to give their feedback below on this request within a week, i.e 19 July 2021.[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 04:19, 12 జూలై 2021 (UTC)
===Agree===
# [[వాడుకరి:V Sambasiva Rao|V Sambasiva Rao]] ([[వాడుకరి చర్చ:V Sambasiva Rao|చర్చ]]) 05:39, 12 జూలై 2021 (UTC)
# [[వాడుకరి:Veeven|వీవెన్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Veeven|చర్చ]]) 19:47, 12 జూలై 2021 (UTC)

&lt;Add Sign with prefix #  above&gt;

===Disagree===
&lt;Add Sign with prefix #  above&gt;
===Neutral===
&lt;Add Sign with prefix #  above&gt;
===Decision===
There were two votes in favour and none against. The proposal is approved by the community. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 04:17, 20 జూలై 2021 (UTC)
:[https://phabricator.wikimedia.org/T286978 Phabricator request T286978] filed.[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 04:22, 20 జూలై 2021 (UTC)
::Request resolved. Import from Telugu wikisource enabled.[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 09:02, 3 ఆగస్టు 2021 (UTC)

== Call for Candidates for the Movement Charter Drafting Committee ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

Movement Strategy announces [[:m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee|the Call for Candidates for the Movement Charter Drafting Committee]]. The Call opens August 2, 2021 and closes September 1, 2021.

The Committee is expected to represent [[:m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Diversity_and_Expertise_Matrices|diversity in the Movement]]. Diversity includes gender, language, geography, and experience. This comprises participation in projects, affiliates, and the Wikimedia Foundation.

English fluency is not required to become a member. If needed, translation and interpretation support is provided. Members will receive an allowance to offset participation costs. It is US$100 every two months.

We are looking for people who have some of the following [[:m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee#Role_Requirements|skills]]:

* Know how to write collaboratively. (demonstrated experience is a plus) 
* Are ready to find compromises. 
* Focus on inclusion and diversity. 
* Have knowledge of community consultations. 
* Have intercultural communication experience. 
* Have governance or organization experience in non-profits or communities. 
* Have experience negotiating with different parties. 

The Committee is expected to start with 15 people. If there are 20 or more candidates, a mixed election and selection process will happen. If there are 19 or fewer candidates, then the process of selection without election takes place.

Will you help move Wikimedia forward in this important role? Submit your candidacy [[:m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee#Candidate_Statements|here]]. Please contact strategy2030[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with questions.

&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] ([[వాడుకరి చర్చ:Xeno (WMF)|చర్చ]]) 00:12, 3 ఆగస్టు 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Xeno (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Xeno_(WMF)/Delivery/Wikibooks&amp;oldid=21828257 --&gt;

== The 2022 Community Wishlist Survey will happen in January ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hello everyone,

We hope all of you are as well and safe as possible during these trying times! We wanted to share some news about a change to the Community Wishlist Survey 2022. We would like to hear your opinions as well.

Summary:

&lt;div style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;
We will be running the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]] 2022 in January 2022. We need more time to work on the 2021 wishes. We also need time to prepare some changes to the Wishlist 2022. In the meantime, you can use a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Sandbox|dedicated sandbox to leave early ideas for the 2022 wishes]].
&lt;/div&gt;

=== Proposing and wish-fulfillment will happen during the same year ===

In the past, the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] team has run the Community Wishlist Survey for the following year in November of the prior year. For example, we ran the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|Wishlist for 2021]] in November 2020. That worked well a few years ago. At that time, we used to start working on the Wishlist soon after the results of the voting were published.

However, in 2021, there was a delay between the voting and the time when we could start working on the new wishes. Until July 2021, we were working on wishes from the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020|Wishlist for 2020]].

We hope having the Wishlist 2022 in January 2022 will be more intuitive. This will also give us time to fulfill more wishes from the 2021 Wishlist.

=== Encouraging wider participation from historically excluded communities ===

We are thinking how to make the Wishlist easier to participate in. We want to support more translations, and encourage under-resourced communities to be more active. We would like to have some time to make these changes.

=== A new space to talk to us about priorities and wishes not granted yet ===

We will have gone 365 days without a Wishlist. We encourage you to approach us. We hope to hear from you in the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey|talk page]], but we also hope to see you at our bi-monthly Talk to Us meetings! These will be hosted at two different times friendly to time zones around the globe.

We will begin our first meeting '''September 15th at 23:00 UTC'''. More details about the agenda and format coming soon!

=== Brainstorm and draft proposals before the proposal phase ===

If you have early ideas for wishes, you can use the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Sandbox|new Community Wishlist Survey sandbox]]. This way, you will not forget about these before January 2022. You will be able to come back and refine your ideas. Remember, edits in the sandbox don't count as wishes!

=== Feedback ===
* What should we do to improve the Wishlist pages?
* How would you like to use our new [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Sandbox|sandbox?]]
* What, if any, risks do you foresee in our decision to change the date of the Wishlist 2022?
* What will help more people participate in the Wishlist 2022?

Answer on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey|talk page]] (in any language you prefer) or at our Talk to Us meetings.
&lt;/div&gt;

[[user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[user talk:SGrabarczuk (WMF)|talk]]) 00:23, 7 సెప్టెంబరు 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=21980442 --&gt;

== Server switch ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. 

They will switch all traffic back to the primary data center on '''Tuesday, 14 September 2021'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on Tuesday, 14 September 2021. The test will start at [https://zonestamp.toolforge.org/1631628049 14:00 UTC] (07:00 PDT, 10:00 EDT, 15:00 WEST/BST, 16:00 CEST, 19:30 IST, 23:00 JST, and in New Zealand at 02:00 NZST on Wednesday, 15 September).
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.

This project may be postponed if necessary.  You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; [[user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[user talk:SGrabarczuk (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 00:45, 11 సెప్టెంబరు 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=21980442 --&gt;

== Talk to the Community Tech ==

[[File:Magic Wand Icon 229981 Color Flipped.svg|{{dir|{{pagelang}}|left|right}}|frameless|50px]]

[[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2021-09 Talk to Us|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Community_Wishlist_Survey/Updates/2021-09_Talk_to_Us&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

Hello!

As we have [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates|recently announced]], we, the team working on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]], would like to invite you to an online meeting with us. It will take place on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210915T2300 '''September 15th, 23:00 UTC'''] on Zoom, and will last an hour. [https://wikimedia.zoom.us/j/89828615390 '''Click here to join'''].

'''Agenda'''

* [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Status report 1#Prioritization Process|How we prioritize the wishes to be granted]]
* [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates|Why we decided to change the date]] from November 2021 to January 2022
* Update on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages|disambiguation]] and the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|real-time preview]] wishes
* Questions and answers

'''Format'''

The meeting will not be recorded or streamed. Notes without attribution will be taken and published on Meta-Wiki. The presentation (first three points in the agenda) will be given in English.

We can answer questions asked in English, French, Polish, and Spanish. If you would like to ask questions in advance, add them [[m:Talk:Community Wishlist Survey|on the Community Wishlist Survey talk page]] or send to sgrabarczuk@wikimedia.org.

[[m:Special:MyLanguage/User:NRodriguez (WMF)|Natalia Rodriguez]] (the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] manager) will be hosting this meeting.

'''Invitation link'''

* [https://wikimedia.zoom.us/j/89828615390 Join online]
* Meeting ID: 898 2861 5390
* One tap mobile
** +16465588656,,89828615390# US (New York)
** +16699006833,,89828615390# US (San Jose)
* [https://wikimedia.zoom.us/u/kctR45AI8o Dial by your location]

See you! [[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User talk:SGrabarczuk (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 03:03, 11 సెప్టెంబరు 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=21980442 --&gt;

== మూవ్‌మెంట్‌ చార్టర్ ముసాయిదా కమిటీ సభ్యుల ఎన్నిక కోసం ఓటింగ్ ఇప్పుడు తెరవబడింది ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot;/&gt;మూవ్‌మెంట్‌ చార్టర్ ముసాయిదా కమిటీ సభ్యుల ఎన్నిక కోసం ఓటింగ్ ఇప్పుడు తెరవబడింది. మొత్తంగా, ఈ ఎన్నికలలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా 70 వికీమీడియన్లు 7 స్థానాలకు పోటీ పడుతున్నారు.

'''ఓటింగ్ అక్టోబర్ 12 నుండి అక్టోబర్ 24, 2021 వరకు తెరవబడి ఉంటుంది  (ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా).'''

నవంబర్ 1, 2021 నాటికి కమిటీని సమీకరించాలనేది ప్రణాళిక.ఈ కమిటీలో మొత్తం 15 మంది సభ్యులు ఉంటారు: ఆన్‌లైన్ కమ్యూనిటీలు 7 గురు సభ్యులకు ఓటు వేస్తాయి, 6 గురు సభ్యులను వికీమీడియా అనుబంధ సంస్థలు సమాంతర ప్రక్రియ ద్వారా ఎంపిక చేస్తాయి మరియు ఇద్దరు సభ్యులను వికీమీడియా ఫౌండేషన్ నియమిస్తుంది.

మీరు ఇష్టపడే భాషలో మీ ఓటును తెలియజేయడానికి ప్రతి అభ్యర్థి గురించి తెలుసుకోండి: &lt;https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Candidates&gt;

ముసాయిదా కమిటీ గురించి తెలుసుకోండి: &lt;https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee&gt;

మేము ఈ ఎన్నికల కోసం ఓటింగ్ సలహా దరఖాస్తును మార్గనిర్దేశం చేస్తున్నాము. మిమ్మల్ని మీరు సాధనం ద్వారా క్లిక్ చేయండి మరియు ఏ అభ్యర్థి మీకు దగ్గరగా ఉన్నారో మీరు చూస్తారు! &lt;https://mcdc-election-compass.toolforge.org/&gt; వద్ద తనిఖీ చేయండి

పూర్తి ప్రకటన చదవండి: &lt;https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Elections&gt;

'''సెక్యూర్‌పోల్‌లో ఓటు వేయండి:''' &lt;https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Elections&gt;

ఉత్తమ,

ఉద్యమ వ్యూహ మరియు పాలనా బృందం, వికీమీడియా ఫౌండేషన్
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot;/&gt;

05:55, 13 అక్టోబరు 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/te&amp;oldid=22173693 --&gt;


== మీ మూవ్‌మెంట్‌ స్ట్రాటజీ ప్రణాళికలను మూవ్‌మెంట్‌ స్ట్రాటజీ అమలు నిధులు ఎలా మద్దతిస్తాయో నేర్చుకోండి ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot;/&gt;మూవ్‌మెంట్‌ స్ట్రాటజీ ఆచరణ నిధులు ఇప్పుడు మూవ్‌మెంట్‌ స్ట్రాటజీ ప్రణాళికలను ఆచరణలో పెట్టడానికి $2,000 అమెరికా డాలర్ల కన్నా ఎక్కువ అందిస్తోంది. దీని గురించి మరింత తెలుసుకోండి [[:m:Special:MyLanguage/Grants:MSIG/About|మూవ్‌మెంట్‌ స్ట్రాటజీ ఆచరణ నిధులు, అర్హతా ప్రమాణాలు, మరియు ఎలా దరఖాస్తు చేయాలి]].&lt;section end=&quot;annoumcent-content&quot;/&gt;
[[వాడుకరి:MNadzikiewicz (WMF)|MNadzikiewicz (WMF)]] ([[వాడుకరి చర్చ:MNadzikiewicz (WMF)|చర్చ]]) 08:58, 24 అక్టోబరు 2021 (UTC)

== నూతన మూవ్‌మెంట్‌ ఛార్టర్‌ ముసాయిదా కమిటీ సభ్యులతో సమావేశమవండి ==

:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Elections/Results/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Elections/Results/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
మూవ్‌మెంట్‌ ఛార్టర్‌ ముసాయిదా కమిటీ ఎన్నికలు మరియు ఎపికల ప్రక్రియ పూర్తి అయింది.
* [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Elections/Results|ఎన్నికల ఫలితాలు ప్రచురించబడ్డాయి]]. కమిటీకి ఏడుగురు సభ్యులను ఎన్నుకోవడానికి 1018 భాగస్వామ్యులు ఓటు వేశారు:: '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Richard_Knipel_(Pharos)|Richard Knipel (Pharos)]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Anne_Clin_(Risker)|Anne Clin (Risker)]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Alice_Wiegand_(lyzzy)|Alice Wiegand (Lyzzy)]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Micha%C5%82_Buczy%C5%84ski_(Aegis_Maelstrom)|Michał Buczyński (Aegis Maelstrom)]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Richard_(Nosebagbear)|Richard (Nosebagbear)]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Ravan_J_Al-Taie_(Ravan)|Ravan J Al-Taie (Ravan)]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Ciell_(Ciell)|Ciell (Ciell)]]'''.
* [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Candidates#Affiliate-chosen_members|అనుబంధ ప్రక్రియ]] ఆరుగురు సభ్యులను ఎంపిక చేసింది: '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Anass_Sedrati_(Anass_Sedrati)|Anass Sedrati (Anass Sedrati)]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#%C3%89rica_Azzellini_(EricaAzzellini)|Érica Azzellini (EricaAzzellini)]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Jamie_Li-Yun_Lin_(Li-Yun_Lin)|Jamie Li-Yun Lin (Li-Yun Lin)]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Georges_Fodouop_(Geugeor)|Georges Fodouop (Geugeor)]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Manavpreet_Kaur_(Manavpreet_Kaur)|Manavpreet Kaur (Manavpreet Kaur)]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Pepe_Flores_(Padaguan)|Pepe Flores (Padaguan)]]'''.
* వికిమీడియా ఫౌండేషన్ [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Candidates#Wikimedia_Foundation-chosen_members|appointed]] ఇద్దరు సభ్యులను కలిగి ఉంది: '''[[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Candidates#Runa_Bhattacharjee_(Runab_WMF)|Runa Bhattacharjee (Runab WMF)]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Candidates#Jorge_Vargas_(JVargas_(WMF))|Jorge Vargas (JVargas (WMF))]]'''.

కమిటి తన పనిని ప్రారంభించడానికి త్వరలోనే సమావేశమవుతుంది. వైవిధ్యత మరియు నైపుణ్య అంతరాలను పూరించడానికి మరో ముగ్గురు సభ్యులను కమిటీ నియమించవచ్చును.

ముసాయిదా ప్రక్రియలో [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|మూవ్‌మెంట్‌ ఛార్టర్]] పాల్గొనాలనే ఆసక్తి మీకు ఉంటే, అప్‌డేట్స్‌ను అనుసరించండి [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Meta]] మరియు [[https://t.me/joinchat/U-4hhWtndBjhzmSf టెలీగ్రామ్‌ గ్రూప్‌]]లో చేరండి.

మూవ్‌మెంట్‌ వ్యూహం మరియు పరిపాలన బృందం నుంచి ధన్యవాదాలు తెలియచేస్తోంది&lt;br&gt; 
[[User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:35, 2 నవంబరు 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/te&amp;oldid=22173693 --&gt;

== Upcoming Call for Feedback about the Board of Trustees elections ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content /&gt;
:''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback:2022 Board of Trustees election/Upcoming Call for Feedback about the Board of Trustees elections|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback:2022 Board of Trustees election/Upcoming Call for Feedback about the Board of Trustees elections}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

The Board of Trustees is preparing a call for feedback about the upcoming Board Elections, from January 7 - February 10, 2022.

While details will be finalized the week before the call, we have confirmed at least two questions that will be asked during this call for feedback:

* What is the best way to ensure fair representation of emerging communities among the Board?

* What involvement should candidates have during the election?

While additional questions may be added, the Movement Strategy and Governance team wants to provide time for community members and affiliates to consider and prepare ideas on the confirmed questions before the call opens. We apologize for not having a complete list of questions at this time. The list of questions should only grow by one or two questions. The intention is to not overwhelm the community with requests, but provide notice and welcome feedback on these important questions.

'''Do you want to help organize local conversation during this Call?'''

Contact the [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance|Movement Strategy and Governance team]] on Meta, on [https://t.me/wmboardgovernancechat Telegram], or via email at msg[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org.

Reach out if you have any questions or concerns. The Movement Strategy and Governance team will be minimally staffed until January 3. Please excuse any delayed response during this time. We also recognize some community members and affiliates are offline during the December holidays. We apologize if our message has reached you while you are on holiday.

Best,

Movement Strategy and Governance&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

{{int:thank-you}} [[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] 17:41, 27 డిసెంబరు 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Xeno (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Movement_Strategy_and_Governance/Delivery/Wikibooks&amp;oldid=22502672 --&gt;

== Wiki Loves Folklore is back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

{{int:please-translate}}

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022|Wiki Loves Folklore 2022]]''' an international photography contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 28th''' of February.

You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&amp;campaign=wlf_2022 submitting] them in this commons contest.

You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language.

Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2022|project Talk page]] if you need any assistance. 

'''Kind regards,'''

'''Wiki loves Folklore International Team'''

--[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:15, 9 జనవరి 2022 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf&amp;oldid=22560402 --&gt;

== బోర్డు ట్రస్టీల ఎన్నికల గురించిన ఫీడ్‌బ్యాక్‌ కోసం పిలుపు ఇప్పుడు బహిరంగం ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections/Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open/Short|మీరు అదనపు భాషల్లోకి అనువాదమైన ఈ సందేశాన్ని మెటా-వికిలో కనుగొనగలరు.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections/Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections/Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

ఫీడ్‌బ్యాక్‌ కోసం పిలుపు: బోర్డు ట్రస్టీల ఎన్నికలు ఇప్పుడు బహిరంగం మరియు 7 ఫిబ్రవరి 2022న సమాప్తి అవుతాయి. 

ఈ ఫీడ్‌బ్యాక్‌ కోసం పిలుపుతో, మూవ్‌మెంట్‌ వ్యూహం మరియు పాలనా బృందం భిన్నమైన దృక్పథాన్ని తీసుకుంటున్నాయి. 2021 నుంచి వచ్చిన కమ్యూనిటీ ఫీడ్‌బ్యాక్‌ను ఈ దృక్పథం తనలో అంతర్భాగం చేసుకుంటుంది. ప్రతిపాదనలతో ముందుకు సాగడానికి బదులు, బోర్డు ట్రస్టీల నుంచి కీలక ప్రశ్నల చుట్టు పిలుపు రూపొందించబడింది.2021 బోర్డు ట్రస్టీల ఎన్నికల గురించి వచ్చిన ఫీడ్‌బ్యాక్‌ నుంచి కీలక ప్రశ్నలు వచ్చాయి. ఈ కీలక ప్రశ్నల గురించి సమష్టి సంభాషణ మరియు సహకార ప్రతిపాదన అభివృద్ధిని ప్రేరేపించడమే దీని ఉద్దేశ్యం.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections|సంభాషణలో చేరండి.]]

ఉత్తమ,

మూవ్‌మెంట్‌ వ్యూహం మరియు పాలన&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 04:03, 13 జనవరి 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/te&amp;oldid=22173693 --&gt;

== Subscribe to the This Month in Education newsletter - learn from others and share your stories ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Dear community members, 

Greetings from the EWOC Newsletter team and the education team at Wikimedia Foundation. We are very excited to share that we on tenth years of Education Newsletter ([[m:Education/News|This Month in Education]]) invite you to join us by [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|subscribing to the newsletter on your talk page]] or by [[m:Education/News/Newsroom|sharing your activities in the upcoming newsletters]]. The Wikimedia Education newsletter is a monthly newsletter that collects articles written by community members using Wikimedia projects in education around the world, and it is published by the EWOC Newsletter team in collaboration with the Education team. These stories can bring you new ideas to try, valuable insights about the success and challenges of our community members in running education programs in their context. 

If your affiliate/language project is developing its own education initiatives, please remember to take advantage of this newsletter to publish your stories with the wider movement that shares your passion for education. You can submit newsletter articles in your own language or submit bilingual articles for the education newsletter. For the month of January the deadline to submit articles is on the 20th January. We look forward to reading your stories.

Older versions of this newsletter can be found in the [[outreach:Education/Newsletter/Archives|complete archive]].

More information about the newsletter can be found at [[m:Education/News/Publication Guidelines|Education/Newsletter/About]].

For more information, please contact spatnaik{{@}}wikimedia.org.
------
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[User:ZI Jony|&lt;span style=&quot;color:#8B0000&quot;&gt;'''ZI Jony'''&lt;/span&gt;]] [[User talk:ZI Jony|&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Green&quot;&gt;&lt;i&gt;(Talk)&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]], {{&lt;includeonly&gt;subst:&lt;/includeonly&gt;#time:l G:i, d F Y|}} (UTC)&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/Awareness_of_Education_Newsletter/List_of_Village_Pumps&amp;oldid=21244129 --&gt;

== Wiki Loves Folklore is extended till 15th March ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;{{int:please-translate}}

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|frameless|180px]]
Greetings from Wiki Loves Folklore International Team,

We are pleased to inform you that [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore|Wiki Loves Folklore]] an international photographic contest on Wikimedia Commons has been extended till the '''15th of March 2022'''. The scope of the contest is focused on folk culture of different regions on categories, such as, but not limited to, folk festivals, folk dances, folk music, folk activities, etc.

We would like to have your immense participation in the photographic contest to document your local Folk culture on Wikipedia. You can also help with the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022/Translations|translation]] of project pages and share a word in your local language.

Best wishes,

'''International Team'''&lt;br /&gt;
'''Wiki Loves Folklore'''

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 04:50, 22 ఫిబ్రవరి 2022 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=22754428 --&gt;

== Wiki Loves Folklore 2022 ends tomorrow ==

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|frameless|180px]]
International photographic contest [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022| Wiki Loves Folklore 2022]] ends on 15th March 2022 23:59:59 UTC. This is the last chance of the year to upload images about local folk culture, festival, cuisine, costume, folklore etc on Wikimedia Commons. Watch out our social media handles for regular updates and declaration of Winners. 

([https://www.facebook.com/WikiLovesFolklore/ Facebook] , [https://twitter.com/WikiFolklore Twitter ] , [https://www.instagram.com/wikilovesfolklore/ Instagram])

The writing competition Feminism and Folklore will run till 31st of March 2022 23:59:59 UTC. Write about your local folk tradition, women, folk festivals, folk dances, folk music, folk activities, folk games, folk cuisine, folk wear, folklore, and tradition, including ballads, folktales, fairy tales, legends, traditional song and dance, folk plays, games, seasonal events, calendar customs, folk arts, folk religion, mythology etc. on your local Wikipedia. Check if your [[:m:Feminism and Folklore 2022/Project Page|local Wikipedia is participating]]

A special competition called '''Wiki Loves Falles''' is organised in Spain and the world during 15th March 2022 till 15th April 2022 to document local folk culture and [[:en:Falles|Falles]] in Valencia, Spain. Learn more about it on  [[:ca:Viquiprojecte:Falles 2022|Catalan Wikipedia project page]].

We look forward for your immense co-operation.

Thanks 
Wiki Loves Folklore international Team
[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 14:40, 14 మార్చి 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=22754428 --&gt;

==Bot policy==
Hello. To facilitate [[:m:Special:MyLanguage/Stewards|steward]] granting of bot access, I suggest implementing the [[m:Special:MyLanguage/Bot policy|standard bot policy]] on this wiki. In particular, this policy allows stewards to automatically flag known interlanguage linking bots (if this page says that is acceptable) or bots that fix double redirects. The policy also enables [[m:Bot policy#Global_bots|global bots]] on this wiki (if this page says that is acceptable), which are trusted bots that will be given bot access on every wiki that allows global bots.

This policy makes bot access requesting much easier for local users, operators, and stewards. To implement it we only need to create a redirect to this page from [[Project:Bot policy]], and add a line at the top noting that it is used here. If you use or prefer to use a dedicated project page for handling bot flag requests, that is also acceptable. Please read [[m:Special:MyLanguage/Bot policy|the text at Meta-Wiki]] before commenting. If you object, please say so; I hope to implement in two weeks if there is no objection, since it is particularly written to streamline bot requests on wikis with little or no community interested in bot access requests. Thank you for your consideration. --'''[[User:Rschen7754|Rs]][[User talk:Rschen7754|chen]][[Special:Contributions/Rschen7754|7754]]''' 04:39, 6 ఆగస్టు 2022 (UTC)

== The Vector 2022 skin as the default in two weeks? ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:Wikimania 2022 Vector (2022) Presentation.pdf|thumb|The slides for our presentation at Wikimania 2022|page=26]]
Hello. I'm writing on behalf of the [[mw:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]]. '''In two weeks, we would like to make the Vector 2022 skin the default on this wiki.'''

We have been working on it for the past three years. So far, it has been the default on more than 30 wikis, including sister projects, all accounting for more than 1 billion pageviews per month. On average [[phab:T317529#8246686|87% of active logged-in users]] of those wikis use Vector 2022.

It would become the default for all logged-out users, and also all logged-in users who currently use Vector legacy. Logged-in users can at any time switch to [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|any other skins]]. No changes are expected for users of these skins.

&lt;div style=&quot;width:100%; margin:auto;&quot;&gt;&lt;gallery widths=&quot;220&quot; heights=&quot;150&quot; mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Top of an article&quot;&gt;
Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2010 top.png|Vector legacy (current default)
Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2022 top.png|Vector 2022
&lt;/gallery&gt;&lt;gallery widths=&quot;220&quot; heights=&quot;150&quot; mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;A section of an article&quot;&gt;
Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2010 scrolled.png|Vector legacy (current default)
Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2022 scrolled.png|Vector 2022
&lt;/gallery&gt;&lt;/div&gt;
=== About the skin ===

'''[Why is a change necessary]''' The current default skin meets the needs of the readers and editors as these were 13 years ago. Since then, new users have begun using Wikimedia projects. [https://diff.wikimedia.org/2022/08/18/prioritizing-equity-within-wikipedias-new-desktop/ The old Vector doesn't meet their needs.]

'''[Objective]''' The objective for the new skin is to make the interface more welcoming and comfortable for readers and useful for advanced users. It draws inspiration from previous requests, the [[metawiki:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey|Community Wishlist Surveys]], and gadgets and scripts. The work helped our code follow the standards and improve all other skins. [[phab:phame/post/view/290/how_and_why_we_moved_our_skins_to_mustache/|We reduced PHP code in Wikimedia deployed skins by 75%]]. The project has also focused on making it easier to support gadgets and use APIs.

'''[Changes and test results]''' The skin introduces a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features|series of changes]] that improve readability and usability. The new skin does not remove any functionality currently available on the Vector skin.

* The sticky header makes it easier to find tools that editors use often. It decreases scrolling to the top of the page by 16%.
* The new table of contents makes it easier to navigate to different sections. Readers and editors jumped to different sections of the page 50% more than with the old table of contents. It also looks a bit different on talk pages.
* The new search bar is easier to find and makes it easier to find the correct search result from the list. This increased the amount of searches started by 30% on the wikis we tested on.
* The skin does not negatively affect pageviews, edit rates, or account creation. There is evidence of increases in pageviews and account creation across partner communities.

'''[Try it out]''' Try out the new skin by going to the appearance tab in [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|your preferences]] and selecting Vector 2022 from the list of skins.

=== How can editors change and customize this skin? ===

It's possible to configure and personalize our changes. We support volunteers who create new gadgets and user scripts. Check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Repository|our repository]] for a list of currently available customizations, or add your own. 

=== Our plan ===

'''If no large concerns are raised, we plan on deploying in the week of October 3, 2022'''. If your community would like to request more time to discuss the changes, hit the button and write to us. We can adjust the calendar.

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;[[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|&lt;span class=&quot;plainlinks mw-ui-button&quot;&gt;Request for more time to discuss the change&lt;/span&gt;]]&lt;/div&gt;
If you'd like ask our team anything, if you have questions, concerns, or additional thoughts, please ping me here or write on the [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|talk page of the project]]. We will gladly answer! Also, [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions|see our FAQ]]. Thank you! [[mw:User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[mw:User talk:SGrabarczuk (WMF)|talk]]) 04:14, 22 సెప్టెంబరు 2022 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGrabarczuk_(WMF)/sandbox/MM/Varia&amp;oldid=23838600 --&gt;


== మూమెంట్ చార్టర్ - అభిప్రాయాల సేకరణ సమావేశం  ==

తెలుగు వికీమీడియన్లందరికి నమస్కారం. 

మనందరికీ తెలిసినట్టు వికీమీడియా అనేది స్వేచ్ఛ విజ్ఞానాన్ని అభిరుద్ది పరిచే ఒక అంతర్జాతీయ ఉద్యమం, అయితే మన ఈ ఉద్యమం ముందుగు సాగుతున్న కొద్దీ ఉద్యమంలో భాగస్వామ్యం అయ్యే వారి పాత్రలు భాద్యతలు ఇతరాత్ర మరింత మెరుగ్గా నిర్ణయించుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఈ అవసరాన్ని గ్రహిస్తూ 2021 నవంబరు నెలలో వికీమీడియా మూమెంట్ చార్టర్ డ్రాఫ్టింగ్ కమిటీ ఏర్పాటు చేయడం జరిగింది. 

ఈ మూమెంట్ చార్టర్ ద్వారా ఉద్యమ భాగస్వాముల భాద్యతలు, పాత్రలు రూపొందిస్తు, గ్లోబల్ కౌన్సిల్ ఒకటి స్థాపించుకోనున్నాము. మూమెంట్ చార్టర్ అనేది మూమెంట్ స్ట్రాటెజిలో ఒక ముఖ్య భాగం, ఈ మూమెంట్ స్ట్రాటజీ అనేది 2030 కల్లా వికీమీడియా ఉద్యమ రూపు రేఖలు ఎలా ఉండాలో వ్యూహ రచన చేయనుంది. 

ఇక మన సమావేశం విషయానికి వస్తే మూమెంట్ చార్టర్ వారు రాసిన క్రింది అంశాలపై సముదాయంలో మనం చర్చించుకుందాం:

#[https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Preamble/te మూమెంట్ చార్టర్-పీఠిక]
#[https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Roles_%26_Responsibilities/te పాత్రలు, బాధ్యతలు]
#[https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Values_%26_Principles/te విలువలు &amp; సూత్రాలు]

=== సమావేశ వివరాలు ===

మూమెంట్ చార్టర్ - అభిప్రాయాల సేకరణ సమావేశం 
Tuesday, 13 December · 6:30 – 8:30pm
Google Meet joining info
Video call link: [https://meet.google.com/mpm-uven-gbi]

అభిప్రాయలు తెలపటానికి ఇతర వేదికలు 
#ఈ [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 లింకు] ద్వారా మీ అభిప్రాయాలు పొందుపరచగలరు. 
#పైన సూచించిన పేజీల చర్చలో కూడా రాయవచ్చు. 

అలాగే నా చర్చా పేజీ ద్వారా కూడా మీ అభిప్రాయాలు తెలపవచ్చును. 

ఈ చర్చలు జరపటానికి చాలా తక్కువ సమయం అందుబాటులో ఉంది, కావున తెలుగు వికీమీడియన్లందరు వీలైనంత త్వరగా (డిసెంబరు 15 లోగా) స్పందించగలరని మనవి.

&lt;span style=&quot;background:Gainsboro&quot;&gt;[[వాడుకరి:Nskjnv|&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;'''Nsk'''&lt;/font&gt;&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;'''Jnv'''&lt;/font&gt;]] &lt;/span&gt; 16:31, 11 డిసెంబరు 2022 (UTC)

== Community Wishlist Survey 2023 opens in January ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:Please-translate}}''

(There is [[m:Community Wishlist Survey 2023 opens in January|a translatable version of this message on MetaWiki]])

{{int:Hello}}

The [[m:Community Wishlist Survey 2023|'''Community Wishlist Survey (CWS) 2023''']], which lets contributors propose and vote for tools and improvements, starts next month on Monday, [https://zonestamp.toolforge.org/1674496831 23 January 2023, at 18:00 UTC] and will continue annually.

We are inviting you to share your ideas for technical improvements to our tools and platforms. Long experience in editing or technical skills is not required. If you have ever used our software and thought of an idea to improve it, this is the place to come share those ideas!

The dates for the phases of the Survey will be as follows:

* Phase 1: Submit, discuss, and revise proposals – Monday, Jan 23, 2023 to Sunday, Feb 6, 2023
* Phase 2: WMF/Community Tech reviews and organizes proposals – Monday, Jan 30, 2023 to Friday, Feb 10, 2023
* Phase 3: Vote on proposals – Friday, Feb 10, 2023 to Friday, Feb 24, 2023
* Phase 4: Results posted – Tuesday, Feb 28, 2023

If you want to start writing out your ideas ahead of the Survey, you can start thinking about your proposals and draft them in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]].

We are grateful to all who participated last year. See you in January 2023!
&lt;/div&gt;

{{int:Feedback-thanks-title}} &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Community Tech, [[m:User:STei (WMF)|STei (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 16:44, 15 డిసెంబరు 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Wishlist_list_for_non-Wikipedias&amp;oldid=24239678 --&gt;

== Global ban for PlanespotterA320/RespectCE ==

Per the [[m:Global bans|Global bans]] policy, I'm informing the project of this request for comment: [[m:Requests for comment/Global ban for PlanespotterA320 (2) ]] about banning a member from your community. Thank you.--[[User:Lemonaka|Lemonaka]] ([[User talk:Lemonaka|talk]]) 21:40, 6 February 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Zabe@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lemonaka/Massmessagelist&amp;oldid=24501599 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Your wiki will be in read only soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. 

All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2023-03-01|en}}'''. The test will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-03-01T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-03-01T14:00}}]'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2023-03-01|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.

This project may be postponed if necessary.  You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;span dir=ltr&gt;[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])&lt;/span&gt; 21:20, 27 ఫిబ్రవరి 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=24390465 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimania 2023 Welcoming Program Submissions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;wikimania-program-submissions&quot;/&gt;[[File:Wikimania Singapore Logo.svg|right|frameless]]Do you want to host an in-person or virtual session at Wikimania 2023? Maybe a hands-on workshop, a lively discussion, a fun performance, a catchy poster, or a memorable lightning talk? [[wmania:Special:MyLanguage/2023:Program/Submissions|'''Submissions are open until March 28''']]. The event will have dedicated hybrid blocks, so virtual submissions and pre-recorded content are also welcome. If you have any questions, please join us at an upcoming conversation on March 12 or 19, or reach out by email at wikimania@wikimedia.org or on Telegram. More information on-wiki.&lt;section end=&quot;wikimania-program-submissions&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=24390465 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Seeking volunteers for the next step in the Universal Code of Conduct process&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello,

As follow-up to [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/IOMVS7W75ZYMABQGOQ2QH2JAURC3CHGH/ the message about the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines] by Wikimedia Foundation Board of Trustees Vice Chair, Shani Evenstein Sigalov, I am reaching out about the next steps. I want to bring your attention to the next stage of the Universal Code of Conduct process, which is forming a building committee for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). I invite community members with experience and deep interest in community health and governance to nominate themselves to be part of the U4C building committee, which needs people who are:

* Community members in good standing
* Knowledgeable about movement community processes, such as, but not limited to, policy drafting, participatory decision making, and application of existing rules and policies on Wikimedia projects
* Aware and appreciative of the diversity of the movement, such as, but not limited to, languages spoken, identity, geography, and project type
* Committed to participate for the entire U4C Building Committee period from mid-May - December 2023
* Comfortable with engaging in difficult, but productive conversations
* Confidently able to communicate in English

The Building Committee shall consist of volunteer community members, affiliate board or staff, and Wikimedia Foundation staff.

The Universal Code of Conduct has been a process strengthened by the skills and knowledge of the community and I look forward to what the U4C Building Committee creates. If you are interested in joining the Building Committee, please either [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee/Nominations|sign up on the Meta-Wiki page]], or contact ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org by May 12, 2023. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read more on Meta-Wiki]]'''.

Best regards,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] 19:00, 26 ఏప్రిల్ 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Xeno (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=24941045 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Selection of the U4C Building Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The next stage in the Universal Code of Conduct process is establishing a Building Committee to create the charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). The Building Committee has been selected. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read about the members and the work ahead on Meta-wiki]].&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Project|UCoC Project Team]], 04:20, 27 మే 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25018085 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Announcing the new Elections Committee members&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello there, 

We are glad to announce [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/4TALOUFPAP2VDBR27GKRVOP7IGQYU3DB/|the new members and advisors of the Elections Committee]]. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections_committee|Elections Committee]] assists with the design and implementation of the process to select Community- and Affiliate-Selected trustees for the Wikimedia Foundation Board of Trustees. After an open nomination process, the strongest candidates spoke with the Board and four candidates were asked to join the Elections Committee. Four other candidates were asked to participate as advisors. 

Thank you to all the community members who submitted their names for consideration. We look forward to working with the Elections Committee in the near future.

On behalf of the Wikimedia Foundation Board of Trustees,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 17:59, 28 జూన్ 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25018085 --&gt;

== తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ ఏర్పాటుపై చర్చ ==
అందరికీ నమస్కారం,
తెలుగు వికీమీడియా ప్రాజెక్టుల అభివృద్ధి కోసం రకరకాల కార్యకలాపాలు చేపట్టేందుకు, పనిచేసేందుకు తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ ఏర్పాటుచేయాలని తెలుగు వికీపీడియాలో గతం నుంచే చర్చలు నడుస్తున్నాయి. అయితే ఇప్పుడు ఆ చర్చలు తుది దశకు వచ్చి తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ ఏర్పాటుచేసే దశకు వచ్చాయి. కనుక, ఈ చర్చలను గమనించి, పాల్గొని, మీమీ అభిప్రాయాలు, పనిచేసేందుకు ఆసక్తి ఉంటే ఆ వివరాలూ కూడా తెలియజేస్తారని ఆశిస్తూ సంబంధిత లంకెలు ఇక్కడ ఇస్తున్నాను.
# [https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AA%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE:%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B2%E0%B1%81%E0%B0%97%E0%B1%81_%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%A8%E0%B1%8D%E0%B0%B8%E0%B1%8D_%E0%B0%AF%E0%B1%82%E0%B0%9C%E0%B0%B0%E0%B1%8D_%E0%B0%97%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B1%82%E0%B0%AA%E0%B1%8D వికీపీడియా:తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్] [https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AA%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE_%E0%B0%9A%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%9A:%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B2%E0%B1%81%E0%B0%97%E0%B1%81_%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%A8%E0%B1%8D%E0%B0%B8%E0%B1%8D_%E0%B0%AF%E0%B1%82%E0%B0%9C%E0%B0%B0%E0%B1%8D_%E0%B0%97%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B1%82%E0%B0%AA%E0%B1%8D దాని చర్చా పేజీ]
# [https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AA%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE:%E0%B0%B0%E0%B0%9A%E0%B1%8D%E0%B0%9A%E0%B0%AC%E0%B0%82%E0%B0%A1#%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B2%E0%B1%81%E0%B0%97%E0%B1%81_%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%A8%E0%B1%8D%E0%B0%B8%E0%B1%8D_%E0%B0%AF%E0%B1%82%E0%B0%9C%E0%B0%B0%E0%B1%8D_%E0%B0%97%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B1%82%E0%B0%AA%E0%B1%8D_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80_%E0%B0%8F%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%9F%E0%B1%81_%E0%B0%97%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%BF%E0%B0%82%E0%B0%9A%E0%B0%BF_%E0%B0%B8%E0%B0%82%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%A6%E0%B0%BF%E0%B0%82%E0%B0%AA%E0%B1%81 రచ్చబండలో చర్చ]
ధన్యవాదాలతో --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 06:28, 22 జూలై 2023 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Review the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello all,

I am pleased to share the next step in the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] work. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) draft charter]] is now ready for your review. 

The [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Enforcement Guidelines]] require a [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4.5_U4C_Building_Committee|Building Committee]] form to draft a charter that outlines procedures and details for a global committee to be called the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4._UCoC_Coordinating_Committee_(U4C)|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Over the past few months, the U4C Building Committee worked together as a group to discuss and draft the U4C charter. The U4C Building Committee welcomes feedback about the draft charter now through 22 September 2023. After that date, the U4C Building Committee will revise the charter as needed and a community vote will open shortly afterward.

Join the conversation during the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee#Conversation hours|conversation hours]] or on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Meta-wiki]].

Best,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]], on behalf of the U4C Building Committee, 15:35, 28 ఆగస్టు 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25392152 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;== Opportunities open for the Affiliations Committee, Ombuds commission, and the Case Review Committee  ==&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;div style=&quot;margin:.2em 0 .5em;margin-{{#switch:{{PAGELANGUAGE}}|ar|arc|ary|arz|azb|bcc|bgn|ckb|bqi|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|kk-arab|kk-cn|ks|ku-arab|ms-arab|mzn|pnb|prd|ps|sd|ug|ur|ydd|yi=right|left}}:3ex;&quot;&gt;
[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']]

''&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/span&gt;''&lt;/div&gt;

Hi everyone! The [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee]] (AffCom), [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission]] (OC), and the [[m:Special:MyLanguage/Trust_and_Safety/Case_Review_Committee|Case Review Committee]] (CRC) are looking for new members. These volunteer groups provide important structural and oversight support for the community and movement. People are encouraged to nominate themselves or encourage others they feel would contribute to these groups to apply. There is more information about the roles of the groups, the skills needed, and the opportunity to apply on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments|'''Meta-wiki page''']]. 

On behalf of the Committee Support team,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
~ [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:41, 9 అక్టోబరు 2023 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25570445 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Review and comment on the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Dear all, 

Please review and comment on the Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package from now until 29 October 2023. The selection rules package was based on older versions by the Elections Committee and will be used in the 2024 Board of Trustees selection. Providing your comments now will help them provide a smoother, better Board selection process. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|More on the Meta-wiki page]].

Best,

Katie Chan &lt;br&gt;
Chair of the Elections Committee&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

01:12, 17 అక్టోబరు 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25570445 --&gt;

== The Vector 2022 skin as the default in two weeks? ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''[[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2023-10 for sister projects|Read this in your language]] • &lt;span class=plainlinks&gt;[https://mediawiki.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Reading%2FWeb%2FDesktop+Improvements%2FUpdates%2F2023-10+for+sister+projects&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{Int:please-translate}}]&lt;/span&gt; • Please tell other users about these changes''

Hello. I'm writing on behalf of the [[mw:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]]. '''In two weeks, we would like to make the Vector 2022 skin the default on this wiki.'''
[[File:Desktop Improvements - how to enable globally.png|thumb|[[Special:GlobalPreferences|{{int:globalpreferences}}]]]]
'''If you prefer keeping the current skin''' select &quot;Vector legacy (2010)&quot; on [[Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|the appearance tab of the global preferences]] and save the change. We encourage you to give the new skin a try, though.

Since I last came to you with this question, many things have changed. The skin is now the default on most Wikipedias, and all logos are done! We have also made some tweaks in the skin itself. Below is the text I've sent to you once, but I'm sending it again, just slightly edited, for those who haven't seen it.

If you know what this is about, jump straight to the section &quot;Our plan&quot;: 
&lt;div style=&quot;margin-left:.5em; border-left:3px dotted #a2a9b1; padding-left:.5em;&quot;&gt;
It would become the default for all logged-out users, and also all logged-in users who currently use Vector legacy as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|local]] (but not global) preference. Logged-in users can at any time switch to any other skin. No changes are expected for these skins.
&lt;div style=&quot;width:100%; margin:auto;&quot;&gt;&lt;gallery widths=&quot;250&quot; heights=&quot;180&quot; mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Top of an article&quot;&gt;
Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2010 top.png|Vector legacy (current default)
Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2022 top.png|Vector 2022
&lt;/gallery&gt;&lt;gallery widths=&quot;250&quot; heights=&quot;180&quot; mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;A section of an article&quot;&gt;
Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2010 scrolled.png|Vector legacy (current default)
Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2022 scrolled.png|Vector 2022
&lt;/gallery&gt;&lt;/div&gt;
=== About the skin ===
[[File:Wikimania 2022 Vector (2022) Presentation.pdf|thumb|Slides to our Wikimania 2022 presentation. [https://www.youtube.com/watch?v=yC-ItaXDe2A You may also listen to the recording on YouTube (in English)].]]
'''[Why is a change necessary]''' When the current default skin was created, it reflected the needs of the readers and editors as these were 14 years ago. Since then, new users have begun using the Internet and Wikimedia projects in different ways. [[wmfblog:2022/08/18/prioritizing-equity-within-wikipedias-new-desktop/|The old Vector does not meet their needs]].

'''[Objective]''' The objective for the Vector 2022 skin is to make the interface more welcoming and comfortable for readers and useful for advanced users. It introduces a series of changes that aim to improve problems new and existing readers and editors were having with the old skin. It draws inspiration from previous user requests, the [[metawiki:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey|Community Wishlist Surveys]], and gadgets and scripts. The work helped our code follow the standards and improve all other skins. [[phab:phame/post/view/290/how_and_why_we_moved_our_skins_to_mustache/|The PHP code in the other available skins has been reduced by 75%]]. The project has also focused on making it easier to support gadgets and use APIs.
[[File:Screenshot of the Vector-2022 skin's fullscreen toggle.png|thumb]]
'''[Changes in a nutshell]''' The skin introduces changes that improve readability and usability. The new skin does not remove any functionality currently available on the Vector skin.
* The limited width and pin-able menus allow to adjust the interface to the screen size, and focus on editing or reading. Logged-in and logged-out users may use a toggle button to keep the full width, though.
* The sticky header makes it easier to find tools that editors use often. It decreases scrolling to the top of the page by 16%.
* The new table of contents makes it easier to navigate to different sections. Readers and editors jump to different sections of the page 50% more than with the old table of contents. It also looks a bit different on talk pages.
* The new search bar is easier to find and makes it easier to find the correct search result from the list. This increased the amount of searches started by 30% on the tested wikis.
* The skin does not negatively affect pageviews, edit rates, or account creation. There is evidence of increases in pageviews and account creation across partner communities.
'''[Customize this skin]''' It's possible to configure and personalize our changes. We support volunteers who create new gadgets and user scripts. Check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Repository|the repository]] for a list of currently available customizations and changes, or add your own.
&lt;/div&gt;
=== Our plan ===

'''If no large concerns are raised, we plan on deploying on 31 October'''. If you'd like to ask our team anything, if you have questions, concerns, or additional thoughts, please comment in any language. If this is the first comment to my message, make sure to ping me. We will gladly answer! Also, check out [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions|our FAQ]]. Thank you! [[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User talk:SGrabarczuk (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;చర్చ&lt;/span&gt;]]) 23:52, 18 అక్టోబరు 2023 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGrabarczuk_(WMF)/sandbox/MM/Varia&amp;oldid=25764915 --&gt;

== తెవికీ 20వ వార్షికోత్సవం స్కాలర్‌షిప్ దరఖాస్తులకు ఆహ్వానం ==
నమస్కారం, [https://te.wikipedia.org/wiki/తెలుగు_వికీపీడియా | తెలుగు వికీపీడియా] 20వ ఏట అడుగు పెట్టిన సందర్భంగా 2024, జనవరి 26 నుండి 28 వరకు [https://te.wikipedia.org/wiki/విశాఖపట్నం | విశాఖపట్నం] వేదికగా [https://te.wikipedia.org/wiki/వికీపీడియా:తెవికీ_20_వ_వార్షికోత్సవం |20వ వార్షికోత్సవం] జరపాలని సముదాయం నిశ్చయించింది. తెవికీ 20వ వార్షికోత్సవ ఉపకారవేతనం కోసం [https://te.wikipedia.org/wiki/వికీపీడియా:తెవికీ_20_వ_వార్షికోత్సవం/స్కాలర్‌షిప్స్ |తెవికీ 20 వ వార్షికోత్సవం/స్కాలర్‌షిప్స్] పేజీలో దరఖాస్తు ఫారానికి లింకు ఇచ్చాము. డిసెంబరు 21, 2023 దాకా ఈ దరఖాస్తు ఫారం అందుబాటులో ఉంటుంది. ఈ లోపు మీ దరఖాస్తులు సమర్పించగలరు. ధన్యవాదాలు.-- &lt;font color=&quot;green&quot; face=&quot;Segoe Script&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;b&gt; [[User:Pranayraj1985|Pranayraj Vangari]] &lt;/b&gt;&lt;/font&gt;&lt;sup&gt;&lt;font face=&quot;Andalus&quot;&gt; ([[User talk:Pranayraj1985|talk]]) &amp;#124;[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]])&lt;/font&gt;&lt;/sup&gt; 05:31, 13 డిసెంబరు 2023 (UTC) (సభ్యుడు, తెవికీ 20వ వార్షికోత్సవ కమ్యూనికేషన్స్ కమిటీ)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello all,

I am reaching out to you today to announce that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) Charter is now open. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]] now through '''2 February 2024'''. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C Charter]] is on Meta-wiki with translations available. 

Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:07, 19 జనవరి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25853527 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Last days to vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello all,

I am reaching out to you today to remind you that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) charter will close on '''2 February 2024'''. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]]. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C charter]] is on Meta-wiki with translations available. 

Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 17:00, 31 జనవరి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25853527 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Announcing the results of the UCoC Coordinating Committee Charter ratification vote&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

Thank you everyone for following the progress of the Universal Code of Conduct. I am writing to you today to announce the outcome of the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|ratification vote]] on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee Charter]]. 1746 contributors voted in this ratification vote with 1249 voters supporting the Charter and 420 voters not. The ratification vote process allowed for voters to provide comments about the Charter. 

A report of voting statistics and a summary of voter comments will be published on Meta-wiki in the coming weeks.

Please look forward to hearing about the next steps soon.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:23, 12 ఫిబ్రవరి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26160150 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Report of the U4C Charter ratification and U4C Call for Candidates now available&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

I am writing to you today with two important pieces of information. First, the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Vote results|report of the comments from the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter ratification]] is now available. Secondly, the call for candidates for the U4C is open now through April 1, 2024.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members are invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Per the charter, there are 16 seats on the U4C: eight community-at-large seats and eight regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement.

Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Meta-wiki]].

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 16:25, 5 మార్చి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26276337 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Wikimedia Foundation Board of Trustees 2024 Selection&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
: ''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
: ''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Dear all,

This year, the term of 4 (four) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Elections Committee]] will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Board Governance Committee created a Board Selection Working Group from Trustees who cannot be candidates in the 2024 community- and affiliate-selected trustee selection process composed of Dariusz Jemielniak, Nataliia Tymkiv, Esra'a Al Shafei, Kathy Collins, and Shani Evenstein Sigalov [3]. The group is tasked with providing Board oversight for the 2024 trustee selection process, and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. 

Here are the key planned dates:

*  May 2024: Call for candidates and call for questions
*  June 2024: Affiliates vote to shortlist 12 candidates (no shortlisting if 15 or less candidates apply) [5]
*  June-August 2024: Campaign period
*  End of August / beginning of September 2024: Two-week community voting period
*  October–November 2024: Background check of selected candidates
*  Board's Meeting in December 2024: New trustees seated

Learn more about the 2024 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|this Meta-wiki page]], and make your plan.

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2024 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Election Volunteers|Meta-wiki page]].

Best regards,

[[m:Special:MyLanguage/User:Pundit|Dariusz Jemielniak]] (Governance Committee Chair, Board Selection Working Group)

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2021/Results#Elected

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Minutes:2023-08-15#Governance_Committee

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] Even though the ideal number is 12 candidates for 4 open seats, the shortlisting process will be triggered if there are more than 15 candidates because the 1-3 candidates that are removed might feel ostracized and it would be a lot of work for affiliates to carry out the shortlisting process to only eliminate 1-3 candidates from the candidate list.&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]]19:56, 12 మార్చి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26349432 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to select members of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through May 9, 2024. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 20:19, 25 ఏప్రిల్ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Sign up for the language community meeting on May 31st, 16:00 UTC&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;Hello all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks - May 31st at 16:00 UTC. If you're interested, you can [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Wikimedia_Language_engineering/Community_meetings#31_May_2024 sign up on this wiki page].

This is a participant-driven meeting, where we share language-specific updates related to various projects, collectively discuss technical issues related to language wikis, and work together to find possible solutions. For example, in the last meeting, the topics included the machine translation service (MinT) and the languages and models it currently supports, localization efforts from the Kiwix team, and technical challenges with numerical sorting in files used on Bengali Wikisource.

Do you have any ideas for topics to share technical updates related to your project? Any problems that you would like to bring for discussion during the meeting? Do you need interpretation support from English to another language? Please reach out to me at ssethi(__AT__)wikimedia.org and [[etherpad:p/language-community-meeting-may-2024|add agenda items to the document here]].

We look forward to your participation!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:22, 14 మే 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Feedback invited on Procedure for Sibling Project Lifecycle&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

[[File:Sibling Project Lifecycle Conversation 3.png|150px|right|link=:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle]]

Dear community members,

The [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee]] (CAC) of the [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] invites you to give feedback on a '''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle|draft Procedure for Sibling Project Lifecycle]]'''. This draft Procedure outlines proposed steps and requirements for opening and closing Wikimedia Sibling Projects, and aims to ensure any newly approved projects are set up for success. This is separate from the procedures for opening or closing language versions of projects, which is handled by the [[:m:Special:MyLanguage/Language committee|Language Committee]] or [[m:Special:MyLanguage/Closing_projects_policy|closing projects policy]]. 

You can find the details on [[:m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle#Review|this page]], as well as the ways to give your feedback from today until the end of the day on '''June 23, 2024''', anywhere on Earth. 

You can also share information about this with the interested project communities you work with or support, and you can also help us translate the procedure into more languages, so people can join the discussions in their own language.

On behalf of the CAC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:24, 22 మే 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Announcing the first Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello,

The scrutineers have finished reviewing the vote results. We are following up with the results of the first [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) election]]. 

We are pleased to announce the following individuals as regional members of the U4C, who will fulfill a two-year term:

* North America (USA and Canada)
** –
* Northern and Western Europe
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ghilt|Ghilt]]
* Latin America and Caribbean
** –
* Central and East Europe (CEE)
** —
* Sub-Saharan Africa
** –
* Middle East and North Africa
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ibrahim.ID|Ibrahim.ID]]
* East, South East Asia and Pacific (ESEAP)
** [[m:Special:MyLanguage/User:0xDeadbeef|0xDeadbeef]]
* South Asia
** –

The following individuals are elected to be community-at-large members of the U4C, fulfilling a one-year term:

* [[m:Special:MyLanguage/User:Barkeep49|Barkeep49]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Superpes15|Superpes15]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Civvì|Civvì]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Luke081515|Luke081515]]
* –
* –
* –
* –

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. Follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-wiki]].

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:14, 3 జూన్ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The final text of the Wikimedia Movement Charter is now on Meta&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hi everyone,

The final text of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] is now up on Meta in more than 20 languages for your reading.

'''What is the Wikimedia Movement Charter?'''

The Wikimedia Movement Charter is a proposed document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

'''Join the Wikimedia Movement Charter “Launch Party”'''

Join the [[m:Special:MyLanguage/Event:Movement Charter Launch Party|“Launch Party”]] on '''June 20, 2024''' at '''14.00-15.00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1718892000 your local time]). During this call, we will celebrate the release of the final Charter and present the content of the Charter. Join and learn about the Charter before casting your vote.

'''Movement Charter ratification vote'''

Voting will commence on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC.''' You can read more about the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voting process, eligibility criteria, and other details]] on Meta.

If you have any questions, please leave a comment on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter|Meta talk page]] or email the MCDC at [mailto:mcdc@wikimedia.org mcdc@wikimedia.org].

On behalf of the MCDC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:44, 11 జూన్ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is now open – cast your vote&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

The voting to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|'''Wikimedia Movement Charter''']] is now open. The Wikimedia Movement Charter is a document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

The final version of the Wikimedia Movement Charter is [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|available on Meta in different languages]] and attached [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikimedia_Movement_Charter_(June_2024).pdf here in PDF format] for your reading.

Voting commenced on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC'''. Please read more on the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voter information and eligibility details]].

After reading the Charter, please [[Special:SecurePoll/vote/398|'''vote here''']] and share this note further.

If you have any questions about the ratification vote, please contact the Charter Electoral Commission at [mailto:cec@wikimedia.org '''cec@wikimedia.org'''].

On behalf of the CEC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 10:51, 25 జూన్ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is ending soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

This is a kind reminder that the voting period to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] will be closed on '''July 9, 2024''', at '''23:59 UTC'''.

If you have not voted yet, please vote [[m:Special:SecurePoll/vote/398|on SecurePoll]]. 

On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Ratification/Voting#Electoral_Commission|Charter Electoral Commission]],&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 03:45, 8 జూలై 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;U4C Special Election - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

A special election has been called to fill additional vacancies on the U4C. The call for candidates phase is open from now through July 19, 2024.

The [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the [[:foundation:Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct|UCoC]]. Community members are invited to submit their applications in the special election for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please review the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Charter]].

In this special election, according to [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#2. Elections and Terms|chapter 2 of the U4C charter]], there are 9 seats available on the U4C: '''four''' community-at-large seats and '''five''' regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#5. Glossary|No more than two members of the U4C can be elected from the same home wiki]]. Therefore, candidates must not have English Wikipedia, German Wikipedia, or Italian Wikipedia as their home wiki.

Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Meta-wiki]].

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:02, 10 జూలై 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimedia Movement Charter ratification voting results&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

After carefully tallying both individual and affiliate votes, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting#Electoral Commission|Charter Electoral Commission]] is pleased to announce the final results of the Wikimedia Movement Charter voting.  

As [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter#Thank you for your participation in the Movement Charter ratification vote!|communicated]] by the Charter Electoral Commission, we reached the quorum for both Affiliate and individual votes by the time the vote closed on '''July 9, 23:59 UTC'''. We thank all 2,451 individuals and 129 Affiliate representatives who voted in the ratification process. Your votes and comments are invaluable for the future steps in Movement Strategy.

The final results of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] ratification voting held between 25 June and 9 July 2024 are as follows: 

'''Individual vote:'''

Out of 2,451 individuals who voted as of July 9 23:59 (UTC), 2,446 have been accepted as valid votes. Among these, '''1,710''' voted “yes”; '''623''' voted “no”; and '''113''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 73.30% voted to approve the Charter (1710/2333), while 26.70% voted to reject the Charter (623/2333).

'''Affiliates vote:'''

Out of 129 Affiliates designated voters who voted as of July 9 23:59 (UTC), 129 votes are confirmed as valid votes. Among these, '''93''' voted “yes”; '''18''' voted “no”; and '''18''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 83.78% voted to approve the Charter (93/111), while 16.22% voted to reject the Charter (18/111).

'''Board of Trustees of the Wikimedia Foundation:'''

The Wikimedia Foundation Board of Trustees voted '''not to ratify''' the proposed Charter during their special Board meeting on July 8, 2024. The Chair of the Wikimedia Foundation Board of Trustees, Nataliia Tymkiv, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/Board_resolution_and_vote_on_the_proposed_Movement_Charter|shared the result of the vote, the resolution, meeting minutes and proposed next steps]].  

With this, the Wikimedia Movement Charter in its current revision is '''not ratified'''.

We thank you for your participation in this important moment in our movement’s governance.

The Charter Electoral Commission,

[[m:User:Abhinav619|Abhinav619]], [[m:User:Borschts|Borschts]], [[m:User:Iwuala Lucy|Iwuala Lucy]], [[m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]], [[m:User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]]&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:52, 18 జూలై 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through '''August 10, 2024'''. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:46, 27 జూలై 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Reminder! Vote closing soon to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

The voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is closing soon. It is open through 10 August 2024. Read the information on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election#Voting|the voting page on Meta-wiki to learn more about voting and voter eligibility]]. If you are eligible to vote and have not voted in this special election, it is important that you vote now.

'''Why should you vote?''' The U4C is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community input into the committee membership is critical to the success of the UCoC.

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 15:29, 6 ఆగస్టు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]]
Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]].

'''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you:

* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]]. 
* [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand.

Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC)
&lt;section end=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=27309345 --&gt;

== Sign up for the language community meeting on August 30th, 15:00 UTC ==

Hi all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks—on August 30th at 15:00 UTC. If you're interested in joining, you can [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#30_August_2024 sign up on this wiki page].

This participant-driven meeting will focus on sharing language-specific updates related to various projects, discussing technical issues related to language wikis, and working together to find possible solutions. For example, in the last meeting, topics included the Language Converter, the state of language research, updates on the Incubator conversations, and technical challenges around external links not working with special characters on Bengali sites.

Do you have any ideas for topics to share technical updates or discuss challenges? Please add agenda items to the document [https://etherpad.wikimedia.org/p/language-community-meeting-aug-2024 here] and reach out to ssethi(__AT__)wikimedia.org. We look forward to your participation!

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 23:18, 22 ఆగస్టు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Announcing the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/board-elections@lists.wikimedia.org/thread/OKCCN2CANIH2K7DXJOL2GPVDFWL27R7C/ Original message at wikimedia-l]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

The scrutineers have finished reviewing the vote and the [[m:Special:MyLanguage/Elections Committee|Elections Committee]] have certified the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Results|results]] for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) special election]].

I am pleased to announce the following individual as regional members of the U4C, who will fulfill a term until 15 June 2026:

* North America (USA and Canada)
** Ajraddatz

The following seats were not filled during this special election:

* Latin America and Caribbean
* Central and East Europe (CEE)
* Sub-Saharan Africa
* South Asia
* The four remaining Community-At-Large seats

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. You can follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-Wiki]].

On behalf of the U4C and the Elections Committee,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 14:05, 2 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: Vote for the 2024 Board of Trustees!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Board of Trustees election]] is now open. There are twelve (12) candidates running for four (4) seats on the Board.

Learn more about the candidates by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Candidates|reading their statements]] and their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Questions_for_candidates|answers to community questions]].

When you are ready, go to the [[Special:SecurePoll/vote/400|SecurePoll]] voting page to vote. '''The vote is open from September 3rd at 00:00 UTC to September 17th at 23:59 UTC'''.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]].

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:13, 3 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving. Find out where... ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;i&gt;Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.&lt;/i&gt;{{tracked|T66315}}

Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project.
The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''General''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''In Other Projects''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section.

We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the   [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2.
More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].&lt;br&gt;&lt;br&gt;We welcome your feedback and questions.&lt;br&gt; [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:58, 27 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27524260 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Preliminary results of the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

Thank you to everyone who participated in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees election]]. Close to 6000 community members from more than 180 wiki projects have voted.

The following four candidates were the most voted:

# [[User:Kritzolina|Christel Steigenberger]]
# [[User:Nadzik|Maciej Artur Nadzikiewicz]]
# [[User:Victoria|Victoria Doronina]]
# [[User:Laurentius|Lorenzo Losa]]

While these candidates have been ranked through the vote, they still need to be appointed to the Board of Trustees. They need to pass a successful background check and meet the qualifications outlined in the Bylaws. New trustees will be appointed at the next Board meeting in December 2024.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Results|Learn more about the results on Meta-Wiki.]]

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group

&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]] 08:24, 14 అక్టోబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations_Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on 16 October 2024. Applications for the Affiliations Committee close on 18 November 2024, and applications for the Ombuds commission and the Case Review Committee close on 2 December 2024. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email [mailto:cst@wikimedia.org cst@wikimedia.org] with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:07, 16 అక్టోబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27601062 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving, finally. ==

Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 11:30, 22 అక్టోబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27535421 --&gt;

== Sign up for the language community meeting on November 29th, 16:00 UTC ==

Hello everyone,

The next language community meeting is coming up next week, on November 29th, at 16:00 UTC (Zonestamp! For your timezone &lt;https://zonestamp.toolforge.org/1732896000&gt;). If you're interested in joining, you can sign up on this wiki page: &lt;https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#29_November_2024&gt;.

This participant-driven meeting will be organized by the Wikimedia Foundation’s Language Product Localization team and the Language Diversity Hub. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Moore Wikipedia, and the language support track at Wiki Indaba. We will also have members from the Wayuunaiki community joining us to share their experiences with the Incubator and as a new community within our movement. This meeting will have a Spanish interpretation.

Looking forward to seeing you at the language community meeting! Cheers, [[User:SSethi (WMF)|Srishti]] 19:53, 21 నవంబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:11, 24 జనవరి 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;

== Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. 

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:48, 3 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28198931 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt; Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone!
[[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]]
We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''.

This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba.

'''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''.

Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language &amp; Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]].

We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 08:28, 22 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28217779 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:50, 7 మార్చి 2025 (UTC)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28307738 --&gt;

== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.

Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. 

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines (&quot;UCoC EG&quot;) and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:34, 17 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:40, 29 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].

You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.

If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, &lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|చర్చ]])&lt;/bdi&gt; 22:06, 15 మే 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''

Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. 

We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.

You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 15:26, 22 మే 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28768453 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection &amp; Call for Questions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].

Here are the key planned dates:

* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated

Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].

'''Call for Questions'''

In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]

Thank you!

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ

[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates

Best regards,

Victoria Doronina

Board Liaison to the Elections Committee

Governance Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 03:07, 28 మే 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== Vote now in the 2025 U4C Election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}

Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:00, 13 జూన్ 2025 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28848819 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;
Hello all,

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.

This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]

Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;
Chair of the Elections Committee

On behalf of the Elections Committee and Governance Committee

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.

[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:43, 17 జూన్ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28866958 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Dear Wikimedia Community,

The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]]  of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].

A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.

Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.

Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.

Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.

Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.

=== Wikispore ===

The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.

After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. 

We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.

As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.

Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.

=== Wikinews ===

We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.

Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf &lt;nowiki&gt;[1]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 &lt;nowiki&gt;[2]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[3]&lt;/nowiki&gt;] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.

While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews &lt;nowiki&gt;[4]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[5]&lt;/nowiki&gt;, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? &lt;nowiki&gt;[6]&lt;/nowiki&gt;].

[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.

Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.

SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.

'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.

=== Feedback and next steps ===

We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.

I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. 
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:56, 27 జూన్ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&amp;oldid=28911188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 21:35, 26 ఆగస్టు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].

Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].

When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].

'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Chair, Elections Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 04:47, 9 అక్టోబరు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).

There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:42, 20 అక్టోబరు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:12, 30 అక్టోబరు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 నవంబరు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:01, 19 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Upcoming deployment of CampaignEvents extension to Wikibooks&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone,

We are writing to inform you that the [[mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be deployed to all Wikibooks projects during the week of '''23 March 2026'''.
This follows last year’s broader rollout across Wikimedia projects. We realized that Wikibooks was not included at the time, and we’re now addressing that to ensure consistency across all communities.

The CampaignEvents extension provides tools to support event and campaign organization on-wiki, including features like on-wiki event registration and collaboration lists(global event list).

We welcome any questions, feedback, or concerns you may have. We are also happy to support anyone interested in trying out the tools. 
''Apologies if this message is not in your preferred language. If you’re able to help translate it for your community, please feel free to do so.''
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|చర్చ]]) 18:22, 19 మార్చి 2026 (UTC)&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target&amp;oldid=30284073 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:57, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])&lt;/bdi&gt; 17:11, 23 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:30, 25 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;</text>
      <sha1>jzq7h5axqk2z44bmwnb5lbvvtexbzac</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు/S</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3007</id>
    <revision>
      <id>39286</id>
      <parentid>39215</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:31:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Part 2: sd-sl */</comment>
      <origin>39286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="273899" sha1="maosih0x8vsvahp0j7ijwmj9p23ivbr" xml:space="preserve">
&lt;br /&gt;

=నిఘంటువు=
*This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* This dictionary uses American spelling as the primary entry word. British spelling is also shown, whenever possible.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made. 
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks

25 Aug 2015.
==Part 1: sa-sc==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;
* 
* '''sac, n. సంచి; తిత్తి; బస్తా; గోతం; 
* sacramental offering, ph. నైవేద్యం; ప్రసాదం;
* sacred, adj. మంగళప్రదమైన;
** sacred necklace, ph. మంగళసూత్రం; తాళిబొట్టు; శతమానం;
** sacred thread, ph. యజ్ఞోపవీతం; జందెము;
* sacrifice, n. (1) బలి; (2) త్యాగం; ఆహుతి; 
** 	human sacrifice, ph. నర బలి;
* sacrilege, n. దేవదూషణ; చెయ్యరాని పని; అపవిత్రం; ధర్మోల్లంఘన;
* sacrum, n. త్రికాస్థి;
* saddle, n. జీను;
* sadism, n. హనన క్రౌర్యం; ఒకరిని హింసించి చూసి ఆనందించడం; రతి క్రీడలో ఎదుటి వారి శరీరానికి బాధ కలిగే పనులు చేసి ఆనందం పొందడం;  see also masochism;
* sadist, n. హింసాళువు; ఎదుటి వారి శరీరానికి బాధ కలిగే పనులు చేసి ఆనందం పొందే వ్యక్తి; (ety.) Marquis de Sade అనే వ్యక్తి పేరు మీదుగా వచ్చిన మాట;
* safe, adj. సురక్షితమైన; నిరపాయమైన; నిక్షేపంగా;
* safe, n. (1) ఇనప్పెట్టి; మందసం; ఖాయిదా; (2) నిరపాయం; నిక్షేపం;  
* safeguard, n. చేకాపు;
* safeguard, v. t. కాపాడు; రక్షించు; బ్రోచు; సాకు;
* safely, adv. క్షేమంగా; భద్రంగా; పదిలంగా;
* safety, n. క్షేమం; యోగక్షేమం; భద్రత;
[[File:Illustration Carthamus tinctorius0.jpg|thumb|right|250px|''Carthamus tinctorius'']]
* safflower, n. కుసుంభం; కుసుంభ పువ్వు; కుసుంభా పుష్పం [bot.] Carthamus tinctorius; 
** safflower oil, ph. కుసుంభ తైలం; కుసుంభ నూనె;
* saffron, n. కుంకుమ పువ్వు; కేసరి; అగ్నిశిఖ;
* sag, v. i. కుంగు;
* sagacity, n. జాణతనం; సూక్ష్మగ్రాహత్వం; గడుసుతనం;
* sage, n. (1) ముని; రుషి; (2) వంటలలో వాడే ఒక సుగంధ ద్రవ్యం; [bot.] Salvia officinalis; Salvia splendens;
* saggy, adj. కుక్కి;
* sagittal suture, n. బ్రహ్మరంధ్రం.; the soft spot on the top of an infant's head;
* Sagittarius, n. (1) ధనూరాశి; (2) ఉత్తరాషాడా నక్షత్రం; ధనూరాశిలో ఉన్న ఒక చిన్న నక్షత్ర సమూహం;
** 	Delta, Epsilon of Sagittarius, ph. పూర్వాషాఢ నక్షత్రం; 
* sagittate, adj.  బాణపు మొన ఆకారం కల; 
* sago, n. సగ్గుబియ్యం; కొన్ని తాళ జాతుల మొక్కల కాండములలో లభించే పిండి పదార్థముతో చేయబడ్డ కృత్రిమ ధాన్య విశేషం; starch from sago palm ([bot.] ''Metroxylon sagu;'' [see also] tapioca, which is derived from cassava;
* sail, n. తెరచాప;
* sailor, n. ఓఁడంగి, కళాసి; ఆరకాటి;
* saint, n. m. పుణ్యాత్ముడు; దైవసమానుడు; f. పుణ్యాత్మురాలు; దైవసమానురాలు;
* sal, n. ఏపి చెట్టు;
* salable, adj. విక్రేయం; see also sale; seller;
* salary, n. జీతం; సాధారణంగా నెల నెలా ఇచ్చేది; ఒక యజమాని లేదా సంస్థ వద్ద పనిచేయడానికి వచ్చిన ఉద్యగి, పనిలో చేరడానికి ముందు, వ్రాతపూర్వకంగా, వారు చేసిన ఉద్యోగానికి &quot;ఎంత చెల్లిస్తారో, ఒప్పందం చేసుకోబడిన&quot; పరిహారం లేదా ప్రతిఫలం అని చెప్పవచ్చు; దీనికి ఇతర భత్యాలు కలిపే అవకాశం కూడా ఉంటుంది; ఇది సంవత్సరానికి లేదా నెలకి ఒకసారి చెల్లిస్తారు; (rel.) pay; emoluments; stipend; wages;
* sale, n. (1) అమ్మకం; విపణం; వ్యాపారం; విక్రయం; (2) తెగుబడి; ప్రత్యేకంగా తగ్గింపు ధరకి అమ్మకం;
* salient, adj. విశిష్టమైన; ప్రముఖమైన;
* saline, adj. ఊసర; చవిటి; ఉప్పని;
** saline land, ph. ఊసర క్షేత్రం; ఊసర నేల; చౌడు నేల; 
** saline soil, ph. ఊసరం; ఊసర నేల;
** saline solution, ph. చవిటి నీరు; ఊసర జలం;
* saline, n. (1) చవిటి నీరు; ఊసర జలం; (2) [med.] లవణోదకము; సేలీను;
* salinity, n. ఉప్పదనం;
* saliva, n. లాలాజలం; ఉమ్మినీరు; నోటూట; చొంగ;
** salivary ducts, ph. లాలాజల నాళములు;
** salivary glands, ph. లాలాజల గ్రంథులు;
* salivation, n. నోటి ఊట; లాలాస్రావం; చొంగ కారడం;
* salt, n. లవణం; ఉప్పు; చవి;
** 	chemical salt, ph. లవణం; రసాయనపు ఉప్పు; a compound formed when the hydrogen of an acid is replaced by a metal or other cation. Salts are typically crystalline solids and are often formed through neutralization reactions between acids and bases. Common table salt, sodium chloride (NaCl), is a specific example of a salt. 
** 	grain of salt, ph. ఉప్పు కల్లు; ఉప్పు రాయి; ఉప్పు బెడ్డ; 
** 	Roman salt, ph. రోమక లవణం; రాతి ఉప్పు;
** 	rock salt, ph. రాతి ఉప్పు; సైంధవ లవణం; గని ఉప్పు; రవుమకం; రోమక లవణం; (note) రాతి ఉప్పుని సైంధవ లవణం అంటారు. సింధువు అంటే సముద్రం కనుక సైంధవ లవణం అంటే సముద్రపు ఉప్పే. కాని గనిలోకి మాత్రం ఉప్పు ఎక్కడనుండి వచ్చింది? అక్కడ ఒకానొకప్పుడు సముద్రం ఉండడం వల్లనే కదా.
** 	sea salt, ph. సముద్రపు ఉప్పు; సైంధవ లవణం;
**  salt crypt, ph. ఉప్పు పాతర;
**  salt marsh, ph. కరవాక; ఉప్పళం; ఉప్పు పర్ర; 
**  salt warehouse, ph. ఉప్పు కొఠారు; 
**  salt bed, ph. ఉప్పు మడి;
** Himalayan salt, ph. Salt mined in Pakistan some 300 km from the Himalayas; this salt is pink due to traces of iron oxide (rust) and contains several minerals but is essentially the same as 99%.NaCl;  
**  kosher salt, ph. పెద్ద స్పటికముల రూపంలో ఉన్న ఉప్పు; Usually large, flaky crystals of pure Sodium chloride; The word &quot;kosher&quot; here has no religious connotation, as in &quot;kosher meat;&quot; 
** 	table salt, ph. ఉప్పు; ఉప్పుబెడ్డ; చవి; బిడము; usually, small, dense crystals of sodium chloride + impurities + additives such as iodine;  
* saltpeter, n.  పెట్లుప్పు; సురేకారం; యవక్షారం; Potassium nitrate; KNO&lt;sub&gt;3&lt;sub&gt;;
* saltworks, n.  ఉప్పురేవు; 
* saltiness, n. లావణ్యం; ఉప్పతనం;
* saltless, adj. ఉప్పిడి; చప్పిడి;
* saltpeter, n. యవక్షారం; సురేకారం; పెట్లుప్పు;
* salty, adj. చవిటి; ఉప్పని;
* salty soil, n. ఊసరం;
* salutation, n. అభివందనం; వందనం; నమోవాకము; జోత; నమస్కారం; కయిమోడ్పు; ప్రణతి; ప్రణామం; 
** salutation at dawn or dusk, ph. సంధ్యావందనం;
* salvation, n. నివృత్తి; నిర్వృతి; నిష్కృతి; మోక్షం; కైవల్యం; 
* salve, n. లేపనం; గాయాలకి పూయు మందు;
[[File:Sambar_%28Cervus_unicolor_unicolor%29_male.jpg|right|thumb|మగ కణుజు]]
* sambur, n. సాంబా; కణితి; కణుజు; భారతదేశపు అడవులలో ఉండే పెద్ద లేడి వంటి మృగం; sambar; [bio.] ''Rusa unicolor'';
* sample, n. మచ్చు; మాదిరి; మచ్చుతునక; ప్రతిరూపం;
** sample lessons, ph. మాదిరి పాఠాలు;
* sampling, n. మచ్చు చూడడం; స్థాలీపులక న్యాయం;
** sampling theory, ph. స్థాలీపులాక సిద్ధాంతం; స్థాలీపులాక వాదం;
* sanction, v. t. (1) మంజూరు చేయు; ఆమోదించు; అనుమతించు; (2) సరఫరాని నిలిపివేయు; ఆంక్షలు విధించు; (note) ఒకే మాటకి వచ్చిన వ్యతిరేకార్థాలు గమనించునది;
* sanctity, n. పవిత్రత;
* sanctuary, n. (1) శరణ్యం; శరణాలయం; ఆశ్రయం; అభయాలయం; (2) పుణ్యస్థలి; గర్భగుడి; 
** bird sanctuary, ph. విహంగ శరణాలయం; 
** forest sanctuary, ph. అభయారణ్యం;
** wildlife sanctuary, ph. వన్యమృగ శరణాలయం; వన్యమృగ శరణారణ్యం; 
* sanctum, n. గుడి;
** 	inner sanctum, ph. గర్భగుడి;
** 	outer sanctum, ph. ముఖమండపం;
** sanctum sanctorum, ph. గర్భగుడి; పరమ పవిత్రమైన; 
* sand, n. సైకతం; సికత; వాలుక; ఇసుక; కూర్పం;
** sand clock, ph. వాలుకాయంత్రం; ఇసక గడియారం; ఇసుక గడియారము;
** sand dune, ph. ఇసక దిబ్బ; ఇసక తిన్నె; సైకతం; ఇసుక దిబ్బ; ఇసుక తిన్నె;
* sandbank, n. ఎక్కిలి; ఇసక మేట; ఇసుక మేట; 
* sandals, n. pl. ఆకుచెప్పులు; ఆకుజోళ్లు;
** sandalwood paste, ph. చందనం; గంధం; మంచిగంధం; గంధపు ముద్ద; చందన ఖమీరం;
** sandalwood tree, ph. చందనపు చెట్టు; గంధపు చెట్టు; పటీరవిటపి; భద్రశ్రీ;
* sandbar, n. ఇసక మేట; ఇసుక మేట;
* sandpaper, n. ఉప్పుకాగితం; గరుకుకాగితం; హంస కాగితం; 
* sandpiper, n. ఉల్లంకి; ఒక రకం పక్షి; 
** common sandpiper, ph. సాదా ఉల్లంకి; సాధారణ ఉల్లంకి;
** spotted sandpiper, ph. చుక్కల ఉల్లంకి;
** solitary sandpiper, ph. ఒంటరి ఉల్లంకి;
** spotted redshank sandpiper, ph. కెంపుకాలి ఉల్లంకి;
** green sandpiper, ph. ఏరుల్లంకి పిట్ట; పచ్చ ఉల్లంకి;
** greater yellowlegs sandpiper, ph. పసుపుకాళ్ల పెద్ద ఉల్లంకి;
** lesser yellowlegs sandpiper, ph. పసుపుకాళ్ల చిన్న ఉల్లంకి;
** common redshank sandpiper, ph. పగడపుకాళ్ల ఉల్లంకి;
** marsh sandpiper, ph. చిత్తడినేల ఉల్లంకి;
** wood sandpiper, ph. కలప ఉల్లంకి;
* sandy, adj. ఇసక; సికతల; ఇసుక సంబంధమైన;
** sandy soil, ph. ఇసక మట్టి; ఇసుక మట్టి;
* sanguine, adj. (1) రక్తిమ; కెంపు రంగుతో; ఎర్రని; (2) ఉల్లాసపూరితమైన; ఆశావహ;   
* sanitation, n. శౌచం; పారిశుధ్యం;
* sanity, n. స్థిరచిత్తత; చిత్త స్థిరత;
* sans, prep. వినా; లేకుండా; కాకుండా;
** sans devotion, ph. భక్తి వినా; భక్తి లేకుండా;
* sap, n. రసం; కర్రు; సారం; పస;
* sapphire, n. నీలం; ఇంద్రనీలం; నీలమణి; నవరత్నాలలో ఒకటి; (ety.) Sans. శనిప్రియా;
[[File:Gardenology-IMG 4861 hunt10mar.jpg|thumb|right|saraca=అశోక]]
* saraca, n. అశోకవృక్షం;
* sarsaparilla, n. సుగంధిపాల; అనంతమూల్; [bot.] ''Smilax officinalis;'' ''Smilax regelii;'' ''Hemidesmus indica;'' ఒక సుగంధ ద్రవ్యం;
* sarcasm, n. ఎత్తిపొడుపు; ఉపాలంభం; వ్యంగ్యం; వక్రోక్తి; సంతక్షణ;
** sarcastic speech, ph. వ్యంగ్యోక్తి;
* sari, n. చీర; కోక; శాటి; సాడి;
* Satan, n. సైతాను; క్రైస్తవ మతంలో మంచికి చుక్కెదురు; మానవుని శత్రువు; ఇస్లాం మతంలో సైతాను అంటే మానవుని శత్రువు; ఈ సైతానునే  Devil  అని కూడా అంటారు; 
* satellite, n. (1) ఉపగ్రహం; (2) అనుచరుడు; ఆశ్రితుడు;
** communication channel, ph. సమాచార పథం; వార్తా పథం;
** communication gap, ph. అవగాహన లోపం; 
** communication satellite, ph. సమాచార ఉపగ్రహం; 
* satire, n. వక్రోక్తి; ఆక్షేపం; అధిక్షేపం; వ్యంగ్యం; వ్యంగ్యకావ్యం;
* satisfaction, n. సంతృప్తి; సంతృష్టి; తృప్తి; తనివి; తుష్టి; ఆపోక; 
* satisfactory, adj. సంతృప్తికరమైన;
* saturated, adj. సంతృప్త;
** saturated hydrocarbons, ph. సంతృప్త ఉదకర్బనాలు;
** saturated fatty acid, ph. సంతృప్త ఘృతికామ్లం;
* Saturday, n. శనివారం; స్థిరవారం; మందవారం;
* Saturn, n. (1) శని; శనిగ్రహం; (2) శనైశ్చరుడు; శనైః అంటే నెమ్మదిగా, చరః అంటే నడచే వాడు అని వాచ్యార్థం; వేదాంగ జ్యోతిష్య పరంగా శని గ్రహం తక్కిన గ్రహాలకంటే మిక్కిలి దూరంగా ఉన్నది. అందువల్ల, ఆయన ఒక పూర్తి పరిభ్రమణం చేయడానికి అన్ని గ్రహాలకంటే ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటాడు. రాశి చక్రం ఒక సారి చుట్టి రావడానికి, ఆయనకు 30 సంవత్సరాలు పడుతుంది;
* satyr, n. (సేటర్) (1) కామాతురుడు, రిరంసువు; (2) గ్రీకు పురాణ గాథలలో కనిపించే ఒక శాల్తీ; (3) కిన్నరుడు; హిందూ పురాణాలలో కనపడే మనిషి శరీరం, గుర్రపు చెవులు, గుర్రపు తోక ఉండి, కామాతురతతో ఉండే ఒక శాల్తీ; see also centaur; 
* saunter, v. i.  నెమ్మదిగా, తొందర లేకుండా, నడుచు; పెళ్లి నడకలు నడచు; 
* saute, v. t. వేయించు; దోరగా వేయించు; వేపు;
* saucer, n. తాంబాళం; తలియ; తటి;
** 	flying saucer, ph. ఉడ్డీన తాంబాళం;
* savage, adj. కిరాతక;
* save, adv. వినా; తప్ప;
* save, v. i. ఆదాచేయు; దాచు;
* savings, n. ఆదా; నిల్వలు; పొదుపు మొత్తాలు;
* savory, n. రుచ్యం; రుచి అయిన పదార్థం: 
* saw, v. i. చూసెను; చూసితిని; చూసేడు; చూసింది;
* saw, n. రంపం; క్రకచం; కదరం;
* sawtooth, n. రంపపుపన్ను; క్రకచదంతం;
** sawtooth wave, ph. [elec.] క్రకచదంత కెరటం;
* say, v. t. చెప్పు; అను; ఉటంకించు; ఆడు; వచించు; వ్రాక్కుచ్చు; నుడువు;
* saying, n. నానుడి; సామెత; లోకోక్తి; కింవదంతి;
* scab, n. పక్కు; పుండు మీద గడ్డకట్టిన రసి;
* scabies, n. గజ్జి; ఒక రకం చర్మ రోగం; Scabies is an itchy skin condition caused by tiny parasites. It’s passed through skin-to-skin contact, usually during sex. Scabies isn’t dangerous and can be cured;
* scaffolding, n. (1) గోవ; సారువ; పరంజా;  (2) మంచె; అరప; 
* scalariform, n.  నిచ్చెన ఆకారం; 
* scalding, adj. మరుగుతూన్న; సలసల మరుగుతూన్న; కాగుతూన్న; దాహక;
[[File:PianoKeyboard.svg|right|thumb|పియానో మీద 12 స్వరముల స్వరదండం]]
* scale, n. (1) పొలుసు; పొర; (2) కొలమానం; కొలబద్ద; గీట్లబద్ద; మానదండం; కాటా; కాకిణి; స్కేలు; (3) ఎత్తు; (4) స్వరమాలిక; స్వరాల శ్రేణి; మేళకర్త; రాగం; a musical scale may contain all the seven ''swaras'' or only a subset of ''swaras''; (5) భారీతనాన్ని సూచించే మాట;
**  chromatic scale, ph. పాశ్చాత్య సంగీతంలో 12 స్వరములు కల స్వరదండం; The chromatic scale is a set of twelve pitches ;(more completely, pitch classes), with notes separated by the interval of a semitone; The word chromatic comes from the Greek chroma, color; and the traditional function of the chromatic scale is to color or embellish the tones of the major and minor scales;
** 	large scale, ph. పెద్ద ఎత్తు; భారీ;
** 	small scale, ph. చిన్న ఎత్తు; లఘు;
* scale, v. t. (1) ఎక్కు; అధిరోహించు; (2) చేప పొలుసులని ఒలుచు;
* scales, n. (1) తక్కెడ; త్రాసు; తుల; కాటా; కాకిణి; తూనిక; (2) తక్కెడలో ఇటూ అటూ ఉండే సిబ్బిలు; (3) పొలుసులు; చేపల వంటి జీవుల శరీరంమీద ఉండే పొలుసులు;
* scalp, n. మాడు; కపాలం; జుత్తు గీకేసిన తర్వాత కనిపించే శిరోభాగం;
* scam, n. మోసం;
* scan, v. t. ఆలోకించు; 
* scandal, n. కళంకం; లజ్జాకర విషయం;
* scanner, n. ఆలోకిని; 
* scapegoat, n. బలిపశువు;
* scapula, n. అంసఫలకం; రెక్క ఎముక; భుజంలో ఉన్న పలక వంటి ఎముక;
* scar, n. మచ్చ; కిణం; గాయం మానగా మిగిలే చర్మపు ముడత;
[[File:Scarabaeus.pius.-.calwer.20.12.jpg|thumb|right|Scarabaeus.pius=పేడపురుగు]]
* scarabaeus, n. పేడపురుగు;
* scarce, adj. అరుదైన; అపురూపమైన; దొరకకపోవడం;
* scarce, adv. అరుదుగా; అపురూపంగా; కదాచిత్తుగా;
* scarcely, adv. అరుదుగా; సకృత్తుగా;
* scarcity, n. ఎద్దడి; కొరత; చాలమి; లేమిడి; సంక్షోభం; దొరకకపోవుట; 
** scarcity of electricity, ph. విద్యుత్ సంక్షోభం;
** scarcity of water, ph. నీటి ఎద్దడి;
* scare, v. t. భయపెట్టు; హడలగొట్టు; బెదిరించు;
* scarecrow, v. t. బెదురుబొమ్మ; దిష్టిబొమ్మ;
* scatter, v. i. చెదురు; విరజిమ్ము;
* scatter, v. t. జల్లు; విరజిమ్ము; పరిక్షేపించు; 
** scatterbrain, n. అపసంతి; a person who is forgetful, disorganized, or unable to concentrate or think clearly;
** scatter diagram, ph. వ్యాకీర్ణ పటం; పరిక్షేప పటం; వ్యాపక పటం; 
* scattered, adj. చెదురు మదురుగా; ప్రకీర్ణ; వ్యాకీర్ణ; పరిక్షిప్త; అవకీర్ణ; ప్రకిరణ: ఉద్ధూత; 
* scattering, n. జల్లు; చెదరడం; విరజిమ్ముట; పరిక్షేపణం; జల్లడం;
** 	back scattering, ph. అప పరిక్షేపణం; వెనకకి జల్లడం; పతన వికిరణం పరావర్తనం చెందినప్పుడు, పరావర్తన కోణం  పతన కిరణం దిశ నుండి 90 డిగ్రీలకి మించి ఉంటే దానిని అప పరిక్షేపణం అంటారు;
** 	elastic scattering, ph. స్థితిస్థాపక పరిక్షేపణం; ఈ రకం పరిక్షేపణలో పతన రేణువుల మొత్తం గతిజ శక్తి క్షీణించకుండా పరావర్తన రేణువుల మొత్తం గతిజ శక్తికి ఆపాదించబడుతుంది; An elastic collision is a collision in which there is no net loss in kinetic energy in the system as a result of the collision. Both momentum and kinetic energy are conserved quantities in elastic collisions. Suppose two similar trolleys are traveling toward each other with equal speed. They collide, bouncing off each other with no loss in speed. This collision is perfectly elastic because no energy has been lost.
** inelastic scattering, ph. ఘన పరిక్షేపణం; కేరం బల్ల మీద పిక్కలు గుద్దుకున్నప్పుడు ఈ రకం పరిక్షేపణ జరుగుతుంది; ఈ రకం పరిక్షేపణలో పతన రేణువుల మొత్తం గతిజ శక్తిలో సింహ భాగం  క్షీణించి, మిగిలినది పరావర్తన రేణువుల గతిజ శక్తికి ఆపాదించబడుతుంది; An inelastic collision is a collision in which there is a loss of kinetic energy. While the momentum of the system is conserved in an inelastic collision, kinetic energy is not. This is because some kinetic energy had been transferred to something else. Thermal energy, sound energy, and material deformation are likely culprits. Suppose two similar trolleys are traveling towards each other. They collide, but because the trolleys are equipped with magnetic couplers they join together in the collision and become one connected mass. This type of collision is perfectly inelastic because the maximum possible kinetic energy has been lost. This doesn't mean that the final kinetic energy is necessarily zero; momentum must still be conserved.
* scavenger, adj. పాకీ;
* scavenger, n. బలిభుక్కు; బలిభుజం; చచ్చిపోయిన జీవులని తినే జంతువు;
* scene, n. (1) దృశ్యం; ఈక్షితం; సన్నివేశం; (2) ఘట్టం; (3) రాద్ధాంతం;
* scenery, n. దృశ్యం; ఈక్షితం;
* scent, n. (1) వాసన; సుగంధం; (2) తావినూనె; అత్తరు; సెంటు;
* scepter, n.  రాజదండం; 
* schadenfreude, n. ఎదుటివాడికి తగిన శాస్తి జరిగిందని సంతోషించడం;  
* schedule, n. కాలసూచి; కాలపట్టిక; అనుసూచి; సమయాపన; సేపరము; షెడ్యూలు; (2) అధికరణం; రాజ్యామ్గంలో ఒక భాగం;
* scheduling, n.  సేపరణ; ఒక సమయం ఎన్నుకుని ఏర్పరచు; 
* schema, n. బొమ్మ; వ్యూహం;
* schematic, n. ఒక పథకాన్ని నఖచిత్రంలా చూపించే బొమ్మ; 
* scheme, n. ఎత్తు; పద్ధతి; ఉపాయం; పథకం; తంత్రం; వ్యూహం; వ్యూహరచన; యుక్తి; పన్నాగం; కుట్ర;
* schizophrenia,  n. మనోవిదళనం; ఒక రకమైన మానసిక వ్యాధి; వాస్తవమేదో, భ్రమ ఏదో తెలియకుండా, ఏవేవో అపోహలతో, సాంఘికమైన లంకెలు లేకుండా ఉండే ఒక తత్త్వం; 
* schmooze, n.  బాతాకానీ; 
* scholar, n. m. పండితుడు; ప్రాజ్ఞుడు; పారంగతుడు; విబుధుడు; భట్టారకుడు; మనీషి;  ధీమతి; దీర్ఘదర్శి; f. పండితురాలు; ప్రాజ్ఞి; విదుషి; విదుషీమణి;
* scholarship, n. (1) పాండిత్యం; వైదుష్యం; ప్రజ్ఞ; విద్వత్తు; వేత్తృత్వం; (2) విదార్థి వేతనం;
* school, n. బడి; పాఠశాల; విద్యాలయం; పడగసాల;
** school of thought, ph. వాదం; సిద్ధాంతం; అభిప్రాయం; మతం;
* sciatic, adj. కటి; తుంటి; ఆసన;
* science, n. శాస్త్రం; విజ్ఞానం; విన్నాణం; నీతి;
** 	applied science, ph. ఉపయుక్త శాస్త్రం;
** 	mathematical science, ph. గణిత శాస్త్రం;
** 	penal science, ph. దండనీతి; penal code;
** 	political science, ph. రాజనీతి;
** 	pure science, ph. ఔపపత్తిక శాస్రం;
* scientific, adj. శాస్త్రీయ; వైజ్ఞానిక;
** scientific attitude, ph. శాస్త్రీయ వైఖరి;
** scientific method, ph. శాస్త్రీయ విధానం; శాస్త్రీయ పద్ధతి;
** scientific perspective, ph. శాస్త్రీయ దృక్పధం;
* scintillation, n. ప్రస్పురణం; తళుకులు;
* scion, (సియన్) , n.  వారసుడు; వంశోద్ధారకుడు; 
* scissors, n. కత్తెర; కృపాణి; కర్తరి; కడిదెన; (ety.) కడియు (నరుకు) అనే తెలుఁగు ధాతువుకు ఎన = వెనుజేర్పు అనే ప్రత్యయాన్ని కలిపి రూపొందించినట్టిది.
* sclerosis, n. శరీరంలోని కణజాలం మెత్తదనం కోల్పోయి గట్టిపడడం; 
** otosclerosis, n. మధ్యచెవిలోని మూడు బుల్లి ఎముకలు విశృంఖలంగా ఎదిగి చలనం కోల్పోవడం;    
* scold, v. t. తిట్టు; నిందించు; మాటలు అను; ఆడిపోసికొను;
* scoot, v. i. డేకు; దేకు;  slide in a sitting position;
* scope, n. అవకాశం; ఆస్కారం;
* scorch, v. i. మాడు; మలమల మాడు;
* scorch, v. t. మాడ్చు; మలమల మాడ్చు;
* score, n. (1) అంకాలు; ఆటలలో  వచ్చే “గెలుపులు ”; స్కోరు; ఆటల పోటీలలో జట్లకి వచ్చే మార్కులు; (2) స్వరకల్పన; సంగీత దర్శకుడు కుదిర్చే వాద్య సంగీతం; (3) ఇరవై; కోడిగ;
* scorn, v. t. తిరస్కరించు;
* scorn, n.  తిట్టు; ఆరడి; 
* Scorpio, n. [[వృశ్చికరాశి]]; ఆకాశంలో కనిపించే ద్వాదశ రాశులలో ఒక రాశి; 
** 	Alpha, Sigma, Tao of Scorpio, ph. జ్యేష్ఠ నక్షత్రం;
** 	Beta, Delta, Pi of Scorpio, ph. అనూరాధ నక్షత్రం;
* scorpion, n. [[తేలు]]; వృశ్చికం;
** 	black scorpion, ph. నల్ల తేలు; ఎనుప తేలు;
** 	large black scorpion, ph. మండ్రగప్ప; పుట్టతేలు;
** 	red scorpion, ph. ఎఱ్ఱ తేలు;
* scoundrel, n. తులువ; కుత్సితుడు; దగుల్భాజి; 
* scour, v. t. రుద్దు; పాము;
* scouring rushes, n.  అశ్వవాలం; ఒకరకం గడ్డి;
* scout, v.t. పరిశీలన చేయు;
* scrap, adj. చిత్తు; బీడు; రద్దు;
** scrap iron, ph. చిత్తు ఇనుము; బీడు ఇనుము;
** scrap paper, ph. చిత్తు కాగితం;
* scrape, v. t. గీకు; గోకు;
* scratch, n. గీర; గీరిక;
* scratch, v. t. గోకు; గీరు; రక్కు; బక్కురు;
** 	gently scratch, ph. గోకు; గీరు;
** 	harshly scratch, ph. రక్కు; బక్కురు;
* scream, n. గావు కేక; అరుపు;
* screen, n. (1) తెర; తెరచీర; యవనిక; ప్రతిసీర; కనాతి; (2) అడ్డు; వ్యవధానం; ముసుగు; (3) గాజుతెర;
* screen, v. t. (1) తెరమీద బొమ్మ వేసి చూపించు; (2) అడ్డు పెట్టు; (3) వైద్య పరీక్ష చేసి ఫలానా జబ్బు ఉందో లేదో నిశ్చయించు; వడకట్టు; ఎంపిక చేయు; 
* screenplay, n. చిత్రానువాదం; చిత్రానుకరణ; చిత్రానుసరణ; ఒక కథని సినిమా తియ్యడానికి వీలుగా మలచి రాసిన రాత; 
* screenshot, n. తెరపట్టు; కంప్యూటర్ తెర మీద కనిపించే అంశాన్ని బొమ్మ రూపంలో పట్టుకునే ప్రక్రియ ద్వారా సేకరించిన బొమ్మ;
* screw, n. నీల; కీలం; మర; మరమేకు; చీల; మరచీల; మరచుట్టు;
* screwdriver, n. మరచుట్టు ని తిప్పే కొరముట్టు; 
* screwpine,  n.  మొగలి; గేదంగి; గొజ్జంగి;
* screw, v. t. (1) సీలతో బిగించు; (2) పాడు చేయు;
* scribble, v. t. బరుకు; గిలుకు;
* scribe, v. i. రాయు; లిఖించు;
* scribe, n. లేఖరి; లేఖకుడు; రాయసకాడు; రాతకాడు; వ్రాయసకాడు; నోటితో చెబితే కాగితం మీద రాసే ఆసామీ;
* scrip,  n.  చీటీ; చందా చీటీ;
* script, n. (1) లిపి; వ్రాత; లేఖనము; అక్షర విన్యాసము; see also font; (2) రాతప్రతి; సంభాషణలు రాసిన పుస్తకం;
* scriptures, n. pl. పవిత్ర గ్రంథాలు; 
* scroll, n.  (1) కాగితపు చుట్ట; చుట్ట చుట్టిన  పొడవైన కాగితం;  (2) చుట్టచుట్టిన పొడవైన కాగితం మీద రాసిన రాత; (3) జాబితా; 
* scroll, v. i.  జరుపు; పొడవైన జాబితాని చిన్న తెర మీద చదవడానికి వీలుగా పైకి, కిందకి జరపడం;
** scroll bar, ph. జరుపుడు పట్టా;  చిన్న కంప్యూటర్ తెర మీద పొడుగ్గా ఉన్న రాతని పైకి, కిందకి జరపడానికి వాడే ఉపకరణం; 
* scrooge, n. పిసినిగొట్టు; లోభి; పరమలోభి; 
* scrotum, n. బీజకోశం; సాటెం; 
* scrub, v. t. తోము; రుద్దు;
** scrub jungle, ph.  చిట్టడవి; a plant community characterized by vegetation dominated by shrubs, often also including grasses, herbs, and geophytes;
* scruples, n. ధర్మాధర్మ శంక; పాపభీతి;
* scrupulous, adj.ధర్మాధర్మ శంక గల; పాపభీతిగల;
* scrupulously, adv. నిష్టతో; నమ్మకంగా;
* scrutiny, n. సూక్ష్మపరీక్ష;
* sculptor, n. శిల్పి; కారువు;
* sculpture, n. శిల్పం;
* scum, n. (1) తెట్టు; జల పదార్థాలమీద తేలే మరొక పదార్థం; సాధారణంగా మలిన పదార్థం; (2) మడ్డి; జల పదార్థాలని నిలబెడితే దిగువకి దిగే మరొక పదార్థం; సాధారణంగా మలిన పదార్థం; (3) పాచి; నిల్వ ఉన్న మురికి నీటిలో కనబడే ఆకుపచ్చని పదార్థం;
* scurvy, n. శీతాదం; [[విటమిన్ సి]] లోపం వల్ల కలిగే ఒక జబ్బు;
* Scuttlebutt, n. వ్యర్థప్రసంగం, జల్పనం. సుద్దులు; వదంతి; వినికిడి; జనప్రవాదము; లోకవార్త; (కిం)వదంతి;  పుకారు; rumor; gossip; 
* scythe, n. కొడవలి; వంకర కత్తి;'''

|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;
|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==Part 2: sd-sl==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;

* '''sea, n. సముద్రం; సింధువు; మున్నీరు; సాగరం; జలనిధి; జలధి; జలరాశి; అర్ణవం; కడలి; కంధి; అబ్ధి; అంబుధి; ఉదధి; నీరాకరము; రత్నాకరము; పారావారము; వారాశి;
** inland sea, ph. తట్టు కడలి;
** sea breeze, ph. సముద్ర మారుతం; కడలి తెమ్మెర;
** sea gull, ph. సముద్రపు పావురం; సముద్రపు గువ్వ; 
** sea level, ph. సముద్ర మట్టం; కడలి మట్టం;
** sea shore, ph. సముద్రపుటొడ్డు; పారావారం; చెలియలికట్ట; కడలిటొడ్డు;
* seafarer, n. నావికుఁడు; 
* seafood, n. మీనాద్యాహారాలు; కడలి తిండి;
* seal, n. (1) అతుకు; (2) ముద్ర; ముద్రిక; మొహరు; సీలు; (3) నీటి సింహం -- Sea Lion;
* seal, v. t. (1) అతుకు; అంటించు; (2) ముద్రవేయ; సికా వేయు;
** sealing wax, ph. లక్క; సికా లక్క; యావం;
* seam, n. కుట్టు; అతుకు;
* seamstress, n.f. కుట్టు పనిచేసే స్త్రీ;
* sear, v. t. మాడ్చు;
* search, v. t. వెతుకు; అన్వేషించు; శోధించు; గవేషించు; గాలించు; దేవు; తనిఖీ చేయు; నెమకు;
** search in water by dragging, ph. దేవు;
* search, n. అన్వేషణ; శోధన; సోదా; గవేషణ; వెతుకుడు;
** search engine, ph. అన్వేషణ యంత్రం; శోధన యంత్రం; గవేషణ యంత్రం; ప్రపంచ వ్యాప్తంగా కంప్యూటర్ల వాడకం పెరిగిన తర్వాత ఎవరెవరి కంప్యూటర్లలో ఏ విషయాలు లభ్యమవుతాయో వెతికే యంత్రం;
** search for truth, ph. సత్యశోధన; 
* searchlight, n. కంచు కాగడా; శోధన జ్యోతి;
* seashell, n. గుల్ల; శంఖం;
* season, n. కాలం; ఋతువు; సమయం; అత్తడి;
**  Fall season, ph. శిశిరర్తువు; ఆకురాలు కాలం; 
** 	rainy season, ph. వర్షాకాలం; వర్షర్తువు; వానత్తడి;
**  autumn season, ph. శిశిరర్తువు; ఆకురాలు కాలం; 
**  summer season, ph. ఎండాకాలం; వేసవి; గ్రీష్మర్తువు; ఎండత్తడి;
**  winter season, ph. శీతాకాలం; చలికాలం;
* season, v. t. తాలించు;
* seasonal, adj. కాలోచిత;
* seasonable, adv. కాలానుగుణ్యంగా; అత్తడికి అనువుగా;
* seasoning, n. (1) మసాలా; సాంబారం; (2) రుచి కొరకు వేసే ఉప్పు; (3) పోపులు, మసాలాలు వేసి రుచిని ఇనుమడించడం; (4) పదునుపట్టడం; ఇనుముతో చేసిన వంట పాత్రలు, పెనాలు తుప్పు పట్టి పాడవకుండా అప్పుడప్పుడు శుబ్రం చేసి, నూనె రాసి ఉంచడం; 
* seat, n. (1) ఆసనం; పీఠం; పీట; ఠేవిణి; వితర్థిక; ఉపవిష్టిక; అదివాసం; కూర్చునే చోటు; ఇరువు; సీటు; (2) ఇరువు; స్థానం; సీటు; కళాశాలలో ప్రవేశార్హత;
** seat of the pants guess, ph. [idiom], ఊహాగానం; ఊహ;
* seaweed, n. సముద్ర శైవాలం; సముద్రపు నాచు; సముద్రపు కలుపు; శైవాలం; కడలి కలుపు; కడలి పాచి; కంబుని; Kelps are large seaweeds (algae) belonging to the brown algae (Phaeophyceae) in the order Laminariales; (see also) kelp; 
** sebaceous glands, ph. చమురు గ్రంథులు; తైల గ్రంథులు; నూనె కంతులు; చర్మం కింద ఉండే ఈ గ్రంథులలో ఊరే చమురు వల్లనే మన శరీరాలు ఎండి పోకుండా ఉంటున్నాయి;
* secant, n. (1) ఖండన రేఖ; కోత గెర; ఒక వక్రరేఖని రెండు చోట్ల ఖండించే గీత; (2) ఒక లంబకోణ త్రిభుజంలో కర్ణం పొడుగుకీ, లఘు కోణానికి ఆసన్నంగా ఉన్న చిన్న భుజం పొడుగుకీ  ఉన్న నిష్పత్తి;  కోసైను యొక్క వ్యుత్క్రమము; 
* seclusion, n.  ఏకాంతం; 
* second, n. (1) లిప్త; క్షణం; సెకను; నిమిషంలో అఱవైయవ వంతు; (2) రెండవది; ద్వితీయం; 
* second, adj. ద్వితీయ; రెండవ; మలి;
** second printing, ph. మలి ముద్రణ;
** second to none, ph. అద్వితీయం; 
** second hand, ph. గడియారంలో సెకండ్లు చూపించే ముల్లు;
* secondhand, adj. ఒకసారి వాడిన; పాతబడిన;
* secondary, adj. ఉప; పిల్ల; అప్రధాన; గౌణ; ద్వితీయ; రెండవ;
** secondary meaning, ph. గౌణార్థం; 
** secondary school, ph. ఉన్నత పాఠశాల; రెండవ పాఠశాల; 
** secondary stem, ph. ఉపకాండం; ఉపశాఖ; పిల్ల కొమ్మ;
* secondary, n. అప్రధానం; గౌణం; ద్వితీయం; రెండవది;
* secrecy, n.  గుప్తత; గోప్యత; గుట్టుతనం; గోపనీయత; విషయాన్ని దాచి పెట్టడం; 
* secret, adj. రహస్య; మర్మ; గుప్త; గోప్య;
* secret organs, ph. మర్మేంద్రియాలు; మర్మావయవాలు;
* secret, n. రహస్యం; గుట్టు; మర్మం; గుప్తం; గోప్యం; గాయకం; గుహ్యం; 
** 	open secret, ph. బహిరంగ రహస్యం; రట్టైన గుట్టు;
**  top secret, ph. గుహ్యాతి గుహ్యం; గుహ్యతమం; 
** 	unfathomable secret, ph. చిదంబర రహస్యం; 
**  chamber of secret, ph. గుట్టుల గది;
* secretly,  adv.  రహశ్యంగా; చాటుగా; దొంగచాటుగా; గుంభనంగా; గోప్యంగా; గుప్తంగా; గుట్టుగా;
* secretariat, n. సచివాలయం; కార్యదర్శుల కార్యాలయం; ఏలుబడి నెలవు;
* secretary, n. కార్యదర్శి; సచివుడు; ఏలుదోఁడు;
* secretion, n. ఊట; స్రావం; కిట్టు; ఉట్రం;
* secretiveness, n. దాపరికం;
* sect, n. తెగ; శాఖ; కొమ్మ; కోవ;
* sectarian, n. శాఖాభిమాని;
* section, n. (1) సర్గం; పరిచ్ఛేదం; భాగం; గణం; ప్రకరణం; స్కంధం; పాదం; ఖండం; సంపాతం; (2) కోత;
** 	cross section, ph. అడ్డకోత;
**  longitudinal section, ph. నిలుకోత;
* sector, n. (1) రంగం; పేట; (2) వృత్తంలో ఒక భాగం;
** 	public sector, ph. ప్రభుత్వరంగం;
* secular, adj. (1) లౌకిక; ప్రాపంచిక; (2) మతాతీత; మత సంబంధం కాని;
* security, n. (1) భద్రత; బందోబస్తు; (2) జామీను; తాకట్టు; హామీ; ధరావతు; జమానతు;
** security forces,  ph. pl. భద్రతా దళాలు;
** security system, ph. భద్రతా వ్యవస్థ;
* Security Council, n. భద్రతా సంఘం;
* sedative, n. శమనకారి; ఉపశమనికం; ఉపశమనాన్ని ఇచ్చే ఔషధం;
* sedentary, adj. నిలగ్న; ఒకే స్థానమందు ఉండేది;
** sedentary lifestyle, ph. నిలగ్న జీవన సరళి; నిలగ్న బతుకు బాణీ;
* sedge,  n.  తుంగ; ఒక రకం గడ్డి;
* sedition, n. రాజద్రోహం; దేశద్రోహం; అధికారధిక్కారం; 
* sediment, n. మడ్డి; గసి; మష్టు; కల్కం; అవసాదం;
* sedimentary, adj. కల్కిక; అవక్షేప; మస్టు;
** sedimentary rock, ph. కల్కిక శిల; అవక్షేప శిల; మస్టు శిల; 
** sedimentary rock formation, ph. కల్కిక ఛిలా విన్యాసం; అవక్షేప శిలా విన్యాసం; మస్టు శిలా విన్యాసం; 
* sedimentation, n. కల్కనం; మట్టి దిగజారడం; గసికట్టడం; అవసాదనం;
* sedition, n. రాజద్రోహం; ప్రభుత్వపు అధికారులపై తిరుగుబాటును పురికొలుపుట; దేశద్రోహం; treason;
* seduce, v. t. చెరచు; భ్రష్టం చేయు; మరులుగొల్పు;
* seductively, adv. ఒయ్యారంగా; వయ్యారంగా; విమోహకంగా; కామోద్రేకకరంగా;
* see, v. t. చూడు; కను; కాంచు; అవలోకించు; వీక్షించు; దర్శించు; తిలకించు;
* see,  v. t.  (1) చూడు; కను; కాంచు; అవలోకించు; వీక్షించు; దర్శించు; తిలకించు; ఆలోకించు; (2) అమర్చు; చక్కబెట్టు;
* seed, n. గింజ; విత్తనం; విత్తు; బీజం; రేతస్సు; పిక్క; టెంక;
** 	orthodox seed, ph. చెట్టునివీడి, ఎండిపోయిన తరువాత కూడ ఎన్నో సంవత్సరాలు మొలకెత్తే శక్తిని కలిగి ఉండే విత్తనం; ఖర్జూరం ఈ రకం విత్తనాలని ఇస్తుంది;
** 	recalcitrant seed, ph. కొత్తగా, చెమ్మగా ఉన్నప్పుడే మొలకెత్తగల విత్తనాలు; అవకాడో ఈ జాతిది; 
* seed, v. t. నాటు; విత్తనం వేయు;
* seedbed, n. నారుమడి;
* seeded, adj. (1) గింజలతో కూడిన; (2) గింజలు తీయబడ్డ;  (3) విత్తులు నాటబడ్డ; ( note) వ్యతిరేకార్థములతో ఉన్న మాట; 
** seeded bed,  ph. నారు మడి;
** seeded bread,  ph.  గింజలతో కూడిన రొట్టె;
** seeded tamarind,  ph. పిక్కతీసిన చింతపండు;
* seeding, n. నాట్లు; విత్తులు నాటడం;
* seedling, n. మొలక; నారు; ఈరిక, Irika     
* seeing, adj. దృష్ట; చూసే వ్యక్తికి సంబంధించిన;
* seek, v. i. వెతుకు; కోరు; ఆపేక్షించు;
* seem, v. i. అనిపించు; కనబడు;
* seen, adj. దృశ్య; చూస్తున్న వస్తువుకి సంబంధించిన;
* seep, v. i. ఇంకు; కారు;
* seer, n. ద్రష్ట; ప్రవక్త; అన్నీ తెలిసిన వ్యక్తి;
* see-saw,  n.  ఏతాం; 
* seethe, v. i. ధుమధుమలాడు; కుతకుతలాడు; మండు;
* seldom, adv.  సకృత్తుగా; అప్పుడప్పుడు; ఎప్పుడైనా; ఎప్పుడోకప్పుడు; 
* self-destructive,  adj. ఆత్మవినాశక;
* self-realization, n. ఆత్మానుభవం; fulfillment of one's own potential;
* self-reliance,  n. స్వావలంబన;
* segment, n. తొన; భాగం; ముక్క; ఖండం; పరిచ్ఛేదం;
* segregate, v. t. వేరుచేయు; విడదీయు; దూరంగా ఉంచు;
* segregation, n. వేఱ్పాటు;
* seismic, adj. భూకంప సంబంధిత; గ్రహకంప సంబంధిత;
** seismic data, ph. భూధర్మ దత్తాంశాలు; 
** seismic waves, ph. భూకంప తరంగాలు; 
* seismology, n. గ్రహకంప శాస్త్రం; భూకంప శాస్త్రం;
* seize, v. t.  (1) పట్టుకొను;  ఆక్రమించు; (2) జప్తుచేయు; 
* seldom, adv. అరుదుగా; ఏదో ఒక సారి; ఎప్పుడో ఒకప్పుడు; ఎప్పుడైనా ఒకమాటు; అపరూపముగా; కదాచిత్తుగా; క్వాచిత్కంగా; సకృత్తుగా;  
* select, v. t. ఎంచు; ఏరు; ఎంపిక చేయు;
* selection, n. ఎంపిక; స్వీకరణ; ఎన్నిక; వరణం; వివేచనం; (rel.) election;
** artificial selection, ph. కృత్రిమ వరణం;
** Natural Selection , ph. నైసర్గిక నిర్ణయం; నైసర్గిక వరణం; 
** Theory of Natural Selection , ph. నైసర్గిక వరణ వాదం; 
* selective, adj. వరణాత్మక; 
** selective breeding, ph. వరణాత్మక ప్రజననం; 
* Selenium, n. సోమం;  ఇందియం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 34, సంక్షిప్త నామం, Se); [Gr. selene = moon];
* self, pref. ఆత్మ; స్వ; స్వయం; స్వార్థ; సొంత; స్వంత; తాఁ;
* self-aggrandizement, n. ఆత్మస్తుతి; ఆత్మప్రశంస; సొంతడబ్బా;
* self-acquisition, n. స్వార్జితం; 
* self-adjoint, adj. స్వానుబంధ;
* self-assertion, n. ఆత్మనిశ్చయం;
* self-centered, n. ఆత్మాభిమాని; తాఁౘుట్టు;
* self-caused, n. స్వయంకృతం;
* self-cleansing, adj. ఆత్మప్రక్షాళిక;
* self-compliment, n. ఆత్మశ్లాఘనం;
* self-conceited, n. గర్వి; గర్వపోతు; అహంవాది; అహంకారి;
* self-condemnation, n. ఆత్మనింద;
* self-confidence, n. ఆత్మవిశ్వాసం;
* self-conscious, n.ఆత్మచేతనం;
* self-control, n. ఆత్మనిగ్రహం; ఆత్మసంయమనం;
* self-defense, n. ఆత్మరక్షణ; తాఁకాపు;
* self-delusion, n. ఆత్మవంచన; 
* self-denial, n. వైరాగ్యం;
* self-discipline, n. స్వయంశిక్షణ;
* self-esteem, n. ఆత్మగౌరవం; అభిజాత్యం; అతిశయం; ప్రకర్ష; 
* self-evident, n. స్వయం విదితం; తాఁదెలివి;
* self-explanatory, adj. స్వయంవివరణాత్మక;
* self-fertilization, n. స్వసంపర్కం; స్వసంయోగం;
* self-government, n. స్వపరిపాలనం; తానేల్పు;
* self-help, n. స్వయంకృషి; తాయూత; స్వయం సహాయం;  
* self-inflicted, adj. స్వయంకృత;
* self-interest, n. స్వప్రయోజనం;
* self-less, adj. స్వార్థరహితమైన; నిస్వార్థమైన;
* self-luminous, adj. స్వయంప్రకాశక; దివ్య;
* self-pity, ph. ఆత్మకారుణ్యం; ఆత్మానుకంపం;
* self-pollination, n. స్వపరాగ సంపర్కం; స్వజాతి సంపర్కం; ఆత్మపరాగ సంపర్కం;
* self-reliance, n. స్వావలంబన; 
* self-respect, n. ఆత్మాభిమానం; ఆత్మగౌరవం; తన్నదటు (తన + అదటు);
* self-rule, n. స్వరాజ్యం;
* self-seeker, m. స్వార్థపరుడు;
* self-sufficiency, adj. స్వావలంబన;
* self-sufficient, adj. స్వయంసమృద్ధ;
* self-supporting, adj. స్వయంపోషకమైన; నిరాలంబ; 
* selfish person, n. ఆత్మంభరి; m. స్వార్థపరుడు; స్వార్థకాముడు;
* selfishness, n. స్వార్థం; స్వార్థపరత్వం; ఆత్మంభరత్వం; ప్రలోభం; ఒంటెత్తుతనం; ఒంటెత్తు బుద్ధులు;
* selfless, adj. నిస్వార్థమైన;
* selflessly, adv. నిస్వార్థంగా;
* selflessness, n. స్వార్థరాహిత్యం; నిస్వార్థం;
* sell, v. t. అమ్ము; విక్రయించు;
* seller, n. అమ్మేవాడు; విక్రేత; దాయకుడు; vendor;
* semantic, adj. అర్థ;
** semantic analysis, ph.  అర్థ విశ్లేషణ;
** semantic divergence, ph. అర్థ విపరిణామం;
* semanticist, n. మాటల యొక్క అర్థం గురించి కాని, ఆ అర్థం యొక్క మార్పుకి సంబంధించిన విషయాలలో ప్రావీణ్యం ఉన్న వ్యక్తి;
* semantics, n.  అర్థం; పదార్థశాస్త్రం; మాటలయొక్క అర్థానికి సంబంధించిన శాస్త్రం;
[[File:Rail-semaphore-signal-Dave-F.jpg|thumb|right|semaphore=రెక్క]]
* semaphore, n. వాకేతం; రెక్క; రెక్కమాను; రెక్కపేడు; లలామం; సంబావుటా; టెక్కెం; (ety.) sēma (Ancient Greek for &quot;sign&quot; or &quot;signal&quot;), phoros (Ancient Greek for &quot;bearer&quot; or &quot;carrier&quot;) కనుక semaphore అంటే వార్తని మోసే సంకేతం లేదా వాకేతం; ఇది కడ్డీ రూపంలో ఉండవచ్చు, జెండా రూపంలో ఉండవచ్చు, దీపం రూపంలో ఉండవచ్చు;  
* semen, n. రేతస్సు; వీర్యం; సాఁడు; పురుష జననాంగాలలో తయారయే తెల్లటి ద్రవం;
* semester, n.  అర్ధ సంవత్సరం; 
* semi, pref. అర్ధ; అసంపూర్ణ; పూర్తికాని; పదార్థం; ఈ ద్రవంలో వీర్య కణాలు ఉంటాయు;  see also sperm;
* semicircle, n. అర్ధవృత్తం;
* semiconductor, n. అర్ధవాహకి; అర్ధవాహకం;
* semicolon, n. అర్ధ బిందువు; వాక్యంలో విరామ చిహ్నం;
* semiconscious, adj. పూర్తిగా స్మారకం లేని;
* seminal, adj. (1) ప్రబలమైన; వ్యాపకత్వము గల; (2) వీర్య సంబంధమైన; 
** seminal fluid, ph. రేతస్సు; వీర్యం; సాఁటి నీరు; 
* seminar, n. సదస్సు; గోష్ఠి; చర్చాసభ;
* semi-permeable, adj. అర్ధప్రవేశ్య; 
* semivowels, n. అంతస్థములు; లఘువులు; అలఘువులు;
** 	harsh semivowels, ph. అలఘువులు;
** 	light semivowels, ph. లఘువులు;
* semolina, n. రవ్వ; గోధుమ రవ్వ; సూజీ; the coarse, purified wheat middlings of durum wheat; 
* semal tree, n. బూరుగ చెట్టు; శాల్మలీ వృక్షం; [bot.] ''Bombax ceiba'';
* senate, n. శిష్టసభ; పరిషత్తు; భారతదేశంలోని రాజ్యసభ అమెరికాలోని సెనేటుకి సమానం;
* senator, n. శాసనసభలో సభ్యుడు లేదా సభ్యురాలు;
* send, v. t. పంపు; పంపించు;
* sender, n. పంపువాడు; ప్రేషకుడు; ప్రేషకం;  
* sendoff, n. వీడ్కోలు; ఉద్యాపన; see also expulsion;
* sendoff, v. t. సాగనంపు; వీడుకొలుపు; పంపించు;
* senescence, n. The aging process; a cell's loss of the ability to divide; 
* senility, n. వార్ధక్యంతో వచ్చే మనోదౌర్బల్యం; వార్ధక్యం; వృద్ధాప్యం; ముసలితనం;
* senior, n. (1) పెద్ద; జ్యేష్ఠుడు; గరిష్ఠుడు; (2) నాలుగేళ్లపాటు కొనసాగే  విద్యార్థి దశలో నాలుగవ ఏటి విద్యార్థి; (3) పై తరగతి విద్యార్థి; (4) పెద్ద వకీలు;
* senna, n. నేల తంగేడు; సునాముఖి;
* sensation, n. సంవేదనం; సంచలనం;
* sensational, adj. సంచలనాత్మక; ఉద్రేకపూరిత;
* sense, n. (1) ఇంద్రియం; తన్మాత్ర; ఆద (2) తెలివి; జ్ఞానం; (3) భావం; ఉద్దేశం;
** sense of hearing, ph. శ్రవణేంద్రియం; 
** sense of sight, ph. చక్షురేంద్రియం;
** sense of smell, ph. ఘ్రాణేంద్రియం;
** sense of taste, ph. రసేంద్రియం; జిహ్వేంద్రియం;
** sense of touch, ph. త్వగింద్రియం;
** sense organs, ph. జ్ఞానేంద్రియాలు;
* senses, n. pl. తన్మాత్రలు;
** 	five senses, ph. పంచ తన్మాత్రలు;
* sensitiveness, n. సున్నిత తత్వం;
* sensor, n. గోచరి; సంవేదకి; గ్రాహకం; 
** glucose sensor, ph. మధు సంవేదకి; మధు గోచరి; 
** sensor array, ph. సంవేదక శ్రేణి; గ్రాహక శ్రేణి; గోచర శ్రేణి;
* sensory, adj. సంవేదక; 
** sensory information, సంవేదక సమాచారం; 
** sensory nerves, ph. సంవేదక నాడులు; 
* sensual, adj. శృంగార; విషయాసక్తి గల; ఇంద్రియ సుఖ సంబంధమైన; కామాతురమైన;
* sensuality, n. శృంగారం; కాయువం;
* sensuous, adj. ఇంద్రియాలని ఆకర్షించేటటువంటి శృంగార;
* sentence, n. (1) వాక్యం; మాట (2) శిక్ష;
** 	complex sentence, ph. సంశ్లిష్ట వాక్యం; చిక్కు మాట;
** 	compound sentence, ph. ద్వంద్వ వాక్యం; కలగలుపు వాక్యం;
** 	simple sentence, ph. సరళ వాక్యం; చిన్న మాట;
* sentient, adj. స్పర్శజ్ఞానము కల; చక్షు, శ్రవణ, ఘ్రాణ స్పర్శలతో చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని అనుభవించగల;  able to perceive or feel things;
* sentiment, n. (1) మనోభావం, భావవృత్తి, చిత్తవృత్తి, భావానుబంధం, సంవేదన; ప్రబల విశ్వాసం; (2) రసం; ఆర్ద్రత; రాగం;
** sentiment analysis, ph.  మనోభావ విశ్లేషణ; వినియోగదారులు ఏమనుకుంటున్నారో తెలుసుకోవడం; 
* sentimental, adj. రసస్పూరిత; మనోభావాలని ప్రదర్శించే విధంగా; లోపలలేని భావాలని పైపైన ప్రదర్శించే విధంగా;
* sentinel, n. కాపు; కావలివాడు; పహరాదారు; రక్షకుడు; సిపాయి;
* sentry, n. కావలి బంటు; హెగ్గాడి;
* sepal, n. [bot.] రక్షకపత్రం; పువ్వు విచ్చుకోకముందు దాన్ని కప్పి ఉంచే మొగ్గ దశలోని ఆకుపచ్చని కప్పు; 
* separate, adj. ప్రత్యేకం;
* separate, v. i. ప్రత్యేకం; విడిపోవు;
* separate, v. t. వేరు చేయు; విడగొట్టు; విడదీయు; వింగడించు; అన్యథాకరించు;
* separately, adv. (1) విడిగా; అనామత్తుగా; (2) ప్రత్యేకంగా;
** 	treat separately, ph. అన్యథాకరించు;
* separation, n. వియోగం; వేఱ్పాటు; ఎడబాటు;
** separatist attitude, ph. వేఱ్పాటు భావం;
* sepsis, n. కుళ్లడం; విషపూరితం అవడం; పూతిదోషం; Sepsis is the body’s extreme, life-threatening response to an infection.
* septic, adj. కుళ్లిన; విషపూరిత; కలుషమైన; పూతిదోష; పూతికర; (ant.) anti-septic = పూత్యారి;
** septic tank, ph. కుళ్లుకోనేరు;
* septillion, n. సెప్టిలియను; అమెరికాలో ఒకటి తర్వాత 24 సున్నలు; 10&lt;sup&gt;24&lt;/sup&gt;; బ్రిటన్లో, పాత కాలంలో, 10&lt;sup&gt;42&lt;/sup&gt;;
* septuagenarian, n. డెబ్బది, ఎనబది ఏండ్ల మధ్య వయస్సులో ఉన్న వ్యక్తి;
* septum, n. పటి; రెండు కుహరములు మధ్యనున్న గోడ;
* sequel, n. తరువాయి; తరువాయి కథ; తరువాయి గ్రంథం; పరిణామం; ఫలం;
* sequence, n. క్రమం; వరుస; వరుసక్రమం; శ్రేఢి; పరంపర; ఒగి; ఓలి; ఓజ; సొరిది; హాళి; (rel.) series; (note)  In mathematics the word sequence (శ్రేఢి) is used to indicate a succession of comma-separated entities whereas the word series (శ్రేణి) is used to indicate partial sums of the same entities; (see also) progression;
** genetic sequence, ph. జన్యు శ్రేఢి;
* sequential, adj. అనుపూర్విత; 
* serenade, n. ప్రేమగీతిక;
* serenade, v. t. పాటలతో ప్రేమను వ్యక్తపరచుట;
* serene, adj. ప్రశాంతమైన;
* serendipity, n. కాకతాళీయంగా కలిసొచ్చిన అదృష్టం;
* serf, n. బానిస; కమతగాడు;
* serfdom, n. దాస్యం;
* serial, adj. శ్రేణిక; పరంపరగా; వరుసగా;
* serial, n. శ్రేణిక; ఖండకథ; స్రవంతి; సానుక్రమికం;
* sericulture, n. పట్టుపరిశ్రమ; పట్టుపురుగుల పెంపకం;
* series, n. శ్రేణి; మాల; క్రమం;
** 	arithmetic series, ph. అంక శ్రేణి; అంకగణిత శ్రేణి; అంకెయొగి; ఉ: 3 + 7 + 11 + 15 + ... 
** 	ascending series, ph. ఆరోహణ శ్రేణి; ఉచ్ఛ శ్రేణి; ఎక్కుయొగి; ఉ: 3 + 5 + 11 + 15 + 16 + ... 
** 	convergent series, ph. పరిచ్ఛిన్న శ్రేణి;
** 	descending series, ph. అవరోహణ శ్రేణి; దిగుయొగి; ఉ: 16 + 15 + 11 + 10 + ... 
** 	exponential series, ఘాత శ్రేణి; ఘాతీయ శ్రేణి; ఉ: e&lt;sup&gt;−x&lt;/sup&gt; =1 − x&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;/1! + x&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;/2! + x&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;/3! + ......
** 	divergent series, ph. అపసృత శ్రేణి; వెడయొగి;
** 	geometric series, ph. గుణ శ్రేణి; గుణాత్మక శ్రేణి; 
** 	harmonic series, ph. హర శ్రేణి; హరాత్మక శ్రేణి;
**. hypergeometric series, ph. అతిగుణ శ్రేణి; అతిగుణాత్మక శ్రేణి;
** 	infinite series, ph. అనంత శ్రేణి; 
* serious, adj. (1) ప్రమాదకరమైన; ఘోరమైన; (2) నిజమైన; హాస్యంకాని; గంభీరమైన;
* seriously, adv. నిజంగా;
* sermon, n. ధర్మోపదేశం; ధర్మప్రవచనం;
* serpent, n. సర్పం; పాము; పన్నగం; వ్యాళం; హవ్వరం; ఉరగం; 
** serpent stone, ph. మణి; నాగమణి; గోరోచనం ని అరగదీసి నున్నగా చేసిన రాయి; గ్రీకు పురాణగాథ &quot;ఇలియాడ్&quot; లో ఫిలోక్టిటీస్ అనే యోధుడిని పాము కరిస్తే ఆ విషం దిగడానికి మెకేయాన్ అనే వైద్యుడు ఈ రకం నాగమణిని ఉపయోగించేడుట; 
* serpentine, adj. మెలికలు తిరిగిన; ఔరగ; 
* serrated, adj. దంతురిత; ఱంపపు పళ్ళ వంటి పళ్ళు కల;
* serum, n. లసి; రక్తపు రసిలో కరిగిన ఫిబ్రినోజస్‌ని తీసివేయగా మిగిలినది;
* servant, n. f. సేవకి; సేవకురాలు; పనిమనిషి; కింకరి; భృత్యురాలు; దాసి; పారిక; తొత్తు; చేటకుఁడు; చేటకి;
**  son of a servant, ph.  తొత్తు కొడుకు; 
* servant, n. m. సేవకుడు; పనిమనిషి; భృత్యుడు; దాసుడు; లెంకఁడు; బంటు; కింకరుడు; డింగరి; గులాం; పారికాపు; 
* serve, v. t. వడ్డించు; సేవ చేయు; కైంకర్యం చేయు; శుశ్రూష చేయు; ఉపచారం చేయు;
* server, n.  (1) ఉపచారి; కింకరి; చేటి; చేటిక; పరిచారిక; సేవిక;  (2) ఉపచారం చేసే వ్యక్తి; కైంకర్యం చేసే వ్యక్తి; వడ్డన చేసే వ్యక్తి; 
* service, n. (1) సేవ; సపర్య; పరిచర్య; సహాయం; (2) కైంకర్యం; ఉపాసన; పూజ; (3) నౌకరీ; ఊడిగం; దాస్యం; ఒంటరికం; (4) శుశ్రూశ; చాకిరీ; పని; (5) అనువృత్తి; ఉపచర్య; ఉపచారం;  (6) క్రియ;
** civil service, ph. ప్రభుత్వానువృత్తి; ప్రభుత్వోపచారం;
** sixteen-fold service, ph. షోడశోపచార పూజ;
** service motto, ph. సేవా ప్రవృత్తి; సేవాభావం; 
** service organization, ph. ఉపచార సంస్థ;
** service representative, ph. సపర్య ప్రతినిధి; ఉపచార చారి;
** service to God, ph. కైంకర్యం;
** service to teacher, ph. గురు శుశ్రూష;
* services, n. క్రియలు; ఉపచర్యలు;
** 	funeral services, అంత్యక్రియలు;
* servitude, n. బానిసత్వం; దాస్యం; ఊడిగం;
* sesame cake, n. తెలకపిండి; తిలపిష్టం;
* sesame seed, n. నువ్వులు; తిలలు; నువ్వు పప్పు; నూపప్పు; తెలికలు;
* sesame oil, n. నువ్వుల నూనె; తైలం; నూనూనె;
* sesquipedalian, adj. బహుపాద సమీకరణ సహిత; 
* set, n. (1) సమితి; వర్గం; గణం; సమూహం; కట్టు; తతి; సంపుటం; పటలి; చయము; (2) దృశ్య బంధం; రంగాలంకరణ విశేషం;
** 	non-empty set, ph. అక్షయ సమితి;
**  ordered set, ph.  క్రమ సమితి; క్రమ చయము; 
** set of hundred (poems), ph. శతకం; 
** set of eight (poems), ph. అష్టకం; 
** set of five (poems), ph. పంచకం;
** set of two (*), ph. ద్వికం;  
* set, v. i. అస్తమించు; క్రుంగు; మునుఁగు; క్రిందకు దిగు;
* set-square, n. మూలమట్టం;
* setting,  n.  నేపథ్యం;
* settle, v. i. స్థిరపడు; ఇరవుపడు; నెలకొను; అధివసించు;
* settle, v. t. స్థిరపరచు; పరిష్కరించు; తీర్పు చెప్పు; తేల్చు;
** settle down, ph. కుదుటపడు;
* settlement, n. (1) స్థిరనివాసం; స్థావరం; (2) పరిష్కారం; ఫైసలా;
* seven, n. ఏడు; ఆరున్కొక్కటి; సప్తకం;
* seventeen, n. పదిహేడు; పదునేడు;
* seventh, adj. ఏడవ; ఏడో; సప్తమ;
* seventh, n. ఏడవది; సప్తమం;
* sever, v. i. తెగు; తెగిపోవు;
* sever, v. t. త్రెంపు; నరుకు; తెగగొట్టు; తెగటార్చు;
* several, adj. చాలా; పెక్కు; పలు; వేఱ్వేఱు; తమతమ; ఆయా; కొన్ని; కొందఱు;
** several people, ph. చాలామంది; పలువురు; అనేకులు; పెక్కండ్రు; వేవురు;
** several varieties, ph.  పలురకాలు;
* severally, adv. ఎవరిమట్టుకు వారు; ఎవరితోవన వారు;
* severance, n. వేఱు చెయ్యడం; విడిపోవడం;
* severe, adj. ఘోర; ప్రచండ; కఠిన; క్రూర;
* severity, n. కఠినత; క్రూరత;
* Seville orange, n. ఇటలీలోని సెవిల్ ప్రాంతంలో దొరికే నారింజ; నారదబ్బ;
* sew, v. t. (సో) కుట్టు;
* sewing,  n.  కుట్టుపని;
* sewage, n. మురుగు; మురుగునీరు; మురికి నీరు;
* sewer, n. మురుగు గొట్టం; మురుగు కాలవ; మురుగునీటి గొట్టం;
* sewerage, n. మురుగు నీటిని మోసుకుపోయే, శుభ్రపరచే అవస్థాపన వ్యవస్థ; 
* sex, adj. లింగ; లైంగిక; శృంగార; కాయువ;
** sex appeal, ph. శృంగారాకర్షణ; కాముకత్వము; 
** sex cell, ph. లింగ కణం;
** sex discrimination, ph. లింగ వివక్షత;
** sex education, ph. జననాంగ విద్య; జననాంగ విద్యాశాస్త్రం; కాయువ చదువు;
** sex hormone, ph. లైంగిక ఉత్తేజితం;
** sex organs, ph. జననాంగాలు; జననేంద్రియాలు;
* sex, n. (1) రతి; రతిక్రియ; స్త్రీ పురుష సంయోగం; (2) [gram.] లింగము; ఆడో, మగో తెలిపే పదం; the anatomic and physiological aspects of male versus female bodies; see also &quot;gender;&quot;
** teen sex, ph. కౌమార రతి;
* sexagecimal, adj. షష్టాదశాంశ; షష్ట్యంక; అరవై అంశలు ఉన్న;
** sexagecimal system, ph. షష్టదశాంశ పద్ధతి; షష్ట్యంక పద్ధతి; అరవై అంశలు ఉపయోగించి లెక్కపెట్టు పద్ధతి;
* sextant, n.  షడ్భాగి; వృత్తంలో ఆరో భాగం ఆకారంలో ఉన్న ఒక ఖగోళ పనిముట్టు;
* sextillion, n. సెక్స్‌టిలియను; ఒకటి తర్వాత 21 సున్నలు ఉన్న సంఖ్య; 10&lt;sup&gt;21&lt;/sup&gt;
* sextuplets, n. pl. షష్ఠకం; షష్ఠకులు; ఒకే కాన్పులో పుట్టిన ఆరుగురు పిల్లలు;
* sexual, adj. లింగ; లైంగిక; దైహిక ప్రేమ;
* sexy, adj. కాముక; కామోద్దీపిక; కామప్రేరిక;
* shackles, n.pl. సంకెళ్ళు;
* shade, adj. లేశం; లవలేశం; పిసరు;
* shade, n. (1) నీడ; ఛాయ;(2) దృగక్షకం;   
* shadow, n. నీడ; ఛాయ; క్రీనీడ;
* shaft, n. (1) కాడి: (2) ఏడికోల; బాణం;
* shag, n. ఒత్తుగా, చిందరవందరగా ఉన్న ఉన్ని; ఒత్తుగా చిందరవందరగా పెరిగిన జుత్తు;
* shake, v. i. (1) ఊగు; వీగు; (2) వణుకు;
* shake, v. t. (1) రంగరించు; గిలకరించు; చిలకరించు; (2) ఊపు; ఝళిపించు; కుదుపు; ఆడించు; కంపించు; (3) అసమ్మతిని తెలియజేయడానికి బురన్రి అడ్డుగా ఆడించడం;
* shakeup, v. t. దుళ్లగొట్టు;
* shallow, adj. కాకపేయ; కాకి స్నానం చెయ్యడానికి సరిపడే లోతు గల; లోతు తక్కువైన; సారహీనమైన; 
* sham, n. మోసం; నకిలీ; బూటకం; సాకు;
* shambles, n. s. (1) కసాయి గూడెం; (2) చిందరవందరగా, చేపల బజారులా ఉన్న స్థలం;
* shame, n. (1) తలవంపు; అవమానం;   అపత్రప; (2) లజ్జ; సిగ్గు; 
* shamelessly,  adv.  సిగ్గు లేకుండా; నిస్సిగ్గుగా;
* shampoo, n. కేశకాంతి; జుత్తుని శుభ్రపరచడానికి వాడే కుంకుడురసం లాంటి పదార్థం;
* shape, n. ఆకారం; ఆకృతి; మూర్తం; రూపం; రూపధేయం; 
* shaped, adj. సాకార; ఆకారంతో కూడిన; రూపధేయ; 
* shapeful, n. సాకారం; ఆకారం ఉండడం;
* shapeless, n. నిరాకారం; నిరాకృతి; అమూర్తం; (ant.) సాకారం;
* shards, n. పెంకులు; విరిగిన ముక్కలు;
** shards of glass, ph. గాజు పెంకులు;
** shards of pottery, ph. చిల్ల పెంకులు; విరిగిన కుండ ముక్కలు;
* share, n. వాటా; భాగం; వంతు; పాలు; భాగధేయం; దాయం; అంశం; దామాషా; దాయం; హిస్సా; షేరు;
* share, v. i. పంచుకొను;
* sharecropper, n. పాలేరు; కౌలుకి తీసికొన్న రైతు; కామందు దగ్గర పొలాన్ని &quot;అద్దెకి&quot; తీసుకుని, పంటలో ఒక భాగం శిస్తు చెల్లించే వ్యక్తి; 
* shareholder, n. వాటాదారుఁడు; భాగస్వామి; భాగస్థుఁడు; భాగధేయుఁడు; పాలివాఁడు; అంశకుఁడు;
* shark, n. ఏలాం; ఏలాంచేప; సొఱచేఁప;
* sharp, adj. వాడిగా; వాడియైన; పదునుగా; పదునైన; చురుగ్గా; చురుకైన; తీక్షణంగా; తీక్షణమైన; తీవ్రంగా; తీవ్రమైన; నిశితమైన; ఉదాత్తమైన; లఘు;
** sharp pain, ph. లఘు శూల; ఉదాత్తమైన నొప్పి;
* sharpen, adj. పదునుపెట్టు;
* sharpness, n. పదును; వాడితనం; నైశిత్యం;
* shave, v. t. గీసు; గొరుగు; కోరు;
* shaved, adj. ముండన;
* shaving, n. ముండనం;
* shavings, n. కోరు; ఛాతనములు; చిత్రిక పట్టడం వల్ల వచ్చే బీడు;
* shawl, n. శాలువా;
** 	ornamental shawl, ph. దుశ్శాలువా;
* she, pron. (1) remote. అది; ఆమె; (2) respectful. remote. ఆవిడ; (3) proximate. ఇది, ఈమె; (4) respectful proximate, ఈవిడ; (5) sneering. proximate. ఈవిడగారు; (6) sneering. remote. ఆవిడ గారు;
* sheaf, n. కట్ట;
* shear, n. కత్తిరించు;
* shears, n. పెద్ద కత్తెర; మొక్కలని కత్తిరించడానికి వాడే పెద్ద కత్తెర;
* sheath, n. ఒఱ; కోశం;
** 	intellectual sheath, ph. విజ్ఞానమయ కోశం; తెలివొఱ;
** 	mental sheath, ph. మనోన్మయ కోశం; మనసొఱ;
* shed, n. పాక; పంచ; శాల; సాల; కొట్టం; గుడిసె: 
* shed, v. t. రాల్చు; కార్చు; జల్లు; వదలిపెట్టు;
* sheen, n. జిలుగు; 
* sheep, n. గొర్రె; గొర్రెలు; పొట్టేలు; తగరు; ఏడిక; మేషం;
* sheer, adj. కేవలం;
* sheet, n. (1) పత్రం; కాగితం; (2) దుప్పటి; (3) రేకు; తగడు;
* shelf, n. (1) అలమారు; అరమారు; బీరువా; గూడు; (2) స్తరిక; అలమారులో ఒక సొరుగులాంటి అంతస్తు; (2) మేట; ఇసక మేట;
* shell, n. (1) గుల్ల; చిల్లగవ్వ; గవ్వ; చిప్ప; డొల్ల; కంబు; కర్పరం; కోశం; కర్క; (2) కవచం; స్పోటం; తొబక; (3) ఫిరంగిలో గుండు;
** 	electron shell, ph. ఎలక్ట్రాను కవచం; విద్యుత్కణ కవచం;
** 	inner shell, ph. అంతర్ కవచం; లోగవ్వ; లోగుల్ల;
** 	outer shell, ph. బాహ్య కవచం; బాహ్య కోశం; పైగవ్వ; పైగుల్ల;
** 	pearl shell, ph. ముక్తాస్పోటం; ముత్యపు చిప్ప;
** 	sea shell, ph. సముద్రపు గుల్ల; సింధుస్పోటం; కడలి గవ్వ; కడలి చిప్ప;
**  valence shell, ph.  బాలపు కోశం; కడగవ్వ; కడగుల్ల;
* shell lime, ph. గుల్ల సున్నం;
* shellfish, n. గుల్ల చేప; 
* shellac, n. పెల్లక్క; అటుకుల లక్క; శుద్ధమైన లక్క; ముడి లక్కని కరగించి, వడపోసి, పెల్లల వలె పోయబడ్డ లక్క;
* shells,  n. pl. గుల్లలు;
* shelter, n. ఆశ్రయం; వాసం; మరుగు; రక్షణ;
** 	food and shelter, ph. ఆశ్రయం; వాసమూ, గ్రాసమూ;
* shelterless, n. ఆశ్రయ హీనులు; ఇల్లులేని;
* shenanigans, n. (1) మోసాలు; (2) లీలలు; అల్లరి చేష్టలు;
* shenanigans, n. pl.  (1) కుయుక్తులు;; (2) అల్లరి పనులు;
* shepherd, n. m. గొర్రెల కాపరి; గొఱ్ఱెలవాడు; కురుమువాడు;
* sherry, n. సారాయి; స్పెయిన్‍ దేశంలో తయారయే తెల్ల సారాని, బ్రాందీని కలపగా వచ్చే ఒక మాదక పానీయం;
* shield, n. డాలు; కవచం;
* shift, n. విస్థాపనం; స్థలం మార్చడం;
**  Doppler shift, ph.  డాప్లర్ విస్థాపనం; 
**  paradigm shift, ph. విశ్వవీక్షణ విస్థాపనం; 
** 	red shift, ph. ఎర్ర విస్థాపనం;
* shilly-shally, n. చాదస్తం; 
* shin, n. క్రీగాలి ముందు భాగం; మోకాలికీ మడమకీ మధ్యనున్న కాలి ముంభాగం;
* shine, n. ప్రకాశం; రుచి; తేజం; వెలుగు;
* shine, v. i. ప్రకాశించు; రాణించు; భాసిల్లు; అలరు; తేజరిల్లు; వెలుగు; ఉద్యోతించు; హవణిల్లు; పరిఢవిల్లు;
* shingles, n. ఇంటికప్పుకి వాడే పెంకుల వంటి ఉపకరణాలు;
* shining, adj. తేజస్సుతో కూడిన; విద్యోతమాన; ఉజ్వల;
* ship, n. ఓఁడ; నావ; నౌక; తరణి; తరండం; తరి; కలం; కప్పలి; 
** 	cargo ship, ph. కప్పలి;
* ship, v. t. పంపు; బంగీచేసి పంపు;
* shipment, n. ఎగుమతి; ఎగుమతి చేయబడ్డ వస్తువు;
* shipworm,  n.  సముద్రంలో మునిగిపోయిన కొయ్య పడవలని తినే ఒక రకం సూక్ష్మజీవి;  [bio.] ''Teredo navalis'';
* shipwreck, n. నౌకాభంగం; ఓడ పగిలిపోవడం; ఓడ కెడవు;
* shirk, v. t. తప్పించుకొను; కర్తవ్యం త్యజించు;
* shirt, n. చొక్కా; లాల్చీ; కమీజు; జుబ్బా; కంచుకం; అంగీ; ఆంగరకం;
** shirt with a collar and front pocket, ph. చొక్కా; కమీజు; 
** shirt without a collar, ph. జుబ్బా;
** short-sleeved inner shirt, ph. జుబ్బా; కంచుకం; బనీను;
** long-sleeved, collar-less, cuff-less (with side pockets) shirt, ph. లాల్చీ; అంగీ; అంగరకా; 
* shiver, v. i. వణుకు; కంపించు; కంపరమెత్తు;
* shmear, n. పిసరు;   
* shoal, n. మెరక; మేట;  ఎక్కిలి; గాధం; లోతు తక్కువగా ఉన్న జలభాగం;
* shock, n. (1) ఘాతం; ఆఘాతం; దెబ్బ; అదురు; గుభిల్లు; (2) నిర్ఘాతం; అకస్మాత్తుగా రక్తపు పోటు పడిపోవడం వల్ల స్మారకం పోయిన పరిస్థితి; (3) మనోఘాతం; విభ్రాంతి; దిగ్భ్రాంతి; కలత; భయోత్పాతం;
** 	electrical shock, ph. విద్యుత్ ఘాతం;  విద్యుదాఘాతం; విద్యుత్ ప్రకోపం; విద్యుత్ గుభిల్లు; షాకు;
** shock absorber, ph. ఘాత శోషణి; చక్రాలున్న బండి కుదుపు లేకుండా నడవడానికి ప్రతి చక్రానికీ తగిలించబడే ఉపకరణం;
* shoddy,  adj. చవకబారు; నాణ్యత లేని;
* shoe, n. చెప్పు; పాదుక; పాదరక్ష;
* shoebill, n. తాడిముక్కు కొంగ; తాడితల కొంగ;  [zoo.] Balaeniceps rex
* shoemaker, n. గొడారి;
* shoes, n. pl. చెప్పులు; జోళ్లు; పాదుకలు; పాదరక్షలు; పాంకోళ్లు; మెట్లు;
** 	pair of shoes, ph. చెప్పుల జత;
** 	wooden shoes, ph. పాంకోళ్లు;
* shoot, n. మొలక; అంకురం; నారు; నవోద్భిజం; అభినవోద్భిజం; ఈరిక; కందళికం; sprout;
* shoot, v. i. మొలకెత్తు; అంకురించు; ఈరికలు ఎత్తు; ముందుకు వచ్చు;
* shoot, v. t. బాణంతో కొట్టు; తుపాకితో కొట్టు;
** shooting stars, ph. ఉల్కలు; తోకచుక్కలు;
* shop, n. కొట్టు; దుకాణం; అంగడి; విక్రయశాల; విపణి; జన్యం; ఆదణం; ఆపణం; 
* shop, v. i. కొను; కొనుగోలు చేయు; 
* shopkeeper, n. కొట్టువాఁడు; దుకాణదారుఁడు; ఆపణికుఁడు; వైపణికుఁడు; 
* shoplifting, n. దుకాణాలలో వస్తువులని దొంగిలించడం;
* shore, n. తీరం; ఒడ్డు; గట్టు; తటి; తటం; దరి; ఈ మాటని పెద్ద పెద్ద జలాశయాల తీరాలని సూచించడానికి వాడతారు; (rel.) beach; bank; coast;
** 	sea shore, ph. సముద్రతీరం; సముద్రపుటొడ్డు; చెలియలికట్ట;
* short, adj. (1) పొట్టి; కురుచ; గిడస; బుడుగు; నన్న; కుదిమట్టం; లఘు; వామన; హ్రస్వ; (2) తక్కువ; కొరత;
** short story, ph. కథానిక; పిట్ట కథ;
** short syllable, ph. లఘువు; హ్రస్వము;
** short wall, ph. పిట్టగోడ;
** short-sightedness, ph. హ్రస్వదృష్టి;
* shortage, n. కొరత; కొదవ; వెలితి; సంక్షోభం; ఎద్దడి; అభావం; తక్కువ;
** shortage of ideas, ph. భావనాభావం;
** shortage of space, ph. స్థలాభావం;
* short-circuit, n. (1) అడ్డుదారి; దగ్గరదారి; ఉన్మార్గగమనం; (2) లఘు వలయం; ధన, రుణ ధ్రువాల మధ్య అవరోధం లేకుండా విద్యుత్తు ప్రవహించడానికి సులభమైన మార్గం ఏర్పడ్డ పరిస్థితి; 
* shortcoming, n. లోటు; లోపం; కొరత;
* short-cut, n. అడ్డుదారి; దగ్గరదారి;
* shorten, v. t. తగ్గించు; కురచ చేయు;
* shortening, n. వనస్పతి;  శాక తైలాలతో చేసిన, నెయ్యిని పోలిన ఒక కొవ్వు పదార్థం; While technically shortening is any fat that is solid at room temperature, “shortening” typically refers specifically to hydrogenated vegetable oils. Shortening gets its name from the effect it has on gluten production; the fats shorten gluten strands, making baked goods tender and flaky; 
* shortest, n. హ్రస్వతమం;
* shorthand, n. సంక్షిప్తలిపి;
* short-lived, n.  ఆకాలికం; పుట్టిన వెంటనే నశించేది; 
* short-range, adj. లఘు;
** short-range interaction,  ph. లఘు సంకర్షణ;
* shortfall, n. కొరత;
* shortly, adv. కొద్దిసేపట్లో; త్వరలో; స్వల్పకాలంలో;
* shorts, n. లాగు; చల్లడం;  అర్ధోరుకము; నిక్కరు;
* short-sighted, adj. దూరాలోచన లేని; దూరదృష్టిలేని;
* short story, n. కథానిక; ఆఖ్యానిక; 
* short-tempered, adj. ముక్కోపి అయిన; ముక్కుమీద కోపం ఉన్న;
* short-term, adj.  స్వల్పకాలిక; 
* shot, n. (1) ; సీసపుగుండు; పడిగల్లు; (2) [cinema] సన్నివేశం లో భాగం;
* should,  v. pt. of shall;
* shoulder, n. అంసము; భుజం; భుజశిరం; బాహుశిరం; భుజస్కందం; మూఁపు; అఱక;
** shoulder bag, ph.  భుజసేవకం; అఱకడ సంచి;
** shoulder blade, ph. అంసఫలకం; అఱక పలక;
** shoulder joint, ph. భుజసంధి; అఱకంటు;
** shoulder of a bull, ph. మూపురం;
* shoulder, v. t. కొమ్ముకాయు; బాధ్యత తీసుకొను; సహాయ పడు;
* shove, v. t. నెట్టు; గెంటు; తోయు;
* shovel, n. గడ్డపాఱ;
* show, n. (1) ఆట; (2) వేషం;
* show, n. ఆడంబరం;
* show, v.t. చూపించు; చూపు; రుజువు చేయు;
* shower, n. (1) వానజల్లు; (2) స్నానపు జల్లు;
* showy, adj. ఆడంబరంగా ఉన్న;
* shrapnel, n.  తూటాతునకలు; తూటాబీడు;
* shred, v. t.  ముక్కలు ముక్కలుగా చేయు;
* shredder, n.  కాగితాలని చిన్న చిన్న ముక్కలుగా చేసే యంత్రం;
* shrew, n. (1) గయ్యాళి; (2) చుంచు;
* shrewdness, n. గడుసుతనం; యుక్తి; సూక్ష్మబుద్ధి; చాణక్యం; వైదగ్ధ్యం; వ్యవహారిక ఎత్తుగడ;
* shrike, n. కసాయి పిట్ట; కళింగ పక్షి; 
**  babbler shrike, ph. సైదా పిట్ట;
* shrill, adj. కీచు; కీచుమనే;
* shrimp, n. చిన్న రొయ్య; shrimp are typically placed in the Order Decapoda, which includes other crustaceans like crabs and lobsters.
* shrine, n. చిన్న దేవాలయం; పుణ్యక్షేత్రం;
* shrink, v. t. కుంచించుకొను; తీసిపోవు; ముడుచుకొనిపోవు;
* shrubs, n. pl. తుప్పలు; పొదలు;
* shrug the shoulders, ph.  భుజాలు ఎగురవేయు; సందిగ్ధతని తెలియజెయ్యడానికి చేసే చేష్ట;
* shubbalith, n.  పడికట్టు మాట; పడికట్టు పదం: 
* shut, v. t. మూయు; మూసు;
* shutters, n. తలుపులు; కిటికీ తలుపులు;
* shyness, n. సిగ్గు; బిడియం; మొగపిరికితనం; మొహం చూపించడానికి పిరికితనం;
* shyster, n. నిజాయతీ లేని వ్యక్తి; నిజాయతీ లేని వకీలు;
* siblings, n. pl. తోఁబుట్టువులు; తోడఁబుట్టువులు; అనుజులు; ఏకోదరులు; ఒకే తల్లికి పుట్టిన బిడ్డలు; సైఁదోఁడులు; 
* sic, adv. ఇలా; ఉన్నది ఉన్నట్లు; యథాతథంగా; (ety.) [Lat.] అసలులో ఉన్న తప్పుని యథాతథంగా నకలు తీసినప్పుడు కుండలీకరణంలో sic అని రాస్తారు.
* sick, adj.  జబ్బు; జబ్బు పడ్డ; రోగగ్రస్త;
* sickle, n. కొడవలి;
* sickness, n. అస్వస్థత; అనారోగ్యం; జబ్బు; వ్యాధి; రోగం; రుగ్మత; సుస్తీ; తెగులు; కాయిలా;
* side, n. పక్క; సరస; వంక; ఓర; పార్శ్వం; పక్షం; తట్టు; చెంప; గరువు; వాక; 
** 	leeward side, ph.  వాలువాక; గాలి వీచే దిశలో; 
** 	on that side, ph. అటు పక్క; అటు తట్టు;
** 	on this side, ph. ఇటు పక్క; ఇటు తట్టు;
** 	one side, ph. ఒక పక్క; ఒక తట్టు;
** 	shore side, ph.  కరవాక; 
** 	that side, ph. ఆ పక్క; ఆ తట్టు; ఆ వంక;
** 	 windward side, ph.  గాలివాక; గాలి వీచే వైపు;
* side-dish, n. ఉపదంశం; ఓగిరం; 
* side-effect, n. అవాంఛనీయ ఫలితం; ఒక రోగాన్ని కుదర్చటానికి మందు ఇచ్చినప్పుడు ఆశించని మరొక ఫలితం;
* side-looking, adj. ఓరచూపుల;
* sideburns, n. pl. చెంపలు; చెంపలమీద జుత్తు;
* sidekick, n. సత్రకాయ; వంతగాఁడు;
* sidereal, adj. (సైడీరియల్) నాక్షత్ర; astral;
** sidereal day, ph. నాక్షత్ర దినం; నడినెత్తి మీద ఉన్న నక్షత్రం మళ్ళా నడినెత్తి మీదకి రావడానికి పట్టు కాలం; నక్షత్రాల నేపథ్యంలో భూమి తన చుట్టూ తాను తిరగడానికి పట్టే కాలం; 23 గంటల 56 నిమిషాలు; భూమి ప్రదక్షణం కారణంగా ఇది 24 గంటల కంటె తక్కువగా ఉంది; 
** sidereal month, ph. నాక్షత్ర మాసం;
** sidereal year, ph. నాక్షత్ర సంవత్సరం;
* siege, n. ముట్టడి;
* sieve, n. జల్లెడ; చాలిని; 
* sieve, v. t. జల్లించు; జల్లెడపట్టు; see also sift;
* seize, n. ముట్టడి; (rel.) blockade;
* sift, v. t. జల్లించు; వేరు చేయు;
* sigh, n. నిట్టూర్పు;
* sigh, v. i. నిట్టూర్చు;
* sight, n. దృష్టి; లోచనం; దృశ్యం; వీక్షణం;  ఈక్షణం; చూఁపు; చూఁడ్కి;
** 	line of sight, ph. లోచనపథం; అక్ష మార్గం; చూఁగీత;
** 	long sight, ph. దీర్ఘ దృష్టి; దూరపు వస్తువులే కనిపించడం; చత్వారం; దౌఁజూఁపు;
** 	short sight, ph. హ్రస్వ దృష్టి; దగ్గర వస్తువులే కనిపించడం;
* sigmoid, adj.  ఆంగ్లాక్షరం  'S' ఆకారంలో ఉన్న;
* sign, n. (1) గుర్తు; సన్న; సంజ్ఞ; చిహ్నం; జాడ; సంకేతం; అభిజ్ఞ; (2) రాశి; 
**  birth sign, ph.  జన్మ రాశి; ఆమతి గుర్తు;
** 	negative sign, ph. ఋణ సన్న;
** 	positive sign, ph. ధన సన్న;
**  sign language, ph. సన్నభాష; కుమ్ముసుద్ధి; సంకేత వృత్తాంతం;
* sign, v. t. సంతకం పెట్టు;
* signal, n. అభిజ్ఞాతం; సంకేతం; సంజ్ఞ; సూచకి; వాకేతం = వార్త + సంకేతం;
** analog signal, ph. సారూప్య వాకేతం;
** digital signal, ph. అంక వాకేతం;
** signal processing, ph.  వాకేత సంవిధానం; వాకేత సంవిధీకరణ; 
* signal, v. t. వాకేతించు; సంకేతించు;
* signatory, n. సంతకం చేసిన వ్యక్తి;
* signature, n. సంతకం; చేవ్రాలు; హస్తాక్షరం; దస్కతు;
* signet, n. ముద్ర; రాజముద్ర; అభిజ్ఞానం;
* significance, n. ప్రాముఖ్యం; మహత్వం; ముఖ్యత; సార్థకత;
* significant, adj. ముఖ్యమైన; విశేష; సార్ధక; గణనీయమైన; అన్వర్థక;
** significant digit, ph. అన్వర్థక అంకం;
** significant half, ph. అర్ధాంగి; సార్థక భాగస్వామి;
* silence, n. (1) నిశ్శబ్దం; (2) మౌనం; మూకీభావం;
* silent, adj. నిశ్శబ్దమైన; మూకీ; మూఁగ; మౌన;
** silent majority, ph. మౌనభూషణులు;
** silent, n. ph. అనుచ్చరితం; తూష్ణీకం;
** silent  R, ph. అనుచ్చరిత రకారం;
** silent state, ph. తూష్ణీక స్థితి;
* Silica, n.  సిలికాన్ డై ఆక్సైడ్ కి పొట్టి పేరు; ఇసక లో ఎక్కువ భాగం ఇదే; Silica is found naturally in some foods, and it is added to many food products and supplements. It is commonly used in the form of silicon dioxide as an anti-caking agent in foods and supplements to keep ingredients from clumping up or sticking together, and it’s sometimes added to liquids and beverages to control foaming and thickness.
** Silica gel, ph. Silica gel is an amorphous and porous form of silicon dioxide, consisting of an irregular tridimensional framework of alternating silicon and oxygen atoms with nanometer-scale voids and pores. The voids may contain water or some other liquids, or may be filled by gas or vacuum;
* Silicon, n. సైకతము; సిలికాను; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 14, సంక్షిప్త నామం; Si) [Lat] silex;
* Silicon Valley, n. సిరి కోన; (లరయో నబేధః)
* Silicone, n. సిలికోన్; a synthetic polymer built on the backbone of Silicon and Oxygen atoms, whereas a plastic is built on the backbone of Silicon, Oxygen, and Carbon atoms; Extremely versatile material;   
* silhouette, n. (సిలూయెట్) ఛాయారూపం; పొడ; నీడబొమ్మ; 
* silk, n. పట్టు; చీనాంబరం;
** 	Chinese silk, ph. చీనీ చీనాంబరం; చీనా పట్టు;
* silkworm, n. పట్టుపురుగు;
* silly, adj. చిలిపి; తెలివితక్కువ; బుద్ధిలేని; 
* silo, n. గాదె; ధాన్యాగారం; ధాన్యపు గిడ్డంగి; కోష్ఠాగారం; కొటారం; లిబ్బి;  పాతర; అంబారం; అంబర్‌ఖానా;
* silt, n. ఒండుమట్టి; ఒండు; వండలి; పూడిక; 
* silt, v. i. పూడు; పూడిక; ఒండలి; ప్రవాహంలోని బురద, మట్టి, వగైరా;
* silting, n. పూడిక; ఒండుమట్టితో పూడిపోవడం;
* Silver, n. వెండి; రజతం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 47, సంక్షిప్తనామం, Ag); [Lat.] Argentum;
** silver nitrate, ph. రజత నత్రితం; AgNO&lt;sub&gt;3 &lt;/sub&gt;; 
** German silver, ph. రాగి, జింక్ మరియు నికెల్ ల మిశ్రమం; కొన్నిసార్లు సీసం మరియు టిన్ కూడా కలిగి ఉంటుంది. మూడు మూలకాల శాతం దాదాపుగా రాగి (50%), జింక్ (19%) మరియు నికెల్ (30%) వరకు ఉంటుంది. దీనికి మొదట దాని వెండి-తెలుపు రంగు కారణంగా జెర్మన్ సిల్వర్ అని పేరు పెట్టారు, కానీ 'వెండి' అనే పదం ఇప్పుడు ఆ లోహాన్ని కలిగి లేని మిశ్రమాలకు నిషేధించబడింది; 
* simian, adj. వానర;
* simian, n. వానరుఁడు;
* similar, adj. సరూప; సారూప్య; పోలినటువంటి;
** similar triangles, ph. సారూప్య త్రిభుజాలు;
** similar units, ph. సారూప్య శాల్తీలు;
* similarity, n. సారూప్యం; సాపత్యం; సాదృశ్యం; పోలిక; ఉపమితి;
* similitude, n. సాజాత్యం; తౌల్యం; సామ్యం; 
* simile, n. (సిమిలీ) ఉపమాలంకారం; ఉపమానం;
* simmer, v. i. ఉడుకు; మరగు; నెమ్మదిగా సన్నటి సెగ మీద మరుగు;
* simple, adj. వ్యస్త; సాదా; సాధారణమైన; బారు; అవ్యాజ; అలతి;
** simple interest, ph. బారువడ్డీ; సరళ వడ్డీ;
** simple word, ph. వ్యస్తపదం; అలతి పదం; 
* simple, n. వ్యస్తం; సాదా; సాధారణం; బారు; అవ్యాజం; 
* simpleton, n. దద్దమ్మ; వెర్రిబాగులవాడు; వెర్రిబాగులది;
* simplification, n. సూక్ష్మీకరణ;
* simplify, v. t. సూక్ష్మీకరించు;
* simultaneous, adj. యుగపత్తు; ఏకకాల; జమిలి; సమాంతర; 
** simultaneous elections, ph.  జమిలి ఎన్నికలు; 
** simultaneous equations, ph.  జమిలి సమీకరణములు;
* simultaneously, adv. యుగపత్తుగా; ఏకకాలంలో;
* simulated, adj. పెట్టుకోలు; అభికరణ; అసలు దానివలె;
** simulated pearls, ph. పెట్టుకోలు ముత్యాలు;
** simulated praise, ph. పెట్టుకోలు ప్రశంస;
* simulation, n. పెట్టుకోలు; అభికరణ; విడంబన; అసలు దానివలె ప్రవర్తించడం;
* simultaneity, n. యౌగపద్యం; సమకాలికత్వం;
* sin, n. పాపం; పాతకం; భవం; కసటు; కావలం;
** 	heinous sin, ph. మహాపాపం; మహా పాతకం; పెంగసటు; పెంగావలం;
** 	ocean of sin, ph. భవసాగరం; కావలాల కడలి; కసటుల కడలి;
** 	remover of sin, ph. భవహరుఁడు;
* sincere, adj. నిష్కపటమైన; కపటములేని; హృదయపూర్వక; చిత్తశుద్దిగల; విశ్వాసపాత్ర;
* sincerely, adv. చిత్తశుద్ధిగా; హృదయపూర్వకంగా;
* sincerity, n.  చిత్తశుద్ధి; నిష్కాపట్యం; ఆర్జవం; 
* sine, n. శంకువు; జ్యా; త్రిజీవా; త్రిజ్యా; కోణం యొక్క ఉన్నతి; లంబకోణ త్రిభుజంలో  కోణము ఎదురుగా ఉన్న భుజం; కర్ణము పొడుగుల నిష్పత్తి;
* sine qua non, n. అవసరమైన షరతు; ఆవశ్యకమైనది; అత్యావస్యకమైనది; తప్పనిసరి; 
* sinew, n. (1) స్నాయువు; నరం; (2) బలం; శక్తి; త్రాణ; సామర్ధ్యం; 
* singer, n. పాటరి; m. గాయకుడు; పాటగాడు; గాణ; గాణుడు;  f. గాయని; పాటకత్తె; గాణ; గాణీ; 
* single, adj. ఏక; ఒక; ఒంటరి;
* single-file, adj. ఒక వరుసలో; ఒకరి వెనకాతల ఒకరు;
* single-minded, adj. ఏకదీక్షగా; అసహాయంగా; 
* singular, adj. ఏకైక; అరుదైన; అసమాన్య; విశిష్ట;
* singularity, n. ఏకైకత్వం; ఏకత్వం; వైపరీత్యం; విశిష్టస్థితి; చోద్యం; 
* sink, v. i. మునుగు; ఇంకు;
* sink, v. t. ముంచు;
* sink, n. మునుఁగుతొట్టి; శోషకం; నిమజ్జకం; నిర్గమస్థానం; గ్రాహకం; గమ్యం; సింకు;
* sinistral, adj. ఎడమవైపు; వామావర్త;  
* sinner, n. m. పాపాత్ముఁడు; f. పాపాత్మురాలు; కాసటుఁడు; కావలుఁడు; 
* sinuous, adj. వంపులు తిరిగిన;
* sinusoidal, adj. తరంగిత; కెరటాకారంలో ఉన్న; 
* sir, inter. అయ్యా; స్వామీ; (ety.) short for sire;
* sire, n. తండ్రి; అయ్య; అబ్బ;
* sire, v. i. కను; (exp.) a man sires and a woman bears and delivers;
* Sirius, n. మృగవ్యాధ రుద్రుఁడు; కుక్కచుక్క; శ్వాన నక్షత్రం; (ety.) ఋగ్వేదంలో వచ్చే “శునాశీరా” అనే కుక్క ఉంది (IV-57-5). That became శేర్య that became Sirius, according to Max Muller; ఆకాశంలో అత్యంత ప్రకాశవంతమైన ఈ నక్షత్రం కుక్క ఆకారంలో ఉన్న నక్షత్ర రాశి ముట్టె మీద ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది; మృగవ్యాధుడు (ఒరాయన్ నక్షత్ర రాశి లేదా మృగశీర్ష రాశి) ఉదయించిన కొద్ది సేపట్లో ఈ చుక్క దక్షిణాన కనిపిస్తుంది; మృగవ్యాధుడి పటకాలో ఉన్న మూడు నక్షత్రాలని కలిపే సరళరేఖని దక్షిణానికి పొడిగిస్తే అక్కడ కుక్కచుక్క కనిపిస్తుంది; 
* sister, n. అక్క; చెల్లి; 
** 	elder sister, ph. అక్క;
** 	younger sister, ph. చెల్లెలు; చెల్లి; చెల్లాయి;
* sit, v. i. కూర్చొను; కూర్చుండు;
* site, n. స్థలం;
* sit-in, n. బైఠాయింపు;
* sitomania, n. ఆకలిగొట్టుతనం; తిండిపోతుతనం; తిండిమీద ధ్యాస;
* sitomaniac, n. తిండిపోతు;
* situation, n. (1) పరిస్థితి; అవస్థ; స్థితిస్థానం; (2) స్థానం; ఉద్యోగం;
* sit-ups, n. గుంజీలు;
* six, n. ఆఱు; ఇరుమూఁడు; ఇత్తిగ; షట్కము; షష్ఠి;
** 	group of six, ph. ఆరుగురు;
** six-pack, ph. (1) ఆరు బీరు సీసాల బంగీ; (2) నిత్యం వ్యాయామం చేస్తూ, మంచి దేహసౌష్టవం ఉన్న వారి పొట్ట మీద స్పుటంగా అందంగా కనిపించే ఆరు కండరాల సముదాయం; 
** Six Sigma, ph. సిక్స్ సిగ్మా నియమాలు (Six Sigma Principles) అనేది ఉత్పత్తి, అమ్మకం రంగంలో సవ్యమైన నిర్వహణకు అవలంబించే ఒక పద్ధతి. ఈ పద్ధతి వలన ఒక వాణిజ్య సంస్థ తన కొనుగోలుదారులు, వినియోగదారులకు ఖచ్చితమైన వస్తువులు , ఉత్పత్తులు లేదా సేవలను ఉత్తమ ప్రమాణాలతో ఎటువంటి లోపాలు లేకుండా అందివ్వగలదు. ఈ పద్ధతిలో DMAIC (Define, Measure, Analyze, Improve and Control) అని , DMADV (Define, Measure, Analyze, Design and Verify) అని రెండు శాఖలు ఉంటాయి.
* sixteen, n. పదహారు; షోడశం;
* sixteenth, n. పదహారవది; షోడశం;
* sixth, adj. ఆరవ; షష్ఠము; షష్ఠి; 
** sixth sense, ph. దివ్యదృష్టి; షష్ఠేంద్రియం;
* sixty, n. అఱవై; షష్టి; ఇరుముప్ఫై;
** sixty four, ph. అరవై నాలుగు; చతుష్షష్టి;
* size, n. కైవారం; కొలత; పరిమాణం; మట్టు; సైజు;
* skein, n. ఉండ; దారపుండ; బంతి; నూలుకండె; బుడఁత;
** skein of string, ph. దారపు ఉండ;
* skeleton, n. అస్థిపంజరం; కంకాళం; ఎమ్మూట; ఎముకల మూట;
** 	exo skeleton, ph. బాహ్య కంకాళం; పైయెమ్మూట;
**  skeleton in the closet, ph. ఇంటిగుట్టు;
* skeptic, sceptic, n. సంశయవాది; సంశయాళువు;  నిత్యశంకితుఁడు; సందేహశీలుఁడు; ప్రతిదానిని శంకించే వ్యక్తి; 
* skeptical, adj. అనుమానాస్పద; సంశయాత్మక;
* skepticism, n. సంశయవాదం; సంశయాత్మకం;  
* sketch, n. (1) రేఖాకృతి; రేఖాపటం; నఖ చిత్రం; గెఱపటం (2) గల్పిక; చిత్రణ;
** 	thumbnail sketch, ph. నఖచిత్రం; గోటిగెర;
* skill, n. నైపుణ్యత; కౌశలం; నేర్పు; చతురిమ; చాతుర్యం; పాటవం; ప్రావీణ్యం; చాకచక్యం; దక్షత; విన్ననువు;
** 	business skill, ph. వ్యాపార దక్షత;
* skim, v. t. (1) మీగడతీయు;  (2) పైపైన తాకు, స్థూలదృష్టితో చూచు;
** skimmed milk, ph. వెన్న తీసేసిన పాలు;
* skin, n. చర్మం; తొక్క; తోఁప; తోలు; చమడా; ప్రభాసిని; త్వక్కు; అజినం; 
** skin of milk, ph. మీఁగడ;
* skin, v. t. ఒలుచు; చమడాలు ఒలుచు; చర్మం తీయు;
* skink, n, బిందిపాము; నలికళ్ళ పాము; రక్తపుచ్చం; ఇది చిన్న పాములా కనిపించే బల్లి; రక్తపుచ్చం అంటే ఎర్రని తోక గలది అని అర్థం; బిందిపాము గాఢమైన ఆకుపచ్చ, నలుపు రంగులలో మధ్య నిలువు లేత రంగు చారలతో మెరుస్తూ ఎరుపు తోకను కలిగివుంటుంది. కొన్ని మొత్తం ఒకే రంగులో కూడా వుంటాయి. దీనికి రెండు జతల కాళ్లు తల వెనుక, తోక ముందు భాగంలో వుంటాయి. చిన్న చిన్న కీటకాలు వీటి ఆహారం;
* skinny, adj. సన్నని; బక్కపలచని;
* skip, v. t. దాటు; గెంతు; లంఘించు;
** skip a meal, ph. లంఘనం చేయు; లంకణం చేయు;
* skirmish, n. కన్నెకయ్యం; కలఁత; వివాదం; చిన్న యుద్ధం;
* skirt, n. పావడా; చేలాంచలం; లంగా; 
** 	long skirt, ph. పరికిణీ;
** skirt, v. t.  తప్పించు; చుట్టుతిరుగు; దాటు; 
* skit, n. నాటిక; తక్కువ నిడివిలో నాటకం; ప్రహసనం; హాస్యనాటిక; వ్యంగ్యకావ్యం;
* skittish, adj. బెదిరిపోయే; బెదురు;
** skittish animal, ph. బెదురుగొడ్డు;
* skull, n. పుర్రె; కరోటి; కరంకం; కపాలం; పునుక; (చర్మ, మాంసాదులని తీసివేయగా మిగిలిన శిరోభాగం)
** skull bone, n. పుర్రె ఎముక;
* sky, n. ఆకాశం; అంబరం; గగనం; నింగి; నభం; విను; మిన్ను; అంతరిక్షం; వ్యోమం; ఖ; దివి;
* Sky fruit, n. అడవి బాదం; చేదు బాదం; సుగర్ బాదం; ఇది చాలా చేదుగా ఉంటుంది; 
ఆ చేదు వర్ణనాతీతం; పైన పొట్టు తీస్తే లోపల పప్పు తెల్లగా ఉంటుంది దీన్ని కొంచెం చితకొట్టి మాత్ర లాగా మింగేయాలి; [bot.] ''‎Swietenia ‎Mahogany;''
* skyrocket, n. తారాజువ్వ;
* skyscraper, n. అంబరచుంబితం; అభ్రంకషం; ఆకాశాన్నంటే భవనం; నింగిని తాకే మిద్దెలు;
* sky way, n. వినువీథి; గగనమార్గం; నింగిత్రోవ; దివిబాట; 
* sky wheel, n. అరఘట్టం; ఆకాశ చక్రం; వినోదవనాలలో తరచు కనిపించే పెద్ద చక్రం;
* slab, n. కడీ; దిమ్మ; 
* slackness, n.  అలసత్వం; 
* slag, n. తెట్టు; చిట్టెం; మండూరం; లోహమలినం; ధాతుమలం;
** 	iron slag, ph. ఇనుప చిట్టెం;
* slake, v. t. తడుపు; చల్లార్చు;
* slaked, adj. తడిపిన; చల్లార్చిన;
** slaked lime, ph. తడిసున్నం;
* slander, n. అపవాదు; దూషణ;
* slander, n. పరువు తీసే మాట; పరువు నష్టపు మాట; అపనింద; అపవాదు; ఆడిక; (note) a slander is a spoken word injurious to the reputation of another person; (rel.) libel; ok
* slang, n. ఏస; గ్రామ్య భాష;
* slant, n. వాలు; వాలుదల; వాటం; అధోక;
* slant, v. i. వాలు; దోరగిల్లు;
* slant, v. t. వాల్చు; దోరగించు;
* slantingly, adv. వాలుగా; ఆధోకగా; వాలుదలగా;
* slap, n. చెంపదెబ్బ;
* slat, n. బద్ద; సన్నని కర్ర; చీరిక; 
* slate, n. (1) పలక; (2) నాపరాయి; (3) అభ్యర్థుల జాబితా;
** slate pencil, ph.  బలపం; పలకపుల్ల; 
* slather, v. i.  పులుముకొను;
* slather, v. t. పులుము; ఒంటి మీద లేపనం పుష్కలంగా పులుము; 
* slaughterhouse, n. కబేళా;
* slave, n. బానిస; గులాం; m. దాసుడు, భృత్యుడు; f. దాసి;
** slave mentality, ph. బానిసత్వపు బుద్ధి; మనోదాస్యం;
* slavery, n. బానిసత్వం; 
* slay, v. t. చంపు; సంహరించు; హతమార్చు;
* slayer, n. సంహర్త; చంపువాడు; నిహంత; హంతకుడు; హంతకి;
* slaying, n. హననం; వధ; 
* sledgehammer, n. సమ్మెట;
* sleep, n. నిద్ర; సుప్తం; సుప్తి; కునుకు;
** 	deep sleep, ph. సుషుప్తి; 
** 	disturbed sleep, ph. కలఁత నిద్ర;
** 	dreamless sleep, ph. సుషుప్తావస్థ;
* sleepiness, n. నిద్రమత్తు;
* sleeping, adj. సుప్త; నిద్రిత; కునుకిన;
** sleeping beauty, ph. సుప్త సౌందర్యవతి; కునుకు వన్నెలాడి;
* sleepy, adj. నిద్రాణమైన;
* sleet, n. మంచువాన; తుషారవృష్టి; హిమవర్షం;
* sleeves, n. pl. చేతులు; దుస్తులలో చేతిమీదకి వచ్చే భాగం;
** 	puffed sleeves, ph. బుట్ట చేతులు;
* sleuth, n. అపరాధ పరిశోధకుడు; గూఢచారి;
* slice, n. ముక్క; తొన;
* slide, n. (1) పలక;  (2) జారుడు బల్ల; జారుడు పలక;
* slide, v. i. జారు; కైజారు;
* slide, v. t.  జార్చు; దూర్చు;
* slightly, adv. కొద్దిగా; చూచాయగా;
* slip, adj.  జారు;
** slip knot, ph.  జారు ముడి;
* slip, n. చీటీ;
* slip, v. i. జారు; దిగజారు; v. t. జార్చు;
* slippery, adj. జారుడుగానున్న;
* slime, adj. తుచ్ఛమైన; నిలకడ లేని;
** slime ball, ph. తుచ్ఛుడు;
* slime, n. పాకుడు; బంకబురద; బెందడి; ఱొంపి; విజ్జలి;
* sling, n. (1) ఉండేలు; వడిసెల;  ఒడిసెల; క్షేపణి; పిట్టలబారు; కేటిల్‌బారు; చిన్న చిన్న ఱాళ్ళు ఱువ్వడానికి వాడే ఉపకరణం; (2) భుజంమీద నుండి వస్తువులని వేలాడదీయడానికి వాడే ఉపకరణం;
* slingshot, n. same as sling;
* slip, n. (1) అమ్మాయిలు లోఁపల వేసుకొనే మెత్తటి దుస్తులు; (2) తప్పు దొర్లడం; (3) కాగితం ముక్క;
** slip of the tongue, ph. మాట తడబడి నోరు జారడం; 
* slip, v. i. జారు; స్ఖలించు; జారవేయు; జారవిడుచు;
* slip, v. t. జార్చు;
* slip-knot, n. జారుముడి;
* slippers, n. pl. చెప్పులు; పాదరక్షలు;
* slippery, adj. జారుగా ఉన్న; జారెడు;
* slipshod, adj. బిగుతులేని; ఒదులుగా ఉన్న జోళ్ల వలె; పనితనం లేని;
* slit, n. కంత; సన్నంగా, కోలగా ఉన్న రంధ్రం; బీట; చీలిక;
* sliver, n. చిన్న ముక్క; పిసరు; ఏకు;
* slogan, n. నినాదం; ఘోష;
* slope, n. నతి; వాలు; వాలుతనం; వాలుదల; ఏటవాలు; గండీ; ప్రవణత;  నతిక్రమం;
* slouch, v. i. నడుం వంచి కూర్చొను; నిటారుగా కాకుండా భుజాలు వేలాడేసిన భంగిమ;
* slough, n. (1) (స్లఫ్) కుబుసం; జీవం లేని కణజాలం; అవసరంలేని పైపొర కాని వస్తువు కాని, ఏదైనా సరే; (2) (స్లవ్) రొంపి; బురద భూమి;
* slough, v. i. (స్లఫ్) రాలు; రాలిపోవు; మాను, మానిపోవు;
* slough, v. t. (స్లఫ్) పారవేయు; రాల్చు; పేకాటలో పట్టు మనదే అయినప్పుడు అక్కరలేని ముక్కని పారవెయ్యడం;  see also rough;
* slow, adj. నెమ్మది; మంద; మెల్లని; జడ;
** slow flow, ph.  మందాకిని; మంద + అకిని;
** slow motion, ph. మందగతి; 
** slow mover, ph. మందగామి;
** slow moving person, ph. మందయానుఁడు; మెల్లగఁబోవువాఁడు; 
* slowly, adv. నెమ్మదిగా; నింపాదిగా; మెల్లగా; మందముగా; (rel.) నిదానంగా;
* slug, n. (1) మెట్ట జలగ; అత్త; నత్తలలాగే ఇవి కూడా అతి మెల్లగా ప్రయాణిస్తాయి. అయితే నత్తలకి ఉన్నట్లు వీటికి గుల్లలు (Shells) ఉండవు. నత్తలలాగే మెట్ట జలగలు కూడా గాస్ట్రోపోడా (Gastropoda) తరగతిలోని సిగ్మురెత్రా (Sigmurethra) కుటుంబానికి చెందుతాయి. నీటి జలగల (Leeches) లాగా వీటికి రక్తం పీల్చే స్వభావం లేదు; (2) బద్ధకిష్టి; same as land slug; (3) పురాతన బ్రిటిష్ కొలమానం; The slug is a derived unit of mass in a weight-based system of measures, most notably within the British Imperial measurement system and the United States customary measures system;
* sluggish, adj. బద్ధకపు;
* sluggishness, n. అలసత్వం; బద్ధకత్వం; 
* sluice, n.  అలుగు; మదుం; తూము; వరద గేటు; నీటిగండి; పరివాహం; తూపరాణ; దేవరాతం; 
* slum, n. మురికివాడ;
* slumber, n. నిద్ర; కునుకు;
* slump, n. ధరలు పడిపోయిన పరిస్థితి;
* slur, n. (1) సరిగా ఉచ్చరించకుండా మాటలని నమిలేయడం; (2) సంగీతంలో ఒక రాగంలోంచి మరొక రాగంలోకి జారి స్వరసంకరం చెయ్యడం; (3) దూషణ; 
**  racial slur, ph. జాత్యహంకారంతో పలికే దూషణ వాక్యం; దూషణ భాషణం;
* slurp, v. i. జుర్రు;
* slut, n. లంజ; నీతి లేని ఆడుది; పలువురు మగవారితో కులికే ఆఁడది;
* sly, adj. టక్కరి;
** sly fox, ph. టక్కరి నక్క; వంచన శృగాలం;'''

|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;
|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==Part 3: sm-ss==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;

* small, adj. చిన్న; చిరు; చిట్టి; చంటి; పిట్ట; లఘు; లవ; లేశ; సన్నకారు;
** small farmer, ph. సన్నకారు రైతు;
** small quantity, ph. కొద్దిగా; రవంత; లవం; లేశం; లవలేశం;
* small caltrop, n. పల్లేరు;
* small-scale, adj. లఘు; కుటీర; సన్నకారు;
** small-scale industry, ph. లఘు పరిశ్రమ;
* smaller, adj. లఘీయ; అల్పీయ;
* smallest, adj. లఘిష్ఠ; అల్పిష్ఠ; కన్య; కనిష్థ;
* smallpox, n. స్పోటకం; మసూచికం; పెద్దమ్మవారు;
* smartness, n. తెలివితేటలు; గడుసుతనం; వైదగ్ధ్యం; ప్రోడతనం; 
* smattering of knowledge, ph. మిడిమిడి జ్ఞానం;
* smear, v. t. పూయు; పులుము; అలుకు; అలదు; చరుము;
* smell, n. వాసన;
* smell, v. t. వాసన చూడు; మూర్కొను;
* smell, n. (1) వాసన; (2) కంపు;
** 	bad smell, ph.  దుర్వాసన; కంపు;
** 	good smell, ph.  సువాసన; వాసన;
** 	musty smell, ph.  ముక్క వాసన; గబ్బు కంపు; గబ్బిలాయి కంపు;
* smelt, v. t. కరగించు; ద్రవీకరించు;
* smelter, n. లోహాలని కరిగించే చోటు; కొలిమికొట్టు; కొలిమి;
* smidgen, n. పిసరు;
* smidgen, n. పిసరు; చిన్న పిసరు;
* smile, n. చిరునవ్వు; మందహాసం; దరహాసం; స్మితం; హసితం; విహసితం;
* smiles, n. (1) తొనలు; (2) చిరునవ్వులు;
** orange smiles, ph.  నారింజ తొనలు;
* smirk, n.  వెకిలినవ్వు;
* smith, n. కంసాలి; కమ్మరి; బత్తుఁడు; శిల్పి; కార్మారుఁడు
** 	black smith ph. కమ్మరి; 
** 	gold smith ph. కంసాలి;
** 	wordsmith, n. పదశిల్పి; మాటలని తూచి తూచి వాడడంలో నేర్పరి; % move to W
* smithereens, n. pl.  తునాతునకలు; చిన్న చిన్న ముక్కలు;
* smog, n. స్మాగు; పొంచు; పొగ + మంచు = పొంచు; smoke + fog = smog; 
* smoke, n. (1) పొగ; పావ; ధూమం; ధూపం; (2) దమ్ము;
** smoke point, ph. ధూమ స్థానం; The smoke point is the temperature at which a cooking oil or fat starts to break down, burn, and produce visible smoke, releasing acrid flavors and potentially harmful compounds like free radicals, which degrade the oil's quality and taste and can damage food.
* smoke, v. i. పొగ తాగడం; దమ్ము కొట్టడం;
* smoke, v. t. పొగ పట్టడం;
* smoked, adj. పొగ పట్టిన; ధూపిత; ధూపాయిత;
** smoked fish, ph. పొగ పట్టిన చేపలు;
* smooth, adj. నునుపైన; నున్ననైన;
* smoothness, n. నునుపు; నున్నదనం; నయగారం; 
* smudge, n. మరక;
* smugglers, n. pl. దొంగచాటు రవాణాదారులు;
* smuggling, n. దొంగవ్యాపారం; దొంగరవాణా;
* smut, n.(1) లైంగిక విషయాల గురించి అశ్లీలంగా చెప్పే పుస్తకాలు, సినిమాలు; వగైరా; (2) [bot.]  కాటుక; కాటుక తెగులు;
* snack, n. చిరుతిండి; ఉపాహారం; పలహారం (ఫలహారం కాదు); అల్పాహారం; ఓగిరం; తాయిలం; తినుబండారం; నలితిండి; నాస్తా;
* snag, n. చిక్కు; ఇబ్బంది;
* snail, n. నత్త; కురుమింద; శంఖనఖం;
* snake, n. పాము; చిలువ; చిల్వ; సర్పం; చక్షుశ్రవం; భుజంగం; ఉరగం; దందశూకం;  
**  asp, n. నైలు నదీ ప్రాంతాలలో కనబడే ఒక పాము; 
**  cobra, n. నాగుపాము; త్రాచుపాము; కృష్ణసర్పము; నల్లనాగు; ఫణకరము; ఫణి;
** 	green snake, ph. పసిరిక పాము;
** 	mountain snake, ph. కొండ చిలువ;
** 	rattlesnake, ph. గిలక పాము;
**  Russell's viper = కట్లపాము; A venomous snake with black stripes;
**  types of snakes, కూకవేటు; సముద్రపు పాము; రక్తపెంజర; జెర్రిగొడ్డు; గడ్డపాము; గుఱ్ఱపుబెరజు; తుట్టెపురుగు; దాసరిపాము; దుంపనాగులు; పలుగుడుబాము; పుల్లురుకుపాము; పుష్కరము; పెరజు; పొడపాము; బొక్కబెరడు; ముడినాగు; మొగలిత్రాచు(మిన్నాగు);
** snake gourd, ph. పొట్లకాయ;
** snake stone, ph. నాగమణి; మణి; ఇది నున్నగా అరగదీసిన రాయి కాని ఎముక కాని అయి ఉంటుందని కొందరి అభిప్రాయం; దీని ప్రభావం వల్ల పాము విషం దిగిపోతుందనే నమ్మకం కేవలం గుడ్డి నమ్మకమే; 
* snap, n. చిటికె; అంగుళిస్పోటనం;
* snap, v. t. తెంచు; తెంపు; ఛేదించు; తునియు; 
* snappiness, n. చిరాకు;
* snare, n. ఉచ్చు; వితంసము; గుబ్బిక; పక్షులని జంతువులని పట్టే సాధనం;
** snare for birds, ph. గుబ్బిక;
* sneeze, n. తుమ్ము;
* sniff, v. i. ఎగపీల్చు;
* snip, v. t. కత్తిరించు; చిదుము; తుంచు; తునియు;
** snip with fingers, ph. చిదుము; తుంచు;
* snippet, n. తునక; తునియ;
* snob, n. గర్విష్ఠి; ఎదుటివారిని చులకన చేసే వ్యక్తి;
* snore, v. i. గుర్రుపెట్టు; గురక పెట్టు;
* snore, n. గుర్రు; గురక;
* snot, n. చీమిడి; ముక్కులోని అమత్వక్కు నుండి స్రవించే ద్రవం;
* snout, n. ముట్టె; మోర; కుక్క, పంది, మొ. జంతువుల మూతి భాగం;
* snow, n. హిమం; పొడిమంచు; పిండిమంచు; మంచు; మిహిక; నీహారం; ప్రాలేయం; ధూమిక; తుషారం; 
** snowflake, ph. మంచు రేకు;
** snow leopard, n. మంచు కిరుబా; హిమ కిరుబా;
* snowcap, n. హిమశృంగం;
* snowfall, n. హిమపాతం;
* snuff, n. ముక్కుపొడుం; ముక్కుపొడి; నస్యం;
* snuffbox, n. పొడుంకాయ; పొడుండబ్బా;
* so, prep.  కాబట్టి; 
* soak, v. i. నాను; తడుసు;
* soak, v. t. నానబెట్టు; తడుపు; తడిపిపెట్టు;
* soaked, adj. నానిన; నానబెట్టిన; తడిసిన; సిక్తం;
** 	blood soaked, ph. రక్తసిక్తం;
* soaking, adj. ఉరుపు;
** 	soaking pits, ph. ఉరుపు గుంటలు; ఉక్కు కర్మాగారాల్లో ఇవి ఉంటాయి;
* soap, n. (1) సబ్బు; జిడ్డుని పోగొట్టే రసాయనం; Soap is a cleaning agent produced with an alkali metal hydroxide by the chemical reaction of a fatty acid; (2) టెలివిషన్ లో ఒకే నటీనట వర్గంతో ధారావాహికగా వచ్చే సాంఘిక కార్యక్రమం; 
** washing soap, ph. బట్టల సబ్బు;
** soap suds, n. సబ్బు నురుగ;
* soapnut, n. (1) కుంకుడుకాయ; (2) సీకాయ; (3) ఇషిరాసి;
* sobriquet, [sō-bri-ˌkā], n. nickname; ex. Big Apple for New York City, Yankee for American, Jack for JFK;
* Sochal salt, n.  అక్షము; సౌవర్ఛలము; Hydrated Sodium Carbonate;  Natron; 
* social, adj. సాంఘిక; సామాజిక;
** social consciousness, ph. సామాజిక స్పృహ;
** social media, ph. సామాజిక మాధ్యమాలు;
** social unrest, ph. సామాజ కల్లోలం;
* socialism, n. సామాజిక వాదం; సమాజవాదం; సామ్యవాదం;
* society, n. సంఘం; సమాజం; సభ; కూటం; మండలి;
** 	member of a society, ph. సభ్యుడు;
** 	membership in a society, ph. సభ్యత్వం;
** 	one present at a society, ph. సభాసదుడు;
** 	president of a society, ph. సభాపతి;
* socialist, n. సామ్యవాది; 	
* socialistic, adj. సమాజవాద; సామ్యవాద; 
* sociology, n. సాంఘిక శాస్త్రం; సామాజిక శాస్త్రం;
* sociopath, n. (def.) a sociopath is made, whereas a psychopath is born; 
* sock, n. కాల్తిత్తి; మేజోడు; 
* socket, n. ఉతక;  ఉత్తరాసి;
* sod, n. గరికచెక్క; గడ్డ్డి విత్తులు మొలిచిన మట్టి చెక్క;
* soda, n. (1) చవుడు; సోడా ఉప్పు; (2) తాగే సోడా నీళ్లు; కొద్దిగా కార్బన్‍ డై ఆక్సైడ్‍ కరిగించిన నీళ్లు; 
** 	baking soda, ph. తినే సోడా; వంట సోడా; NaHCO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;;
** 	caustic soda, ph. దాహక సోడా; NaOH;
** 	washing soda, ph. చాకలి సోడా; Na&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;CO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;; 
* Sodium, n. సోడియం; సోడా; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 11, సంక్షిప్త నామం, Na); [Lat.] Natrium;
** Sodium bicarbonate, ph. వంటసోడా; తినే సోడా; NaHCO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;;
** Sodium carbonate, ph. చాకలి సోడా; Na&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;CO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;; 
** Sodium chloride, ph. ఉప్పులో ముఖ్యమైన అంశం; ఉప్పు; NaCl; 
** Sodium hydroxide, ph.  దాహక సోడా;
** Sodium nitrate, ph. సురేకారం; పెట్లుప్పు; ఛిలీ సాల్ట్‍ పీటర్‍; NaNO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;;
* sodomy, n. పుమ్మైధునం; అసహజమైన రతి క్రీడ; ఆడువారి మధ్యకాని, మగవారి మధ్యకాని, మనుష్యులకీ, జంతువులకీ మధ్యకాని జరిగే మైధునం;
* soft, adj. మృదువైన; మెత్తనైన; కోమలమైన; కఠినంకాని; వంగెడు; సుకుమారమైన; దయగల; సుతారమైన; మృదుల; 
* soft c, ph. సకారం;
* soft g, ph. జకారం;
** soft drink, ph. ఆల్కహాలు లేని పానీయం; ఉదా. సోడా, కోకాకోలా, మొదలైనవి;
** soft palate, ph. మెత్తని అంగులి; నోటి కప్పు వెనక భాగం;
** soft water, ph సాధు జలం; నిజమైన శసాధు జలంలో ఒక్క సోడియం అయానులు తప్ప మరే ఇతర లవణాలు ఉండవు; ఈ నీటికి కాసింత ఉప్పదనం ఉంటుంది; 
* softly, adv.  సాఫీగా; మెత్తగా; సున్నితంగా; నెమ్మదిగా; బిగ్గరగా కాకుండా;
* softness, n. మార్దవం; మృదుత్వం; నయగారం; 
* software, n. తంత్రాంశం; సూక్ష్మకాయం; మృదులాంగం; కోమలాంగం; మెత్తసరుకు; తోయం; దేహి; కంప్యూటర్ల చేత పనులు చేయించుకోడానికి రాసే క్రమణికలు; 
* soil, n. మట్టి; మన్ను; మురికి; నేల;
** 	alluvial soil, ph. ఒండుమట్టి; ఒండునేల;
** 	barren soil, ph. ఇరిణం;
** 	black cotton soil, ph. నల్లరేగడి నేల; కృష్ణమృత్తిక;
** 	cotton soil, ph. రేగడి నేల; బంకమట్టి; మృత్తిక;
** 	loamy soil, ph. గరుపనేల; గరుపకొడి నేల;
** 	loamy clay soil, ph. గరుప బంకనేల; గరుపకొడి బంకనేల;
** 	loamy sandy soil, ph. గరుప ఇసకనేల; గరుపకొడి ఇసకనేల;
** 	marshy soil,  ph. ఉబ్బ నేల;
** 	on American soil,  ph. అమెరికా గడ్డ మీద; 
** 	rocky soil, ph. మొరప నేల;
** 	saline soil, ph. ఇరిణం;
** 	topsoil, ph. మంచిమట్టి;
* soil, v. t. మురికిచేయు; మాపు; ఖరాబుచేయు;
* sojourn, n. మజిలీ; ప్రయాణంలో ఆగడం; కొద్ది కాలం పాటు ఇంటి దగ్గర కాకుండామరొక చోట బస చేయడం;
* sol, adj. అర్ధద్రవ; a colloid in which the suspended particles assume a random pattern; see also gel;
* sol, n. అంగారక గ్రహం మీద ఒక రోజు, అనగా తన చుట్టూ తాను తిరగడానికి పట్టే కాలం; 24 గంటల 39 నిమిషాల 35 సెకన్లు;
* solar, adj. సౌర; సూర్య; సౌరమాన; ఖద్యోత; మార్తాండ;
** solar calendar, ph. సౌర పంచాంగం; సౌరమానం;
** solar cells, ph. సౌర కణాలు; సౌర విద్యుత్‍ ఘటాలు;
** solar day, ph.  సౌర దినం; ఒక సూర్యోదయం నుండి తరువాత సూర్యోదయం వరకు ఉన్న మధ్య కాలం; ఇది దినంవారీగా మారుతూ ఉంటుంది;
** solar eclipse, ph. సూర్య గ్రహణం;
** solar flare, ph. సౌర జ్వాల; సూర్య జ్వాల;
** solar mean day, ph.  సగటు సౌర దినం; 24 గంటలు;
** solar system, ph. సౌర కుటుంబం; సూర్యగ్రహ మండలి; ఖద్యోత మండలం; మార్తాండ మండలం;
* solder, n. టంకం; మాటు;
* solder, v. t.  మాటు వేయు; మాటు పెట్టు; టంకం వేయు;
** soldering iron, ph. టంకపునాటు; మాటునాటు;
* soldier, n. సిపాయి; బంటు;
** 	foot soldier, ph. కాలిబంటు;
* sole, adj. ఏక; ఏకైక;
* sole, n. అరకాలు; పాదము అడుగు భాగం;
** sole to crown, ph. నఖశిఖ పర్యంతం;
* solemn, adj. పవిత్ర; గంభీర;
* solemnity, n. హుందాతనం; గంభీరత; పవిత్రత; 
* solenoid, n. తీగచుట్ట; చుట్ట ఆకారంలో చుట్టిన తీగ; తూణం; ఇటువంటి చుట్ట గుండా విద్యుత్తుని పంపితే ఆ చుట్ట అయస్కాంతం వలె పనిచేస్తుంది;
* solicit, v. t. (1) వేడుకొను; ప్రార్థించు; విన్నవించు; అర్థించు; (2) న్యాయ సలహాదారుగా పని చేయు; 
* solid, n. ఘనం; ఘనపదార్థం;
* solid, adj. ఘన; దిట్టమైన; నమ్మకమైన;
* solidification, n. ఘనీభవనం;
* solidify, v. i. గడ్డకట్టు; పేరుకొను; ఘనీభవించు; ముద్దకట్టు;
* soliloquy, n. స్వగతం; ఏకాంత సల్లాపం; ఆత్మగతం; ఆత్మగతభాషణం; స్వగతభాషణం; తనలో తాను మాట్లాడుకోవడం;
* solitaire, n.  ఒంటాట; ఏకాంతపు ఆట; ఒక్కరూ కూర్చుని ఆడుకునే ఒక రకం పేకాట;
* solitary, adj. ఏకాంత; ఎకక; ఐకాంతిక; ఉపాంశు; వివిక్త; ఒకే ఒక్క; ఒంటరి; 
* solitude, n. ఏకాంతం; ఏకతం; 
* solo, adj. ఎకక; 
* solstice, n. అయనాంతం; రవితిష్ట; (ety.) solstice = sun standing still; 
** 	summer solstice, ph. ఉత్తరాయనాంతం; గ్రీష్మ సంక్రమణం; జూన్ 22; ఉత్తరార్థ గోళంలో ఈ రోజున పగలు పొడుగు అత్యధికం; రాత్రి పొడుగు అత్యల్పం; ఈ రోజున సూర్యుడు కర్కాటక రేఖకి నడినెత్తి మీద ఉంటాడు; గ్రీష్మ సంక్రమణం ఏటేటా ఒకే తారీఖున రావాలని నిబంధన లేదు; కొంచెం ఇటూఅటూగా జూన్ 21-23 మధ్య తారట్లాడుతూ ఉంటుంది; 
** 	winter solstice, ph. దక్షిణాయనాంతం; హిమ సంక్రమణం; డిసెంబరు 22; ఉత్తరార్థ గోళంలో ఈ రోజున పగలు పొడుగు అత్యల్పం, రాత్రి పొడుగు అత్యధికం; ఈ రోజున సూర్యుడు మకర రేఖకి నడినెత్తి మీద ఉంటాడు; ఈ రోజున ఉత్త ధృవం దగ్గర సూర్యుడు నామమాత్రం ఉదయించి, ఆకాశంలో పైకి లేవకుండానే అస్తమించెస్తాడు; హిమ సంక్రమణం; ఏటేటా ఒకే తారీఖున రావాలని నిబంధన లేదు; కొంచెం ఇటూఅటూగా డిసెంబరు 21-23 మధ్య తారట్లాడుతూ ఉంటుంది; 
* solubility, n. ద్రావణశక్తి; కరగు గుణం;
* solute, n. ద్రావితం; In chemistry, a solution is a homogeneous mixture composed of two or more substances. In such a mixture, a solute is a substance dissolved in another substance, known as a solvent.
* solution, n. (1) పానకం; ద్రావణం; (2) పరిష్కారం; తెన్ను; సమాధానం; జవాబు; పూరణం;
** liquid crystalline solution, ph.  ద్రవస్పాటిక ద్రావణం; 
* solve, v. t. సాధించు; పరిష్కరించు;
* solvent, n. ద్రావణి; పంచదారని నీళ్లల్లో కరిగించినప్పుడు నీరు ద్రావణి, పంచదార ద్రావితం, పానకం ద్రావణం; 
* soma, n. తనువు; శరీరం; కాయం;
* somatic, adj. తనువు; శారీరకం; కాయ; శరీరానికి సంబంధించిన; 
** somatic cell, ph. తనుకణం; శోమకణం; పునరోత్పత్తి చేయలేని కణం;
** somatic pain, ph. శారీరకమైన నొప్పి కండర వ్యవస్థ (muscular system)లో కాని కంకాళ వ్యవస్థ (skeletal system)లో కాని పుట్టి, చర్మం ఉపరితలం మీద ద్యోతకమవుతుంది;
* some, adj. (1) కొంత; కొంచెం; కాస్త; ఇంచుక; (2) కొన్ని; (3) కొందరు;
** some extent, ph. కొంత; కొంతవరకు;
** some money, ph. కొంత డబ్బు;
** some monkeys, ph. కొన్ని కోతులు;
** some people, ph. కొందరు మనుషులు; కొందరు;
** some things, ph. కొన్ని;
* some, adv. దాదాపుగా;
* somebody, pron. ఒకరు; ఒక వ్యక్తి;
* somehow, adv. ఏదో ఒక విధంగా; ఎలాగో ఒకలాగ;
* somersault, n. పిల్లిమొగ్గ;
* sometime, adv. ఎప్పుడో ఒకప్పుడు; కదాచిత్తుగా;
* somewhere, adv. ఎక్కడో ఒక చోట;
* somnalent, adj.  నిద్ర మత్తుగా ఉండడం; 
* somnambulism, n.  నిద్రలో నడవటం; 
* somniloquence, n. నిద్రలో మాట్లాడటం; 
* son, n. కొడుకు; కుమారుడు; అబ్బాయి; పుత్రుడు; బిడ్డడు; సుతుడు; తనయుడు; ఆత్మజుడు; బొట్టె; పట్టి;
* son-in-law, n. s. అల్లుడు; జామాత;
** 	co son-in-law, ph. తోడల్లుడు; షడ్డకుడు;
* son-of-a-bitch, n. లంజకొడుకు;
* sons-in-law, n. pl. అల్లుళ్లు;
* song, n. పాట; గానం; గీతం;
* sonic, adj.  శబ్దానికి సంబంధించిన; శబ్ద తరంగాలు కదిలే విధానానికి సంబంధించిన;
** hypersonic, adj. శబ్ద తరంగాల వేగానికి 5 రెట్లు మించిన వేగంతో; 
** supersonic, adj. శబ్ద తరంగాల వేగానికి మించిన వేగంతో; శబ్ద తరంగాల వేగానికి మించి, శబ్ద తరంగాల వేగానికి 5 రెట్లు తక్కువగా ఉన్న వేగాలు; 
* soon, adj. త్వరగా; వేగిరం; శీఘ్రం; సత్వరం;
* soot, n. మసి;
* soothsayer, n. f. ఎరుకలసాని; ఎరుకత; సోది చెప్పే మనిషి; m. ఎరుకల వాడు;
* soothsaying, n. సోది;
* soothingly, adv. అనునయంగా;
* sops, n. pl. ప్రోత్సాహకాలు; తాయిలాలు;
* sophism, n. వంచితర్కం; వంచన తలపుతో చేసే కుతర్కం;
* sophisticated, adj. ఆడంబర; అధునాతన; పరిష్కృత;
* sophomore, n. నాలుగేళ్లపాటు కొనసాగే విద్యార్థి దశలో రెండవ సంవత్సరపు విద్యార్థి;
* sorcerer, n. మంత్రగాడు; మాంత్రికుడు;
* sordid, adj. క్షుద్ర; అసహ్య; నీతిబాహ్య;
* sore, adj. బాధ కలిగించే; నొప్పి పుట్టించే; నొప్పి పెట్టే;
* sores, n. pl. కురుపులు; పుండ్లు;
** 	mouth sores, ph. నోటిలో పుండ్లు; నోటి పూత; జిహ్వాపాకం;
* sorghum, n.  జొన్నలు; [bot.] Sorghum bicolor;
* sorrow, n. విచారం; వ్యాకులం; చింత; వగపు;
* sorry, inter. మన్నించండి; క్షమించండి;
* sort, n. రకం;
* sort, v. t. (1) రకాలవారీగా విడగొట్టు; (2) పేర్చు; క్రమర్చు; క్రమంలో అమర్చు;
* sortie, n. దాడి; వైమానిక దాడి;
* sorting, v. t. విడగొట్టడం; పేర్చడం; క్రమపర్చడం;
** sorting and merging, ph. పేర్చడం; కూర్చడం;
* so so, adj. ఓ మోస్తరుగా; మిడి మిడి;
* sotto voce, ph. (సాటో వోచే) తగ్గు స్వరంలో; మనలో మనమాట; 
* soul, n. ఆత్మ; అంతర్యామి; దేహి; క్షేత్రజ్ఞడు; 
** manifested soul, ph. జీవాత్మ; 
** subtle soul, ph. ఆత్మ; జీవాత్మ; 
** Supreme soul, ph.  పరమాత్మ; 
* soul-searching, n. ఆత్మప్రక్షాళనం;
* sound, adj. మంచి; దృఢమైన; ఆరోగ్యకరమైన; 
* sound, n. (1) ధ్వని; శబ్దం; సడి; చప్పుడు; క్వాణం; సద్దు; అలికిడి; సవ్వడి; నాదం; మోత; రొద; రవము; రవళి; నినాదం; మొరపం; (rel.) resound, (2) ఇరుకు మూతి గల సముద్ర శాఖ; (rel.) fjord;
**  dependent on sound, ph. శబ్దాశ్రయ; 
**  non-physical sound, ph. అనాహత్ నాదం; భౌతిక ప్రక్రియల ప్రమేయం లేకుండా జనించిన నాదం;  unstruck sound;
**  physical sound, ph.  అహత్ నాదం; భౌతిక ప్రక్రియల వల్ల పుట్టిన నాదం; struck sound; 
** 	ultrasound, ph. అతిధ్వని; అత్యధికంగా ప్రకంపించే శబ్ద తరంగం;
**  sound wave, ph. శబ్దతరంగం; ధ్వనితరంగం;
* sound, v. i. ధ్వనించు; అనిపించు;
* sound, v. t. కదిపి చూడు; కనుక్కుని చూడు;
* soup, n. సూపం; పులుసు; కట్టు; పలచగా చేసిన పప్పు;
* sour, adj. పుల్ల; పుల్లన; పులి;
** sour belch, ph. పులి తేనుపు; పుల్లత్రేన్పు;
** sour cream, ph. పులిమస్తు; కాదంబరం;  a dairy product obtained by fermenting regular cream with certain kinds of lactic acid;
* source, n. మాతృక; కాణాచి; ఆధారం; ఆకరం; మూలం; జనకం; జనకస్థానం; ఉత్పత్తి స్థానం; ఉద్గమం; ప్రభవం; 
** source code, ph. [comp.]  జనక క్రమణిక; మూల భాషలో రాసిన క్రమణిక; 
* south, adj. దక్షిణ; తెన్;
* South, n. దక్షిణం; వలపల; వలకడ; తెన్ను; కుడిమట; కుడిపల; అవాచి;
* southeast, n. ఆగ్నేయ;
* southernwood, n. దవనం; సువాసన గల ఒక మొక్క; [bot.] ''Artemisia abrotanum; southern wormwood'';
* southern, adj. దక్షిణ; దాక్షిణాత్య; అవాచీన; తెంకణ; సరాజిత;
** southern planet, ph. సరాజిత గ్రహం;
* Southern Cross, n. త్రిశంకు నక్షత్రం; దక్షిణార్థ గోళంలో ఉన్న వాళ్లకి శిలువ ఆకారంలో కనిపించే నాలుగు నక్షత్రాల సమూహం;
* Southerner, n. దాక్షిణాత్యుడు; 
* southpaw, n. కవ్వడి; ఎడంచేతి వాటం మనిషి; according to Reader's Digest, this misnomer was apparently coined by Chicago's sportswriters in the late nineteenth century; they used this word to refer to left-handed baseball pitchers who had to pitch facing the evening sun; in that position, their left arms were toward the south; other words for left-handers are lefties, south paws, sinistrals, and port-siders;
* southwest, n. నైరృతి దిక్కు;  నైరృతి; నైఋతి; సోకుమూల; 
* souvenir, n. స్మారక సంచిక; స్మృతి చిహ్నం; జ్ఞాపిక;
* sovereign, adj.  సర్వసత్తాక;
** sovereign republic, ph. సర్వసత్తాక గణతంత్ర రాజ్యం; 
* sovereign, n. (1) సార్వభౌముడు; రాజరాజు; చక్రవర్తి; ప్రభువు; అధిపతి; (2) నవరసు; కాసు;
* sovereignty, n.  సార్వభౌమత్వం; సార్వభౌమాధికారం; ఆధిపత్యం; పాలనాధికారం; సర్వసత్తాధికారం; రాజ్యాధిపత్యం;
* sow, n. ఆడ పంది; ఈడొచ్చిన ఆడ పంది;
* sow, v. t. విత్తులు నాటు;
** sowing device, ph.  జత్తిగె; జడ్డిగం; 
* sox, n. pl. మేజోళ్లు; కాల్తిత్తులు; --also see socks
* soybean, n. సోయాచిక్కుడు; హరేణుచిక్కుడు
* spark, n. నిప్పుకణం; విస్పులింగం; చురక; అగ్నికణం;
* space, adj. స్థల; అంతరిక్ష; వ్యోమ; నభో; దిక్‍;
* space, n. (1) స్థలం; జాగా; ఎడం; చోటు; దిక్కు; అంతరం; (2) బయలు; ఆవరణ; (3) ఖ; రోదసి; నభం; వ్యోమం; అంతరిక్షం; విష్ణుపదం; అంతరాళం; ఆకాశమండలం;
** 	Euclidean space, ph. యూక్లిడీయ ఆవరణం; అంతరాళం;
** 	expanse of deep space, ph. గగనాంగణం;
** 	intervening space, ph. మధ్యంతర ఆవరణం; అంతరాళం;
** 	lack of space, ph. స్థలాభావం;
** 	three-dimensional space, ph.  త్రిమితీయ అంతరాళం; త్రిమితీయ ఆవరణం;
** space travel, ph. నభోయానం; అంతరిక్ష యానం;
* spacecraft, n. నభశ్చరం; ఖేచరం;
* spaceship, n. వ్యోమనౌక; నభోతరంగిణి; నభోతరణి; అంతరిక్ష నౌక;
* space-time, n. స్థలకాలం;  దిక్కాలం; కాలస్థలం; అంతరాళ కాలం;
** space-time continuum, ph. స్థలకాల అఖండత్వం; స్థలకాల సమవాయం; 
* spacious, adj. విశాలమైన;
* spade, n.  (1) తౌగోల (తవ్వు + కోల); (2) చీట్లపేకలో నలుపు రంగులో ఉండే ఆకారం; 
* span, n. (1) జానెడు పొడుగు; జాన; (2) వంతెనలో రెండు స్తంభాల మధ్య దూరం;
* spanner, n,  పానా; 
* spark, n. నెరుసు; నిప్పురవ్వ; విస్పులింగం; ఆచిరాంశువు;
** spark plug, ph. నెరసు బిరడా; పెట్రోలు కారు ఇంజనులో ఒక భాగం;
* sparkler, n. కాకరపువ్వొత్తి;
* spasm, n. ఈడ్పు; దుస్సంకోచం; అదుపుతప్పి కండరం సంకోచ వ్యాకోచాలు చెందడం;
**  Laryngeal spasm, ph. స్వరపేటిక ఈడ్పు; స్వరపేటిక బిగిసిపోవడం; 
** 	vascular spasm, ph. రక్తనాళ దుస్సంకోచం; రక్తనాళాల ఈడ్పు; 
* spasmodic, adj. అప్పుడప్పుడు;
* spate, n. వరద; వెల్లువ;
* spathe, n. మొవ్వు;
* spatial, adj.  దేశగత;
** spatial extension, ph. దేశగత వ్యాప్తి;
* spatula, n. అట్లకాడ; సలగ; 
* speak, n. మాట్లాడు;
* speaker, n. వాగ్మి; వాచకుడు; వాచకి; అభిభాషి; 
* spear, n. ఈటె; బల్లెం; బరిసె; see also javelin;
* special, adj. విశిష్ట; విశేష; ప్రత్యేక; పరిమిత;
** special case, ph. విశిష్ట వ్యవహారం; విశిష్ట సంఘటన;
** special dualism, ph. విశిష్ట అద్వైతం; రామానుజాచార్యుల మత సిద్ధాంతం;
** special purpose, ph. పరిమిత ప్రయోజనం;
** special rule, ph. విశిష్ట నియమం;
** special terminology, ph. విశేష పదజాలం;
** special theory of relativity, ph. విశిష్ట సాపేక్ష సిద్ధాంతం;
* specialty, n. విశిష్టత; ప్రత్యేకత;
* species, n.  (1) తెగ; జాతి; ఉపజాతి; వర్గం; (2) జాతి; శాస్త్రవేత్తలు జీవకోటిని ఏడు వర్గాలుగా విడగొట్టినప్పుడు ఏడవ వర్గానికి పెట్టిన పేరు; [see also] genus, family, order, class, phylum and kingdom; two organisms belong to the same species if they tend to mate with each other giving birth to fertile offspring; Horses and donkeys mate if induced, but their offspring - mules - are not fertile;
* specific, adj. నిర్ణీతమైన; నిర్ధిష్టమైన; అవశ్యమైన;
** specific gravity, ph. విశిష్ట గురుత్వం; విశిష్ట గరిమ; అవశ్య గరిమ; తారతమ్య గరిమ; 
** specific heat, ph. విశిష్ట ఉష్ణం; విశిష్టోష్ణత; 
* specification, n. తబ్సీల జాబితా; చెయ్యవలసిన పనుల పట్టిక;
* specified, adj. వ్యక్తం;
* specificity, n. ప్రత్యేకత; విశిష్టత; 
* specify, v. t. వివరించు; నిర్దేశించు; కరతలించు;
* specimen, n. నమూనా; మచ్చు; మాదిరి;
* speck, n. నలక; నలుసు; నెరుసు;
* spectacle, n. దృశ్యం; 
* spectacles, n. pl. కండ్లజోడు; ముక్కద్దాలు; సులోచనాలు; ఉపనేత్రాలు;
* spectacular, adj. కళ్లు జిగేలుమనిపించే; 
* spectators, n. pl. ప్రేక్షకులు; చూపరులు; ఈక్షకులు; 
* spectrograph, n. వర్ణపటలేఖిని; వర్ణమాలాచిత్రం; వర్ణలేఖిని;
* spectrometer, n. వర్ణపటమాపకం;
* spectroscope, n. వర్ణపటదర్శని; వర్ణమాలాదర్శని; 
* spectroscopy, n.  వర్ణమాలాదర్శనం; వర్ణమాలని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం; 
**  Raman spectroscopy, ph.  రామన్ వర్ణమాలాదర్శనం;
* spectrum, n. వర్ణపటం; వర్ణమాల; కాంతిని గాజు పట్టిక ద్వారా పంపితే కనిపించే సకలవర్ణ పటం;
* speculation, n. సట్టా;
** speculation business, ph. సట్టా వ్యాపారం;
* speech, n. (1) ప్రసంగం; ఉపన్యాసం; (2) వాక్కు; ఉక్తి;
** 	gracefulness of speech, ph. వాగ్విలాసం;
** 	keynote speech, ph. కీలకోపన్యాసం;
** 	telegraphic speech, ph. తంత్యోక్తి;
* speed, n. వేగం; వడి; జోరు; ధృతి; త్వరితం; జవం; see also haste;
** 	high speed, ph. శరవేగం; జవాతిశయం;
* spell, n. మంత్రశక్తి; మంత్రం;
* spell, v. i. వర్ణక్రమం చెప్పగలుగు;
* spelling, n. వర్ణక్రమం; పదగుణితం; వ్రాకట్టు; స్పెల్లింగు;
* spend, v. i. ఖర్చుపెట్టు; వ్యయపరచు;
* sperm, n. శుక్రం; రేతస్సు; 
* sperm cell, n. శుక్ర కణం;
* spermatorrhea, n. శుక్ర నష్టం; శుక్ర స్రావం;
* spermatozoa, n. శుక్ర కణం; పురుష బీజకణం;
* spend, v. i. (1) ఖర్చు పెట్టు; వెచ్చించు; వ్యయపరచు;  (2) గడుపు; 
** spend some time, ph. కొంత కాలం గడుపు;
* sperm, n. వీర్యం; పురుష జననాంగాలలో తయారయే వీర్య కణాలు; rel. semen; 
* spew, v. t. వెళ్లగక్కు;
* sphenoid bone, n. కీలాస్థి; జతూకాస్థి;  a compound bone that forms the base of the cranium, behind the eye and below the front part of the brain;
* sphere, n. (1) గోళం; ఉండ; (2) మండలం; ప్రదేశం; ఆవరణం;
** sphere of action, ph. వ్యవహార మండలం;
* spherical, adj. గోళాకార; గోళీయ;
* spheroid, n. గోళాభం;
* spheroidal, adj. గోళాభీయ;
* Spica, n. చిత్ర; చిత్రా నక్షత్రం; కన్యారాశిలో నక్షత్రం; 
* spice, n. కటువు; కారము;
* spick and span, ph. [idiom] నిగనిగలాడేటట్లు;
* spicy, adj. కారం; కటు;
** spicy substance, ph. కారపు వస్తువు; కటు ద్రవ్యం;
* spider, n. సాలీడు; సాలెపురుగు; నేతపురుగు; అష్టపాది; తంతునాభం; ఈగపులి; లూతపురుగు; అల్లికపురుగు;
* spies, n. pl. చారులు; గూఢచారులు;
* spike, n. శంకువు;
* spill, v. i. ఒలుకు; పొర్లు;
* spill, v. t. ఒంపు; తొళికించు; ఒలికించు;
* spillway, n. పొర్లుకట్ట; పొర్లుమదుం; తొళకరి తోము; ఒలుకుదారి; ప్రవాహ మార్గం; మరిగొమ్ము; అలుగు; పరీవాహం; 
* spin, v. t. వడుకు;
* spin, n. (1) ఆత్మభ్రమణం; భ్రమణం; (2) [idiom] ఉన్న విషయాన్ని తనకి అనుకూలంగా మలిచి చెప్పడం; (3) [phy.] అణుప్రమాణంలో ఉండే రేణువులకి సహజసిద్ధంగా ఉండే ఒక లక్షణం; ఒక ఎలక్ట్రానుకి &quot;స్పిన్&quot; ఉందంటే అది బొంగరంలా తిరుగుతోందని వ్యాఖ్యానించకూడదు; బొంగరం లాగనే కొన్ని పరమాణు రేణువులు కూడ సహజసిద్దమైన కోణీయ భారవేగం  (intrinsic angular momentum) అనే గణిత లక్షణాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి కనుక వాటికి &quot;స్పిన్&quot; ఉందని చమత్కరిస్తాము; 
** spin angular momentum, ph. భ్రమణ కోణీయ భారవేగం; 
* spinach, n. గోళికూర; పాలక్; దుంపబచ్చలి వంటి ఆకు కూర; చుక్కాకు; [bot.] ''Spinacia oleracea''; 
* spinal, adj. మైరవ; మజ్జా; సుమామ్న;
** spinal canal, ph. మజ్జా నాళిక; సుమామ్న నాళిక;
** spinal cord, ph. వెన్నుపాము; మజ్జా రజ్జువు; సుమామ్న నాడి; కశేరుక నాడి; మేరువు; కుండలి;
** spinal vertebra, ph. వెన్నుపూసలు;
* spindle, n. కదురు; తుర్కం; నూలు వడికే కదురు; తంతుకాష్ఠం;
* spine, n. వెన్ను; వెన్నెముక;
* spinster, n. (1) అవివాహిత; బ్రహ్మచారిణి; ప్రస్తుతం పురుష సంపర్కం లేని ఆడది; భర్త లేని స్త్రీ; విధవ కాదు, కన్య కాదు; (2) నూలు వడికే స్త్రీ;
* spiral, n. సర్పిలం; మురి; శంఖావర్తం;
** 	right-handed spiral, ph. ఎల మురి;
* spiral, adj. సర్పిల; శంఖాకార; శంఖావర్త;
** spiral-shaped, ph. సర్పిలాకృతి;
* spirit, n. (1) ఆత్మ; జీవాత్మ; అంతరాత్మ; మూలశక్తి; (2) ప్రేతాత్మ; పిశాచం; దయ్యం; (3) మూలార్థం; అంతరార్థం; పరమార్థం; (4) సారా; మద్యం; ద్రావకం; (5) స్పూర్తి; ఉత్సాహం;
** finite spirit, ph.  ప్రత్యగాత్మ; 
** infinite spirit, ph. అనంతాత్మ;
** spirit lamp, ph. సారా దీపం; మద్యార్కదీపం; స్పిరిట్ దీపం;
** spirit of cooperation, ph. సహకార స్పూర్తి;
* spiritual, adj. ఆధ్యాత్మిక; పారమార్థిక; ఆధిదైవిక;  ఆత్మజ్ణాన; ఆత్మిక;
* spiritualism, n. ఆధ్యాత్మిక వాదం;
* spirulina, n. స్పిర్యులీనా; an organism that grows in both fresh and saltwater; It is a type of cyanobacteria, which is a family of single-celled microbes that are often referred to as blue-green algae.
* spit, n. ఉమ్మి; లాలాజలం;
* spit, v. i. ఉమ్ము;
* spite, n. కార్పణ్యం; జుగుప్స;
* spittoon, n. కాళంజి; తమ్మ పడిగె; ఉమ్మి వేసే గిన్నె; 
* spittle, n. ఉమ్మి; లాలాజలం;
* splash, v. t. చిందించు;
* splash, v. i. చిందు;
* splatter, v. i. చిందు;
* spleen, n. ప్లీహం; గోళాకారపు ఎరన్రి గ్రంధి;
* splendid, adj. ఉజ్వల; జేగీయమాన; 
* splendor, n. వైభవం;
* splice, n. అతుకు;
* splint, n. బద్ద; కొయ్య బద్ద; దెబ్బలు తగిలినప్పుడు కట్టు కట్టడానికి అప్పుడప్పుడు వాడే సాధనం;
* splinter, n. పేడు; పుల్ల; పుడక; చీలిక; యష్టి;
* splinter, v. t. చీలిపోవు; విడిపోవు;
* split, n. చీలిక; చీరిక; 
* split, adj. చీలబడ్డ; చీల్చిన; 
* split, v. t. చీరు; చీల్చు; చించు; వ్రచ్చు; వ్రక్కలించు; ఛేదించు;
** split chickpeas, n. శనగపప్పు;
** split peas, n. బటానీ పప్పు;
* splitting, n. పరిస్పోటనం;
* spoke, n. శలాకం; ఊస; చువ్వ; ఆకు; లాక; probe; pin; peg;
** spoked wheel, ph. ఆకుల చక్రం;  
* spoke, v. t. past tense of &quot;speak;&quot;
* spoil, v. i. చెడు; పాడగు; బెడియు; ఆరుమూడగు; బుసిపోవు; కర్యావైకల్యమగు;
* spondee, n. [prosody] ఛందస్సులో రెండు గురువులు వచ్చే గణం; గగ; 
* spondylosis, n. వెన్నుముకలో అరుగుదల (degeneration) వలన వచ్చే జబ్బుని డిజెనెరేటివ్ డిస్క్ డిసీజ్ (degenerative disc disease) లేదా స్పాండెలోసిస్ (spondylosis) అంటారు; 
** cervical spondylosis, ph. మెడలో వస్తే సెర్వికల్ స్పాండెలోసిస్ అంటారు; స్పాండెలోసిస్ వలన మెడలో వెన్నుపాము నలిగితే దాన్ని మైలోపతి (myelopathy) అంటారు.
** lumbar spondylosis, ph. నడుములో వస్తే లంబార్ స్పాండెలోసిస్ అంటారు.
* sponge, n. (1) స్పంజి; నీటిని పీల్చే పదార్థం; (2) ఒక రకం సముద్రపు జంతువు;
* sponsored, adj.  ప్రాయోజిత; మనకు ఉచితం, వారికి భవిష్యత్తులో ప్రత్యక్షం గా కానీ పరోక్షంగా కానీ ఆర్జనం;
* sponsors, n. ప్రాయోజితులు;
* spontaneous, adj. అయత్నకృత; ఆకస్మిక; ఐచ్ఛిక; సద్యస్పూర్తితో;
** spontaneous process, ph. ఆకస్మిక ప్రక్రియ; ఐచ్ఛిక ప్రక్రియ; In thermodynamics, a spontaneous process is a process which occurs without any external input to the system;
** spontaneous reaction, ph. ఆకస్మిక ప్రక్రియ; ఐచ్ఛిక ప్రక్రియ; A spontaneous reaction is a chemical reaction which is a spontaneous process under the conditions of interest;
* spontaneity, n.  సద్యస్పూర్తి;
* spoon, n. చెంచా; ఉద్దరిణి; గరిటె; పాణికి; స్పూను; దర్వి;
** 	deflagrating spoon, ph. ఒంపు గరిటె; మంట గరిటె; పోపు గరిటె; ఉద్దహన చెంచా; 
** 	perforated spoon, ph.  జల్లి గరిటె;
** table spoon, ph. చెంచా; 15 ml ప్రమాణం;
** tea spoon, ph. మెల్లి గరిటె; 5 ml ప్రమాణం;  
* spoonerism, n. అస్తవ్యస్త పదప్రయోగం; స్పూనరీయం; a linguistic somersault that turns a &quot;well-oiled bicycle&quot; into a &quot;well-boiled icicle&quot; and &quot;tinglish errors&quot; into &quot;English terrors&quot;; (ety.) named after Rev. William Archibald Spooner (born 1844); Examples in Telugu include, &quot;చొక్కరు, నిక్కా&quot;, పుహం, సింలి&quot;;
* sporadically, adv. అప్పుడప్పుడు; చిలకేటుగా;
* spore, n. సిద్ధబీజం;
* sport, n. సయ్యాట;  అలవోక;  క్రీడ; కేళి; హేల; లీల; చీటకం; ఆట;
* 
{|style=&quot;border-style: solid; border-width: 5 px&quot;
|
'''---Usage Note: sport, game, recreation, hobby
* ---A ''sport'' is an activity that requires physical effort and skill, has rules and is done in competition. Use ''recreation'' to talk about all activities that people do in order to relax. Use ''game'' to talk about a particular competition in a sport. You can also use ''game'' to talk about a competition requiring mental skill, knowledge and luck: a game of cards. A ''hobby'' is an activity that you do in your spare time.'''
|}
* 
* sportsman, n. ఆటగాడు; చీటకుడు;
* spot, n. (1) మచ్చ; డాగు; (2) స్థానం; ప్రదేశం;
* spotless, adj. నిరంజన;
* spouse, n.  జీవిత భాగస్వామి;
* spout, n. జలదారి;
* spp., suff. జాతిది; ద్వినామ పద్ధతిలో జంతువుల పేర్ల చివరకాని, మొక్కల పేర్ల చివర ఈ అక్షరాలు వస్తే ఆ ప్రాణి జాతి ఇదమిత్థంగా తేలలేదని అర్థం;
* sprain, n. ఇరుకు; బెణుకు;
* spray, v. t. చిమ్ము; జల్లు; ఎగజల్లు; చిలకరించు; 
* spray, n. శీకరము; జల్లు;
* sprayer, n. చిమ్మనగ్రోవి; చిమ్ముకారి; 
* spread, v. i. వ్యాపించు; విస్తరించు; అత్తమిల్లు; ఉ. &quot;అంగళ్ల ముంగిళ్ల నత్తమిల్లిన ముత్తియంపు రంగవల్లుల మీద&quot; - జైమిని భారతం
* spread, v. t. పరుచు; నెరుపు; వెదజల్లు; జల్లు; పంచారించు; పంచు; 
* spread, n. (1) పరుచుకొనేది; నెరుపుకొనేది; పులుముకొనేది; (2) విస్తృతి;
** 	bed spread, ph. పరుపుమీద పరుచుకొనేది; దుప్పటి;
** 	bread spread, ph. రొట్టె మీద రాసుకొనేది;
* sprig, n.  (1)  రెమ్మ; రెబ్బ;  (2) మొలక; పిలక;  (3) పిల్లకాయ; వంశాకురం; 
** 	sprig of curry plant, ph. కరివేపాకు రెబ్బ;
** 	sprig of  banana plant, ph. అరటి పిలక;
* spring, n. (1) వసంతం; వసంత కాలం; వసంత రుతువు; (2) నీటిబుగ్గ; జల; జెల; ఊట; ఎగదట్టిక; ఉద్గమం; (3) తీగచుట్ట; స్ప్రింగు;
** 	hot water spring, ph. వేడినీటి జల; వేడినీటి బుగ్గ;
** spring equinox, ph. వసంత విషువత్;
** spring tide, ph. నిండు పోటు; పౌర్ణమికి, అమావాస్యకీ బాగా ఉదృతంగా వచ్చే పోటు;
* sprinkle, v. t. జల్లు; ఎగజల్లు; చిలుకు; చిలికించు; చిమ్ము; ప్రోక్షించు;
* sprinkle, n.  తూర; జల్లు; వాన జల్లు; 
* sprinkler, n. ప్రోక్షకి; ప్రోక్షకుడు;
* sprint, n. పరిగెత్తు; దౌడుతీయు;
* sprout, v. i. మొలుచు; అంకురించు; పొటమరించు; కందళించు;
* sprouts, n. మొలకలు; నారు; నవోద్భిజాలు; అభినవోద్భిజాలు; అంకురాలు; ఈరికలు; కందళికాలు;  shoots;
* spun, adj. వడకిన;
** spun yarn, ph. వడకిన నూలు; దారం;
* spur, n. కయ్య; చీలిక; పక్క దారి;
* spurious, adj. ప్రక్షిప్త;
* sputum, n. ఉమ్మి;
* spy, n. చారుడు; చారిణి; గూఢచారి;
* spycraft, n.  గూఢచర్య; అపసర్పణం; 
* sphygmomanometer, n. రక్తపు పోటు లేదా BP కొలిచే పరికరము 
* squabble, n. తగాదా; తోకపీకుడు; కలహం; జగడం;
* squall, n. జడిజల్లు; జడివాన; కొద్దికాలంపాటు ఉధృతంగా పడే వాన;
* squander, v. t. దుర్వినియోగం చేయు; దుర్‌వ్యయం చేయు; వృధా చేయు; నిర్లక్ష్యంగా ఖర్చు పెట్టు;
* square, adj. చతురస్ర; వర్గ;
** square foot, ph. చతురపుటడుగు; 
** square root, ph. వర్గమూలం;
** square wave, ph. చతురస్ర తరంగం;
* square, n. (1) చతురస్రం; సమచతురస్రం; చదరం; నలుచదరం; చవుకం; చచ్చవుకం; ఎదురెదురు భుజాలు సమంగానూ, సమాంతరంగానూ ఉండి నాలుగు సమకోణాలు ఉన్న చతుర్భుజం; (2) వర్గం; (3) కూడలి; శృంగాటకం; రచ్చబండ;
**  carpenter's square, ph. మూలమట్టము; 
** 	inverse square, ph. విలోమ వర్గం;
** 	perfect square, ph. (1) చచ్చవుకం; నలుచదరం; సంపూర్ణ చతురస్రం; (2) సాంగమైన వర్గు;
* squash, n.ఒక రకం గుమ్మడి కాయ; దోసకాయ;
**	chayote squash, ph. బెంగుళూరు వంకాయ;
** squash gourd, ph. గుమ్మడి కాయ;
* squat, v. i. గొంతుక్కూర్చొను; గొంతుకలా కూర్చొను;
* squeak, v. i. కిర్రుమను; కీచుమను;
* squeeze, v. t. (1) నొక్కు; పిండు; పిసుకు; (2) ఇరికించు;
* squint, n. మెల్ల;
* squire, n. కామందు; భూస్వామి; a large land owner;
* squirrel, n. ఉడుత;
* squishy, adj. పిసపిసలాడు; పిసకడానికి వీలుగా ఉండు; మెత్తగాను, తడిగాను ఉండు;
* syrup, n. పాకం; 
** corn syrup, ph. జొన్న పాకం; 
** high-fructose corn syrup, ph. అతి-ఫలోజు జొన్న పాకం;  
* 
|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;
|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==Part 4: st-sz==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;

* stab, v. t. కత్తితో పొడుచు;
* stability, n. నిశ్చలత; స్థిరత్వం; సుస్థిరత్వం; నిలకడ; స్థయిర్యం; స్థాయిత్వం; ప్రతిష్ఠ;
* stabilization, n. స్థిరీకరణ;
* stable, n. (1) నిశ్చలం; స్థిరం; సుస్థిరం; (2) గుర్రాలసాల; అశ్వశాల; కొట్టం; మందడి; లాయం;
* stack, n. దొంతర; దొంతి; బొత్తు; వాము;
* stack, v. t. దొంతి పెట్టు; పేర్చు;
* staff, n. (1) దండము; కర్ర; గడ; (2) సిబ్బంది; అధికారవర్గం; నౌకర్లు;
* stag, n. మగ లేడి; జింక;
* stage, n. (1) దశ; మజిలీ; అంచె; (2) వేదిక; (3) రంగం; రంగస్థలం; నాటకరంగం;
** 	backstage, ph. నేపథ్యం; నైపథ్యం;
** stage fright, ph.  సభాకంపం; సభలో మాట్లాడడానికి భయపడడం;
** stage lighting, ph. రంగోద్దీపనం;
** stage manager, ph. సూత్రధారుడు;
* stage, v. t. నాటకమాడు; మభ్యపరచు;
* stagnation, n. స్తబ్దత; ఎదుగు బొదుగు లేకుండా ఉండిపోవడం;
* stain, n. మరక; డాగు; కళంకం; చార;
** 	blood stain, ph. రక్తపు మరక; రక్తపు డాగు;
** 	water stain, ph. నీటి చార;
* staining, n. వర్ణసంధానం; అభిరంజనం;
* stainless, adj. నిష్కళంకం; మచ్చలేని; అకళంకము;
* staircase, n. మేడ మెట్లు; సోపానశ్రేణి; మెటికలు; తాపలు;
* stairs, n. మేడ మెట్లు; సోపానశ్రేణి; మెటికలు; తాపలు;
* stake, n. (1) శంకువు; (2) పణం; పణితం; ఒడ్డిమి; ఒడ్డిదం; పన్నిదం; జూదంలో ఒడ్డే పందెం; 
* stakeholder, n.  ఒడ్డిమిదారు; 
* stale, adj. అడవ; పాచిపోయిన; తాజాతనం కోల్పోయిన; పాతబడిన; 
** stale food, ph. పాచిపోయిన ఆహారం; 
** stale smell, ph. ముక్క వాసన; అడవ వాసన; 
** stale stuff, ph. అడవ సరుకు; 
* stalemate, n. ప్రతిష్టంభం; తట్టు; 
* stalk, n. (1) కాండం; గడ; (2) తొడిమె;
* stalk, v. t. వేటాడు; పొంచియుండు;
* stall, n. (1) బడ్డీ; వ్రజం; దుకాణం; అంగడి; కొట్టు; ఖద; (2) సాల; పశువుల సాల; (3) పని చెయ్యడం మాని ఆగిపోవడం; విమానం ఎగురుతూన్నపుడు రెక్కలని పైకి ఎత్తే బలం విమానం బరువుని అధిగమించలేని పరిస్థితి;   
* stallion, n. మగ గుర్రం; గుండు;
* stalwart, n. దిట్ట; 
* stamen, n. కేసరములు; కింజిల్కములు; పురుషపత్రములు; మగ పువ్వు లోని పుప్పొడి రేణువులు; 
* stamina, n. ఓపిక; సత్తా; సహనశక్తి; సామర్థ్యం;
* staminode, n. వంధ్యకేసరం; పుప్పొడితిత్తిలేని పుంకేసరం;
* stammer, n.  నత్తి; 
* stammer, v. t. నత్తితో మాట్లాడు;
* stamp, n. (1) తపాలాబిళ్ల; సికా; స్టేంపు; (2) ముద్ర; మొహరు;
** 	postage stamp, ph. తపాలా బిళ్ల; తపాలా ముద్ర;
** 	stamp of approval, ph. ఆమోద ముద్ర;
* stamp, v. t. ముద్రకొట్టు; ముద్రవేయు; టపటపా బాదు;
* stamped, n. ముద్రాంకితము;
* stampede, n. దొమ్మీ; తొక్కిసలాట;
* stamping, n. ముద్రకొట్టుట; ముద్రవేయుట;
* stance, n. స్థిరచిత్తము; నిశ్చితాభిప్రాయము; ఉద్దేశము; భంగిమ;
* stand, n. (1) నిలిపే స్థలం; స్థావరం; (2) బడ్డీ;  మంచె; (3) దిమ్మ; 
** 	bus stand, ph. బస్సులు నిలిచే స్థలం;
** 	concession stand, ph. రాయితీ బడ్డీ;
** 	cycle stand, ph. సైకిళ్లు నిలిపే స్థలం;
** 	lamp stand, ph.  దీపపు దిమ్మ; 
* stand, v. i. (1) నిలబడు;  (2) భరించు; సహించు; తట్టుకొను; 
** 	I cannot stand this heat, ph.  ఈ వేడి నేను భరించలేను;
* stand down, ph. తగ్గు; దిగు;
* standard, adj.  ప్రామాణిక; 
* standard, n. (1) స్థాయి; అంతస్తు; తరగతి; (2) ప్రమాణం; ప్రామాణికం; ఆదర్శం;
** 	aesthetic standard, ph. అలంకారిక ప్రమాణం;
** 	aristocratic standard, ph. కులీన ప్రమాణం;
** 	colloquial standard, ph. వ్యావహారిక ప్రమాణం;
** 	global standard, ph. భౌగోళిక ప్రమాణం;
** 	prescribed standard, ph. నిర్దేశిత ప్రమాణం;
**  Indian Standard Time, ph. భారతీయ ప్రామాణిక సమయం;  
** 	regional standard, ph. ప్రాంతీయ ప్రమాణం;
**  standard time, ph. ప్రమాణ కాలం; ప్రామాణిక సమయం; 
**  sub-standard, ph. న్యూన ప్రామాణికం;
* standardization, n. స్థాయీకరణం; స్థిరీకరణం; ప్రామాణీకరణం;
* standardize, v. t. స్థాయీకరించు; ప్రమాణీకరించు; స్థిరీకరించు;
* standing, adj. నిలబడి ఉన్న; ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న;
** standing orders, ph. స్థిరాజ్ఞలు;
** standing waves, ph. స్థిర తరంగాలు; నిలకడ తరంగాలు; 
* stanza, n. చరణం; పద్యం;
* stapes, n. కర్ణాంతరాస్థి; అంకెవన్నె ఎముక; రికాబు; మధ్య చెవిలో ఒక ఎముక; ఇదే మానవ శరీరంలో అతి చిన్నదైన ఎముక;
* staple, adj. ముఖ్యమైన; ప్రధానమైన;
** staple food, ph. ముఖ్యమైన ఆహారం; 
* staple, n. (1) నాగవాసం;  మడతపిన్ను; కాగితాలని కట్టడానికి వాడే పిన్నులాంటి ఉపకరణం; (2) పింజ; పత్తి గింజల పరిమాణాన్ని తెలిపే ఒక కొలత;
** 	long staple, ph. పొడుగు పింజ; పొడుగు గింజ;
** long staple cotton, ph.  పొడుగు పింజ పత్తి; 
* stapler, n. నాగవాసిని;
* star, n. నక్షత్రం; తార; తారక; చుక్క;
** 	cinema star, ph. సినిమాతార; తెర తార; 
** 	collapsed star, ph. కూలిన తార; నల్ల నక్షత్రం;
** 	evening star, ph. పగటిచుక్క;
** 	morning star, ph. పగటిచుక్క;
** star cluster, ph. నక్షత్రరాశి;
** starboard side, ph. వెలపల; బోడిద; బండికి కుడి వైపు; right side of a boat, ship, aircraft or any vehicle; In ancient times the rudder was located on the right side (the 'Styri' = rudder side) and loading/unloading done from the other side)  
* starch, n. పిండి; పిండి పదార్థం; గంజి; మండము;
* starch, v. t. గంజిపెట్టుట;
* star gooseberry, n. రాచ ఉసిరిక; రాచ ఉసిరి; [bot.] ''Averrhoa acida'' of the Oxalidaceae family; 
* star fruit, n. కరంబోలా; కమారంగా; [bot.] ''Averrhoa carambola'' of the Oxalidaceae family; 
* start, v. i. (1) ఉలిక్కిపడు; తుళ్లిపడు; భయపడు; (2) బయలుదేరు;
* start, v. t. (1) మొదలుపెట్టు; ఆరంభించు; ఉపక్రమించు; ప్రారంభించు; కానివ్వు; (2) నడపడం మొదలు పెట్టు;
* 
{|style=&quot;border-style: solid; border-width: 5 px&quot;
|
'''---Usage Note: start, begin
* ---Usually, these words mean the same thing. However, ''start'' has some special meanings. Use ''start'' to talk about making a machine work: start your car! You could also use ''start'' to talk about making something begin to exist: He started a new business.'''
|}
* 
* startle, v. i. ఉలికిపడు; తుళ్లిపడు; అదరిపడు; భయపడు;
* startle, v. t. భయపెట్టు;
* startup, n. అంకుర సంస్థ; అంకుర వ్యాపారం; అభినవోద్భిజ సంస్థ; మొలక పొత్తు; మొలక కూటమి;
* starve, v. i. పస్తు ఉండు; తిండి లేకుండా ఉండు; 
* starve, v. t. పస్తు పెట్టు; తిండి లేకుండా మాడబెట్టు; 
* starveling, n.  అక్కుపక్షి; ఆకలికి బక్కచిక్కిన జీవి; 
* state, n. (1) స్థితి; సంస్థితి; పరిస్థితి; దశ; స్థాయి; అవస్థ; (2) రాజ్యం; రాష్ట్రం;
** 	drunken state, ph. మందుపట్టు మీద ఉన్న స్థితి;
**  equilibrium state, ph. సమతా స్థితి; 
** 	excited state, ph. ఉద్రిక్త స్థాయి; ఉద్రిక్త స్థితి;
** 	ground state, ph. భూ స్థాయి; భూస్థితి;
** 	welfare state, ph. శ్రేయోరాజ్యం;
* state, v. t. చెప్పు; నుడువు; వక్కాణించు;
* statement, n. (1) ప్రవచనం; సూక్తం; కంఠోక్తి; (2) వాంగ్మూలం; (3) యాదాస్తు; హిస్సాబు; memorandum;
** 	deathbed statement, ph. మరణ వాంగ్మూలం;
** 	oral statement, ph. వాంగ్మూలం;
** 	written statement, ph. కైఫీయతు;
* statesman, n. రాజ్యతంత్రి; రాజ్యాంగవేత్త;
* statesmanship, n. రాజ్యతంత్ర చతురత; రాజనీతిజ్ఞత; రాజకీయ కుశలత;
* static, adj. స్థిర; నిశ్చల;
** static electricity, ph.  స్థిర విద్యుత్తు; a stationary electric charge, typically produced by friction, which causes sparks or crackling or the attraction of dust or hair;
* static, n. (1) స్థిర విద్యుత్తు; (2) రొద;
* statics, n.  స్థితి శాస్త్రం; సమతౌల్యం యొక్క లక్షణాల అధ్యయనం; వస్తువులపై బలములు ప్రసరించినప్పుడు అవి సమతౌల్యం మీద చూపే ప్రభావాన్ని గురించి విచారించే శాస్త్రం; 
** hydrostatics, ph. జలస్థితి శాస్త్రం; 
* station, n. తావు; నిలయం; ఆగాణం; స్థలం; ప్రదేశం; స్థావరం; ఇరవు; చావడి; వ్రజం; కొట్టం; కొటారం; కళ్ళం; లాయం; శాల; ఠాణా; స్టేషను;
** 	ground station, ph. భూస్థావరం; 
** 	police station, ph. కొత్వాలు చావడి; పొలీసు ఠాణా: ప్రోపోరు ఆగాణం;
**  railway station, ph. రైలు కొట్టం; రైలు శాల; రైలు స్టేషను; 
* stationary, adj. స్థావర; స్థిర; స్థాన్ను; స్తంభ; స్తబ్ధ; ప్రతిష్ఠిత; అచల; నిష్పంద; నియత; నిలకడ అయిన; చలనం లేని; ప్రచలిత;
* stationary, n. అచలనం; స్థావరం; స్థిరం; నియతం; స్తబ్ధం; ప్రచలితం; 
* stationery, adj. రాతకి సంబంధించిన;
** stationery store, ph. కాగితాలు; కలాలు; మొదలైన రాత పనిముట్లు దొరికే కొట్టు;
* statistic, n. విస్తృతమైన దత్తాంశనిది యొక్క లక్షణాలని క్లుప్తంగా సూచించే సంఖ్య; a fact or piece of data from a study of a large quantity of numerical data;
* statistical, adj. సాంఖ్య; గణాంక;
** statistical profile, ph. గణాంక వైఖరి;
* Statistics, n. (1) సంఖ్యాశాస్త్రం; గణాంక శాస్త్రం; మచ్చుకి ఆధారంగా చేసుకుని అసలు నిజస్వరూపం నిర్ధారించే శాస్త్రం; Statistics is the science of gathering, describing, and analyzing data;  (2) గణాంకాలు; సంఖ్యాక్రమాలు; Statistics are the actual numerical descriptions of sampled data such as mean, variance, median, etc.; 
**  Bayesian statistics, ph. బేస్ గణాంకశాస్త్రం; 
** 	official statistics, ph. అధికార గణాంకాలు;
* statue, n. ప్రతిమ; విగ్రహం; మూర్తి;
* status, n. అంతస్తు; హోదా; పరపతి; స్థితి; పదవి; ప్రతిపత్తి;
** 	independent status, ph. స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి;
**  special status,  ph. ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి; ప్రత్యేక హోదా: 
** status quo ante, ph. యథాతథస్థితి; 
* statute, n. చట్టం;
* statutory, adj. విధ్యుక్త; చట్టబద్ధ; చట్టసమ్మత; శాసనాత్మక; శాసనప్రోక్త; శాసన విహిత;
* stay, v. i. ఉండు; ఉండండి;
** stay on the line, ph. టెలిఫోను మీద ఉండండి;
* steadfastness, n.  స్థైర్యం; తితీక్ష; 
* steady, adj. నిదానమైన; స్థిమితమైన; అచ్యుతమైన;
* steadily, adv. నిలకడగా; నిదానంగా; స్థిమితంగా; నెమ్మదిగా;
* steadiness  n. నిలకడ; కుదిరిక; స్థైర్యం; 
* steady state, adj. కూటస్థ; సర్వకాలములలో ఒకేలా ఉండునది;
* Steady State Theory, ph. కూటస్థ వాదం; యథాస్థితి వాదం; అచ్యుత వాదం; 
* steal, v. t. దొంగిలించు; ఎత్తుకెళ్ళు; తస్కరించు; అపహరించు;
* stealing, n.  దొంగిలించడం; తస్కరించడం; అపహరణం; హరణం; 
* stealthy, adv. దొంగచాటుగా; గుప్తంగా; గూఢంగా; నక్కినట్లు; అదృశ్యమానంగా; మరొకరి కంట పడకుండా;
* steam, n. ఆవిరి; నీటి ఆవిరి; ఊష్మం;
** steam engine, ph. ఆవిరి యంత్రం;
* steamer, n. (1) ఆవిరిని పుట్టించే పాత్ర; (2) పొగ ఓడ; ఆవిరి యంత్రంతో నడిచే ఓడ; 
* stereotype, n.  మూసధోరణి; 
* stearic acid, n. ఘృతికామ్లం;
* steel, n. ఉక్కు;
** 	mild steel, ph. మేదక ఉక్కు;
* steep, adj. ఎక్కువ వాలుగా ఉన్న;
* steep, v. t. నానబెట్టు; తడుపు; 
* steeped, adj. భావన; నానబెట్టిన; తడిప్పేట్టిన;
** steeped ginger, ph. భావన అల్లం;
* steerability,  n. చోదనార్హత; చోదకశక్తి; చోదకత్వం;
[[File:CopanNSouthCatherwood.jpg|thumb|right|stele=శిల్పాక్షరాలు ఉన్న పొడుగాటి శిల]]
* stele, n. ప్రసరణ స్తంబం; పొడుగాటి రాయి
* stellar, adj. నాక్షత్ర; నక్షత్రాలకి సంబంధించిన;
* stellate, adj. నక్షత్రాకార; తారాకార;
* stem, n. (1) కాడ; కాండం; బోదె; (2) వంశమూలం; అంకురం;
** stem cells, ph.  అంకుర కణాలు; మూల కణాలు; 
* stem, v. t. (1) అదుపులో పెట్టు; ఆపు;  నిరోధించు; (2) పుట్టు; ఉద్భవించు; (note)  విరుద్ధార్థములతో ఉన్న మాట; 
* stench, n. కుళ్లుకంపు; దుర్వాసన; కంపు;
* stenosis, n. రక్తనాళపు ద్వారం సన్నబడుట; నాళపు ద్వారం సన్నబడుట; 
* step, n. (1) మెట్టు; పర్వం; (2) అడుగు;
** step forward, ph. ముందంజ వేయు; ముందుకి వచ్చు; ముందడుగు వేయు;
* stepfather, n. సవితి తండ్రి; మారటి తండ్రి;
* stepmother, n. సవితి తల్లి; మారటి తల్లి;
* steps, n. (1) మెట్లు; సోపానాలు; పావంచాలు; (2) అడుగులు; 
** hasty and rash steps, ph. దుందుడుకు అడుగులు; 
* stereotype, n. గతానుగతికం; మార్పులేనిది; 
* stereotypically, adv. గతానుగతికంగా;
* sterile, adj. బంజరు; గొడ్డుపోయిన; వంధ్య;
* sterility, n. వంధ్యత్వం;
* sterilization, n. బంజరు చెయ్యడం; వంధ్యీంచడం; సంతాన నిరోధక చికిత్స;
* stern, n. పడవ వెనుకభాగం;
* sternum, n. ఉరస్థి; రొమ్ము ఎముక; బోర ఎముక;
* sternutation, n. తుమ్ము;
* steroid, n. ఘృతార్ధం; నెయ్యివంటి పదార్థం;
** steroid hydrocarbon, ph. ఘృతార్థ ఉదకర్బనం;
* sterol, n. [chem.] ఘృతాల్;
* stethoscope, n. పరిశ్రావకము; ఛాతీ శోధిని; గుండె, ఊపిరితిత్తులు, పొట్ట, మొదలైన అంతర్గత అంగధ్వనులని వినడానికి వైద్యులు ఉపయోగించు శ్రవణ పరికరము; from the Greek &quot;stéthos&quot; = chest, and &quot;skopéin&quot; = explore, observe; 
* steward, n. m. సారథి; కార్యదక్షుడు;
* stewardess, n. . సారథి; ఆకాశకన్య;
* stewardship, n. సారథ్యం;
* stick, n. (1) పుల్ల; దండం; కర్ర; (2) వత్తి;
* 	incense stick, ph. అగరువత్తి;
* stick, v. i. అంటుకొను;
* stick, v. t. అంటించు;
* sticklac, n.  ముడి లక్క; 
* stiff, adv. బింకంగా; బటువుగా;
* stiffness, n. ధార్‌ష్ట్యము; బింకం; ధారుడ్యం; బటుత్వం;
* stigma, n. (1)[bot.] కీలాగ్రం; పుషె్పూని; ఆడ పువ్వు లో పుప్పొడిని అందుకునే భాగం; (2) మచ్చ; నింద; కళంకం;
* still, adj. నిలకడ;
* still, n. బట్టీ; దిగమరిగించే సాధనం; బీరు ని బట్టీ పట్టగా విస్కీ వస్తుంది; 
* 
{|style=&quot;border-style: solid; border-width: 5 px&quot;
|
'''USAGE NOTE: still  and yet 
* Use ''still'' to talk about a situation that continues to exist at the present time. ''Still'' is usually used before the verb: I still see Karthik from time to time. If the verb is “be”, ''still'' comes after it: I hope this food is still good. Usually, ''yet'' is used at the end of a sentence: Is Radha back from school yet?'''
|}
* 
* still, adv. ఇంకా;
* still more, ph. ఇంకొంచెం; మరికొంచెం;
* stills, n. [cinema] నిశ్చల చిత్రాలు;  నిశ్చలన చిత్రాలు; 
* stimulants, n. ఉత్తేజకాలు; ప్రచోదనాలు; ఉద్దీపకాలు; many of the caffeine-containing foods such as coffee, cocoa, and chocolate contain mild doses of the stimulant at relatively harmless levels; the stimulant arecoline found in betel nuts is also relatively mild; examples of more potent and dangerous stimulant drugs are nicotine and cocaine;
* stimulus, n. ఉద్దీపకం;
* sting, n. కుట్టు; కాటు;
** 	bee sting, ph. తేనెటీగ కుట్టు; తేనెటీగ కాటు;
** 	mosquito sting, ph. దోమ కుట్టు; దోమకాటు;
* stingy person, n. లోభి; అల్పంపచుడు;
* stink, n. కంపు;
* stinking, adj. కంపూయమైన; కంపుగొట్టేటి;
* stink, v. i. కంపుకొట్టు;
* stipend, n. వేతనం; భరణం; వరుమానం; విద్యుక్త;
* stipulated, adj. విహిత; నిర్ణీత; నిర్దేశించిన; విధించబడ్డ; శాస్త్రోక్తంగా చెప్పబడ్డ;
** stipulated duty, ph. విద్యుక్త ధర్మం; 
** stipulated functions, ph. విహిత కర్మలు; విధించబడ్డ పనులు; 
* stipulated, n. విహితము; 
* stir, v. i. కదులు; కదలాడు;
* stir, v. t. కదుపు; కదుల్చు; తిప్పు;
* stirrer, n. తిప్పుడు పుడక; గరిటె; కలువరి; కల్వరి; కలివెన;
* stirrup, n. రికాబు; అంకెము; అంకవన్నె;
* stitches, n. pl. కుట్లు; టాకీలు;
* stochastic, adj. యాదృచ్ఛిక; same as random; 
** stochastic process, ph. యాదృచ్ఛిక ప్రక్రియ;
* stock, n. (1) నిల్వ; నిలువ; సరకు; (2) కంపెనీలో వాటా;
* stockings, n. pl. మేజోళ్లు; కాల్తిత్తులు; sox;
* stoic, n. విరాగి; స్థితప్రజ్ఞ;
* stoicism, n. వైరాగ్యం; విరాగం; స్థితప్రజ్ఞతావాదం; 
* stolen, adj. దొంగ;
* stomach, n. (1) కడుపు; పొట్ట; డొక్క; కుక్షి; ఉదరం;  గర్భం; (2) జీర్ణాశయం; జీర్ణకోశం; జఠరం; ఆమాశయం;
** stomach juices, ph. జఠర రసాలు;
* stomata, n. పత్రరంధ్రములు; ఆకుబెజ్జములు;
* stomatitis, n. నోటిపూత; అస్యపాకం;
* stone, n. (1) రాయి; శిల; అశ్మము; పాషాణం; ప్రస్తరం; పత్తర్; కాంతం; (2) రత్నం;
** 	etched in stone, ph. శిలాక్షరములు;
** 	lodestone, ph. అయస్కాంతం;
** 	moonstone, ph. చంద్రకాంతం;
** 	precious stone, ph. రత్నం;
** 	semi-precious stone, ph. ఉప రత్నం;
** 	sunstone, ph. సూర్యకాంతం; ఒక రకం పొడి;
** stone age, ph. రాతియుగం; శిలాయుగం; అశ్మయుగం; (3) టెంక;
** stone mortar, ph. రుబ్బుఱోలు;
** stone smith, ph. వడ్డెరవాడు; ఱాతి కార్మారుఁడు;
* stones, n. pl. రాళ్లు;
* stool, n. (1) మలము; పురీషము (2) కుర్చీపీట;
* stop, inter. ఆగు; 
* stop, n. (1) ఆగే చోటు; ఆగాణం; మజిలీ; విరామం; (2) [ling.] స్పర్శము; కంఠనాళంలో నుండి బయటకు వచ్చే గాలిని రెండు ఉచ్చారణాంగాల సహాయంతో ఆపడం;
** 	bilabial stop, ph. [phoen.] ఉభయోష్ట్య స్పర్శము; In phonetics and phonology, a bilabial stop is a type of consonantal sound, made with both lips (hence bilabial), held tightly enough to block the passage of air (hence a stop consonant). The most common sounds are the stops [p] and [b], as in English pit and bit;
** 	bus stop, ph. బస్సులు ఆగేచోటు; బస్సాగాణం; 
**  full stop, ph. పూర్ణ విరామం; రాతలో వాక్యాన్ని పూర్తి చేసినప్పుడు వాడే గుర్తు; 
** 	velar stop, ph. [phoen.] హనుమూలీయ స్పర్శము; In phonetics and phonology, a velar stop is a type of consonantal sound, made with the back of the tongue in contact with the soft palate (also known as the velum, hence velar), held tightly enough to block the passage of air (hence a stop consonant). The most common sounds are the stops [k] and [ɡ], as in English cut and gut;
* stop, v. i. ఆగు; మజిలీ చేయు;
* stop, v. t. ఆపు; అరికట్టు; కట్టిపెట్టు; మాను; చాలించు; నిలుపు; నిలువరించు; అడ్డగించు;
* stop and go, adj. నివర్తన; ఉండీ ఉడిగి;
* stopcock, n. నిరోధిని; బిరడా;
* stopover, n. మజిలీ; మకాం; ప్రయాణంలో ఆగేచోటు;
* stopper, n. బిరడా; మూత; వారిణి; ఆపేది;
* storage, adj.  సంచాయక;
* store, n. (1) కొట్టు; కొట్టుగది; లిబ్బి;  కోఠీ; కోష్ఠాగారం; ఖానా; భాండాగారం; గరిస; (2) ఉగ్రాణం; అంగడి; సినం;
** 	data store,  ph. దత్తాలయం; దత్తాఖానా; దత్తాకోఠీ; గరిస;
** 	drug store, ph. దవాఖానా; మందులకొట్టు;
**  provisional store, ph. సినకొట్టు; సినాంగడి;
* store, v. t. దాచు; భద్రపరచు; నిల్వ చేయు;
* stork, n. గూడకొంగ; పెనుకొంగ; పెద్దకొంగ;
** open-bill stork, ph. నల్లకాళ్ళ కొంగ; 
** painted stork, ph. ఎర్రకాళ్ళ కొంగ;
* storm, n. తుపాను; గాలివాన;
** 	dust storm, ph. దుమారం;
** stormy wind, n. ఈదర గాలి;
* story, storey, n. అంతస్తు;
* story, n.  (1) కథ;  కత; వృత్తాంతం; ఉపాఖ్యానం; ఆఖ్యాయిక; ఆఖ్యానం; గాధ; ఇతిహాసం; నారాశంశ; తిత్తివ; (see also) tale; legend; epic; myth; fable; fiction; parable; allegory; narrative;(2) అంతస్తు; భవనంలో ఒక మట్టం; 
** 	ancient story, ph. ఇతిహాసం;
** 	epic story, ph. పురాణగాధ; పెద్ద కథ;
**  fabricated story, ph. కట్టుకథ;  
** 	mini story, ph. పరికథ;
** 	prose story, ph. ఆఖ్యాయిక;
** 	real story, ph. నిజంగా జరిగిన కథ; ఆఖ్యాయిక;
** 	serialized story, ph. ఖండకథ; స్రవంతి;
** 	short story, ph. కథానిక; ఆఖ్యానకం; 
** 	topic of story, ph. కథావస్తువు;
** 	true story, ph. ఆఖ్యాయిక;
**  story within a story, ph. పిట్ట కథ; ఉపాఖ్యానం;
* stout, adj. లావైన; బొద్దు; స్థూల;
** stout rope, ph. మోకు;
* stoutness, n. లావుతనం; స్థౌల్యం; స్థాలిత్యం; 
* stove, n. కుంపటి; see also range; oven;
* strabilis, n. వాతం; 
* straight, adj. తిన్ననైన; సరళ; రుజు; నేరు; నిటారైన; సీదా; సూటి;
** straight carbon chain, ph. సరళ కర్బన శృంఖలం;
** straight line, ph. సరళ రేఖ; ఋజు రేఖ; ఋజు పంక్తి;
* straightforward, adj. సూటి; తిన్న; నికార్సు;
* strain, n. (1) ప్రయాస; శ్రమ; (2) [biol.] జాతి; వంగసం; వంగడం; 
** strain of bacteria, ph. సూక్ష్మజీవుల జాతి;
* strainer, n. (1) చిల్లుల సిబ్బి; సిబ్బితట్ట; జల్లిమూకుడు; కర్కరి;  చాలని; (2) వడపోత గుడ్డ; వడపోత కాగితం;
* straits, n. s. జలసంధి; దూసేరు; రెండు పెద్ద జలాశయాలని (సముద్రాలని) కలిపే సన్నటి జలమార్గం;  
* strand, n. (1) కోవ; పేట; పాయ; పోచ; సరము; తంతువు; యష్టి; (2) ఇసక మేట;
**  multiple strand, ph. బహుళ యష్టి; 
** 	single strand, ph. ఏక యష్టి; ఏకావళి;
* strand, v. i. దిగబడు; చిక్కుపడు; నట్టడు;
* strange, adj. విచిత్రపు; వింత; పరిచయము లేని; అపరిచిత;
** strange particle, ph. వింత రేణువు;
* strangeness, n. విచిత్రం; వైచిత్రి; వింత; ఎల్లిదం; 
* stranger, n. అపరిచితుడు;
* stratagem, n. s. తంత్రం; పన్నాగం; పన్నుగడ; ఎత్తుగడ; దూరదృష్టితో చేసే తంత్రం; see also tactic;
* strategically, adv. వ్యూహాత్మకంగా; 
* strategy, n. pl. పన్నాగాలు; ఎత్తుగడలు; వ్యూహాలు; స్ట్రాటజీ అనేది అంతిమ లక్ష్యాన్ని ఛేదించటానికి ఉండాల్సిన కార్యాచరణ ప్రణాళిక; స్ట్రాటజీ ప్లానింగ్ కి సంబంధించినది. అంటే స్ట్రాటజీ అనేది &quot;ఎందుకు&quot; అనే ప్రశ్న మీద ఆధారపడి &quot;ఎందుకు&quot; చేస్తున్నాం అనేది బయటకు కనిపించదు, నాయకుడికి తప్ప మరొకరికి తెలిసే అవకాశం ఉండదు.  see also tactics;
* stratification, n. పొరపొచ్చం; స్థలీకరణం;
* stratified, adj. స్తరిత;
* stratosphere, n. ఆస్తరావరణం; చైతన్యావరణము పైన 51 కిమీ వరకు విస్తరించి ఉంటుంది. ఎత్తు పెరిగే కొద్ది ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతూ ఉంటుంది, అందుకనే ఇక్కడ కల్లోల స్థితి తక్కువ. ఇక్కడే వాణిజ్య విమానాలు తిరిగేది. ఓజోన్ పొర కూడా ఇక్కడే ఉంటుంది;
* stratum, n. పొర; ఆస్తరం; స్తరం;
* straw, n. (1) గడ్డి; ఎండుగడ్డి; (2) పోచ;
** 	paddy straw, ph. వరి గడ్డి;
* streak, n. చార; చారిక;
* stream, n. వాహిని; నది; అర్ణం; ఏఱు; ధుని; జంబాలిని; ప్రవాహిక;
* streamers, n. pl.  తలాటాలు;  అలంకారానికి వాడే సన్నటి రంగురంగుల నగిషీ కాగితాలు; గుర్రాల తలలపై ఎగెరే అలంకారాలు;
* street, n. వీథి; వాటిక; వాడ; రోడ్డు;
** 	main street, ph. రాజవీధి; మెయిన్ రోడ్డు;
* 
{|style=&quot;border-style: solid; border-width: 5 px&quot;
|
---USAGE NOTE: street, boulevard, and road
* ---Usually,  a street is within a town or city. A boulevard is a wide road, often with a median separator between opposing lanes of traffic. A road is usually in the country. However, the word road  is used in the names of streets, especially wide ones,  as in “Mount Road.”
|}
* 
* strength, n. బలం; బలీయత; సత్వం; సత్తువ; పటిమ; పటుత్వం; పటిష్టత; ఓపిక; త్రాణ; శక్తి; (rel.) energy, power, stamina;
** 	financial strength, ph. అర్థబలం;
** 	physical strength, ph. శారీరక బలం; అంగబలం; కండ బలం; 
* strengthen, v. t. శక్తివంతం చేయు; పటిష్టపరచు; దిట్టం చేయు; బలపరచు; నిబిడీకరించు; 
* stress, n. (1) ఒత్తిడి; రాపాటు;  (2) మానసిక ఒత్తిడి; (3) ఊనిక; ఊత; 
* stress, v. t. నొక్కి వక్కాణించు; మరీ మరీ చెప్పు; ఒత్తిడి చేయు;
* stretch, v. i. సాగు; జాపు;  చాపు; 
* stretch, v. t. సాగదీయు; పొడిగించు;
* striate, adj. చారికలు గల; 
* striation, n.  గాడి; చార; 
* strict, adj. నిక్కచ్చి; కరాకట్టు; 
* strictly, adv. నిక్కచ్చిగా; కరాకట్టుగా; 
* stride, n. అంగ;
* strife, n. కలహం; తగవు;
* strike, n. సమ్మె; హర్తాళ్;
* strike, v. i. తట్టు; అనిపించు; స్పురించు;
* strike, v. t.  బాదు; కొట్టు; మోదు;
* strike out, ph. కొట్టివేయు; అడ్డుగా గీత గీయు;
* string, n. (1)  దారం; తాడు; (2)  తంతి; తీగె; సారె; కమ్మ;
* string, v. t.  దారముతో దండగా గుచ్చు; మాల కట్టు;
* stringed instrument, n. తంతి వాద్యం;
* strip, n.  బద్ద; పేలిక; పట్టీ;
* strip, v. t.  ఒలచివేయు;
* striped, adj. చారల; 
* strive, v. i.  ప్రయత్నించు; కడంగు; 
* stroke, n (1)  దెబ్బ; గాతం; ఆఘాతం; ఆహతి; ఉపహతి; కిల్ల; (2) మస్తిగాతం; మెదడులో రక్తనాళం పూడుకుపోవడం వల్ల కలిగే పరిస్థితి; (3) రుద్రవాతం; మస్తకఘాతం; మెదడులో రక్తస్రావం జరగడం వల్ల కలిగే పరిస్థితి;
** 	heat stroke, ph. వడ దెబ్బ; ఉష్ణ ఘాతం; ఆతప ఆహతి;
* stroke, v. t.  నిమురు; దువ్వు;
* strong, adj.  బలమైన; బలిష్టమైన; పటిష్టమైన; దృఢ; శక్తివంతమైన; త్రాణ కలిగిన; త్రాణిక; తీక్షణమైన; ప్రబలమైన; ప్రగాఢ; నిబిడమైన; 
** strong acid,  ph. త్రాణికామ్లం; 
* Strontium, n. రేడియో ధార్మికశక్తి ఉన్న ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 38, సంక్షిప్త నామం, Sr);
* structure, n.  కట్టడం; కట్టడి; నిర్మాణం; రచన; ఆకారం; ఆకృతి;
** 	atomic structure, ph. అణువుల నిర్మాణం; అణురచన;
** 	crystal structure, ph. స్ఫటిక నిర్మాణం; స్ఫటిక రచన;
** 	molecular structure, ph. బణువుల నిర్మాణం; బణురచన;
** 	subatomic structure, ph. పరమాణువుల నిర్మాణం; పరమాణు రచన;
** structural formula, ph. నిర్మాణ క్రమం; ఒక బణువులో అణువులు ఎలా అమర్చబడి ఉన్నాయో చూపే బొమ్మ; 
** structural universals, ph.  నిర్మాణాత్మక సార్వత్రికలు; 
* structuralism, n.  నిర్మాణక్రమవాదం; ఒక రకం సాహిత్య విమర్శ; 
* struggle, v. i. గింజుకొను;
* struggle, n. (1) పెనుగులాట; ఘర్షణ; (2) పోరాటం;
** struggle for existence, ph. జీవన పోరాటం;  జీవన సమరం; 
** struggle for independence, ph.  స్వతంత్ర పోరాటం;
* strychnine, n. ముషిణి; ఒక విషపదార్థం; నక్స్ వామికా గింజలలో ఉండే విషం; 
* stubble, n. (1) దుబ్బు; కొయ్యగా మిగిలినది; (2) కొద్దిగా పెరిగిన గెడ్డం;
* stubborn, adj. మొండి; 
* stubbornness, n. మొండితనం; పంతం; పెంకితనం;
* stud, n. మగ గుర్రం; గుండు;
* student, n. అధ్యేత; అభ్యాసి; అంతేవాసి; m. విద్యార్థి; f. విద్యార్థిని;
** student's student, ph. ప్రశిష్యుడు; (note) similar to ప్రాచార్యుడు, ప్రపితామహుడు; 
* studies, n. విద్య; చదువు సంధ్యలు;
** 	higher studies, ph. ఉన్నత విద్య; పై చదువులు; 
* studio, n. చిత్రశాల; 
* study, n. (1) చదువుకొనే గది; (2) పఠన; చదువు; అధ్యయనం;
* study, v. i. చదువు; పఠించు; నేర్చుకొను; అభ్యసించు; అధ్యయనం చేయు; అవగాహించు; గరచు; గ్రహించు; ప్రాపించు;
* stuff, n. సరుకు;
* stuff, v. i. మెక్కు;
* stuff, v. t. కుక్కు; దట్టించు;
* stuffing, n. కూరు; తోపు; పూర్ణం;
* stump, n. శంకువు;
* stun, v. i. నివ్వెరపడు; మ్రాన్పడు; రిచ్చపడు; స్తంభించు; నిర్ఘాంత పోవు;
* stunted, adj. . గిడసబారిన; ఎదగని;
* stunted, adj.  గిడస; గిడసబారిన; ఎదగని;
* stupefaction, n. నిర్విణ్ణత; స్తబ్ధత;
* stupefy, v. t. నిర్విణ్ణుని చేయు; స్తబ్ధుని చేయు;
* stupid, adj. మొద్దు; జడ్డు; తెర్ర; 
* stupid, n. శుంఠ; మొద్దు; జడ్డి; మూఢమతి; m. మూర్ఖుడు; బుద్ధిహీనుడు; వివేకహీనుడు;
** 	extremely stupid, ph. వజ్రశుంఠుడు; శుద్ధ మొద్దావతారం; 
* stupidity, n.  అవివేకం; బుద్ధిహీనత; తెలివితక్కువతనం; మూర్ఖత్వం; జడ్డితనం;  ఎడ్డమి; 
* stupor, n. మూర్చ; మత్తు; మైకం; జడత్వం; స్తబ్దత;
* stupor, n. మూర్చ; మత్తు; మైకం; జడత్వం; స్థబ్దత; లాహిరి; ఇంచుమించు స్పృహ లేని స్థితి;
* stutter, n. నత్తి;
* style, n. (1) వాటం; వైఖరి; తీరు; పద్ధతి; రీతి; పగిది; చందం; బాణీ; ఫక్కి; పంథా; హావభావాలు; ధోరణి; తరహా; లక్షణం; ఫణితి; శైలి; (2) కీలం; పువ్వుల అండాశయంలో ఉన్న కాడ;
** 	speaking style, ph. ఫణితి;
** 	writing style, ph. శైలి;
** style manual, n. లక్షణ గ్రంథం;
** style sheet, n.  శైలీ పత్రం;
* stylist, n. లాక్షణికుడు;
* stylus, n. గంటం; కలం ఆకారంలో ఉండే ఒక లోహపు పనిముట్టు;
* suave, adj. సారస్యము; సరసత; లోలోపల ఎలా ఉన్నా పైకి మాత్రం తేలిపోకుండా మాట మంచితో ఉండే ప్రవర్తనతో కూడిన;
* sub, pref. ఉప; క్రీ; కింది;
* subaltern, adj. అధీన; పరాధీన; వలస రాజ్యాలలో బ్రిటిష్‍ మిలటరీ వారు తరచుగా వాడిన పదం; 
** subaltern perspective, ph.  అధీన దృక్కోణం; పరాధీన దృక్కోణం; 
* subatomic, adj. పరమాణు; పరమాణీయ;
* subcommittee, n. ఉపసంఘం;
* subconscious, adj. వ్యక్తావ్యక్తమైన; సుప్తచేతనమైన; ఉపచేతన;
** subconscious mind, ph. ఉపచేతనం;
* subconsciousness, n. సుప్తచేతనం;
* subcontinent, n. ఉపఖండం; ఖండంలోని మిగిలిన ప్రాంతం నుంచి ఏదోక భౌగోళిక అడ్డంకుల కారణంగా (గొప్ప పర్వత శ్రేణులో, మహా నదులో, ఎడారులో) విడిపోయినట్టుగా ఉండే భారీ ద్వీపకల్పాలను ఉపఖండాలు అంటారు. ఇలా భౌగోళికంగా మిగిలిన ఖండం నుంచి విడిగా ఉంటూ, ఆ ప్రాంతం అంతా కలిసి ఉండడమే ఆ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక సంస్కృతినీ, ఉమ్మడి చరిత్రనీ ఇస్తుంది;
* subdue, v. t. అణచు; లోబరచుకొను; వశపరచుకొను; జయించు;
* subject, n. (1) కర్త; వాక్యమందలి కర్త; (2) విషయం; కథావిషయము; (3) విశేష్యం; వ్యాప్యము; (4) అంశం; పాఠ్యాంశం; (5) వ్యవహర్త; పాలితుడు;  
* subjective, adj. ఆత్మగత; ఆత్మాశ్రయ; స్వీయాత్మక; వ్యక్తినిష్ట; వ్యక్తిగత; ఆధ్యాత్మిక; ప్రాతీతిక; 
** subjective idealism, ph.  స్వీయాత్మక భావవాదం; ఆత్మాశ్రయ భావవాదం;
** subjective knowledge, ph. ఆత్మగత జ్ఞానం;
** subjective viewpoint, ph. ఆత్మగత దృక్పథం;
* subjectivism, n. ఆత్మాశ్రయవాదం;
* subjectivity, n. స్వీయాత్మకం; ఆత్మాశ్రయత్వం; వ్యక్తినిష్టత;
* subjugation, n. దమనం; దమననీతి;
* sublimation, n. ఋష్వం; ఉత్పాదం; ఉత్పతనం; ఘనరూపం నుండి నేరుగా వాయురూపంలోకి మారే భౌతిక ప్రక్రియ; 
* sublingual, adj. నాలుక కింద; జిహ్వధర;
* submarine, n. నిమజ్జిత నావ; దొంగోడ; జలాంతర్గామి; 
* submarine fire, n. బడబాగ్ని; బడబానలం; ఔర్వాగ్ని; అవ్వాగ్గి;
* submerged, adj. నిమజ్జిత;
* submission, n. దాఖలు; ఒప్పగం; 
* submit, v. t.  దాఖలు చేయు; దఖలు పరచు; ఒప్పగించు; 
* subordinate, n. తాబేదారుడు;
* subpoena, n. (సపీనా) సాక్షి సమను; శిక్షా నిర్ణయముతో సాక్షిని రమ్మని పంపు ఉత్తరువు; (rel.) summons;
* subroutine, n. ఉపక్రమణిక;
* subscribe, v. i. చందాకట్టు; ఒప్పుకొను; అంగీకరించు; ఏకీభావం తెలుపు;   
* subscriber, n. చందాదారుడు;
* subscript, n. పాదాక్షరం; పాదిక; పాదాంకం;  అంత్య ప్రత్యయం;
* subscription, n. చందా; ఉపహారం;
** 	annual subscription, ph. సాలు చందా;
* subsequently, adv. తదుపరి; పిదప; అనంతరం; తర్వాత; కడపట; దరిమిలాను;
* subservience, n. అణకువ; విధేయత;
* subside, v. i. తగ్గు; మాటు పడు; సమసిపోవు;
* subsidy, n. ప్రభుత్వం ప్రసాదించే సహాయం;
* subsidiary, adj. గౌణ; 
* subsistence, n. ఉపాధి; కనిష్ఠ జీవనాధారం; జీవక; భృతి;
* subsoil, n. ఉపమృత్తిక;
* subspecies, n. ఉపజాతి; ఉపగణం; 
* substance, n. పదార్థం; ద్రవ్యం;
** 	gaseous substance, ph. వాయు పదార్థం;
** 	liquid substance, ph. ద్రవ పదార్థం;
** 	solid substance, ph. ఘన పదార్థం;
* substandard, n. న్యూన ప్రామాణికం;
* substantial, adj. మోతుబరు;
* substitute, n. బదులు;
* substitute, v. t. ప్రతిక్షేపించు; బదలాయించు; ఆదేశించు;
* substitution, n. ప్రతిక్షేపణ; ఆదేశం; అనుకల్పం; బదిలీ చర్య; మార్పిడి;
* substratum, n. అధస్తరం; దిగువనున్న పొర;
* subsystem, n. ఉపవ్యవస్థ;
* subtext, n.  అంతరార్థం; గూఢార్థం; అన్యాపదేశం; 
** 	metaphorical subtext, ph.  ఉపమాత్మక అంతరార్థం; 
* subtle, adj. (సటుల్) సూక్ష్మ; పట్టుకు దొరకనిది; 
** subtle body, ph. సూక్ష్మ శరీరం;
** subtle differences, ph. సూక్ష్మ భేదాలు;
** subtle relationship, ph. సూక్ష్మ సంబంధం;
* subtle, n. సూక్ష్మం; వైదగ్ధ్యం;  
* subtlety, n. సూక్ష్మం;
** subtlety of law, ph. ధర్మసూక్ష్మం;
* subtract, v. t. తీసివేయు; కొట్టివేయు; వ్యవకలించు;
* subtraction, n. తీసివేత; కొట్టివేత; వ్యవకలనం;
* subtrahend, n. వ్యవకలితం; శోధకము; తీసివేయబడే సంఖ్య;  see also minuend;
* suburb, n. శాఖాగ్రామం; మదురువాడ; శాఖానగరం; pl. శివార్లు;
* succeed, n. జయించు; గెలుచు; నెగ్గు;
* success, n. జయం; విజయం; ఉత్తీర్ణం; సఫలం; కృతార్ధత;
* successful, n. సఫలం; జయప్రదం;
* successfully, adj. సఫలీకృతంగా; జయప్రదంగా;
* succession, n. (1) వంశపారంపర్యం; దాయాధికారం; వారసత్వం; ఉత్తరాధికారం; (2) పరంపరాక్రమం;
* successive, adj. ఉత్తరోత్తర్యా; పరంపరానుగత; అనుక్రమ;
* succinct, (సక్సింట్‍) adv. ముక్తసరిగా; సంగ్రహంగా; టూకీగా;
* succubus,  n.  కామినీ;  మగవాడితో రతిని కాంక్షించే ఆడ దయ్యం; (ant.) incubus; 
* succulent, adj. రసభరిత; రుచికర;
* such, adj. అటువంటి;
** such and such, adj. ఫలానా;
* suck, v. i. (1) చీకు; చప్పరించు; (2) పీల్చు;
** suck the breast, ph. పాలు తాగు;
* sucrose, n. ఇక్షోజు; పంచదారలో ఉండే చక్కెర;
* suction, n. చూషణం;
* sudden, adj. అకస్మిక; ఆకస్మిక;
* suddenly, adv. అకస్మాత్తుగా; ఆకస్మికంగా; అమాంతంగా; అనుకోకుండా; హఠాత్తుగా; ఉన్నపాటున; ఉన్నట్టుండి; గభీమని; గభాలున; పుసుక్కున; చివాలున; చటుక్కున; చట్టున; తటాలున; తటుక్కున; చటాలున; ఠక్కున; దిగ్గున; గ్రక్కున; చివ్వున; జివ్వున; కాదాచిత్కంగా;  గుప్పున;  గుబుక్కున; గబుక్కున; 
* sudorific, n. ఘర్మకారి; చెమటని పుట్టించే పదార్థం;
* suds, n. నురుగ; నురగ; సబ్బు నురగ;
* sue, v. t. దావా వేయు; నష్టపరిహారం కోసం కోర్టులో దావా వేయు;
* suede, n. మెత్తని తోలు; Suede is a soft, fuzzy leather made from the inner layer of hide, while traditional leather (grain leather) is made from the tough, smooth outer layer;
* suffer, v. i. బాధపడు; తల్లడిల్లు;
* suffering, n. బాధ; వ్యధ; వెత;  వేదన; దుఃఖం; వగపాటు;
* sufficient, adj. చాలినన్ని; సరిపడినన్ని; సరిపడా; పర్యాప్తమైన; 
* sufficient, n. చాలు; సరిపోయింది; పర్యాప్తం; 
** 	barely sufficient, ph. బొటాబొటీ;
** sufficient conditions, ph. పర్యాప్త నిబంధనలు; పర్యాప్త నియమాలు;
* suffix, n. ఉపప్రత్యయం; పరప్రత్యయం; ఉత్తరపదం; అపదం; అంతాంగమమం; తోకమాట; వాలం; వెలపలి తోక;
** 	causative suffix, ph. ప్రేరణ ప్రత్యయం;
* suffocate, v. i. ఉక్కిరిబిక్కిరి అవు;
* suffocate, v. t. ఉక్కిరిబిక్కిరి చేయు;
* suffocation, n. శ్వాసావరోధన;
* suffrage, n. ఓటు హక్కు; ఎన్నిక హక్కు;
* sugar, n. పంచదార; చక్కెర; శర్కర; పౌండ్రక; తీరవ్వ; 
** 	blood sugar, ph. రక్త శర్కర; రక్తంలో గ్లూకోజ్ మట్టం; 
** 	brown sugar, ph. శుద్ధి చేసిన తెల్ల చక్కెరకి కపిల వర్ణపు రంగు, షాడబం కొరకు మొలేసస్‍ కలపగా వచ్చినది;
** 	hexose sugar, ph. షడ్ చక్కెర; షడోజు;
** 	invert sugar, ph. త్రిశంకు చక్కెర; Invert sugar is a liquid sweetener made by breaking down table sugar (sucrose) into its component parts: 50% glucose and 50% fructose using heat and acid. Sucrose rotates polarized light to the right ($+$66.5°). Once hydrolyzed, the resulting mixture of glucose and fructose rotates light to the left, which is a physical &quot;inversion&quot;.
** 	raw sugar, ph. బూరా చక్కెర; బూరా పంచదార; ముడి చక్కెర;
**  synthetic sugar, ph. సంధాన చక్కెర;
** sugar candy, ph. పటికబెల్లం; పటికపంచదార; కలకండ;
* sugarcane, n. చెరుకు; చెరుకు గడ; ఇక్షువు;
** sugarcane juice, ph. చెరుకు రసం; ఇక్షు రసం;
* sugar cubes, n. కండ చక్కెర;
* sugar-phosphate, n. భాస్వరదార;
* suggestion, n. సలహా; సూచన;
* suicidal, adj. ఆత్మఘాతుక;
* suicide, n. ఆత్మహత్య; ప్రాణత్యాగం;
* suit, n. అభియోగం; దావా; వాజ్యం;
* suit, v. i. కుదురు; వీలగు; నప్పు;	
* suitability, n. అనువు; ఉరవు; అవుచిత్యం; ఔచిత్యం; ఉచితం; ఒనరిక; 
* suitable, n. అనువు; ఉరవు;
* suitable, adj. తగిన;  ఉచితమైన; యుక్తియుక్త; 
* suite, (స్వీట్) n.  (1) హొటేళ్లలో కాని, కచేరీ భవనాలలో కాని రెండు మూడు గదులతో కూడిన వాటా; (2) సంగీతంలో రెండు, మూడు రాగాలతో కూడిన పాట;  (3) కంప్యూటర్లలలో రెండు, మూడు  అనువర్తన క్రమణికలని గంపగుత్తంగా  అందించడం;  మైక్రోసాఫ్ట్ ఆఫీస్‍ లో వర్డ్, పవర్ పోయింట్, ఎక్సెల్‍ అనే అనువర్తన క్రమణికలు గంపగుత్తంగా ఉంటాయి.
* suitor, n. (1) వ్యాజ్యగాడు; కక్షదారు; దావాదారు; (2) ఉపసర్పింౘువాఁడు; ఉపసర్పికుడు; తన్నుపెండ్లాడుమని ఒక స్త్రీనికోరువాడు; 
* sulfate, sulphate (Br.) n. గంధకితం; బహు జాతిఅణువులతో కూడిన అయాను; ఈ అయాను బాహుబలం 2, సాంఖ్యక్రమం SO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;;
* sulfide, sulphide (Br.) n. గంధకిదం;  ఏక జాతి అణువులతో కూడిన అయాను; ఈ అయాను బాహుబలం 1, సాంఖ్యక్రమం S&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;;
* Sulfur, sulphur (Br.) n. గంధకం; మణిశిల; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 16, సంక్షిప్త నామం, S);  [Sans.] sulvere
* sulfuric acid, sulphuric acid (Br.) n. గంధకామ్లం; గంధక ధృతి; H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;SO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;;
* sulk, v. i. గునుసు; చిటపటలాడు; అలుగు; ముఖము మాడ్చుకొను; కోపముగానుండు; 
* sultana, n. బంగారు లేదా ఆకుపచ్చ రంగు ఎండిన ద్రాక్ష. అమెరికాలో సుల్తానాలను ‘గోల్డెన్ రైసిన్స్’ లేదా ‘Sun-maid’ అంటారు;
* sultriness, n. ఉక్క; గుబులు; ఉబ్బ; 
* sum, v. t. కూడు; కలుపు;
* sum, n. మొత్తం; కలయిక; కూడిక;
** 	partial sum, ph. అర్ధాంతర మొత్తం;
* summarize, v. t. క్రోడీకరించు; సంగ్రహించు; టూకించు; ముక్తాయించు; ఉటంకించు;
* summary, n. సారాంశం; సంగ్రహం; క్రోడిక; సంక్షిప్తం; ఉటంకం; టూకీ; ముక్తసరు; ముక్తాయింపు;
** 	executive summary, ph. నిర్వహణ సంగ్రహం; నిరవాక సంగ్రహం;
* summation, n.  సంకలనం; కూడిక; 
* summer, n. (1) వేసంగి; వేసవి కాలం; ఎండాకాలం; యాసంగి; ఊష్మకం; (2) సంకలని; కూడేది;
** summer crop, ph. యాసంగి పంట; పునాస పంట; ఖరీఫ్; రబీ;  
** summer solstice, ph. ఉత్తరాయనాంతం;
* summing, n. సమసనం; కలపడం; 
* summit, n. శిఖరాగ్రం; నగాగ్రం; శృంగం;
* summon, v. t. పిలుచు; పిలిపించు; రమ్మని కబురు పెట్టు; కేకేయు; ఆకరితం; 
* summons, n. పిలుపు; తాకీదు; ఫర్మానా; సమను; కోర్టులో హాజరు కమ్మని పంపిన అధికార పత్రం; ఒక వ్యక్తి కోర్టులో కేసు వేసిన తర్వాత, ఆ కేసును విచారణకు స్వీకరించి, కోర్టు అవతలి వ్యక్తికి అధికారిక ఆదేశం పంపిస్తుంది. దీనినే 'కోర్టు నోటీసూ/'సమన్స్' (Court Notice/Summons) అని అంటారు. దీనిని అస్సలు నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. కోర్టు నోటీసు వచ్చినా హాజరు కాకపోతే, కోర్టు మీపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవచ్చు. లేదా, మీరు లేకపోయినా కేసును ఏకపక్షంగా (Ex-parte) అవతలి వ్యక్తికి అనుకూలంగా తీర్పు ఇచ్చే ప్రమాదం ఉంది. (rel.) subpoena; 
* sump, n.  కూపం; గొయ్యి; 
** sump pump, ph. కూప తోడిక; ఒక గోతి (కూపం) లోకి చేరుకున్న మురికి నీటిని బయటకు తోడే సాధనం; 
* sun, n. (1) సూర్యుడు; పొద్దు; మిత్ర; రవి; భాను; భగ; పుష; హిరణ్యగర్భ; నరీచి; ఆదిత్య; సవిత్ర; అర్క; భాస్కర; తరణి; ఖద్యోతుడు; మార్తాండుడు; గ్రహపతి; ప్రభాకరుడు; ద్యుమణి; దినకరుడు; పగటివేల్పు (పగలు + వేల్పు = Day God); ఇరులగొంగ (ఇరులు + గొంగ = Enemy of Darkness); కాకవెలుగు (Light of Heat); మింటితెరువరి (మిన్ను + తెరువరి = Sky Traveller); (2) ఎండ;
** the sun rose, ph. పొద్దు పొడిచింది;
** the sun sank, ph. పొద్దు వాలింది; పొద్దు వాటారింది; పొద్దు గ్రుంకింది; 
* sunbath, n. ఆతపస్నానము;
* sunbird, n. తేనెపిట్ట; 
* Sunday, n. ఆదివారం; రవివారం; భానువారం; భట్టారక వారం; సూర్యవారం;
* sun-dried, adj. ఎండబెట్టిన; ఎండిన;
* sundry, n. అమాంబాపతులు;
* sunflower, n. సూర్యకాంతం; ప్రొద్దుతిరుగుడు పూవు;
* sunlight, n. ఎండ; సూర్యరశ్మి; రవిరశ్మి; ఆతపం; 
** 	beam of sunlight, ph. తరణి కిరణ వారం;
* sunset, n. సూర్యాస్తమయం;
* sunshade, n. ఆతపత్రం; నీడ;
* sunshine, n. ఎండ; ఆతపము; సూర్యరశ్మి;
* 	mild sunshine, ph. నీరెండ;
* sunstroke, n. ఎండదెబ్బ; వడదెబ్బ; వడతాకు; వేడిదెబ్బ;
* sunstroke, n. ఎండదెబ్బ; వడదెబ్బ; వడతాకు;
* suo moto, n. [legal]  తనంత తానుగా; [ety.) A Latin legal term which means “on its own motion” and implies that an action was taken by a group or person on their own;
* super, pref. గువ; పై; పెద్ద; ఉత్తమ; అతీత; ఉపరి; అత్యంత; 
* superconductivity, n.  అతీతవాహకత్వం; 
* superconductor, n.  అతీతవాహకి; 
* superficial, adj. (1) బాహ్య; పైపైని; ఉపరితలానికి సంబంధించిన; (2)సారం లేని;
* superfluous, adj.  అపేక్షాధిక; అవసరానికి మించిన;
* super-food, n.  భృహదాహారం;  భృహదాన్నం; ఎక్కువ పోషకశక్తి గల ఆహార పదార్థం; 
* superhuman, adj. మానవాతీత; అతిమానుష; అతిమర్త్య; 
* superimposition, n. అధ్యాసం; అధ్యారోపం;
* superintendent, n. అవేక్షకుడు;
* superior, adj. ఊర్ధ్వ; ఉన్నత; ఉత్తమ; పరమ; మిన్న;
* superiority, n. అధికత;
* superlative, adj. సర్వోత్తమ; అత్యుత్తమ;
* supernatural, adj. సహజాతీతమైన; ఆధిదైవిక;
* supernova, n. బృహన్నవ్యతార;
* supernumerary, adj. అధికమాసం; అధిక; లెక్కకు మించి; అనుకున్నదానుకంటె ఎక్కువ;
** supernumerary month, ph. అధికమాసం;
* superposition, n. అధ్యారోపితం; ఆచ్ఛాదనం; ఉపరిస్థాపకం; అధిస్థాపనం; ఒకే స్థానంలో, ఒకటి కంటె ఎక్కువ స్థితులు ఆక్రమించి ఉండడం; 
** 	principle of superposition, ph. ఆచ్ఛాదన సూత్రం; ఉపరిస్థాపక సూత్రం; అధ్యారోపనం; అధ్యాస; 
* superscript, n. శీర్షిక;
* supersonic, adj. అతిధ్వానిక;
* superstition, n. పిచ్చి నమ్మకం; మూఢ నమ్మకం; గుడ్డి గురి; అంధ విశ్వాసం;
* supervisor, n. పర్యవేక్షకుడు; ఉపద్రష్ట;
* supervision, n. పర్యవేక్షణ; అజ్మాయిషీ;
* supine, adj. వెల్లకిలా;
* supplicate, v. t. బ్రతిమాలుకొను; అర్థించు;  
* supplies, n. pl. రస్తు; సంబారాలు;
* support, n. ఆదరువు; ఊత; సమర్ధన; ఆనురాట; 
* support, v. t. సమర్ధించు; ఊతనిచ్చు;
* supplicate, v. i. బతిమాలుకొను; 
* supplier, n. సరఫరాదారు; 
* supplies, n. pl. సరుకులు; దినుసులు; సరంజామా: 
* supply, n. సరఫరా; opp of demand;
** 	excessive supply, ph. ఉల్బణం;
** 	excessive supply of money, ph. ద్రవ్యోల్బణం; inflation;
** 	water supply, ph. నీటి సరఫరా;
* supply, v. t. సరఫరా చేయు; సమకూర్చు; అందించు; పోషించు;
** supply chain, ph. సరఫరా చయనిక;  
* supply side, ph. సరఫరా వైపు; 
* support, n. అండ; దన్ను; ఊత; ఊతం; ఊనిక; ఆసరా; ఆనిక; ఊనిక; ఊత; ఆకరం: ప్రాపకం; ప్రాపు; ఆధారం; ఆస్కారం; దిక్కు; ఆలంబనం; బాసట; ఉద్ధరణ; కాపు; తోడు; మద్దత్తు; జీవగర్ర;
** manual support, ph.  చేఁదోడు; 
** verbal support, ph. వాఁదోడు; 
* supporter, n. దన్నుదారు; మద్దతుదారు;
* supporters, n. pl. బలగం; మద్దతుదార్లు; 
* supposition, n. కల్పన; అంచనా; ఊహ;
* suppress, v. t. రేకుమడచు; అణగదొక్కు; అణచు;
* suppressed, adj. (1) అణగఁద్రొక్కబడిన; అణచబడిన; దళిత; వినతములైన; (2) అణగారియున్న;
* suppression, n. అణచివేత; దమనం; 
* suppressor, n.  దమనకారి; దమనకి; 
* suppuration, n. చీము పట్టడం; 
* supra, pref. అధి; 
* supramental, adj. అపౌరుషేయ; మేధాతీతమైన;
* supreme, adj. ఉన్నతమైన;
** supreme knowledge, ph. బ్రహ్మవిద్య;
* surd, n. కరణి; ఒక సంఖ్య లోని వర్గ మూలాన్ని కాని, ఘన మూలాన్నికాని నిర్మూలించలేకపోతే ఆ సంఖ్యని కరణి అంటారు;  (ety.) short for absurd; తెలుగులో కరణి అన్న మాట ఎలా వచ్చిందో తెలియదు; if any number can be written as a+√b, where a, b are integers then that number is called a surd;
* surety, n.  జామీను; 
* surf, n. ఫేనం; నురుగు;
* surface, adj. ఉపరితల; తల; భూతల;
** surface area, ph. ఉపరితల వైశాల్యం;
** surface water, ph. భూతల జలం; ఉపరితల జలం; 
** surface of the Earth, ph. భూతలం; ధరాతలం;
** surface tension, ph. తలతన్యత;
* surface, n. ఉపరితలం; ఉపరిభాగం; తలం;
** 	curved surface, ph. వట్రుతలం;
* surfboard, n. ఫేనపు చెక్క; సముద్రపు కెరటాల మీద సవారీ చెయ్యడానికి వాడే బల్ల;
* surge, n. తరగ;
** surge tank, ph. తరగ కుండీ; జలవిద్యుత్ కేంద్రాలలో నీటిని ఉత్పాదక యంత్రాల మీదకి మళ్ళించే దారిలో ఉండే ఒక కుండీ;
* surgery, n. శచికిత్స; శల్యక్రియ; శల్యశాస్త్రం;
** surgical operation, ph. శస్త్ర క్రియ; శల్యక్రియ;
* surmount, v. t. అధిగమించు; గట్టెక్కు;
* surname, n. ఇంటిపేరు;
* surpass, v. t. తలదన్ను;
* surplus, n. మిగులు; అధికాదాయం; అతి;
* surprise, n. ఆశ్చర్యం; అచ్చెరువు; నివ్వెర; విస్మయం; అక్కజము; 
* surreal, adj. అధివాస్తవిక; కాలాతీత; నమ్మశక్యం కాని; కలో నిజమో తెలియరాని;
* surrealism, n. అధివాస్తవికత; అచేతనమైన మనస్సు ఎలా పని చేస్తున్నాదో వ్యాఖ్యానించడం; కథా వస్తువుని కలలో మాదిరి అసంబద్ధ ధోరణిలో వర్ణించడం; 
* surrender, adj. విడత;
* surrender value, ph. విడత కిమ్మత్తు; విడత విలువ;
* surrender, v. t. లొంగిపోవు;
* surrogate, n.  ఒకరి స్థానంలో  మరొకరు నిలవడం; 
** surrogate mother, n.  ప్రతినిధి మాత; ఒక స్త్రీ పిల్లని కనలేని పరిస్థితిలో ఆమె తరఫున ఆ బిడ్డని మోసిన కన్నతల్లి;
* surround, v. i. మూగుకొను; ముసురుకొను; ఆవరించుకొను;
* surround, v. t. (1) మూగు; ముసురు; గుమిగూడు; ఆవరించు; పరివేష్ఠించు; పరిక్షేపించు; (2) ముట్టడించు; చుట్టుముట్టు;
* surrounded, n. నివృతం; సమావృతం; పరివేష్ఠితం;
* surroundings, n. పరిసరములు;
* surveillance, n. నిఘా; కాపలా; కాపు; కావలి;
* survey, n. అవలోకన; అవలోడన;  పైమాయిషీ; సర్వేక్షణం; 
** 	land survey, ph. పైమాయిషీ; భూమికొలత;
* surveyor, n. కొలగాడు; 
* survival, n. బతుకు; మనుగడ; జీవిక;
** 	means of survival, ph. బతుకు తెరువు;
* survive, v. i. బతికి ఉండు;
* survivors, n. pl. హతశేషులు;
* susceptibility, n. గ్రహణశీలత; మార్పుకి వీలు కల్పించడం; వివశత; 
** magnetic susceptibility, ph. అయస్కాంత గ్రహణశీలత; 
* suspect, v. t. శంకించు; అనుమానించు; భావించు;
* suspend, v. t. లంబించు; ప్రలంబించు; వేలాడదీయు;
* suspended, n. లంబితం; లంబించబడినది; ప్రలంబితం; వేలాడదీయబడినది; విలంబితం;
* suspense, n. ఉత్కంఠ; తహతహ; ఔత్కంఠ్యము;
* suspenseful, adj. ఉత్కంఠితమైన; ఉత్కంఠభరితమైన;
* suspension, n. ఆపుదల; నిలుపుదల; వ్యాక్షేపం;
** suspension spring, ph. కమానుకట్ట;
* suspicion, n. అనుమానం; శంక; అరగలి; 
** 	mutual suspicion, ph. అరమరిక;
* sustain, v. i. భరించు; మోయు; ఆదుకొను;
* sustainable, adj. పాలనీయ, భరణీయ, నిర్వహణీయ, ధారణీయ, సహనీయ, రక్షణీయ;
** sustainable agriculture, ph. సహనీయ సేద్యం; నిర్వహణియ వ్యవసాయం; ధారణీయ వ్యవసాయం; 
** sustainable development, ph. ధారణీయ అభివృద్ధి;
* sustenance, n. జీవనోపాధి;
* suture, n. సీమంతిక; సీవని; సంధి; కుట్టు; స్యూతము;
** 	continuous suture, ph. అఖండ సీవని;
** 	cranial suture, ph. మస్తక సీవని;
** 	dorsal suture, ph. పశ్చాత్ సీవని;
** 	the sagittal suture, ph. బ్రహ్మరంధ్రం; పసికందుల నడినెత్తిమీద ఉండే మెత్తటి ప్రదేశం;
** 	ventral suture, ph. పురః సీవని;
* sutures, n. స్యూతులు; కుట్లు; సీమంతికలు;
* suzerainty, n. సర్వసహాధీశత్వం; విదేశాంగ వ్యవహార్రాలలో ఒక రాజ్యం పై అదికారం;
* swaggering swordsman, ph. అడిబీరపు యోధుడు; 
* swallow, n. వానకోయిల; ఒక రకం పక్షి;
* swallow, v. t. మింగు; కబళించు; గుటుక్కుమనిపించు; గుటకాయిస్వాహా చేయు;
* swamp, n. చిత్తడినేల; రొంపి;
* swamp, v. i. రొంపిలో దిగబడు; తలమునకగు; ఊపిరాడనంత పనిలో పడు;
* swan, n. హంస; మరాళం; అంచ;
* swap, v. t. మార్చు; తారుమారు చేయు; ఇచ్చిపుచ్చుకొను;
* swarm, n. దండు; మూక;
** swarm of locusts, ph. మిడతల దండు;
** swarm of monkeys, ph. కోతిమూక;
* swarthy, adj. చామనచాయ; ఎండకి నల్లబడ్డ శరీర చాయ;
** swarthy complexion, ph. చామనచాయ; 
* sway, v. i. ఊగు; ఆడు; ఊగిసలాడు;
* sweat, n. చెమట; ఘర్మజలం; శ్వేదనజలం; శ్వేదం;
** sweat duct, ph. స్వేదనాళిక; స్వేదనాళం;
** sweat glands, ph. స్వేదగ్రంథులు; చెమటబొడిపెలు; చెమటకంతులు;
* sweat, v. i. చెమట పట్టు; చెమరు; చెమర్చు; చెమరించు;
* sweater, n. ఉన్నిలం; శాముల్యం;
* sweep, v. t. తుడుచు; ఊడ్చు;
* sweeper, n. m. ఊడ్పుకాడు; f. ఊడ్పుగత్తె; ఝాడమాలిని; (ety. ఝాడూ = చీపురు)
* sweeping, adj. విస్తృత; వ్యాపక;
* sweepings, n. ఊడ్చిన పెంట; చెత్త; చెదారం; 
* sweet, adj. తీయనైన; తియ్యనైన; తియ్యని; మధురమైన; మధురం;
** sweet basil seeds, ph. సబ్జాగింజలు;
** sweet flag, ph. వస;
** sweet marjoram, ph. మరువం; ప్రస్థపుష్పకం;
** sweet negro coffee, ph. కమ్మకసింద;
** sweet potato, ph. తియ్యదుంప; చిలగడదుంప; గెనుసుగడ్డ; రత్నపురిగడ్డ; తన జన్మ స్థానమైన దక్షిణ అమెరికా నుండి ఇది ప్రపంచం అంతా వ్యాపించింది;[bot.] ''Ipomoea batatas;'' a sweet potato and a yam are not the same thing; Sweet potatoes are in the morning glory family, while yams belong to the lily family; In the US red sweet potato is called yam;
* sweetmeat, n. తీపితిండి; తీపి తినుబండారం; మిఠాయి;
* sweetness, n. తియ్యదనం; తీపి; మధురిమ;
* sweets, n. మిఠాయిలు; మోదకాలు; తీపి సరుకులు; బిళ్లలు;
* swell, n. పొంగు; బూరటి కెరటం; ఉల్భణం;
* swell, v. i. వాచు; పొంగు; ఉప్పొంగు; ఉబుకు; ఉబ్బు; ఉబ్బరించు; ఉబ్బరిల్లు; బూరటిల్లు;
* swelling, n. వాపు; పొంగు; కదుము; ఉబ్బకం; ఉబ్బరింత; 
* swiftness, n. జోరు; వడితనం; ఉరవడి;
* swig, n. గుక్కెడు; 
* swim, v. i. ఈదు; ఈఁతకొట్టు;
* swimming pool, n. ఈఁతకొలను; కేళాకూళి;
* swindler, n. మోసగాఁడు; వంచకుఁడు;
* swine, n. పంది;
** swine flu, ph.  ఒక రకం ఇన్‍ప్లుయెంజా పేరు; ఇది H1N1/09 అనే పేరుగల విషాణువు వల్ల వచ్చే జబ్బు;  ఇది 2009 లో మొదటిసారి ప్రజలలో కనిపించింది;
* swing, n. ఊయల; జోల; ఉయ్యాల; తూగుటుయ్యాల; 
* swing, v. i. ఊగు; తూగు;
* swing, v. t. ఊపు; 
* switch, n. మీట; లాతం; పరీరంభకం;
** electrical switch, ph. విద్యుత్ మీట; విద్యుత్ పరీరంభకం;  
* switch, v. t. మార్చు; మారుగుళ్లు చేయు; తారుమారు చేయు;  v. i. మారు;
* switches, n. మీఁటలు;
** 	bank of switches, ph. మీఁటలమాల; see also keyboard
** switching yard, n. మారుగుళ్ల దొడ్డి; రైలు బండిలో పెట్టెల స్థానాలని మారుగుళ్లు చేసే స్థలం; 
* swoon, n. మూర్చ;
* swoon, v. i. మూర్చిల్లు; సొమ్మసిల్లు;
* sword, n. కత్తి; ఖడ్గము; బాకు; అడిదం;
** 	long sword, ph. అఘాయువు; అసితాంగము; అసిధేనుక; అసిపుత్రి; కఠారము;
** 	medium sword, ph. కరవాలము; కర్కశము;
* sycophant, n. (సైకఫేంట్) భట్రాజు; భజనదాసు; చెంచారాయుడు; ముఖస్తుతిచేసి లాభం పొందేవాడు; 
* syllable, n. శబ్దగణం; మాత్ర; మాత్రకం; కారం; అక్షరం;
** 	accented syllable, ph. ఉదాత్త మాత్రకం; ఉదాత్త అక్షరం;
** 	Aum syllable, ph. ఓం కారం;
** 	long syllable, ph. గురువు;
** 	short syllable, ph. లఘువు;
* syllabus, n. ప్రణాళిక; పాఠ్య ప్రణాళిక; సంగ్రహం; సంక్షేపం;
* syllogism, n. త్రియాంశతర్కం; పంచావయవం; ఉదా. మానవులకి మృతి ఉంది. భారతీయులు మానవులు. కనుక భారతోయులకి మృతి ఉంది, అని తర్కించడం.
* sylvan. adj. మొక్కలతో నిండిన; వన సంబంధమైన; 
* symbiont, n. సహజీవి;
* symbiosis, n. సహజీవనం; పరస్పరసేవ; అంధపంగున్యాయం;
* symbol, n. గుర్తు; ప్రతీక; చిహ్నం; సంకేతం;
** 	graphic symbol, ph. రేఖాత్మక చిహ్నం; రేఖాత్మక సంకేతం; రేఖాత్మక ప్రతీక;
* symbolic, adj. సాంకేతిక; లాక్షణిక; ప్రతీక; ప్రతీకాత్మక;
** symbolic logic, ph. లాక్షణిక తర్కం; ప్రతీక తర్కం; ప్రతీకాత్మక తర్కం; Symbolic logic is the study of symbolic abstractions that capture the formal features of logical inference, often divided into two main branches: propositional logic and predicate logic. Example: A = all mammals feed their babies milk from the mother. B = all cats feed their baby's mother's milk. C = All cats are mammals(C). Then A and B imply C, or in symbols, A ^ B ==&gt; C.  
* symbolical, n. సాంకేతికం; ప్రతీకాత్మకం;
* symbolism, n. ప్రతీకాత్మకత; ప్రతీకాత్మకం; ప్రతీక వాదం; భావ ప్రకటన గాక భావ సూచనేు ప్రధానమైన పద్ధతి;
* symmetric, adj. అనురూప; సౌష్ఠవ;
* symmetrical,  adj. అనురూప;    
* symmetry, n. సౌష్ఠత; సౌష్ఠవం; సొంపు;
** 	axial symmetry, ph. అక్ష సౌష్ఠత; అక్ష సౌష్ఠవము;
** 	cyclic symmetry, ph. చక్రీయ సౌష్ఠత; చక్రీయ సౌష్ఠవము;
** 	lateral symmetry, ph. పార్శ్వ సౌష్ఠత; పార్శ్వ సౌష్ఠవము;
**. mirror symmetry, ph. దర్పణ సౌష్ఠవము;
**. rotation symmetry, ph. భ్రమణ సౌష్ఠవము; 
**. translational symmetry, ph. స్థా�నాంతర సౌష్ఠవము;
* sympathetic, adj. సహవేదన; సహానుభూత;
** sympathetic nerves, ph. సహవేదన నాడులు;
** sympathetic nervous system, ph. సహవేదన నాడీ మండలం;(
** sympathetic vibrations, ph. సహవేదన ప్రకంపనలు;
** 	parasympathetic,  ph. పార్స్వసహవేదన; పార్స్వసహానుభూత;
* sympathy, n. సానుభూతి; అనుతాపం; పరితాపం; కనికరం; దయ; 
* symphony, n. స్వరసమ్మేళనం;
* symptom, n. లక్షణం; సూచకం; గురుతు; గుర్తు;
* symptom of a disease, ph. రోగ లక్షణం;
* synandry, n. సంయుక్త కేసరావళి;
* synchronization, n. సమకాలీకరణం;
* synchronous, adj. ఏకకాలిక;  సమకాలిక; ఒకే సమయంలో జరిగే;
**  synchronous motion, ph. ఏకకాలిక చలనం;  సమకాలిక చలనం; 
* syncope, n. స్పృహ పోవుట; శోషిల్లుట; సొమ్మసిల్లుట; కండరములలో శక్తి పోవడం వల్ల స్పృహ పోవుట; 
** heat syncope, వడ సొమ్ము;  
* syndrome, n. లక్షణగుచ్ఛం; కొన్ని రోగ లక్షణాల సముదాయం;
* synecdoche, n. అజగర్లక్షణం వంటి అలంకారం; అంతా చెప్పడానికి బదులు కొంచెమే చెప్పడం కాని, కొంచెం చెప్పడానికి బదులు అంతా చెప్పడం కాని ఈ అలంకారం లక్షణం; ఉ. నలుగురితోటీ చెప్పి చూడు అన్నప్పుడు, నలుగురు మనుష్యులతోటే చెప్పమని కాదు, పలువురితో సంప్రదించమని. ఇది అజహర్లలక్షణం. ఉ. రంజి ట్రోఫీ ఆంధ్రా గెలిచిందంటే, ఆంధ్రులంతా అని కాదు, ఆంధ్రా జట్టు అని మాత్రమే అర్థం; ఈ రెండింటినీ ఇంగ్లీషులో సినక్‌డకీ అనే అంటారు. తెలుగులో మాత్రం మొదటిదానినే అజహర్లక్షణం అంటారు;
* synonym, n. పర్యాయపదం; సమానార్థకం; ప్రతిపదం; రూపాంతరం;
* synopsis, n. సారసంగ్రహం;
* syntactic, adj. క్రమబద్ధ; వాక్యనిర్మాణ; భాషానిర్మాణ;
** syntactic analysis, ph. క్రమబద్ధ విశ్లేషణ; వాక్య విశ్లేషణ; 
* syntax, n. వాక్యనిర్మాణం; భాషానిర్మాణ సిద్ధాంతం;
* synthesis, n. సంధానం; సంశ్లేషణ; సంయోగం;  సమన్వయం; (ant.)విశ్లేషణ; 
* synthesizer, n. యోక్త; సంయోక్త;
** 	music synthesizer, ph. సంగీత సంయోక్త;
* synthetic, adj. పౌరుష; సంధాన; సంశ్లేష; సంయోజిత;
** synthetic chemistry, ph. పౌరుష రసాయనం; సంధాన రసాయనం; సంశ్లేష రసాయనం;
** synthetic drug, ph. సంయోజిత ఔషధం;
** synthetic fibers, ph. పౌరుష తంతులు; సంధాన తంతులు; సంశ్లేష తంతులు;
* synonym, n. పర్యాయపదం; ప్రతిపదం; నానాఅర్థం;
* synonymous, adj. సమానార్థక;
* syphilis, n. కొరుకు సవాయి; ఉపదంశ రోగం; ఫిరంగి రోగం; సవాయి;
* syphilitic ulcers, n. సవాయి పుండ్లు; ఉపదంశం;
* syringe, n. పిచికారి; వస్తి;
* syrup, n. షర్బత్;
* system, n. వ్యవస్థ; పద్ధతి; క్రమం; విధం; సరణి; తంత్రం; మండలం; శరీరం;
** 	nervous system, ph. నాడీ వ్యవస్థ; నాడీ మండలం; 
** 	planetary system, ph. గ్రహ మండలం;
** 	political system, ph. రాజకీయ వ్యవస్థ;
** 	social system, ph. సాంఘిక వ్యవస్థ;
** 	societal system, ph. సామాజిక వ్యవస్థ;
* systematically, adv. లాంఛనంగా; క్రమపద్ధతిలో; పద్దతి ప్రకారం;
* systematized, n. వ్యవస్థితం;
* systemic, adj. దైహిక; దేహం అంతటికి సంబంధించిన; 
* systole, n. ముకుళింత; హృత్సంకోచం; గుండె ముకుళించుకోవడం;
* systolic, adj. ముకుళిత; స్పందన;
* syzygy, n. (సిజిజీ) పర్వస్థానం; సూర్యచంద్రులు ఎదురెదురుగా కాని, ఒకే వైపు కాని ఉన్నప్పటి స్థానాలు;

|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;
|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==మూలాలు==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]]</text>
      <sha1>maosih0x8vsvahp0j7ijwmj9p23ivbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు/అ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3008</id>
    <revision>
      <id>39287</id>
      <parentid>39183</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T21:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Part 2: అ - a */</comment>
      <origin>39287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="193631" sha1="5df2821a5c5k1hazjrhtxkiv0wzw6gt" xml:space="preserve">

=నిఘంటువు=

* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout. 
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.

16 March 2016.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;
==Part 1: అం - aM==
&lt;poem&gt;
* '''అంకం, aMkaM'''
-n.
--(1) digit; number; 
--(2) act in a play;
--(3) sign; symbol; 
--(4) lap; 
--(5) eye; 
---కారణాంకం = factor.
---చరమాంకం = final act.
---పూర్ణాంకం = whole number.
---భిన్నాంకం = fractional number.
---ప్రథమాంకం = act 1 (in a play).


* '''అంకగణితం, aMkagaNitaM'''
-n.
--arithmetic;
---ద్వియాంశ అంకగణితం = binary arithmetic.


* '''అంకణం, aMkaNaM'''
-n.
-- (1) apartment; flat; నలుచదరపుచోటు; తొట్టికట్టు; (2) 8 square yards of land; పన్నెండడుగుల పొడవు, ఆరడుగుల వెడల్పు గలిగి 72 చదరపు అడుగుల వైశాల్యం ఉంటే ఇంటి కట్టుబడి స్థలమని నెల్లూరు జిల్లా వ్యవహారం; తిరుపతి ప్రాంతాల వారు 6 అడుగులు x 6 అడుగుల - అంటే 36 చదరపు అడుగుల వైశాల్యాన్ని - ఒక అంకణం గా తీసుకుంటారు. (3) The space between any two beams, or pillars. రెండు దూలముల, లేక స్తంభముల, నడిమి ప్రదేశము.


* '''అంకనం, aMkanaM'''
-n.
--same as అంకణం;


* '''అంకవంక, aMkavaMka'''
-n.
--plasticity; pliability; softness;


* '''అంకాలు, aMkAlu'''
-n. 
--marks; score in a test; statistics; (lit.) numbers;


* '''అంకించుకొను, aMkiMcukonu'''
-v. t.
--appropriate; annex.


* '''అంకితం, aMkitaM'''
-n.
--dedication (of a book or work of art);


* '''అంకిలి, aMkili'''
-n.
--obstacle; impediment;


* '''అంకుడు, aMkuDu'''
-n.
-- (1) [bot.] ''Nerium antidysenterica; Holarrhena antidysenterica''; This plant, that grows on hills, contains several alkaloids such as conessine, kurchine, and kurchicine; This plant was mentioned in Potana's Bhagavatam; 
-- (Syn.) కొండజెముడు, గిరిమల్లిక; కొండ మల్లె; కూటజం;  పాలచెట్టు; 
-- (2) [bot.] ''Wrightia tinctoria''; ఈ వృక్షం పాలలో, ఆకులలో, పూలలో  ఉండే ‘పాల ఇండిగో’ (Pala Indigo)  అనే ఒక విధమైన నీలి అద్దకపు రంగు (Blue Dye) కారణంగా దీనికి టింక్టోరియా అనే పేరు ఏర్పడింది. టింక్టోరియస్ అంటే లాటిన్  భాషలో ‘నీలిరంగు కలిగిన‘ అని అర్థం. దీని కర్ర తేలికగా, మెత్తగా ఉండే కారణంగా బొమ్మల తయారీకి, తరిణె పట్టే పనుల (Turnery) కూ ఇది చాలా అనువుగా ఉంటుంది. ఈ కర్రతో అగ్గి పెట్టెలు, అగ్గి పుల్లలు కూడా తయారు చేస్తారు; ఏటి కొప్పాక లోని లక్క బొమ్మలు ఈ కర్రతోనే చేస్తారు; 


* '''అంకురం, aMkuraM'''
-n.
--(1) seed; sprout; bud; embryo; 
--(2) blood;
-- మొలక; ఈరిక; మొటిక; 
---అంకురం లేకుండా (సమూలంగా) నాశనం అయిపోయింది = destroyed without a trace.


* '''అంకురార్పణ, aMkurArpaNa'''
-n.
--(1) inauguration; inaugural ceremony; the offering of sprouts to god; 
--(2) seeding;
-- నాటువేత; నారుపోత; 


* '''అంకురోత్పత్తి, aMkurOtpatti'''
-n.
--germination;


* '''అంకె, aMke'''
-n.
--(1) digit; a single-digit number; 
--(2) the written symbol used to denote a number such as 0, 1, 2, 3 or I, II, III; (note) a number with more than one digit is often called సంఖ్య; (syn.) అంకం;


* '''అంకెవన్నియ, aMkevanniya''' 
- n. 
--stirrup hanging on either side of a horse saddle; 
-- అంకవన్నె; 


* '''అంకెసం, aMkesaM'''
-n. 
--generation;


* '''అంకోలం, aMkOlaM'''
-n.
-- [bot.] ''Alangium decapetalam;'' ''Alangium salvifolium;''
-- a  medicinal plant;  root decoction used for fevers and leaf extract for skin diseases;
--ఊడుగు చెట్టు;


* '''అంగం, aMgaM'''
-n.
--(1) organ; limb; element; member; 
--(2) division; part; 
--(3) style; method;
---అష్టాంగ యోగం = &quot;eight-limbed'' yoga; eight-staged yoga; the eight stages are Yama, Niyama, Asana, Pranaayaama, Pratyaahaara, Dhaarana, Dhyaana, and Samaadhi; Raja yoga.
---సాష్టాంగ = స + అష్టాంగ = with all the eight limbs, namely the chest, forehead, hands, knees and feet.
---చతురంగం = chess; (lit.) the four divisions, namely chariots (bishops), elephants (rooks), horses (knights), and foot soldiers (pawns).


* '''అంగ, aMga'''
-n.
--stride; long step;


* '''అంగచ్ఛేదం, aMgachEdaM'''
-n.
--amputation; cutting of a limb;


* '''అంగజ, aMgajaM'''
-n. f.
--daughter;


* '''అంగజుడు, aMgajuDu'''
-n. m.
--son;


* '''అంగబలం, aMgabalaM'''
-n.
--(1) material support; people support;
--(2) physical strength;


* '''అంగడి, aMgaDi'''
-n.
--store; shop; market; bazaar;


* '''అంగడివాడ, aMgaDivADa'''
-n.
--market street; bazaar;


* '''అంగడిల్లు, aMgaDillu'''
-n.
--mall; shopping center; building in which many stores are located;


* '''అంగణము, aMgaNamu'''
-n.
--courtyard;


* '''అంగద, aMgada'''
-n.
--danger;


* '''అంగదట్టం, aMgadaTTaM'''
-n.
--petticoat; a lower, long undergarment of women;


* '''అంగదేశం, aMgadESaM'''
-n. 
--ancient name for the region now called Assam;


* '''అంగనం, aMganaM'''
-n.
--ambulation; walking;


* '''అంగనంబండి, aMganaMbaMDi'''
-n. 
--ambulance; 
--a vehicle that carries patients to an emergency medical treatment center;


* '''అంగన, aMgana'''
-n.
--woman; (lit.) one with pretty body parts;


* '''అంగరంగవైభవం, aMgaraMgavaibhavaM'''
-n.
--luxury; enjoyment of riches;


* '''అంగరకా, aMgarakA'''
-n. 
--topcoat; overcoat; long coat


* '''అంగరక్ష, aMgaraksha'''
-n.
--vest; bullet-proof vest; (lit.) body protector;


* '''అంగరక్షకుడు, aMgarakshakuDu'''
- n. m.
-- bodyguard;


* '''అంగలార్చు, aMgalArcu'''
-v.i.
--weep; cry due to fear; to grieve; lament; to cry out from fear; grief or pain;


* '''అంగలేపం, aMgalEpaM'''
-n.
--body lotion; any paste-like substance for smearing on the body;


* '''అంగవస్త్రం, aMgavastraM'''
-n.
--man's loincloth; lower garment; 
-- (rel.) ఉత్తరీయం;


* '''అంగహీనుడు, aMgahInuDu'''
-n. m.
--disabled person; (rel.) వికలాంగుడు, 


* '''అంగారం, aMgAraM'''
-n.
--(1) charcoal; 
--(2) live coal; 
--(3) the red one;


* '''అంగారకుడు, aMgArakuDu'''
-n.
--Mars; (note) కుజుడు, although used as a synonym, is a misnomer; it means son of the Earth and according to modern science, this is not justified;


* '''అంగారిణి, aMgAriNi'''
-n.
--charcoal grill;


* '''అంగారు, aMgAru'''
-n.
--a black gooey substance made from the charcoals of burned rice; used as tilak (the dot on the forehead) of Hindu boys and girls.
---అంగారుబుడ్డి = container of aMgAru.


* '''అంగారుబొట్టు, aMgaruboTTu'''
-n.
--black dot on the forehead worn by traditional Hindu boys and girls;


* '''అంగిలి, aMgili'''
-n.
--back part of the tongue; part of the throat towards the mouth; లోకుత్తుక;


* '''అంగీకరించు, aMgIkAriMcu'''
-v. i.
--agree; consent; approve; admit;
-- ఒప్పుకొను; ఇయ్యకొను; 


* '''అంగీకారం, aMgIkAraM'''
-n.
--agreement; approval; acceptance;  consent;
-- ఒప్పుకోలు; ఇయ్యకోలు;


అంగుష్టము. aMgushThamu
- n.
-- thumb;


* '''అంగుళం, aMguLaM'''
-n.
--(1) inch; one-twelfth of a foot; 2.54 సెంటీమీటర్లు; 
--(2) a finger's breadth; 
--(3) thumb; 
--(4) big toe;


* '''అంగుళ్యాకారం, aMguLyAkAraM'''
-n. 
--annular shape; ring shape; 


* '''అంగుళిత్రాణం,  aMguLitrANaM'''
- n.
-- finger-guard used while playing a musical string instrument;


* '''అంగుళీయకం, AMguLIyakaM'''
-n.
--ring;


* '''అంగుష్ఠం,  aMgushThaM'''
- n. 
-- thumb;
-- బొటనవేలు; 


* '''అంఘ్రిపర్ణి,  aMghriparNi'''
-n. 
-- [bot.] ''Cassia fistula;''
-- కోలపొన్న చెట్టు; రేల చెట్టు;


* '''అంచనా, aMcanA'''
-n.
--estimate; guess; approximation;


* '''అంచనాదారుడు, aMcanAdAruDu'''
-n. m.
--estimator, appraiser;


* '''అంచు, aMcu'''
-n.
--(1) edge; edge of a vessel; lip of a glass; 
--(2) border; border of a sari; 
---జరీ అంచు పట్టు చీర = a silk sari with a gold-laced border.


* '''అంచుకుట్టు, aMcukuTTu'''
-n.
--hem; hemstitch; a type of stitching used in hemming;


* '''అంచెలు, aMcelu'''
-n. pl.
--steps; rows; stages; relays;


* '''అంచెలవారీగా, aMcelavArIgA'''
-adv.
--in stages; in steps; methodically; systematically;


* '''అంజనం, aMjanaM'''
-n.
--(1) ointment; unction;
--(2) mascara; 
--(3) seeing into the future by applying an ointment to the eyes; divining; -- మలయాళ మంత్రం సాధన చేసిన వాళ్ళు అంజనం వేసి ఏదైనా వస్తువు లేదా మనిషి తప్పిపోతే ఎక్కడ ఉందో తెలుసుకోడానికి ఈ ప్రక్రియను వాడుతారు. చిన్న అబ్బాయిని అరచేతి లోనో, తమలపాకు మీదనో తన దగ్గర ఉన్న మంత్రించిన కాటుక పూసి — అందులో ఆ అబ్బాయికి కనబడుతున్నది చూచి చెప్పమంటారు. వాడి మాటలనుబట్టి ఆ పోయిన సొమ్ము ఏ దిక్కుకు పోయి ఉందో, ఆ దొంగ ఆకారాదులు చెప్పేవాడు. 
--(4) ink;


* '''అంజలి,  aMjali'''
- n.
-- a pair of hands held together in the shape of a cup;
-- దోసిలి; దోయిలి;
--- పుష్పాంజలి = పువ్వులతో నిండియున్న దోసిలి;


* '''అంజు, aMju'''
- v. i.
-- (1) fear; be afraid of; 
-- (2) hesitate; doubt; 


* '''అంజూరు, అంజీరు పళ్లు, aMjUru,  aMjIru paLlu'''
-n.  
-- common fig; [bot.]  ''Ficus carica'' L. Moraceae; 
-- ఇది ప్రధానంగా పండించే రకం. డ్రైఫ్రూట్‌గా (ఎండు ఫలం) విరివిగా లభించేది ఇదే; |
-- మేడిపండు (Ficus racemosa); Cluster fig; Indian fig; ఇది మన దేశంలో అడవుల్లో లేదా సాధారణంగా పెరిగే స్థానిక రకం. దీనినే వేమన పద్యంలో ప్రస్తావించారు. ముఖ్యమైన తేడా: ఈ రెండూ ఫైకస్ (Ficus) అనే ఒకే జాతికి (Genus) చెందినవి అయినప్పటికీ, వాటి వర్గం (Species) వేరు. అంజీరను వాణిజ్యపరంగా పండిస్తారు, మేడిపండు స్థానికంగా పెరుగుతుంది;


* '''అంజిక, aMjika'''
- n.
-- fear; 


* '''అంట్లగిన్నెలు, aMTlaginnelu'''
-n.
--unwashed dishes; dirty dishes;


* '''అంట్లమైనం, aMTlamainaM'''
-n.
--grafting wax; Grafting wax is a composition of rosin, beeswax, tallow, and similar materials, used in gluing and sealing the wounds of newly grafted trees or shrubs


* '''అంట్లవెధవ !, aMTlavedhava'''
-n.
--dirty fellow!;


* '''అంటించు, aMTiMcu'''
-v. t.
--(1) lit, set fire to; ignite; 
--(2) affix; paste; cement; patch; join; attach;


* '''అంటించుకొను, aMTiMcukonu'''
-v. t. refl. 
--(1) set fire to oneself; ignite; 
--(2) attach, stick or glue to one's self;


* '''అంట్రింత, aMTriMta'''
- n.
-- (1) a common, small, much-branched herb found in coastal Andhra; [bot.]  ''Hedysarum triflorum;'' Linn.
-- (2) bur grass; [bot.] ''Triumfetta rhomboidea'';


* '''అంటు, aMTu'''
-n. 
-- (1) [bot.] graft; (2) contact with a defiled or unclean object; 
---మామిడి అంటు = mango graft.
---అంటురోగం = contagious disease
---నన్నంటుకోకు = do not touch me.
---అంటు చేత్తో అన్నీ ముట్టుకోకు = do not touch everything with the hand that is defiled by the touch of food.
-v. i.
--touch; hold; contact;


* '''అంటుకొను, aMTukonu'''
-v. i.
--(1) touch; contact; 
--(2) adhere; stick; 
--(3) ignite; catch fire; burn;


* '''అంటుగట్టు, aMTugaTTu'''
-v. t.
--[bot.] graft;
---కొమ్మంటు = branch graft; getting a hybrid variety of plant by tieing a sliced branch of one with another;


* '''అంటుతొక్కు, aMTutokku'''
-v. t.
--[bot.] graft;
---నేలంటు= ground graft; getting a new plant by bending a branch of the original plant and burying it under mud until the branch takes root;


* '''అంటుపేను, aMTupEnu'''
-n.
--head louse;
--- తలలోన్న పేల గుడ్లని ఈరు లేక ఈపి అంటారు. ఈళ్లు అనేది దానికి బహువచనం.  జుట్టు నుండి ఈళ్లని 
తొలగించడానికి ఈరుపెన లేక ఈర్పెన  అనే ప్రత్యేకమైన  దువ్వెన వాడతారు. గుడ్ల నుండి పుట్టిన పేలు తొలి దశలో చర్మానికి అంటుకుని ఉంటాయి కనుక వీటిని అంటు పేలు అంటారు..


* '''అంటువ్యాధి, aMTuvyAdhi'''
-n.
--contagious disease; communicable disease; a disease transmitted by contact; (exp.) pneumonia can be an infectious disease, but it is not contagious, it does not spread from person to person; influenza is contagious; (rel.) సోకుడు రోగం; తిష్ట;


* '''అంట్లు, aMTlu'''
-n. pl.
--(1) dirty dishes; unwashed pots and pans; 
--(2) grafts; grafted plants;


* '''అండం, aMDaM'''
-n.
--(1) ovum; egg; unfertilized egg;  
--(2) the universe; బ్రహ్మాండం;
-- గుడ్డు; (rel.) పిండం;
---యుగాండం = యుగ్మము + అండం = zygote.
---బీజాండం = testicle.


* '''అండ, aMDa'''
-n.
--support; patronage; prop;


* '''అండకణం, aMDakaNaM'''
-n.
--[bio.] egg cell;


* '''అండకోశం, aMDakOSaM'''
-n. 
--ovary; [bot.] gynoecium; the female part of a flower; pistil;


* '''అండజం, aMDajaM'''
-n. 
--oviparous; born of an egg; reptile; fish; bird;
-- see also వ్యాళములు; 


* '''అండజననం, aMDajananaM'''
-n. 
--[bio.] oogenesis; the production or development of an ovum;


* '''అండదండలు, aMDadaMDalu'''
- n. 
-- support and prop; backing; material and moral support;


* '''అండపీతం, aMDapItaM'''
-n. 
--yolk; yellow of an egg;


* '''అండయోనిజములు, aMDayOnijaMulu'''
-n. pl.
--ovoviviparous; born of an egg inside the body; some reptiles lay their eggs but the eggs are hatched inside their bodies and baby reptiles come out;
-- also called వ్యాళములు; Boa constrictor and Green Anaconda are examples;


* '''అండశ్వేతం, aMDaSvEtaM'''
-n. 
--white of an egg;


* '''అండా, అండీ,  aMDA, aMDI'''
-n. 
--a big vessel; a vessel used to boil water; boiler; a metal vessel;


* '''అండాకార, aMDAkAra'''
-adj.
--ovate; ovoid; oviform; egg-shaped;


* '''అండాలు, aMDAlu'''
-n. pl. 
--(1) ovules; 
--(2) large cooking vessels;


* '''అండాశయం, aMDASayaM'''
-n. 
--ovary; the egg-producing organ of a female;


* '''అండి, aMDi '''
-suff. 
--indicates respectful address in both genders; సంబోధనార్థక ప్రత్యయం; 
---అంతేనండి = that is all, sir; that is all, madam. 
---అవునండి = that is it, sir; yes, sir; that is it, madam; yes, madam; 
---ఎంతండి? = How much, sir?; How much, madam? 
---ఏమండి = hello; hi; (lit.) what sir; what madam.
---కాదండి = that is not so, sir; that is not so, madam. 
---మరేనండి = as you said, sir; as you said, madam.


* '''అండోత్పత్తి, aMDOtpatti,'''
-n. 
--ovulation; oogenesis; the production or development of an ovum;
-- see also అండోత్సర్గం; అండజననం;


* '''అండోత్సర్గం, aMDOtsargaM '''
-n. 
--ovulation;


* '''అంతం, aMtaM '''
-n. 
--(1) end; termination; 
--(2) death; destruction; 
-- చివర; కొస; కొన; కడ; 
---విషాదాంతం = tragedy; a play or cinema that ends in sorrow or death of a leading character.
---అనంతం = that without an end; infinite; infinity.


* '''అంతంతమాత్రం, aMtaMtamAtraM '''
-adj. 
--just enough to manage with;


* '''అంత, aMta '''
-adj. suff.
--so much; so many; 
---బుట్టెడంత =  as much as a basketful.


* '''అంతట, aMtaTa '''
-adv. 
--then; afterwards; subsequently;


* '''అంతటిలో, aMtaTilO'''
-adv. 
--in the meantime; presently;


* '''అంతటిదాకా, aMtaTidAkA'''
-adv. 
--until then;


* '''అంతమంది, aMtamaMdi'''
-n. pl.
--so many people;


* '''అంతమాత్రానికి, aMtamAtrAniki'''
-adv. 
--just for that reason; only for that;


* '''అంతర్, aMtar'''
-adj. pref.
--internal; intermediate; between; 
---అంతర్‌జాతీయ = international; between nations.
---అంతర్‌జాలం = Internet.
---అంతర్‌దహనం = internal combustion.


* '''అంతర్ కలనం, aMtarkalanaM'''
-n. 
--[math.] differentiation; a standard operation in calculus;


* '''అంతర్ గ్రహాలు, aMtargrahAlu'''
-n. pl. 
--inner planets; the planets between the Sun and Jupiter, namely Mercury, Venus, Earth and Mars;


* '''అంతర్ జంఘాస్థి, aMtarjaMghAsthi '''
-n. 
--[anat.] tibia; shin bone; the larger and stronger of the two bones in the leg below the knee;


* '''అంతర్‌జాలం, aMtarjAlaM'''
-n. 
--[comp.] Internet; the worldwide network of computers that relies on the so-called Internet protocol TCP/IP as a communication standard;


* '''అంతరం, aMtaraM'''
-n. 
--(1) interval; intermediate space; 
--(2) difference; 
--(3) rank; social status; 
--(4) another one; 
---కాలాంతరం = another time.
---గత్యంతరం = another way; alternative. 
---గ్రామాంతరం = another village.
---జన్మాంతరం = another life; another incarnation such as past or future birth.
---దేశాంతరం = another country.
---మతాంతరం = another religion.
---ప్రత్యంతరం = another copy.
---పాఠాంతరం = another text.
---యుగాంతరం = another era.
---స్థలాంతరం = another place.


* '''అంతరంగికం, aMtaraMgikaM'''
-n. 
--confidential; private; internal matter; (ant.) బహిరంగం;


* '''అంతరంగికుడు, aMtaraMgikuDu''' 
-n. 
--confidant; close friend;


* '''అంతర, aMtara'''
-adj. 
--(1) internal; 
--(2) medulla; (ant.) బాహ్య.


* '''అంతరతామర, aMtaratAmara'''
-n. 
--[bot.] ''Pistia stratiotes''; water cabbage; water lettuce; Being a floating plant, water lettuce obtains all its nutrients directly from the water. This makes it a great plant to use to combat algae;


* '''అంతర్గత, aMtargata'''
-adj. 
--(1) inner; internal; 
--(2) hidden;
--(3) intermediate; (ant.) బహిర్గత;


* '''అంతర్గత జన్యువు, aMtargata janyuvu'''
-n. 
--[bio.] recessive gene; (ant.) బహిర్గత జన్యువు; 


* '''అంతర్దశ, aMtardaSa'''
-n. 
--[bio.] interphase; intermediate phase;


* '''అంతరాత్మ, aMtarAtma'''
-n. 
--inner soul; soul; the God within; Indweller;


* '''అంతరాయం, aMtarAyaM'''
-n. 
--interruption; impediment; break;
 

* '''అంతరార్థం, aMtarArthaM'''
-n. 
--hidden meaning;


* '''అంతరాళం, aMtarALaM'''
-n. 
--amidst; in the depths;
---విశ్వాంతరాళంలో = in the depths of space.


* '''అంతర్జాతీయం, aMtarjAtIyaM'''
-n. 
--internationalism;


* '''అంతర్జాతీయ, aMtarjAtIya'''
-adj. 
--international;


* '''అంతర్ధానం, aMtardhAnaM'''
-n. 
--disappearance;


* '''అంతర్యామి, aMtaryAmi'''
-n. 
--(1) soul; the in-dweller; 
--(2) [comp.] software; (ant.) బహిర్యామి;


* '''అంతర్లాపి, aMtarlApi'''
-n. 
--a puzzle with its answer hidden in the puzzle itself;


* '''అంతర్వాణి, aMtarvANi'''
-n. 
--(1) inner voice; conscience; 
--(2) scientist;


* '''అంతర్వాహిని, aMtarvAhini'''
-n. 
--under-ground river; subterranean river; groundwater;


* '''అంతరించు, aMtariMcu'''
-v. i. 
--come to an end; die;


* '''అంతరిక్షం, aMtarikshaM'''
-n. 
--firmament; sky; space; outer space;


* '''అంతరిక్ష నౌక, aMtariksha nauka'''
-n.
--space ship; spacecraft;


* '''అంతరిక్ష యానం, aMtariksha yAnaM'''
-n.
--space travel;


* '''అంతర్హితం, aMtarhitaM'''
-n. 
--input; 


* '''అంతరీపము, aMtarIpamu'''
- n.
 --promontory; an elevated landmass that has penetrated into the ocean


* '''అంతర్యుద్ధం, aMtaryuddhaM'''
-n. 
--civil war; internal conflict; inner conflict;


* '''అంతర్భూత, aMtarbhUta'''
-adj. 
--internal;


* '''అంతస్థములు, aMtasthamulu''' 
- n. pl. 
-- the group of Telugu alphabetical characters: య, ర, ల, వ;


* '''అంతలపొంతలవాడు, aMtalapoMtalavADu'''
-n. 
--distant relative; 


* '''అంతస్థములు, aMtasthamulu'''
-n. pl. 
--[gram.] semi-vowels; intermediate consonants; the consonants య, ర, ల,వ;


* '''అంతస్తు, aMtastu'''
-n. 
--(1) status; position; rank; 
--(2) story or floor of a multilevel building;


* '''అంతశయ్య, aMtaSayya'''
- n.
-- (1) the wooden frame built to carry a dead person to the cremation grounds;
-- (2) cremation grounds;


* '''అంత్యక్రియలు, aMtyakriyalu'''
-n. 
--final rites; funeral services;


* '''అంత్రక, aMtraka'''
-adj. 
--enteric; related to intestine;


* '''అంత్రములు, aMtramulu'''
-n.
--entrails, gut;


* '''అంత్రవృద్ధి, aMtravRddhi'''
-n. 
--[med.] inguinal hernia;


* '''అంతు, aMtu'''
-n. 
--end; termination;


* '''అంతులేని, aMtulEni'''
adj. 
--endless; limitless


* '''అంతేవాసి, aMtEvAsi'''
-n. 
--pupil; student; disciple; 


* '''అందం, aMdaM'''
-adj.
--beautiful; pretty; cute; handsome; (note.) the terms beautiful and pretty are used for females and handsome for males;


* '''అందనివి, aMdanivi'''
-n. 
--things that are out of reach;


* '''అందని పళ్లు, aMdani paLlu'''
-ph. 
---[idiom] sour grapes;


* '''అందగత్తె, aMdagatte'''
-n. f. 
--beautiful woman;


* '''అందగాడు, aMdagADu'''
-n. m. 
--handsome man; 
-- (note.) the adjective beautiful is not used while referring to a man;


* '''అందచందాలు, aMdacaMdAlu'''
- n. 
-- beauty and poise; good looks;


* '''అందనిది, aMdanidi'''
-adj. 
--unreachable, inaccessible; out of reach;


* '''అందమైన, aMdamaina'''
-adj. 
--beautiful; attractive; fair; pretty; cute; handsome;


* '''అందలము,  aMdalamu'''
- n. 
-- palanquin; 


* '''అందరు, aMdaru'''
-pron. 
--all; 


* '''అందాకా, aMdAkA'''
-adv. 
--meanwhile; temporarily; tentatively; for the time being; until then;


* '''అందించు, aMdiMcu'''
-v. t. 
--give; hand over;


* '''అందిక, aMdika'''
-n. 
--(1) support; 
--(2) proximity; 


* '''అందు, aMdu'''
-pron. 
--there; therein; 


* '''అందుకని, aMdukani'''
-adv. 
--therefore; for that reason;


* '''అందుకొను, aMdukonu'''
-v. i. 
--receive; reach; attain;


* '''అందుకో, aMdukO'''
-interj. 
--(1) catch it; grab it; 
--(2) take over;


* '''అందుగు, aMdugu'''
-n. 
--[bot.] Boswellia serrata;


* '''అందుచేత, aMducEta'''
-adv. 
--therefore;


* '''అందుబాటు, aMdubATu'''
-adv. 
--proximity; convenience;


* '''అందులో, aMdulO'''
-adv. 
--in that;

* '''అందె, aMde'''
- n. 
-- anklet; armlet; a decorative ornament;


* '''అందె వేసిన చెయ్యి, aMde vEsina ceyyi'''
- ph. 
-- a competent person; an expert; 


* '''అంధకారం, aMdhakAraM'''
-n. 
--darkness;


* '''అంధత్వం, aMdhatvaM'''
-n. 
--blindness;


* '''అంధవిశ్వాసం, aMdhaviSvAsaM'''
-n. 
--superstition, blind belief; 


* '''అంధపంగు న్యాయం, aMdhapaMgu nyAyaM'''
-n. 
--symbiosis; (lit.) the way a lame man and a blind person can help each other;


* '''అంపకోల, aMpakOla'''
-n. 
--arrow; the stud of an arrow;


*'''అంపాచారం,  aMpAcAraM'''
-n.
--stream of water;
---సంపాదిత శంపావలి, బెంపారిన్ మేఘ చయము పృథివియు నభముం, గంపింపగ బెట్టురుముచు, నంపాచారంపు వానలప్పుడు కురిసెన్&quot; - విష్ణు పురాణం; వెన్నెలకంటి సూరన్న. 


* అంపియలు,  aMpiyalu
- n. pl.
-- rags; tattered clothing;
--- &quot;అంపెలుగట్టి చేత యష్టి ధరించి...&quot;  విక్రమార్క చరిత్ర: కొండమీది గోపురాజు


* '''అంపుదోడు, aMpudODu'''
- n.
-- escort; someone accompanied as a helper; అంపు + తోడు;


* '''అంబ,  aMba''' 
- n. 
-- Divine Mother; Goddess Parvati;


* '''అంబటిజోరిగాడు, aMpaTijOrigADu'''
-n.
-- a bird called Rufous-tailed finch lark; same as జోరిగాడు; [bio.] ''Ammomanes phoenicura;''
[[File:Rufous-tailed_Lark_%28Ammomanes_phoenicurus%29_in_Kawal_WS%2C_AP_W_IMG_2004.jpg|thumb|right|జోరిగాడు]]


* '''అంబరం, aMbaraM'''
-n. 
--(1) fabric; 
--(2) sky; 
---పీతాంబరం = yellow fabric. 
---దిగంబరుడు = (దిక్+అంబరుడు) naked person; (ety.) one with space as his clothing.


* '''అంబరచుంబితాలు, aMbaracuMbitAlu'''
-n. 
--sky scrappers; tall buildings; tall structures;


* '''అంబరు, aMbaru'''
-n. 
--ambergris;  fossilized tree resin, considered valuable because of its color, natural beauty and rarity;
--- (note) ambergris is different from amber. Ambergris is a dense, foul-smelling, secretion found in the guts of sperm whale. Hardened secretions are often found floating on ocean waters as flakes. When heated these gray flakes melt and give off a fragrance that is highly prized by perfumers. Amber 
(తృణస్పటికం, తృణమణి), on the other hand, is a transparent fossilized resin, highly valued as a precious stone.


* '''అంబరీషం, aMbarIshaM'''
-n. 
--frying pan; (rel.) పెనం; మంగలం; మూకుడు;
--- అంబరీషం నుండి అగ్నిగుండం లోకి =  from the frying pan to fire.


* '''అంబలి,  aMbali'''
- n. 
-- gruel; &quot;conjee&quot; water; a poor man's soup made from water drained off after cooking rice;


* '''అంబష్ఠుడు, aMbashThuDu'''
- n.
-- barber; a person who cuts or styles hair; 


* '''అంబారావం, aMbArAvaM'''
-n. 
--the ‘moo’ sound made by  cows;


* '''అంబుచరం, aMbucaraM'''
-n. 
--aquatic creature; marine creature;


* '''అంబుజం, aMbujaM'''
-n. 
--one born out of water, such as a lotus;


* '''అంబుదం, aMbudaM'''
-n. 
--one that gives rise (birth) to water, such as a cloud;


* '''అంబుధి, aMbudhi'''
-n. 
--one that stores water, such as a sea;


అంబువాసిని, aMbuvAsini
-n. 
--trumpet flower; [bot.] Bigonia suave-olens;


* '''అంబువాహిని, aMbuvAhini'''
-n. 
--one that carries water, such as a bucket;


* '''అంబుస్ఫోటం, aMbusphOTaM'''
-n. 
--fountain; artesian well; water spilling out of a confined aquifer; (lit.) one that spills out water;


* '''అంశం, aMSaM'''
-n. 
--(1) portion; 
--(2) share; 
--(3) component; 
--(4) fraction; 


* '''అంశ, aMSa'''    
-n. 
--(1) part; 
--(2) numerator of a fraction; 
--(3) degrees in angular measure; 
--(4) [comp.] radix; base; root; 
---అష్టాంశ = octal; to the base 8; 
---దశాంశ = decimal; to the base 10; 
---ద్వియాంశ = binary; to the base 2; 
---షష్టాదశాంశ = hexadecimal; to the base 16;


* '''అంశుమతి, aMSumati'''
- n. 
-- [bot.] ''Pseudarthria viscida''; the roots of this plant have been used in Ayurvedic medicine; 
-- ముయ్యాకు పొన్న; 


* '''అంశువు, aMSuvu'''
- n. 
-- light; ray of light;


* '''అంసం, aMsaM'''
-n. 
--[anat.] tip of the shoulder;


* '''అంసచక్రం, aMsacakraM'''
-n. 
--[anat.] pectoral girdle; The shoulder girdle or pectoral girdle is the set of bones in the appendicular skeleton which connects to the arm on each side; In humans it consists of the clavicle and scapula; 


* '''అంసఫలకం, aMsaphalakaM'''
-n. 
--[anat.] scapula; shoulder blade;
&lt;/poem&gt;

==Part 2: అ - a==

&lt;poem&gt;
*'''అ, a.''' first letter, first vowel as well as the first syllable of the Telugu alphabet. This is a short vowel, that is, it takes one short unit of time to utter this syllable. While pronouncing this you have to open your mouth (వివృతం), and the sound comes from the throat (that is, this is an open guttural (కంఠ్యం) ). When used as a prefix with some Sanskrit words, it gives a negative meaning
---అనిత్యం = not permanent; fleeting.
---అనింద్యం = one that cannot be blamed.
---అచరం = immobile; immovable; stationary.
---అవిభక్తం = undivided.
---అసంతృప్తం = unsatisfied, unsaturated.
---అసంబద్ధం = incoherent.
---అస్థిరం = unstable.


*'''అకటా, akaTA'''
-excla.
--Alas!; O!; What a pity!


*'''అకము, akamu'''
-n.
--(1) pain; ache; affliction; (2) sorrow; sin;
---న + అకము = నాకము =  heaven = painless place; 


*'''అకర్మక క్రియ, akarmaka kriya'''
-n.
--intransitive verb; An intransitive verb is one that does not take a direct object. In other words, it is not done to someone or something. It only involves the subject.


*'''అకశేరుకం, akaSErukaM'''
-n.
--invertebrate; one that does not have a spinal column;


*'''అకస్మాత్తుగా, akasmAttugA'''
-adv.
--suddenly;


*'''అక్క, akka'''
-n.
--elder sister;


* '''అక్కచెల్లెళ్లు, akkacelleLlu'''
- n.
-- sisters;


* '''అక్కజము,  akkajamu'''
- n.
-- surprise; unexpected event; 


*'''అక్కడ, akkaDa'''
-adv. 
--there;


*'''అక్కడక్కడ, akkaDakkaDa'''
-adv.
--here and there;


*'''అక్కడికక్కడే, akkaDikakkadE'''
-adv. 
--on the spot; then and there;


* '''అక్కన్న మాదన్నలు,  akkanna mAdannalu'''
- ph. 
- an inseparable pair;


*'''అక్కర, akkara'''
-n. 
--necessity; need; 


* '''అక్కలకర్ర, akkalakarra'''
-n. 
--Pellitory root; a medicinal root suitable for reducing fever; this root has been used to treat sexually transmitted diseases; [Bot.] ''Anthemis pyrethrum''; ''Anacyclus pyrethrum'';


* '''అక్కలి, akkali'''
-n. 
-- wavelet; a small wave; 


* '''అక్కళించు, akkaLiMcu'''
-v. i. 
-- pull the stomach inside and backward such as we do to accommodate tight-fitting pants;


* '''అక్కసం, akkasaM'''
-n.
--grief; sorrow; suffering;
--anger; 
--- &quot;...నీ వెక్కడనుండి వచ్చితిది యేటికి నుస్సురుమంటి మంటి నీకునీ యక్కస మేల వచ్చెను’ ...”  - పింగళి సూ. కళాపూర్ణోదయం;


* '''అక్కసి, akkasi'''
-n.
-- angry person; 


* '''అక్కసు, akkasu'''
-n.
--jealousy; spite; malice; 
--anger;


*  '''అక్కి,  akki'''
- n.
-- a skin disease similar to scabies;


*  '''అక్కు,  akku'''
- n.
-- chest; 


* '''అక్రమ, akrama'''
-adj.
--improper; disorderly; unjust; unfair;
---అక్రమ భిన్నం = improper fraction; also అపక్రమ భిన్నం;.


* '''అక్షం, akshaM'''
-n.
-- (1) axis; (rel.) ఇరుసు;
-- (2) die used in gambling;
-- (3) vitriol; 
-- (4) [Bot.] Terminalia bellirica;  Each seed of this tree weighs about one &quot;tola&quot; a traditional Indian measure for weighing small quantities like gold;; తాని లేక తాడ్ర చెట్టు; విభీతక వృక్షం; 
-- (5) Hydrated Sodium Carbonate; Natron; Sochal Salt;


* '''అక్షతలు, akshatalu'''
-n.
--consecrated rice; rice sanctified by mixing with turmeric paste and used in ceremonial blessings; (lit..) unbroken grains;
-- సేసబ్రాలు; 


* '''అక్షమాల, akShamAla'''
-n.
--rosary; a chain of beads made of the dried fruits of ''Elaeocarpus ganitrus;''
-- రుద్రాక్షమాల; 


* '''అక్షయం, akshayaM''' 
-n. 
--non-empty; (lit.) one that does not get depleted;


* '''అక్షయ, akshaya'''
-adj. 
--inexhaustible; non empty;


*'''అక్షయ తూణీరం, akshaya tUNIraM'''
-n.
--an inexhaustible quiver; a divine quiver that keeps getting full with arrows as they are used;


* '''అక్షయ పాత్ర, akshaya pAtra'''
-n.
--(1) an inexhaustible pot; a divine dish that keeps getting full with food as it is consumed; 
--(2) cornucopia;


*'''అక్షయ సమితి, akshaya samit'''
-n.
--[math.] non empty set;


* '''అక్షయం, akshayaM'''
-n.
-- non-empty; (lit.) one that does not get depleted;


* '''అక్షరం, aksharaM'''
-n.
--(1) A letter, a single syllable, a character of the alphabet; (lit.) అ నుండి క్ష వరకు ఉన్న అక్షర సముదాయం; 'సున్న లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ హల్లులు + ఒక అచ్చు' కలసి అక్షరాలు ఏర్పడతాయి. (ఒక అక్షరంలో ఒకటికన్న ఎక్కువ అచ్చుకు ఉండడానికి అవకాశం లేదు!) దీనిని ఆంగ్లంలో syllable అంటారు. (A syllable can have one and only one vowel-sound and zero or more consonants); గుణింతాలు (గుణితాక్షరాలు అనాలి!), సంయుక్తాక్షరాలు, అన్నీ ఈ కోవలోకే వస్తాయి;
--(2) one that is beyond space and time; one that cannot be destroyed; (lit.) అ + క్షరం = నాశనము లేనిది;
---ద్విత్వాక్షరం = a twice repeated consonant as in క్క and ప్ప. 
---సంయుక్తాక్షరం = two or more letters united into one syllable as in క్య, ర్ప, , and ర్మ్య, and so on.


* '''అక్షరచణుడు,  aksharacaNuDu'''
- n.
-- scribe; penman; calligrapher; 


*'''అక్షరమాల, akshara mAla'''
-n.
--a string of letters; a word; character string;


*'''అక్షరాలా, aksharAlA'''
-adv.
--literally; in words;


* '''అక్షరాస్యత, aksharAsyata'''
-n.
--literacy; (ant.) నిరక్షరాస్యత;
-- ఆస్యమునందు అక్షరము కలిగి యుండుట. అంటే అక్షరం పలికే శక్తి ఉండుట; ఆస్యము అంటే నోరు;
-- స + అక్షరత = సాక్షరత అన్నా అక్షరాస్యత అన్నా ఒకటే.


* '''అక్షరాస్యుడు, aksharAsyuDu'''
-n. m.
--literate person; 
-- అక్షరాస్యుడు అక్షరము ఆస్యమునందు కలవాడు. (బహువ్రీహి సమాసం);


* '''అక్షవాటము,  akshavATamu'''
- n.
-- gym; gymnasium; a place where wrestlers practice;  తాలింఖానా; జింఖానా; 


* '''అకారాదిక్రమం, akArAdikramaM'''
-n.
--alphabetical order;


*'''అకాల జననం, akAla jananaM'''
-n.
--premature birth;


*'''అకాల ప్రసవం, akAla prasavaM'''
-n.
--miscarriage; untimely delivery;


*'''అక్షాంశం, akshaMSaM'''
-n.
--latitude; parallels of latitude; the imaginary lines parallel to the equator; (rel.) రేఖాంశం.


* '''అక్షి, akshi'''
-n.
--eye;


* '''అక్షికూటం, akshikUTaM'''
-n.
--pupil; iris of the eye;


* '''అక్షిగోళం, akshigOLaM'''
-n.
--eye-ball;


* '''అక్షిపటలం, akshipaTalaM'''
-n.
--cornea; eye-membrane;


* '''అక్షీబము,  akshIbamu'''
- n.
-- (1) drumstick tree; [bot.] ''Moringa oleifera, Moringa pterygosperma, Hyperanthera moringa,
Guilandina moringa'';  మునగ; 
-- (2) a type of sea salt;


* '''అకుంఠితం, akuMThitaM'''
-n.
--(1) unobstructed; 
--(2) sharp;


*'''అక్కు, akku'''
-n.
--chest wall;


*'''అక్కుపక్షి, akkupakshi'''
-n.
-- (1) lean person; starveling;  a person with an undernourished, emaciated look; pauper; దుర్భలుడు; బలహీనుడు; బక్కచిక్కిన; 
-- (2) idler;  useless fellow; తెలివిలేనివాడు; చవట; కొరకురానివాడు; దిక్కుమాలినవాడు; చాతకానిది/చాతకానివాడు; మూర్ఖుడు;
-- (3) [bio.] Jacobin Cuckoo; చాతక పక్షి; ఈ 'చాతక' పక్షి నేల మీద నీటిని తాగక కేవలం వర్షపు నీటితోనే దాహం తీర్చుకుంటూ వర్షం కోసమే ఎదురు చూస్తూ, ఎదురు గా నీరు ఉన్నా తాగక బక్కచిక్కి రొమ్ము/ఛాతీ భాగం కొట్టొచ్చినట్లు కనపడుతుంది.


* '''అక్షౌహిణి,  akshauhiNi'''
- n.
-- a military division comprised of 21,870 chariots, 21,870 elephants, 65,610 horses, and 1, 09, 350 foot-soldiers;  In the great Mahabharata War 18 such divisions are said to have participated;


* '''అక్రమ, akrama'''
-adj.
--improper; disorderly; unjust; unfair;
---అక్రమ భిన్నం = improper fraction; also అపక్రమ భిన్నం;.


*'''అక్రోటు, akrOTu'''
-n.
--Indian walnut; candle nut; [bot.] ''Alcurites moluccana; Juglans regia;''


* '''అఖండం, akhaMDaM'''
-n.
--complete; full; unbroken; undivided;


* '''అఖండ, akhaMDa'''
-adj.
--complete; full; unbroken; undivided;


*  '''అఖండుకం,  akhanDukaM'''
- n.
 -- dwarf coconut;  చెన్నంగి;


* '''అఖాతం, akhAtaM'''
-n.
--bay; sea; naturally formed body of deep water; (lit.) one that was not dug;


* '''అఖాదీ, akhAdI'''
-adj.
--inedible;
---అఖాదీ తైలం = inedible oil.


*'''అఖ్యాతం, akhyAtaM'''
-n.
--predicate;


*'''అఖిల, akhila'''
-adj.
--one that is not broken; one that is not dilapidated; all; full; comprehensive; whole;


*'''అగండ్రపాకు, agaMDrapAku'''
-n.
--a medicinal plant widely found as a weed in cultivated rice paddies; the leaves are used to relieve pain, fever and for relief of skin diseases; [Bot.] ''Ammania vesicatoria; Ammania bacifera'';  అగ్నివేండ్రపు ఆకు; 


*'''అగచాట్లు, agacATlu'''
-n.
--difficulties; troubles;


*'''అగడ్త, agaDta'''
-n. 
--barrier; moat; ditch; trench; 


* '''అగణ్య''',  agaNya
- adj.
-- inestimable; incalculable;


* '''అగదంకారుడు,  agadaMkAruDu'''
- n.
-- (1) medicine man; doctor; physician; 
-- (2) pharmacist; compounder; 


* '''అగదము,  agadamu'''
- n.
-- medicine; 


*'''అగప, agapa'''
-n.
--ladle; large spoon; 


* '''అగపడు, agapaDu'''
-v. i. 
--appear;


* '''అగపాటు, agapATu''' 
-n. 
--appearance;


*'''అగమ్య, agamya'''
-adj.
--unreachable; unapproachable;


*'''అగమ్యగోచరం, agamyagOcaraM'''
-n.
--a state in which no solution is discernible; no light at the end of the tunnel; confused state;


*'''అగరు చెట్టు, agaru ceTTu'''
-n.
-- eaglewood tree; aloe-wood tree; a superior kind of sandalwood;


*'''అగరువత్తి, agaruvatti'''
-n.
--incense stick; joss stick; a wick made of fragrant incense; (note) no relation to agar;


* '''అగరుశొంఠి, agaruSoMThi'''
-n.
--[Bot.] ''Cissampelos hexandra'';


* '''అగస్త్య, agastya'''
-n.
--(1) Canopus; the star Canopus in the constellation Carina, the keel; Canopus is the second brightest star in our sky, next only to Sirius;
--(2) [Bot.] ''Agati grandiflora'';


* '''అగస్త్యభ్రాత, agastyabhrAta'''
-n.
--come-upper; a newcomer who tries to be a big shot; a fool; 
-- పేరూ ఊరూ లేనివాణ్ణి అంటే అప్రసిద్ధుణ్ణి అగస్త్య భ్రాత అంటారు. &quot;ఎవరో ఒకరు — అప్పటి వరకూ అప్రసిద్ధుడు&quot; అనే అర్థంలో అగస్త్య భ్రాత అనడం ఈ నాటికీ ఉంది.


* '''అగసాలె,  agasAle'''
- n.
-- goldsmith; 


* అగ్గవ, aggava
- adj.
-- cheap; inexpensive; in good supply;


* '''అగ్రం, agraM'''
-n. 
--(1) tip; apex; terminal; peak; summit; 
--(2) cape; the tip of a landmass; 
--(3) beginning; end;


*'''అగ్రగణ్యుడు, agragaNyuDu'''
-n. m. 
--foremost person; leading authority; topper;


* '''అగ్రగామి, agragAmi'''
-n.
--front runner; leader; topper; 


* '''అగ్రజుడు, agrajuDu'''
-n. m.
--firstborn; elder brother;


* '''అగ్రతాంబూలం, agratAMbUlaM'''
-n.
--highest honor; this honor is rendered by making the first offer of a betel leaf and betel nut to an individual in a group;


* '''అగ్రహారం, agrahAraM'''
-n. 
--a village with a string of agricultural fields; (Lat. agros = field); typically, a village whose residents are predominantly Brahmins who received lands as gifts or grants from the ruling king;
-- రాజు బ్రాహ్మణులకిచ్చు యీనాము, బ్రాహ్మణులు మాత్రము నివసించు గ్రామమును అగ్రహారం అంటారు. ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే, బ్రాహ్మణుల ఇండ్లవరుస (వీథి)ని అగ్రహారము అని పిలుస్తున్నారు. సర్వసాధారణంగా ఈ ఇండ్లు ఒకదానిని ఒకటి ఆనుకొని వుంటాయి. మధ్యలో ఖాళీ స్థలమేదీ వుండదు. (Row Houses);
-- అగ్రహారములలో కొన్ని రకములు:

· సర్వాగ్రహారము = a village free from all tax.

· శ్రోత్రియాగ్రహారము = a village granted at a certain fixed assessment.

· జోడి అగ్రహారము / బిల్మకా అగ్రగారము / కట్టుబడి అగ్రహారము = a village granted at a rent which fluctuates with the produce

అగ్రహారములకు కొన్ని ప్రముఖ ఉదాహరణలు:

కూచిపూడి అగ్రహారం, తాళ్ళపాక అగ్రహారం, ముంగండ అగ్రహారం;


* '''అగాధం, agAdhaM'''
-n.
--(1) abyss; extremely deep hole; 
--(2) black hole;


* '''అగార్, agaar''' 
- n.
-- Agar;
-- అగార్ అనే పదార్ధము గ్రసిలరియా అనే సముద్రపు నాచు నుండి వస్తుంది. ఇది ఒక జిగురు పదార్ధం లాటిది. ఎక్కువగా మైక్రోబయాలజీ ప్రయోగశాలలో  ఉపయోగిస్తారు. దీని ప్రత్యేకత ఏమిటంటే ఇది నీటిలో మరిగించి నప్పుడు కరిగి నీటి లాగే ఉంటుంది. తిరిగి చల్లార్చే సరికి జెల్లీ లాగా గడ్డకడుతుంది. అందుచేత దీన్ని జెల్లీ గా, ఐస్ క్రీమ్, లలో వాడతారు. ఇప్పుడు జెలటిన్ కి బదులుగా విజిటబల్ జెలటిన్ గా మనం తరచు చూస్తూ ఉంటాం తింటూ ఉంటాం కూడా. దంత వైద్యులు కూడా వాడే వారు అచ్చు పోయటానికి; 


* '''అగ్గి, aggi'''
-n.
--fire; (syn.) అగ్ని;


* '''అగ్గిపుల్ల, aggipulla'''
-n.
--match stick;


* '''అగ్గిపెట్టె; aggipeTTe''' 
-n. 
-- matchbox;


* '''అగ్ని, agni''' 
-n. 
--(1) fire; 
--(2) the Fire God;


*'''అగ్నిక, agnika'''
-adj.
--igneous; (Lat. ignis = fire);


*'''అగ్నికణం, agnikaNaM'''
-n.
--spark;


*'''అగ్నిచూర్ణం, agnicUrNaM'''
-n. 
--gunpowder,


* '''అగ్నిజ్వాల, agnijvAla'''
-n. 
--flame;


* '''అగ్నిపర్వతం, agniparvataM''' 
-n.
--volcano;


* '''అగ్నిపరీక్ష, agniparIksha'''
-n.
--ordeal-by-fire; severe test; confirmatory test; 


* '''అగ్నిమంత, agnimaMta'''
-n.
--a herb that is used to induce sterility in females; [bot.] Clerodendrum phlomidis;


* '''అగ్నిమాంద్యం, agnimAMdyaM'''
-n.
--dyspepsia; loss of appetite;


*'''అగ్నిమాత, agnimAta'''
-n.
--Ceylon leadwort; [bot.] ''Plumbago zeylanicum'';


*'''అగ్నిమాపకపు దళం, agnimApakapu daLaM'''
-n.
--firefighters; fire brigade; the civil service crew whose responsibility is to put out fires and rescue people; (note.) The term అగ్నిమాపక దళం is a mis-translation; అగ్నిమాపక దళం literally means &quot;fire-measuring squad.&quot;


*'''అగ్నిమాపక యంత్రం, agnimApaka yaMtraM'''
-n.
--fire-engine;


'''* అగ్నిముఖి,  agnimukhi'''
- n.
-- [bot.] ''Semecarpus anacardium''; 
-- జీడిమామిడి; ముంతమామిడి; మొక్క మామిడి;


* '''అగ్నివేండ్రపాకు , agnivEMDrapAku'''
-n. 
--a common weed found in many cultivated areas;  [bot.]  '''Ammannia baccifera Linn'''.; 
-- అగండ్రపాకు; 


*'''అగ్నిశిఖ, agniSikha'''
-n.
--(1) flame; 
--(2) saffron; 
--(3) [bot.] ''Gloriosa superba'';


*'''అగ్నిశిల, agniSila'''
-n.
--igneous rock;


*'''అగ్నిసంస్కారం, agnisaMskAraM'''
-n.
--cremation;


*'''అగురు, aguru'''
-n.
-- (1) khus khus grass; [bot.] ''Andropogon muricatus''; అవురు గడ్డి; అగరుకర్ర నుంచి తీసిన పరిమళ ద్రవ్యం; 
-- (2) [bot.] ''Dalbergia latifolia''; ఇరుగుడు చెట్టు; చిట్రేగి;


*'''అగోచర, agOcara'''
-adj. 
--imperceptible;


*'''అఘోరించు, agOriMcu'''
-v. i.
--lament loudly; cry; 


* '''అజ్ఞేయం,  aj~nEyaM'''
- n.
- unknowable; one that cannot be known; (this is not the same as &quot;unknown&quot;);


*'''అచక్రీయ, acakrIya'''
-adj.
--acyclic;


*'''అచంచల, acaMcala'''
-adj. 
--steady; firm; (lit.) immobile; 


* '''అచట, acaTa'''  
-adv. 
--there;


*'''అచ్చంగా, accaMgA'''
-adv.
--with all the rights;


*'''అచల, acala'''
-adj.
--immovable; stationary;


*'''అచింత్యం, aciMtyaM'''
-n.
--(1) unthinkable; beyond grasp;
--(2) one followed by 31 zeros in the traditional Indian method of counting; 10&lt;sup&gt;31&lt;/sup&gt;;


*'''అచిరాంశువు, acirAMSuvu'''
-n.
--(1) spark; lightning; 
--(2) bubble; (lit.) a short-lived entity;


*'''అచ్చివచ్చు, accivaccu'''
-v. i.
--one bearing good luck;


*'''అచ్చు, accu'''
-adj.
--(1) exact; copy; 
--(2) printed;


*'''అచ్చు, accu'''
-n.
--(1) vowel; 
--(2) print, as opposed to handwritten; 
--(3) stamp; brand; 
--(4) die; machine pattern;
--(5) slab; chunk;


*'''అచ్యుతం, acyutaM'''
-n.
--steady; permanent; one without change; one that does not have a destructive end;


*'''అచేతన, acEtana'''
-adj.
--lifeless;


*'''అజంతం, ajaMtaM'''
-n.
--[gram.] vowel-ending language; (ety.) అచ్ + అంతం;


*'''అజగరం, ajagaraM'''
-n.
--python; a large snake; mountain snake;


*'''అజప, ajapa'''
-adj. 
--un-repeated; (ant.) జప;


*'''అజము, ajamu'''
-n. 
--enzyme; (ety.) in Sanskrit అజహర్లక్షణం is a figure of speech. Here a word conveys a lot more than what it literally means, without losing its original meaning. An enzyme or a catalyst also performs an analogous function in chemical reactions.


*'''అజమోద, ajamOda'''
-n. 
--Bishop's weed; [bot.] ''Apium graveolens; Apium involucratum;''


*'''అజరం, ajaraM'''
-n. 
--one without old age;


* '''అజరామరం, ajarAmaraM'''
-n.
--eternal; one that does not age or die;


* '''అజశృంగి, ajaSRMgi'''
-n.
--a shrub used as a remedy for sore eyes; [Bot.] ''Odina wodier''; జుష్టపు చెట్టు;


* '''అజస్రం, ajasraM'''
-n.
--direct; uninterrupted; innumerable;


* '''అజస్ర ప్రవాహం, ajasra pravAhaM'''
-n.
--[phy.] direct current; a type of electrical current, such as the one produced by a battery; the other one being alternating current, the type of current commonly found in homes;;


* '''అజహర్లక్షణం, ajaharlakshaNaM'''
-n. 
--[gram.] usage of a word to imply a far broader meaning than the literal meaning, as in నాలుగు రుచులు తినాలి which means one should try foods of all tastes, rather than one should try four tastes;


* '''అజ్ఞాతం, aj~nAtaM'''
-n.
--incognito; unknown;


* '''అజ్ఞాతవాసం, aj~nAtavAsaM'''
-n.
--living incognito;


* '''అజ్ఞానం, aj~nAnaM'''
-n. 
--ignorance;


* '''అజినోమోటో, ajinOMOTO''' 
- n.
-- Monosodium glutamate; MSG; a salt of glutamic acid;
-- గ్లుటామిక్ ఏసిడ్ మన శరీరం లో తయారు అవుతుంది. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా MSG చైనీస్ వంటలలో  వాడకంలో ఉంది. FDA ఈ పదార్థాన్ని &quot;GRAS (Generally Recognized As Safe) జాబితాలో ఉంచింది. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా MSG తొ తల నొప్పి, చెమటలు పట్టడం, ఛాతీ నొప్పి వగైరా ఇబ్బందులు రావటం వల్ల దీని వాడకం ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదేమో అని సందేహాలు వస్తున్నాయి. 


* '''అజిమత్, ajimat''' 
-n. 
--azimuth; the position of an object in the sky; above the horizon in degrees; దిగంశం;


* '''అజీర్ణం, ajIrNaM''' 
-n. 
--indigestion;


* '''అజీర్తి, ajIrti''' 
-n. 
--indigestion;


* '''అటక, aTaka'''
-n. 
--attic; loft;


* '''అటకలి, aTakali'''
-n. 
--degreaser; any substance that helps in removing grease;


* '''అటకాయించు, aTakAyiMcu'''
-v. t. 
--obstruct; prevent; stop;


* '''అటరూషం, aTarUshaM'''
-n. 
--a tree; [Bot.] ''Justicia adhatoda'';


* '''అటవి, aTavi'''
-n.
--forest;


* '''అటవీసంపద, aTavIsaMpada'''
-n.
--forest resources; forest wealth;


* '''అట్ట, aTTa'''
-n. 
--(1) cardboard; 
--(2) cover for a book; 
-- (3) any support to hold a writing paper;
--(4) a piece of leather or carboard cut for shoes;


* '''అట్టచెట్టు, aTTaceTTu'''
- n. 
--cardboard plant; [bot.] ''Zamia furfuracea''; 


* '''అట్టహాసం, aTTahAsaM'''
-n. 
--(1) pomp; ostentation; much ado; 
--(2) loud and noisy laughter;


* '''అట్లకాడ, aTlakADa'''
-n. 
-- spatula; a kitchen instrument to lift crepes or pancakes from a pan;
-- సలాకి; 

* '''అటుకమామిడి, aTukamAmiDi'''
-n. 
-- Spreading hogweed; [bot.] ''Boerhaavia diffusa'' of the Nyctaginaceae family; 
-- ఈ మొక్క మన ప్రాంతం అంతటా రహదారుల పక్కన, పెరటి దొడ్లలో, తోటలలో, పొలాల్లో కలుపుమొక్కగా పెరుగుతుంది. ఈ మొక్క నేలను అంటుకుని చుట్టూ వ్యాపిస్తుంది. వేళ్ళు నేలలో బాగా లోతుకు వ్యాపిస్తాయి.
-- an important medicinal plant; ఈ మొక్క మొత్తం పచ్చిది కానీ, ఎండుది కానీ  మూత్రకారిగా పేరొందిన ' పునర్నవా' అనే ఔషధానికి ప్రధానమైన  వనరు. కాండం కంటే ఆకులు, పూలు, వేళ్ళు ఔషధపరంగా ప్రయోజనకరమైనవి.   'పునర్నవా'  పాండురోగాన్నీ, రక్త పిత్తాన్నీ,వాపులనూ, వ్రణాలనూ, శ్లేష్మాన్నీ పోగొట్టి మూత్రం జారీచేస్తుంది.
-- అటిక మామిడి; గుడ్ల మల్లి; [Sans.] పునర్నవా; శ్వేత పునర్నవా; రక్త పునర్నవా; 
-- గలిజేరు మొక్క (Trianthema portulacastrum) resembles this, but it is different;


* '''అట్టు, aTTu'''
-n. s. 
--crepe; thin pancake;
---పెసరట్టు = crepe made out of green gram and topped, usually with diced onions.


* '''అట్లు, aTlu'''
-n. pl. 
--crepes; thin pancakes;
---అట్లు = crepes; pancakes;
-adv.
--that way
---అట్లే చేద్దాం =   we shall do it that way.

* '''అడంగు, aDaMgu''' 
- n.
-- destination; a place of residence; a terminal;


* '''అడ, aDa'''
-n. 
--clot; clump; limp; mass; matted mass;


* '''అడకట్టు, aDakaTTu'''
-v. i. 
--clot; become clotted;


* '''అడకత్తెర, aDakattera''' 
-n.
--nut cracker;


* '''అడపము,  aDapamu'''
- n.
-- fanny pack; a small sac, used in bygone days, to carry betel leaves and nuts; 


* '''అడపాదడపా, aDapAdaDapA&lt;/br&gt;'''
-adv.
--now and then; once in a while;


* '''అడవి, aDavi'''
-adj.
--forest; wild; 
-n. 
--forest; wilderness; jungle; 
---కారడవి = dark forest. 
---చిట్టడవి = dense forest.


* '''అడవి అత్తి, aDavi atti'''  
-n. 
--[Bot.] ''Ficus hispidia'';


* '''అడవి అరటి,  aDavi araTi''' 
- n. 
-- wild plantain; [ Bot.]  ''Musa acuminATa'';


* '''అడవి అరళి, aDavi araLi''' 
- n.
-- Suicide tree; grey milkweed; jungle mango; pong-pong; [bot.] ''Cerbera odollam'' of the Oleander family;  
-- It yields a potent poison, often used for suicide or murder. Cerbera odollam bears a close resemblance to the Oleander bush, another highly toxic plant from the same family.

 
* '''అడవి అవిసె, aDavi avise''' 
-n. 
--wild variety of a linseed; [bot.] ''Bauhimia parviflora;''


* '''అడవి ఆముదపుచెట్టు aDavi AmudapuceTTu''' 
-n. 
-- wild castor plant; [bot.] ''Jatropha gossypifolia'' of the Euphorbiaceae family; ''Baliospermum montanum;''
-- ''Jatropha curcas'' is నేపాళం మొక్క;
-- [Sans.] వన ఏరండ;


* '''అడవి ఉల్లి, aDavi ulli''' 
-n. 
--wild variety of an onion; Indian squill; [bot.] ''Urginea indica'';


* '''అడవి కంద, aDavi kaMda''' 
-n. 
--a wild variety of a bulbous esculent root [bot.] ''Amorphophallus campanulatus'';


* '''అడవి కాకర, aDavi kAkara''' 
-n. 
--wild bitter gourd; [bot.] ''Momordica cochinchinensis''; ''Momordica dioica'';  కంచె కాకర; 


* '''అడవి గన్నేరు, aDavi gannEru'''
-n. 
--[bot.] ''Plumeria alba'';


* '''అడవి గాడిద, aDavi gADida'''
-n. 
--wild ass; [bio.] ''Equs hemionus;''


* '''అడవి  గోగు, aDavi  gOgu'''
-n. 
-- yellow silk-cotton tree; [bot.] ''Cochlospermum religiosum'' of the Bixaceae family;
-- same as అడవి బూరుగ; కొండగోగు; కొండ బూరుగ; 


* '''అడవి  గోరంట, aDavi gOraMTa''' 
-n. 
--[bot.]  ''Erythroxylum indicum'' Linn. of Linaceae family; పగడం చెట్టు;


* '''అడవి చింత, aDavi  ciMta''' 
-n. 
--(1) [bot.] ''Desmodium heterocarpon'' Linn.;  
--(2) [bot.] ''Solanum anguivi'' Lamk.; root extract is used by tribals for asthma, fever and worm complaints; the juice of the leaves, mixed with ginger juice is used to stop vomiting;


* '''అడవి చిక్కుడు, aDavi cikkuDu'''
-n. 
--a wild variety of a creeper resembling beans; [bot.] ''Dolichos tetraspermus''; ''Clitoria ternatea''; 
--గిరికర్ణి; గంటెన; కోనచిక్కుడు; 


* '''అడవి జంతువు, aDavi jaMtuvu'''
-n. 
--wild animal;


* '''అడవి జీలకర్ర, aDavi jIlakarra'''
-n. 
--a wild variety of cumin seed; [bot.] ''Vernonia anthelmintica''; 
-- [Sans.] వనజీరక;


* '''అడవి తీగ ద్రాక్ష, aDavi tIga drASkha'''
-n. 
--a large, weak-stemmed climbing shrub; [bot.]  ''Ampelocissus latifolia'';


* '''అడవి తీగ మల్లి, aDavi tIga malli'''
-n. 
--a shrub; [bot.]  ''Jasminum auriculatum'' Vahl.


* '''అడవి తుమ్మ, aDavi tumma'''
-n. 
--Silver thorned babul tree; [bot.] ''Acacia arabica'';


* '''అడవి తెల్లగోరింట, aDavi tellagOriMTa'''
-n.
--wild white indigo; [bot.] ''Baptisia lactea;''


* '''అడవి దున్న, aDavi dunna'''
-n. 
--wild buffalo;


* '''అడవి నాభి, aDavi nAbhi'''
-n. 
--[bot.] ''Gloriosa superba''; an elegant climber with beautiful flowers; tubers are poisonous and are used to induce abortion;


* '''అడవి నిమ్మ, aDavi nimma'''
-n.
--wild lime; [bot.] ''Limonia monophylla; Atlantia monophylla'';


* '''అడవి నెల్లి, aDavi nelli'''
-n. 
--a bush; [bot.] ''Croton repandum'';


* '''అడవి పంది, aDavi paMdi'''
-n. 
--wild boar; [bio.] ''Sus scrofa'';


* '''అడవి పసుపు, aDavi pasupu'''
-n. 
--wild variety of a turmeric root; [bot.] ''Curcuma aromatica'';


* '''అడవి పిల్లి, ADavi pilli'''
-n. 
--jungle cat; [bio.] ''Felis chaus'';


* '''అడవి పొట్ల, aDavi poTla'''
-n. 
--[bot.] ''Trichosanthes cucumerina''; [Sans.] పటోల;


* '''అడవి బాదం,  aDavi bAdaM'''
- n.
-- [bot.] ''Sterculia foetida;'' ‎''Swietenia ‎mahogany;'' As a timber, both Swietenia macrophylla and Swietenia mahogoni are both grown in plantations in several Asian countries such as Fiji, Indonesia, India, and Bangladesh and this plantation mahogany timber is the main source of the world's current supply of &quot;genuine mahogany;&quot; 
-- ఈ చెట్ల కాయలు అడవుల్లో కనిపిస్తాయి. ఇవి జిల్లేడకాయను తలపించే ఆకారంలో వుండే నలుపు, తెలుపు గింజలు కలిగిన కాయలు. ఒక్కొక్క కాయ అరచేతిలో ఇమిడిపోయే పరిమాణంలో వుంటాయి. ఈ కాయలు రెండు చిప్పల్లా చాలా వరకు చెట్లపైనే సహజంగా విడిపోతాయి. లోపల డొల్లగావుండే ఈ కాయ పన్నెండు నుండి ఇరవై వరకు గింజలు కలిగి వుంటుంది. సుమారు రెండు/మూడు సెంటీమీటర్ల పొడవు వుండే వీటి గింజలు మెత్తగా,కొంచెం తియ్యగా కొబ్బరి రుచిని కలిగివుంటాయి. గింజలపై నల్లని లేదా తెల్లని పొరను తీసి వీటిని తింటారు.
-- ఏనుగు బాదం; గుర్రపు బాదం; చేదు బాదం; 


* '''అడవి బీర, aDavi bIra'''
-n. 
--a creeper; [bot.] ''Luffa accutangula'';


* '''అడవి  బూరుగ, aDavi bUruga'''
-n. 
--a small tree; the tree yields a valuable gum used in local medicines;  the floss from the seeds is used for stuffing cushions;  [bot.]  ''Bombax religiosum'' Linn.; ''Cochlospermum gossypium'' DC; ''Bombax ceiba'';


* '''అడవి బేరి, aDavi bEri'''
-n. 
--achras;


* '''అడవి మందార, aDavi maMdAra''' 
-n. 
--[bot.] ''Bauhinia purpuera''; a tree with light purple flowers found in Indian forests; also called దేవకాంచనం; 


* '''అడవి మల్లె, aDavi malle'''
-n. 
--a wild variety of a climbing shrub resembling jasmine;  
--(1) [bot.] ''Jasminum angustifolium'';  శ్రీమల్లి; గండుమల్లి; లింగమల్లి; కాకిమల్లి; 
--(2) [bot.] Jasminum arborescens'' Roxb.; నాగమల్లి; 
--(౩) [bot.] ''Jasminum auriculatum''; అడవి తీగమల్లి;
--(4) [bot.] ''Jasminum pubescens''; అడవి మల్లి;
--(5) [bot.] ''Jasminum multiflorum, Jasminum gracillimum, Jasminum bifarium, Jasminum elongatum''
-- [Sans.]  ఆస్పోట; 


* '''అడవి మామిడి, aDavi mAmiDi'''
-n. 
-- Hog plum; Wild mango; a wild variety of a mango tree; [bot.] ''Spondias magnifera''; A small, deciduous tree commonly found in tropical areas that belongs to the Anacardiaceae family.
-- అంబాళము; కొండ మామిడి; [Sans.] అమాత్రకం;


* '''అడవి మునగ, aDavi munaga'''
-n. 
--a wild variety of a drumstick tree; [bot.] ''Hedysarum sennoides'';


* '''అడవి మొల్ల, aDavi molla'''
-n. 
--[bot.] ''Jasminum ariculatum'';


* '''అడవి వెల్లుల్లి, aDavi vellulli'''
-n.
--[bot.] ''Allium canadense'';


* '''అడసాల, aDasAla'''
-n.
--kitchen;


* '''అడ్డంకి, aDDaMki'''
-n.
--hindrance; obstacle;


* '''అడ్డ, aDDa'''
-n. 
--a volumetric measure of the pre-Independence era; 
--2 మానికలు (శేర్లు) = 1 అడ్డ; 2 అడ్డలు = 1 కుంచం;


* '''అడ్డకట్టు, aDDakaTTu'''
-n. 
--weir; dam; anicut;


* '''అడ్డగాడిద, aDDagADida'''
-n. 
--(1) mule; (lit.) crossed donkey; 
--(2) useless fellow;


* '''అడ్డగోలుగా,  aDDagOlugA'''
- adv. 
-- irregularly; illogically; without rhyme or reason; not straightforwardly; crookedly;


* '''అడ్డదిడ్డం,  aDDadiDDaM'''
- n. 
-- irregular; not straightforward; crooked;


* '''అడ్డమైనవాళ్లు, aDDamainavALLu'''
-n. 
--every Tom, Dick, and Harry;  (lit.) everyone that one encounters;


* '''అడ్డసరం, aDDasaraM'''
-n.
--Malabar nut; [bot.] ''Adhatoda vasica; Adhatoda zeylanica; Justicia  adhatoda;''  
---(note) Adhatoda in Tamil means a plant shunned by herbivores. Propagated easily by cuttings, this plant grows from 8 to 14 feet and has attractive white flowers. It needs very little water and can be useful as a hedging plant. This is useful for curing coughs, colds, and asthma;
--[Sans.] అటరూష;


* '''అడ్డా, aDDA '''
-n. 
--residence; abode; locality; suitable place; framework; 
-- స్థావరము; నివాసస్థానం; ఠావు; ఉనికిపట్టు; అనువైన గది;


* '''అడ్డాకు, aDDAku '''
-n. 
--Maloo Creeper; a leaf widely used in India to prepare biodegradable leaf-plates for serving food; [bot.] ''Bauhinia vahlii''; ''Panera vahlii'';
-- సాధారణంగా ఆకులన్నీ నిలువుగా వుంటాయి. కొద్ది రకాలు మాత్రం అడ్డంగా వుంటాయి. అందులో Bauhinia vahlii అనే తెగకు చెందిన ఒక భారీ తీగ తాలూకు ఆకులు దృఢమైన కాడ కలిగి, పెద్దవిగా వుంటాయి. ఈ తీగ నార కూడా పటిష్ఠంగా వుండి బలమైన తాళ్లలా ఉపయోగపడతాయి. వీటి ఆకు వెడల్పుగా వుండి రెండు భాగాలుగా విడిపోయి, రెండాకులులా కనిపిస్తాయి. అందుకే వీటిని &quot;అడ్డాకులు&quot; అంటారు. చెట్టు నుండి విడదీసిన తర్వాత కూడా పటిష్ఠంగా వుండే ఈ ఆకులు ఎండినా కూడా చిరగకుండా వుంటాయి. అందుకే వీటితో భోజనానికి ఉపయోగించే విస్తరాకులను తయారుచేస్తారు.


* '''అడ్డాట, aDDATa'''
-n.
--a card game with a mild resemblance to Bridge in which the jack and nine are the high cards;


* '''అడ్డాలు, aDDAlu'''
-n. 
--arms held crosswise to hold a baby; motherly support to anything in its infancy; 
 

* అడితి,  aDiti
- n.
-- commission; premium; a percentage of the value of a transaction a trader (middleman) charges;  
--  తరుగు; 


* '''అడిదం, aDidaM'''
-n.
--sword;


* '''అడియాలము, aDiyAlamu'''
-n. 
--token; sign; symbol; 


* '''అడియాస, aDiyAsa'''
-n. 
--disappointment; unfulfilled desire; empty fancy; hope against hope;
-- అడి + ఆశ =  excessive desire


* '''అడియెత్తు,  aDiyettu'''
- n.
- wooden shoe; clog; 
-- అడుగు + ఒత్తు = foot + support


* '''అడుగడుగునా, aDugaDugunA'''
-adv. 
--at every step; every step of the way; 


* '''అడుగు, aDugu'''
-n. 
--(1) bottom; base;
--(2) foot; step; pace;
--(3) foot; twelve inches; 
-v. t.
--ask; request;


* '''అడుజు,  aDuju'''
- n.
- Mountain hawk-eagle; a type of hawk (డేగ); [biol.] ''Spizaetus nipalensis'' of the యాక్సిపిట్రినే (Accipitrinae) family commonly found in mountain regions of India and Sri Lanks; 


* '''అడువ,  aDuva'''
- adj. 
-- old; out-dated; ruined; dilapidated;
-- అడుగు పట్టినది --&gt; అడుగు వట్టింది --&gt; అడువ --&gt; అడవ
-- అడవ సరుకు =  date-expired merchandise; 
-- అడవ బాకీ = కాలదోషం పట్టిన బాకీ;


* '''అడుసు, aDusu'''
-n.
--mud; clay;
---aడుసు తొక్కనేల? కాలు కడుగనేల? = why step in the mud and why wash the feet? why err and why retract?


* '''అడ్డ,  aDDa'''
- n.
-- a volumetric measure of a bygone era before the metric system;
-- 4 గిద్దలు = 1 సోల; 2 సోలలు = 1 తవ్వ; 2 తవ్వలు = 1 మానిక; 2 మానికలు = 1 అడ్డ; 2 అడ్డలు = 1 కుంచం;


* '''అడ్డు, aDDu'''
-n.
--(1) obstacle; barrier; hindrance;
--(2) a challenge bid in the card game అడ్డాట that is analogous to the &quot;double'' in Bridge;


* '''అడ్డుకోత, aDDukOta'''
-n.
--(1) cross-section; &lt;/br&gt;
--(2) cross rough in a game of cards;


* '''అడ్డుగడియ, aDDugaDiya''' 
-n. 
--bolt; dead-bolt; a wooden slat or an iron bar used to block a door from inside;


* '''అడ్డుగోలుగా, aDDugOlugA''' 
-adv. 
--out of context; out of order; illogically; 


'''* అణకడం, aNakaDaM''' 
- n.
-- the time period after a hen stops laying eggs; 
-- కోడి తనగుడ్లను పెట్టడం ఆపివేసిన తర్వాత సమయాన్ని అణకడం అంటారు. అణకడం ఆరంభమయిన కొద్ది రోజుల్లో పొదిగే గుణాన్ని కోడిపెట్ట కోల్పోతుంది. అందుకే అణికినప్పుడే అదునైన సమయమని బాతుగుడ్లను ఆ గంపలో కోడిగుడ్లతో పాటు పెట్టేస్తారు. 


* '''అణగదొక్కు, aNagadokku '''
-v. t. 
--crush; suppress;


* '''అణ్వస్త్రం, aNvastraM'''
-n. 
--atomic weapon; atomic bomb;  fission bomb; (rel.) కణ్వస్త్రం;


* '''అణా, aNA'''
-n.
--(1) one-sixteenth part; 
--(2) a coin of the British era which is one-sixteenth part of a rupee; 
---అణా వంతు = one-sixteenth part of the capital or equity.
---అణా ఎత్తు = one-sixteenth part of a తులం, a weight measure.


* '''అణువు, aNuvu'''
-n.
--atom; (note) There is some disagreement about the correct translations for atom and molecule. The translations suggested here, with the coining of a new word for molecule, are far superior. (rel.) పరమాణువు; బణువు; రేణువు; నలుసు; కణం;


* '''అణుభారం, aNubhAraM'''
-n.
--[chem.] atomic weight or mass; This quantity is not really the weight of an atom. It gives only a comparative measure of the relative masses of atoms. Although it is easier to assign a mass = 1 to Hydrogen, it was decided that the relative weights be given with respect to Oxygen.


* '''అణుసిద్ధాంతం, aNusiddhAMtaM'''
-n.
--atomic theory; the theory that says that matter is comprised of indivisible units called atoms;


* '''అణుశకలం, aNuSakalaM'''
-n.
--ion; (lit.) fragment of an atom; an atom that has either gained an electron or lost an electron;


* '''అణుశకలావరణం, aNuSakalAvaraNaM'''
-n.
--[phy.] ionosphere;


* '''అణుశక్తి, aNuSakti'''
-n.
--atomic energy;


* '''అతంత్ర, ataMtra'''
-adj.
--unrestrained; unstable; non-standard; (rel.) స్వతంత్ర; పరతంత్ర;


* '''అత్తం, attaM'''
-n. 
--bunch; a comb-shaped bunch of bananas, plantains, etc.;


* '''అత్త, atta'''
-n.
--(1) aunt; father's sister; 
--(2) mother-in-law;


* '''అత్తమామలు, attamAmalu'''
-n. pl.
--mother-in-law and father-in-law; 


* '''అత్తరు, attaru'''
-n.
--attar; scent; a concentrated fragrant liquid; distilled extract of పన్నీరు;


* '''అత్తవారు, attavAru'''
-n. 
--the in-laws; (lit.) mother-in-law's side;


* '''అత్తు, attu'''
-n.
--[gram.] the short vowel అ;


* '''అత్యధికం, atyadhikaM'''
-n.
--maximum;


* '''అత్యయిక పరిస్థితి, atyayika paristiti''' 
- n.
-- emergency situation;


* '''అత్యల్పం, atyalpaM'''
-n.
--minimum;


* '''అత్వం, atvaM'''
-suff.
---ivity
---వాహకత్వం = conductivity.
---అవరోధకత్వం = resistivity.


* '''అత్యాశ, atyASa'''
- n.
-- greed; avarice; rapacity; graspingness; cupidity; avidity; materialism; pleonexia; money-grubbing; intemperance; esurience;


* '''అతి, ati'''
-pref.
--excessive; exceed; 
---అతిమధురం, = (1) extremely sweet; (2) licorice.


* '''అతిక్రమణ, atikramaNa'''
-n.
--transgression; exceeding the limit; violation;


* '''అతిక్రమించు, atikramiMcu''' 
-v. i. 
--transgress; exceed imposed limits;


* '''అతిగమించు, atigamiMcu'''
-v. t. 
--(1) overtake; 
--(2) exceed;


* '''అతిథి, atithi'''
-n. 
--guest;


* '''అతిబల, atibala''' 
- n.
-- Indian Mallow; (bot.) ''Abutilon indicum'' of the Malvaceae family; a common roadside weed found in India; Widely used in Ayurvedic medicines;
-- దువ్వెన బెండ; తుత్తురు బెండ; 


* '''అతిమధురం, atimadhuraM'''
-n.
--(1) extremely sweet; 
--(2) licorice; the root of this plant has medicinal properties and is widely used in Ayurveda; [bot.] ''Glycyrrhiza glabra;'' (Br.) liquorice;
-- {Sans.] 'యష్టిమధు' అంటే 'తీపి కర్ర' అని అర్థం. ఆయుర్వేదంలో దీనిని ఒక 'మహా మూలిక'గా పరిగణిస్తారు;
--(3)  [bot.] ''Glycine abrus'' or ''Abrus precatorus,''  known as Indian Wild Licorice or the Rosary Pea or గురిగింజ, is different. The reddish seeds resembling corals are popular in necklaces, even though they are believed to contain &quot;abrin,&quot; one of the most toxic substances known; the roots, however, have medicinal properties. 


* '''అతిముక్తం, atimuktaM'''
-n. 
-- (1) [bot.] ''Gaerthera racemosa; Hiptage madablota;'' 
-- (2) [bot.] ''Ougeinia dalbergioides'' Benth.; 


* '''అతిమృదువైన, atimRduvaina'''
-adj. 
-- diaphanous;


* '''అతివస, ativasa'''
-n. 
--[bot.] ''Aconitum heterophyllum;'' [Hin.] Atis; అతివిష;


* '''అతివృష్టి, ativRshTi'''
-n. 
--excessive rains; (ant.) అనావృష్టి;


* '''అతిశయోక్తి, atiSayOkti'''
-n. 
--hyperbole; exaggeration;


* '''అతిసారం, atisAraM'''
-n. 
--diarrhea;


* '''అత్తి, atti'''
-n. 
--country fig; [bot.] ''Ficus glomerate;''


* '''అత్తిపత్తి, attipatti'''
-n. 
-- touch-me-not; shy plant;  [bot.] ''Mimosa pudica;''of the fabacea family; ''Biophytum sensitivum;'' 
-- పుడికా అంటే లేటిన్ భాషలో సిగ్గు అని అర్ధం; 
-- ఈ మొక్క ఆకులు తాకిన వెంటనే లోనికి ముడుచుకుంటాయి. ఎందుకంటే అవి వాటిని తినే జంతువులుకు అందకుండా, ఆకు ముడుచు కోడం వల్ల ఎండింది అని భ్రమ కలిపించడం ఒక కారణం. ఇంకా కీటకాలు చేరకుండా ఉండటం ఇంకో కారణం. ఇది భక్షక జంతువుల నుంచి రక్షక చర్య (predator avoidance mechanism). ఇలా ఆకులు /లేదా శరీర భాగాలు బాహ్య ప్రేరణకి ప్రతిస్పందించ దాన్ని అదిశ ప్రేరణ గతి (nastic movement) అంటారు. ఇక్కడ ఈ మొక్కలో ఉన్నట్టు స్పర్శకి, లేదా గాలికి స్పందిస్తే దాన్ని seismo nastic movement అనీ, వేడికి స్పందిస్తే thermo nastic అనీ, రాత్రి వేళ ముడుచుకుంటే nictonastic అనీ అంటారు. ఇక్కడ ఈ మొక్కలో స్పర్శ, నిశా ప్రేరిత చలనం ఉంటుంది (seismo &amp; nictonastic movement).
-- అలంబుస; ముడుగుదామర; సోకుముడుగు; సిగ్గాకు; నిద్ర గన్నిక; నీ సిగ్గు చితక; [Hindi] లాజవంతి;


* అతిరిక్తం, atiriktaM 
- n.
-- (1) excessive; great; beyond measure; (2) excessive empiness; big vaccum;  


* '''అతీతం, atItaM'''
- adj.
-- gone; elapsed; exceeded; 
-- మానవాతీత శక్తులు = మనుషుల శక్తికి మించిన శక్తులు (దేవుళ్ళు, దెయ్యాలు, మాజిక్కులు, మహిమలు లాంటివి)
-- కాలాతీత వ్యక్తులు = exiraordinary people;
-- కాలాతీతమైనది = the time is gone by;
-- లోకాతీతమైన = extraordinary, wonderful;


* '''అతుకు, atuku'''
-n. 
--patch; joint; attachment; 
-v. t. 
--patch; join; attach; cement; affix; paste;


* '''అతుకులు, atukulu''' 
-n. pl. 
--patchwork; joints; 
---అతుకుల బొంత = quilt of patchwork; not artistic.


* '''అత్తెసరు, attesaru''' 
-n. 
--a style of cooking rice with just the right amount of water so that there is no water left to be drained by the time the rice is done; (ety.) అత్తు + ఎసరు; పెట్టిన యెసరుకీ, పోసిన బియ్యానికీ సరిగ్గా అత్తిపోయేటట్లు పోసిన నీరు; 


* '''అదనం, adanaM'''
-n. 
--excess;


* '''అదను, adanu'''
-n. 
--opportunity; appropriate moment; suitable moment;


* '''అదర్జవాన్, adarjavAn''' 
-n. 
--Bishop's weed; ajwain; a small erect annual shrub with many medicinal uses; [bot.] ''Trachyspermum ammi'' of the Apiaceae family;
--ఓమం; అజ్వైన్; 


* '''అదళ, adaLa''' 
-adj. 
--[bot.] apetalous; without petals;


* '''అద్దం, addaM''' 
-n. 
--(1) mirror; 
--(2) looking glass;
---భూతద్దం = magnifying glass.
---కంటద్దాలు = eye-glasses; spectacles.


* '''అద్దకం, addakaM''' 
-n. 
--dyeing, usually with colors and designs on cloth;


* '''అదుపు, adupu''' 
-n. 
--restraint; constraint; limit;


* '''అదుపులో పెట్టు, adupulO peTTu'''
-v. t. 
--restrain; constrain; check, rein in; control; discipline; 


అదురు, aduru
- v. i.
-- (1) vibrate; (2) startle with fear; (3) glow-worm;


* '''అద్దుడు కాగితం, adduDu kAgitaM''' 
-n. 
--blotting paper;


* '''అదృశ్య, adRSya'''
-adj. 
--invisible;


* '''అదృష్టం, adRshTaM'''
-n. 
--luck; good fortune; (ety.) దృష్టము కానిది, అనగా కనిపించనిది;


* '''అదృష్టవశాత్తూ, adRshTavaSAttU'''
-adv. 
--luckily; fortunely;


* '''అది, adi'''
-pron. 
--(1) it; 
--(2) that; 
--(3) she;


* '''అద్వితీయం, advitIyaM'''
-n. 
--second to none; incomparable; first;


* '''అద్దె, adde'''
-n. 
--rent; lease;


* '''అదేప్రకారంగా, adEprakAraMgA'''
-adv. 
--in the same manner;


* '''అద్వైతం, advaitaM''' 
- n. 
-- Non-dualistic philosophy expounded by Adi Sankara; 
-- అనగా జీవాత్మ, పరమాత్మ ఒక్కటే; వీరు ఒకటే దండాన్ని పట్టుకుంటారు కనుక వీరిని ఏకదండి అంటారు;    


* '''అధమం, adhamaM'''
-adj. 
--inferior;


* '''అధమపక్షం, adhamapakshaM'''
-adv. 
--at the very least; at worst;


* '''అధమాధముడు, adhamAdhamuDu'''
-n.
--meanest of the mean; rogue;


* '''అధముడు, adhamuDu'''
-n.
--worst fellow; rogue;


* '''అధరం, adharaM'''
-n.
--lower lip;


* '''అధర్మం, adharmaM'''
-n.
--injustice;


* '''అధవా, adhavA'''
-adv.
--else; in case it is not so; otherwise;


* '''అధస్, adhas'''  
-pref. 
--low; lower
---అధోలోకం  = nether world.
---అధరం  = lower lip; (lit.) one that is below.


* '''అధ్యయనం, adhyayanaM'''
-n.
--study; reading; learning; putting dedicated effort;


* '''అధ్యక్షించు, adhyakshiMcu'''
-v. t.
--preside; chair;


* '''అధ్యక్షుడు, adhyakshuDu'''
-n.
--president; chairman;


* '''అధ్యాపకుడు,  adhyApakuDu'''
- n.
-- a teacher who gives information; 
-- ఉపాధ్యాయ = a teacher imparts knowledge with information
-- ఆచార్య= a teacher who imparts skills
-- పండిత = a teacher who can give deep insight into a subject
-- ద్రష్ట = a teacher who is a visionary


* '''అధ్యాపనం, adhyApanaM'''
-n.
-- (1) teaching; instruction; (2) బ్రహ్మజ్ఞానులైన బ్రాహ్మణులకు చెప్పిన ఆరు విధులలో అధ్యాపనం ఒకటి. ఇక్కడ అధ్యాపనం అంటే వేదాన్ని బోధించడం. మిగతా ఐదు విధులు : 1. అధ్యయనం (వేదం చదవడం), 2. యజనం (యజ్ఞం చేయడం), 3. యాజనం (యజ్ఞం చేయించడం), 4. దానం (దానం ఇవ్వడం), 5. ప్రతిగ్రహం (దానం తీసుకోవడం);


* '''అధ్యాయం, adhyAyaM'''
-n.
--chapter;


* '''అధ్యారోపం, adhyArOpaM'''
-n.
--superimposition;


* '''అధ్వాన్నం, adhvAnnaM'''  
-n. 
--a state of ruin; utterly spoiled condition; (lit.)  అధవ + అన్నం =  food cooked by a widow; శ్రీనాథుడు తన అవసానదశలో విశ్వస్త (విధవ) వడ్డించిన అన్నం తినాల్సిన అధ్వాన్న స్థితి ఏర్పడిందని వాపోయిన చాటు పద్యం ప్రసిద్ధమే కదా?;


* '''అధి, adhi'''
-pref.
--hyper
---అధిలంకె = hyper link.


* '''అధిక, adhika'''
-adj.
--extra; excess; intercalary; (ant.) అల్ప;


* '''అధిక మాసం, adhika mAsaM'''
-ph.
--intercalary month; supernumerary month; this artifice is occasionally required to tally the solar year with the lunar year; it takes 365.25 days for the Earth to go around the Sun; It takes 29.5 days for the Moon to go around the Sun; In 12 months this amounts to 354 days. The difference of 11.25 days needs to be accounted for to synchronize the lunar calendar and the Solar calendar; This is done by adding two lunar months every 5 years; these added months are called intercalary months; Where are these months added? It is added to the month (in the lunar calendar) when the Sun did not move from one asterism to the next. The first of these is called అంహస్పతి and the second is called అధికమాసం; 
-- మలమాసం; సంసర్పం; see also  క్షయమాసం; లుప్తమాసం; అంహస్పతి మాసం; 
-- వేదకాలం నాటికే అధిక మాసాల లెక్క ఉండేది. అప్పట్లో నెలల పేర్లు : మధు, మాధవ, శుక్ర, శుచి, నభ, నభస్య, ఇష, ఊర్జ, సహ, సహస్య, తప, తపస్య. అధిక క్షయ మాసాలను సంసర్పం, అంహస్పతి అనే వారు.(డా. సాగి కమలాకర శర్మ రచించిన ‘‘జ్యోతిర్మయం వాఙ్మయం’’ గ్రంథం ఆధారంగా.)


* '''అధికసంఖ్యాక పక్షం, adhikasaMkhyAka pakshaM'''
-ph.
--majority party;


* '''అధికారం, adhikAraM'''
-n.
--authority; power; charge;


* '''అధికార, adhikAra,'''
-adj.
--official;


* '''అధికార పక్షం, adhikAra pakshaM'''
-n.
--party in power; (lit.) the side that is in power;


* '''అధికార పరిధి, AdhikAra paridhi'''
-ph.
--jurisdiction;


* '''అధికార హోదా, adhikAra hOdA'''
-ph.
--official capacity;


* '''అధికారి, adhikAri'''
-n.
--person with authority; boss; officer;
---విచారణాధికారి = investigative officer.


* '''అధిగమించు, adhigamiMcu'''
-n.
--exceed; overtake;


* '''అధిదేవత, adhidEvata'''
-n.
--presiding deity;


* '''అధినివేశం, adhinivESaM'''
-n.
--dominion;


* '''అధినేత, adhinEta'''
-n.
--manager; leader; head;


* '''అధిపతి, adhipati'''
-n.
--head; head of a department; leader;


* '''అధిరాజు, adhirAju'''
-n.
--overlord among kings and princes;


* '''అధిరోహణ, adhirOhaNa'''
-n.
--climbing; entering; mounting; (ant.) అవరోహణ;


* '''అధివసించు, adhivaciMcu'''
-v.i.
--dwell; reside; 


* '''అధివాస్తవికత, adhivAstavikata'''
-n.
--surrealism; the principles, ideals, or practice of producing fantastic or incongruous imagery or effects in art, literature, film, or theater by means of unnatural or irrational juxtapositions and combinations;


* '''అధిష్టాత, adhishTAta'''
-n.
--boss; director, supervisor;


* '''అధిష్టాన దేవత, adhishTAna dEvata'''
-n.
--presiding deity;


* '''అధిష్టాన వర్గం, Adhishtana vargaM'''
-n.
--board of directors; governing body; high command;


* '''అధీనం, adhInaM''' 
-n. 
--in someone’s control;


* '''అధీనత, adhInata'''  
-n. 
--control;


* '''అధీనుడు, adhInuDu'''  
-n. 
--one who is in someone’s control


* '''అధునాతన, adhunAtana'''
-adj.
--modern; contemporary; (ant.) సనాతన;


* '''అధోంగవస్త్రం, adhOMgavastraM'''
-n.
--diaper, a rectangular piece of absorbing cloth used to cover the genital portions of a baby primarily as protection from urination and defecation;


* '''అధో, adhO'''
-pref.
--downward;


* '''అధోగతి, adhOgati'''
-n.
--downward path; degeneration;


* '''అధోజ్ఞాపిక, adhOj~nApika'''
-n.
--footnote;


* '''అధోముఖ, adhOmukha'''
-adj.
--inverted; downward; 


* '''అధైర్యం, adhairyaM'''
-n.
--fear; absence of courage; 


* '''అధ్రువ, adhruva'''
-adj.
--unstable; unsteady;


* '''అనంతం, anaMtaM'''
-n.
--(1) infinite; not finite; (ant.) సాంతం; 
--(2) one followed by 28 zeros in the traditional Indian method of counting;
---ఈ విశ్వం సాంతమా, అనంతమా? = Is the universe finite or infinite?


* '''అనంతరం, anaMtaraM'''
-adv.
--afterward; 


* '''అనంతావర్తం, anaMtAvartaM'''
-n.
--migraine; migraine headache;


* '''అనగా, anagA''' 
-particle. that is to say; when it is;
---అనగా అనగా = once upon a time.


* అనర్గళంగా, anargaLaMgaa  
- adv.
-- without an obstacle;
-- అనర్గళంగా = అర్గళం లేకుండా; ( న + అర్గళ = అనర్గళ); అంటే ఏ అడ్డూ లేకుండా, ధారాళంగా, అని అర్థం; అర్గళము అంటే గడియ మాను = a wooden bolt to keep a door closed and secure;


* '''అనర్థం, anarthaM''' 
-n.
--(1) useless; meaningless; 
--(2) bad luck; evil; harm;


* '''అనవరతం, anavarataM'''
-adj.
--perpetually; non-stop; 


* '''అనవసరం, anavasaraM'''
-n.
--not necessary;


* '''అనవుడు, anavuDu''' 
- conj.
-- Having been told that;
-- &quot;ఒకరు చెప్పిన తర్వాత&quot; అని అనవుడు పదానికి అర్థం;


* '''అనృత, anRta'''  
-adj.
--false; not true;


* '''అనృత ఫలం, anRta phalaM'''
-n.
--false fruit; the fruit associated with cashew nuts is a false fruit;


* '''అన్నం, annaM'''
-n.
--(1) cooked grain; 
--(2) cooked rice; 
--(3) food; meal;
---వరి అన్నం = cooked rice.
---గోధుమ అన్నం = cooked wheat.


* '''అన్న, anna'''
-n.
--elder brother;


* '''అన్నట్టు, annaTTu''' 
-adv. sentence opener. 
--by the way; as you say; as I was saying; oh!; 


* '''అన్నదమ్ములు, annadammulu'''
- n.
-- brothers;


* '''అన్నప్రాశన,  annaprASana'''
- n.
-- the ritual at which a first meal of rice cooked in milk is offered to a 10-month-old baby;
-- అన్నం = cooked rice; ప్రాశనం = meal; 


* '''అన్నభేది, annabhEdi'''
-n.
--green vitriol; sulfate of iron; ferrous sulfate; FeSO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;;
-- కాసీసం; అన్నభేది means a substance that aids in the digestion of food;


* '''అన్నమయకోశం, annamayakOShaM''' 
- n.
-- (1) the digestive system;
-- (2) one of the sheaths comprising the physical body, according to the Upanishads;


* '''అన్నవాహిక, annavAhika'''
-n. [anat.] 
--(1) esophagus; 
--(2) alimentary canal;


* '''అన్యత్ర, anyatra'''
-adv.
--elsewhere; 


* '''అన్యధా, anyadhA'''
-adv.
--otherwise; in another way; alternatively;


* '''అన్యధాకరించు, anyadhAkariMcu'''
-v. t.
--separate; 


'''* అన్యదేశ్యము, anyadESyamu''' 
- n.
-- foreign word accepted into Telugu;
-- ఉదా:  రైలు, రోడ్డు, రేడియో, బాల్చీ, తమాషా, షికారు,  మొ.

 
* '''అన్వయం, anvayaM'''
-n.
--inter-relationship; relation; explanation of relationship; syntax;


* '''అన్వయించు, anvayiMcu'''
-v. i.
--(1) apply; 
--(2) interpret;


* '''అన్వర్ధం, anvardhaM'''
-n.
--description; expression of the properties; 


* '''అన్వర్ధక, anvardhaka'''
-adj.
--descriptive; expressing the properties; 


* '''అనాంగిక, anAMgika'''
-adj.
--inorganic;


* '''అనాంగిక రసాయనం, anAMgika rasAyanaM'''
-n.
--inorganic chemistry;


* '''అనా, anA'''
-n.
--one-sixteenth part; 


* '''అనాకారి, anAkAri'''
-adj.
--ugly person; (lit) one without proper shape;


* '''అనాగతము,  anAgatamu'''
- n.
-- the future; one that has not arrived; 


* '''అనాగతవిధాత,  anAgatavidhAta'''
- n.
-- one who prudently provides for the future;


* '''అనాథ, anAdha'''
-adj.
--helpless; poor; fatherless; husbandless; 


* '''అనాథాశ్రమం, anAdhASramaM'''
-n.
--orphanage;


* '''అనాది, anAdi'''
-adj.
--ancient; old; one without a beginning; permanent;


* '''అనామకుడు, anAmakuDu'''
-n.
--nameless fellow; anonymous fellow;


* '''అనామయం, anAmayaM'''
-n.
--diseaseless state; absence of disease; 


* '''అనామయ, anAmaya'''
-adj.
--anonymous;


* '''అనామిక,  anAmika'''
- n.
-- (1) nameless woman; (2) ring finger; 
-- పురా కవీనాం గణనా ప్రసంగే/ కనిష్ఠికాధిష్ఠిత కాళిదాసః|అద్యాపి తత్తుల్యకవే రభావాత్/ అనామికా సార్థవతీ బభూవ||
-- పూర్వం కొందరు పండితులు కూర్చుని కవులను లెక్కిస్తూ &quot;మొదటి స్థానం కాళిదాసుదే కదా&quot; అని ‘ఒకటి’ అంటూ చిటికెన వ్రేలు మడిచారు. రెండవ స్థానం ఎవరిదీ అని చాలా పేర్లను ప్రస్తావించినా ఏకాభిప్రాయం కుదరలేదు. చివరికి రెండవవ్రేలికి ఎక్కే కవి ఎవరూ దొరకక ఆ వ్రేలు ‘అనామిక’గా మిగిలిపోయింది!


* '''అనాయాసంగా, anAyAsaMgA'''
-adv.
--effortlessly; 


* '''అనారోగ్యం, anArOgyaM'''
-n.
--ill-health; sickness; not well; (ant.) ఆరోగ్యం; 


* '''అనావిల,  anAvila'''
- adj.
- pure; clean; clear; 


* '''అనావృష్టి, anAvRshTi'''
-n.
--drought; lack of rain; 


* '''అనాస, AnAsa'''
-n.
--pineapple; [bot.] ''Ananas cosmosus'' of the Bromeliaceae family;


* '''అన్యాపదేశం, anyApadESaM'''
-n.
--innuendo; indirect reference;


* '''అన్యాయం, anyAyaM'''
-n.
--injustice; miscarriage of justice;


* '''అనితరసాధ్యం, anitarasAdhyaM'''
-n. 
--unrivaled achievement; unparalleled achievement; not found possible by others;


* '''అనిపించు, anipiMcu'''
-v. i.
--seem; appear;


*'''అనిర్వచనీయమైన, anirvachanIyamaina'''
- adj.
-- ineffable; not amenable for a definition; (1) too big or extreme for words to express; (2) not to be spoken of due to its sacredness;


* '''అనిత్య, anitya'''
-adj.
-- transient; fleeting; not permanent; (rel.) తాత్కాలిక;


* '''అనిర్దిష్ట, anirdhishTa'''
-adj.
--random; indeterminate;
---అనిర్దిష్ట ప్రవేశం = [comp.] random access.


* '''అనివార్య, anivArya'''
-adj.
--unavoidable; inevitable;


* '''అనిష్టాపత్తి, anishTApatti'''
-n.
--[math.] reducto-ad-absurdum;


* '''అనిష్పాంకం, anishpAMkaM'''
-n.
--[math.] irrational number; a number which cannot be expressed as the ratio of two integers;


* '''అన్ని, anni'''
-adj.
--all; 


* '''అన్వీక్షణం,  anvIkshaNaM'''
- n.
-- search;


* '''అను, anu'''
-v. i.
--say; utter;


* '''అనుకర్త, anukarta'''
-n.
--reporter;


* '''అనుక్రమణిక, anukramaNika'''
-n.
--table of contents; 


* '''అనుక్షణం, anukshaNaM'''
-adv.
--every moment; all the time;


* '''అనుకుందాం, anukuMdAM'''
-inter.
--let us assume; let us pretend;


* '''అనుకూలం, anukUlaM'''
-n.
--favorable; [ant.] ప్రతికూలం;


* '''అనుకో, anukO'''
-inter.
--assume; pretend;


అనుకోలు,  anukOlu
- n.
-- assumption;

* '''అనుకోవడం, anukOvaDaM'''
-v. i.
--assuming; pretending; leaning;


అనుగమనం, anugamanaM
-n. 
--the practice of a wife jumping into her own funeral pyre upon hearing her husband's death;
-- భర్త తోపాటు చితి ఎక్కడం సహగమనం;  భర్త వేరే చోట మరణించాక వార్త తెలిసి అగ్ని ప్రవేశం చేస్తే అనుగమనం; 


* '''అనుగ్రహం, anugrahaM'''
-n.
--favor; grace; 


* '''అనుగామి,  anugAmi'''
- n.
-- follower; disciple;


* '''అనుచరుడు, anucaruDu'''
-n.
--follower; 


* '''అనుచితం, anucitaM'''
-adj.
--inappropriate;


* '''అనుజ్ఞ, anuj~na'''
-n.
--permission; 


* '''అనుత్పాదక, anutpAdaka'''
-adj.
--nonproductive;
---అనుత్పాదక దగ్గు = nonproductive cough; a cough that is not producing a phlem; dry cough.
---అనుత్పాదక వ్యయం = nonproductive expenditure.


* '''అనుదాత్త, anudAtta'''
-adj.
--grave; not sharp; not raised; low; base;


* '''అనుదినం, anudinaM'''
-adv.
--daily; every day; 


* '''అనుద్రుతం, anudrutaM'''
-n.
--[music] one of the six elements used in reckoning musical time in classical Indian music; consists of beat, duration, and అక్షర;


* '''అనునాసికములు, anunAsikamulu'''
-n. pl.
--[gram.] the group of Telugu alphabetical characters with a nasal pronunciation: ఙ, ఞ, ణ, న, మ;


* '''అనుపల్లవి, anupallavi'''
-n.
--[music] 
--(1) sub-refrain; that part of the verse of a song that follows the refrain and may optionally be repeated toward the end; 
--(2) response in a chorus; 


* '''అనుపానం, anupAnaM'''
-n.
--(1) drink taken with a medicine; 
--(2) mix used in an alcoholic beverage such as water, soda, or juice;


* '''అనుప్రాస, anuprAsa'''
-n.
--alliteration; repetition of similar sounding letters and words; 


* '''అనుపూర్విక, anupUrvika'''
-adj.
--chronological;


* '''అనుబంధం, anubandhaM'''
-n.
--connection; attachment; supplement; appendix; appendage; adjunct;


* '''అనుబంధ, anubaMdha'''
-adj.
--connected; attached; adjunct; affiliated; 


* '''అనుభవం, anubhavaM'''
-n.
--experience; suffering; knowledge obtained through experience;


* '''అనుభవశాలి, anubhavaSAli'''
-n.
--experienced person;


* '''అనుభవైకవేద్యం, anubhavaikavEdyaM'''
- n.
--  known only through direct experience; an experience that cannot be explained with words;


* '''అనుభూతం, anubhUtaM'''
- adj.
-- which is experienced or enjoyed; 
-- 1. అనుభవింపఁబడినది; 2. తినఁబడినది; 3. వాడుకొనఁబడినది.


* '''అనుభూత్యాత్మక, anubhUtyAtmaka'''
- adj.
- impressionistic


* '''అనుభూతి, anubhUti'''
-n.
--feeling; emotional feeling; భయం, కోపం, జాలి are examples;


* '''అనుభోగం, anubhOgaM'''
-n.
--enjoyment; pleasure;


* '''అనుమందర స్థాయి, anumaMdara sthAyi'''
-n.
--[music] a full octave below the మందర స్థాయి;


* '''అనుమతి, anumati'''
-n.
--permission;


* '''అనుమానం, anumAnaM'''
-n.
--(1) doubt; suspicion; 
--(2) [logic] inference; 


* '''అనుమాన పడడం, anumAna paDaDaM'''
-v. i.
--doubting; suspecting; 


* '''అనుమాన ప్రమాణం, anumAna pramANaM'''
-ph.
--[logic.] proof by inference; a type of proof used in traditional Hindu logic;


* '''అనుములు, anumulu'''
-n. pl.
--a type of legumes; [bot.] Dolichos catjang; 


* '''అనుమోదకుడు,  anumOdakuDu'''
- n.
-- the supporter; 


* '''అనురాగం, anurAgaM''' 
-n. 
--love; affection;


* '''అనురూప, anurUpa'''
-adj.
--(1) symmetrical; 
--(2) corresponding;


* '''అనువక్త, anuvakta'''
-n.
--reporter;


* '''అనువదించు, anuvadiMcu'''
-v. t.
--translate;


* '''అనువాకము, anuvAkamu'''
-n.
--paragraph, esp. in the Vedas; 


* '''అనువాతం,  anuvAtaM'''
- n.
-- downwind;


* '''అనువాదం, anuvAdaM'''
-n.
-- (1) seconding a proposal; ఒకరి వాదం బలపరుస్తూ మరొకరు చేసే ప్రసంగం; (2) translation;


* '''అనువు, anuvu'''
-n.
--convenience; 


* '''అనుశాసనం, anuSAsanaM'''
-n.
--command; order;


* '''అనుషక్త, anushakta'''
-adj.
--concurrent; more than one thing happening at the same time;


* '''అనుషక్త గణకగమనం, anushakta gaNakagamanaM'''
-n.
--[comp.] concurrent processing; more than one computation taking place at the same time;


* '''అనుసరించు, anusariMcu'''
-v. t.
--follow; conform;


* '''అనుస్వరం, anusvaraM'''
-n.
--[music] secondary note played along with a note of a melody for decorative effect; this technique is used in రాగ ఆలాపన.


* '''అన్యులు, anyulu''' 
- n. pl.
-- others; 


* '''అనూచానం, anUcAnaM'''
-n.
--traditional learning, esp. one that was handed down from generation to generation; used to the learning of the Vedas;


* '''అనూచానంగా, anUcAnaMgA'''
-adv.
--traditionally;


* '''అనూహ్యంగా, anUhyaMgA'''
-adv.
--inconceivably; unimaginably;


* '''అనూరాధ, anUrAdha'''
-n.
--[astron.] Scorpio; the stars Beta, Delta, and Pi; the 17th of the 27 star groups of the Hindu calendar; the name of the 17th lunar mansion; చెలిమిచుక్క;


* '''అనేకం, anEkaM'''
-n.
--many; several; (ant.) ఏకం;


* '''అన్వేషణ, anvEshaNa'''
-n.
--search, research, inquiry;


'''* అన్వేషితం, anvEshitaM'''
- n.
-- search result;


* '''అన్యోన్య, anyOnya'''
-adj.
--mutual;


* '''అన్యోన్యత, annyOnyata''' 
-n. 
--mutual affection; concord;


* '''అప, apa'''
-prep.
-- a preposition prefixed to roots to get an opposing meaning, usually a meaning to imply something wrong, bad, off-course, untimely, extreme, etc.;
---అపకిరణం = dispersion; (lit.) ray that is off-course.
---అపకీర్తి = infamy; (lit.) reputation of the wrong kind.
---అపజయము = defeat; failure o win; 
---అపనింద = unfair allegation.
---అపభ్రంశం = corrupt language; improper talk.
---అపరాధం = wrongdoing.
---అపమృత్యువు = untimely death.
---అపరాత్రి = the dead of night.
---అపశకునం = bad omen.
---అపస్వరం = bad musical note; out of tune.


* '''అపక్రమ భిన్నం, apakrama bhinnaM'''
-n.
--improper fraction; a fraction whose numerator is larger than the denominator;


* '''అపక్రమించు,  apakramiMchu''' 
- v. i.
-- retreat; turn back; go back; run away; 


* '''అపకారం, apakAraM'''
-n.
--harm; injury;


* '''అపకీర్తి, apakIrti'''
-n.
--ignominy; disgrace; infamy; (lit.) reputation of the wrong kind;


* '''అపకేంద్ర, apakEndra'''
-n.
--centrifugal; away from the center;


* '''అపచారం, apacAraM'''
-n.
--affront; insult;


* '''అపజయం, apajayaM'''
-n.
--defeat; failure;


* '''అపథ్యం, apathyaM'''
-n.
--contrary to the prescribed diet;


* '''అపదాది, apadAdi'''
-adj.
--[gram.] non-initial; not at the beginning of a word; 


* '''అపనమ్మకం, apanammakaM'''
-n.
--mistrust; disbelief;


* '''అపప్రథ, apapratha'''
-n.
--bad reputation;


* '''అపరంజి, aparaMji'''
-n.
--fine gold;


* '''అపర, apara'''
-adj.
--(1) dorsal; the back side; lower;
--(2) peerless; the very, as in అపర ప్రవరాఖ్యుడు;
---అపర ప్రకృతి = Lower Nature; According to Gita, Brahma uses a combination of both the Lower and Upper Natures in his creation process.


* '''అపరాత్రి, aparaatri''' 
- n. 
-- late night; the latter or closing part of night; the last watch of the night; 
-- అపరరాత్రి = దానికంటే తరువాత లేని రాత్రి; 


* '''అపరాధం, aparAdhaM'''
-n.
--guilt; fault; misdeed; wrong; tort; crime;


* '''అపరాధ పరిశోధకుడు, aparAdha pariSOdhakuDu'''
-n. m.
--criminal investigator; detective;


* '''అపరాధ పరిశోధన, aparAdha pariSOdhana'''
-n.
--criminal investigation;


* '''అపరాధి, aparAdhi'''
-n.
--wrongdoer; criminal;


* '''అపరాలు, aparAlu'''
-n.
--miscellaneous grains, such as peas, beans, etc.;


* '''అపరాహ్నం, aparAhnaM'''
-n.
--afternoon; the day is divided into three parts - పూర్వాహ్నము, మధ్యాహ్నము, అపరాహ్నము;


* '''అపరిమితం, aparimitaM'''
-n.
--unbounded; immense; (ant.) పరిమితం;


* '''అపరిష్కృత, aparishkRta'''
-adj.
--unresolved; unresolvable;


* '''అపర్ణి, aparNi'''
-adj.
--[bot.] leafless; aphyllous;


* '''అపవర్గం, apavargaM'''
-n.
--nirvana; final beatitude; detachment from matter;


* '''అపవాదం, apavAdaM'''
-n.
--reproach; slander;


* '''అపసవ్యం, apasavyaM'''
-adj.
--(1) in the wrong way; 
--(2) counter-clockwise; anti-clockwise;


* '''అపస్వరం, apasvaraM'''
-n.
--discordant note;


* '''అపస్మారం, apasmAraM'''
-n.
--epilepsy;


* '''అపహరించు, apahariMcu'''
-v. i.
--steal; pillage; plunder; usurp;


* '''అప్ప, appa'''
-n.
--(1) elder sister; 
--(2) father; papa; 
--(3) a term of endearment added as a suffix to a name; 


* '''అప్పగించు, appagiMcu'''
-v. t.
--entrust; deliver to the charge of another;


* '''అప్పగింత, appagiMta'''
-n.
--handing over; delivery; consignment;


* '''అప్పచ్చి, appacci'''
-n.
--a type of fried cake; any snack food or treat; 


* '''అప్పజెప్పు, appajeppu'''
-v. t.
--(1) entrust; consign; 
--(2) recite from memory;


* '''అప్పడం, appaDaM'''
-n.
-- a ball of lightly spiced &quot;urid dal&quot; dough pressed into a thin disk shape by a rolling pin; this is later deep-fried and served as an appetizer;


* '''అప్పడాల కర్ర, appaDAla karra'''
-n.
--rolling pin; a cylindrical gadget for rolling dough into a required shape;


* '''అప్పనం, appanaM'''
-n.
--gift; offering;


* '''అప్పనంగా, appanaMgA'''
-adv.
--free; for nothing;as a gift;


* '''అప్పు, appu'''
- n.
-- loan; debt;


* '''అప్పు-సొప్పు, appu-soppu'''
- n.
 - loans and debts;


* '''అప్రచలితం, apracalitaM'''
-n.
--obsolete;


* '''అప్రచలనం, apracalanaం'''
-n.
--obsolescence;


* '''అప్రతిష్ఠ, apratishTha'''
-n.
--(1) bad reputation; 
--(2) disgrace; dishonor;


* '''అప్రతిహత, apratihata'''  
-adj. 
--unobstructed; unimpeded;
--అమంగళం ప్రతిహతమగు గాక! = Let the inauspicious be obstructed!


* '''అప్రధాన, apradhAna'''
-adj.
--unimportant; inferior;


* '''అప్రమత్తత, apramattata'''
-n.
--vigilance;


* '''అప్రమాణ, apramANa'''
-adj.
--nonstandard;


* '''అప్రమేయం, apramEyaM'''
-n.
--incomprehensible; inconceivable; immeasurable;


* '''అప్రమేయుడు, apramEyuDu'''
-n.
--God; (lit.) one who is incomprehensible;


* '''అప్రయత్నంగా, aprayatnaMgA'''
-adv.
--without effort; involuntarily; unintentionally;


* '''అప్రయోజకుడు, aprayOjakuDu'''
-n.
--useless fellow; incompetent fellow;


* '''అపాటవము, apATavamu'''
-n.
--infirmity; weakness; 
--- అపాటవశాల =  infirnary.


* '''అపాత్ర, apAtra'''
-adj.
--unworthy; undeserving;
---అపాత్ర దానం చెయ్యవద్దు =  do not give to an unworthy cause.


* '''అపానం, apAnaM'''
-n.
--(1) anus;
--(2) exhaust; outlet; exhalation;


* '''అపాన వాయువు, apAnavAyuvu'''
-n.
--fart; gas of flatulence;


* '''అపాయం, apAyaM'''
-n.
--danger; peril;


* '''అపారం, apAraM'''
-n.
--vast; one without a shore;


* '''అపార్థం, apArthaM'''
-n.
--misinterpreted meaning;


* '''అప్రాచ్యపు, aprAcyapu'''
-adj.
--(1) low; mean; worthless; 
--(2) (lit.) of Western origin;


* '''అపురూపం, apurUpaM'''
-n.
--rare; scarce; dear; invaluable;


* '''అప్పు,  appu'''
-n. 
-- debt;


* '''అప్పుడప్పుడు, appuDappuDu''' 
-adv.
--now and then; occasionally; at times; once in a while;


* '''అప్పుడు, appuDu''' 
-adv.
--then; (rel.) ఎప్పుడు;
---అప్పటికి = [dative] at that time; by that time.
---అప్పట్లో = [locative] at that time.


* '''అప్పుడే, appuDE''' 
-adv.
--(1) just then; 
--(2) promptly;


* '''అపూర్వం, apUrvaM'''
-n.
--(1) rare; unusual; uncommon; 
--(2) new; not ancient;


* '''అపేక్ష,  apEkahs'''
- n. 
-- desire; expectation; hope; wish;
--- (usage note) ఆపేక్ష తప్పు, అపేక్ష ఒప్పు;


* '''అపోహ, apOha'''
-n.
--misconception, wrong idea; (ant.) పోహ;


* '''అపౌరుషేయ, apaurushEya'''
-adj.
--supramental; artificial; non-manual;


* '''అబంత్రం, abaMtraM'''
-n.
--entropy; a measure of disorder used in thermodynamics; quantity of heat flowing into or out of a body divided by the temperature of the body;


* '''అబందరం, abaMdaraM'''
-n.
--disorder;


* '''అబందరమాత్రం, abaMdaramAtraM'''
-n.
--entropy; a measure of disorder;


* '''అబద్ధం, abaddhaM''' 
-n. 
--lie; falsity; untruth; mendacity; prevarication; equivocation; 


* '''అబల, abala'''
-n.
--woman; (lit.) the weak one;


* '''అబ్దం, abdaM'''
-suff.
--era; eon; epoch; age;
---శతాబ్దం = century; hundred years.


* '''అబాకా,  abAkA'''
- n.
-- Manilla hemp; the fiber from a type of banana plant {bot.] Musa textilis; 


* అబ్కారీ, abkaaree 
- adj.
-- related to alcohol; 
- n.
-- (1) a place where alcohol is prepared or sold; a bar; (2) a  tax on alcohol products; 


* '''అబ్బాయి, abbAyi'''
-n.
--boy; son; lad; kid; youngster;


* '''అబ్బి, abbi'''
-n.
--fellow; could be used to refer to a male villager or vendor;


* '''అబ్బు, abbu'''
-v. i.
--to come into one's possession;


* '''అబ్బురం, abburaM'''  
-n. 
--wonder; surprise;


* '''అబ్బురపాటు, abburapATu'''
-n.
--surprise; astonishment; amazement; wonderment;


* '''అబ్బే, abbE'''
-inter.
--no; an expression of negation;


* '''అబ్లోసు, ablOsu'''
-n.
--the wake of a ship; the mark left in water behind a ship;


* '''అభము-శుభము, abhamu-Subhamu'''
-ph. 
--auspicious and inauspicious; right and wrong; good and bad; 
-- &quot;భాతి ఇతి భం&quot; అని వ్యుత్పత్తి. ప్రకాశించునది గాబట్టి 'భం' అనబడుతుంది. న + భం = అభం అంటే తగని నక్షత్రం. సు + భం= మంచి నక్షత్రం. అదే వాడుకలో శుభం గా పరిణమించింది. శుభం ప్రసిద్ధ పదం కాబట్టి &quot;సు&quot; ను &quot;శు&quot; గా పొరబడి అదే జనాల నాలుకల మీద స్థిరపడింది;


* '''అభయం, abhayaM'''
-n.
--(1) fearlessness; 
--(2) a guarantee of protection;


* '''అభయ, abhaya'''
-n.
--a medicinal plant; (bot.) Terminalia chebula;


* '''అభయపత్రం, abhayapatraM'''
-n.
--written guarantee; warranty;


* '''అభయహస్తం, abhayahataM'''
-n.
--a hand gesture guaranteeing protection from enemies;


* '''అభయారణ్యం, abhayAraNyaM'''  
-n. 
--forest reserve; protected forest;


* '''అభ్యంగన, abhyaMgana'''
-adj.
--anointed; rubbed with oil;


* '''అభ్యంగన స్నానం, abhayaMgana snAnaM'''
-ph.
--anointing ceremony; a ceremonial oil bath at the beginning of important rituals like coronations and weddings;


* '''అభ్యంతరం, abhyaMtaraM'''
-n.
--(1) objection; 
--(2) obstacle; 
--(3) gap; interval;


* '''అభ్యంతర మందిరం, abhyaMtara mandiraM'''
-n.
--private apartments in a palace, normally separated from the rest of the building;


* '''అభ్యర్థి, abhyarthi'''
-n.
--candidate; applicant;


* '''అభ్రంకషం, abhraMkashaM'''
-n.
--(1) sky scrapper; any tall thing like a tree, mountain or a structure; 
--(2) air;


* '''అభ్రకం, abhrakaM'''
-n.
--mica; isinglass;


* '''అభాండం, abhAMDaM'''
-n.
--blame; insinuation; unjust accusation; 


* అభావం, bhaavaM 
- n.
-- Non-existence; nonentity; null; void; lack of evidence (also tells something);
-- ఏదో ఒకటి లేకపోయినా మనం దాన్ని గుర్తించగలగడం; ఉదాహరణ: “ఇక్కడ వెలుగు లేదు” అంటే చీకటి ఉంది.


* '''అభాసు, abhAsu'''
-n.
--mess; disagreeableness;
---రసాభాసు = fiasco; fouledup thing.


* '''అభ్యాగతి, abhyAgati'''
-n.
--unannounced guest;


* '''అభ్యాసం, abhyAsaM'''
-n.
--practice; exercise;
---అభ్యాసం కూసువిద్య = practice makes it easy.


* '''అభ్యాసి, abhyAsi'''
-n.
--learner; student;


* '''అభి, abhi'''
-pref.
--(1) on; above; onto; in front of; near; 
--(2) again and again; used as an intensifier to describe goodness, wellness, etc.;
-- (3) symbol; icon;
--- అభినందించు = rejoice; greet.
--- అభ్యుదయం = progress; welfare.
--- అభిషేకము = pouring lots of liquids on an idol; 


* '''అభిక్రియ, abhikriya'''
-n.
--chemical reaction;


* '''అభికేంద్ర, abhikEMdra'''
-n.
--centripetal;


* '''అభిఘాతం, abhighAtaM'''
-n.
--collision; impact; (lit.) face-to-face shock;


* '''అభిచర్య, abhicarya'''
-n.
--treatment;


* '''అభిజాత్యం, abhijAtyaM'''
-n.
--(1) lineage from a high caste; impeccable lineage; 
--(2) self-esteem; pride;


* '''అభిజ్ఞ, abhij~na'''
-adj.
--intelligent; scholarly; reliable; well-informed;


* '''అభిజ్ఞ వర్గాలు, abhij~na vargAlu'''
-n.
--well-informed sources;


* '''అభిజ్ఞానం, abhij~nAnaM'''
-n.
--sign; mark; token;


* '''అభిజిత్, abhijit'''
-n.
-- the star Vega; 
-- ఉత్తరాషాఢ నక్షత్రం చివరి పాదం, శ్రవణా నక్షత్రంలోని మొదటి పాదంలో 15వ వంతు భాగాన్ని అభిజిత్ నక్షత్రం అంటారు;


* అభిజిత్ లగ్నం, abhijit lagnaM
- n. 
-- [astrol.] the interval of time that is 16 minutes on either side of 12 noon; 
-- ప్రతీ రోజూ మధ్యాహ్నం 12 గం. కి 16 ని. ఇటు నుంచి అటు వరుకూ; వారం, వర్జ్యం, తిథి —- ఇవేవీ చూడకుండా ఏ రోజైనా ఈ సమయం చాలా మంచిది అని అంటారు. శ్రీరాముడి జననం, సీతారాముల కల్యాణం, భీష్మ పితామహుడు ధ్యాన స్థితుడై ప్రాణాలను విడిచిపెట్టిన సమయం, ఇవన్నీ ఈ ముహూర్తంలోనే జరిగాయి.


* '''అభిదానం, abhidhAnaM'''
-n.
--designation; title; 


* '''అభిదాయక, abhidhAyaka'''
-adj.
--designated;


* '''అభినందన, abhinaMdana'''
-n.
--praise; applause; congratulation;


* '''అభినయం, abhinayaM'''
-n.
--gesture; pose; action; [drama] the art of communication through facial gestures; 
--(2) pantomime; a play in which actors express themselves without speaking;
---ఆంగికాభినయం = gestures using limbs.
---వాచికాభినయం = gestures using speech.
---ఆహార్యాభినయం = gestures using make-up.
---సాత్వికాభినయం = gestures using emotional reaction.


* '''అభినవ, abhinava'''
-n.
--modern; present-day;


* '''అభినవోద్భిజం, abhinavOdbhijaM'''
-n.
--sprout; very recently born;


* '''అభిప్రాయం, abhiprAyaM'''
-n.
--(1) opinion; 
--(2) thought; intention;
---భేదాభిప్రాయం = difference of opinion; disagreement.


* '''అభిమతం, abhimataM'''
-n.
--(1) desire; wish; 
--(2) inclination; trend;


* '''అభిమానం, abhimAnaM'''
-n.
--(1) pride; self-respect; 
--(2) affection; love; devotion; 
--(3) pride; arrogance; egoism;


* '''అభిముఖ, abhimukha'''
-n.
--opposite; face-to-face; one in front of the other;


* '''అభిముఖ కోణం, abhimukha kONaM'''
-n.
--[geom.] opposite angle;


* '''అభియోగం, abhiyOgaM'''
-n.
--complaint; accusation; charge; allegation; challenge;


* '''అభియోగి, abhiyOgi'''
-n.
--plaintiff; complainant; the one who brings a suit in a court of law;


* '''అభిరుచి, abhiruci'''
-n.
--(1) taste; interest; 
--(2) hobby;


* '''అభిలషణీయం, abhilashaNIyaM'''
-n.
--desirable;


* '''అభిలాష, abhilAsha'''
-n.
--desire; wish; inclination; 


* '''అభివందనం, abhivaMdanaM'''
-n.
--greeting; salutation;


* '''అభివృద్ధి, abhivRddhi'''
-n.
--growth; improvement; advancement; augmentation;


* '''అభివ్యక్తి, abhivyaktఇ'''
-n.
-- (1) expression; declaration; manifestation; (2) reflection; a reflected image;


* '''అభిషవం, abhishavaM'''
-n.
--distillation;


* '''అభిషవ శశవిషాణం, abhishava SaSavishANaM'''
-n.
--reducto-ed-absurdum; (lit.) distillation until a hare's horn is obtained which is an exercise in futility;


* '''అభిషవోల్, abhishavOl'''
-n.
--distilled liquor;


* '''అభిషేకం, abhiShEkaM'''
- n.
-- bath; giving a bath; making wet; 


* '''అభిసరణం, abhisaraNaM'''
-n.
--(1) osmosis, 
--(2) convergence;


* అభిసారం, abhisAraM 
- n.
-- appointment; 
-- 'అభిసారం' అంటే ప్రేమికులు సంగమార్థం కలుసుకుందాం అని చేసుకునే నిర్ణయం. అభిసారిక అంటే ప్రియుడి కోసం దొంగచాటుగా చీకట్లో రకరకాల అడ్డంకులన్నీ ఎదుర్కొంటూ వెళ్ళే స్త్రీ; కావ్యాలలో నాయకుడిని వెదుకుతూ (సంకేత స్థలానికి) వెళ్ళే నాయికను 'అభిసారిక' అనేవారు;


* '''అభీష్టము, abhIshTamu'''
- n.
-- wish; desire;


* '''అభ్యుదయం, abhyudayaM'''
-n.
--progress; welfare; 


* '''అభ్యుదయ, abhyudaya'''
-adj.
--progressive; liberal;


* '''అభ్యున్నతి, abhyunnati'''
-n.
--progress; development; prosperity;


* '''అభూత, abhUta'''
-adj.
--non-existent; hitherto unknown; not true; unreal; virtual;
---అభూత కల్పన = ఎపుడూ జరగని దాన్ని జరిగినదాని మాదిరిగా కల్పించడం = unprecedented happenings; trumpedup charges.


* '''అమంగళం, amaMgaLaM'''
-n.
--inauspicious thing; bad omen;


* '''అమడలు, amaDalu''' 
- n. pl. multiple babies in the same delivery;
-- ఒకే కాన్పులో ఒకటి కంటే ఎక్కువ బిడ్డలు పుడితే వారిని &quot;అమడలు&quot; అంటారు;


* '''అమరం, amaraM''' 
-n. 
--Amarasimha’s Sanskrit dictionary, also called amarakOSaM;


* '''అమరి చెట్టు, amari cheTTu''' 
- n.
-- Pink Morning Glory; [bot.] ''Ipomoea carnea;''
-- ఒడియా భాషలో అమరి (ఒమరి) అంటే మరణము లేనిది అని అర్థం. అందుకే ఇదే పేరుతో సరిహద్దు ప్రాంతమైన ఉత్తరాంధ్రలో ఈ మొక్కను పిలుస్తారు. అమరి చెట్లు, పుట్టలు, గట్లు అనే తేడా లేకుండా అన్ని చోట్లా కనబడుతుంది. ఈ మొక్కలో భాగాన్ని కొసేసి నీటిలో గాని, రాళ్లు రప్పల ప్రాంతంలో గాని, నిస్సారమైన భూమిపై గాని... ఇలా ఎక్కడ పడేసినా చిగిర్చి మళ్లీ జీవం పోసుకుంటుంది. అందుకే దీన్ని చావులేని మొక్క అంటారు. లేత మొక్కలు రబ్బరులా సాగుతాయి కాబట్టి రబ్బరు మొక్క అంటారు. ఈ మొక్క కు గులాబీ రంగులో పెద్ద పెద్ద పువ్వులు పూస్తాయి. ఉదయం పూట అవి పూర్తిగా వికసిస్తాయి కాబట్టి ఈ మొక్కను ఇంగ్లీషులో Pink Morning Glory అంటారు.
-- పెద్ద తూటాకు చెట్టు; సలెంద్ర చెట్టు; రబ్బరుచెట్టు; 
  

* '''అమరిక, amarika'''
-n.
--arrangement; configuration;


* '''అమరు, amaru'''
-v. i.
--fit into;


* '''అమర్చు, amarcu'''
-v. t.
--fit; arrange; configure; make ready; supply; fix; furnish;


* '''అమలు, amalu'''
-n.
--vogue; practice; in use; reign;
---అమలు పరచు = to put in practice. to enforce;


* '''ఆమహద్వాచకం, amahadvaachakaM''' 
- n.
-- neuter gender; a gender in Telugu to refer to animals and birds;  

 
* '''అమృతం, amRtaM'''
-n.
--ambrosia; the elixir of immortality; (ety.) అ = non, మృత = dead;


* అమృతవల్లీ,  amRtavallI
- n.
-- (see)  తిప్పతీగ;


* '''అమ్మ, amma'''
-n. f.
--mother;
-suff.
-- a term of endearment used to address females;


* '''అమ్మకం, ammakaM'''
-n.
--sale;


* '''అమ్మకందారు, ammakaMdAru'''
-n.
--sellar; vendor;


* '''అమ్మకపు పన్ను, ammakapu pannu'''
-n.
--sales tax;


* '''అమ్మడు, ammaDu''' 
-n. 
--young lady; a term of semi-endearment used to address young girls;


* '''అమ్మలక్కలు, ammalakkalu'''
- n.
 -- neighboring ladies; gossiping ladies; (lit.) mothers and sisters;


* '''అమ్మవారు, ammavAru'''
-n.
--(1) goddess, esp. goddess of smallpox; 
--(2) consort of either Vishnu or Siva;
---పెద్ద అమ్మవారు = smallpox.
---చిన్న అమ్మావారు = chickenpox.


* '''అమాంతంగా, amAMtaMgA'''
-adv.
--suddenly; unexpectedly; all at once; 


* '''అమాత్యుడు, amAtyuDu'''
-n. m.
--a king's minister; minister;


* '''అమాందస్తా, amAMdastA'''
-n.
-- a heavy-duty, portable, cast-iron mortar and pestle used in grinding nuts and spices in the kitchen;


* '''అమాంబాపతులు, amAmbApatulu'''
-n.
--(1) miscellaneous items; 
--(2) overhead;


* '''అమానుషం, amAnushaM'''
-n.
--(1) inhuman; cruel; 
--(2) uninhabited; with no human habitation;


* '''అమాయకుడు, amAyakuDu'''
-n.
--naive person;


* '''అమావాస్య, amAvAsya'''
-n.
-- new moon day;
-- అమావాస్య అనునది సినీవాలి, కుహు, దర్శ అని మూడు విధములు; అమావాస్య యొక్క 8 ఝాముల కాలంలో మొదటి ఝాము సినీవాలీ, 2, 3, 4, 5, 6 ఝాములు దర్శ, 7, 8 ఝాములు కుహు;  


* '''అమ్మాయి, ammAyi'''
-n.
--(1) girl; lass; kid; youngster; 
--(2) daughter;


* '''అమితం, amitaM'''
-adj.
--unlimited; without limit;


* '''అమ్మి, ammi'''
-n. f.
--female villager or vendor;


* '''అమ్ము, ammu'''
-v.t.
--sell;
-n.
--arrow;
---అమ్మువేటు దూరం = as far as an arrow can be thrown.


* '''అమ్ములపొది, ammulapodi'''
-n.
--quiver; arrow holder; (lit.) arrow pouch; arrow store;


* '''అమూర్తం, amUrtaM'''
-n.
--formless; shapeless;
---మూర్తులన్నిటికి ఆధారభూతమైన అణువు మాత్రం అమూర్తం = the atom which is the basis of all matter is itself shapeless.


* అమృతవల్లి, amRtavalli 
- n.
-- Giloy; Guduchi; [bot.] ''Tinospora cordifolia;'' A potent Ayurvedic climbing shrub celebrated for boosting immunity and fighting infections;

  
* '''అమేయం, amEyaM'''
-n.
--one followed by 32 zeros in the traditional Indian method of counting; 10&lt;sup&gt;32&lt;/sup&gt;


* '''అమోఘం, amOghaM'''
-adj.
--fruitful; 


* '''అమ్మో, ammO'''  
- inter.
-- an expression to show surprise or excitement;


* '''అయనం, ayanaM'''
-n.
--(1) road; path; 
--(2) half-a-year; the sun's course for six months; 


* '''అయనచలనం, ayanacalanaM'''
-n.
--precession of the equinoxes; the sidereal year (time taken by the Earth to go from one celestial longitude and return back to the same position with reference to a fixed star) is just over 20 minutes longer, or 50.26 arc seconds of angular measure, than the tropical year (time taken by the Earth to go from one vernal equinox to the next vernal equinox); this continuous receding of the vernal equinox along the zodiac is called the precession of the equinoxes;


* '''అయనాంశ, ayanAMSa'''
-n.
--the angular difference between the tropical and sidereal zodiacs; this difference is due to the precession of the equinoxes. Thus, the computed positions of the planets and houses may differ depending on whether ayanAMSa is used, and, if it is, on the specific algorithm employed to compute it! 
-- సాయన విధానం (Western): సూర్యుడు భూమధ్యరేఖను దాటే బిందువు (వసంత విషువత్తు - Vernal Equinox) ఆధారంగా గణించేది. ఇది ఋతువులను బట్టి మారుతూ ఉంటుంది. నిరయణ విధానం (Indian): ఆకాశంలో స్థిరంగా ఉండే నక్షత్రాల (అశ్విని, రేవతి వంటివి) ఆధారంగా గణించేది.
ఈ రెండింటి మధ్య ప్రతి సంవత్సరం ఏర్పడే చిన్నపాటి తేడానే 'అయనాంశం' అంటారు. ప్రస్తుతం ఈ తేడా సుమారు 24 డిగ్రీలు ఉంది.
-- మన దేశంలో మూడు పద్ధతుల అయనాంశలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. లాహిరి అయనాంశ = 24.13 డిగ్రీలు, రామన్ అయనాంశ = 22.46 డిగ్రీలు, KP అయనాంశ = 24.07 డిగ్రీలు. లాహిరి అయనాంశ చాలామంది పాటిస్తారు.


* '''అయనోవరణం, ayanOvaraNaM'''
-n.
--ionosphere; region of space about 50 kilometers from the surface of the Earth;


* '''అయస్, ayas'''
-pref.
--iron; ferro; ferrous; ferric;


* '''అయస్కాంతం, ayaskAntaM'''
-n.
--magnet;


* '''అయస్కాంత దండం, ayaskAnta daMDaM'''
-n.
--bar magnet;


* '''అయస్కాంతపు కడ్డీ, ayaskAntapu kaDDI'''
-n.
--bar magnet;


* '''అయస్కాంత క్షేత్రం, ayaskAnta kshEtraM'''
-n.
--magnetic field;


* '''అయస్కాంతావరణం, ayaskAMtAvaraNaM'''
-n.
--magnetosphere;


* '''అయ్య, ayya''' 
- n.
-- father; dad;


* '''అయ్యబాబోయ్, ayyabaabOy''' 
- inter.
-- an expression to show surprise;


* '''అయ్యయ్యో, ayyayyO''' 
- inter.
-- an expression to show sorrow;


* '''అయాచితం, ayAcitaM'''
-adj.
--unasked; 


* '''అయాను, ayAnu'''
-n.
-- ion; an electrically charged particle; an electron; an atom that has lost one or more electrons; 


* '''అయిక్, ayik'''
-pref.
--iron; ferro; ferric;


* '''అయికమత్యం, ayikamatyaM'''
-n.
--unity; (ety.) ఏకమతేర్భావః = unity in thought;


* '''అయిక్యరాజ్య సమితి, ayikyarAjya samiti'''
-n.
--United Nations;


* '''అయితే, ayitE'''
-adv.
--particle. if; but; if so;


* '''అయిదవ, ayidava'''
-adj.
--fifth;


* '''అయిదు, ayidu'''
-n.
--five;


* '''అయిదుగురు, ayiduguru'''
-n.
--five people;


* '''అయిన, ayina'''
-suff.
---ous;
---అంటుకునేదయిన = infectious; contagious.
---అసంగతమయిన = anomalous.
---నిరాకారమయిన = amorphous.


* '''అయిన వాళ్లూ, కాని వాళ్లూ, ayina vALlU, kAni vALlU'''
-ph.
--(idiom.) every Tom, Dick, and Harry; everyone, related or not;


* '''అయినా, ayinA'''
-adv.
--particle. nevertheless;


* '''అయినాకాని, ayinAkAni'''
-adv.
--particle. nevertheless, but;


* '''అయివేజు,  ayivEju'''
- n.
-- income; income from a farm or cultivated land;
-- ఐవజు;


* '''అయిష్టత, ayishTata'''
-n.
--aversion; unwillingness; distaste;


* '''అయిస్వర్యం, ayisvaryaM'''
-n.
--wealth; opulence;


* '''అయిహికం, ayihikaM'''
-n.
--worldly; materialistic; (ant.) ఆముష్మికం;


* '''అయోమయం, ayOmayaM'''
-n.
--(1) full of iron; made of iron; Ferro; 
--(2) confused state; hard; difficult; అస్తవ్యస్త పరిస్థితి;


* '''అయోముఖి, ayOmukhi'''
-n.
--an iron-tipped one; a wooden pestle with an iron tip; same as రోకలి


* '''అర, ara'''
-adj.
--half; 
---అర టావు = half of full-scape sheet.
-n.
-- (1) compartment; closet; chamber; a part of a shelf;
---మీద అర = upper compartment.
---అర డజను = half a dozen.
---అరడుగు = half a foot.
-- (2) the fraction 1/2. 


* '''అరకొర, arakora'''  
-n. 
--deficiency; defect; incomplete;


* '''అరఖు, arakhu'''
-n.
--medicine in the form of liquid; extract; tincture;


* '''అరగూడు, aragUDu'''
-n.
--niche; niche in a wall;


* '''అరఘట్టం, araghaTTaM'''
-n.
--sky-wheel; a wheel, with bucket seats, that rotates on a horizontal axis and is commonly found in amusement parks; a water wheel with buckets, that rotates on a horizontal axis;


* '''అరచెయ్యి, araceyyi'''
-n.
--palm of the hand; (lit.) half a hand, the other half being the back of the hand or మండ.


* '''అరటి కర్రు, araTi karru'''
- n.
-- banana sap; this sap leaves an indelible mark on clothes and so is often used in making inks and markers;


* అరటి దూట,  araTi dUTa
- n.
-- the slender, rod-like part in the middle of the stem; although low in nutritional value, this is often cooked and eaten like any other vegetable;


* '''అరటికాయ, araTikAya'''
-n.
--plantain; a type of banana used in cooking; raw banana used as a vegetable;
---బొంత అరటి = plantain; a cooking variety of banana.


* '''అరటిపండు, araTipaMDu'''
-n.
--banana; the fruit version of a plantain; 
---examples of fruit varieties of banana = అమృతపాణీ, కర్పూరపు చక్రకేళి; వామన చక్రకేళి; పచ్చ అరటి; కొమ్మ అరటి.
---In India, early Aryans considered banana as unsuitable for eating by branding it as &quot;న పథ్యం కదళీ ఫలం;&quot;


* '''అరటిమొక్క, araTimokka'''
-n.
--banana plant; (bot.) Musa paradisiaca;  నందనవనంలో ఉండదగ్గ మొక్క; Musa sapientum; విజ్ఞలు తినదగ్గ పండు; Musa acuminata; అడవి అరటి; 
-- నార అరటి = Musa textilis;
-- [Sans.]  కదళీ; మోచా; 


* '''అరణ్యం, araNyaM'''
-n.
--forest; jungle;
---కీకారణ్యం = dense forest.
---వర్షారణ్యం = rain forest.


* '''అరణ్య అగ్నిజ్వాల, araNya agnijvAla'''
-n.
--the flame of the forest; [bot.] ''Delonix regia'';


* '''అరణి, araNi'''
-n.
--(1)Trust; foundation; charitable organization; (2) fireboard; firedrill; A piece of dry wood to produce fire by friction;


* '''అరదండాలు, aradaMDAlu'''
-n. pl.
--handcuffs;


* '''అరపూస, arapUsa'''
-n.
--rosin; resin; this is the stuff applied to the bow of a violin to improve friction;


* '''అరమర, aramara'''
-n.
--doubt; hesitation;


* '''అరమరగింపు, aramaragiMpu'''
-n.
--fractional distillation; boiling in a chamber with compartments;


* '''అరమరిక, aramarika'''
-n.
--mutual suspicion; difference of opinion; hesitation; doubt; 


* '''అరమారు, aramAru'''
-n.
--shelf or chamber with compartments;


* '''అరయమి, arayami'''
-n.
--ignorance; 
---అరయమియే ఆనందం = ignorance is bliss.


* '''అరయిక, arayika'''
-n.
--research; 


* '''అరవం, aravaM'''
-n.
--Tamil; (lit.) అ + రవం = a language with no aspirates;


* '''అరవచాకిరి, aravacAkirI'''
-n.
--hard work with no compensation; (ety.) అరువుచాకిరి; service first, payment later type of extracting work; (rel.) వెట్టిచాకిరి; గొడ్డుచాకిరి;


* '''అరవై, aravai'''
-n.
--sixty


* '''అర్కం, arkaM'''
-n.
--[chem.] extract;


* '''అర్ఘ్యం, arghyaM'''
-n.
-- water offered as an ingredient in performing a pooja;
-- అర్ఘ్యం అంటే దేవతలకు (ముఖ్యంగా సూర్యుడు, ఇతర గ్రహ దేవతలు లేదా దైవిక శక్తులకు) నీరు, పుష్పాలు, చందనం, గంధం లేదా ఇతర పదార్థాలతో సమర్పించే ఆచారం. ఇది భక్తి మరియు గౌరవ సూచకంగా చేస్తారు;


* '''అర్చన, arcana'''
-n.
--worship;


* '''అర్ణవం, arNavaM'''
-n.
--sea;


* '''అర్థం, arthaM'''
-n.
--(1) meaning; significance; 
--(2) money; wealth;
-- (3) వస్తువు; 
-- (4) ప్రయోజనం;
---వాచ్యార్థం = literal meaning.
-suff.
--for;
---గౌరవార్థం = to honor.


* '''అర్థశాస్త్రం, arthaSAstraM'''
-n.
--economics;


* '''అర్ధం, ardhaM'''
-n.
--half;
---పూర్వార్ధం = first half; former half.
---ఉత్తరార్ధం = second half; later half.


* '''అర్ధ, ardha'''
-adj.
--half; hemi; semi;


* '''అర్ధగోళం, ardhagOLaM'''
-n.
--hemisphere;
---పూర్వార్ధగోళం = the Eastern hemisphere.
---పశ్చిమార్ధగోళం = the Western hemisphere.


* '''అర్ధఘనం, ardhaghanaM'''
-n.
--[chem.] gel; half-solid;


* '''అర్ధచంద్రుడు, ardhacaMdruDu'''
-n. m.
--half-moon;


* '''అర్ధణా, ardhaNA'''  
-n. 
--a coin of the British era with a value of one-half anna or one-thirty second of a rupee or six pies;


* '''అర్ధద్రవం, ardhadravaM'''
-n.
--[chem.] sol; half-liquid;


* '''అర్ధనారీశ్వరుడు, ardhanArISvaruDu'''
-n.
--Androgyny;


అర్ధపరాన్నజీవి, ardhaparAnnajIvi
- n.
-- hemiparasite; a plant that obtains part of its food by parasitism, e.g. mistletoe, which also photosynthesizes; 


అర్ధపారదర్శక, ardhapAradarSaka
- adj.
-- translucent; D\diaphanous;


* '''అర్ధరాత్రి, ardharAtri'''
-n.
--midnight;


* '''అర్ధవృత్తం, ardhavRttaM'''
-n.
--[math.] semicircle;


* '''అర్ధవాహిని, ardhavAhini'''
-n.
--[phy.] semiconductor;


* '''అర్ధసంకలని, ardhasaMkalani'''
-n.
--[comp.] half-adder; a device that adds two numbers without taking into account the propagated carry;


* '''అర్భకుడు, arbhakuDu'''
-n. m.
--weakling; child;


* '''అర్హత, arhata'''
-n.
--qualification; eligibility; entitlement; (ety.) అర్ + హత = అరిషడ్వర్గాలని చంపినది, that is, one is said to be qualified after killing the six enemies, namely కామ, క్రోధ, లోభ, మోహ, మద, మాత్సర్యం.
-suff.
- ability
---గమనార్హత = noticeability.


* '''అర్హతా పత్రము, arhatApatramu'''
-n.
--credential; diploma; certificate;


* '''అర్హమయిన, arhamayina'''
-suff.
---ble
---గమనార్హమయిన = noticeable.
---ప్రశంశార్హమయిన = commendable.


* '''అర్ఝ్యం, arghyaM''' 
- n.
-- water offered to a guest to wash hands; చేతులు కడుగుకొనేందుకు ఇచ్చే నీళ్ళు;


* '''అరాజకం, arAjakaM'''
-n.
--anarchy;


* '''అర్థాంతరం, arthAntaraM'''
-n.
--another meaning;


* '''అర్ధాంతరంగా, ardhAntaraMgA'''
-adv.
--incompletely; partially; 
---అర్ధాంతర మొత్తం = partial sum.


* '''అర్థాపత్తి, arthApatti'''
-n.
--a figure of speech; inference; inference of a cause from its effect;
-- &quot;రాజు గారి చిన్న భార్య మంచిది&quot; అన్నప్పుడు, పెద్ద భార్య మంచిది కాదు అనే అర్థం స్పురించిడం అర్థాపత్తికి ఒక ఉదాహరణ; 


* '''అర్ధాంతరం, ardhAntaraM'''
-adj.
--incomplete; partial; intermediate;
---అర్ధాంతరంగా = in the middle.
---అర్ధాంతర మొత్తం = partial sum.


* '''అర్ధాంతరన్యాసం, ardhaMtaranyAsaM'''
-n.
--a figure of speech in which a simple example is given and a broad generalization is made; ఒక ఉదాహరణని చూపి, దాన్ని సర్వవ్యాప్తంగా వాడడం; అజహర్లక్షణం;


* '''అర్ధాంగి, ardhAMgi'''
-n.
--better half; wife;


* '''అర్ధాయువు, ardhAyuvu'''
-n.
--[phy.] half-life;


* '''అర్ధాధికేనం, ardhAdhikEnaM'''							
-n.
--[math.] rounding off to the nearest integer;


* '''అర్వాచీనం, arvaacheenaM''' 
- adj.
-- (1) modern; recent; not ancient; (2) reverse; contrary;
-- ప్రాచీనం కానిది; కొత్తది.


* '''అరి, ari'''
-suff.
--denotes possession; 
--- నేర్పరి = skillful person.
--- జాలరి = జాలము పట్టినవాడు;  fisherman = a person who handles the net
--- కాపరి = కాపు కాసేవాడు; watchman = a person who watches; 
--- చదువరి = చదువుకున్నవాడు; 
-n.
--enemy; foe;


* '''అరికట్టు, arikaTTu'''
-v.t.
--block; impede; stop;


* '''అరిగిపోవు, arigipOvu''' 
-n. 
--wear out; erode;


* '''అరిగోలు, arigOlu'''
-n.
-- a raft made of wickerwork and animal skin;


* '''అరిత్రం, aritraM'''
-n.
--rudder; the device that keeps a boat on course;


* '''అరిషడ్వర్గాలు, arishaDvargAlu'''
-n. pl.
--the six categories of enemies to a human, namely, lust, anger, miserliness, infatuation, arrogance, and jealousy;


* '''అరిష్టం, arishTaM'''
-n.
--(1) misfortune; calamity; danger; 
--(2) crow; 
---బాలారిష్టాలు = (1) diseases of the childhood; (2) [idiom] teething troubles; any difficulties in the early stages of a project.


* '''అరిష్ఠ, arishTha'''
-adj.
--fermented;


* '''అర్జీ, arjI'''
-n.
--petition; application;


* '''అరుంధతి, aruMdhati'''
-n.
--[astron.] Alcor; the companion star of Mizar in Ursa Major;


* '''అరుగు, arugu'''
-n.
--pial; oriel; raised platform serving as a seat in front of a house as in వీధి అరుగు; 
-v.i.
--digest; erode; abrade;
- v. t. depart; leave; go away;


* '''అరుణ, aruNa'''
-adj.
--red;


* '''అరుణ మహాతార, aruNa mahAtAra'''
-n.
--[astron.] red giant; a type of huge star that is not on the Main Sequence of the H-R diagram;


* '''అరుణోదయం, aruNOdayaM'''
-n.
--reddening of the sky before sunrise; (lit.) red morning;


* '''అరుదు, arudu'''
-adj.
--rare, scarce; unusual;


* '''అరువు, aruvu'''
- n.
-- loan; something that is borrowed;


* '''అరువు తెచ్చుకొను, aruvu tecchukonu'''
- v. t.
-- borrow something;


* '''అర్జున, arjuna'''
-n.
--(1) one of the Pandavas of the Mahabharata; 
--(2) a medicinal plant; [bot.] ''Terminalia arjuna;''
-- ఆరా చెట్టు; అర్జున ఒక ప్రముఖ ఆయుర్వేద మూలిక; అర్జున చెట్టు యొక్క బెరడు (bark)ని ఆయుర్వేద వైద్య విధానాలలో ఉపయోగిస్తారు. ఈ మొక్క ముఖ్యంగా హృద్రోగ నిరోధానికి, రక్తపోటు నియంత్రణకు ఉపయోగపడతాయి. 


* '''అర్భుదం, arbhudaM'''
-n.
--one followed by ten zeros in the traditional Indian method of counting; ten billion; 10&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt;


* '''అర్రు, arru'''
-n.
--neck;


* '''అర్హుడు, arhuDu'''
-n. m.
--deserving candidate;


* '''అరైకామ్లం, araikAmlaM'''
-n.
--[biochem.] DNA; deoxyribonucleic acid;


* '''అలంకరణ, alaMkaraNa'''
-n.
--(1) decoration; 
--(2) make-up;


* '''అలంకరించు, alaMkariMcu'''
-v. t.
--decorate; trim;
---క్రిస్‌మస్ చెట్టుని అలంకరించు = trim the Christmas tree.


* '''అలంకారం, alaMkAraM'''
-n.
--(1) ornament; 
--(2) figure of speech;
---అతిశయోక్తి = hyperbole.
---అనుప్రాసం = alliteration.
---అర్ధాంతరన్యాసం = reinforcement by citing another instance.
---అర్ధాలంకారం = figure of speech created by exploiting the meaning of words.
---ఉపమాలంకారము = simile.
---ఉత్ప్రేక్ష = imagery.
---ఛేకానుప్రాస = occurrence of pairs of consonants repeatedly in close proximity with different meanings. ఉ. కాళింది మడుగున కాళియుని పడగల ఆబాల గోపాల మాబాల గోపాలుని అచ్చెరువున అచ్చెరువున విచ్చిన కన్నులజూడ తాండవమాడిన సరళి గుండెల మ్రోగిన మురళి ఇదేనా ఇదేనా ఆ మురళి ....(చిత్రం - సప్తపది, రచన - వేటూరి, సంగీతం - కెవి మహదేవన్, గానం - సుశీల, ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం);
---పర్యాయోక్తి = repetition.
---ముక్తపదగ్రస్తం = starting a new phrase (or a line in a poem) with the same word that was used to end the previous phrase (or line in a poem). ఉ. గోదారీ గట్టుందీ, గట్టుమీద చెట్టుందీ, చెట్టు కొమ్మన పిట్టుందీ, ఆ పిట్ట మనసులో ఏముందీ...(చిత్రం - మూగమనసులు, రచన - దాశరథి, సంగీతం - కెవి మహదేవన్, గానం - పి సుశీల)
---వృత్యానుప్రాస = occurrence of one or two consonants cyclically. ఉ. అవునే తానే నన్నేనే నిజమేనే అంతా కథలేనే అమ్మో ఎన్నెన్ని వగలోనే, అబ్బ ఏమని చెప్పేనే,  నీకేమని చెప్పేనే .... (చిత్రం - ఒకే కుటుంబం, రచన - దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, సంగీతం - కోదండపాణి, గానం - సుశీల);
---రూపకము = metaphor.
---లాటానుప్రాస = occurrence of words repeatedly in close proximity with the same meaning but with different import. ఉ. ఏమో ఏమో ఇది నాకేమో ఏమో అయినది ఈ వేళలో నా గుండెలో ఏదో గుబులవుతున్నది ... (చిత్రం: అగ్గి పిడుగు, సంగీతం: రాజన్-నాగేంద్ర, సాహిత్యం: సినారె, గానం: ఘంటసాల, జానకి);
---వక్రోక్తి = satire; sarcasm.
---విరుద్ధోక్తి = oxymoron.
---సంసృష్టి = oxymoron.
---శబ్దాలంకారం = figure of speech created by exploiting the sound of words; an example is onomatopoeia which is obtained by the formation of words by imitating the natural sound associated with the object or action; for example, the sound of a bell is indicated by గణ గణ.
---యమకం = occurrence of a word, or a vowel and a consonant, repeatedly with a difference in meaning. ఉ. నువ్వు వస్తావని బృందావని ఆశగ చూసేనయ్యా కృష్ణయ్యా, వేణువు విందామని, నీతో వుందామని నీ రాధ వేచేనయ్యా రావయ్యా....(చిత్రం: మల్లెపువ్వు, సంగీతం: చక్రవర్తి,  రచన: ఆరుద్ర, నేపధ్య గానం: వాణీజయరాం.
---స్వభావోక్తి = realism.


* '''అలంతం, alaMtaM'''
-n.
--[chem.] aldehyde, chemical substances whose names end with the sound al or అల్. see also ఒలంతం;
---పిపీలికాలంతం = formaldehyde.


* '''అలంతషడోజు, alaMtashaDOju'''
-n.
--[chem.] aldohexose; a monosaccharide sugar with six carbon atoms and an aldehyde group;


* '''అల, ala'''
-n.
--wave; wavelet;


* '''అలక, alaka'''
-n.
--anger; displeasure; pout;


* '''అలక్ష్యం,  alakshyaM'''
- n.
-- carelessness; recklessness;


* '''అలక్ష్యం చేయు,  alakshyaM cEyu'''
- v. i.
-- ignore;


* '''అలకా మేఘం, alakAmEghaM'''
-n.
--cirrus cloud; 


* '''అలగాజనం, alagAjanaM'''
-n.
--groundlings; common flok;


* '''అలజడి, alajaDi'''
-n.
--commotion; disturbance;


* '''అలజడిపడు, alajaDipaDu'''
-v. i.
--get disturbed;


* '''అలజడిపాటు, alajaDipATu'''
-n.
--disturbance;


* '''అలతి, alati''' 
- adj.
-- simple; light; thin; small; few; narrow; 


* '''అలమట, alamaTa'''
-n.
--grief; sorrow; 


* '''అలమారు, alamAru'''
-n.
--almirah; cupboard;


* '''అలములు, alamulu'''
-n. pl.
--weeds;


* '''అలముకొను, alamukonu'''
-v. i.
--spread; extend; pervade;


* '''అలరారు, alarAru''' 
-v. i. 
--shine; prosper; flourish;


* '''అలరించు, alariMcu'''  
-v. t. 
--please; gratify;


* '''అలరు, alaru''' 
-v. i. 
--shine; prosper; flourish;


* '''అలవాటు, alavATu'''
-n.
--habit; custom;


* '''అలవాటుపడు, alavATupaDu'''
-v.t.
--get accustomed; habituated to; addicted to;


* '''అలవాటు ప్రకారం, alavATu prakAraM'''
-adv.
--habitually;


* '''అలవి, alavi'''
-n.
--possibility; practicability; measure; extent;


* '''అలవోకగా, alavOkagA'''
-adv.
--effortlessly; easily; sportively; 
-- అల సాగిపోయినట్టు;


* '''అలసందలు, alasaMdalu'''
-n.
-- a type of cereal grain; [bot.] ''Dolicos catjang'';
-- బొబ్బర్లు;


* '''అలసట, alasaTa'''
-n.
--exhaustion; tiredness; fatigue;


* '''అలసత్వం, alasatvaM'''  
-n. slackness; 
--laziness; procrastinating attitude; tendency to postpone;


* '''అల్పం, alpaM'''
-n.
--mean; light; not dignified; insignificant; [ant.] అనల్పం;


* '''అల్పసంఖ్యాక వర్గాలు, alpasaMkhyAka vargAlu'''
-n. pl.
--minorities; 


* '''అల్లం, allaM'''
-n.
--ginger; green ginger; a root belonging to the grass family; [bot.] ''Zanzibar Officinalis;'' of the Zingiberaceae family;
---పచ్చి అల్లం =  green ginger;
---శొంఠి = dried ginger;
---బావన అల్లం = steeped ginger; pickled ginger.
---అల్లం మురబ్బా = ginger steeped in lime juice, mixed with salt and dried in the sunshine, and repeatedly steeped and dried.
---మామిడల్లం = mango ginger; a root resembling ginger, belonging to the turmeric family, but not related to either ginger or mango; [bot.] ''Curcuma amada;''
--[Sans.] శృంగవేరు; ఆర్ర్దక; కటుక; భద్రం;  


* '''అల్లకల్లోలం, allakallOlaM'''
-n.
--total disorder; total chaos; turmoil; hubub; 

 
* '''అల్ల నేరేడు, allanErEDu'''
-n.
--rose apple; kind of black plum; [bot.] '''Myrtus communis;''' [Sans.] జంబూ;


* '''అల్లరి, allari'''
-adj.
--rambunctious; mischievous; noisy; troublesome;
-n.
--commotion; noise; confusion;


* '''అల్లరిపడు, allaripaDu'''
-v.i.
--incur trouble; face trouble; get into trouble; 


* '''అల్లరిపెట్టు, allaripeTTu'''
-v.t.
--cause trouble; make trouble; 


* '''అలాగ, alAga'''
-adv.
--thus; that way; in that manner; as you say; OK;
-- లాగు అంటే పద్ధతి. ఆ లాగునన్ అంటే ఆ పద్ధతిలో;  


* '''అలాగని, alAgani'''
-adv.
--having said thus;


* '''అలాటి, alATi'''
-adj.
--that kind of;


* '''అలారం, alAraM'''
-n.
--alarm;


* '''అలారం గడియారం, alAraM gaDiyAraM'''
-n.
--alarm clock;


* '''అల్కా, alkA'''
-adj.
--inferior; light-weight;


* '''అల్మార, almAra'''
-n.
--almirah; cupboard;


* '''అల్లారుముద్దుగా, allArumuddugA'''
-adv.
--dotingly; with extreme love and affection;


* '''అలికిడి, alikiDi'''
-n.
--noise; sound; 


* '''అలిగేటర్, aligETar'''
-n.
--alligator; a crocodile-like reptile found in the Americas;


* అలివేలు మంగ, alivElu manga 
- n.
-- Goddess Lakshmi; the lady seated on a flower;
-- (Tamil) అలర్ = పువ్వు; మేల్ = మీద; మంగ = స్త్రీ &gt; పువ్వు మీద ఉన్న స్త్రీ;


* '''అల్పిష్ఠము, alpishthamu'''
-adj.
--smallest; least;


* అల్పీ,  alpI
- n.
-- headed pin;
-- గుండుసూది; 


* '''అల్లించు, alliMcu'''
-v.t.
--to get something woven, braided, plaited, composed or fabricated;


* '''అల్లి, alli'''
-n.
--(1) lotus like water plant; [bot.] ''Nymphaea alba;'' 
--(2) a wild shrub; [bot.] ''Memecylon edule;'' The leaves of this shrub are sweet; people who chew the leaves and swallow the juice do not suffer from the pangs of hunger and is therefore very popular with yogis who meditate for weeks at a stretch;
-- Ironwood; [bot.] ''Memecylon umbellatum'' of the Melastomataceae family; 
-- &quot;అంజని&quot; &quot;కరంద&quot; అన్నా ఇదే; ఇనుములా గట్టిగా ఉంటుందని ఆపేరు వచ్చింది. ఇవి వర్షాకాలంలో జూన్, జూలై, ఆగస్ట్ మాసాల్లో పండి లభిస్తాయి. పూలు కూడా ఊదా రంగులో అందంగా ఉంటాయి. చిన్న పిందెలు గులాబి రంగులో ఉంటాయి. అవి నెమ్మదిగా నీలం రంగులోకి మారి, చివరిగా నలుపుకి తిరిగినప్పుడు, పక్వానికి వచ్చినట్టు గుర్తు. తియ్యగా, కొంచెం పులుపుగా ఉండే ఈ పళ్ళు అటవీ ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా లభించేవి. తిన్నాక నేరేడులాగా నోరంతా నీలంగా మారిపోతుంది. 


* '''అల్లిక, allika'''
-n.
--embroidery; woven work; knitting;


* '''అల్లన, alIna'''
-adj.
--non-aligned; 


* '''అలీన, alIna'''  
-adj. 
--non-aligned; 


* '''అలీనోద్యమం, alInOdyamaM'''  
-ph. 
--non-aligned movement; 


* '''అల్కీ, alkI'''
-adj.
--thin; inferior;


* '''అల్పీ, alpI'''
-n.
--headed pin;


* '''అలుకు, aluku'''
-v. t.
--(1) mop; 
--(2) smear a mud floor with water, mud, and dung as a cleansing operation;


* '''అలుగు, alugu'''
-v. i.
--pout; mildly upset; grumble;


* '''అలుగ్గుడ్డ, alugguDDa'''
-n.
--mop; a cloth used for mopping;


* '''అలుపు, alupu'''
-n.
--tiredness;


* '''అల్లు, allu'''
-v. t.
--(1) weave; knit; braid; 
--(2) fabricate; compose;
---కథ బాగా అల్లు = weave the story well.
---జడ అల్లు = braid the hair.
---స్వెట్టరు అల్లు = knit the sweater.


* '''అల్లుడు, alluDu'''
-n.
--(1) son-in-law; (lit.) CP Brown gives the interpretation as &quot;one who weaves a relation between two families,&quot; but modern linguists do not accept this;  
--(2) plaiting; braiding; 


* '''అల్లు బచ్చలి, allu baccali'''
-n.
--Basella; Malabar nightshade; [bot.] ''Basella rubra;''


* '''అల్లూమినం, allUminum'''
-n.
--aluminum; (Br.) aluminium; a chemical element; 


* '''అల్లెతాడు, alletADu'''
-n.
--bowstring; 


* '''అలైంగిక, alaiMgika'''
-adj.
--asexual;


* '''అలోహం, alOhaM'''
-n.
--non-metal;


* '''అవ, ava'''
-pref.
--under; below; not normal;
---అవలక్షణం = bad characteristic.


* '''అవకతవకలు, avakatavakalu'''
-n.
--irregularities;


* '''అవకలనం, avakalanaM'''
-n.
--[math.] differentiation; (lit.) a computation involving a limiting process;


* '''అవకాశం, avakASaM'''
-n.
--opportunity; chance;


* '''అవకాశవాది, avakASavAdi'''
-n.
--opportunist;


* '''అవగండము, avagaMDamu'''
-n.
--pimple;


* '''అవగతి, avagati'''
-n.
--perception; 


* '''అవగ్రహం, avagrahaM''' 
-n. 
--a symbol resembling stylized 2 used in Sanskrit texts to indicate a pause;
-- ఈ 'ఽ' గుర్తును 'అవగ్రహం' అంటారు. ఇది సంస్కృత పదాల మధ్య విసర్గ సంధి జరిగినప్పుడు వస్తుంది. సంధి జరిగి అకారం లోపమైనప్పుడు, 'అక్కడ నిజానికి ఒక 'అ' అన్న అక్షరం ఉండేది, సంధివలన అది పోయింది కానీ దానిని ఉన్నట్లుగా భావించి ఉచ్చారణలో కలుపుకోవాలి' అని చెప్పడానికి ఈ అవగ్రహ చిహ్నాన్ని ఉంచుతారు.
-- ఉదాహరణ: &quot;వాసుదేవః + అభిరక్షతు --&gt; వాసుదేవో + అభిరక్షతు --&gt;వాసుదేవోభిరక్షతు&quot; అని వచ్చి విసర్గ 'ఓ' గా మారినప్పుడు దాని ప్రక్కన వచ్చిన అకారం పోయింది. కానీ పలికేటప్పుడు 'వాసుదేవోభిరక్షతు' అని కాక 'వాసుదేవోఅభిరక్షతు' అన్నట్లు అకారాన్ని పూర్తిగా కాక, సగం పలికినట్లు, లేక చివరి 'వో' ను కొంత దీర్ఘంగా పలకడంద్వారా సగం అకారం ధ్వనించేటట్లు ఉచ్చరించాలి. కనుక ఆ కనిపించకుండా పోయిన సగం 'అ' కు గుర్తుగా 'ఽ' ను ఉంచి &quot;వాసుదేవోఽభిరక్షతు&quot; అని వ్రాస్తారు. అక్కడ సంధి జరిగిందని తెలిసిన వారు ఆ గుర్తు లేకున్నా సరిగానే ఉచ్చరిస్తారు. కానీ ఉచ్చారణా దోషాలను పరిహరించడానికి అవగ్రహం ఉంచడం తప్పనిసరి;


* '''అవగాహన, avagAhana'''
-n.
--comprehension; understanding;


* '''అవచూషకం, avacUshakaM'''
-n.
--absorbent;


* '''అవచూషణం, avacUshaNaM'''
-n.
--absorption; sucking in; 


* '''అవజ్ఞ, avaj~na'''
-n.
--contempt; disregard; 


* '''అవజ్ఞత, avaj~nata'''
-n.
--ignorance; stupidity;


* '''అవటము, avaTamu'''
-n.
--cavity; hole;


* '''అవతల, avatala'''
-n.
--outside; that side; the other side;


* '''అవతారం, avatAraM'''
-n.
--(1) descent; incarnation; avatar; a manifestation of God as a life form; (ety.) ava = down; tAr = pass over; 
--(2) guise; appearance; dress;


* '''అవతారిక, avatArika'''
-n.
--preface;


* '''అవదంశము, avadaMSamu'''
-n.
-pickle; preserve;


* '''అవద్యం, avadyaM'''
-n.
--fault; faulty;


* '''అవద్య తాళుకం, avadya tALukaM'''
-n.
--fault-tolerant;


* '''అవధానం, avadhAnaM'''
-n.
--concentration; attention;


* '''అవధాని, avadhAni'''
-n.
-- a person who is capable of performing feats of memorization;


* '''అవధారణార్థకం, avadhAraNArthakaM'''
-n.
--[gram.] emphatic particle;


* '''అవధి, avadhi'''
-n.
--[math.] limit; boundary;


* '''అవధి క్రియ, avadhi kriya'''
-n.
--[math.] limiting process;


* '''అవధూత, avadhUta'''
-n.
-- nacked mendicant; one who renounced everything; (ety.) అ = అక్షరత్వం = the quality of being indestructible,  వ = వరేణ్యత్వం = the epitome of completeness; ధ = a symbol for stands for our ties to this physical world; త = తత్త్వమసి;
-- జన్మ సంబంధంగా వచ్చిన సంబంధాలను, బంధాలనూ పూర్తిగా విడిచిన వాడు. దేహాభిమానం పూర్తిగా వదిలించుకొని ఎప్పుడూ పరమాత్మ చింతనలో ఉండే వాడు అవధూత. కామ మోహాలు గూడా జయించిన వాడు గాబట్టి శరీర రక్షణకు గూడా ప్రయత్నించడు. వస్త్రాచ్ఛాదన గూడా కోరడు. భోజనాపేక్ష గూడా జయిస్తాడు;


* '''అవని, avani'''
-n.
--the Earth; this world;


* '''అవనిపాతం, avanipAtaM'''
-n.
--(1) a dip in the earth; sink hole; 
--(2) a hole in the ground used to catch elephants;


* '''అవపాతం, avapAtaM'''
-n.
--[phy.] dip; property of a magnetic needle;


* '''అవపాతనం, avapAtanaM'''
-n.
--precipitation; a collective term used to describe various forms of water falling on the ground;


* '''అవమానం, avamAnaM'''
-n.
--insult; humiliation; affront; 


* '''అవయవం, avayavaM'''
-n.
--[bio.] limb; organ; component part;


* '''అవర్తకం, avartakaM'''
-n.
--recurrent; periodical;


* '''అవరుద్ధ, avaruddha'''
-adj.
--[phy.] damped;
---అవరుద్ధ స్పందనం = damped vibration.


* '''అవరోధం, avarOdhaM'''
-n.
--[phy.] resistance; a property of resistor;


* '''అవరోధకి, avarOdhaki'''
-n.
--[phy.] resistor; a component of electrical circuits;


* '''అవరోహణం, avarOhaNaM'''
-n.
--descent; dismount; alight;


* '''అవరోహణ, avarOhaNa'''
-adj.
--descending;


* '''అవరోహణ క్రమం, avarOhaNa kramaM'''
-n.
--descending order; in Indian music, this order is ని, ద, ప, మ, గ, రి, స.


* '''అవలంబించు, avalaMbIMcu'''
-v.i.
--adopt;


* '''అవలీలగా, avalIlagA'''
-adv.
--effortlessly; easily;


* '''అవలోకించు, avalOkiMcu'''
-v.i.
--look; see;


* '''అవశ్యం, avaSyaM'''
-n.
--indispensable; necessary; urgent; 


* '''అవశిష్ట, avaSishTa'''
-adj.
--residual; left over;


* '''అవశిష్టం, avaSishTaM'''
-n.
--residue;
---అవశిష్ట సిద్ధాంతం = Residue Theorem


* '''అవశేషం, avaSEshaM'''
-n.
--remainder; residue;
---శిలాస్తులంటే శిలలలో బంధించబడ్డ పురాతన జీవుల అవశేషాలు = fossils are the remains of ancient creatures imprisoned in rocks.


* '''అవసరం, avasaraM'''
-n.
--(1) need; necessity; 
--(2) necessary; (ant.) అనవసరం;


* '''అవస్థ, avastha'''
-n.
--(1) condition; state; position; 
--(2) phase; stage;
--(3) miserable condition; 


* '''అవసాధనము, avasAdanamu'''
-n.
--decline; loss;


* '''అవసానము, avasAnamu'''
-n.
--end; termination; death;


* '''అవస్థానము, avasthAnamu'''
-n.
--residence; dwelling;


* '''అవహేళన, avahELana'''
-n.
--mockery; ridicule;


* '''అవహేళన చేయు, avahELana cEyu'''
-v.t.
--ridicule; heckle;


* '''అవక్షేపం, avakshEpaM'''
-n.
-- (1) residue; [chem.] precipitate; sediment; (2) discarded item; censured item;  


* '''అవక్షేపణ, avakshEpaNa'''
-v.t.
-- (1) [chem.] precipitation; the process of creating a precipitate; sedimentation; (2) discard; censure; blame; 


* '''అవ్యక్త, avyakta'''
-adj.
--unknown; implicit; impersonal;


* '''అవ్యయం, avyayaM'''
-n.
--(1) indestructible; inexhaustible; non perishable; 
--(2) one followed by 30 zeros in the traditional Indian method of counting;
--(3) a Telugu word with no gender, number, or case; ex. అక్కటా!, ఓహో!, etc.
 

* '''అవ్యయనిధి, avyayanidhi'''
-n.
--[comp.] non-destructive store; a storage device whose contents will not get destroyed when the power fails;


* అవ్యవధానంగా,  avyavadhAnaMgA
-adv.
-- without a pause; without a time gap;


* '''అవ్వ, avva'''
-n.
--an old lady; grandmother;
---అవ్వా కావాలి,బువ్వా కావాలి = [idiom] wants to have the cake and eat it too.


* '''అవాకులు చెవాకులు, avAkulu chevAkulu''' 
-n.. 
--inconsequential talk; irrelevant talk; inappropriate talk; 


* '''అవాచీనము, avAcInamu'''
-adj.
--southern;


* '''అవాయి, avAyi'''
-n.
--rocket; see also జువ్వ;


* '''అవి, avi'''
-pron.
--those (things); 


* '''అవిచ్ఛిన్న, aviccinna'''
-adj.
--continuous;
---అవిచ్ఛిన్న భిన్నం = continuous fraction.
---అవిచ్ఛిన్న వర్ణమాల = continuous spectrum.


* '''అవిటి, aviTi'''
-adj.
--maimed; crippled; deformed; handicapped; 


* '''అవిద్య, avidya'''
-adj.
--ignorance; nescience;


* '''అవినాభావము, avinAbhAvamu'''
-n.
--unity; lack of a feeling of disunity; 
-- వినాభావం లేకుండా ఉండడం అవినా భావం; &quot;అది లేకుండా ఉండడం అనేది లేదు&quot; అని అర్థం. ఉదా. చంద్రుడికీ వెన్నెలకూ అవినాభావ సంబంధం అంటే &quot;చంద్రుడు వెన్నెలను విడిచి ఉండడం ఉండదు&quot; అని అర్థం; 


* '''అవినీతి, avinIti'''
-n.
--immorality; corruption; 


* '''అవిభక్త, avibhakta'''
-adj.
--undivided; joint;
--- అవిభక్త కుటుంబం =  joint family.


* '''అవిభాజ్య సంఖ్య, avibhAjya saMkhya'''
-n.
--prime number;


* '''అవివేకము, avivEkamu'''
-n.
--stupidity; foolishness; folly;


* '''అవిరి, aviri'''
-n.
--indigo plant; [bot.] indigofera tinctora; 


* '''అవిసె, avise'''
-n.
--linseed; flax; [bot.] Linum usitatissimum; Cassia alata; Sesbania grandiflora; [Sans.] అగస్త్య.
--ముళ్ళ అవిసె = [bot.] ''Sesbania cannabina'', 
--నూనె అవిసె = [bot.] ''Sesbania grandiflora'', లేక ‘అవిసె’  లేక అతసి;
--సోమింత  = [bot.] ''Sesbania sesban'', 
--సీమ అవిసె = [bot.] Sesbania speciosa;


* '''అవిసె నూనె, avise nUne'''
-n.
--linseed oil;


* '''అవు, avu'''
-v.i.
--to be; become;


* '''అవుకు, avuku''' 
-n. 
--weakness; fragility
-v. i. 
--weak; yield to pressure; fragile; 


* '''అవుచిత్యం, avucityaM'''
-adj.
--relevance; appropriateness; also ఔచిత్యం;


* '''అవున్నత్యం, avunnatyaM'''
-adj.
--eminence; greatness; also ఔన్నత్యం;


* '''అవును, avunu'''
-minor sentence. 
--yes; also ఔను; (ant.) కాదు; 


* '''అశక్యం, aSakyaM'''
-adj.
--unachievable;


* '''అశని, aSani'''
-n.
--lightning;


* '''అశనిపాతం, aSanipAtaM'''
-n.
--thunderbolt; catastrophe; (lit.) lightning-fall;


* '''అశరీరవాణి, aSarIravANi'''
-n.
--a voice from an invisible source; a voice from a divine source; inner voice;


* '''అశరీరసిరా, aSarIrasirA'''
-n.
--invisible ink;


* '''అశ్మరి, aSmari'''
-n.
--[Sans.] stone;
---పిత్తాశ్మరి = gall stone.


* '''అశ్మభేద, aSmabhEda'''
-n.
--[bot.] ''Bergenia lingulata''; [lit.] stone breaker; శిలాభేద; పాషాణ భేది; కొండపిండి మొక్క; 
---పిత్తాశ్మరి = gall stone.


* '''అశ్రద్ధ, aSraddhA'''
-n.
--negligence; dereliction; inattention;


* '''అశ్వగంధ, aSvagaMdha'''
-n.
--Winter cherry; [bot.] ''Physalis flexuosa''; ''Withania somnifera'' of the Solanaceae family; the root of this tree, with its characteristic smell of horse urine, is believed to cure male sterility; 
--- పెన్నేరు చెట్టు; ఆయుర్వేదంలో ప్రముఖ ఔషధం; దీనిని శక్తి, శాంతి, మరియు ఆరోగ్యాన్ని పెంచడానికి ఉపయోగిస్తారు. వయో వృద్దులకు కీళ్ల మరియు మోకాళ్ళ నొప్పులను తగ్గించడానికి అశ్వగంధ సహాయపడుతుంది.


* '''అశ్వత్థ వృక్షం, aSvattha vRkshaM'''
-n.
--The holy fig tree; [bot.] ''Ficus religiosa''; also రావి చెట్టు; పిప్పలం;


* '''అశ్మభేద, aSmabhEda'''
-n.
-- [bot.] ''Bergenia ligulata'' of the Saxifragaceae family'; the tuber of this contains the chemical Cystone which is helpful in dissolving kidney stones; also known as  శిలాభేద; 
-- [Sans.] అశ్మ = stone; భేద =  breaker; శిల = stone; 


* '''అశ్మావరణం,  asmAvaraNaM'''
- n.
--lithosphere; the outer crust of the Earth; 


* '''అశ్వవాలం, aSvavAlaM'''
-n.
--horsetails; scouring rushes; equisetum; a flowerless bush useful in preventing erosion;


* '''అశ్విని, aSvini'''
-n.
--Alpha Arietis; the first of the 27 star groups or lunar mansions of the Hindu calendar; గురప్రురూపు రిక్క;


* '''అశ్లీలం, aSlIlaM'''
-n.
--obscenity;


* '''అశ్లీల, aSlIla'''
-adj.
--obscene;


* '''అశ్రుగ్రంధి, aSrugraMdhi'''  
- n. pl.  tear gland; lachrymal gland; 


* '''అశ్రుతర్పణం, aSrutarpaNaM''' 
- n.
-- showing empathy by crying; ఒకరి కోసం కన్నీరు విడవడం; 
  

* '''అశ్రువులు. aSruvulu''' 
- n. pl.  tears;


* '''అశేషంగా, aSEshaMgA'''
-adv.
--without a remainder; completely;


* '''అశోకం, aSOkaM'''  
-n.  
--[bot.] ''Polyalthia longifolia;''


* '''అశోక వృక్షం, aSOka vRkshaM'''
-n.
-- (1) saraca; [bot.] ''Saraca asoka''; ''Jonesia Asoka; Saraca indica''; కటురోహిణి;
-- (2) [bot.] ''Polyalthia longifolia;''  నారమామిడి; 


* '''అష్ట, ashTa'''
-adj.
--pref. eight;


అష్టకం, ashTakaM 
-n.
--a group of eight; a collection of eight; an ode with eight stanzas;


* అష్టకష్టాలు, ashTakashTaalu 
- n. the eight proverbial hardships, namely banishment, loss of wife, relatives visiting when you are in financial troubles, eating food leftover by others, living among enemies, depending on others' mercy for food, public humiliation, and poverty;  


* '''అష్టపది, ashTapadi'''
-n.
--(1) a Sanskrit verse with eight lines; triolet; 
--(2) (lit.) one with eight feet;


* '''అష్టపాది, ashTapAdi'''
-n.
--an insect with eight legs; spider;


* '''అష్టభుజి, ashTabhuji'''
-n.
--[geomet.] octagon; a flat geometrical figure with eight sides;


* '''అష్టమి, ashTami'''
-n.
--the eighth day of the lunar half-month;


* '''అష్టయిశ్వర్యములు, ashTayisvaryamulu'''
-n.
--the eight Wealths; in the Indian tradition, the eight Wealths are servants, slaves, children, friends, relatives, vehicles, money, and grains;


* '''అష్టసిద్ధులు, ashTasiddhulu'''
-n.
--the eight Accomplishments; in the Indian tradition, the eight Accomplishments are 1. అణిమా, 2. మహిమ, 3. లఘిమ,  4. ప్రాప్తి, 5. ప్రాకామ్యము, 6. ఈశత్వం, 7. వశిత్వం, 8. సర్వ కామసిద్ధి; 


* '''అష్టాంగయోగం, ashTAMgayOhaM'''
-n.
--the eight-fold path of Raja Yoga;
-- యమ, నియమ, ఆసన, ప్రాణాయామ, ప్రత్యాహార, ధ్యాన, ధారణ, సమాధి అనే ఎనిమిది అంగములు గల యోగం; 


* '''అష్టాదశం, ashTAdaSaM'''
-n.
--eighteen;


* '''అష్టాదశ, ashTAdaSa'''
-adj.
--eighteenth;


* '''అష్టాదశేను, ashTAdaSEnu'''
-n.
--[chem.] Octodecane; a hydrocarbon with eighteen carbon atoms;


* '''అష్టోత్తరం, ashTOttaraM'''
-n.
--(lit.) &quot;eight names after a hundred&quot;; short for అష్టోత్తర శతనామం;


* '''అసంకల్ప, asaMkalpa'''
-adj.
--involuntary; reflex;


* '''అసంకల్ప ప్రతీకారం, asaMkalpa pratIkAraM'''
-ph.
--[phy.] involuntary reaction; reflex action;


* '''అసంకల్పితం, asaMkalpitaM'''
-adj.
--involuntary;


* '''అసంఖ్యాక, asaMkhyAka'''
-adj.
--uncountable; innumerable; many;


* '''అసంగతం, asaMgataM'''
-adj.
--irrelevant; inconsistent; incongruous; not related; 


* '''అసంతత, asaMtata'''
-adj.
--discontinuous;


* '''అసంతృప్త, asaMtRpta'''
-adj.
--unsaturated;


* '''అసంతృప్తి, asaMtRpti'''
-n.
--dissatisfaction;


* '''అసందర్భము, asaMdarbhamu'''
-n.
--out of place; out of context; unreasonable; 


* అసంప్రేక్ష్యకారిత్వము, asamprEkshyakaaritvaM  
- n.
-- rash decision; making a decision without considering pros and cons;
-- ముందు వెనక చూడకుండా అడుగువేయడం;

 
* '''అసంబద్ధం, asaMbaddhaM'''
-n.
--incoherent; illogical; not cogent;


* '''అసంబద్ధత, asaMbaddhata'''and 
-n.
--incoherence;


* '''అసంభవం, asaMbhavaM'''
-n.
--(1) impossible; 
--(2) unavailable;


* '''అసంభావ్యత, asaMbhavyata'''
-n.
--improbability;


* '''అసత్యం, asatyaM'''
-n.
--falsehood;


* '''అసభ్యత, asabhyata'''
-n.
--discourteousness; rudeness; unbecoming behavior; vulgarity; behavior unfit for cultured society; 


* '''అసమంజసం, asamaMjasaM'''
-n.
--absurdity;


* '''అసమర్ధత, asamardhata'''
-n.
--incompetence; inefficiency;


* '''అసమర్ధుడు, asamardhuDu'''
-n. m.
--incompetent person;


* '''అసమ్మతి, asammati'''
-n.
--disagreement; disapproval; refusal; dissent; dissidence; 


* '''అసమాపక క్రియ, asamaapaka kriya''' 
- n.
-- a Telugu verb indicating incomplete action
-- ఉదా: చేసి; చూసి; తిని; వచ్చి; పొమ్మని;   


* '''అసలు, asalu'''
-adj.
--real; original; not copy;
-n.
--[econ.] principal; capital;
-- mud; mire; 


* '''అసవ, asava'''
-adj.
--[chem.] fermented;


* '''అసహనం, asahanaM'''
-n.
--jealousy; intolerance; 


* '''అసహాయ, asahAya'''
-adj.
--unaided;


* '''అసహ్యం, asahyaM'''
-n.
--one that is not tolerated; disgust; despicable; repulsive;


* '''అసహ్యపడు, ashyapaDu'''
-v.i.
--loath; detest;


* అస్తంగతుడు,  astaMgatuDu
- n.
-- one who went into the background; one who became less prominent; one who became impotent and powerless; one who has set, like the Sun; one who got destroyed;


* '''అస్తమయం, astamayaM'''
-n.
--setting; death;
---సూర్యాస్తమయం = sunset.


* '''అస్తమించు, astamiMcu'''
-v.i.
--(1) set; 
--(2) die;


* '''అస్తరు, astaru'''
-n.
--lining; cloth lining in clothes;


* '''అస్తవ్యస్తంగా, astavyastaMgA'''
-adv.
--in a haphazard way; in a chaotic way; 


* '''అస్మదాదులు, asmadAdulu'''
-n.
--we; myself and others;


* '''అస్త్రం, astraM'''
-n.
-- weapon; a weapon that is activated by a sacred &quot;mantra&quot; or incantation; 
-- అస్త్రాలు మంత్రచోదితాలు; 
 

* '''అస్త్రసన్యాసం, astrasanyAsaM'''
-n.
--disarmament;


* '''అస్పష్టం, aspashTaM'''
-n.
--unclear; vague;


* '''అసాధ్యం, asAdhyaM'''
-n.
--impossible;


* '''అసాధారణం, asAdhAraNaM'''
-n.
--unusual; irrgular; out of the ordinary; extraordinary; 


* '''అసామాన్యం, asAmAnyaM'''
-n. 
--abnormal; unusual; rare;


* '''అసాపేక్ష, asApEksha'''
-adj. 
--[phy.] non-relativistic;


* '''అసింటా, asiMTA'''
-adj. 
--toward that way; (ant.) ఇసింటా;


* '''అసి, asi'''
-n. 
--razor; blade; knife;


* '''అసితాంగము, asitAMgamu''' 
-n. 
--[phys.] black body;


* '''అసితాంగ వికిరణము, asitAMga vikiraNaM'''
-n. 
--[phys.] black body radiation;


* '''అసితాంగులు, asitAMgulu'''
-n. 
--black people; people with dark skin color; 


* '''అసిధార, asidhAra'''
-n. 
--razor's edge; tip of a blade; knife's edge;


* '''అసిధారా వ్రతం, asidhAra vrataM'''
-n. 
--(lit.) the vow to walk on a razor's edge; any difficult balancing act such as running a family;


* '''అసిపుత్రి, asiputri'''
-n. 
--pocket knife; penknife;


* '''అసిమి, asimi &lt;/br&gt;'''
-n. &lt;/br&gt;
-- back-pack; a bag that dangles on the sides;


* '''అసియాడు, asiyADu'''
-v. i. 
-- dangle; hang as a pendulum;


* '''అసియాట, asiyATa'''
-n. 
- oscillation;


* అసివారు,  asivAru
- n.
-- (1) traffic lane; a path along which a vehicle can drive; (2) a stroll; a gentle walk; 
-- సవారీ చేయు మార్గము; 


* '''అస్తిత్వం, astitvaM'''
-n. 
--existence; entity;


* '''అస్తినాస్తి, astinAsti'''
-n. 
--doubtful existence;


* '''అస్థి, asthi'''
-n. 
--bone;


* '''అస్థి అంగారం, asti aMgAraM'''
-n. 
--bone black; 


* '''అస్థి కణజాలం, asti kaNajAlaM'''
-n. 
--bone tissue;


* '''అస్థికలు, astikalu'''
-n. pl.
--the remains after a body is cremated;


* '''అస్థిపంజరం, astipaMjaraM'''
-n. 
--skeleton; (lit.) a cage of bones;


* '''అస్థిపంజరం పువ్వు, astipaMjaraM puvvu'''
-n.
--skeleton flower; [bot.] ''Diphylleia grayi'' of the Berberidaceae family;
-- ఇది జపాన్ మరియు చైనా దేశాల కొండ ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది; తెల్లగా , పల్చటి రేకులు కలిగిన ఈ పుష్పం వర్షం పడినప్పుడు లేదా నీరు తగిలినప్పుడు పారదర్శకంగా మారిపోతుంది. మళ్ళీ ఎండ వేడికి, తడి ఆరినప్పుడు మాములుగా అయిపోతుంది; పొడి వాతావరణంలో ఈ పూల రేకుల్లోని air-liquid interface  వద్ద జరిగిన పరావ్ర్త ప్రక్రియ వల్ల ఈ పువ్వులు తెల్లగా కనిపిస్తాయి. నీరు తగలగానే అవి నీటి అంతర్ముఖం (water interface) వద్ద జరిగిన ప్రక్రియ వల్ల పారదర్శకంగా మారిపోతాయి;


* '''అస్థిరం, astiraM'''
-adj. &lt;/br&gt;
--unstable; transient; perishable;


* '''అసుర సంధ్య, asura saMdhya''' 
- n.
-- the  time between sunset and 45 minutes after sunset;
-- గోధూళివేళ; 


* '''అసురులు, asurulu'''
-n. pl. 
-- demons; those who are not suras; the enemies of suras;
-- మన ప్రాచీన తెలుఁగు కావ్యాల్లో అసురులు, దైత్యులు, దనుజులు, దానవులు, రాక్షసులు - ఈ మాటల్ని ఒకదాని కొకటి పర్యాయ పదాలుగా వాడారు. కాని సంస్కృత పురాణాలు ౘదివితే వీరంతా వేర్వేఱు జాతులకు చెందినవారని తెలుస్తుంది. మఱి వేఱైతే ఏ విధంగా వేఱు? అనేది ఎవఱూ ఎక్కడా విడఁబర్చలేదు;
-- &quot;చారిత్రికంగా పరిశీలించినప్పుడు - వీరిలో అసురులు క్రూరులు కారనీ, మనలాంటి మానవులేననీ ఆకళింపవుతుంది. అసురులంటే ఎవఱో కాదు, ప్రాచీన పర్షియా (ఇరాన్) దేశస్థులే. మన దేశపు బ్రాహ్మణ క్షత్రియుల పూర్వీకులు అక్కణ్ణుంచే ఇక్కడికి వలసొచ్చారు. ఆ కాలంలో పర్షియన్లు తమ మహాదేవుణ్ణి అసురా మహితా/ అహురా మజ్దా (గొప్ప అసురుఁడు) అని పిలిచేవారు. వాళ్ళ చిన్న దేవుళ్ళు కూడా చిన్న అసురులే. అవెస్తన్ లూ వైదికులూ ఒకే భాష మాట్లాడేవారు, ఆంధ్ర-తెలంగాణల మాదిరి. అందుకే వాళ్ళ పర్షియన్ మంత్రాలూ, మన సంస్కృత మంత్రాలూ దాదాఁపు ఒకటే. మనకు ఉన్నట్లే వాళ్ళక్కూడా వడుగూ, యజ్ఞోపవీతం ఉన్నాయి. వాళ్ళ అవెస్తన్ దేవతలూ, మన వైదిక దేవతలూ కూడా ఒకటే. ఉదాహరణకు - మన వరుణుఁడు వాళ్ళకు వరేణ అహురా.
-- బహుశా 5,000 ఏళ్ళ క్రిందట ఆ దేశంలో ఏదో ౙరిగింది. ఏ కారణం చేతనో అవెస్తన్ లకూ, వైదికులకూ నడుమ హోరాహోరీ భీకర సంగ్రామాలు చోటు చేసుకున్నాయి. ఆ సంగ్రామంలో వైదికులు లక్షల్లో మారణహోమం అయ్యారు. చేతికి చిక్కిన వైదికుల్ని ఆనాటి అవెస్తన్లు చిత్రహింసలు పెట్టారు. వాళ్ళ చేతికి చిక్కకుండా చావకుండా తప్పించుకున్న కొద్ది లక్షల మంది వైదికులు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ కి పాఱిపోయారు. అక్కడ కొంతకాలం నివసించాక ఈనాటి పాకిస్తాన్ కి వెళ్ళారు. మళ్ళా అక్కణ్ణుంచి ఈనాటి ఇండియాలోకి అడుగుపెట్టారు. అక్కణ్ణుంచి దేశమంతటా ప్రాఁకారు.

ఎన్ని వందలేళ్ళు గడిచినా అవెస్తన్లు తమనూ తమ నేస్తులనూ పెట్టిన బాధలు వైదికులకు మఱపుకు రాలేదు. అందుకనే ఒకప్పుడు తమవాళ్ళే అయిన ఆ అసురుల్ని రాక్షసుల్ని చేసి పురాణ సాహిత్యం సృష్టించారు. చివరికి అసురుఁడంటే పరమ నీచుఁడు, క్రూరుఁడు, మాయావి, రాక్షసుడు అని తప్ప మఱో అర్థమే లేకుండా చేసారు. అదొక మానవ తెగ అనే విషయాన్నే మనకు తెలీకుండా చేసారు. మళ్ళా వాళ్ళకు ప్రతిగా - పర్షియన్లు ద్వేషించే దేవ శబ్దాన్ని పరమపూజ్యంగా నెత్తికెత్తుకున్నారు. ఒకప్పుడు పర్షియాలో తమకూ అవెస్తన్ లకూ నడుమ ౙరిగిన యుద్ధాలనే దేవాసుర యుద్ధాలుగా సంస్కృత పురాణాల్లో వర్ణించారు.&quot; - మఱ్ఱిపూడి సుబ్రహ్మణ్యం;
-- వరాహ మిహిర్  ఇలా పారిపోయి వచ్చినవాళ్ల సంతతే అని కొందరు అంటారు!!


* '''అసువు, asuvu'''
-n.
--life; life-force; breath; 


* '''అసూయ, asUya'''
-n. 
--jealousy; envy; 
-- అసూయ అంటే తనకు కావలసినంత ఉన్నా ఒకరికున్నదే అని ఏడవడం. దీనివంటిదే ఇంకొకటి ఉంది. అది ఈర్ష్య.


* '''అసూర్యంపశ్య, asUryaMpaSya'''
- adj. 
-- one that has not been exposed to sunshine;  doted;


* '''అసృక్కు, asRukku'''
-n. 
-- blood;


* '''అస్తోక, astOka'''
-adj. 
-- great; not trifling;


* '''అసౌకర్యం, asaukaryaM'''
-n. 
--discomfort; inconvenience;


* '''అసౌష్ఠవ, asaushTava'''
-adj.
--asymmetrical; unsymmetrical;


* '''అహం, ahaM'''
-n. 
--(1) I; 
--(2) ego; pride; self-conceit; 
--(3) day;


* '''అహంకారం, ahaMkAraM'''
-n. 
-- (1) egotism; pride;
-- (note) నేను చాలా గొప్పవాణ్ణి అనుకోవడం అహంకారం; నేను ఆత్మనే అని తెలుసుకొనడం అహంభావం; అన్నీ నావి అనుకోవడం మమకారం;


* '''అహంభావం, ahaMbhAvaM'''
-n. 
-- (1) the awareness of &quot;I&quot;; నేను అనే స్మృతి; 
-- (note) నేను ఆత్మనే అని తెలుసుకొనడం అహంభావం;


* '''అహమహమిక, ahaMahamika'''
-n.
--conceit; bragging; egotistic feeling; coming forward with excessive zeal and initiative;


* అహర్పతి,  aharpati
- n.
- the sun; 


* '''అహరహం, aharahaM'''
-adv.
--daily; night and day; every day;


* '''అహర్నిశలు, aharniSalu'''
-n. 
--day and night; non-stop;


* '''అహింస, ahiMsa'''
-n. 
--non-violence; harmlessness; 


* '''అహి, ahi''' 
- n.
-- snake;
-- నకులిక = mangoose; అహి-నకులిక బంధం =  పరస్పర విరోధంతో ఎపుడూ ప్రవర్తించే జాతి వైరం. ఒకరిని చూడగనే మరొకరికి అతణ్ణి చంపివేయాలనేటంత కోపం; 


* '''అహేతుకం,  ahEtukaM'''
- n.
-- irrational; 


* '''అహోరాత్రం, ahOrAtraM'''
-adj. 
--diurnal;


* '''అహోరాత్రం, ahOrAtraM'''
-n. 
--(1) day; day and night; 
--(2) incessant; 
--(3) traditional Indian name for a twenty-four hour duration; 1 అహోరాత్రం = 30 ముహూర్తాలు.


* '''అహోరాత్ర చక్రం, ahOrAtra cakraM'''
-n. 
--diurnal cycle;


* '''అహోరాత్రులు, ahOrAtrulu'''
-adv. 
--(1) night and day; (2) continually; non-stop;

&lt;/poem&gt;


|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]</text>
      <sha1>5df2821a5c5k1hazjrhtxkiv0wzw6gt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు/ఆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3009</id>
    <revision>
      <id>39288</id>
      <parentid>39166</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T21:33:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ఆం - AM, ఆ - A */</comment>
      <origin>39288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68712" sha1="dkqntj2dn20mo62hlf81v3djot9xurx" xml:space="preserve">
=నిఘంటువు=

* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout. 
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be tool long for discussion here.

22 March 2016.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;
==ఆం - AM, ఆ - A==
&lt;poem&gt;

* '''ఆ, A''' 
-interrog. suff.
---వాడు వచ్చేడా? = did he come?
-pref.
--from; including; up to; as far as;
---ఆచంద్ర తారార్కం = as long as the moon, stars, and the sun last; a phrase used to indicate for a long time.
---ఆసేతు హిమాచలం = from the cape to the Himalayas; a term used to indicate the whole of India.
---ఆజన్మాంతం = from birth to death; all life.
---ఆపాదమస్తకం = from foot to head; throughout the body.
---ఆబాలగోపాలం = from child to cowherd; everyone.
-- ఆచంద్రార్కం, ఆచంద్రతారకం, ఆజన్మం, ఆమూలాగ్రం, ఆసాంతం, ఆకుమారకం, మొదలగునవి.  
-pron., adj.
--that; those;


* '''ఆంక్ష, AMkSha'''
- n.
-- restriction; restraint; constraint;


* '''ఆందోళన, AMdOLana'''
- n.
-- (1) anxiety;  కలవరం; 
-- (2) public unrest; అలజడి; 


* '''ఆందోళిక, AMdOLika'''
- n.
-- (1) oscillator; one that swings back and forth; (2) palanquin;


*  '''ఆంధసికుడు,  AMdhasikuDu'''
- n.
-- cook; chef;


'''* ఆంబోతు,  AMbOtu'''
- n. m.
-- see ఆబోతు; 


'''ఆ, A'''
-pref.
-- up to; up until; 
-- ఆసేతుహిమాచలపర్యంతం = from the bridge (namely, the tip of India at Sri Lanka) to the Himalayas;
-- ఆపాదమస్తకం = పాదం నుండి మస్తకం (తల) వరకు

-- ఆచంద్రార్కం = చంద్రార్కులు ఉండే వరకు. అర్కుడు అంటే సూర్యుడు

-- ఆజన్మం = lifelong; జన్మమంతా. జన్మమంటే జీవితం.


* '''ఆక, Aka'''
-n.
--a screen providing obstruction or privacy; obstruction; 


* '''ఆకట్టు, AkaTTu'''
-v. t.
--(1) attract; (2) obstruct; block; 


* '''ఆకతాయి, AkatAyi'''
-adj.
--mischievous; 
-- ఆతతాయి సరియైన రూపం. వాడుకలో ఆకతాయి అయింది. ఈ ఆతతాయులను చంపి నాకేవిధమైన ప్రీతి కలుగుతుంది కృష్ణా అని విషాదంతో అడిగాడు అర్జునుడు.
-- ఇండ్లు తగులబెట్టువాడు,  విషము పెట్టువాడు,  చేతిలో శస్త్రముంచుకొని చంపుటకు వచ్చువాడు,  ధనము అపహరించువాడు,  భూమిని హరించువాడు,  భార్యను హరించువాడు - ఈ ఆరుగురు ఆతతాయిలనబడుదురు అని వశిష్ఠ స్మృతిలో చెప్పబడింది;    


* '''ఆకరం, AkaraM'''  
-n. 
--abode; a place where things are accumulated; mine; 
---దత్తాకరం = database; a place where data are found.	
---రత్నాకరం = ocean; a place where gems are found.


* '''ఆకర్షక, Akarshaka'''
-adj.
--attractive;
---ఆకర్షక పత్రావళి = corolla = the outer petals of a flower;


* '''ఆకర్షణ, AkarshaNa'''
-n.
--attraction;
---గురుత్వ ఆకర్షణ = gravitational attraction.


* '''ఆకళింపు, AkaLiMpu'''
-n.
--comprehension;


* '''ఆకలి, Akali'''
-n.
--(1) hunger; 
--(2) appetite;
---ఆకలి దప్పులు = hunger and thirst.


* '''ఆక్రందన, AkraMdana'''
-n.
--lamentation; crying loud;


* '''ఆక్రమణ, AkramaNa'''
-n.
--occupation;


* '''ఆక్రమించు, AkramiMcu'''
-v.i.
--occupy;


* '''ఆకాంక్షించు, AkAMkshiMcu'''
-v. i.
--aspire; desire; fervently hope for;


* '''ఆకారం, AkAraM'''
-n.
--shape; form; outline; 


* '''ఆకాశం, AkASaM'''
-n.
--sky;


* '''ఆకాశగరుడగడ్డ, AkASagaruDagaDDa'''
-n.
--a root; [bot.] ''Bryonia glabra'';


* '''ఆకాశదీపం, AkASadIpaM'''
-n.
--skylight; lighthouse; any lamp located at an elevated place;


* '''ఆకాశపురాణం, AkASapurANaM'''
-n.
--a lecture with unsubstantiated information;


* '''ఆకాశమల్లి, AkASamalli'''
-n.
--the cork tree; [bot.] ''Millingtonia hortensis'';


* '''ఆకాశరామన్న, AkASarAmanna'''
-n.
--anonymous person; one with no name; (ety.) ఆకాశ నామ్న; ఆకాశ నామకుడు; అనామకుడు;


* '''ఆకాశవాణి, AkASavANi'''
-n.
--(1) divine voice; (lit.) voice from the sky; 
--(2) proper name for India's All India Radio Service;


* '''ఆక్రాంతం, AkrAMtaM'''
-suff.
--occupied by; taken possession of;
--- పాదాక్రాంతుడు =  one who has taken possession of the feet; one who has submitted oneself;


* '''ఆకీర్ణం, AkIrNaM'''  
-n. 
--widespread; splattered over; 
---జనాకీర్ణం = crowded with people; full of people.


* '''ఆకీర్ణ, AkIrNa'''
-adj.
--dense; full of; 


* '''ఆకు, Aku'''
-n. s.
--(1) leaf; petal; betel leaf;  
--(2) page; a slip of paper; palm leaf;
--(3) the shutter of a window blind;
--(4) promissory note;
--(5) malt; sprouting seeds; 
--(6) leaf-plate; 
--(7) radial spoke of a wheel;
--- పుల్లె + ఆకు = పుల్లాకు = a leaf-plate created by stitching together several smaller leaves with tiny flakes of a twig;
--- లోల + ఆకు = లోలాకు = swinging pendants used as ear ornaments;


* '''ఆకుకూరలు, AkukUralu'''
-n.
--greens; leafy vegetables;


* '''ఆకుజెముడు, AkujemuDu'''
-n.
--[bot.] ''Euphorbia nivulia;''


* '''ఆకుటిల్లు, AkuTillu'''
- n.
-- arbor;


* '''ఆకు తలుపులు, Aku talupulu'''
- n.
-- Venetian blinds; window or door coverings with slats that can be opened or closed by pulling a string;


* '''ఆకుపచ్చ, Akupacca'''
-n.
--green color; leaf-green;


* '''ఆకుపత్రి, Akupatri'''
-n.
--bay leaves; [bot.] ''Laurus nobilis'' Linn.; a sweet smelling condiment leaf used in Biriyani-like dishes;


* '''ఆకుపాల, AkupAla'''
-n.
--[bot.] ''Holarrhena antidysentrica''; 


* '''ఆకుపెంట, AkupeMTa'''
-n.
--compost; a fertilizer made out of leaves, grass and other decomposable vegetation;


* '''ఆకుమడి, AkumaDi'''
-n.
-- a bed of seedlings;   the original sown field the sprouts from which are later transplanted;


* '''ఆకురాయి, AkurAyi'''
-n.
--file; a tool to abrade an object;


* '''ఆకురాలు కాలం, AkurAlu kAlaM'''
-n.
--autumn; fall; this normally falls from September through November in the northern hemisphere.


* '''ఆకులపడు, AkulapaDu'''
- adv.
-- to be troubled; to be distressed;


* '''ఆకులు, Akulu'''
-n. pl.
--leaves;


* '''ఆకూతి, AkUti'''
- n.
-- idea; thought; 


* '''ఆకృతి, AkRuti'''
-n.
--shape; form;


* '''ఆకృష్టి, AkRshTi'''
-n.
--attraction; 


* '''ఆక్టేను సంఖ్య, AkTEnu saMkhya'''
-n.
--octane number, the proportion of isooctane in a mixture of isooctane and normal heptane that gives the same knocking properties as the fuel under test. Used to describe the quality of gasoline (or petrol);


* '''ఆక్షేపణ, AkshEpaNa'''
-n.
--objection; criticism; accusation; censure; reproach;


* * '''ఆక్షేపణీయం, AkshEpaNeeyaM'''
-n. 
-- objectionable; censurable; 
-- దోషయుక్తము; అభ్యంతరకరమైనది; అంగీకారయోగ్యం కానిది; 


* '''ఆక్షేపించు, AkshEpiMcu'''
-v. t.
--object; criticize, accuse;


* '''ఆఖరి, Akhari'''
-adj.
-final; terminal; 


* '''ఆఖరు, Akharu'''
-n.
--end; termination; 


* '''ఆఖ్య, Akhya'''  
-suff. 
--to indicate a name; 
---ప్రవరాఖ్య = a person whose name is Pravara.


* '''ఆఖ్యాతం, AkhyAtaM'''
-n.
--narration; the story that was narrated; 


* '''ఆఖ్యాత, AkhyAta'''
-n.
--narrator; 


* '''ఆఖ్యానం, AkhyAnaM'''  
-n. story; 
--one that was narrated;


* '''ఆగంతుకం, AgaMtukaM'''
-adj.
--(1) incidental; 
--(2) accidental; unexpected; random;


* '''ఆగంతుకంగా, AgaMtukaMgA'''
-adv.
--(1) incidentally; 
--(2) accidentally; unexpectedly, randomly;


* '''ఆగంతకుడు, AgaMtakuDu'''
-n.
--unexpected visitor, stranger;


* '''ఆగడం, AgaDaM'''
-n.
--jest; sport; fun;


* '''ఆగతం, AgataM'''
-n.
--(1) input; 
--(2) that which came;


* '''ఆగమం, AgamaM'''
-n.
--[gram.] the act of insertion of a new syllable next to an existing syllable;
-- ఉదా: మదము + ఏనుగు = మదపుటేనుగు (టుగామమం) 


* '''ఆగమనం, AgamanaM'''
-n.
--the act of coming; arrival; 


* '''ఆగర్భ, Agarbha'''  
-adj. 
--from the time of conception; congenital; 
---ఆగర్భశ్రీమంతుడు = one born with a silver spoon in his mouth; very rich from birth.
---ఆగర్భ శత్రువు = enemy from conception.


* '''ఆగ్రహం, AgrahaM'''
-n.
--(1) anger; ire; 
--(2) determination; forceful determination; 
---సత్యాగ్రహం = Gandhi’s phrase for non-violent, non-cooperation by forceful determination.


* '''ఆగాకర, AgAkara'''
-n.
--balsam pear; [bot.] Momordica diocia; this means the male and female species are distinctly separate plants;
--- ఆగాకర = ఆకు + కాకర;


* '''ఆగు, Agu'''
-inter.
--halt!;
-v. i.
--halt; stop; break a journey;


* '''ఆగ్నేయం, AgnEyaM'''
-n.
--south-east;


* '''ఆఘమేఘాల మీద, AghamEghAla mIda'''
-adv.
--very quickly;


* '''ఆచంద్రతారార్కం, AcaMdratArArkaM'''
-ph.
--as long as the moon and the stars shine; for a very long time; forever;


* '''ఆచరణ, AcaraNa'''
-n.
--practice; use;
---ఆచరణలో పెట్టు = put in practice.


* '''ఆచరణీయం, AcharaNIyaM'''
-adj.
--practical; fit to be implemented; fit to be observed;


* '''ఆచారం, AcAraM'''
-n.
--custom; tradition; practice; fashion;


* '''ఆచార్య, AcArya'''
-n.
--(1) a teacher who imparts skills; a professor; a guru; శిష్యులకు ఉపదేశించుటకొరకు వివిధశాస్త్రవిషయములు సంగ్రహించువాడు; ఉదా. శంకరాచార్యులు; (2) a man of good principles; A caste title borne by the Vaishnavite Brahmins, the men of the blacksmith and goldsmith castes; కుల ఆచారాన్ని (profession) పాటించే ఆదర్శప్రాయుడు అనే అర్థంలో కంసాలి, కమ్మరి, వడ్రంగి, వంటవాడు, పూజారి, వేదగురువు, మాధ్వుడు, శ్రీవైష్ణవుడు, మొదలగు వారిని ఆచారి, ఆచార్య అనవచ్చు.
(3) 'ఆచార్యా' అనే స్త్రీలింగ పదానికి అర్థం 'వేదవ్యాఖ్యానము చేసెడు ఆఁడుది.' వేదమంత్రాలకు అర్థాలు చెప్పే విదుషీమణి అని మూలార్థం. అది క్రమంగా ఈనాటికి ఏ విధంగా మారిందో చూడండి:
-- అచరణ యోగ్యమైన నడవడి కలవాడు;
-- అధ్యాపకుడు = a teacher who gives information; 
-- ఉపాధ్యాయ = a teacher imparts knowledge with information;
-- పండిత = a teacher who can give deep insight into a subject;
-- ద్రష్ట = a teacher who is a visionary;


* '''ఆచ్ఛాదనం, AcchAdanaM'''
-n.
--covering; lid; cloak;


* '''ఆచూకీ, AcUkI'''
-n.
--clue; detection; following up on clues; whereabouts;


* '''ఆచూకీదార్, AcUkIdAr'''
-n.
--detective;


* '''ఆజన్మ, Ajanma'''  
-adj. 
--from birth; 


* '''ఆజ్యం, AjyaM'''
-n.
--ghee; clarified butter;


* '''ఆజ్ఞ, Aj~na'''
-n.
--order; command;


* '''ఆట, ATa'''
-n.
--(1) game; 
--(2) show; play; 
--(3) victory in a card game; see also బేస్తు; కుందేలు;
---మొదటాట = first show.
---ఆటకట్టు = checkmate in chess.


* '''ఆటగత్తె, ATagatte'''
-n. f.
--sportswoman; player;


* '''ఆటగాడు, ATagADu'''
-n. m.
--sportsman; player;


* '''ఆటబొమ్మ, ATabomma'''
-n.
--toy; play thing; 


* '''ఆటలమ్మ, ATalamma'''
-n.
--chicken pox; [med.] Varicella Zoster; see also వేపపువ్వు;


* '''ఆటు, ATu'''
-adj.
--be sufficient; last long; fill the needs of many;
-n.
--ebb; &quot;going down&quot; of sea level;


* '''ఆటుపోట్లు, ATupOTlu'''
-n.
--ebb and tide; ebb and flow;


* '''ఆడంగులు, ADaMgulu'''
-n. pl.
--women folk;


* '''ఆడంబరం, ADaMbaraM'''
-n.
--pomp; grandeur; abortive display; 


* '''ఆడ, ADa'''
-adj.
--female; woman's;


* '''ఆడకూతురు, AdakUturu'''  
-n. 
--young girl; female child; woman; 


* '''ఆడారి, ADAri'''
-adj.
--womanish; girlish; a male behaving like a female;


* '''ఆడించు, ADiMcu'''
-v. t.
--to cause something to move, play, dance etc.


* '''ఆడు, ADu'''
-adj.
--female; woman; 
-v. i.
--(1) play; 
--(2) do; 
--(3) perform; 
--(4) dance;
-suff.
--to indicate &quot;say&quot; or &quot;tell&quot;
---కొనియాడు = praise.
---తెగనాడు = criticize.
--indicates movement;
---ఆట్లాడు = play a game.
---అల్లాడు = flutter.
--indicates doing some work;
---నీళ్లాడు = deliver a child; (lit.) take a bath after a delivery.
---పెండ్లాడు = get married.
---పోరాడు = fight.
---వేటాడు = hunt.


* '''ఆణి, ANi'''
-adj.
--spherical; round; smooth; globular;
-n.
--cotter pin; peg; linch-pin;


* '''ఆణిగుచ్ఛం, ANigucchaM'''
-n.
--[astron.] globular cluster; one of small spherical galaxies outside the Milky Way;


* '''ఆణిముత్యం, ANimutyaM'''
-n.
--round, smooth pearl; fault-less pearl; In reality, fault-less natural pearls are slightly oval in shape; artificial peals are smooth and round;
-- స్వాతి నక్షత్రానికి మరో పేరు ఆణి .చంద్రుడు స్వాతి నక్షత్రంలో ఉన్న రోజున వర్షం వచ్చి ఆ వర్షపు చినుకు ముత్యపు చిప్ప లో పడితే అట్ల తయారయ్యేదాన్ని ఆణిముత్యము అంటారు. 


* '''ఆతతాయి, AtatAyi'''
-n.
--villain; killer; criminal; desperado;


* '''ఆతపం, aatapaM''' 
- n.
-- Sunshine; 
-- ఎండ; ఎక్కువగా తపింపజేసేది;


* '''ఆతపత్రం, aatapatraM''' 
- n.
-- umbrella;
-- ఆతపం = ఎండ; త్ర = త్రాణ = కాపాడేది;


* '''ఆత్మ, Atma'''
-adj., pref. 
--self; auto;
-n.
-- (1) soul; Inner Self; Indweller; embodied soul; (2) awareness; consciousness; (3) the spiritual life principle of the Universe; 
-- శరీరం కంటె భిన్నమై, శాశ్వతత్వం కలిగినదనే ఒక భావన; ‘నేను’ అనే భావన; సర్వావస్థల యందు అనుస్యూతంగా ఉండే తత్త్వం. 
-- ‘క్షేత్రజ్ఞ ఆత్మా పురుషః’ అని మూడు పర్యాయపదాలను అమరకోశం సూచిస్తున్నది. ఆత్మ, క్షేత్రజ్ఞుడు, పురుషుడు.
---జీవాత్మ = the soul of life forms; the indweller; the embodied soul; individual soul; జన్మ పరంపరలలో కొనసాగేది, నాశనం  లేనిది అయినడి; 
---పరమాత్మ = the other soul; Cosmic soul; God;
---మహాత్మ = the great soul.


* '''ఆత్మక, Atmaka'''  
-suff. 
--consisting of; the nature of;
---చారిత్రాత్మక =  historical.
---వివరణాత్మక =  explanatory.
---సందేశాత్మక =  having a message to convey.

	
* '''ఆత్మకథ, Atmakatha'''  
-n. 
--autobiography; one’s own life story;


* '''ఆత్మగమ, Atmagama'''	%e2t
-adj.
--automatic;


* '''ఆత్మగౌరవం, AtmagauravaM'''
-n.
--self-respect;


* '''ఆత్మచల, Atmacala'''	%e2t
-adj.
--automatic;


* '''ఆత్మనాశక, AtmanASaka'''
-adj.
--self-destructive;


* '''ఆత్మనేపదం, AtmanEpadaM'''
-n.
--a grammatical construct that ends with the suffix కొను;
---రాసుకొను = write for oneself.
---చదువుకొను = read for oneself; study.
--- (ant.) పరస్మైపదము;


* ఆత్మపరిశీలన, AtmapariSIlana 
- n. 
-- introspection; 
-- మన ఆలోచనలను మనం వడగట్టి చూసుకోవడం;


* '''ఆత్మప్రదక్షిణ, AtmapradakshiNa'''
-n.
--rotation about oneself; circumambulation;


* '''ఆత్మప్రక్షాళనం, AtmaprakshALanaM'''
-n.
--self-cleansing; soul searching;


* '''ఆత్మబంధువు, AtmabaMdhuvu'''
-n.
--close relative;


* '''ఆత్మభ్రమణం, AtmabhramaNaM'''
-n.
--rotation about oneself; spin;


* '''ఆత్మన్యూనతాశంక, AtmanyUnatASaMka'''
-ph.
--inferiority complex; self-doubt; putting down oneself;
-- మన శక్తియుక్తులను మనమే తక్కువగా అంచనా వేసుకుని క్రుంగిపోవడం;


* '''ఆత్మసంతృప్తి, AtmasaMtrRpti'''
-n.
--self-satisfaction;


* '''ఆత్మసంయమనం, AtmasaMyamanaM'''
-n.
--self-control;


* '''ఆత్మసాక్షి,  AtmasAkshi'''
- n.
--conscience;


* '''ఆత్మస్తుతి, Atmastuti'''
-n.
--self-aggrandizement; egotism;
---ఆత్మస్తుతి పరనింద మంచివి కావు = self-aggrandizement and blaming others are not good.


* '''ఆత్మ స్థైర్యం; Atma sthairyaM'''
- n.
-- panache; flamboyant confidence of style or manner;


* '''ఆత్మహంత,  AtmahaMta'''
- n. m.
-- suicide victim;


* '''ఆత్మహత్య,  Atmahatya'''
- n.
-- suicide;


* '''ఆత్మాభిమానం, AtmAbhimAnaM'''
-n.
--self-respect;


* ఆత్మార్థకం, AtmaarrthakaM
- n.
-- a verb form describing an action done for one-self; see also ప్రేరణార్థకం;
-- తన కోసమే చేసేది; ఉదా: చదువుకొను;


* '''ఆత్మాశ్రయత్వం,  AtmASrayatvaM'''
- n.
-- subjectivity; 


* '''ఆతిథ్యం, AtithyaM'''
-n.
--hospitality;


* '''ఆత్రుత, Atruta'''
-n.
--anxiety; anxiety to do something good; (rel.) ఆరాటం;
---మా అమ్మాయికి పెండ్లి చెయ్యాలని ఆత్రుతగా వుంది = we are anxious to get our daughter married.


* '''ఆద, Ada'''
-n.
--grief; care; 


* '''ఆదమరచి, Adamaraci'''
-adv.
--without a care or grief; happily; soundly; 


* '''ఆదరణ, AdaraNa'''
-n.
--respect; regard; 


* '''ఆదరువు, Adaruvu'''
-n.
--(1) support; prop; help; assist; 
--(2) side dish to eat with main course; 


* '''ఆదర్శం, AdarSaM'''
-n.
--noble example; model; exemplar; 


* ఆద్యంతం,  AdyaMtaM
- n.
-- all; total; 


* '''ఆద్యక్షర సామ్యం, Adyakshara sAmyaM'''
-n.
--alliteration; a figure of speech involving the repetition of the first letter in several words in a sentence;


* '''ఆదా, AdA'''
-n.
--saving; economy;


* '''ఆదాయం, AdAyaM'''
-n.
--income; (ant.) వ్యయం;


* '''ఆది, Adi'''
-adj.
--beginning; first; earliest; [Gr.] protos; (ant.) అంతం;
---అనాది = ancient; (lit.) one without a beginning.
-- 'ఆది' అనే సంస్కృత పదాన్ని నామవాచక పదానికి ముందు వాడినపుడు 'మొదటి' అనే అర్థాన్ని ఇస్తుంది. ఉదా: ఆదిదేవుడు, ఆదిగురువు, ఆదిలక్ష్మి;
-- 'ఆది' అనే సంస్కృత పదాన్ని నామవాచక పదానికి తరువాత వాడినపుడు ఇతర అర్ధాలనిస్తుంది:
(1) మొదలుగా (et caetera); ఉదా: దానధర్మాదికములు;
(2) సహితము, సయితము, కూడ (so on); ఉదా: ఇంద్రాది దేవతలు
---ఉత్తరాది అంటే ఉత్తర దిశతో పాటు దానికి అటూ ఇటూ (అనగా ఈశాన్యం, వాయవ్య దిశలలో) వుండే ప్రాంతాలు కూడా కలిపి అని అనుకోవచ్చు.
--- దక్షిణాది అంటే దక్షిణ దిశతో పాటు దానికి అటూ ఇటూ (అనగా ఆగ్నేయం, నైరుతి దిశలలో) వుండే ప్రాంతాలు కూడా కలిపి అని అనుకోవచ్చు.
-n.
--prototype; sample; measurements given at the beginning of the manufacture of goods that are meant to be worn such as clothes and jewels;


* '''ఆదికిముందు, AdikimuMdu'''
-ph.
--at the very beginning; (lit.) before the earliest;


* '''ఆదిజంతువులు, AdijaMtuvulu'''
-n.
--protozoa; (lit.) the first animals;


* '''ఆదిజ్వాల, AdijvAla'''
-n.
--primeval fireball; the ball of radiation that is believed to be the beginning of the universe;


* '''ఆదిజీవి, AdijIvi'''
-n.
--protozoa; (ety.) protos = ఆది, zoa = జీవి;


* '''ఆదిత్యం, AdityaM'''
-n.
--the original radiation; (lit.) తేజస్సుతో ప్రకాశించు సత్యస్వరూపం;


* '''ఆదిత్యుడు, AdityuDu'''
-n.
--the Sun; 


* '''ఆదిత్యులు, Adityulu'''
-n. pl.
--the 12 children of Aditi, the wife of Kashyapa;
-- దేవతలు కాశ్యప ముని మరియు దక్షుని 2వ కుమార్తె అదితి (దితి కంటే చిన్నది) యొక్క సంతానం. 
-- దైత్యులు (daityulu) are the children of Diti, a wife of Kashyapa; దైత్యులు దెవతల యొక్క దాయాదులు. 


* '''ఆదిపదార్థం, AdipadArdhaM'''
-n.
--protoplasm; (lit.) the first matter;


* '''ఆదివారం, AdivAraM'''
-n.
--Sunday; (lit.) first day of the week;


* '''ఆద్యులు, Adyulu'''
-n. pl.
--founders; founding fathers; pioneers; 


* '''ఆదేశం, AdESaM'''
-n.
--(1) [comp.] instruction; command; 
--(2) [gram.] the act of substitution or replacement of a new syllable in the place of an existing syllable; a substitute; one inserted in the place of another;
-- ఆదేశం అనగా ఒక వర్ణం లేదా అక్షరం పూర్తిగా తొలగిపోయి, దాని స్థానంలో మరో వర్ణం ప్రత్యామ్నాయంగా రావడం. ఈ ప్రక్రియలో పాత వర్ణానికి ఎలాంటి భాగస్వామ్యం ఉండదు; అది నశించి, కొత్త వర్ణం మాత్రమే నిలుస్తుంది. ఉదాహరణకు, ఇ + అ కలిసినప్పుడు య ఏర్పడితే, ఇ మరియు అ రెండూ కనిపించకుండా పోయి య మాత్రమే మిగులుతుంది. అందువల్ల దీనిని ఆదేశంగా పరిగణిస్తారు. ఉదాహరణ: (సరళాదేశ సంధి) పూచెన్ + కలువలు = పూచెన్ + గలువలు.ఇక్కడ 'క' అనే అక్షరం పోయి, దాని స్థానంలో 'గ' అనే కొత్త అక్షరం శత్రువులా వచ్చి చేరింది.
-- ఏకాదేశం అనగా రెండు వర్ణాలు పరస్పరం కలసి, వాటి సమ్మేళన ఫలితంగా ఒకే వర్ణంగా మారడం. ఇందులో ఏ వర్ణమూ పూర్తిగా నశించదు; రెండింటి స్వరస్వభావం కలసి ఒక కొత్త రూపాన్ని తీసుకుంటుంది. దీర్ఘ స్వర సంధులలో ఇది స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. అ + అ కలిసినప్పుడు ఆ, ఇ + ఇ కలిసినప్పుడు ఈ, ఉ + ఉ కలిసినప్పుడు ఊ ఏర్పడతాయి. ఇక్కడ ఏర్పడే దీర్ఘ స్వరం రెండు సమాన స్వరాల కలయిక ఫలితమే కావడంతో, దీనిని ఆదేశంగా కాక ఏకాదేశంగా పిలుస్తారు.
ఉదాహరణ: (సవర్ణదీర్ఘ సంధి) రామ + ఆలయము = రామ (మ్ + అ) + ఆలయము. ఇక్కడ 'అ' మరియు 'ఆ' అనే రెండు అచ్చులు కలిసిపోయి, వాటి స్థానంలో ఒక్క 'ఆ' (దీర్ఘం) మాత్రమే నిలుస్తుంది. ఫలితం: రామాలయము.


* '''ఆదొండ, AdoMDa'''
-n.
--Ceylon caper, Indian caper; [bot.] ''Capparis zeylanica'' of the  Capparaceae family; 
-- a climbing shrub common in the forests of the Indian subcontinent, Indo-China, China, and Malesia;   
-- ఆకు + దొండ; పాలకి; 


* '''ఆధారం, AdhAraM'''
-n.
--(1) support; prop; 
--(2) basis; evidence; 
--(3) base;


* '''ఆధారపడు, AdhArapaDu'''
-v.i.
--depend;


* '''ఆధ్యాత్మిక, AdhyAtmika'''
-adj.
--subjective; 
-- ఆత్మవలనఁ గలిగినది; మనస్సుకు, శరీరమునకు సంబంధించినది. మనస్సు శరీరముల వలన కలుగు సుఖదుఃఖాదులు; తన బుద్ధి, ఆత్మ, శరీరం ల వల్ల తనకే ఏర్పడే కష్టాలు; ఆధి ఆత్మిక బాధలు.
-- అధి + ఆత్మిక = ఆధ్యాత్మిక; వృద్ధి వచ్చి అ ఆ గా మారింది; ఆత్మను అధికరించినది = అంటే ఆత్మకు సంబంధించినది; ఆత్మజ్ఞానం పొందించే విద్య ఆధ్యాత్మిక విద్య;


* '''ఆధిభౌతిక, Adhibhautika'''
-adj.
--physical; phenomenal; materialistic; having to do with the physical world; -- వ్యాఘ్రసర్పాదుల ద్వారా కలుగు కష్టములు, దుఃఖములు; బయటి జీవుల వల్ల అంటే మృగాలు, పక్షులు, ఇతర మనుష్యుల వల్ల వచ్చే కష్టాలు;


* '''ఆధిదైవిక, Adhidaivika'''
-adj.
--godly; spiritual; one having to do with the heavenly world; godsent; దైవము వలనఁ గలిగినది; 
--విపరీతమైన ఎండ, గాలి, అతి వృష్టి, అనావృష్టి, కలరా, మశూచి, కరోనా వంటి — మనతో సంబంధం లేకుండా వచ్చిన కష్టాలు;


* '''ఆధునిక, Adhunika'''
-adj.
--modern; mod; trendy;


* '''ఆధునికీకరణం, AdhunikIkaraNaM'''  
-n. 
--modernization;


* '''ఆనందం, AnaMdaM'''
-n.
--happiness; elation; pleasure;


* '''ఆన, Ana'''	
-n.
--(1) oath; adjuration; 
--(2) intake; input;


* '''ఆనక, Anaka'''
-adv.
--later;


* '''ఆనకట్ట, AnakaTTa'''
-n.
--weir; a wall across a river to hold water up to a level; when water exceeds a specified level, it spills over the structure; A barrage is a weir with gates to regulate the height of the impounded water; a dam is a waterproof structure, usually built in a river valley to create a large reservoir and water is released through special structures called spillways;


* '''ఆననం, AnanaM'''
-n.
--face; (rel.) ఆసనం;


* '''ఆనప, Anapa'''
-n.
--bottle gourd; opo squash; [bot.] ''Lagenaria leucantha''; ''Lagenaria vulgaris'';  ''L. siceraria''; ''Cucurbita lagenaria''; 
-- సొరకాయ; 


* '''ఆనవాయితీ, AnavAyitI'''
-n.
--tradition; custom;
-- అను+ఆయత్త = అనుసరించినది, ఆధారపడినది, ఆధీనమైనది. అన్వాయాతి - ప్రథమపురుష ఏకవచనం. &quot;దాని నుండి వచ్చినది&quot; అన్న అర్థంలో వాడుతారు. సంప్రదాయం అన్నది మన పూర్వీకుల ఆచారాలను అనుసరించి వచ్చేది కాబట్టి, అన్వాయాతి అన్నది తెలుగులో ఆనవాయతీ అని రాయడం, దాన్ని పూర్వీకుల పద్ధతి అన్న అర్థంలో వాడటం మనకు ఒక ఆనవాయితీ అయిపోయింది. 


* '''ఆనవాలు, AnavAlu'''
-n.
--token; sign; mark; keepsake; memento; 


* '''ఆనికాయ, AnikAya'''
-n.
-- corn; a hardened growth in the sole; (rel.) a callous is hardened skin, in hand or foot, caused by constant friction such as the holding of a pen.


* '''ఆను, Anu'''
-adj.
--lean; touch;
-v. i.
--touch; lean;


* '''ఆనుకర్ర, Anukarra'''
-n.
--crutch; gadget used to support one's weight when the legs are injured;


* '''ఆనురాట, AnurATa'''
-n.
--prop; the pole used to support a structures weight;


* '''ఆనుషంగికంగా, AnushaMgikaMgA'''
-adv.
--incidentally; casually;


* '''ఆపద్బాంధవుడు, ApadbAdhavuDu'''
-n. m.
--a friend in need;


* '''ఆపద్ధర్మము, Apaddharmamu'''
-n. 
--a procedure not usually allowable, but which can be adopted in times of pressing need or great danger;


* '''ఆపాదమస్తకం, ApAdamastakaM'''
-adv.
--from head to toe;


* '''ఆపు, Apu'''
-v.t.
--stop; cease; arrest; hold; restrain; check;


* '''ఆపేక్ష, ApEksha'''  
-n. 
--affection; love;  liking;


* '''ఆపోక, ApOka''' 
-n. 
--satisfaction; fulfillment;


* ఆపోసనం, ApOsanaM  
- n.
-- ఆపః అంటే నీళ్ళు. అశనం అంటే ఆహారం. నీళ్ళు ఆహారం గా గ్రహించడం ఆపోశనం. భోజన సమయం లో విస్తరిలోని అన్నాన్ని గాయత్రీ మంత్రంతో నీళ్ళు చల్లి సంప్రోక్షణ (శుద్ధి) చేసి, పరిషేచనం చేసి (కొద్ది నీళ్ళు వలయంగా విస్తరి చుట్టూ పోసి), ఉద్ధరిణెడు నీళ్ళు అరచేతిలో వేసికొని నోటిలో పోసుకొంటారు. ఇది ఆపోశనం. దీని తర్వాత ప్రాణాహుతులు ఉదరంలోని వైశ్వానరాగ్నికి సమర్పిస్తారు. తదనంతరం భోజనం చేస్తారు. చివరలో ఉత్తరాపోశనం (ఉత్తర + ఆపోశనం) అమృతమస్తు అంటూ ఉద్ధరిణెడు నీళ్ళు గ్రహిస్తారు.


* '''ఆఫీసు, AfIsu'''
-n.
--office;


* '''ఆబ, Aba'''
-n.
--greed; greed for food; eating beyond capability;


* '''ఆబోతు, AbOtu'''
-n.
-- male off-spring of a cow used exclusively as a stud bull; 
-- అచ్చోసిన ఆంబోతు = branded bull; ఒకప్పుడు గ్రామాల్లో గోసంపద బాగా ఉన్న కాలంలో ఎవరైనా మోతుబరి రైతు తన మంద లోని ఆరోగ్యకరమైన, బలిష్టమైన, యుక్తవయసులో ఉన్న కోడె గిత్తను ఒక దానిని గ్రామంలో జరిగే ఏదైనా ఉత్సవ సమయంలో మొక్కుబడి చెల్లింపుగా దేవుని పేరు మీద వదిలివేసేవారు. ఆ సందర్భంగా దాని ఒంటి మీద బాగా కాల్చిన ఇనుప అచ్చుతో శంఖ చక్రాల ముద్ర వేసేవారు, అది దేవుని పేరు మీద ఊరి మీద విడిచిపెట్టిన ఆంబోతు అని తెలియడానికి. అప్పటినుంచి ఇక ఆ ఆంబోతుతో దున్నించడం, బండి కట్టడం వంటి ఎటువంటి పని చేయించడం ఉండదు. ఆ ఆంబోతు ఆ ఊర్లో గానీ, ఆ చుట్టూ పరిసర పంటచేలల్లో గానీ తన ఇష్టానుసారం తిరగవచ్చు, మేయవచ్చు దానిని ఎవరూ ఏమీ అనరు. అలా ఆ ఆంబోతు ఆ ఊర్లో యథేచ్ఛగా బ్రతుకుతూంటుంది. ఈ సంప్రదాయం వెనుక గల అసలు ప్రయోజనం ఏంటంటే ఊరివారందరి చేతా ఉమ్మడిగా పోషింపబడే ఆ ఆంబోతు ఆ ఊర్లోని ఆవులన్నిటితోనూ జతకట్టి ఆ ఊర్లో తరువాత పుట్టబోయే ఒక మంచి ఆరోగ్యకరమైన మందకు కారణం అవుతుంది అన్నమాట. తెలుగునాట ఓ సామెత ఉంది. అదే ‘అచ్చోసిన ఆబోతులా తిరుగుతున్నాడని’ అంటూ ఉంటారు. పనీపాటా, భయమూ లేకుండా ఊరి మీద పడి ఆవారాగా తిరిగే వారిని అలా వ్యవహరిస్తుంటారు;


* '''ఆభరణం, AbharaNaM'''
-n.
--ornament; jewel;


* '''ఆభాణకం, aabhaaNakaM''' 
- n.
-- a saying; 
-- సామెత; లోకోక్తి; జనప్రవాదం; 


* '''ఆభాసం, AbhAsaM'''
-n.
--fallacy; apparent; one that appears true though it is not true;
-- సత్యాభాస = one that is not true, but makes you think it is true;
-- రసాభాస = రసం కానిది రసంగా కనబడడం;
-- విరోధాభాస అలంకారం = విరోధం లేకపోయినా విరోధం ఉన్నట్టు కనబడడం; 


* '''ఆభిజాత్యం, AbhijAtyaM'''
-n.
--lineage; the nobility of birth;


* '''ఆభిదానికుడు, AbhidAnikuDu'''
- n.
-- lexicographer; compiler of a dictionary;


* '''ఆభూతి,   AbhUti'''
- n.
-- capacity; ability;


* '''ఆమంద్రణము,  AmaMdraNamu'''
- n.
-- the volume of a sound; the loudness of a sound; 


* '''ఆమడ,  AmaDa'''
- n.
-- a measure of distance equal to 8 miles; 
-- 4 కోసులు; 1 యోజనం; 


* '''ఆమయావి, AmayAvi'''
- n.
-- patient; sick person;


* '''ఆమలకం, amalakaM'''
-n.
-- a tree of the Emblica family; [bot.] ''Emblica officianalis;'' ''Phyllanthus emblica;''
---పెద్దఉసిరి = ''Emblica officianalis'';
---రాచఉసిరి = ''Phyllanthus emblica;''
---కరతలామలకం = as clear as a fruit in the hand; easy; obvious.


* '''ఆమ్లం, AmlaM'''
-n.
--sour substance; acid;
---గాఢ ఆమ్లం = concentrated acid.
---త్రాణిక ఆమ్లం = strong acid.
---దుర్బల ఆమ్లం = weak acid.
---ప్రబల ఆమ్లం = strong acid.
---నిర్జల ఆమ్లం = concentrated acid.
---నిస్‌త్రాణిక ఆమ్లం = weak acid.
---సజల ఆమ్లం = diluted acid.


* '''ఆమ్లజని, Amlajani'''
-n.
--Oxygen; (lit.) is the one that gave birth to an acid; this is a misnomer; not all acids contain oxygen;


* '''ఆమ్లభాస్వరం, AmlabhAsvaraM'''
-n.
--phosphate;


* '''ఆమ్లవేతసం, AmlavEtasaM'''
-n.
--Ruby dock; Bladder dock; [bot.] ''Rumex vesicarius'' of the Polygonaceae family;
-- చుక్కకూర; పుల్లప్రభ;


* '''ఆమ్లశీర్షం, AmlaSIrshaM'''
-n.
--[biochem.] acid end (of an amino acid); ఆమ్లఅంతం;


* '''ఆమాత్రకం, AmAtrakaM'''
-n.
--[bot.] Spondias mangifera;


* '''ఆమాశయము,  AmASayamu'''
- n.
-- stomach; the place food is digested;


* '''ఆమ్రాతకము,  AmrAtakamu'''
- n.
-- wild mango; hog plum; [bot.] Spondias mongifera;


* '''ఆముఖము,  Amukhamu'''
- n.
-- prolog; preface;


* '''ఆమిక, Amika'''
-n.
--egotism; boasting; 


* '''ఆముదం, AmudaM'''
-n.
--castor oil; oil extracted from the seeds of Palma christi;


* '''ఆముదపు చెట్టు, Amudapu ceTTu'''
-n.
--castor tree; [bot.] ''Ricinus communis'' of the Euphorbiaceae family; ''Palma christi;''


* '''ఆమూలాగ్రం, AmUlAgraM'''
-n.
--comprehensive; (lit.) from the root to the tip;


* '''ఆమె, Ame'''
-pron.
--she; that woman; 


* '''ఆమ్రేడితం, AmrEDitaM'''
-n.
--(1) [gram.] one that is repeated; the second word in a repeated sequence; 
-- ఒకే పదం అవ్యవధానంగా (టైం గ్యాప్ లేకుండా) పలికితే ఆ రెండవ దాన్ని ఆమ్రేడితము అంటారు. ఎక్కడెక్కడ, ఏమేమి, ఔరౌర, ఆహాహా మొదలైన వాటిలో ఒకే పదం రెండు సార్లు ప్రక్క ప్రక్కన వస్తూన్నది; 
--(2) train;


* '''ఆమోదన, AmOdana'''
-n.
--agreement; expression of pleasure;


* '''ఆమోదించు, AmOdiMcu'''
- v. i. 
-- agree; concur;


* '''ఆయకం,  AyakaM'''
- n.
 -- mortgage; pledge; 


* '''ఆయకట్టు, AyakaTTu'''
-n.
--irrigated area watered by a source such as a reservoir; 
-- ఒక గ్రామంలో గానీ, చెరువు కింద గానీ ఉన్న సాగు భూమి; (ety.) ఆదాయాన్ని తెచ్చిపెట్టే ఏర్పాటు;
-- పారకం &gt; పాకం &gt; బాకం; 
 

* '''ఆయతనం, AyatanaM'''
-n.
-- (1) place; home; abode; temple;
-- (2) volume; cubic content;
-- (3) volume; loudness;


* '''ఆయత్త, Ayatta'''
-n.
-- readiness; preparedness;


* '''ఆయత్తపడు, AyattapaDu'''
- v. i.
-- to be ready; to be prepared;;


* '''ఆయనం, AyanaM'''
-n.
--(1) path; position; 
--(2) six months; half-year;
---ఉత్తరాయనం = northward passage of the Sun after Dec. 22.
---దక్షిణాయనం = southward passage of the Sun after June 22.


* '''ఆయన, Ayana'''
-pron.
--he; that man; (lit.) that brother; 


* '''ఆయమం, AyamaM'''
-n.
-- amplitude; length; extension; 


* '''ఆయాసం, AyAsaM'''
-n.
--fatigue; tiredness; 


* '''ఆయుధం, AyudhaM'''
-n.
--weapon; tool; instrument;


* '''ఆయుర్దాయం, AyurdAyaM'''
-n.
--life span; 


* ఆయుర్వేదం, aayurvEdaM 
- n.
-- ఆయుర్వేదం 3000 సంవత్సరాలకి ముందు భారతదేశంలో ఉద్భవించింది. ఆయుర్వేదం వాత, పిత్త, కఫ దోషాలను సమతుల్యం చేయడంపై దృష్టి పెడుతుంది. ఆయుర్వేదం ఔషధాలలో మూలికలు మరియు ఖనిజాలను ఉపయోగించడం ద్వారా శరీర సామర్థ్యాన్ని బలోపేతం చేయడంతో పాటు రోగనిరోధక శక్తిని మెరుగుపరచడంపై లక్ష్య పెడుతుంది.
-- యునానీ గ్రీస్‌లో పుట్టింది. యునాని నాడి, మలం, మూత్రం, నాలుక, దృష్టి, స్పర్శ, రూపాలపై ఫలితాల కోసం ఎనిమిది రోగనిర్ధారణ పద్ధతులను ఉపయోగిస్తుంది.


* '''ఆయువు, Ayuvu'''
-n.
--life span,


* '''ఆయువుపట్టు, AyuvupaTTu'''
-n.
--a critical spot where a blow or bite can quickly kill; [idiom] jugular.


'''ఆయుష్కర్మ, Ayushkarma''' 
- n.
-- జుట్టు కత్తిరించుకోడాన్ని ఆయుష్కర్మ అంటారు. భారతీయ సంప్రదాయం ప్రకారం ఎప్పుడు పడితే అప్పుడు, ఎలా పడితే అలా పని చేయరాదు. ముందుగా గడ్డం, ఆపైన మీసం, ఆ తరువాత తలమీద ఉన్న జుట్టూ తీయించుకోవాలి. ఆపైన చేతి గోళ్లు, చివరగా కాలిగోళ్ళు తీయించుకోవాలి. ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఈ వరుసను అతిక్రమించరాదు.


* '''ఆరంభించు, AraMbhiMcu'''
-v. i.
--start; commence; inaugurate (a task);


* '''ఆరగాణి, AragANi'''
-n.
--catchment; basin; area;


* '''ఆరడి, AraDi'''
-v. t.
--scorn; slight; afflict; disgrace; censure; blame;


* '''ఆరబెట్టు, ArabeTTu'''  
-v. t. 
--air; let dry in the air;


* '''ఆర్జవం, ArjavaM'''
-n.
--honesty; straightforwardness;


* '''ఆర్మదా, ArmadA'''
-n.
--armada; a fleet of battleships;


* '''ఆర్య, Arya'''
-n.
--nobleman; master; superior;


* '''ఆర్య-దాస, Arya-dAsa'''
-ph.
--[Comp.] master


* '''ఆర్యభట, AryabhaTa'''
-n.
-- (1) Aryabhata; the great Indian mathematician and astronomer who probably lived in 2742 BCE (not the 5th-6th centuries CE);
-- షష్ట్యబ్దానాం షష్ఠిర్యదా వ్యతీతాస్త్రయశ్చ యుగపాదాః ।త్ర్యధికా వింశతిరబ్దాస్తదేహ మమ జన్మనోఽతీతాః।। కలియుగం 60 కి 6 రెట్ల ఏళ్లు గడిచిన సమయంలో నా వయస్సు 20 సంవత్సరాలు అని చెప్పుకున్నాడు. కలియుగం ప్రారంభం అయింది 3102BCE లో. కాబట్టి 2742BCE లో ఆర్య భటుని వయస్సు 20 ఏళ్లు.
--ఈయన రచించిన ఆర్యభటీయం భారతదేశ ఉన్నతిని సూచిస్తుంది. ఆ రచన కనపడలేదు కానీ వరాహమిహార -భాస్కర-బ్రహ్మగుప్త గ్రంధాలలో ఆ సిద్ధాంతం గురించి రాసిపెట్టారు. 
-- (2) 1975 లో ప్రయోగించిన భారతదేశపు మొదటి ఉపగ్రహం ఆర్యభట;


* '''ఆర్ర్ద, Ardra'''
-n.
--Betelgeuse and Alhena; One of the 27 groups of stars recognized by the Hindu calendar. Betelgeuse is about 650 light-years from the solar system; 
-- పగడపు రిక్క; కెంప చుక్క; 


* '''ఆర్ర్దత, Ardrata'''
-n.
--moisture; emotional sentiment; (lit.) wetness;


* '''ఆరా, ArA''' 
-advl. suf. 
--fully;
---చెవులారా విన్నాను = I heard it fully with my ears; heard it clearly.
---చేతులారా చేసుకున్నాను = I did it fully with my hands.
-voc. suf. pl. 
--Oh!; O!;
---అన్నలారా = O!, brothers!


* '''ఆరాటం, ArATaM'''
-n.
--anxiety; anxiety for bad news; (rel.) ఆత్రుత;
---అబ్బాయి ఆరోగ్యం గురించి ఆరాటంగా వుంది = we are anxious about our boy's health.


* '''ఆరాధన, ArAdhana'''
-n.
--worship;


* '''ఆరామం, ArAmaM'''
-n.
--garden; park; grove;


* '''ఆరిందా, AriMdA'''
- n.
-- a person who talks beyond his age and capability;


* '''ఆర్జితం, ArjitaM''' 
-n. 
--acquired; earned;
---కష్టార్జితం = hard-earned.


* '''ఆర్తి, Arti'''
-n.
--anxiety; dejection; 


* '''ఆర్థిక, Arthika'''
-adj.
--pref. financial; fiscal; economic; monetary;
---ఆర్థిక స్తోమత = financial capability; fiscal strength.


* '''ఆర్థిక రంగం, Arthika raMgaM'''
-n.
--financial sector;


* '''ఆరు, Aru'''
-n.
--six;
-v. i.
--dry; air; (lit.) open; (rel.) ఎండు = to dry in the sun;
---ఆరుబయట = in the open air.
---ఆరబెట్టు = let dry in the open air.


* '''ఆరుచెట్టు,  AruceTTu'''
- n.
-- Indian laburnum; [bot.] ''Cassia fistula'' L. of the Caesalpiniaceae family;


* '''ఆరుద్ర పురుగు,  Arudra purugu'''
- n.
-- Ladybirds; Ladybird beetles; Ladybugs; 
-- Spotless Ladybird; [bio.] ''Cycloneda sanguinea'' of the Coccinellidae family; this type is somewhat rare; 
-- Spotted Ladybird; [bio.] ''Coccinella septempunctata;'' this has seven black spots on a red shell; 
-- Striped Ladybirds; this rare variety has black stripes on a red shell; 
-- మే నెల చివరలో తొలకరి వానలకు ముందు ఇవి విపరీతంగా పుట్టుకొస్తాయి కనుక వీటిని May Bugs అని కూడా అంటారు. ఆరుద్ర కార్తె లో పుడతాయి కనుక వీటిని ఆరుద్ర పురుగులు అంటారు. 
-- [Sans.] ఇంద్రగోపములు; మఘవగోపములు;


* '''ఆరున్నొక్కటి, ArunnokkaTi'''
-n.
--a euphemism for the number seven; this euphemism is used on auspicious occasions because the Telugu word for seven also means &quot;cry&quot;;


* '''ఆర్యులు, Aryulu'''
-n. pl.
--Aryans; noblemen; 


*'''ఆరె చెట్టు, Are ceTTu'''
- n. 
-- (1) Fire-flame bush; [bot.] ''Woodfordia fruticosa; Woodfordia floribunda; Lythrum fruticosum''of the Lythraceae family;  
-- ఆరె అనగొమ్మలు వేస్తూ పెరిగే అందమైన పొద మొక్క. దీని కొమ్మలు బాగా పక్కలకు విస్తరిస్తూ పెరుగుతాయి. సాధారణంగా ఆరె పొదలు మూడు నుంచి పది అడుగులకు మించి ఎత్తు పెరగవు. అయితే అక్కడక్కడా అనుకూల పరిస్థితులలో అరుదుగా ఇవి ఇరవై అడుగుల వరకూ కూడా ఎత్తు పెరుగుతాయి. ఉత్తర భారత దేశమంతటా సర్వసాధారణంగా, ప్రత్యేకించి హిమాలయాలలో విస్తారంగా కనిపించే ఆరె చెట్లు దక్షిణభారత దేశంలో మాత్రం చాలా అరుదుగా కనిపిస్తాయి. వేసవిలో నిండుగా పూసే అందమైన పుష్పాల కారణంగా ఆరె చెట్లను పూల తోటలలో పెంచుతున్నారు. 
-- (2) [bot.] ''Bauhinia racemosa'' of Caesalpiniaceae family; 
-- This resembles Butterfly Tree, [bot.] ''Bauhinia purpurea'', also known as కోవిదార; దేవ కాంచన; రక్త కాంచన;
-- [Sans.] అశమాంతక; చాంద్రక; తాంర పత్రికా; వాలుకా పర్ణ; శ్వేత కాాంచన; 


* '''ఆరోగ్యం, ArOgyaM'''
-n.
--health; diseaseless state;
--ఆరోగ్యమంటే “అరోగస్య భావః” అని అర్థం. “నాకేమీ లేదు” అనే అరోగభావనే “ఆరోగ్యం” అన్నమాట; న + రోగం = అరోగం = అరోగస్య భావం ఆరోగ్యం; Heal అయినప్పటి భావమే health. రోగం వచ్చి, ఆపై నయమైనప్పటి స్థితి హెల్త్ అవుతుంది; (ant.) అనారోగ్యం;


* '''ఆరోగ్యదాయకం, ArOgyadAyakaM'''
-n.
--healthful;


* '''ఆరోగ్యప్పాచ, ArOgyappaca'''
-n.
--Indian ginseng; [bot.] ''Trichopus zeylanicus;'' 


* '''ఆరోగ్యవంతం, ArOgyavaMtaM'''
-n.
--healthful;


* '''ఆరోపణ, ArOpaNa'''  
-n. 
--(1) allegation; accusation; charge; 
--2) attribution; imputation;


* '''ఆరోహకం, ArOhakaM'''  
-n. 
--vector; a carrier of a disease such as a mosquito;


* '''ఆరోహణ, ArOhaNa'''
-n.
--ascent; (ant.) అవరోహణ;


* '''ఆరోహణ క్రమం, ArohaNa kramaM'''
-n.
--ascending order; in Indian music this order is స, రి, గ, మ, ప, ద, ని;


* '''ఆరోహించు, ArOhiMcu'''
-v.t.
--ascend;


* '''ఆలకించు, AlakiMcu'''
-v.i.
--listen;


* '''ఆలన, aalana''' 
- n.
-- listening; paying attention to;
-- ఆలన అంటే ఆలకించడం. పాలన అంటే సంరక్షించడం.

 
* '''ఆలయం, AlayaM'''
-n.
--abode;
---హిమాలయం = abode of snow; the Himalayas.
---దేవాలయం = abode of God; temple.
---దత్తాలయం = (1) abode of data; computer store; computer memory; (2) database;


* '''ఆలవాలము, aalavaalamu''' 
- n.
-- (1) abode; place; (2) basin around the base of a plant to hold water; 


* '''ఆలస్యం, AlasyaM'''
-n.
--delay; late; procrastination;


* '''ఆలాపన, AlApana'''
-n.
--[music] a preamble to a song, in Indian music;


* '''ఆల్ఫాల్ఫా, AlphAlphA'''
-n.
--alfalfa plant; [bot.] Medicago sativa;


* '''ఆలింగనం, AliMganaM'''
-n.
--embrace;


* '''ఆలిచిప్ప, Alicippa'''
-n.
--(1) freshwater mussel; [biol.] Lamellidens marginalis; 
--(2) shell of a freshwater mussel;
---గంగాలిచిప్ప గుల్ల = back-water clam; Meretrix Deshayes; bay clam; Meretrix meretrix;


* '''ఆలివ్, Aliv^'''  
-n. 
--olive; a small fruit that grows in the Mediterranian area;


* '''ఆలు, Alu'''
-n.
--wife; woman; 


* '''ఆలుగడ్డ, AlugaDDa'''
-n.
--potato; see also బంగాళాదుంప; 


* '''ఆలుమగలు, Alumagalu'''
-n. pl.
--wife and husband; couple; 


* '''ఆలోకించు, AlOkiMcu'''
-v. i.
-- see;


* '''ఆలోచన, AlOcana'''
-n.
-- thought; cogitation; 


* '''ఆళువు, ALuvu'''
-suff.
--a person having the said trait or property;
---ఈర్ష్యాళువు = jealous person.
---దయాళువు = kind person.
---ప్రేమాళువు = a person in love.
---శయ్యాళువు = a couch potato; an inactive person.


* '''ఆళ్లు, ALlu'''
-n.
--a type of grain from a dry crop; [bot.] Paspalum scrobiculatum;


* '''ఆవం, AvaM'''
-n.
--kiln;


* '''ఆవ, Ava'''
-n.
--(1) mustard paste; 
--(2) mustard when used as an ingredient in cooking;


* '''ఆవకాయ, AvakAya'''
-n.
-- (1) mango pickle; (2) any pickle when mustard is an ingredient;
-- ఊరగాయ = pickle; any pickle whether or not mustard is an ingredient;
-- పచ్చడి = chutney; a sauce that can stay fresh for a few days;


* '''ఆవకూర, AvakUra'''
- n.
-- [bot.] ''Brassica campestris'' Linn.; the greens of Brassica c.;


* '''ఆవపిండి, AvapiMDi'''
-n.
--pasty part of mango pickle; (lit.) mustard paste;


* '''ఆవరణం, AvaraNaM'''
-n.
--enclosure; enclosed space;
-suff.
--sphere; used to define regions surrounding a celestial body such as a planet;
---జలావరణం = hydrosphere.
---తేజోవరణం = photosphere.
---దీప్త్యావరణం = photosphere.
---పర్యావరణం = environment.
---వర్ణావరణం = chromosphere.
---వాతావరణం = atmosphere.
---స్థిరావరణం = troposphere.


* '''ఆవర్తం,  AvartaM'''
- n.
- whirlpool; eddy; vortex;


* '''ఆవర్తకం, AvartakaM'''
-n.
--(1) periodic; recurring; 
--(2) [music] complete తాళం or time measure;
--- ఆవర్తక పట్టిక = the Periodic Table.


* '''ఆవర్తత, Avartata'''
- n.
-- periodicity; 


* '''ఆవర్తనం, AvartanaM'''
- n.
-- (1) oscillation; 
-- (2) rotation;


* '''ఆవర్తన కాలం, Avartana kAlaM'''
-n.
--[phy.] period; period of oscillation;


* '''ఆవర్తన పట్టిక, Avartana paTTika'''
-n.
--[chem.] the periodic table;


* '''ఆవర్తన సూత్రం, Avartana sUtraM'''
-n.
--[chem.] the periodic law;


* '''ఆవర్ధనం,  AvardhanaM'''
- n.
-- magnification;


* '''ఆవర్జా, AvarjA'''
- n.
-- ledger; an account of individual transactions; (rel.) చిట్టా;


* '''ఆవలింత, AvaliMta'''
-n.
--yawn; [med.] pandiculation;


* '''ఆవశ్యకం, AvaSyakaM''' 
-n. 
--need; necessity; 


* '''ఆవశ్యకత, AvaSyakata''' 
-n. 
--necessity;


* '''ఆవాలు, AvAlu'''
-n. pl.
--mustard seed;
---తెల్ల ఆవాలు = white mustard; [bot.] ''Brassica hirta''; ''Nuclea Cadamba'' of the Brssicaceae family;
---నల్ల ఆవాలు = black mustard; [bot.] ''Brassica nigra.''
---పచ్చ ఆవాలు = oriental mustard; Indian mustard; [bot.] ''Brassica juncea'';
---సన్న ఆవాలు = same as black mustard;
---ఎర్ర ఆవాలు = same as Indian mustard;
---[Sans.] ఆసురీ; కృష్ణ సర్షప; తీక్షణ గంథా; సుముఖా; సుప్రశస్తా; శోఫహారీ; నిద్రాకరా; దాహకారీ; 


* '''ఆవిడ, AviDa'''
-pron.
--she; that lady; that woman;  (lit.) that child; 


* '''ఆవిరి, Aviri'''
-n.
--(1) steam; 
--(2) vapor;


* '''ఆవిష్కరణ, AvishkaraNa'''
-n.
--unveiling; inauguration;


* '''ఆవిష్కరించు, AvishkariMcu'''
-v. i.
--display; announce; advertise; discover;


* '''ఆవు, Avu'''
-n.
--cow;
---పాడి ఆవు = heifer; a cow that is giving milk.


* '''ఆవృతం, AvRtaM'''
-suff.
--covered;
---మేఘావృతం = cloud-covered.


* '''ఆవెత, Aveta''' 
-n. 
--feast;


* '''ఆవేగం, AvEgaM'''
-n.
--[phy.] momentum; mass times velocity;


* ఆవేశం, AvESaM
-n.
--(1) emotion; 
--(2) charge; electrical charge;


* '''ఆశ, ASa'''
-n.
--desire; hope; (rel.) దురాశ; (ant.) నిరాశ;


* '''ఆశపడు, AsapaDu'''
-v. i.
--to desire; to hope;


* '''ఆశపెట్టు,  AsapeTTu'''
- v. t.
-- tempt;


* '''ఆశయం, ASayaM'''
-n.
--(1) goal; ambition; 
--(2) bag; bladder;
---గర్భాశయం = uterus.
---పిత్తాశయం = gall bladder.
---మూత్రాశయం = bladder, urinary bladder.


* '''ఆశ్చర్యం, AScharyaM'''
-n.
--surprise;


* '''ఆశ్చర్యార్థకం, AScharyArthakaM'''
-n.
--[gram.] exclamation;


* '''ఆశ్యం,  ASyaM'''
- n.
-- face; mouth;


* '''ఆశ్రమం, ASramaM'''
-n.
--(1) ashram; spiritual retreat; 
--(2) a stage of life such as student, householder, hermit, or monk;


* '''ఆశ్రయం, ASrayaM'''
-n.
--(1) home; 
--(2) support; prop; 
---విమానాశ్రయం = airport.


* '''ఆశ్రయించు, ASrayiMcu'''
- v. i.
-- To take refuge; to depend upon or have recourse to; to court; to follow;


* '''ఆశాజనక, ASAjanaka'''  
-adj. 
--optimistic;  sanguine;


* '''ఆశాభంగం, ASAbhaMgaM'''
-n.
--dashed hopes; disappointment;
---ఆలసించిన ఆశాభంగం = delay means disappointment.


* '''ఆశావహ, ASAvaha'''
- adj.
-- hopeful; 


* '''ఆశించు, AsiMcu'''
-v. i.
--expect; hope;


* '''ఆశీర్వాదం, ASIrvAdaM'''
-n.
--blessing; benediction;


* ఆశుకవిత్వం, AsukavitvaM 
- n.
-- extempore poetry;
-- ఆశువుగా అంటే అడగగానే అడిగిన విషయం మీద పద్యాలు చెప్పేవాడు ఆశుకవి;

 
* '''ఆశ్రేష, ASrEsha'''
-n.
--the stars Delta, Epsilon, Eta, Rho, Zeta of the Hydra group; one of the 27 star groups (lunar mansions) of the Hindu calendar; also అసిలేరు రిక్క; ఆశ్లేష;


* '''ఆషాఢభూతి, AshaaDhabhooti'''
- n. 
-- అమాయకుడు లాగా కనిపిస్తూ ఉండే మోసగాణ్ణి ఆషాఢ భూతి అంటారు. 
-- ఆషాఢమే భూతిగా (= సంపదగా) కలవాడు; ఆషాఢం అంటే మోదుగ చెట్టు. వడుగు చేసినపుడు బ్రహ్మచారి కౌపీనం, ఆషాఢం (మోదుగ కర్ర) ధరించి, వేదాధ్యయనం చేయబోతాడు. సంధ్యావందనానికీ, తదనంతర అగ్ని కార్యం చేసేటప్పుడు అది తప్పక దగ్గర ఉండాలి; మోదుగ పుల్ల తప్ప మరేదీ అతడు కోరడు; ఎవరైనా నోట్లో వేలు పెడితే కొరకలేని వాడుగా నటిస్తూ ఉంటే వాణ్ణి &quot;వీడు ఆషాఢ భూతి రా!&quot; — అంటూ ఉంటారు.


* '''ఆషామాషీగా, AshAmAshIgA'''
- adv.
-- casually; without deep thought; simple-mindedly; lightly; softly; 
-- పారశీకంలో హషాష్- hashāsh అంటే తేలికైన, హాస్యము, Joy, exultation, cheerfulness; lightness; soft అన్న అర్థాలున్నాయి. హషామ్+హష్+ఇ = హషామాషీ నుండే ఆషామాషీ వచ్చిందని ఊహించవచ్చు. (هشاش hashāsh);


* ఆసక్తి, Asakti 
- n.
-- zeal; enthusiasm; dikigence; attachment;
-- ఉత్సుకత; సముత్సుకత;


* '''ఆసవం, AsavaM''' 
-n. rum; alcoholic liquor made from sugarcane juice;
--ద్రాక్షాసవం = wine; an alcoholic drink made from grape juice.


* '''ఆసనం, AsanaM'''
-n.
--(1) seat; chair;
--(2) yogic posture; 
--(3) rump; (rel.) పాయువు = anus;
---ఆసీనులు కండి = please sit down.
---శీర్షాసనం = a yogic posture involving standing on the head.


* '''ఆసన్న, Asanna'''
-adj.
--adjacent; near; imminent; approximate;


* '''ఆసన్న కోణం, Asanna kONaM'''
-n.
--adjacent angle;


* '''ఆసరా,  AsarA'''
-n.
-- support; prop; 


* '''ఆస్తరణము, aastaraNamu''' 
- n.
-- a mat, rug, or pillow for sitting comfortably;

 
* '''ఆస్తరావరణం, AstarAvaraNaM'''
-n.
--[meteor.] stratosphere;


* '''ఆసామీ, AsAmI'''
-n.
--person; individual; character;


* '''ఆసామీవారీ, AsAmIvArI'''
-n.
--roster; list ordered by name;


* '''ఆస్థానం, AsthAnaM'''
-n.
-- royal court; assembly; court;
- adj. 
-- belonging to the court; 
---ఆస్థాన కవి = poet laureate.


* '''ఆస్కారం, AskAraM'''
-n.
--scope; possibility; feasibility;


* '''ఆస్వాదించు, AsvAdiMcu'''
-v. i.
--taste; drink; experience;


* '''ఆసియా, AsiyA'''
-n.
--Asia;


* '''ఆస్తి, Asti'''
-n.
--estate; assets; property; net worth;
---స్థిరాస్తి = real estate; immovable assets.
---చరాస్తి = liquid assets.


* '''ఆస్తికత్వం, aastikatvaM''' 
- n.
-- వేద ప్రామాణ్యం అంగీకరిస్తే ఆస్తికం, అంగీకరించక పొతే నాస్తికం. ఈ పదాలకు దేవుడు ఉన్నాడా-లేడా అన్న వాదంతో పని లేదు;
-- లోకాయత, తంత్ర దర్శనాలు ఎప్పటికీ నాస్తికమే. మొదట్లో కపిల సాంఖ్య-యోగ, వైశేషిక దర్శనాలు కూడా నాస్తికమైనవే. కానీ కాలక్రమేణా వాటిని ఆస్తికంగా మార్పు చేసేరు. పూర్వ మీమాంస, అద్వైతాలు ఎప్పుడూ ఆస్తికమే. అయితే సాంఖ్య-యోగాలు, పూర్వ మీమాంస, అద్వైతం - ఈ మూడు పూర్తిగా భిన్న తత్త్వాలు; బౌద్ధ జైనాలు నాస్తికమైనవి. ఈ రెండూ రాజాదరణ పొంది బ్రాహ్మణుల కంటే క్షత్రియులకు పెద్ద పీట వేసేయి. అంతకు ముందుకూడా లోకాయత, తంత్రాలు నాస్తికమే అయినా రాజాదరణ పొందినవి కావు; 


*  '''ఆస్తికుడు,  AstikuDu'''
- n. m.
-- theist; A believer in a god, one who acknowledges the existence of God, in opposition to నాస్తికుడు an atheist; one who believes in the existence of God and another world: 


* '''ఆసీలపాక, AsIlapAka'''
-n.
--a roadside shed where license fees or taxes are collected; toll booth;


* '''ఆసీలు, AsIlu'''
-n. pl.
--duty; toll; taxes;
-- ప్రభుత్వ స్థలాలలో మౌలిక సదుపాయాలు ఏర్పాటు చేసి, ఆ సదుపాయాలను వాడుకొనే వారి నుండి కొంత సొమ్మును పన్ను రూపంలో వసూలు చేయడాన్ని ఆసీలు కట్టించుకోవడం అంటారు. ప్రభుత్వం వారు ఏర్పాటు చేసిన సదుపాయాలకు రోజువారీ వాడకం దారుల వద్ద నుండి పన్నును వసూలు చేసే బాధ్యతను వేలంపాట ద్వారా గుత్తేదారులకు (contractors) అప్పగిస్తారు. మార్కెట్లలో తాత్కాలికంగా దుకాణాలు పెట్టు కొనేవారి వద్ద ఈ గుత్తేదారుల వసూలు చేసే పన్ను ను ఆసీలు అంటారు.


* '''ఆసు, Asu'''
-n.
--ace in a deck of cards;


* '''ఆసుపత్రి, Asupatri'''
-n.
--hospital; clinic; nursing home;


* '''ఆస్ట్రేలియా తుమ్మ, AsTrEliyA tumma'''
-n.
--Australian acacia; [bot.] ''Acacia auriculiformis;''
 
 
* '''ఆహారం, AhAraM'''
-n.
--food; nourishment; 


* '''ఆహారనాళం, AhAranALaM'''
-n.
--alimentary canal;


* '''ఆహార్యం, AhAryaM''' 
-n. 
--costumes; makeup;


* '''ఆహ్లాదం, AhlAdaM'''
-n.
--pleasure; delight;


* '''ఆహ్వానం, AhvAnaM'''
-n.
--invitation; welcome;


* '''ఆహ్వాన పత్రిక,  AhvAna patrika'''
- n.
--invitation card for a wedding or a social function;


* '''ఆహుతి, Ahuti'''
-n.
--sacrifice; a thing offered as food to fire; 


* '''ఆహూతులు, AhUtulu'''
-n.
--invited guests; (ant.) అనాహూతులు;


&lt;/poem&gt;


|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]</text>
      <sha1>dkqntj2dn20mo62hlf81v3djot9xurx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు/ఉ-ఊ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3011</id>
    <revision>
      <id>39289</id>
      <parentid>39163</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T21:35:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Part 2: ఉ - u */</comment>
      <origin>39289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66278" sha1="i0w31yti11w8iebf3lstsmyvgf1wyhm" xml:space="preserve">
=నిఘంటువు=

* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout. 
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.

16 March 2016.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;
==Part 1: ఉం - uM==
&lt;poem&gt;

ఉంకించు, unkinchu 
- v. i.
-- begin; get started; commence; get ready; try; take initiative;


ఉంకువ, uNkuva 
- n.
-- (1) gift; money given by a groom to the bride's parents; (2) residence; abode; home;


ఉంగరం,  uMgaraM
-n.
--ring; toroid; 


ఉంగరపు ఆకారం,  uMgarapu AkAraM
-n.
--ring-shaped; toroidal; annular;


ఉంచు, uMcu
-v. t.
--put; set; lay;


ఉండ, uMDa
-n.
--ball; lump; bolus; a round item;


ఉండకట్టు, uMDakaTTu
-v. i.
--turn lumpy;


ఉండు, uMDu
-v. i.
--(1) to be; exist; 
--(2) to reamin; stop; stay; reside;


ఉండేలు,  uMDElu
- n.
-- catapult;

&lt;/poem&gt;

==Part 2: ఉ - u==
&lt;poem&gt;
ఉ, u
- Third short vowel of the Telugu alphabet. A quite high back rounded vowel, rather like the vowel in English &quot;put.&quot;


ఉక్క, ukka   
-n.
--sultriness; hot and humid; sweltering heat;


ఉక్కిరిబిక్కిరి, ukkiribikkiri
-adj.
--(1) suffocating; choking; oppressive; 
--(2) overwhelming with multiple chores;


ఉక్తి, ukti
-n.
--(1) speech; 
--(2) word; 
--(3) expression;
---అతిశయోక్తి = exaggeration.
---ఛలోక్తి = joke.


ఉక్కు, ukku
-n.
--steel;


ఉగ్గడించు, uggaDiMcu
-v. t.
--utter; proclaim; announce; state; see also ఉద్ఘాటించు;


ఉగ్ర, ugra
-adj.
--fierce;


ఉగ్రత, ugrata
-n.
--ferocity;


ఉగ్రవాదం ugravAdaM
-n.
--terrorism; the unlawful use of violence and intimidation, especially against civilians, in the pursuit of political aims; (see also) తీవ్రవాదం; 


ఉగ్రాణం, ugrANaM
-n.
--pantry; store room;


ఉగ్గుపాలు, uggupAlu
-n.
--a mixture of castor oil and breast milk often given to infants as an early morning feeding to promote bowel movement;


ఉచ్చ, ucca
-n.
--urine; 


ఉచ్చ పోయు, ucca pOyu
-v. i.
--urinate; piss;


ఉచ్చాటణ, uccATaNa    
-n.
--exorcism; extracting a demon out of a person's body; banishment; 


ఉచ్చారణ, uccAraNa
-n.
--(1) articulation; pronunciation; 
--(2) utterance;


ఉచ్చారణ దోషం, uccAraNa dOshaM
-n.
--mispronunciation;


ఉచ్ఛ రాశి, uCcha raasi 
- n.
-- zenith; (ant.) nadir;
-- ఒక గ్రహానికి అత్యంత అనుకూలమైన, అత్యున్నత శక్తిని ఇచ్చే రాశిని ఉచ్ఛ రాశి అంటారు. సూర్యుడు మేష రాశిలో ఉచ్ఛ స్థితిలో ఉంటాడు. చంద్రుడు వృషభ రాశిలో ఉచ్ఛ స్థితి, 3 డిగ్రీల వద్ద పరమోచ్ఛ స్థితి. ఉచ్ఛ స్థానానికి సరిగ్గా ఏడో రాశి (180 డిగ్రీల దూరంలో ఉన్న రాశి) ఆ గ్రహానికి నీచ స్థానం అవుతుంది. ఇక్కడ గ్రహం తన సహజ శక్తిని కోల్పోయి, బలహీనంగా మారుతుంది. ఆ నీచ రాశిలో ఒక నిర్దిష్ట డిగ్రీ వద్ద ఉన్నప్పుడు దాన్ని పరమనీచ స్థానం అంటారు.
-- (ant.) నీచ; అధమ;  


ఉచ్ఛ్వాసం, ucchvAsaM
-n.
--inspiration; the taking in of breath;


ఉచితం, ucitaM
-n.
--(1) appropriate; proper; fitting; suitable; 
--(2) free; at no cost;


ఉచ్ఛిష్టం, ucchishTaM
-n.
--(1) what is left in a plate after eating; 
--(2) spittle;
---వ్యాసోచ్ఛిష్టం జగత్ సర్వం = there is nothing in the world that had not been touched by Vyasa.
---నూటనోచ్ఛిష్టం భౌతికశాస్త్రం = no aspect of physics was left untouched by Newton.


ఉచ్చు, uccu
-n.
--noose; loop; snare;


ఉజ్వల, ujvala
-adj.
--splendid; glorious; shining; bright;


ఉజ్జాయింపు, ujjAyiMpu
-n.
--approximation; rough estimate;


ఉజ్జి, ujji
-n.
--match; matching pair; equal;


ఉటంకం, uTaMkaM
-n.
--summary; abstract;


ఉటంకించు, uTaMkiMcu
-v. t.
--summarize; state; 


ఉట్టంకణం, uTTaMkaNaM
-n.
--establishment; foundation;


ఉట్టంకించు, uTTaMkiMcu
-v. i.
--(1) praise; (2) establish; mention; 


ఉట్టిచీల, uTTicIla
-n.
--rivet; a two-headed bolt;


ఉట్టిపడు, uTTipaDu
-v. i.
--jump forth; start up;


ఉడాయించు, uDAyiMcu
-v. i.
--escape; run away;


ఉడికించు, uDikiMcu
-v. t.
--(1) cook by boiling; 
--(2) tease; josh;


ఉడుం, uDuM
-n.
--iguana; a lizard-like animal known for its strong grip. This animal is reported to have been used to help scale the fortifications in medieval India.


ఉడుం పట్టు, uDuM paTTu
-n.
--a grip as strong as an iguana's grip; very strong grip;


ఉడుకు, uDuku
-v. i.
--(1) boil; bubble with heat; 
--(2) seethe;


ఉడుకుబోతు, uDukubOtu
-n.
--jealous person; annoyed person;


ఉడుకులోను, uDukulOnu
-n.
--cologne water; (Fr.) Eau de cologne;


ఉడుగడ, uDugaDa
-n.
--wedding gift


ఉడుగు, uDugu
-v. i.
--disappear; fade away, wilt; fall away;


ఉడుత, uDuta; ఉడత, uData
-n.
--squirrel;
-- మలబార్ ఉడుత = Malabar Squirrel; Indian Giant Squirrel; [bio.] ''Ratufa indica'' of the Sciuridae family; ఈ ఎగిరే ఉడత ఒక చెట్టు మీదనుంచి మరో చెట్టు మీదికి అలవోకగా ఎగరగలవు; ఈ ఉడతలు ఎత్తైన వృక్షాల మీద సన్నటి చిటారు కొమ్మలపైన తమ గూళ్ళు నిర్మించుకుంటాయి;
-- మూడు చారల ఉడుత = three-striped palm squirrel; Indian palm squirrel; [bio.] ''Funambulus palmarum''of the Sciuridae family;  
-- ఐదు చారల ఉడుత = [bio.] ''Funambulus pennantii''; 
-- ఉడుతలు ఇయోసిన్ యుగం అంటే 56 నుంచి 34 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం నుంచి ఉన్నాయి; 


ఉడుప కుక్క, uDupa kukka
-n.
--hound; hunting dog;


ఉడుపు, uDupu
-v. t.
--thrashing; beating grain out of husk;


ఉడుపులు, uDupulu
-n..
--(1) harvest season; (2) clothes; dress;


ఉత్, ut
- prefix
--one of 22 Sanskrit prefixes with multiple shades of meanings; up; upward; upper; top; better; 


ఉతక, utaka
-n.
--(1) lower door hinge; 
--(2) pivot; male part of a plug-socket pair; this part is attached to the door; see also ఉత్తరాసి;


ఉత్కంఠ, utkaMTha
-n.
--anxiety; suspense; the inability to wait for something that is imminent;


ఉత్కంఠభరితం, utkaMThabharitaM
-ph.
--full of suspense;


ఉత్కర్ష, utkarsha
-n.
--(1) excellence; 
--(2) progress; prosperity;


ఉత్కృష్ట, utkRshTa
-adj.
--superior; outstanding; excellent; (ant.) నికృష్ట;


ఉత్త, utta
-adj.
--empty; void; vacant; bare; simple;


ఉత్తమం, uttamaM
-n.
--the best; the best course of action;


ఉత్తమ పురుష, uttama purusha
-n.
--[gram.] first person;


ఉత్తరం, uttaraM
-n.
--(1) letter; 
--(2) reply; 
--(3) north;
--(4) best; 


ఉత్తర, uttara
-pref.
--leftover; the later part; post;
---ఉత్తర రామాయణం = the later part of Ramayana.


ఉత్తర అమెరికా, uttara amerikA
-n.
--North America; Canada, US and Mexico;


ఉత్తర మీమాంశ,  uttara mImAMSa
- n.
-- పూర్వ మీమాంస, ఉత్తర మీమాంస తత్వాలు, సనాతన హిందూ భావనలలో, ఆచరణల్లో పరిణామాన్ని (evolution) ని సూచిస్తాయి. పూర్వ మీమాంస  తరువాత కాలగమనంలో ఋషుల కొత్త భావనలతో వేద వాంగ్మయం విస్తృతం అయింది. అప్పటికే వున్న బ్రాహ్మణికాలకి కొత్త సంహితలు చేర్చబడ్డాయి. కొత్తగా అరణ్యకాలు ప్రతిపాదించబడ్డాయి. వీటిలో పరబ్రహ్మ స్వరూపం గురించి విస్తృతంగా చర్చ జరిగింది. అది నిరాకారం , నిర్గుణం, నిర్విశేషం అన్న ప్రతిపాదన చేయబడింది. గుణాలూ, రాగ ద్వేషాలు లేనిదానిని సంతోష పెట్టడం ఎలాగ? అలాగైతే కర్మకాండకు అర్థం లేదు కదా. మరి జన్మ రాహిత్యం ఇచ్చే ముక్తి ఎలాగ వస్తుంది? పరబ్రహ్మని తెలుసుకోవడమే మానవజన్మ లక్ష్యం అనీ, అదే ముక్తి అని చెప్పబడింది. ఈ నవ్య ఆలోచనా భాగం ఉత్తర మీమాంస అని ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇందులో జ్ఞానానికి పెద్దపీట. ఈ ఉత్తర మీమాంస పునాదులమీద ఉపనిషత్ లు నిర్మించబడ్డాయి.వీటన్నిటి సారాన్ని బ్రహ్మసూత్రాలలో, శ్రీ వ్యాస మహర్షి ఆవిష్కరించారు.


ఉత్తర సముద్రం, uttara samudraM
-n.
--North Sea;


ఉత్తర ధ్రువం, uttara dhruvaM
-n.
--north pole;


ఉత్తరధ్రువ వృత్తం, uttaradhruva vRttaM
-n.
--Arctic Circle; north polar circle;


ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలు, uttarapratyuttarAlu
-ph.
--correspondence by letters;


ఉత్తరపదం, uttarapadaM
-n.
--suffix, the later part of a word;


ఉత్తర ఫల్గుణి, uttara phalguNi        
-n.
--(1) Beta Leonis; Denebola; Yoga tara of the 12th  lunar mansion; located in the constellation Leo; the Sun enters this star group on September 13th and stays there for about 13 days; 
--(2) The 12th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;


ఉత్తరాభాద్ర, uttarAbhAdra                
-n.
--(1) Gamma Pegasi; Alpha Andromeda; Yoga tara of the 26th  lunar mansion; located in the constellation Pegasus; 
--(2) The 26th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; 
--(3) ముక్కంటి చుక్క;


ఉత్తరాయన రేఖ, uttarAyana rEkha
-n.
--Tropic of Cancer;


ఉత్తరాయనాంతం, uttarAyanAMtaM
-n.
--summer solstice; the day on which the sun rises in the northern most part of the sky before beginning the southward journey, namely, June 22. This day has the shortest night in the northern hemisphere;


ఉత్తరాషాడ, uttarAShADa             
-n.
--(1) Tau  Sagittarii; Hecatebolus; Yoga &quot;taara&quot; of the 21st  lunar mansion; located in the constellation Sagittarius; 
--(2) The 21st of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;


ఉత్తరాసి, uttarAsi
-n.
--(1) upper door hinge; 
--(2) socket; the female part of the plug-socket pair of a door hinge; this part is attached to the door frame; see also ఉతక;


ఉత్తరించు, uttariMcu
-v. t.
--cut;


ఉత్తరీయం, uttarIyaM
-n.
--mantle; mantilla; man's shoulder cloth; cloak; upper garment;


ఉత్తరువు, uttaruvu
-n.
--command; order;


ఉత్తరేను, ఉత్తరేణి,  uttarEnu,  uttarENi
-n.
--Prickly Chaff; Devil’s Horse Whip; [bot.] ''Achyranthes aspera'' of the Amaranthaceae family; a medicinal plant used for skin diseases; 
-- ముండ్లతోటకూర;
--[Sans.] కీశవల్లి, ఉత్తరేణి; అపామార్గము;  [Hin.] chinchari;
--ఈ మొక్కకున్న వైద్యపరమైన విలువలను గుర్తించి వినాయక చతుర్థి రోజున గణేశపూజకు వాడే 21 రకాల పత్రి మొక్కలలో ఉత్తరేణిని కూడా చేర్చారు. ఈ మొక్క లేత ఆకులను కొందరు ఆకు కూరగా వాడుకుంటారు.ఈ ఆకుల్ని పశువులు, మేకలు ఇష్టంగా తింటాయి. దీని గింజలకున్న సన్నటి నూగు ముళ్ళ కారణంగా ఇవి బట్టలమీద, ఒంటిపైన చిక్కుకుంటాయి. 
--ఈ మొక్క ఆకుల రసం శరీరంలోని స్రావాలను అరికడుతుంది. మూత్రాన్ని జారీ కావిస్తుంది. ఈ రసం స్త్రీల ఋతుస్రావాన్ని క్రమబద్ధీకరిస్తుంది. మూల వ్యాధి (పైల్స్)ని, చర్మ రోగాలనూ నివారిస్తుంది. గనేరియా, ఉబ్బసం, కుష్ఠు వంటి మొండి వ్యాధులను నయం చేస్తుంది. దీని వేళ్ళను మెత్తగా నూరి కళ్ళలో పెట్టుకుంటే చూపు మందగించినవారికి ఎంతో ప్రయోజనకరం. ఈ వేళ్ళ కషాయం తాగితే ఉదర కోశ సంబంధమైన వ్యాధులు, మూత్ర పిండంలోని రాళ్లు నివారణ అవుతాయి.


ఉత్తరోత్తరా, uttarOttaraa
-adj.
-- later; subsequently;
-- తరవాత తరవాత; భవిష్యత్ లో;


ఉత్పత్తి, utpatti
-n.
--(1) derivation; explanation of the source; etymology; 
--(2) production; creation;
-- ఉత్పాదన; 


ఉత్పత్తిదారులు, utpattidArulu
-n.
--producers; (ant.) వినియోగదారులు;


ఉత్పన్న, utpanna
-adj.
--derived; produced;


ఉత్పన్నం, utpannaM
-n.
--derivative, product;


ఉత్పరివర్తనం, utparivartanaM
-n.
--mutation; sudden change in the structure of genetic material typically caused by exposure to chemicals or radiation;


ఉత్పలం, utpalaM
-n.
--waterlily;


ఉత్పలమాల, utpalamAla
-n.
--a meter in Telugu poetry; (lit.) a garland of water lilies;


ఉత్సవం, utsavaM
-n.
--celebration; parade; procession; festival; elaborate; ritual;
---(ety.) ఉత్ = elaborate; సవ = ritualistic festival;


ఉత్సవ మూర్తి, utsava mUrti
-n.
--figure head; ceremonial figure;


ఉత్సవ విగ్రహం, utsava vigrahaM
-n.
--parade idol; a stand-in idol used in street parades while the real idol is left in the inner sanctum of a temple; nominal candidate; a stand-in; a proxy;


ఉత్పాతం, utpAtaM
-n.
--(1) a preternatural phenomenon such as an earthquake, a tsunami, or an abnormal birth; ఉపద్రవం; (2) a prodigy; a wonderful genius; ఉత్పాతపిండము;


ఉత్పాదకత, utpAdakata
-n.
--productivity;


ఉత్పాదకులు, utpAdakulu
-n.
--producers; (ant.) భోక్తలు = consumers;


ఉత్సాహం, utaAhaM
-n.
--excitement; enthusiasm; eagerness; ardor; zeal;


ఉత్సాహవంతులు, utaAhavaMtulu
-n. pl.
--excited people; enthusiastic people; 
-- (note) ఔత్సాహికులు  is incorrect usage;


ఉత్తుంగం,  uttuMgaM
- adj.
-- tall; high; 


ఉతుకు, utuku 
-n.
--wash;
---రెండవ ఉతుకు = the second wash;
v. t.
--(1) wash; 
--(2) criticize severely;


ఉతుకుడు, utukuDu  
-n. .
--(1) wash; 
--(2) severe criticism;


ఉత్తు, uttu
-n.
--[gram.] the short ఉ;


ఉత్సుకత, utsukata
-n.
--curiosity; anxiety to learn;


ఉత్తేజకం, uttEjakaM
-n.
--stimulant; invigorator; 


ఉత్తేజితం, uttEjitaM
-n.
--one that was excited; one that was inspired;


ఉదంతం, udaMtaM
-n.
--news; story; narrative;


ఉద, uda
-pref.
--hydro;


ఉదకం, udakaM
-n.
--water;


ఉదకర్బనం, udakarbanaM
-n.
--hydrocarbon; an organic chemical containing hydrogen and carbon;
---ఉదకర్బనరాశి = hydrocarbon radical.


ఉదజని, udajani
-n.
--hydrogen; (lit.) one that gave birth to water; one of the chemical elements with the symbol H;


ఉదజని బంధం, udajani baMdhaM
-n.
--[chem.] hydrogen bond; a type of chemical bond; a weak bond between two molecules resulting from an electrostatic attraction between a proton in one molecule and an electronegative atom in the other


ఉదజనీకరణం, udajanIkaraNaI
-n.
--[chem.] hydrogenation; the process by which oils are converted into margarine by pumping hydrogen into them under pressure.


ఉదజనీకృత udajanIkRta
-adj.
--hydrogenated;


ఉదజనీకృత తైలం, udajanIkRta tailaM
-n.
--hydrogenated oil; margarine; Dalda is the trade name of a margarine widely sold in India;


ఉదయం, udayaM
-n.
--morning; strictly, from 6 A.M. to 12 noon;


ఉదయించు, udayiMcu
-v. i.
--rise; be born;


ఉదరం, udaraM
-n.
--(1) abdomen;  stomach;  belly;  the  part of the stomach below the chest wall and above the navel;
--(2) inner part of any thing;


ఉదర, udara
-adj.
--[anat.] ventral; stomach-related; on the stomach side;


ఉదర పోషణ, udarapOShaNa
-n.
--nourishing the belly; livelihood;


ఉదహరించు, udahariMcu 
-v. t. 
--cite; give as an example;


ఉదహరికామ్లం, udaharikAmlaM
-n.
--[chem.] hydrochloric acid; HCl;


ఉద్గమం, udgamaM
-n.
--[phy.] emission;
---ఎలక్‌ట్రాన్ ఉద్గమం = electron emission.
---కాంత్యుద్గమం = emission of light.


ఉద్దండం, uddaMDaM
-n.
--a long stick;


ఉద్దండ, uddaMDa
-adj.
--(1) terrible; 
--(2) fierce;
--(3) influential;


ఉద్దండ దండులు, uddaMDa daMDulu
-ph. 
--(1) influential people; highly talented people; 
--(2) people to be afraid of; fierce people; (lit.) people who carry a long stick; see also చండ ప్రచండులు;
---చట్టం యొక్క ఉద్దండ దండం = the long (or fierce) stick of the law.


ఉద్ధతి, uddhati
-n.
--arrogance;


ఉద్ధరణ, uddharaNa
-n.
--upliftment; support; (rel.) పునరుద్ధరణ = renovation; renaissance;
---గిరిజనోద్ధరణ = upliftment of hill tribes.


ఉద్ధరణి, uddharaNi
-n.
--a small spoon;


ఉద్ధరింపు, uddhariMpu
-n.
--restoration; upliftment; support; deliverance; protection;


ఉద్ధృతం, uddhRtaM
-adj.
--intense; severe;


ఉద్ధృతి, uddhRti
-n.
--intensity; severity; % spelling


ఉద్భవం, udbhavaM
-n.
--germination; genesis; birth; beginning;


ఉద్భవ, udbhava
-adj.
--nascent;


ఉద్భవించు, udbhaviMcu
-v. i.
--germinate; to come into existence;


ఉద్యతి, udyati
-n.
--effort; endeavor;


ఉద్యమం, udyamaM
-n.
--campaign; movement; (lit.) one that has risen;
---సహాయ నిరాకరణోద్యమం = non-cooperation movement.
---సత్యాగ్రహోద్యమం = movement of Truth-force (righteous indignation).


ఉద్వర్తనం, udvartanaM
-v. t.
--rubbing with oil or ointment;


ఉద్వర్తన ఒలంతం, udvartana olaMtaM
-n.
--rubbing alcohol; isopropyl alcohol; this alcohol is often used to reduce fever by rubbing it on the body; this is poisonous and not the same as the alcohol in drinks;


ఉదాత్త, udAtta
-adj.
--(1) sharp; raised; accented; (2) noble-minded; generous;


ఉదాత్తుడు, udAttuDu
-n.  m.
--noble minded person;


ఉదాహరణ, udAharaNa  
-n. 
--example; illustration;


ఉదారత, udArata
-n.
--generosity;


ఉదారవాదం, udAravAdaM
-n.
--liberalism;


ఉదారీకరణం, udArIkaraNaM
-n.
--liberalization; 
---ఆర్ధిక ఉదారీకరణం =  economic liberalization.


ఉదాసీనం, udAsInaM
-n.
--indifference; passive; cold; neutral; noncommittal; apathetic;


ఉద్గారం, udgAraM
-n.
--emission; vomit; exudate;


ఉద్ఘాటించు, udghAtiMcu
-v. i.
--announce; proclaim;


ఉద్భాసం, udbhAsaM
-n.
--brightness; illumination;


ఉద్యానవనం, udyAnavanaM
-n.
--park; garden;


ఉద్యాపన, udyApana
-n.
--conclusion; epilog; concluding ceremony;


ఉద్వాసన, udvAsana
-n.
--sendoff; release; displacement; expulsion; firing;


ఉద్వాహం,  udvAhaM
- n.
-- marriage;
-- ఉద్వహనం; 


ఉద్దిష్టం, uddishTaM
- n.
-- intended; desired; designated; mentioned;


ఉద్భిజ్జం, udbhijjaM
-n.
--sprout; plant; vine; tree;


ఉద్భిజ ప్రాణ్యాలు, udbhija prANyAlu
-n.
--plant proteins;


ఉద్విగ్నం, udvignaM
-n.
--tension;


ఉద్దీపకం, uddIpakaM
-adj.
--illuminating;


ఉద్దుష్టార్థం, uddiShTArthaM      
-n.
--figurative meaning;


ఉద్ధూతం, uddhUtaM     
-n.
--scattered; shaken off; wafted;


ఉద్ధూపనం, uddhUpanaM      
-n.
--fumigation;


ఉద్దెర, uddera
- n.
-- buy now and pay later system; 
-- డబ్బు ఇయ్యకుండా వెచ్చాలు కొని తెచ్చుకుని తరువాత చెల్లించే పద్ధతి; పద్దులో రాయించుకుని తెచ్చుకోవడం; 
 

ఉద్దేశం, uddESaM
-n.
--(1) intent; opinion; 
--(2) purpose; motive; 
--(3) opinion; idea; 
--(4) elevated place; superior position;
-- [note] ఉద్దేశం cause అయితే ఉద్దేశ్యం effect; ఉద్దేశము అభిలాష అయితే ఉద్దేశ్యము అభిలాషకు విషయమైన వస్తువు. పండు తినడం ఉద్దేశమైతే, పండు ఉద్దేశ్యము అన్నమాట; 


ఉద్దేశపూర్వకంగా, uddESapUrva-kaMgA
-adv.
--intentionally; deliberately;


ఉద్దేశ్యం, uddESyaM
-n.
--(1) intended object; ఉద్దేశించబడ్డది; 
--(2) the object in view;
-- -- [note] ఉద్దేశం cause అయితే ఉద్దేశ్యం effect; ఉద్దేశము అభిలాష అయితే ఉద్దేశ్యము అభిలాషకు విషయమైన వస్తువు. పండు తినడం ఉద్దేశమైతే, పండు ఉద్దేశ్యము అన్నమాట; 


ఉద్రేకం, udrEkaM
-n.
--emotional outburst; excessive emotion; 


ఉద్వేగం, udvEgaM
-n.
--agitation; anxiety; excitement; 


ఉద్వేగభరితం, udvEgabharitaM
-adj.
--exciting;


ఉద్వేగవంత, .udvEgavaMta
-adj.
--emotional;


ఉద్భోదించు, udbhOdiMcu
-v. t.
--exhort;


ఉద్యోగం, udyOgaM
-n.
--(1) job; appointment; posting; 
--(2) avocation; profession; 
--(3) endeavor; effort; 
--(4) industry;
---గ్రామోద్యోగం = village industry.


ఉద్యోగస్థుడు, udyOgasthuDu
-n.
--officer, employee;


ఉద్యోగిస్వామ్యం, udyOgisvAmyaM
-n.
--bureaucracy;


ఉన్నతి, unnati
-n.
--altitude; the angular distance between the horizon and an object in the sky;
--elevation; status;


ఉన్నతోదర, unnatOdara
-adj.
--convex; bulgy;


ఉన్నపాళంగా, unnapALaMgA
-adv.
--all of a sudden;


ఉన్నవాళ్లు, unnavALLu
-n.
--the haves; the rich; the affluent;


ఉన్మాదం, unmAdaM
-n.
--insanity; arrogance; 
-- ఉన్మత్తుడు అంటే పిచ్చివాడు. ఏమి చెప్పినా వినిపించుకోని వాణ్ణి, మూర్ఖంగా వినజెముడుగా ఉండేవాణ్ణి ఉన్మత్తుడు అంటాం;


ఉన్మాది, unmAdi
-n.
--maniac; lunatic; zealot;
---మతోన్మాది =  religious zealot;


ఉన్మానం, unmAnaM
-- n.
-- weight;


ఉనికి, uniki
-n.
--(1) existence; 
--(2) position; location;


ఉనికిపట్టు, unikipaTTu
-n.
--habitat; place of living; place of existence; home;


ఉన్ని, unni
-adj.
--woolen;
-n.
--wool; sheep's hair;


ఉప, upa
-adj.
--pref. sub; subordinate; inferior; near and under; deputy;


ఉప ఎన్నిక, upa ennika
-n.
--by-election;


ఉపకరణం, upakaraNaM
-n.
--appliance; tool; a device that is useful;


ఉపకారం, upakAraM
-n.
--help; assistance; aid;


ఉపకార వేతనం, upakAra vEtanaM
-n.
--financial assistance; assistantship; scholarship;


ఉపకారి, upakAri
-n.
--aide; assistant; helper;


ఉపక్రమం, upakramaM
-n.
--beginning; inauguration; starting;


ఉపక్రమణిక, upakramaNika
-n.
--(1) beginning; introduction; 
--(2) [comp.] subroutine; sub procedure;


ఉపక్రమించు, upakramiMcu
-v. t.
--begin; start; inaugurate;


ఉపగణం, upagaNaM
-n.
--sub-species; sub-class;


ఉపగ్రహం, upagrahaM
-n.
--satellite; a heavenly body that orbits around a planet;


ఉపగ్రామం, upagrAmaM
-n.
--suburb; satellite township; a hamlet attached to a bigger town;


ఉపచయం, upacayaM
-n.
--[chem.] oxidation;


ఉపచారం, upacAraM
-n.
--service;


ఉపజ్ఞ, upaj~na
-n.
--native intelligence; intuition; instinct; knowledge acquired without instruction;


ఉపజ్ఞాతం,  upaj~nAtaM		
- n.
-- intuition; knowledge acquired without instruction;


ఉపజీవిక, upajihvika
-n.
--uvula; the pendulum-like muscular growth that appears to be suspended from the roof of the throat; కొండనాలుక;


ఉపతాపం, upatApaM
- n.
-- disease;


ఉపతాపి, upatApi
- n.
-- patient; a person suffering from an ailment; any person visiting a doctor for consultation;


ఉపదంశం, upadaMSaM
-n.
--pickle; relish; condiment; any spicy side dish;


ఉపదర్శి, upadarSi
-n.
--manager; supervisor;


ఉపద్రవం, upadravaM
-n.
--misfortune; calamity;
-- ఉపద్రవం అంటే ఉన్నట్టుండి ఏదో కొంప మీదికి రావడం. వరదలూ,భూకంపాలూ ఇలాంటివి అనుకోకుండా వచ్చేవి ఉపద్రవాలు; ఉత్పాతం; 


ఉపద్రష్ట, upadraShTa
- n.
-- (1) the person who supervises the rituals at Hindu Vedic fire sacrifices; 
-- (2) hypervisor; supervising software in a computer such as an operating system;


ఉపదేశం, upadESaM
-n.
--instruction of a good word; religious instruction;


ఉపదేశాత్మక, upadESAtmaka
-adj.
--didactic;


ఉపధ, upadha
-n.
--[gram.] penultimate letter in a word;
-- ఉదా; అల = అల్ + అ కనుక ల్ ని ఉపాధి అంటారు ;  


ఉపన్యాసం, upanyAsaM
-n.
--lecture; speech; discourse; address; exposition of a subject;


ఉపనియమావళి, upaniyamAvaLi
- n.
-- bylaws;


ఉపనిషత్తులు, upanishattulu  
-n. pl.  
--sacred philosophical treatises attached to the Vedas, constituting an important part of Hindu scriptures; Out of 108 of these, 10 are associated with Rigveda, 19 with Shukla Yajurveda, 32 with Krishna Yajurveda, 16 with Samaveda and 31 with Atharvanaveda;
-- (ety.) ఉపని = near;  షత్తు = place = a place nearby (a teacher); 


ఉపపతి, upapati
-n.
--proxy husband; విటుడు;


ఉపపత్తి, upapatti
-n.
--(1) demonstration; 
--(2) proof;
--(3) ఖండన ఉపపత్తి = proof by contradiction;


ఉపపత్ని, upapatni
-n.
--concubine; proxy wife;


ఉపప్రమాణం, upapramANaM
-n.
--reference; citation;


ఉపమానం, upamAnaM
-n.
--analogy; similitude;


ఉపమాలంకారం, upamAlaMkAraM 
-n. 
--simile;  a figure of speech;


ఉపమించు, upamiMcu
- v. t.
-- compare;


ఉపమితి, upamiti
- v. t.
-- similarity; resemblance;


ఉపయోగం, upayOgaM
-n.
--use; utility; (ant.) నిరుపయోగం;


ఉపయోగకరం, upayOgakaraM
-n.
--useful;


ఉపయోగితావాదం, upayOgitAvAdaM
- n.
-- [econ.] utilitarianism;


ఉపరి, upari
-pref.
--over; above; on; upon; exo;
- abbreviation 
-- ఉభయకుశలోపరి; &quot;మేము క్షేమం, మీరూ క్షేమం అనుకొంటాను&quot; అని యోగ క్షేమ విచారణ చెయ్యడం;
 

ఉపరితలం, uparitalaM
-n.
--surface;


ఉపరిభాగం, uparibhAgaM
-n.
--outer part; covering;


ఉపలం, upalaM 
- n.
-- stone;
-- గండోపలం = గండశిల = boulder;


ఉపలబ్ది, upalabdi
-n.
--by-product;


ఉపలేఖ, upalEkha
-n.
--note; note appended to a text; note below;


ఉపవాసం, upavAsaM
-n.
--fasting, religious observance of fasting; (lit.) live near (God);


ఉపవృక్క, upavRkka  
-adj. 
--adrenal; 
---ఉపవృక్క గ్రంథి = adrenal grand; a ductless gland located above the kidneys;


ఉపవృత్తం, upavRttaM
-n.
--epicycle; a small circle, the center of which moves on the circumference of a larger circle;


ఉపశమనం, upaSamanaM
-n.
--panacea; relief; amelioration;


ఉపశమించు, upaSamiMcu
-v. i.
--ameliorate; soothe; calm; reduce the severity;


ఉపశాంతి, upaSAMti
-n.
--panacea; relief; amelioration;


ఉపశాఖ, upaSAkha
-n.
--(1) twig; 
--(2) sub-branch in an organization;


ఉపశృతి,  upaSRuti
- n. 
-- an omen gleaned from a conversation; a supernatural voice that reveals the future;


ఉపసంహారం, upasaMhAraM
-n.
--conclusion; termination; reversing the course of an earlier action initiated by the same person or entity;


ఉపసర్గ, upasarga
-n. [gram.]
--prefix; a prefix inserted at the beginning of a root word to alter or extend it meaning;
-- In Sanskrit there are 22 such prefixes and these are extensively used in Telugu also; these are  ప్ర, పరా, అప, సం, అను, అవ, నిస్, నిర్, దుస్, దుర్, వి, అజ్, ని, అధి, అపి, అతి, సు, ఉత్, అభి, ప్రతి, పరి, ఉప; 


ఉపసిద్ధాంతం, upasiddhAnataM
-n.
--[math.] corollary; subordinate theorem;


ఉపహాసం, upahAsaM
-n.
-- joke;


ఉప్పదనం, uppadanaM
-n.
--salinity; saltiness;


ఉప్పని, uppani
-adj.
--salty; brackish;


ఉప్పరిగె, upparige       
-n.
--upstairs;


ఉప్పలము, uppalamu 
- n.
-- salt flat; salt pan; playa;  


ఉప్పళించు, uppaLiMcu
-v. t.
--beat; thrash; like washing clothes by gently squeezing them against a hard surface;


ఉపాంతం, upAntaM
-n.
--margin; border;


ఉపాఖ్యానం, upAkhyAnaM
-n.
--episode;


ఉపాదానం, upaadaanaM 
- n.
-- ఉత్పత్తికి ఉపయోగపడే పదార్ధం; 
--- ఉపాదాన కారణం = material cause; కుండ మట్టి తో తయారు చేయబడింది. ఇక్కడ మట్టి లేకపోతే కుండ లేదు. కానీ కుండ లేకపోయినా మట్టి ఉన్నది. కనుక కుండకి మట్టి ఉపాదాన కారణం;  


ఉపాధ్యాయుడు, upAdhyAyuDu
-n. m.
-- teacher; a teacher who imparts knowledge with information; 
-- అధ్యాపక = a teacher who gives information
-- ఆచార్య= a teacher who imparts skills
-- పండిత = a teacher who can give deep insight into a subject
-- ద్రష్ట = a teacher who is a visionary; 


ఉపాధి, upAdhi
-n.
--support; supporter; prop;


ఉపాయం, upAyaM
-n.
--idea; solution; tool; trick; stratagem; 
---సామ, దాన, భేద, దండోపాయములు = the four tricks, namely - persuasion, bribery, deceit or punishment.


ఉపాలంభం, upAlaMbhaM
-n.
--(1) censure; 
--(2) abuse;


ఉపాసన, upAsana                         
-n.
--meditation;


ఉపాస్థి, upasthi
-n.
--[anat.] 
--(1) cartilage; 
--(2) vulva; the external part of the female genital organ;


ఉపాహారం, upAhAraM 
-n. 
--lunch;


ఉప్పిచెట్టు, uppi ceTTu
-n.
--a thorny shrub with medicinal properties; [bot.] ''Volkameria capparis'' sepia;


ఉప్పిడి, uppiDi
-adj.
--saltless; unsalted; flat;


ఉప్పు, uppu
-n.
--salt; common salt; table salt; a dominant part of table salt is sodium chloride;
-- సముద్రపు ఉప్పు = sea salt; contains many minerals other than sodium chloride;
-- సైంధవ లవణం = rock salt; this has more sodium chloride compared to sea salt; the crystals are more coarse than those of sea salt; rock salt has some medicinal uses in Ayurveda;
-- Table salt is a processed version of naturally occuring salt; the processing may remove some minerals and add some such as iodine; 


ఉప్పుకాగితం, uppukAgitaM
-n.
--sandpaper; (lit.) salt paper;


ఉప్పుకొఠార్లు, uppukoThArlu
-n. pl.
--salt flats; sea water ponds where salt is produced;


ఉప్పుగడ్డి,  uppugaDDi
- n. 
-- [bot.] ''Chloris barbata; Chloris inflata''  of the Poaceae family; 
-- ఈ జాతి గడ్డిలో అరుగుదల అయ్యే ముడి ప్రాణ్యములు (Digestible Crude Proteins) చాలా ఎక్కువ శాతంలో ఉండటంవల్ల పశువుల మేతగా ఉప్పుగడ్డి శ్రేష్ఠమైనది. అయితే ఉప్పుగడ్డి యొక్క పోషక విలువలు అది కంకులు వెయ్యక ముందే ఎక్కువగా ఉంటాయి; కలుపు నివారణకు  గ్లైసెల్ వంటివి చల్లితే గాని ఈ ఉప్పు గడ్డి చావదు. ఈ ఉప్పుగడ్డి ఎంత మొండిదంటే ఒకసారి పుష్పించిన తరువాత వెనువెంటనే దాని విత్తనాలు త్వరత్వరగా అంతటా వెదజల్లబడతాయి. కలుపుమందు 
ప్రభావానికి ఇప్పుడు ఉన్న ఉప్పుగడ్డి మొత్తం చచ్చిపోయినా, అంతకుముందే జరిగిన విత్తనవ్యాప్తి కారణంగా ఆ  తరువాత వెంటనే కొత్త మొక్కలు మొలుచుకొస్తాయి; 


ఉప్పుటేరు, uppuTEru
-n.
--backwaters; estuary; the place where sea water backs up into a river branch as the river enters the sea;


ఉప్పుటేరు మొసలి, uppuTEru mosali
-n.
--estuarine crocodile; [biol.] ''Crocodylus porosus'';


ఉప్పుడు, uppuDu
-adj.
--boiled; parboiled; cooked;


ఉప్పుడు బియ్యం, uppuDu biyyaM
-n.
--parboiled rice; rice obtained after the paddy grain are first boiled and then husked;


ఉప్పు పాతర, uppu pAtara
-n.
--salt crypt; burying in a bed of salt; (note.) this expression is used to indicate harsh punishment;


ఉప్పుమిడత, uppumiData
-n.
--mole cricket; an insect;


ఉప్పెన, uppena
-n.
--tidal wave; tsunami; (rel.) cyclone; hurricane;
-- ఉప్పెన అంటే సముద్రం పోటు పెడుతూన్న సమయంలో తుపాను కారణంగా తీర ప్రాంతాలలో జరిగే నీటిముంపు; తుపాన్ తీసుకువచ్చే అత్యంత ప్రమాదకరమైన పర్యవసానాలలో ఉప్పెన ఒకటి; తుపాన్ కాని సునామీ కాని లేకుండా ఉప్పెన సంభవించదు; అనగా, సముద్రానికి పోటు వచ్చే తరుణంలోనే తుపాను కూడా వస్తే ఆ రెండింటి ప్రభావాన్ని ఉప్పెన (&quot;టైడల్ వేవ్”) అంటారు.


ఉపేక్ష, upEksha
-n.
--neglect; negligence; apathy; disregard; indifference;


ఉపేక్షించు, upEkshiMcu
-v. t.
--neglect; ignore; overlook;


ఉప్పొంగు, uppOngu
-v. i.
--bubble up; overflow;


ఉపోద్ఘాతం, upOdghAtaM
-n.
--introduction; preface; foreword; prologue; preamble;


ఉబలాటం, ubalATaM
-n.
--strong desire;


ఉబ్బరించు, ubbariMcu
-v. i.
--swell; increase in size;


ఉబ్బలి, ubbali
-n.
--mire; mud;


ఉబ్బసం, ubbasaM
-n.
--asthama;


ఉబ్బితబ్బిబ్బవు, ubbitabbibbavu
- v. t.
-- be flattered; be pleased by flattery; overjoyed; buoyed;


ఉబుకు, ubuku
-v. i.
--bulge; swell;


ఉభయ, ubhaya
-adj.
--both; two;


ఉభయచరం, ubhayacaraM
-n.
--amphibian; animals that can live both on land and in water such as a frog;


ఉభయత, ubhayata
-adj.
--from both sides; in both contexts;


ఉభయతారకం, ubhayatArakaM
-n.
--mutually beneficial;


ఉభయత్ర, ubhayatra
-adj.
--at both places;


ఉభయథా, ubhayathA
-adj.
--both ways;


ఉభయద్రుమం, ubhayadrumaM
-n.
--[bot.] amphibious plant;


ఉభయభాషాప్రవీణ, ubhayabhAshA pravINa
-n.
--a title given to an expert in two languages, usually in Sanskrit and Telugu;


ఉమ్మడి, ummaDi
-adj.
--joint; shared;
---ఉమ్మడి కుటుంబం = joint family.
---ఉమ్మడి వ్యాపారం = joint business.
---ఉమ్మడి సమీకరణములు = simultaneous equations.
---ఒక్కుమ్మడి = several things at one time; all at a time.


ఉమ్మనీరు, ummanIru
-n.
--amniotic fluid;


ఉమ్మి, ummi
-n.
--spit; sputum;


ఉమ్మి టపాకాయల మొక్క,  ummi TapAkAyala mokka
- n. 
-- Cracker Plant; Popping Pod Plant; Daniel's Great Gun; Fever Root Plant; Iron Root; Minnie Root; Minnier Root; Snapdragon Root; Blue Bell Plant; Spear Pod Plant; [bot.] ''Ruellia tuberosa'' of the Acanthaceae family;  
-- నీలం, వయొలెట్ వర్ణపు గొట్టం పూలతో ఆకర్షణీయంగా ఉండే ఈ మొక్క యొక్క దాదాపు అంగుళం పొడవుండే ఎండు కాయలను నోట్లో పెట్టుకుంటే ఠాప్మంటూ నోట్లోనే పేలి గింజలను వెదజల్లుతాయి. ఎండి నల్లగా అయిన కాయలు తడి తగిలితే టపాకాయలలా పేలి గింజలను వెదజల్లుతాయి కనుక ఈ మొక్కలను ఉమ్మి టపాకాయల మొక్కలు అంటారు; 


ఉమ్మెత్త, ummetta
-n.
--thorn apple; Indian nightshade; belladonna; [bot.] ''Datura stramonium''; 
--[Sans.] దుత్తూర; శివశేఖర; 
---తెల్లఉమ్మెత్త = [bot.] ''Datura alba''
---నల్లఉమ్మెత్త = [bot.] ''Datura fastuosa''.


ఉయ్యాల, uyyAla
-n.
--(1) swing; 
--(2) cradle; 
--(3) hammock;


ఉరక, uraka
- n.
-- waterlogging;


ఉరఫ్, uraf
-adv.
--also known as; a.k.a.; alias;


ఉరమరగా, uramaragA
-adv.
--approximately;


ఉరమరించు, uramariMcu
-v. t.
--approximate;


ఉరమరిక, uramarika
-n.
--approximation;


ఉరలు, uralu
-n.
--roller;
-v. t.
--roll; roll down; roll over;


ఉరవడి, uravaDi
-n.
--(1) swiftness; haste; rush; speed; 
-- (2) rushing water; fast moving water;
-- (3) force; violence;


ఉర్లగడ్డ, urlagaDDa
-n.
--potato; see also బంగాళాదుంప;


ఉరితాడు, uritADu
-n.
--hanging rope; noose;


ఉరితీయు, uritIyu
-v. t.
--to hang; kill by hanging;


ఉరియు, uriyu
-v. i.
--leak; sweat;


ఉరిశిక్ష, uriSiksha
-n.
--punishment by hanging;


ఉరుకు, uruku
-v. i.
--leap; jump;


ఉరుకులు, పరుగులు, urukulu, parugulu 
-ph. 
--big rush;


ఉరుము, urumu
-n.
--thunder; (rel.) పిడుగు;
-v. i. 
--roar;  thunder;


ఉర్రూతలూగించు, urrUtalUgiMcu
-v. t.
--excite; rouse;


ఉలవలు, ulavalu
-n. pl.
--horsegram; [bot.] ''Dolichos biflorus; Dolichos uniflorus; Glycine uniflora; Macrotyloma uniflorum;'' in Greek, dolichos means long; 
-- నవధాన్యాలలో ఉలవలు ఉన్నాయి; పది గ్రామ్య ధాన్యాలలో ఉలవలు ఉన్నాయి; 
-- [Sans.] ఖల్కులః; కులస్థ; కులథా;


ఉల్క, ulka
-n.
--meteor; shooting star;


ఉల్లంకి, ullaMki  
-n. 
--a bird called the common sandpiper; [bio.] ''Tringa hypoleucos'';


ఉల్లంఘనం, ullaMghanaM
-n.
--transgression of a rule; violation of a rule;


ఉల్లము, ullamu
-n.
--metaphoric heart or mind; ''heart'' used to express feeling;


ఉల్కాపాతం, ulkApAtaM
-n.
--meteor shower; (lit.) meteor-fall;


ఉల్కాశిల, ulkASila
-n.
--meteorite;


ఉల్ఫా, ulphA
-n.
--free; gift; something obtained without payment and with full or partial consent of the giver;


ఉల్టా, ulTA
-n.
--reverse; (ant.) సీదా;


ఉల్టాసీదాలు, ulTAsIdAlu
-n.
--observe and reverse;


ఉల్లాకు, ullAku
-n.
--receipt; chit; invoice; statement;


ఉల్లాసం, ullAsaM
-n.
--joy; happiness;


ఉలింద, uliMda
-n.
--[bot.] ''Diospyros chloroxylon''; same as ఇలింద;


ఉలి, uli
-n.
--chisel; a tool to shape wood or stone;


ఉలిపి, ulipi
-n.
--(1) &quot;wood dust&quot; from worms boring wood; (2) white spots on the skin of cattle; 


ఉలిపికట్టె, ulipikaTTe 
-n.
--pig-headed person; naughty person; prig; 


ఉలిపిరి, ulipiri
-adj.
--very thin;


ఉలిపిరి కాగితం, ulipiri kAgitaM
-n.
--onion-skin paper; tracing paper;


ఉలిమిరి, ulimiri  
-n. 
--copper tree; [bot.] ''Crataeva religiosa'';


ఉల్లి, ulli
-n.
--onion; garlic; also అల్లియం; ఉల్లిపాయ; ఉల్లిగడ్డ;
---నీరుల్లి = onion; [bot.] ''Allium cepa;'' ఎరగ్రడ్డ.
---వెల్లుల్లి = garlic; తెల్లగడ్డ; (ety.) వెల్ల = white; ఉల్లి = onion; [bot.] ''Allium Sativum;''  
--(rel) leek; chive or ''Allium Schoenఒprasum'';


ఉల్లికాడలు, ullikADalu
-n. pl.
--green onions; spring onions; scallion; (rel.) leek; shallot; scallion is the general name for any of the three varieties of onions;


ఉల్లిపాషాణం, ullipAshANaM
-n.
--white arsenic; arsenic trioxide; often mixed with onion to conceal the former's identity and used as a poison or murder weapon; పాషాణం;


ఉల్లిపొర కాగితం, ఉలిపిరి కాగితం, ullipora kAgitaM, ulipiri kAgitaM
-n.
--onion-skin paper; tracing paper;


ఉలుకు, uluku
-n.
--(1) fright; startle; timidity; quivering; (2) small sound;


ఉలూకం, ulUkaM
-n.
--owl;


ఉల్లేఖనం, ullEkhanaM
-n.
--description; allusion; reference;


ఉలూకల సంధి, ulUkala saMdhi
-n.
--ball and socket joint;


ఉష్టప్రక్షి, ushTrapakshi
-n.
--ostrich; (ety.) the bird that is in the sun all the time;


ఉష్ట్రము, ushTramu
-n.
--camel; (ety.) one that is in the sun all the time;


ఉష్ణం, ushNaM
-n.
--heat;


ఉష్ణ, ushNa
-adj.
--thermo; thermal;


ఉష్ణగ్రాహక, ushNagrAhaka
-adj.
--endothermic; heat-absorbing;


ఉష్ణజిత, ushNajita
-adj.
--exothermic; heat-emitting;


ఉష్ణతామాపకం, ushNatAmApakaM
-n.
--calorimeter; an instrument to measure the quantity of heat in a substance;


ఉష్ణమాపకం, ushNamApakaM
-n.
--thermometer; an instrument to measure the intensity of heat in a body;


ఉష్ణవాహకం, ushNavAhakaM
-n.
--conductor of heat;


ఉష్ట్రపక్షి, ushTrapakshi
- n.
-- ostrich; [bio.] ''Struthio camelus''; Somali Ostrich; [bio.]  ''Struthio molybdophanes''; 
--ఆఫ్రికాలో ఉండే ఎగరలేని పెద్ద పక్షి; ఎగరలేని పక్షిజాతులు 40 దాకా ఇంకా భూమిమీద ఉన్నాయి. న్యూజిలాండ్ లో కనిపించే కివి (Kiwi) పక్షులు, ఆస్ట్రేలియాలో కనిపించే ఈమూ (Emu) పక్షులు, దక్షిణ అమెరికా ఖండంలో కనిపించే రియా (Rhea) పక్షులు, ఈశాన్య ఆస్ట్రేలియాలోనూ, న్యూ గినీ పరిసర దీవులలోనూ కనిపించే కసావరీ (Cassowary) పక్షులు, ఒకప్పుడు న్యూజిలాండ్ లో జీవించి, ఆ తరువాత అంతరించిపోయిన మోవా (Moa), అలాగే ఆఫ్రికాలోని మడగాస్కర్ దీవిలో జీవించి అంతరించిన ఎలిఫెంట్ బర్డ్స్ (Elephant birds) కూడా ఎగరలేని పక్షులే; 
--నిప్పుకోడి;


ఉషారుగా,  ushArugA
- adv.
-- gaily;


ఉష్ణోగ్రత, ushNOgrata
-n.
--temperature; a measure of the degree of hotness;


ఉసిగొలుపు, usigolupu
-v. t.
--instigate; incite someone against another, incite a dog to attack;


ఉసిరి, usiri
-n.
--Indian gooseberry;[bot.] ''Emblic myrobalan; Phyllanthus emblica; Emblica officinalis; Emblica fischeri;''
--officinalis  అంటే ఉపయోగపడేది, విపణివీధిలో దొరికేదీ అని అర్థం; Phyllanthus (phillon + antos) అంటే చిరు కొమ్మల చివర పూలు పూసేది అని అర్థం; 
---పెద్ద ఉసిరి = [bot.] ''Phyllanthus emblica;''
---రాచ ఉసిరి = [bot.] ''Phyllanthus acidus; Averrhoa acidus;'' చిన్న ఉసిరి; నెల్లికాయ;  
---భృంగామలక తైలం = భృంగ + అమలక = Eclipta alba + Emblic myrobalan = a popular Ayurvedic hair oil; 
---చ్యవనప్రాశ = ఉసిరి + దశమూలాలు + కర్కాట శృంగి + అగరు + కరక్కాయ + తిప్ప తీగ + కచ్చూరాలు + యష్టి మధుకం + వస + అశ్వగంధా + శతావరీ + అభ్రకం భస్మం + నెయ్యి =  a popular Ayurvedic tonic;
---[Sans.] ఆమలకమ్;


ఉస్తి, usti
- n.
-- gigantic swallow wort; [bot.] ''Solanum trilobatum'' or ''Solanum torvum'' of the Solanaceae family; (Potato or Tomato or Tobacco Family);
-- తీగలు సాగుతూ పెరిగే ఈ ముళ్ల పొదమొక్కకు ఒళ్ళంతా ముళ్లే. కాండం మీద మాత్రమే కాక ఈ మొక్క ఆకుల మీదకూడా మెలితిరిగిన కొక్కెం ముళ్లు ఉంటాయి. అనుకూల పరిస్థితులలో రెండు మీటర్ల ఎత్తు వరకూ కూడా ఈ పొదలు పెరుగుతాయి. ఈ పొద ఆకులు త్రిభుజాకారంలోనూ, డెల్టా ఆకారంలోనూ ఉంటాయి. ఈ ఆకులను నీడలో ఆరబెట్టి లేక నేతిలో వేయించి పొడి కొట్టి నిల్వచేసుకుంటారు. సాధారణమైన జలుబు, దగ్గులకు, జ్వరాలకు ఈ పొడి బాగా పనిచేస్తుంది. ఈ ఆకులను పొడిచేయబోయే ముందు వాటి మీద ఉండే విషతుల్యమైన ముళ్ళను తొలగించాలి. లేత వంగపండు రంగులో ఉండే ఈ మొక్క పూలు అచ్ఛం వంగపూలలాగే ఉంటాయి. గుండ్రంగా, చిన్నవిగా, గుత్తులుగా కాసే ఈ మొక్క కాయలు పండితే చూసేందుకు రక్తవర్ణంలో చిట్టి టొమాటోలలాగా అనిపిస్తాయి. చేదుగా ఉండే ఈ మొక్క వేళ్ళ కషాయం లేక చూర్ణం, దీని పూలు, కాయల రసం దగ్గు నివారణకు బాగా పనిచేస్తాయి;
-- ముండ్ల ముష్టి; అలర్క పత్రము; ఉచ్చింత; కొండ ఉచ్చింత; ఉస్తి, ఉస్తె అన్నీ ఒకటే;
--[Sans.] అలర్క; అగ్నిదమ; వల్లీ కంటకారికా; 


ఉసిళ్ళు,  usiLLu
- n. pl.
-- a family of winged ants; 
-- also called  ఇసుళ్ళు; 
-- వానలు కురిసే సమయాల్లో ఒక్కోసారి వీటి పుట్టలు పూర్తిగా తడిసిపోయి వాసయోగ్యంగా లేకుండాపోయిన కారణంగా ఇసుళ్లు లేక ఉసుళ్ళు తమ పుట్టలలోంచి బయటికి వచ్చి రాత్రిళ్ళు విద్యుద్దీపాల వద్దకు ఎగురుకుంటూ వస్తాయి. అవి దీపాల కాంతికి ఆకర్షించబడినా, ఆ వేడికి వాటి రెక్కలు కాలిపోయి అవి ఎగరలేక కిందపడి పోతాయి; 


ఉసురు, usuru
- n.
-- (1) breath; exhaled breath; (2) life-force; (3) breath exhaled in despair; a sigh; an expression of grief by releasing heavy breath;
--- ఉసురు అంటే ఊపిరి, ప్రాణం; ఏదైనా చేయగూడని పెద్ద అపకారం చేస్తే. &quot;వాడి ఉసురు కొడుతుంది జాగ్రత్త&quot; అంటాం. వాడు తన అశక్తత వల్ల ఏమీ చేయలేక పోయినా వాడి ప్రాణశక్తి పనిచేసి నీ ప్రాణం తీస్తుంది, అని అర్థం;
---ఆడదాని ఉసురు తగలకపోదు = the sigh of a woman will not fail to bring trouble (to him who caused her grief);


ఉస్కో, uskO
-inter.
--command used to incite a dog to attack;

&lt;/poem&gt;

==Part 3: ఊ - U==
&lt;poem&gt;

ఊ, U
- third long vowel of the Telugu alphabet. A high back rounded vowel, rather like the two vowels in English ''food'' or the first vowel in the word ''rule''.


ఊక, Uka
-n.
--husk; chaff; the rough skin of rice paddy; see also చిట్టు; తవుడు; పొట్టు;


ఊకదంపుడు, UkadaMpuDu
-n.
--[idiom.] a talk or conversation with no substance; worthless talk;


ఊగు, Ugu
-v. i.
--swing; rock; sway;


ఊచ, Uca
-n.
--a lean thin rod; smooth rod-like stem of millet plant; the soft cylindrical core of a banana plant;


ఊచకోత, UcakOta
-n.
--torture; (lit.) cutting of a rod;


ఊట, UTa
-n.
--(1) water spring; fountain; 
--(2) any liquid that oozed out, such as juice in a pickle; esp. mango pickle;
---(e. g.) ఊట కలం = fountain pen.
---(e. g.) ఆవకాయ ఊట = juice that oozed out from pickled mango.


ఊడ, UDa
-n.
--aerial root; root growing down from the branches of a banyan tree;


ఊడగొట్టు, UDagoTTu
-v. t.
--pull out; root out; disassemble;


ఊడపీకు, UDapIku
-v. t.
--pull out; root out;


ఊడిగం, UDigaM
-n.
--servitude;


ఊడు, UDu
-v. i.
--slip out; drop out; fall away; come loose;


* ఊడుగు చెట్టు, ooDugu cheTTu 
-n.
-- [bot.] ''Alangium decapetalam''; ''Alangium salvifolium''; 
-- This tree is found throughout India; root decoction is used for fevers and leaf extract for skin diseases;
--[Sans.] అంకోలం;


ఊత, Uta
-n.
--support; prop;
---చేయూత = helping hand.


ఊతకోల, UtakOla
-n.
--crutch; support; prop;


ఊతపదం, UtapadaM
-n.
--catch-word;


ఊదర, Udara 
-n. 
--(1) fume; fumes used for ripening fruit; 
--(2) smoke; smoke used for fumigation;


ఊదరగొట్టు, UdaragoTTu
-v. t.
--(1) fumigate; 
--(2) forcibly ripen; 
--(3) to pressure someone into action;


ఊదా, UdA
-n.
-- violet; purple;


ఊదా తేనెపిట్ట, UdA tEnepiTTa, 
- n. 
-- purple sunbird; [biol.] Necterinia asiatica;


ఊదు, Udu
-v. t.
--blow; puff; fan fire; blow with the mouth;


ఊదుగొట్టం, UdugoTTam
-n.
--blow pipe;


ఊదొత్తి, Udotti
-n.
--incense stick, a scented stick; also అగరువత్తి; ఊదువత్తి;


ఊన, Una 
-pref. 
--one-less;


ఊనాంత, UnAMta  
-adj. 
--one-less than the last; last but one; penultimate;


ఊనిక, Unika
-n.
--(1) support; 
--(2) stress;


ఊను, Unu
- v. t.
-- tan; process hides into leather;


ఊపు, Upu
-v. t.
--shake; rock; swing;


ఊపిరి, Upiri
-n.
--breath; respiration;
---నాకు ఊపిరి ఆడడం లేదు = (1) I am breathless; I am suffocating; (2) I am very busy.
---ఊపిరి పీల్చు = take a breath.
---ఊపిరి బిగపట్టు = hold your breath.


ఊపిరితిత్తులు, Upiritittulu
-n. pl.
--lungs;


ఊబి, Ubi
-n.
--quicksand; mire; quagmire; mud;
--quicksand is not just an unstable patch of solid granules; It’s a non-Newtonian liquid, meaning it doesn’t follow the characteristics of Newton’s Law of Viscosity; While composed of sand, quicksand’s qualities are due to the 30% to 70% of air found between the grains. There is another component to the unusual formation, however, that helps give it that thick consistency; Along with the air-filled space, quicksand is comprised of a third component — water. Since there is a space between the grains of sand, when there is a vibration or added weight, they become unstable. With these disturbances, the water separates from the grains, causing a liquid-like consistency. As it loses viscosity, the patch of quicksand becomes unable to hold up any weight; Anything that crosses it, from a small animal to a human, will start to sink; Quicksand is often depicted as a death trap, but with the proper reaction, getting caught in it is not a dooming scenario.


ఊరకుక్క, Urakukka
-n.
--stray dog; street dog; dog without an owner;


ఊరగాయ, ooragaaya 
- n.
-- pickle; a pickle is prepared for long-term use; a chutney is something that is consumed in a few of days;
-- మామిడికాయలతో ఆవకాయ, నిమ్మ పళ్ళతో నిమ్మకాయ, దబ్బకాయ, మాగాయ, వగైరాలు ఊరగాయలు. ఊరుతుంది కనుక ఊరగాయ, బాగా మాగుతుంది కనుక మాగాయ.  పచ్చడి అప్పటికప్పుడు బండమీద నూరుకొనో, రోటిలో దంచుకొనో తినేది; పచ్చళ్ళు నాలుగైదు రోజులు నిల్వ వుంటాయి, ఊరగాయలు ఏడాది పైగా నిల్వ వుంటాయి; 
 

ఊరట, UraTa
-n.
--comfort; consolation; rest;


ఊరపంది, UrapaMdi
-n.
--stray pig; street pig; pig without an owner;


ఊరపిచ్చుక, Ura piccuka  
-n. 
--house sparrow; [bio.] ''Passer domesticus'';


ఊరబెట్టడం, UrabeTTaDaM
-n.
--pickling;


ఊరబెట్టు, UrabeTTu
-v. t.
--pickle;


ఊరడింపు, UraDiMpu
-n.
--consolation;


ఊర్వస్తి, Urvasti
-n.
--[anat.] femur; thigh bone;


ఊర్థ్వబిందువు, UrthvabiMduvu
-n.
--[astro.] zenith; the point on. the celestial sphere directly above the observer's head;


ఊర్థ్వ బృహత్ సిర, Urthva brRhat sira
-n.
--[anat.] superior vena cava; The main vessel that brings blood from the upper parts of the body to the heart;


ఊరికే, UrikE
-adv.
--merely; for no reason;


ఊరు, Uru
-n.
--(1) town; village; city; a generic word for any of these with no indication of its size; 
--(2) thigh;
---మీది ఏ ఊరు? = Where are you from?
-v. i.
--(1) ooze; watering of mouth on seeing food; oozing of water in a well; 
--(2) pickle; pickling of stuff in a solution of condiments; 


ఊరుకొను, Urukonu
-v. i.
--be quiet; be still; refrain from answering;


ఊరుగాయ, UrugAya
-n.
--pickle; a vegetable that was pickled;


ఊరుపిండి, UrupiMDi
-n.
--spiced and fermented sesame cake;


ఊరుమ్మడి భూములు, UrummaDi bhUmulu
-ph. 
-- village common properties such as village government offices; irrigation facilities, sanitary and drainage facilities, burial/cremation grounds, parks, cattle pounds, etc. 


ఊరువు, Uruvu  
-n. 
--thigh;


ఊరుసంధి, UrusaMdhi
-n.
--[anat.] hip joint;


ఊరుసిర, Urusira
-n.
--[anat.] femoral vein;


ఊర్పు, oorpu 
- n.
-- a category of Indian dish prepared and tempered; తాలింపు పెట్టిన పచ్చిపులుసు;  
-- a category of Indian dish prepared and tempered; సిగరి అంటే మెంతుల తాలింపు పెట్టిన మజ్జిగ చారు;
-- తాలింపు పెట్టిన అన్నపు వంటకాన్ని ద్రబ్బెడ అంటారు;


ఊరేగింపు, UrEgiMpu
-n.
--procession;


ఊరోపరి, UrOpari  
-n. 
--laptop; a computer that fits on the lap;


ఊళ, ULa
-n.
--whistle;


ఊస, Usa
-n.
--a thin rod of metal;


ఊసరం, UsaraM
-n.
--salty soil;


ఊసరవెల్లి, Usaravelli
-n.
--chameleon; [bio.] ''Chamaeleo calyptratus'' of the Chamaeleonidae family; a lizard-like animal that changes its color to blend with its surroundings; 
-- the expression, &quot;తొండ ముదిరి ఊసరవెల్లి అయింది&quot; is not scientifically accurate because తొండ and ఊసరవెల్లి are two different animals; 
[[File:Indian_Chameleon_%28Chamaeleo_zeylanicus%29_Photograph_By_Shantanu_Kuveskar.jpg|right|thumb|ఊసరవెల్లి]]
-- ఊసరవెల్లులలో 202 జాతులున్నాయి. వెయిల్డ్ కెమెలియన్ (Veiled Chameleon), జాక్సన్స్ కెమెలియన్ (Jackson's Chameleon), పాంథర్ కెమెలియన్ (Panther Chameleon) వీటిలో చెప్పుకోదగినవి; 
-- గ్రీకు భాషలో 'ఖమాయ్' (khamai) అంటే ' నేలమీద' అనీ ' లియోన్' (leon) అంటే 'సింహం' అనీ అర్థాలు కనుక ఇది 'నేలమీది సింహం'; 


ఊసు, Usu
-n.
--information; news;
---నా ఊసు నీకెందుకు? = why do you care about me?


ఊష్ణం, UshNaM
-n.
--fever; this dialect is a deformation of the word ఉష్ణం;


ఊష్మం, UshmaM
-n.
--(1) steam; 
--(2) [phonetics] fricative;


ఊష్మములు, anunAsikamulu
-n. pl.
--[gram.] the group of Telugu alphabetical characters pronounced  by blowing air: శ, ష, స, హ;


ఊహ, Uha
-n.
--(1) idea; thought; imagination; 
--(2) guess;


ఊహనం, UhanaM
-n.
--assumption; hypothesis; concept;


ఊహాజనిత, UhAjanita
-adj.
--imaginary; conjectural;


ఊహాతీత, UhAtIta
-adj.
--unimaginable; beyond imagination;


ఊహించు, UhiMcu
-v. i.
--guess; conjecture;
&lt;/poem&gt;

==Part 4: ఋ - Ru ==
&lt;poem&gt;
ఋజు, Rju 
- adj.
-- straight;


ఋజురేఖ, RjurEkha  
- n.
-- straightline;


ఋజువర్తనుడు, RjuvartanuDu   
- n.
-- straightforward person; honest person;
-- ఋజువర్తనుడు అంటే ముక్కుకు సూటిగా పోయేవాడు. పాపభీతితో —- మాటలలో, చేతలలో ఒకే విధంగా నడిచే వాడు. ఎవరెన్ని అడ్డదారులు తొక్కినా, తాను మాత్రం తాను నమ్మిన సత్యం ప్రకారమే నడిచే వాడు ఋజువర్తనుడు. మాటలలో వంచన, దాపరికం లేని వాడు ఇతడు.


ఋజువు, Rujuvu 
- n.
--proof; tally;


ఋషి, Rushi 
- n.
-- sage; wise person; a person who acquired wisdom from experience and deep contemplation;
--  &quot;ఋషి&quot; అనే పదం &quot;దృశ్&quot; అనే ధాతువు నుండి ఉద్భవించింది, దీని అర్థం &quot;చూడడం&quot; లేదా &quot;తత్త్వాన్ని గ్రహించడం.&quot; ఋషులు అనుభవజ్ఞానం కలిగి ఉన్న మహా జ్ఞానులు. వేద జ్ఞానాన్ని ప్రపంచానికి అందించే పూర్వగాములు.
&lt;/poem&gt;

|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]</text>
      <sha1>i0w31yti11w8iebf3lstsmyvgf1wyhm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు/ఎ-ఏ-ఐ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3012</id>
    <revision>
      <id>39290</id>
      <parentid>39135</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T21:42:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Part 4: ఏ - E */</comment>
      <origin>39290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39240" sha1="0ri7yabsnsvs2rbidw382v4fgiied1h" xml:space="preserve">
=నిఘంటువు=

* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout. 
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.

16 March 2016.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;
==Part 1: ఎం - eM==
&lt;poem&gt;
ఎంగిలి, eMgili
-n.
--(1) defilement due to contact with saliva; 
--(2) leftover food previously tasted by someone else, hence unclean;


ఎంగిలి చేయు, eMgili cEyu
-v. t.
--the process of making food impure by tasting (or biting into) it and putting the tasted remains back in the vessel;
---కాకెంగిలి = the process of biting into something by putting a cloth in between the teeth and the tasted item in such a way the saliva does not touch the food being bitten.
---కొంచెం ఎంగిలి పడు = [idiom.] just eat some little bit.


ఎంగిలి మంగలం, eMgili maMgalaM
- ph.
-- unclean; unhygenic; 


ఎంచు, eMcu
-v. t.
--select; choose; opt;


ఎండ, eMDa
-n.
--sunshine;


ఎండ గడియారం, eMDa gaDiyAraM
-n.
--sun dial;


ఎండబెట్టు, eMDabeTTu
-v. t.
--dry; put in the sun to dry;


ఎండపోయు, eMDapOyu
-v. t.
--dry; spread in the sun to dry;


ఎండమావి, eMDamAvi
-n.
--mirage;


ఎండాకాలం, eMDakAlaM
-n.
--summer;


ఎండు, eMDu
-adj.
--dried; dry;
---ఎండు కరల్రు = dry firewood.


ఎంపిక, eMpika
-n.
--selection;


ఎంత, eMta
-adj. interrog.
--how much?;


ఎందరు, eMdaru 
-adj. interrog.
--how many people?;


ఎందాక, eMdAka
-adj. interrog.
--how far?;


&lt;/poem&gt;

==Part 2: ఎ - e==
&lt;poem&gt;
ఎకరారు, ekarAru
-n.
--acknowledgment; agreement; confession;


ఎకసక్కెములాడు, ekasakkemulADu
-v. t.
--make fun; disparage sportively; do a prank; trick;


ఎక్కం, ekkaM
-n.
--multiplication table; times table; 
 

ఎక్కడ, ekkaDa
-adj. interrog.
--where?; 


ఎకాయెకీ, ekAyekI
-adv.
--non-stop; without interruption; right away; posthaste; 


ఎక్కాలు, ekkaalu 
- n. pl.
-- multiplication tables; times tables'


ఎక్కిళ్లు, ekkiLlu  
-n. pl. 
--hiccups; a sudden repeated stopping of the breath probably caused by some non-specific irritation of the diaphram;


ఎక్కు, ekku
-v. i.
--rise; climb up; mount;


ఎక్కుడు, ekkuDu
-n.
--uphill; ascent;


ఎక్కువ, ekkuva
-adj.
--(1) excess; 
--(2) greatness;


ఎక్కుపెట్టు, ekkupeTTu
-v. t.
--draw a bowstring with the arrow in place; take aim;


ఎక్కించు, ekkiMcu
-v. t.
--(1) increase; 
--(2) to assist in entering a vehicle; 
--(3) insert an item like inserting a string in the eye of a needle; an item in a ledger, a drug into the vein of a patient, etc.;
---సూదిలోకి దారం ఎక్కించు = string the needle.


ఎగ, ega
-adj.
--upward;
---ఎగ, దిగ = up and down; from head to foot.


ఎగఊపిరి, egaUpiri
-n.
--gasping; panting; dyspnea;


ఎగజల్లు, egajallu
-v. t.
--spray; sprinkle;


ఎగతాళి,
-n.
--derision; ridicule;


ఎగపీల్చు, egapIlcu
-v. i.
--sniff; inhale;


ఎగబడు, egabaDu 
-v. t. 
--scramble; to go after eagerly; to run after;


ఎగబాకురు, egabAkuru
-v. i.
--climb up; creep up;


ఎగరవేయు, egaravEyu
-v. t.
--fly;


ఎగసన తోయు, egasana tOyu
-v. t.
--push up; lift up; stoke the fire;


ఎగుడు, eguDu
-n.
--uphill;
---ఎగుడు దిగుళ్లు = ups and downs.


ఎగుమతి, egumati
-n.
--export;


ఎగురు, eguru
-v. i.
--(1) fly; 
--(2) jump up;


ఎగ్గొట్టు, egagoTTu 
-v. i. 
--(1) evade; dodge; (2) abscond;


ఎట్టకేలకు, eTTakElaku
-adv.
--eventually; at last;


ఎట్టఎదుట, eTTaeduTa
-adj.
--right in front;


ఎటు, eTu
-adv.
--in what manner?; in what direction?


ఎటువంటి, eTuvaMTi
-adv.
--what sort? of what nature?;


ఎట్టి, eTTi
-adj.
--of what kind?


ఎటూ, eTU
-adv.
--any how; in any case;


ఎటొచ్చీ, eToccI
-adv.
--in any case; nevertheless;


ఎడం, EdaM
-n.
--space; gap; interval;
---కొంచెం ఎడంగా కూర్చుంటే పోలా? = why not sit by leaving some space between us?


ఎడతెగని, eDategani
-adv.
--ceaseless; incessant; non-stop; without a gap;


ఎడతెరిపి, eDateripi
-n.
--break; pause; interval;
---ఎడతెరపి లేకుండా వర్షం పడుతోంది = it has been raining without a break.


ఎడపిల్ల, eDapilla
-n.
--earlier child; the child born earlier to the current one;


ఎడబాటు, eDabATu
-n.
--separation; separation of loved ones; the state of being separated;


ఎడమ, eDama
-adj.
--left;
---ఎడమ చేయి = left hand.


ఎడారి, eDAri
-n.
--desert; treeless wasteland;


ఎడారి గులాబి, eDAri gulAbi
-n.
--desert rose; [bot.] ''Adenium obesum''of the Dogbane Family;
-- ఎడీనియం; 


ఎడారి పిల్లి, eDAri pilli
-n.
--desert cat; [boil.] ''Felis libyca'';


ఎడు, eDu 
- suff.
-- a suffix indicating uncountable quantity;
-- 'ఎడు' అనేది ఇక పరిమాణార్థక ప్రత్యయము. లెక్కపెట్టడానికి వీలుకాని (uncountable) ద్రవ్యాలని సూచించడానికి దీనిని వాడతారు. ఉదా. చిటికెడు, చారెడు, గుప్పెడు, గంపెడు, జానెడు, మూరెడు. 

 
ఎడ్లు, eDlu
-n. pl.
--oxen; 


ఎత్తరి, ettari  
-n. 
--tall person;


ఎత్తిపొడుపు, ettipoDupu
-n.
--taunt; 


ఎత్తు, ettu
-n.
--(1) height; 
--(2) weight;
--(3) a move in chess; 
--(4) scheme; 
--(5) lift;  a device to raise objects;
-v. t.
--lift; raise;


ఎత్తుగడ, ettugaDa
-n.
--(1) trick; stratagem; 
--(2) takeoff; 


ఎత్తుబండి, ettubaMDi
-n.
--lift; elevator; a device to carry people and goods to top floors of a building;


ఎత్తుబడి, ettubaDi
-n.
--beginning; opening;


ఎదిరించు, ediriMcu
-v. t.
--oppose; resist; encounter;


ఎదిరి, ediri
-n.
--opponent; enemy; defendent; 


ఎదుగు, edugu
-v. i.
--grow; increase in stature; encounter;


ఎదుగుదల, edugudala
-n.
--growth;


ఎదురాడు, edurADu
-v. t.
--say an opposing word; resist; talk back;


ఎదురు, eduru
-n.
--the front; 
 

ఎదురుచూచు, edurucUcu
-v. i.
--look forward to; await; wait with anticipation;


ఎదురుపడు, edurupaDu
-v. i.
--come in the opposite direction; encounter; bump into; 


ఎద్దు, eddu
-n. m.
--ox;


ఎద్దేవాచేయు, eddEvAcEyu
-v. t.
--mock; heckle; tease; ridicule; deride;


ఎనలేని, enalEni
-adj.
--matchless; peerless; 


ఎన్నాళ్లు, ennALlu
-pron.
--how many days?;


ఎనిమిది, enimidi
-n.
--eight;


ఎన్ని, enni
-adj. interrog.
-- how many things?;


ఎన్నిక, ennika
-n.
--election;


ఎనుపు, enupu  
-v. t. 
--mash; beat and mix thoroughly; esp. beat cooked pulses into a paste;


ఎనుపోతు, enupOtu
-n.
--he-buffalo;


ఎనుము, enumu
-n.
--she-buffalo;


ఎన్నుకొను, ennukonu
-v. t.
--elect;


ఎన్నెమ్మ,  ennemma
- n.
-- name of a demon believed to target and kill newly-delivered infants; To prevent this from happening, mothers always put a lighted wick (a lamp) in the infant's room as soon as dusk falls;
--ఎరిణమ్మ/ ఎనెమ్మ/ ఎన్నెమ అనే పేర్లతో వ్యవహరించే ఒక భూతం పురిటిలో పిల్లలను చంపుతుందని ఒక (మూఢ) విశ్వాసం కొన్ని చోట్ల ఉంది; ప్రజలు తమను సరిగా ఆరాధించని పక్షంలో వారి పురిటి బిడ్డలను చంపడానికి మాతృగణ దేవతలకు కుమారస్వామి అనుమతి ఇచ్చినట్టు భారత గాథ;


ఎప్పటికి, eppaTiki
-adv.
--by what time?;


ఎప్పుడు eppuDu
-adv.
--when?;


ఎప్పుడైనా, eppuDainA 
- ?
-- (1) always, at any point in time; (2) always, at all points in time; (3) once in a while; (4) not now, perhaps at another time; (5) have you ever; (6) has it ever; 
-- [Sans.] సర్వదా; సదా; కదాచిత్; కదాపి; సతతం; నిత్యదా; అనిశం; అనవరతం; నిరంతరం; సర్వక్షణే;


ఎప్పుడో eppuDO
-adv.
--at some time or other?;


ఎప్పటికప్పుడు, eppaTikappuDu
-adv.
--every so often; soon after; immediately;


ఎపోజీ, epOjI
-n.
--[math.] apogee; the farthest point from the focus of an ellipse;


ఎబ్రాసి, ebrAsi
-n.
--a slovenly person; loathsome person; disgusting person; 


ఎముక, emuka
-n.
--bone; (rel.) బొమిక;
---కంటె ఎముక = collar bone.
---తుంటి ఎముక = hip bone.
---పుర్రె ఎముక = skull bone.


ఎర, era
-n.
--bait;


ఎరవు, eravu
-n.
--(1) borrowed item; 
--(2) difference; disparity;


ఎర్ర, erra
-adj.
--red;
-n.
--bait; the usual bait used in fishing is earthworms, which are indeed red;


ఎర్రకందిపప్పు, errakandipppu 
- n.
-- grass pea; [bot.] ''Lathyrus sativus;''
-- ఈ పప్పులో ODAP (β-oxalyl-L-α, β-diaminopropionic acid) అనే న్యూరోటాక్సిన్ ఉంటుంది. దీన్ని ఎక్కువ కాలం, అధిక మోతాదులో తింటే నరాల వ్యాధి వస్తుంది. ముఖ్యంగా వెన్నెముకకు, కాళ్ల నరాలకు హాని కలిగించి శాశ్వతంగా కాళ్లు స్తంభించి పోవడం (Spastic paralysis of lower limbs) జరుగుతుంది. దీనినే లాథిరిజం (Lathyrism) అంటారు. ఆహార కొరత కాలంలో పేదలు దీన్ని ఎక్కువగా తినేవారు. 1961లో కేంద్ర ప్రభుత్వం కేసరి దాల్ (మరియు దానితో చేసిన పిండి) వినియోగాన్ని నిషేధించింది. ప్రస్తుతం శాస్త్రవేత్తలు తక్కువ ODAP ఉన్న కొత్త రకాలను అభివృద్ధి చేశారు.
-- తివ్వెర పప్పు; కేసరి దాల్;  


ఎర్రకణం, errakaNaM
-n.
--red blood cell; erythrocyte;


ఎర్రకుసుమ, errakusuma
-n.
--menorrhagia; excessive red menstrual discharge;


ఎర్రగన్నేరు, erragannEru
-n.
--Indian oleander; [bot.] ''Nerium indicum'';


ఎర్రగలిజేరు, erragalijEru
-n.
-- Horse-purslane; [bot.] ''Trianthema portulacastrum'' L. Aizoaceae 
--తెల్లగలిజేరు = [bot.] ''Trianthema decandra'' L. Aizoaceae;


ఎర్రగువ్వ, erraguvva  
-n. 
--red turtle dove; [bio.] ''Streptopelia tranquebariea;''


ఎర్ర చందనం,  erra caMdanaM
- n.
-- red sandalwood; [bot.] ''Pterocarpus santalinus;'' 
-- ఎనిమిది మీటర్ల (ఇరవయ్యారు అడుగులు) వరకు పెరిగే మొక్క. దక్షిణ తూర్పు కనుమలు ఈ మొక్క పెరగటానికి ఎక్కువ అనువైన వాతావరణం. మొత్తం దక్షిణ భారత దేశమంతటా ఇది కనిపించినా శేషాచలం అడవులు దీనికి బాగా ప్రసిద్ధి. ఎర్ర చందనం పెరగటానికి మట్టిలో స్ఫటిక శిల (Quartz) ఉండాలి. అలాగే వాతావరణ పరిస్థితులు కూడా సరిపోవాలి.ఈ మొక్క అంతరించే ప్రమాదం ఉన్నదిగా ప్రకటించారు. తర్వాత 2018 లో “అపాయం అంచున ఉన్నవి” (nearly threatened) గా దీన్ని మార్చారు.
-- రక్త చందనం; శాంటాలం; ఎర్ర బంగారం;


ఎర్ర చిత్రమూలం,  erra citramUlaM
- n.
-- [bot.] ''Plumbago rosea'';


ఎర్రజువ్వి, errajuvvi  
-n. 
--[bot.] ''Ficus retusa''; ''Ochna squarrosa'' Linn.; 
-- ఎర్రజమ్మి;


ఎర్రమద్ది, erramaddi  
-n. 
--a large tall tree; [bot.] ''Terminalia arjuna''; 
-- తెల్లమద్ది;


ఎర్రగోరింట, erragOriMTa
-n.
--alizarin plant;


ఎర్రచందనం, erracaMdanaM
-n.
--red-wood tree; [bot.] ''Pterocarpus santalinus'';


ఎర్రతోకమోసు, erratOkamOsu
-n.
--reba; a fish of the cyprinidae family; [bio.] ''Cirrhinus reba'';


ఎర్రమీను, erramInu
-n.
--mrigal; a fish of the Cyprinidae family; [bio.] ''Cirrhinus mrigala''; 
-- ఎర్రమోసు;


ఎర్రముల్లంగి, erramullaMgi
-n.
--carrot;


ఎర్రలొద్దుగ,  erralodduga
- n.
-- [bot.] ''Symplocos racemosa'';  
-- లోధ్ర; 


ఎర్రసిరి, errasiri  
-n.  
--[bio.] ''Tamarix articulata'';


ఎరికె, erike
-n.
--purview; range of knowledge;


ఎరికి చెట్టు, eriki ceTTu
- n.
--Sebesten plum; [bot.] ''Cordia dichotoma'' Forst. of Boraginaceae family;


ఎరుపు, erupu
-n.
--(1) red; crimson; 
--(2) blood;


ఎరుపుమణి చెట్టు, erupumaNi cheTTu 
- n.
-- barberry; Jaundice berry; [bot.] ''Barberis vulgaris;'' an erect shrub in the genus Berberis native to the Old World; The bark contains many alkaloids with medicinal properties;


ఎరువు, eruvu
-n.
--fertilizer;


ఎల, ela
-adj.
--young; tender ;


ఎలక, elaka
-n.
--rat;
--ఎలుక


ఎలదోట, eladOTa     %e2t
-n.
--small park; pleasure garden;


ఎలనవ్వు, elanavvu
-n.
--smile;


ఎలనాగ, elanAga
-n.
--young woman; damsel; nymph; a mythological spirit of nature imagined as a beautiful maiden inhabiting rivers, woods, or other locations; 


ఎలప్రాయం, elaprAyaM
-n.
--young age;  youth; 


ఎలమి, elami
-n.
--pleasure; joy;


ఎల్ల, ella
-n.
--border; object defining a border;


ఎల్లగిసె చెట్టు, 
- n.
-- flax; [bot.] ''Linum usitatissimum'' of the Linaceae family; 
-- a blue-flowered herbaceous plant that is cultivated for its seed (linseed) and for textile fiber made from its stalks;


ఎల్లరు, ellaru
-pron.
--all; all people;


ఎల్లప్పుడు, ellappuDu
-adj.
--all the time; at all times;


ఎలాగ, elAga
-adv.
--in what way; how;


ఎలాగో ఒకలాగ, elAgO okalAga
-adv.
--somehow;


ఎల్లింద, elliMda
-n.
-- Green Ebony Persimmon; [bot.] ''Diospyros chloroxylon'' of the Ebenaceae family;
-- a bushy shrub to a small tree; the wood is used for making plows and combs; Leaf paste applied to treat surface burns;
-- [Hindi] Kinnu;


ఎలుక,  eluka
- n. 
-- rat; 


ఎలుక చంపు చెట్టు,  eluka caMpu ceTTu
- n. 
-- [bot.] ''Gliricidia sepium''; 
-- గ్రీకు భాషలో ‘glis’(గ్లిస్) అంటే ‘ఎలుక' అనీ, ‘cida’(సిడా) అంటే ‘killer’ (చంపేది) అనీ అర్థాలు; ‘సెపియం’ అంటే ‘కంచెమొక్క’ అని అర్థం. మొత్తం మీద దీని అర్థం &quot;ఎలుకలని చంపే కంచె మొక్క&quot; అని; వీటి కాయలలోని గింజలని  బియ్యంతో కలిపి నూరిన పిండిని ఎలుక కన్నాలలో  వేస్తే వాటిని తిని ఎలుకలు చచ్చిపోతాయి; కనుకనే దీనికి ‘ఎలుక చంపు చెట్టు’ అని పేరు వచ్చింది;


ఎలుకచెవి ఆకు,  eluka cevi Aku
- n. 
--Hairy wood rose; Tinnevelly Indian senna;  [bot.] ''Cassia senna''; ''Merremia aegyptia'' of Morning glory family
-- నేల పొన్న; నేల తంగేడు; స్వర్ణపత్రి; భూమిచారి; 


ఎలుగు, elugu
-n.
--(1) bear; 
--(2) voice;


ఎలుగుబంటి, elugubaMTi
-n.
--bear;
-- ఎలుఁగుబంటి అనేది విశేషణమే (adjective) తప్ప నామవాచకం (noun) కాదు; ఎలుఁగు = గొంతుక/ గొంతు; బంటి = &quot;వరకు ఉన్నది&quot; = గొంతు వరకు మోము కలిగినట్టిది; ఎలుఁగుబంటిని చూస్తే దానికి మెడే ఉన్నట్టు తోచదు. మెడా, మొండెమూ కలిసిపోయినట్లు ఉంటుంది;


ఎల్లుండి, elluMDi
-n.
--the day after tomorrow;


ఎవరికివారే, evarikivArE
-adv.
--each for himself/herself; Laissez Fair;


ఎవడు, evaDu
-pron.
--who? (derisively);


ఎవరు, evaru
-pron.
--who?;


ఎసరు,  esaru
- n.
-- (1) boiling water meant for cooking rice or vegetables;  
- v. i.
-- exceed; 


ఎసరు పెట్టు,  esaru peTTu
- v. t.
--deceive; betray; damage; slash and burn;

&lt;/poem&gt;

==Part 3: ఏం - EM==
&lt;poem&gt;
ఏంపియరు, EMpiyaru
-n.
--[phy.] ampere; a unit of electrical current equal to a flow of one coulomb per second; named after French physicist Andre Marie Ampere (1775-1836);
---రెండు ఏంపియర్ల ఫ్యూజు వాడాలండీ = have to use a two-ampere fuse.


ఏండ్లు, EMDlu
-n. pl.
--years;


&lt;/poem&gt;

==Part 4: ఏ - E==
&lt;poem&gt;

ఏ ఎండకాగొడుగు పట్టు, E eMDakAgoDugu paTTu
- ph.
-- say and do things suitanble to the occassion; 


ఏకంచేయు, EkaMcEyu
-v. t.
--unite; combine; 


ఏక, Eka
-adj.
--pref. mono; solo; uni; one; [ant.] అనేక;


ఏకకణజీవులు, EkakaNajIvulu
-n.
--[bio.] unicellular organisms;


ఏకకేంద్రక, EkakEMdraka
-adj.
--concentric;
---ఏకకేంద్రక వృత్తములు = concentric circles.


ఏకగ్రీవంగా, EkagrIvaMgA
-adv.
--unanimously; with one voice;


ఏకగ్రీవత, EkagrIvata
-n.
--unanimity;


ఏకఘాత, EkaghAta
-adj.
--linear;


ఏకచక్కెర, Ekacakkera
-n.
--[chem.] monosaccharide; any of the class of sugars (e.g., glucose) that cannot be hydrolyzed to give a simpler sugar;


ఏకజాతీయ, EkajAtIya
-adj.
--homogeneous;


ఏకటాకీగా, EkaTAkIgA
-adv.
--continuously;


ఏకతాళం,  EkatALaM
-n.
-- harmony;

ఏకత్వం, EkatvaM
-n.
--(1) unity; oneness;  (2) singularity;


ఏకదండి, EkadaNDi 
- n.
-- one who belongs to the non-dualistic philosophical sect;
-- జీవాత్మ పరమాత్మ ఒక్కటే ఆని నమ్మే అద్వైతపు ఆచార్యులని ఏకదండి అంటారు;


ఏకదళ, EkadaLa
-adj.
--[bio.] unifoliolate; having only one leaf;


ఏకదళబీజ, EkadaLabIja
-adj.
--[bio.] monocot;
---ఏకదళబీజ వృక్షం = monocot plant; Monocotyledons are any plants that have flower parts in multiples of three, leaf veins that run parallel and adventitious roots. Common examples include tulips, onions, garlic and lilies;


ఏకదిశాత్మకం, EkadiSAtmakaM
-n.
--unidirectional; one-dimensional;


ఏకదీక్షగా, EkadIkshagA
-adv.
--singlemindedly;


ఏకధాటిగా, EkadhATigA
-adv.
--continually; non-stop; ceaselessly;


ఏకధారగా, EkadhAragA
-adv.
--in one continuous stream;


ఏకపది, Ekapadi
-n.
--footpath; path; narrow path; 


ఏకబిగిన, Ekabigina
-adv.
--non-stop;


ఏకమాత్రకం, EkamAtrakaM
-adj.
--one-dimensional;


ఏకముఖ, Ekamukha
-adj.
--(1) homogeneous; 
--(2) uni-directional;
---ఏకముఖ ప్రవాహం = direct current; unidirectional flow.


ఏకరువు, Ekaruvu
-n.
--recitation; reciting a list of items; 


ఏకరూప, EkarUpa
-adj.
--uniform;


ఏకలింగ, EkaliMga
-adj.
--unisexual;


ఏకవచనం, EkavacanaM
-n.
--singular number;


ఏకశృంగం, EkaSRMgaM
-n.
--one-horned one; rhinoceros;


ఏకసంథ, EkasaMtha
-adj.
--one-time; once;


ఏకసంథాగ్రాహి, EkasaMthAgrAhi
-n.
-a person who can learn or memorize in one attempt;


ఏకసంయుక్తబీజ కవలలు, 
- n. pl.
-- ఒకే సారి పుట్టిన కవలలలో రెండు రకాలుంటాయి. ఒక అండం, రెండుగా విడిపోయి, రెండు శుక్ర కణాలతో సంయోగం చెందితే, అలా ఏర్పడ్డ పిల్లలని, ఏక సంయుక్త బీజ కవలలు అంటారు. ఇక్కడ పుట్టిన పిల్లలు, ఒకే లింగం కలిగి, ఇరువురు, ఎక్కువ పోలికలతో కనిపిస్తారు. ఇలా కాకుండా ఒకే సమయంలో రెండు అండాలు, రెండు శుక్ర కణాలతో, సంయోగం చెందితే, అప్పుడు ఏర్పడ్డ సంతానాన్ని, ద్విసంయుక్తబీజ కవలలు అంటారు. ఇక్కడ వేర్వేరు లింగాలు, తక్కువ పోలికలు కనిపిస్తాయి;

 
ఏకస్వం, EkasvaM      %e2t
-n.
--patent;


ఏకసాయం, EkasAyaM
-n.
--monoculture; growing the same crop again and again;


ఏకహరితఏకేను, EkaharitaEkEnu
-n.
--[chem.] monochloromethane; CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;Cl;


ఏకాంకిక, EkAMkika
-n.
--one-act play;


ఏకాండీ, EkAMDI
-adj.
--unsplit; whole; 


ఏకాంతం, EkaMtaM
-n.
--solitude; seclusion;


ఏకాంత, EkaMta
-adj.
--solitary; isolated;


ఏకాంతర, EkaMtara
-adj.
--alternate;


ఏకాంతర కోణం, EkaMtara kONaM
-n. 
--[math.] alternate angle; Alternate angles are angles that are in opposite positions relative to a transversal intersecting two lines. If the alternate angles are between the two lines intersected by the transversal, they are called alternate interior angles;


ఏకాంతవాసి, EkAntavAsi
-n.
--recluse;


ఏకాకి, EkAki
-n.
--solitary person; a person in solitude; 


ఏకాగ్రత, EkAgrata
-n.
--mental concentration; single-minded attention; 


ఏకాదశ, EkAdaSa
-adj.
--eleventh; 


ఏకాదశ వర్ష చక్రం, EkAdaSa varsha cakraM
-n.
--[astro.] eleven-year cycle; commonly the eleven-year cycle of solar activity;


ఏకాదశి, EkAdaSi
-n.
--the eleventh day of the bright or dark fortnight of the lunar calendar; 
-- ఏడాదికి 24 ఏకాదశులు వస్తాయి. సూర్యుడు ఉత్తరాయణానికి మారే ముందు వచ్చే ధనుర్మాస శుద్ధ ఏకాదశినే వైకుంఠ ఏకాదశి లేదా ముక్కోటి ఏకాదశి అంటారు;


ఏకాదేశం, EkAdESaM
-n.
--[gram.] one syllable replacing two individual syllables at the union of two words;


ఏకాధిపత్యం, EkAdhipatyaM
-n.
--totalitarianism;


ఏకీభవించు, EkIbhaviMcu
-v. i.
--agree; concur; 


ఏకీభావం, EkIbhAvaM
-n.
--agreement; concurrence; concord;


ఏకు, Eku
-n.
--(1) ginned cotton prepared for spindle; an elongated fluffed cotton ball used in manually spinning yarn;
--(2) lambast; criticize severely;   
-v. t.
--(1) gin; ginning of cotton; 
--(2) severely criticize;


ఏకేను, EkEnu
-n.
--methane; a hydrocarbon with one carbon atom; CH&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;; 


ఏకేశ్వరవాదం, EkESvaravAdaM
-n.
--monotheism;


ఏకైక, Ekaika
-adj.
- one and only;
-- (note) it is not &quot;only or unique;&quot;


ఏకోదరులు, EkOdarulu
-n. pl.
--uterine siblings; (lit..) born from the same uterus;


ఏగానీ, EgAnI  
-n. 
--a coin of the British era with a value of 2 pies; 2 దమ్మిడీలు = 1 ఏగానీ;


ఏగిస, Egisa
-n.
--a  large deciduous tree; [bot.] ''Pterocarpus marsupium'';
-- the bark is used as an astringent and for toothache, the flowers to reduce fever and bruised leaves for external application on boils and skin sores; 
--ఏగి; ఎర్ర ఏగిస; 


ఏగు, Egu
-v. i.
--go; depart;


ఏగుదెంచు, EgudeMcu
-v. i.
--come; arrive;


ఏటవాలు, EtavAlu
-adj.
--inclined; sloping; slanting;


ఏటా, ETA
-adv.
--every year; annually;


ఏటిపాల, ETipAla, 
- n. 
-- [bot.] ''Salix tertraperna''; 


ఏటేటా, ETETA
-adv.
--every year; annually;


ఏడాకుల పాల, EDAkula pAla
-n.
--Devil's tree; the Saptaparni tree; the seven-leaf tree; [bot.] ''Alstonia scholaris''; ''Alstonia venenata''; 
--This is a glabrous tree and grows up to 40 m (130 ft) tall; According to a TV report on 18 July 2020, these trees in Visakhapatnam have been emitting a foul-smelling odor and people are worried about the negative consequences of this plant; 
-- ఆల్ స్టన్ అనే శాస్త్రవేత్త పేరిట దీనిని అలా పిలుస్తున్నారు. ఒకప్పుడు ఈ వృక్షాల కలపను బడిపిల్లలు రాసుకునే పలకలు తయారు చేయటానికి వాడేవారట. అందుకే దీని శాస్త్రీయ నామంలో స్కాలరిస్ (scholaris) అనే శబ్దం వచ్చి చేరింది;
-- ఏడాకుల పొన్న; [Sans.]  సప్తపర్ణీ; 


ఏడాకుల మందులమర్రి, EDAkula maMdulamarri
-n.
-- a climbing shrub; [bot.] ''Cayratia pedata;''


ఏడాకుల మర్రి, EDAkula marri
-n.
--a large shrub with attractive yellow flowers; [bot.] ''Schefflera stellata;''


ఏడాది, EDAdi
-n.
--a year; 


ఏడి, EDi
-pron.
--where is he?


ఏడు, EDu
-n.
--(1) seven; (2) year;


ఏడుగురు, EDuguru
-pron. pl.
--seven people; 


ఏడ్చు, EDcu
-v. i.
--cry; weep;


ఏతం, EtaM
-n.
--a water lift; a counterpoise waterlift; a see-saw like manual devise used to pull out water from village wells, used especially to pull water for irrigation purposes in south Indian villages; a fascinating sight to see as laborers walk back and forth on a narrow high beamacross a fulcrum as a bucket goes up and down to pull the water up;
-- ఏతాము; see also  మోటబావి; దిగుడు బావి;


ఏతావాతా, EtAvAtA
-adv.
-- thus; finally; in conclusion; so far; thus far; so much; so many; in such a degree; meanwhile;


ఏదయినా, EdayinA
-adv.
--any; any item; anything;


ఏది, Edi
-pron.
-- which? which one?


ఏదుపంది, EdupaMdi
-n.
--porcupine;


ఏదుపంది కొయ్య, EdupaMdi koyya
-n.
--quill of a porcupine;


ఏదుము, Edumu  
-n. 
--a volumetric measure, equal to 5 తూములు; used to measure grain; (ety.) ఏను + తూము;


ఏనాది, EnAdi
- n.
-- a hill tribe; a tribe of forest dwellers; savage; 
--  అనాది; యానాది; గిరిజన తెగ నెల్లూరు, చిత్తూరు జిల్లాలలో అధిక సంఖ్యాకులుగా ఉన్నారు. వీరు పుట్టలు పొడిచి పాములనుచంపి, ఉసిళ్ళు లేక ఇసుళ్ళను, ఎలుకలు, పందికొక్కులవంటి rodents ని తింటారు; యానాదులు అనాదిగా పాములను చంపుతూ, వాటిని తింటూ నాగజాతి వారుగా, ఖాళీ పుట్టలలో నివసిస్తూ Mound Dwellers గానూ పేరొందారు;


ఏనుగు, Enugu
-n.
--(1) elephant; 
--(2) rook in chess; 
--(3) a measure of 64 tamarind seeds in a childrens game;


ఏనుగు చెట్టు, Enugu ceTTu
-n.
--sausage tree; [bot.] ''Kigelia pinnata''; హస్తి మేఢ్రపు చెట్టు; ఈ చెట్టు కాయలు ఏనుగు పురుషావయవాన్ని పోలి ఉండే కారణంగా దీనికాపేరు వచ్చింది; 


ఏనుగు పల్లేరు,  Enugu pallEru
- n.
-- [bot.]  ''Pedalium murex'' Linn.;


ఏనుగు బాదం,  Enugu baadaM 
- n.
-- [bot.]  ''Terminalia catappa;'' చెట్లు బాగా పెద్దవిగా పెరిగి మంచి నీడ ఇస్తాయి;


ఏపి చెట్టు, Epi ceTTu
-n.
--sal tree; [bot.] ''Hardwickia binata;''


ఏపిలు, Epilu
-n.
--apple; [bot.] ''Malus sylvestris;'' ''Pyrus malus;''


ఏపు, Epu
-adj.
--fine; sturdy; well-grown;


ఏపుకోతి, EpukOti
-n.
--ape;


ఏభై, Ebhai
-n.
--fifty; 


ఏమరుపాటు, EmarupATu
-n.
--inattention; off-guarded condition;
-- పరధ్యానం; 


ఏమ్యాదులు, Emyaadulu 
- n.
-- [gram.] ఏమి?, ఏవి?, ఏది?, అది, అవి, ఇది, ఇవి, కి, మరి, వగైరా. 


ఏమి, Emi 
- ?
-- why? 


ఏర్పడు, ErpaDu
-v. i.
--form; take shape;


ఏర్పాటు, ErpATu
-n.
--arrangement; formation;


ఏరు, Eru
-n.
--(1) rivulet; stream; a stream that is longer than 8 miles is called a river;
-- ఆమడ/నాలుగు కోసులు (8 మైళ్ళు) కన్న ఎక్కువ దూరం ప్రవహించే ఏటిని నది అంటారని నిఘంటువులో వివరణ.
-- ఏరు, సెలయేరు అనేవి ఎత్తైన ప్రదేశంనుండి పల్లపుప్రదేశంలోకి ప్రవహించే నిరంతర నీటిప్రవాహం. ఏరుకూ సెలయేరుకూ గల తేడా ఏమిటంటే సెలయేరు అనేది కొండలమీదనుండి, గుట్టలమీదుగా జలజలా ప్రవహిస్తూ ప్రవహిస్తూ చివరికి ఏ నదిలోనో ఉపనదిలోనో కలసిపోయేది. మిగిలిన వాటికి దీనికి ఉన్న ప్రత్యేక భేదం ఏమిటంటే సెలయేరు చేసే ఆహ్లాదకరమైన 'గలగల' శబ్దం.
-- (rel.) వాగు; వంక;
--(2) a ready-to-go plow and oxen; 
-v. t.
-- pick; gather;


ఏరుగు, Erugu
-v. t.
--defecate; excrete;


ఏరువాక, EruvAka
-n.
--a village ceremony preceding the plowing and sowing of seed; 
-- ఏరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధంగా ఉన్న నాగలి. ఏరువాక అంటే దున్నడానికి మొదలయే సమయం; ఆషాడ మాసం అనేది వ్యవసాయ పనుల్లో నిమగ్నమయ్యే సమయం. ఆషాడ మాసం పక్షం రోజులు ముందే జ్యేష్ట పౌర్ణమిని ఏరువాక పున్నమిగా పిలుస్తారు. వర్షాకాలం ప్రారంభమయ్యే సమయం; అపుడే దుక్కి దున్నడం మొదలు పెడతారు;


ఏలం, ElaM
-n.
--auction;


ఎలా, Ela
-adv. 
--why? 


ఏలకి, Elaki
-n.
-- (1) మలబార్ ఏలకి =  lesser cardamom; [bot.] ''Elettaria cardamomum;'' ఆకుపచ్చ ఏలకి; 
-- (2) పెద్ద ఏలకి = [bot.] ''Amomium aromaticum;''  బెంగాల్ ఏలకి;
-- (3) ముర్రుంగ్ ఏలకి =  [bot.] ''Amomium subulatum;'' నల్ల ఏలకి; 
-- పచ్చవి పచ్చిగా ఉన్నప్పుడే సేకరించి ఎండబెడతారు. నల్లవి పండేదాక ఆగి మంటమీద వేడి చేస్తారు. నల్లవి తీపి వంటకాల్లో ఎక్కువ వేస్తారు. దాన్లో ఉన్న పొగ రుచి, మెంతాల్ ఫ్లేవర్ అందుకు సరిపోతుందిట. పచ్చవి పైన తోలు వలిచి గింజలు నలగగొట్టి వాడుకుంటే, నల్లవి మొత్తం కాయ అంతా వాడుతారు.
--[Sans.]  ఏలా; సూక్ష్మ ఏలా; స్థూల ఏలా; తృటీః; ద్రావిడీ; త్విషా; 


ఏలికపాములు, Elikapaamulu 
- n.
-- [bio.] ''Ascaris lumbricoides;''
-- నులిపురుగులు are different;


ఏలినాటి శని, ElinaaTi Sani 
- n.
-- [astrol.] జన్మ రాశి నుంచి 12, 1, 2 స్థానాల్లో శని సంచరించే కాలాన్ని ఏల్నాటి శని అంటారు. ఈ మూడు రాశుల్లో మొత్తం ఏడున్నర సంవత్సరాలు సంచరించడం వల్ల దీనిని దీనిని ఏలినాటి శని అంటారు.

శని జన్మరాశిలో (అంటే శని ఒకటో స్థానంలో) సంచరిస్తున్నప్పుడు ఆరోగ్యభంగం, నీలపనిందలు, భాగస్వాములతో వివాదాలు, మనశ్సాంతి ఉండకపోవడం, ధనవ్యయం, రుణబాధలు,వృత్తి-ఉద్యోగం-వ్యాపారంలో చికాకులు, స్థానచలన సూచన ఉంటుంది. శని 12వ స్థానంలో సంచరించేటప్పుడు వ్యవహారాల్లో చిక్కులు, వ్యాపారాల్లో ఒడిదుడుకులు, ఊహించని మార్పులు, అనారోగ్యం, మందులు వాడకం, తరచూ ప్రయాణాలు ఉంటాయి; శని రెండవ రాశిలో సంచరిస్తున్నప్పుడు అన్ని పనులు అనుకున్నట్టే అనిపిస్తాయి కానీ ఏదీ పూర్తికాదు. అంటే ఆశ కల్పించి నిరాశపరుస్తాడు. ఇంకా అప్పుల బాధలు, అనారోగ్యం, మానసిక ఆందోళన ఉంటుంది.


ఏలు, Elu
-v. t.
--rule; reign; protect; administer;
- suff. indicates animal; తోడేలు; పొట్టేలు; తాబేలు; కుందేలు; 


ఏలుబడి, ElubaDi
-n.
--reign; administration;


ఏవగింపు, EvagiMpu
-n.
--dislike; distaste;


ఏసి, Esi 
-distributive suff.
--attached to a numeral;each; at a time; at the rate of;
---నాలుగేసి = four at a time.
---ఇద్దరేసి = in groups of two.


ఏస్పిరిన్, Espirin
-n.
--aspirin; acetylsalicylic acid; a medicine used to relieve pain and inflammation;


ఏహ్యభావం, ఏహ్యత, EhyabhAvaM, Ehyata
-n.
--hatred;

&lt;/poem&gt;

==Part 5: ఐ - ai==
&lt;poem&gt;
ఐక్యం, aikyaM
- n. 
-- unity, union; 
--- ఐక్యత సరి అయిన ప్రయోగం కాదు;


ఐచ్ఛిక, aicchika
-adj.
--optional;


ఐదవ, aidava  
-adj. 
--the fifth; the ordinal number 5; 


ఐదువ, aiduva
-n.
--a woman whose husband is alive; (ety.) అ + విధవ = one who is not a widow;


ఐమూలగా, aimUlagA
-adv.
--obliquely; diagonally; 


ఐశ్వర్యం, aiSvaryaM
-n.
--riches; wealth; prosperity;


&lt;/poem&gt;

|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]</text>
      <sha1>0ri7yabsnsvs2rbidw382v4fgiied1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు/ఒ-ఓ-ఔ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3013</id>
    <revision>
      <id>39291</id>
      <parentid>39277</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T21:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Part 5: ఔ - au */</comment>
      <origin>39291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14373" sha1="5dg9hjkvmo4wtfbn9zzfcwelyh4fbd0" xml:space="preserve">
=నిఘంటువు=

* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout. 
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.

16 March 2016.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;


==Part 1: ఒం - oM==
&lt;poem&gt;
ఒంకీ, oMkI
-n.
--(1) hanger; hook; (2) an ornament worn on the upper arm by women; 


ఒంగు, oMgu
-v. i.
--bend;


ఒంచిన, oMcina
-adj.
--bent;


ఒంచు, oMcu
-v. t.
--bend;


ఒంటద్దం, oMTaddaM
-n.
--monocle; one eyeglass;


ఒంటమి, oMTami
-n.
--hatred; enmity; 


ఒంటరి, oMTari
-n.
--(1) loner; a person in solitude; 
--(2) soldier; 


ఒంటరితనం, oMTaritanaM
-n.
--loneliness; (rel.) ఏకాంతం;


ఒంటి, oMTi
-adj.
--single; lone; one;


ఒంటె, oMTe
-n.
--camel; dromedary; Bactrian;
---ఒoటి మూపురం ఒంటె = dromedary; [bio.] Camelus dromedarius of the Camelidae family;
--- రెండు మూపురాల ఒంటె = Bactrian; [bio.] Camelus bactrianus of the Camelidae family;


ఒండుమట్టి, oMDumaTTi
-n.
--alluvial soil; deposit left on land after a flood; 


ఒంపు, oMpu
-n.
--curve; twist; crookedness; 
&lt;/poem&gt;

==Part 2: ఒ - o==
&lt;poem&gt;
ఒక, oka
-adj.
--(1) a; an; 
--(2) one;


ఒకటి, okaTi
-n.
--one;


ఒకటొకటిగా, okaTokaTigA
-adv.
--one by one;


ఒకడు, okaDu
-n. m.
--single man; one man;


ఒకతె, okate
-n. f.
--single woman; one woman;


ఒకప్పుడు, okappuDu
-adv.
--once upon a time; once;


ఒకరు, okaru
-pron.
--one person; one individual; 


ఒక వైపు, oka vaipu
-adj.
--one side;


ఒక సారి, okasAri
-adv.
--once;


ఒక మోస్తరు, okamOstaru
-adj.
--so so; mediocre;


ఒక్క, okka
-adj.
--one; emphatic form of one; only one;


ఒక్కమారు, okkamAru
-adv.
--once; only once;


ఒకానొక, okAnoka
-adj.
--a certain; some one or another;


ఒకానొకప్పుడు, okAnokappuDu
-adv.
--once upon a time; at one time in the past;


ఒకింత, okiMta
-adv.
--a little; a little bit;


ఒక్కుమ్మడి, okkummaDi
-adv.
--all of a sudden; all at once; 


ఒక్కొక్క, okkokka
-pron.
--each;


ఒక్కొక్కటి, okkokkaTi
-pron.
--one by one; one at a time;


ఒగరు, ogaru
-n.
--astringent taste; one of the fundamental tastes; sort of numb sensation left in the mouth due to the phenols and tannins in certain raw vegetables and green fruits; these chemicals cause a shrinkage of the cell surface; this sensation of shrinkage of the oral tissue is what this “taste” is all about; [see also] కస;


ఒగర్చు, ogarcu
-v. i.
--gasp; pant;


ఒగర్పు, ogarpu
-n.
--gasping; panting;


ఒజ్జ. ojja     %e2t
-n.
--teacher; guide; 


ఒజ్జబంతి, ojjabaMti   %e2t
-n.
--model; exemplar; (lit) row written by teacher;


ఒట్టు, oTTu
-n.
--oath; 


ఒడంబడిక, oDaMbaDika
-n.
--agreement; compact; covenant; treaty; 


ఒడలు, oDalu
-n.
--body; 


ఒడి, oDi
-n.
--the lap; the seat formed by a sitting persons thighs;


ఒడిసెల, oDisela
-n.
--slingshot; sling used to hurl pebbles; 


ఒడుదుడుకు, oDuduDuku
-n.
--unevenness; minor trouble; 


ఒడుపు, oDupu
-n.
--suitable position; opportune moment; opportunity;


ఒడ్డు, oDDu
-n.
--(1) girth; 
--(2) shore; bank; beach;
---ఒడ్డు, పొడుగు = height and weight.
-v. t.
--(1) bet; 
--(2) put; place; lay;


ఒత్తు, ottu
-n.
--(1) backing or thick pad used to support a writing paper; 
--(2) aspiration; a diacritical mark, like a vertical dash, used in Telugu to indicate emphasis on a consonant; 
-v. t. 
--press; squeeze; push;


ఒత్తి, otti
-n.
--wick;
---కాకరపువ్వొత్తి = sparkler; a firework.
---కొవ్వొత్తి = fat candle.
---మైనపు ఒత్తి = wax candle.


ఒత్తిగిల్లు, ottigillu
-v.i.
--lie on ones side; turn to ones side;


ఒత్తిడి, ottiDi
-n.
--pressure; obligation; compulsion;


ఒత్తిడి చేయు, ottiDi cEyu
-v. t.
--pressure; urge; obligate; compel; press;


ఒప్పందం, oppaMdaM
-n.
--agreement; contract;


ఒప్పజెప్పు, oppajeppu
-v. t.
--(1) hand-over; 
--(2) recite from memory;


ఒప్పు, oppu
-n.
--(1) right; correct; (ant.) తప్పు;
--(2) beauty; charm; 


ఒప్పుకొను, oppukonu
-v. i.
--(1) agree; consent; assent; confess; 
--(2) allow; permit;


ఒప్పునామా, oppunAmA
-n.
--permit; a document giving written permission;


ఒప్పేసుకొను, oppEsukonu
-v. i.
--confess; admit; come clean;


ఒయ్యారి,  oyyAri
- n.
-- an attractive woman; a fashionable woman; an enticing woman; 


ఒరంగుటాను, oraMguTAnu
-n.
--orangutan; a large monkey-like animal of the ape family;


ఒరిపిడి, oripiDi
-n.
--(1) rubbing; abrasion 
--(2) irritation; friction;


ఒరుగు, orugu
-v. i.
--(1) lean; bend; 
--(2) lie down; recline;


ఒరుపులు, orupulu  
-n.  pl.  
--chilbains;


ఒరుసుకొను, orusukonu 
- v. t. 
--girdle; touch; go around; embrace;


ఒలంతం, olaMtaM
-n.
--alcohol; generic name for the alcohol family of chemicals; (lit.) a chemical whose name ends with the sound &quot;ol&quot;;


ఒలుకు, oluku
-v. i.
--spill; spill-over; ooze; pour;


ఒలుకుదారి, olukudAri
-n.
--[engin.] spillway; the channel through which excess water held behind a dam escapes downstream;


ఒలుచు, olucu
-v. t.
--peel; skin;


ఒల్లెంక, olleMka
-n.
--a prickly fish with poisonous flesh; [bio.] ''Tetrodon hispidus'';


ఒళ్లు, oLlu
-n.
--body;


ఒళ్లుచేయు, oLlucEyu
-v. i.
--put on flesh; gain weight;
&lt;/poem&gt;

==Part 3: ఓం - OM==
&lt;poem&gt;
ఓం, OM
-n.
--aum; the aural symbol of the Supreme power behind this universe; the remnant of the sound of the Big Bang;


ఓంకారం, OMkAraM
-n.
--aum; the &quot;aural symbol&quot; of the Supreme power behind this universe; 


ఓంప్రథమంగా, OmprathamaMgA
-adv.
--at the very beginning;
&lt;/poem&gt;

==Part 4:  ఓ -  O==
&lt;poem&gt;
ఓకు, Oku
-n.
--(1) point value in a card game; 
--(2) telescope;


ఓకుల వేలం, Okula vElaM
-n.
--a card-game in which players bid to make so many tricks if they get the chance to play; a card-game similar to Bridge;


ఓగిరం, OgiraM
-n.
--food;


ఓగు, Ogu
-n.
--evil; misfortune; harm;


ఓజస్సు, Ojassu                          %e2t
-n.
--vigor; energy; inherent capacity;
--శారీరక బలం; సామర్థ్యం; 
--(rel.)  తేజస్సు = bright appearance; apparent brightness;


ఓజోమయ, OjOmaya
-adj.
--vigorous; energetic;


ఓటమి, OTami
-n.
--defeat;


ఓటి, Oti
-adj.
--cracked; leaky; 
---ఓటి కుండ = leaky earthen pot.


ఓటు, OTu
-n.
--vote; ballot;


ఓటరు, OTaru
-n.
--person with a right to vote; enfranchised person;


ఓడంగి, ODaMgi
-n.
--sailor; shipman;


ఓడ, ODa
-n.
--ship; boat; ocean liner; vessel;


ఓడరేవు, ODarEvu
-n.
--pier for ships; quay (pronounced, key); harbor; shipyard; jetty;


ఓడించు, OdiMcu
-v. t.
--defeat; vanquish;


ఓదార్చు, OdArcu
-v. t.
--comfort; console; emphatize; 


ఓనమాలు, OnamAlu
-n.
--alphabet; the first letters of a sacred alphabet which are used to initiate a child to schooling;


ఓపిక, Opika
-n.
--energy; stamina; (rel.) పని; శక్తి; బలం; త్రాణ;


ఓమపు చెట్టు, Omapu ceTTu
-n.
--Bishop's weed;


ఓర, Ora
-adj.
--inclined to a side; sideways;
---ఓరచూపులు = side glances.
---ఓరపాక = a covered verandah.
-n.
--side;


ఓరిమి, Orimi
-n.
--patience; 


ఓరుచు, Orucu
-v. i.
--bear; endure; suffer;


ఓర్పు, Orpu
-n.
--patience; endurance;


ఓలలాడు, OlalADu
-v. i.
--paly in water;playfully bathe in water;


ఓల్టు, OlTu
-n.
--[phy.] Volt; a unit of electrical voltage; electromotive force or potential difference; named after Alessandro Volta; one volt of potential difference will cause a current of one ampere through a one ohm resistor;


ఓషధి, Oshadhi
-n.
--medicinal herb; an annual plant; a plant that dies after it seeds;


ఓష్ఠములు, OshTamulu
-n.
--labials; sounds formed with the lips, such as b, m, p;


ఓష్ఠగ్రంథులు, OshTagraMthulu
-n.
--labial glands; glands in the mouth;


ఓహరిసాహరిగా, OharisAharigA
-adv.
--pell-mell; in a rout; 
&lt;/poem&gt;

==Part 5: ఔ - au==
&lt;poem&gt;

ఔత్సాహికులు, outsAhikulu 
- n. pl. WRONG spelling, see ఉత్సాహవంతులు


ఔద్ధత్యం, auddhatyaM
- n.
-- rudeness; roughness; arrogance; insolence; 
-- ఉద్ధతత్వము; ఏపు; బలుపు; అతిశయము; గర్వము; పొగరు; పొగరుబోతుతనం; 


ఔదార్యపూరిత, oudAryapUrita
- adj.
--benevolent; 

ఔద్గాత్రం, oudgAtraM
-n.
--the procedure for reciting Sama Veda, a part of the training of Hindu priesthood;
-- see also స్మార్తం;


ఔపవిభక్తికములు, oupavibhaktikamulu
- n. pl.
-- [gram.] sub-cases; 
-- ఉప విభక్తులు; ఒక సమాసమున కానీ, ద్వితియా విభక్తి చేరినప్పుడు కానీ, వాటి సమీపమున చేరు ఉప విభకులు (లేదా, ప్రత్యయములు);  ఇవి ఇ, టి, తి;
-- ఉదా: ఊరు + ఇ + లో = ఊరిలో; తాడు + టి + ని = తాటిని; నూయి + తి + లో = నూతిలో;  

   
ఔపోసన పట్టడం, oupOsana paTTaDaM 
- n.
-- the process of ceremoniously taking a sip of water before eating;
-- ఆపః అశనం = ఆపోశనం [ఆపః =నీళ్ళు. అశనం = ఆహారం.] = నీళ్ళు నోటిలో గ్రహించడం.
-- భోజనంలో మొదట గాయత్రీ మంత్రంతో ఆహారం ప్రోక్షించి (అంటే శుద్ధి చేసి,) మరో మంత్రం చెబుతూ పరిషేచనం చేసి, &quot;అమృతమస్తు&quot; అంటూ పుడిసెడు జలం (ఒక్కసారి మాత్రమే) నోట పోసుకొంటారు. తర్వాత పంచ ప్రాణాహుతులిచ్చి (ఉదరంలోని వైశ్వానరాగ్నికి ) మౌనంగా భోజనం చేస్తారు. చివరలో &quot;అమృతాపిధానమసి&quot; అమృతం మూసిపెట్టడం. అగుగాక ! (ఉదరం ఒక కలశం వంటిది. దానిలో అమృతం (అన్నం) ఉంచి మూత వేయడం. ఇది ఉత్తర ఆపోశన మంత్రం;


ఔరసుడు, ఔరసుడు - న.
-- n.
-- a male child born to a person and his legally married wife;
-- తనకూ, తన ధర్మ పత్నికీ పుట్టిన కొడుకు;
-- ఔరసుడు, క్షేత్రజుడు, దత్తుడు, క్రీతుడు, స్వయం దత్తుడు, మొదలైన 8 విధాల సంతానాలను మనుస్మృతి చెప్పింది;
-- కొడుకులు అనేకరకాలుగా వుండవచ్చు. కడుపున పుట్టినవారైతే ఔరసులు, భార్య కాక వేరే స్త్రీయందు పుట్టినవారు క్షేత్రజులు, కూతురి కొడుకులు దౌహితృలు. వీరేకాక మానసికంగా పుత్రసములుగా భావింపబడేవారు మానసులు: విద్యార్థులు, చెరువులు, ఆలయాలు కూడా సంతానం గానే పరిగణిపబడ్డాయి! దీని అర్థం ప్రతివారూ సంతానం ద్వారా ప్రజాభివృద్ధికి ఉపయోగపడాలి; అలా కాకుంటే ప్రజోపకార కార్యాలద్వారా సమాజానికి ఉపయోగపడటమే జన్మసార్థకత అనే కదా అర్థం.
 

ఔషధము,  aushadhamu
- n.
-- drug; medicine;
&lt;/poem&gt;

|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]</text>
      <sha1>5dg9hjkvmo4wtfbn9zzfcwelyh4fbd0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు/క-ఖ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3014</id>
    <revision>
      <id>39292</id>
      <parentid>39158</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T22:33:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Part 2: క - ka */</comment>
      <origin>39292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="190046" sha1="ldzv4hyyq5uggo7rcsqa6emw7v213ec" xml:space="preserve">
=నిఘంటువు=

* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout. 
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.

16 March 2016.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;


==Part 1: కం - kaM==
&lt;poem&gt;
కంకణం, kaMkaNaM
-n.
--(1) bracelet; 
--(2) bangle; 
--(3) a bracelet worn on the wrist or ankle as a mark of taking a vow;


కంకణం కట్టుకొను,  kaMkaNaM kaTTukonu
-ph.
-- take a vow; commit oneself to a task;


కంకర, kaMkara
-n.
--gravel; road metal; (esp.) the stones used in road building; Gravel often has the meaning a mixture of different size pieces of stone mixed with sand and possibly some clay;


కంకాళం, kaMkALaM
-n.
--skeleton;


కంకి, kaMki
-n.
--ear of grain; seedhead;


కంఖాణి, kaMkhANi
-n.
--a horse of good pedigree; an Arabian horse;


కంగారు, kaMgAru
-n.
--(1) agitation; anxiety; confusion; 
--(2) kangaroo; a marsupial native to Australia;


కంగుతిను, kaMgutinu 
-v. i. 
--lose; take a loss; get defeated; get humiliated; get embarrased; 


కంగుమను, kaMgumanu
-v. i.
--produce a clangy metallic sound; 


కంచం, kaMcaM
-n.
--dinner plate; (lit.) plate made out of bronze; కంచుతో చేసినది కనుక కంచం;


కంచరం, kaMcaraM
-n.
--carriage; cart;


కంచర, kaMcara
-adj.
--hybrid;


కంచర గాడిద, kaMcara gADida
-n.
--mule; (lit.) hybrid donkey; the offspring of a mare and a jackass; (ety.) this word probably came about because mules are mostly used to carry goods or pull carts;


కంచరి, kaMcari
-n.
--bronzesmith; coppersmith; brazier;


కంచు, kaMcu
-n.
--bronze; bell metal; an alloy of copper and tin;


కంచుకం, kanchukaM
- n.
-- (1) jacket; (2) slough; the outer skin left by a snake; 


కంచు కాగడా, kaMcu kAgaDA
-n.
--bronze torch; bright torch;


కంచుకోత్సవం, kanchukOtsavaM 
- n.
-- పూర్వం కంచుకోత్సవం అనేది వైష్ణవాలయాలలో జరిగేది. ముక్తి పొందవలెనని కోరిక ఉన్న స్త్రీలు తమ రవికెలని ఒక గదిలో ఉంచేవారు. వైష్ణవ స్వాములు ఆ గదిలోకి వెళ్లి ఎవరికీ చేజిక్కిన రవికెని వారు తీసుకునేవారు. ఆ రవికె ఎవరిదైతే ఆ స్త్రీ ఆ సవాలుతో పవళింపు సేవ చెయ్యాలి. అది సాక్షాతూ శ్రీకృష్ణ పరమాత్మతో పవళింపు సేవ చేసినంత పుణ్యమని భావిచేవారుట. బ్రిటిష్ వారి ఏలుబడిలో ఈ ఉత్సవం నిషేధించబడిందిట. ఈ ఉదంతం ఆంద్ర సచిత్ర వారపత్రిక 31-12-52 సంచికలో ప్రశ్నలు-సమాధానాలు శీర్షికలో ఉంది. పండగనాడు కూడా మొగుడేనా అన్న నానుడికి ఇది మూలం అని అంటారు.     


కంచు యుగం, kaMcu yugaM
-n.
--bronze age; the period of time between stone age and iron age; circa 4000 B. C. E;


కంచి, kaMci
-n.
--short for కాంచీపురం, a holy place in South India;


కంచి గరుడ సేవ, kaMci garuDa sEva
-ph.
--[idiom] futile effort; unrecognized effort; 
-- కంచి గరుడ సేవ అంటే వృథా నిరీక్షణ; పెద్దగా ఉపయోగం లేని పని, బండ చాకిరి లాంటిది చేసి దాని నుండి ఏమాత్రం లాభం, ఫలితం లేకపోతే అలాంటిదాన్ని &quot;కంచి గరుడ సేవ&quot; అని అనడం జనవ్యవహారం లోకి వచ్చింది. దీని వెనుక కథ: కంచిలో వరదరాజస్వామికి విపరీతంగా అలంకారం చేస్తారు. దీనికి బాగా సమయం పడుతుంది. అంతకు చాలాసేపటికి ముందే గరుడ వాహనాన్ని తీసుకువచ్చి రాజగోపురం ముందు నిలుపుతారు. ఆ తరవాత రెండు మూడు గంటలకు అలంకారంతో ఉన్న ఉత్సవమూర్తిని తెచ్చి వాహనం ఎక్కిస్తారు. అంతసేపూ గరుత్మంతులవారు అలా నిరీక్షిస్తూ ఉంటారు. అలా ఎందుకు చాలాముందే గరుడుని తెచ్చి, వీధిలో పెట్టటం అంటే, ప్రసార సాధనాలు లేని ఆ రోజుల్లో ఉత్సవం మొదలు కాబోతుందని జనానికి తెలిసి, ఆ వార్త ఊరంతటా పాకి, ఉత్సవంలో విశేష ప్రజానీకం చేరటానికి.


కంచె, kaMce
-n.
--fence; hedge; a fence made out of thorny material; a living fence;


కంటకం, kaMTakaM
-n.
--(1) thorn; barb; 
--(2) crow; 
--(3) plague; evil;


కంటకుడు, kaMTakuDu
-n.
--tormentor;


కంటి, kaMTi
-adj.
--related to the eye; possessive form of కన్ను;


కంటికంత, kaMTikaMta
-n.
--eye-hole; eyelet; a small hole in a front door that permits people inside to see who is outside;


కంటికటకం, kaMTikaTakaM
-n.
--lens in the eye;


కంటిపాప, kaMTipApa
-n.
--pupil in the eye;


కంటిరెప్ప, kaMTireppa
-n.
--eyelid;


కంటె, కన్న, kaMTe, kanna
-p.p.
--than; rather than; other than;
-n.
--(1) collar; 
--(2) an ornament in the shape of a ring worn by women around their neck;


కంటె ఎముక, kaMTe emuka
-n.
--collar bone; clavicle;


కంఠం, kaMThaM
-n.
--(1) throat; 
--(2) voice; 
--(3) neck; 
--(4) [phonet.] glottis;


కంఠమాల, kaMThamAla
- n.
-- necklace; 


కంఠబిలం, kaMThabilaM
-n.
--glottis;


కంఠతాపట్టు, kaMThatApaTTu
-v. t.
--to learn by heart; to commit to memory;


కంఠమణి, kaMThamaNi
-n.
--Adam's apple;


కంఠశోష, kaMTha SOsha
-n.
--strain to the throat; used to refer to strain caused by talking with no useful result; unproductive talk;


కంఠసర్పి, kaMThasarpi  
-n. 
--diphtheria; Diphtheria is a serious infection caused by strains of bacteria called Corynebacterium diphtheriae that make toxin (poison). It can lead to difficulty breathing, heart failure, paralysis, and even death;


కంఠ్య, kaMThya
-adj.
--back; glottal;


కంఠ్యములు, kaMThyamulu
-n.
--velars; gutturals; క, ఖ, గ, ఘ, ఙ;


కంఠాణి, kaMThANi
-n.
--awl; a sharp stout needle useful to make holes through leather or stacks of paper;


కంఠ్యాచ్చులు, kaMThyAcculu
-n.
--[phonet.] back vowels; vowels uttered from the back of the throat;


కంఠోష్ట్యములు, kaMThOshTyamulu
-n.
--[phonet.] glotto-labials;  a type of vowel sound used in some spoken languages; 


కండ, kaMDa
-n.
--(1) muscle; biceps; 
--(2) meat of a fruit; 
--(3) hardened sugar;


కండకావరం, kaMDakAvaraM
-n.
--arrogance;


కండపుష్టి, kaMDapushTi
-n.
--muscle strength;


కండబలం, kaMDabalaM
-n.
--strength of the biceps; ability to fight;


కండరం, kaMDaraM
-n.
--muscle;


కండ్లకలక, kaMDlakalaka
-n.
--conjunctivitis; a contagious infection of the eye;


కండువా, kaMDuvA
-n.
--shoulder cloth; a towel-like upper garment typically worn by men on their shoulder; 


కండ్లు, kaMDlu
-n. pl.
--eyes;


కంత, kaMta
-n.
--slit; small hole; eyelet; aperture;


కంతి, kaMti
-n.
--(1) bump; swelling caused by a bruise; 
--(2) tumor;


కందం, kaMdaM
-n.
--a type of poetic meter;


కంద,  kaMda
- n.
-- corm; elephant-foot yam; [bot.] ''Amorphophallus campanulatus'' of the Araceae family;  ''Typhonium orixenese'';
-- గ్రీకు భాషలో ‘ఎమార్ఫోస్' అంటే ‘ ఒక నియమిత ఆకారం లేని' అని అర్థం. ‘గంట ఆకారంలో ఉన్న’ దీని పుష్ప గుచ్ఛాన్ని బట్టి దీనికి ‘కాంపాన్యులేటస్’ అనే పేరు వచ్చింది;
-- కందలో తీట కంద, తియ్య కంద అని రెండు రకాలున్నాయి. తీట కంద గడ్డ (Corm) అర్ధ గోళాకారంలో, ముదురు గోధుమ వన్నెలో నున్నగా ఉంటుంది. దాన్ని చిన్నచిన్న ముక్కలుగా కోసి నేలలో పాతిపెడితే ప్రతి ముక్క నుంచి మొక్క మొలుస్తుంది. తీట కందలోని దురద దాన్ని ముక్కలు కోసి నీళ్ళతో వండి పారవంచితే పోతుంది. అప్పుడే తవ్వి తీసిన తీట కంద గడ్డలు మరింత దురదగా ఉంటాయి. వాటిని కొంతకాలం నిల్వ ఉంచితే వాటిలోని దురద కొంతమేరకు తగ్గుతుంది.ఇక తియ్య కంద గడ్డకు మొత్తం ఒళ్లంతా కాయల్లా చిన్న గడ్డలుంటాయి. ఈ చిన్న గడ్డల్ని పిల్ల గడ్డలు (Cormels ) అంటారు. పాతిపెట్టిన ఇలాంటి ప్రతి చిన్న గడ్డ నుంచీ ఒక తియ్య కంద మొక్క మొలుస్తుంది. 
-- కంద దుంపలో ఉండే కాల్షియం ఆగ్జలేట్ (Calcium Oxalate) అనే రసాయనిక పదార్ధం కారణంగా పచ్చి కంద తింటే, నోటిలోనూ గొంతులోనూ విపరీతమైన వికారంతో కూడిన దురద వస్తుంది. తియ్య కందలో ఈ దురద కలిగించే స్వభావం తక్కువగా ఉంటుంది. తీట కందలో దురద ఎక్కువ. ఇక అడవి కందలోనైతే దురద విపరీతం; 
-- వజ్ర కంద =  వన కంద = అడవి కంద = [bot.] ''Amorphophallus sylvaticus'' is poisonous but has medicinal uses; 
-- [Sans.]  సూరణ;  అర్శోఘ్న; -- తీటకంద; తియ్యకంద; వజ్రకంద; వనకంద;  
--[Sans.] సూరణ; అర్శోఘ్న; కన్‌ద; 


కందకం, kaMdakaM
-n.
--moat; a wide; water-filled trench around fortifications;


కందమూలములు, kaMdamUlamulu
-n. pl.
--roots and tubers; typically, edible stuff found under the soil;


కందరం, kaMdaraM
-n.
--cave;


కందలి,  kaMdali
- n.
-- [bot.] ''Musa superba''; the tree bears red flowers only after the ground has been moistened by monsoon rains;

కందాయం, kaMdAyaM
-n.
--trimester; a duration of four months, a term widely used in astrology;


కంది, kaMdi
-adj.
--red gram; pigeon pea; Congo pea; toor dal; a kind of lentil used in soups; [bot.] Cajanus cajan; Cajanus indicus; 
-- [Sans.] అఢకీ; తువరీ; 


కందిగుండ, kaMdiguMDa
-n.
--a spicy powder made from lightly fried red gram; this powder is mixed with rice and eaten;


కందిచేను, kaMdicEnu
-n.
--field of red gram crop;


కందిపప్పు, kaMdipappu
-n.
--split red gram; toor dal;


కందిరీగ, kaMdirIga
-n.
--hornet; wasp; yellow jacket; [biol.] Vespa crabro;


కందు, kaMdu
-n.
-- (1) child; infant; (2) blemish; black spot; (3) defect; (4) distress: 
-v. i.
--redden; develop a reddish spot;


కందుకం, kaMdukaM
-n.
--ball; 


కందువ, kaMduva
-n.
--(1) token; mark; 
--(2) place; locality; 
--(3) device; contraption;


కందులు, kaMdulu
-n.
--red gram; pigeon pea; Cadjan pea; dal; [bot.] Cajanus indicus of Leguminosae (pea) family;


కందెన, kaMdena
-n.
--(1) lubricant; grease; 
--(2) lubrication;


కందెనబిళ్ల, kaMdenabiLla
-n.
--washer; leather or metal washer placed on an axle before a wheel is mounted;


కంపం, kaMpaM
-n.
--quake; trembler; vibration;
---చంద్రకంపం = moonquake.
---భూకంపం = earthquake.
---శుక్రకంపం = venusquake.


కంప, kaMpa
-n.
--thorny plant;


కంపగోడ, kaMpagODa
-n.
--hedge of thorny plants;


కంపచెట్టు,  kaMpacheTTu
-n.
-- [bot.] ''Prosopis juliflora'' of the Fabaceae family; a kind of mesquite;
-- The seeds were received from Jamaica and sown in South India during 1877. While various species of Prosopis were introduced at the time, ''P. juliflora'' has spread over large areas in most of the arid and semi-arid regions of India; This has become an invasive weed in several countries where it was introduced. It is considered a noxious invader in Ethiopia, Hawaii, Sri Lanka, Jamaica, Kenya, the Middle East, India, Nigeria, Sudan, Somalia, Senegal, South Africa, Namibia, and Botswana. It is also a major weed in the southwestern United States. It is hard and expensive to remove as the plant can regenerate from the roots;
-- ఫారం చెట్టు; 


కంపనం, kaMpanaM
-n.
--[phy.] vibration; (rel.) డోలనం = oscillation;


కంపన తలం, kaMpana talaM
-n.
--[phy.] plane of vibration;


కంపరం, kaMparaM
-n.
--shiver; as in shivering with fever shivering with anger;


కంపు, kaMpu
-n.
--(1) malodor; foul smell; 
--(2) scent; smell; odor;


కంపుకొట్టే,  kaMpukoTTE
- adj. 
-- malodorous; mephitic;


కంబం, kaMbaM
-n.
--pillar; post; mast;
---ఉరి కంబం = gallows.


కంబళి, kaMbaLi
-n.
--(1) rug; carpet; 
--(2) a thick blanket;
---నేల కంబళి = rug; carpet, floor rug.
---కంబళి పురుగు = hairy caterpillar.


కంసాలి, kaMsAli
-n.
--goldsmith; (lit.) bronzesmith;


కంసాలి పిట్ట, kaMsAli piTTa  
-n. coppersmith; 
--[bio.] ''Megalaima haemacephala;''


&lt;/poem&gt;

==Part 2: క - ka==
&lt;poem&gt;
 
కకపిక, kakapika
-n.
--tumult; confusion; 


కక్క, kakka
-n.
--uncle; father’s younger brother;


కక్కసము, kakkasamu
-n.
--hardship; rigidity; 


కక్కసు, kakkasu
-n.
--latrine; [Dutch] kak = stool, huis = house;


కక్కి, kakki
-n.
--aunt; mother’s younger sister;  
-- (note) పిన్ని is wife of father's younger brother;


కకుభ,  kakubha
- n.
-- [bot.] ''Termilania arjuna''of the Combretaceae family; 
--this tree produces clusters of flowers at the end of hot season; The arjuna is one of the species whose leaves are fed on by the Antheraea paphia moth which produces the tassar silk, a wild silk of commercial importance;
-- తెల్ల మద్ది; 


కకుర్తి, kakkUrti
-n.
--miserliness; cheap taste; want; 


కక్కు, kakku
-n.
--(1) vomit; 
--(2) sawtooth;
-v. i.
--vomit; spew;


కక్ష, kaksha
-n.
--grudge; revenge; vengeance;


కక్ష్య, kakshya
-n.
--(1) thread worn around the waist; 
--(2) orbit; trajectory;


కచ్చ, kacca
-n.
--(1) crotch, the junction whence the legs separate from the torso; 
--(2) the end of the traditional lower garment of Indian men or women that goes between the legs;


కచ్చడం, kaccaDaM
-n.
--(1) garter belt; a belt with elastic suspenders used by women as underwear; 
--(2) loin-cloth;
-- (ety.)  కచ్చ + అడ్డం = కచ్చకి అడ్డంగా ఉన్నది;
---ఇనప కచ్చడం = chastity belt.


కచ్చా, kaccA
-adj.
--(1) raw; unripe; green; crude; 
--(2) unfinished; current; not closed; 
--(3) inferior; 


కచిక, kacika
-n.
--ash of burned cow-dung; this ash is often used as a tooth powder;


కచికపదం, kacikapadaM
-n.
--palindrome; any word or phrase that reads the same both forward and backward. &quot;Able was I ere I saw Elba&quot; is a well known palindromic sentence. &quot;Malayalam&quot; is the longest known palindromic word (though a proper noun) in English. There are palindromic poems in Telugu;
-- same as భ్రమకం; 


కచ్చితం, kaccitaM
-adj.
--exact; strict; 


కచ్చూరం, kaccUraM
-n.
--round zedoary; an aromatic root from the turmeric family; [bot.] ''Curucuma zedoaria;''
-- same as కచోరము


కచేరీ, kacErI
-n.
--(1) office; 
--(2) court; 
--(3) concert; musical concert;


కచోరము,  kachOramu
- n.
-- zedoary; [bot.] ''Curcuma zedoaria'' of the Zingiberaceae family;
-- కచ్ఛూరకము,  గందకచోరము, తెల్ల పసుపు; 
[[File:Curcuma_zedoaria_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-048.jpg|thumb|right|కచోరము]]


కజ్జా, kajjA
-n.
--minor quarrel; other progressively violent quarrels are తగవులాట, దెబ్బలాట; కొట్లాట; పోట్లాట;


కజ్జూరం, kajjUraM
-n.
--date fruit; [bot.] ''Phoenix dactylifera''; 
-- same as కర్జూరం;


కటకం, kaTakaM
-n.
--(1) lens; 
--(2) name of a town in the state of Orissa;
---కంటి కటకం = eye lens.
---కుంభ కటకం = convex lens.
---కుంభాకార కటకం = convex lens.
---పుట కటకం = concave lens.
---పుటాకార కటకం = concave lens.
---సన్నికర్ష కటకం = contact lens.
---స్పర్శ కటకం = contact lens.


కటకటాలు, kaTakaTAlu
-n.
--(1) banisters; rails; railings; 
--(2) jail; prison;


కట్ట, kaTTa
-n.
--(1) bundle; stack; roll; pile; wad; 
--(2) bank; levee; embankment; 
--(3) dais; elevated platform;


కట్టకడలు, kaTTakaDalu
-n. pl.
--the dots and dashes of telegrahic Morse Code;


కట్టడం, kaTTaDaM
-n.
--(1) structure; 
--(2) building;
---అయిఫిల్ టవరు పేరిస్‌లో ముఖ్యమైన కట్టడం = the Eiffel Tower is an important structure in Paris.


కట్టడి, kaTTaDi
-n.
--(1) structure; construction; 
--(2) discipline; rule; restriction;
---రక్తచందురపు బణువు యొక్క కట్టడి చాలా క్లిష్టమైనది = the structure of the hemoglobin molecule is very complex.


కట్టలాణి, kaTTalANi
-n.
--Khatlan horse; a black horse with a white mane and tail;


కట్నం, kaTnaM
-n.
--(1)  a cash gift; 'కట్నం' అన్నది ఒక కానుక లేక బహుమతి. సాధారణంగా తక్కువ స్థాయిలో ఉన్నవారు ఎక్కువ స్థాయిలో ఉన్నవారికి సమర్పించుకొనేది కట్నం. సామంత రాజులు చక్రవర్తికి, ఉద్యోగులు అధికారికి ఇచ్చే బహుమతిని కట్నం అనొచ్చు. అలాగే పెళ్లికూతురి తండ్రి వరునికి ఇచ్చుకొనే సొమ్ము, కానుకలు 'వరకట్నం' అయింది; కనుక వరకట్నం ఎంత ఇచ్చినా అది ఆ మగవాడి 'ఎంటైటిల్మెంట్' అవుతుంది కానీ అతడు అమ్ముడు పోయినట్లు కాదు; see also శుల్కం;
--(2) dowry; often, the dowry paid by a girl's parents to a boy at the time of the wedding; can also mean the fee paid by a boy to get a girl, but this practice is no longer in vogue; 
--(3) award; typically a cash award given for display of talent or scholarship;


కట్లపాము, kaTlapAmu
-n.
--Russell's viper; banded krait; a venomous snake with black stripes;


కట్లసొర్ర, kaTlasorra
-n.
--a fish; [bio.] ''Galeocerdo rayneri;''


కట్ఫల వృక్షం,  kaTphala vRkshaM
- n.
-- [bot.] ''Myrica nagi'';


కటాక్షం, kaTAkshaM
-n.
--grace; favorable look;


కట్రాయి, kaTrAyi
-n.
--(1) a flagged floor; a floor paved with stones; 
--(2) any natural geological formation that looks like a flagged floor;


కట్టిటిక, kaTTiTika  
-n. 
--cobbled floor; cobbled pavement; a floor paved with bricks;


కట్టిపెట్టు, kaTTipeTTu
-v. t.
--(1) bring under control; close; 
--(2) build; construct something on behalf of someone;


కటిక, kaTika
-adj.
--(1) raw; green; unripe; unaltered; unadorned; 
--(2) total; complete;
---కటిక కాయ = raw, green fruit.
---కటిక చీకటి = pitch darkness.
---కటిక దరిద్రుడు = downright pauper.
---కటిక పచ్చడి = chutney made from raw, unsoaked pulses.
---కటిక నేల = bare floor; bare ground.


కటుక రోహిణి, kaTuka rOhiNi
-n.
--black hellebore; Piccorriza; [bot.] ''Picrorriza kurroa;'' 
-- a small, hairy, perennial medicinal herb with woody rhizomes; 
-- కుటికి;


కటువు, kaTuvu
-adj.
--harsh; pungent;


కటుకరోహిణి, kaTukarOhiNi
- n.
-- black hellebore; [bot.] ''Helleborus niger'';  ''Helleborus argutifolius;  Helleborus foetidus'' – stinking hellebore or setterwort;
--  కటురోహిణి; అశోకరోహిణి; కరికసరు;


కట్టు, kaTTu
-n.
--(1) puree; broth; thin soup; soup made by cooking one part dry cereal with eight parts water and boiled until water is reduced by half; 
--(2) clannishness; unity; 
--(3) bandage; 
-- (4) construction; 
-- (5) style of wearing clothes;
---పెసరకట్టు = a soupy preparation made out of green gram and offered as a first course of a meal. The difference between plain పప్పు and కట్టు is that the latter is thinner and receives పోపు as a final step in its preparation.
---కందికట్టు = a soupy preparation made out of red gram and offered as a first course of a meal.
-v. t.
--(1) build; 
--(2) tie; bind; 
--(3) wear; 
--(4) remit;
-- (5) compose;
---కట్టు కట్టుట = tying a bandage.
---కట్టు బట్టలు = the clothes one is wearing.
---జీతం కట్టుట = paying the tuition.


కట్టుక, kaTTuka
-n.
--miscarriage; 


కట్టుకథ, kaTTukatha 
- n.
-- believable fiction; 
-- కట్టు కథలులో పకడ్బందీగా నమ్మించేట్టు సంఘటన కథా నిర్మాణం చేయడం ఉంటుంది. కట్టు కథలు నిజమే అని నమ్మేసేటట్టు ఉంటాయి. నిజంగా జరగక పోయినా జరిగాయి అని నమ్మించేవి ఇవి.


కట్టుగొయ్య, kaTTugoyya 
-n. 
--a stake planted in the ground and used for tieing cattle; 


కట్టుడు, kaTTuDu  
-adj.  
--built; artificial; not natural; 


కట్టుడుపళ్లు, kaTTuDupaLlu
-n.
--dentures; artificial teeth;


కట్టుతీగ,  kaTTutIga
- n.
-- bind weed;


కట్టుదిట్టం, kaTTudiTTaM
-adj.
--well made; tightly woven; well-planned; leak-proof; strict;


కట్టుబడి, kaTTubaDi
-n.
--compliance;


కట్టుమాను, kaTTumAnu
-n.
--catamaran; a kind of boat that originated in Kerala;


కట్టుబాటు,  kaTTubATu
- n.
-- regulation; restriction; 


కట్టె, kaTTe
-n.
--(1) piece of wood; stick;
--(2) the physical body;


కట్టెదుట, kaTTeduTa
-adv.
--right in front;right in front of the physical body;


కట్టెపెట్టి, kaTTepeTTi
-n.
--crate; wooden box;


కట్టెబొగ్గులు, kaTTeboggulu
-n. pl.
--charcoal; wood charcoal;


కట్టెలు, kaTTelu
-n. pl.
--firewood;


కట్లపాము, kaTlapaamu 
- n.
-- krait;
-- కట్లపాము వంటిమీద కట్లు లేదా అడ్డగీతలు తెలుపు, నలుపు రంగుల్లో ఉంటాయి; కట్లపాము విషం మనిషి నాడీమండలం మీద పని చేస్తుంది;


కఠిన, kaThina
-adj.
--hard; severe; harsh;
---కఠిన జలం = hard water; water containing certain dissolved salts.
---కఠిన శిక్ష = rigorous imprisonment.


కఠినత్వం, kaThinatvaM
-n.
--hardness;


కఠోర, kaThOra
-adj.
--harsh; dreadful;
---కర్ణకఠోరం = harsh to the ear.
---కఠోర శిక్ష = dreadful punishment.


కడ, kaDa
-n.
--end;


కడగండ్లు, kaDagaMDlu
-n. pl.
--difficulties; calamities; troubles;afflictions;


కడగొట్టు, kaDagoTTu
-n.
--the youngest; the last in line; 


కడపటి, kaDapaTi
-adj.
--the later; the later part of a sequence;


కడమ, kaDama
-adj.
--remaining; rest; 


కడముట్టు, kaDamuTTu
-v. i.
--reach the end; get to be finished; reach a conclusion;


కడలి, kaDali
-n.
--sea; ocean;


కడి, kaDi
-n.
--bolus; lump; morsel; 
---పేడకడి = a bolus of dung.
---అన్నపుకడి = a bolus of cooked rice.


కడితేరా, kaDitEra
-adv.
--completely until done;


కడియం, kaDiyaM
-n.
--anklet; (rel.) మురుగు;


కడ్డీ, kaDDI
-n.
--bar; ingot;


కడుగు, kaDugu
-n.
--wash-water; spent wash; esp. rice-wash;
-v. t.
--wash; clean;


కడుగునీళ్లు, kaDugunILLu
-n.
--wash-water;


కడుపు, kuDupu
-n.
--(1) stomach; 
--(2) abdomen; tummy; 
--(3) pregnancy;
---కడుపు నొప్పి = stomach ache.
---ఆమె కడుపుతో ఉంది = she is pregnant.


కడుపు ఉబ్బరం, kaDupu ubbaraM
- n.
-- flatulence;


కడుపే కైలాసం,  kaDupE kailAsaM
- ph.
-- materialistic; solely driven by the desire to make more money;


కణం, kaNaM
-n.
--(1) [biol.] corpuscle, a term used specifically to indicate blood cells; 
--(2) particle; 
---ఎర్ర కణం = red corpuscle; red blood cell.
---ఘర్మ కణం = drop of sweat.
---నిప్పు కణం = spark; particle of fire.


కణ కవచం, kaNa kavacaM
-n.
--[biol.] cell wall;


కణ విభజన, kaNavibhajana
-n.
--[biol.] mitosis; cell division;


కణజాలం, kaNajAlaM
-n.
--[biol.] tissue; a group of cells;


కణతలు, kaNatalu
-n.
--[biol.] temples; temples of the forehead;


కణత్వచం, kaNatvacaM
-n.
--[biol.] cell membrane;


కణద్రవం, kaNadravaM
-n.
--[biol.] cytoplasm; cell sap;


కణపత్రం, kaNapatraM
-n.
--cellophane;


కణపటలం, kaNapaTalaM
-n.
--[bio.] cell membrane;


కణపొర, kaNapora
-n.
--[bio.] cell membrane;


[[కణసారం]], kaNasAraM
-n.
--[bio.] cytoplasm; cell sap;


కణసిద్ధాంతం, kaNasiddhAMtaM
-n.
--[bio.] cell theory;


కణ్వస్త్రం, kaNvastraM
-n.
-- nuclear weapon; Hydrogen bomb; (rel.) అణ్వస్త్రం;


కణిక, kaNika
-n.
--(1) [bio.] nucleus of a cell; 
--(2) granule; 
--(3) stick; 
---సుద్దకణిక = a whole chalk stick;
---సుద్దముక్క = a piece of chalk stick;


కణికరహితాలు, kaNikarahitAlu
-n.
--కణిక లేని కణాలు;
--[biol.] prokaryotic cells; 


కణికసంహితాలు, kaNikasaMhitAlu
-n.
--కణిక ఉన్న కణాలు;
--[bio.] eucaryotic cells; 


కణికామ్లం, kaNikAmlaM
-n.
--[bio.] nucleic acid; the DNA is comprised of these nucleic acids;


కణుపు kaNupu
-n.
--node; the bulges along the length of a stalk of a plant;


కణుసు, kaNusu
-n.
--antler; buck; any animal of the deer family that grows antlers; he deer called sambur; [bio.] ''Cervus hippelaphus'';


కణోజు, kaNOju
-n.
--cellulose; the matter out of which plant cells are built;


కత్తలాని,  kattalAni
- n.
-- a horse imported from Khatlan; a black horse with a white tail and hooves;


కత్తి, katti
-n.
--(1) knife; 
--(2) barber's razor;


కత్తిమందు మొక్క,  kattimaMdu mokka
- n.
-- ఒక ముండ్ల మొక్క; [bot.] ''Euphorbia lactea'' of Euphorbiacea family;  


కత్తిరించు, kattiriMcu
-v. t.
--cut; sever; snip; trim;


కత్తె, katte
-suff.
--denotes female sex;
---అందకత్తె = pretty woman.
---ఒంటరి కత్తె = lonely woman.


కత్తెర, kattera
-n.
--scissors; shears; (rel.) అడకత్తెర;
---పెద్ద కత్తెర = shears.


కత్తెరకార్తె, kattera kArte
-n.
--the period between 10-24 May, traditionally the hottest part of Summer in India; (ety.) this name owes its origin to the fact that the six stars of Pleides, that rise in the East with the Sun during this period, are in the shape of a barber’s razor; another possible explanation is that the Sanskrit name for Pleides is కృత్తిక and perhaps కత్తెర is a Telugu version of that name;
-- కత్తెర్లు; 


కథ, katha
-n.
--narration; story; tale; fable; parable; allegory; 


కథ కమామీషు, katha kamAmIshu
-ph.
--business affairs; management of affairs; status of affairs;
-- పారశీకంలో కమాయిష్- అంటే వ్యవహారము. వ్యవహారము నిర్వహించుట. అదే తెలుగులో కమాయిష్షు, కమామిషు అయ్యింది. (کمایش kamāyish, Affairs, business; the management of affairs);
-- కథ సంస్కృతంలోని కథం-/కథా- అంటే 'ఎందుకు?' 'ఎట్లా?' అన్న ప్రశ్నార్థక శబ్దం నుండి వచ్చింది. సంస్కృతంలోనూ, ప్రాకృతంలోనూ మాట్లాడడానికి (conversation), చర్చకు, కథకు (story) ఈ పదాన్ని వాడినా, తెలుగులో ఇది స్టోరీ అన్న అర్థంలోనే స్థిరపడిపోయింది.
-- కథా కమామీషు అంటే, కథ, వ్యవహారం ఎంతదాకా వచ్చింది అని వాకబు చేయడం. (సురేశ్ కొలిచాల);


కథకుడు, kathakuDu
-n.
--storyteller; narrator;


కథనం, kathanaM
-n.
--narrative; narration; description; account;


కథనాత్మక, kathanAtmaka
-adj.
--narrative;


కథాక్రమం, kathAkramaM
-n.
--sequence of events in a story;


కథానిక, kathAnika
-n.
--short story;


కథావస్తువు, kathAvastuvu
-n.
--theme; topic of story; (rel.) ఇతివృత్తం;


కదంబం, kadaMbaM
-n.
--potpourri; variety; mixture; collection;
---(1) a garland made with a variety of flowers; 
---(2) mixture, medley; variety; Salmagundi; smorgasbord; potpourri;
--- హాస్యకదంబం = వ్యంగ్య, హాస్య ప్రధానమైన రచనల కలగూరగంప - నాటకం, పద్యనాటకం, నవలు, ప్రహసనములు, గీతములు, చణుకులు, చతుర సంభాషణలు ఇలాంటివి అన్నీ కలసి వున్నది హాస్యకదంబం.
--- కదంబము = వివిధ రకముల కూరగాయలు వేసి వండిన దప్పళమును కదంబము అంటారు.
--- కదంబశతకం = ఒకే విషయంపై కాకుండ ఒకదానికి ఒకటి సంబంధం లేకుండ వ్రాసిన పద్య సమాహారం.
---(3) [bot.] ''Anthocephalus cadamba;'' ''Anthocephalus indicus;'' గోళాకారంలో ఉన్న కదంబపు గుత్తిలో అనేక పువ్వులు వుంటాయి;
---(4) [astron.] pole of the ecliptic; the imaginary point where the axis of the Sun's orbit intersects with the celestial sphere;


కదలించు, kadaliMcu
-v. t.
--move; flex;


కదలిక, kadalika
-n.
--movement;


కదలు, kadalu
-v. i.
--move;


కదాచిత్తుగా, kadAcittugA
-adv.
--once in a while; occasionally; rarely;


కదుము, kadumu
-n.
--(1) lump; swelling; blood clot;

 
కదుము కట్టు, kadumu kaTTu
-v. i.
-- (1) clot; harden due to clotting of blood caused by a hard blow; 
- v. t.
-- (1) occupy; (2) oppress; (3) suppress; keep under control;


కదురు, kaduru
-n.
--(1) [engr.] rotor; 
--(2) spindle; spool; spinner;


కద్దు, kaddu
-v. i.
--it is so; it happens thus;


కనకం, kanakaM
-n.
--gold;


కనకాంబరం, kanakAMbaraM
-n.
--goldenfabric; a flowering shrub with golden yellow flowers; [bot.] ''Crossandra infudibuliformis'' of the Acanthaceae family;
-- గొబ్బి పూలు; 


కనపడు, kanapaDu
-v. i.
--appear; seem;


కనరు, kanaru
-n. 
--bitterness; astringency; a disagreeable bitter taste exhibited by some vegetables


కన్నం, kannaM
-n.
--hole; orifice; (rel.) కంత;


కన్నంగి, kannaMgi
-n.
--Indian tarpon; ox-eye herring of the Megalopidae family; [bio.] ''Megalops cyprinoides'';


కన్నతండ్రి, kannataMDri
-n.
--one's own father; one's birth father;


కన్నమ్మ,  kannamma
-  n.
-- a village goddess who looks after (కను) the welfare of the village;


కన్య, kanya
-n.
--(1) Virgo; one of the 12 signs of the Zodiac; 
--(2) maiden; virgin; spinster; unmarried girl;


కనాకత్తుగా, kanAkattugA
-adv.
--approximately;


కనాతి, kanAti
-n.
--curtain; wall made of cloth; screen; 


కన్యాశుల్కం, kanyAsulkaM
-n.
--(1) money paid by a boy to get the right to marry a girl, a practice no longer in vogue; 
--(2) the first social play in Telugu by Gurajada Apparao; 


కనికరం, kanikaraM
-n
--compassion; pity;


కనిపించు, kanipiMcu
-v. i.
--seem; appear;


కనిపెట్టు, kanipeTTu
-v. t.
--discover; invent; find out;


కనిపెట్టుకొని ఉండు, kanipeTTukoni uNDu
-v. t.
--look after; keep an eye on;


కని విని ఎరగని, kani vini eragani
-ph.
--unseen, unheard and unknown; outside one's experience;


కనిష్ఠ, kanishTha
-adj.
--(1) the least; minimum; (ant.) గరిష్ఠ; (2) the youngest; (ant.) జ్యేష్ఠ; 


కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం, kanishTha sAmAnya guNijaM
-n.
--[math.] least common multiple; LCM; కసాగు;


కనీనిక, kanInika
-n.
--pupil of the eye;


కనీసం, kanIsaM
-adj.
--(1) at the worst; 
--(2) at the least;
---కనీసపు విలువ = the least value.


కన్నీళ్లు, kannILlu
-n.
--tears;


కను, kanu
-v. t.
--(1) give birth to; sire; 
--(2) see; observe; 
---ఆమె కవలలని కన్నది = she gave birth to twins.
---అతను ముగ్గురు పిల్లలని కన్నాడు = he sired three children.
---కని, విని ఎరగం = we never saw and never heard.


కనుక, kanuka
-conj.
--therefore; thereby;


కనుగవ, kanugava
-n.
--a pair of eyes; 


కనుగుడ్డు, kanuguDDu
-n.
--eye-ball;


కనుగీటు, kanugITu
-n.
--wink;


కనుగొను, kanugonu
-v. t.
--find; locate; discover; invent;


కనుచూపు, kanucUpu
-n.
--vision; sight;
---కనుచూపు మేరలో = within sight; as far as one can see;


కనుపాప, kanupApa
-n.
--pupil of the eye;


కనుమలు, kanumalu
-n. pl.
--hilly ranges; ghats; hills along the east and west coast of India;


కనురెప్ప, kanureppa
-n.
--eye-lid;


కన్ను, kannu
-n.
--eye;


కన్నులార, kannulAra
-adv.
--with one's own eyes; an eyeful;


కనోలా, kanOlA
-n.
--Canola, [bot.] ''Brassica napus''; B. campestris; a hybrid variety of rape plant, related to mustard, bred to produce oil low in saturated fatty acids; Canola is the trade name used in Canada for the oil drawn from the &quot;rape&quot; plant; (ety.) &quot;Can&quot; is derived from Canada, &quot;o&quot; from oil, and &quot;la&quot; is for low acid;


కపటము, kapaTamu
-adj.
--insincerity; deceitfulness; hypocrisy;


కపటి, kapaTi
-n.
--insincere person; deceitful fellow; hypocrite; cheater;


కప్పం, kappaM
-n.
--tax; tribute;


కప్ప, kappa
-n.
--(1) lock; (2) frog;
---కప్ప = rough-backed puffer; [biol.] ''Tetrodon'' spp. (note.) The abbreviation sap. tells that the frog belongs to the Tetrodon family.
---బోదురు కప్ప = Indian bull frog; [biol.] ''Rana tigrina Daudin'';
---పచ్చ కప్ప = green frog; [biol.] ''Rana hexadactyla Lesson''; చెరువు కప్ప.
---తాళం కప్ప = padlock;


కప్ప, తాళం, kappa, tALaM
-ph.
--padlock and key;


కప్పదాటు వేయు, kappadATu vEyu
- ph.
-- not doing the work as promised; making false promises;\


కప్పల తక్కెడ, kappala takkeDa
- ph.
-- unsteady situation;  confusing situation; hilarious confusion;


కప్పలి, kappali
-n.
--ship; cargo ship; 


కపాలం, kapAlaM
-n.
--(1) skull, cranium; (2) fontanels; the two soft spots at the crown of the skull in infants;
--  కపాల మోక్షం = శిరస్సు పై భాగం లో చిన్న బిడ్డపుడు మెత్తగా ఉండి క్రమంగా గట్టిబడి పోయె భాగం కపాలం; దాన్ని భేదించుకొని ప్రాణోత్క్రమణం ఐతే మోక్షం పొందాడు అంటాము;


కపాలాస్థిక తమ్మె, kapAlAsthika tamme
-n.
--[anat.] occipital lobe;


కపి, kapi
-n.
--monkey; ape;


కపిలా, kapilA
- n.
-- [bot.] Mallotus philippensis; 


కపిలె, kapile
-n.
--water lift; a large bucket which is raised and lowered by a rope passing over a large pulley and powered by bullocks;


కప్పీ, kappI
-n.
--pulley;


కప్పు, kappu
-n.
--(1) roof; 
--(2) cover; coat; 
--(3) cup;
-v. t. 
--cover; hide; 


కప్పుడు, kappuDu
-adj.
--a cup full of; a cup of;


కపోతాంజనం, kapOtAMjanaM
-n.
--antimony; a silvery white, brittle metallic element whose chemical symbol is Sb and atomic number 51.


కపోలం, kapOlaM
-n.
--cheek;
---స్వకపోల కల్పితం = something created in one's own cheek; an original.


కఫం, kaphaM
-n.
--(1) phlegm; 
--(2) foam; froth; 
--(3) one of the three governing principles of Ayurveda, India's traditional medical system;
-- కఫ ఆధిపత్యం ఉన్న వ్యక్తులు దృఢంగా, బలమైన ఎముకలు కలిగి ఉంటారు; శ్రద్ధచూపుతూ ఉంటారు. కఫ ఆధిపత్యం ఉన్న వాళ్ళు సులభంగా బాధపడరు. ఆలోచించి నెమ్మదిగా, ఉద్దేశపూర్వకంగా జీవితాన్ని గడుపుతారు.


కబళించు, kabaLiMcu
-v. t.
-- devour; eat; swallow;


కబ్బలి, kabbali  
-n. 
-bartender;


కబ్బా, kabbA
-n.
--vest; a short jacket with no sleevs;


కబ్జా, kabjA  
-n. 
--(1) encroachment; possession by force;  స్థిరమైన ఆస్తి సంబంధంగానే దీనికి ప్రయోగం; ఈ భూమి పదేళ్లనుండీ నా కబ్జాలో ఉంది.
--(2) land illegally possessed by an occupier; 


కబురు, kaburu
-n.
--word; message; news; information; report;


కమటం, kamaTam
-n.
--furnace; furnace of a goldsmith;


కమతం, kamataM
-n.
--land holding; lessee's land holding;
-- కమతం అంటే వ్యవసాయం చేసే మాగాణి పొలం; 
-- same as  కయ్య; 


కమలం, kamalaM
-n.
--a  floating herb with large leaves; [bot.]  ''Nelumbo nucifera'';


కమలాఫలం, kamalAphalaM
-n.
--Mandarin orange; bergamot; [bot.] ''Citrus nobilis'' of the Rutaceae family;


కమ్మ, kamma
-adj.
--pleasant flavor or taste (esp.) of food;
-n.
--(1) ornamental stud used in earlobes; 
--(2) sheet of paper or letter; 
--(3) palm leaf; 
--(4) one of the castes in Andhra Pradesh, India; (ety.) this meaning probably came from కమ్మతం, suggesting that Kamma caste people were collective farmers;


కమ్మకసింద, kammakasiMda
-n.
--Sweet Negro Coffee;


కమ్మతం, kammataM
-n.
--collective farming;


కమ్మదనం, kammadanaM
-n.
--pleasing aroma; used especially when referring to food;


కమ్మనాడు, kammanADu
-n.
--the region between the rivers గుండ్లకమ్మ and పేరకమ్మ (కృష్ణ) rivers in Guntur and Prakasam districts of Andhra Pradesh; (ety.) this may be the origin for the Kamma caste name;


కమ్మపిల్లి, kammapilli
-n.
--civet cat;


కమ్మరి, kammari
-n.
--blacksmith; ironsmith; 


కమ్మరి కొలిమి, kammari kolimi
-n.
--forge;


కమాను, kamAnu
-n.
--bow; (esp.) bow of a violin or a fiddle;


కమిటీ, kamiTI
-n.
--committee; a group of people assigned to work on a specific task;


కమిలా,  kamilA
- n.
-- [bot.] ''Mallotus philippensis'';  
-- కుంకుమ చెట్టు; 


కమ్మి, kammi
-n.
--rod; rod used as a window railing;


కమీజు, kamIju
-n.
--undershirt; sleeveless shirt;


కమీషన్, kamIshan
-n.
--commission; 
--(1) a committee appointed by a government body to resolve an issue; 
--(2) fee charged by a middle man in a business transaction; 
--(3) a percentage charged by business for its services;


కమ్చీ, kamcI
-n.
--whip;


కమ్ము, kammu
-v. i.
--(1) cover up, spread; surround; 
-- (2) draw into a wire;


కయ్యం, kayyaM
-n.
--dispute; fight; altercaction; quarrel;


కయ్య, kayya
-n.
--(1) branch; spur; section; అ small land holding; కమతం, 
--(2) branch of a backwaters; a small segment of a crop field;
---ఉప్పుకయ్య = salt creek; backwaters; estuary.


కరం, karaM
-n.
--(1) hand; 
--(2) ray; 
--(3) trunk of an elephant;
-suff.
---ఉపయోగకరం = useful.
---భయంకరం = dreadful.
---హానికరం = harmful.


కరండం, karaMDaM
-n.
--(1) casket; 
--(2) cassette;


కరంబోలా,  karaMbOlA
- n.
-- star fruit; [bot.] ''Averrhoa carambola'' of the Oxalidaceae family;
-- మూత్రపిండాల పనితీరులో లోపాలున్నవారు, కిడ్నీలో రాళ్లు ఉన్నవారు స్టార్ ఫ్రూట్స్ తినకూడదు. తింటే వాటిలోని కరంబాక్సిన్ (Caramboxin),  ఆగ్జాలిక్ యాసిడ్ (Oxalic Acid) కారణంగా వారి ఆరోగ్యానికి మరింత చెడు జరుగుతుంది;


కరంభం, karaMbhaM
-n.
-- (1)pudding; a sweet made by mixing various flavors; 


కరకట్ట, karakaTTa
-n.
--breakwater; levee; embankment;


కరకర, karakara
-adj.
--onomatopoeia for crunchy sound; used to describe crispy foods;


కరక్కాయ, karakkAya
-n.
--Indian gall nut; ink nut; myrobalan; the fruit of Chebulic myrobalan; [bot.] ''Terminalia chebula'' of the Combretaceae family; ''Terminelia indica; Terminelia arjuna;''
--(note) This is used as a cough medicine in the traditional Indian system of medicine; 
--[Sans.]  హరితకీ; పథ్యా; అభయా; అమృతా; 


కరగు, karagu
-v. i.
--(1) melt; liquefaction by melting; 
--(2) dissolve; see also కరుగు;


కరగించు, karagiMcu
-v. t.
--(1) melt; liquefaction by melting; 
--(2) dissolve;


కరచాలనం, karacAlanaM
-n.
--handshake;


కరడు, karaDu
-n.
--(1) lump; chunk, as in a chunk of cooked rice; 
--(2) solidified liquid;


కరడుగట్టు, karaDugaTTu
-v. i.
--lumping; formation of a lump, esp. during solidification;


కరణం, karaNaM
-n.
--(1) tool; 
--(2) keeper of village land records;
--(3) one-half of “tithi”  in a Hindu calendar; 


కరణం, karaNaM
-suff.
---కుండలీకరణం = parenthesization.
---జాతీకరణం = nationalization.
---నవీకరణం = modernization.
---నగరీకరణం = urbanization.


కరణార్థకం, karaNArthakaM
-n.
--[gram.] instrumental case; 


కరణి, karaNi
-n.
--mode; manner;


కరతలం, karatalaM
-n.
--palm of a hand;


కరతాళం, karatALaM
-n.
--clapping; applauding;


కరత్వం, karatvaM
-n.
--handedness; chirality; the property of being right-handed or left-handed; 


కరతిత్తి, karatitti
-n.
--hand bag;


కరదివ్వె, karadivve
-n.
--hand-held flaming torch;


కరదీపిక, karadIpika
-n.
--hand-held light; flashlight; torch light;


కరపత్రం, karapatraM  
-n. 
--pamphlet; handout;


కరబూజా, karabUjA
-n.
--cantaloup-like melon; [bot.] ''Citrullus vulgaris'' of the Cucurbitaceae family;


కరభం, karabhaM
-n.
--(1) metacarpus; part of the hand from the wrist to the base of the metacarpal bones; (lit.) hand bones;
-- (2) a young camel; a young elephant; 


కరవాక, karavAka
-n.
--salt marsh;


కరవాలం, karavAlaM
-n.
--sword; (lit.) extension of hand;


కరవేరు, karavEru
-n.
--[bot.] root of ''Lavendula carnosa'';


కర్కటకం, karkaTakaM
- n.
-- (1) a crab;
-- (2) the sign Cancer of the zodiac.
-- (note) కర్కాటకం is not the correct usage;


కర్కట శృంగి,  karkaTa SRMgi
- n.
-- [bot.] ''Rhus succedonea;'' 


కర్కరి, karkari
-n.
--colander, strainer; a vessel with holes to facilitate draining of liquids from food;


కర్ణం, karNaM
-n.
--(1) ear; 
--(2) hypotenuse of a right triangle; 
--(3) diagonal (of a quadrilateral); 
--(4) hole; 
--(5) rudder;


కర్ణగోచర, karNagOcara
-adj.
--audible; (lit.) one that can be sensed by the ears; (rel.) దృగ్గోచరం; స్పర్శగోచరం;


కర్ణధారి, karNadhAri
-n.
--ship's pilot; the person who drives a ship; (rel.) నియామకుడు = navigator.


కర్ణభేరి, karNabhEri
-n.
--eardrum; tympanum;


కర్త, karta
-n.
--(1) doer; actor; 
--(2) [gram.] subject; the causative agent;


కర్త్రర్థకం, karthrarthakaM
- n.
-- [gram.] active voice; కర్త ప్రథమా విభక్తిలోనూ, కర్మ ద్వితియా విభక్తిలోనూ ఉన్న వాక్యం; 
-- ఉదా. రాముడు కుక్కను కొట్టెను. 
   

కర్తరి, kartari
-n.
--(1) the specific period of time when the Sun spends in the third and fourth quarters of the asterism భరణి, all four quarters of the asterism కృత్తిక, and the first quarter of the asterism రోహిణి; this period is especially hot in India; a colloquial name for this is కత్తెర; 
--(2) [gram.] active voice;


కర్తవ్యం, kartavyaM
-n.
--responsibility; duty; thing to do;


కర్బనం, karbanaM
-n.
--carbon; this word can be used for all three allotropic forms of carbon, namely graphite, diamond, and carbon-60 (or fullerene, a short form of Buckminsterfullerene); 
-- కర్బన ఉద్గారం = carbon emission; 


కర్బన చతుర్ హరితం, karbana catur haritaM
-n.
--[chem.] carbontetrafluoride; Freon; CF&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;;


కర్బన రసాయనం, karbana rasAyanaM
-n.
-- [chem.] carbon chemistry; organic chemistry;


కర్బనపు గొలుసు, karbanapu golusu
-n.
--[chem.] carbon chain;


కర్బనోదకం, karbanOdakaM
-n.
--[chem.] carbohydrate; starches (పిండి పదార్థాలు) and sugars (చక్కెరలు) are examples of carbohydrates; 


కర్త, karta
-n.
--(1) doer; actor; maker; author; 
--(2) [gram.] subject; the causative agent; the nominative case;
-- see also  కారయిత, ప్రేరకుడు, అనుమోదకుడు;


కర్త్రర్థకం, karthrarthakaM
- n.
-- [gram.] active voice; కర్త ప్రథమా విభక్తిలోనూ, కర్మ ద్వితియా విభక్తిలోనూ ఉన్న వాక్యం; 
-- ఉదా. రాముడు కుక్కను కొట్టెను. 


కర్మ, karma
-n.
--(1) fate; karma; lot; destiny; 
--(2) law of causation and action; 
--(3) deed; work; effect of a deed; 
--(4) [gram.] object;
-- According to Hindu thought, there are three types of &quot;karma:&quot; (1) సంచిత కర్మ = the karma accumulated from the previous birth(s). This is analogous to inherited wealth; (2) ప్రారబ్ధ కర్మ = the karma &quot;earned&quot; during the current birth; (3) ఆగామి = the &quot;karma&quot; forwarded to the next birth; 


కర్మకాండ, karmakAMDa
-n.
--(1) ritual; ceremony; 
--(2) funeral rites; obsequies;


కర్మణి, karmaNi
-n.
--[gram.] passive voice;


కర్మధారయం, karmadhArayaM
-n.
--[gram.] name of a compound word where the first half is an adjective and the second half a noun; ex.  నల్లపిల్లి; ఉక్కుపాదము;


కర్ర, karra
-n.
--wood;


కర్రపెండలం, karrapeMDalaM
-n.
--cassava root; yucca; [bot.] ''Manihot utilissima''; ''Manihot esculenta''; 
-- The starch from this root is used to make tapioca or sago


కర్రసారా, karrasArA
-n.
--wood alcohol; methyl alcohol; methanol; CH&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;; 


కర్షణం, karshaNaM 
-n. 
--traction; 


కరాటం, karATaM
-n.
--pill box; భరిణె;


కరాటీ, karATi
-n.
--karate; a martial art involving use of hand power;


కరాఖండిగా, karaakhaMDIgaa 
- adv.
-- precisely; exactly, 


కరారునామా, karArunAmA
-n.
--written agreement; warranty;


కర్కాటకం, karkATakaM
-n.
--Cancer; one of the 12 signs of the Zodiac;


కర్కాటక రేఖ, karkATaka rEkha
-n.
--Tropic of Cancer; the 23.5 degrees north latitude;


కర్ణాకర్ణిగా, karnAkarNigA
-adv.
--from ear to ear; by the grapevine; by word of mouth; orally;


కర్ణాటక, karnATaka
- adj. 
-- melodious; pleasant to the ears; (note) కర్ణ = ear; ఆటతి = pleasant;


కర్ణాస్థి వ్యూహం, karnAsthi vyUhaM
-n.
--[anat.] bony labyrinth of the ear;


కర్మాగారం, karmAgAraM
-n.
--workshop; factory; (lit.) place where work is done;


కర్మార్థకం, karmArthakaM
-n.
--[gram.] passive voice;


కరి, kari
-n.
-- (1) elephant; (2) mold; a kind of fungal infection; (3) blackness; (4) an illustration; a proof; (5) witness; 
-- కర్రి; 


కరివేప, karivEpa
-n.
-- curry leaf; sweet neem; [bot.] ''Murraya koenigii'' of Rutaceae family; విఖ్యాత వృక్షశాస్త్రజ్ఞుడు జొహాన్ యాండ్రియాస్ మర్రే (Johann Andreas Murray 1740- 1791) పేరిట దీనిని మర్రయా (Murraya) అంటున్నారు; 
--(note) curry powder is not powdered curry leaves; curry powder is a mixture of several spices;
-- (ety.)  కరి = కర్రి = black; వేప = neem; the leaves of  are indeed darker than neem leaves; &quot;sweet neem&quot; does not imply that the leaves are sweet, rather they are not as bitter as neeem leaves; 
--[Sans.] కైడర్య; కృష్ణ నింబ; 
-- కరివేప ఆకులలో కాల్షియం, ఫాస్ఫరస్, పీచు పదార్ధం, విటమిన్- ఎ, విటమిన్- సి పుష్కలంగా ఉన్నందున అవి ఆహారపరంగా విలువైనవి. కరివేప ఆకులను డిస్టిలేషన్ చేసి కర్రీ లీఫ్ ఆయిల్ అనే నూనె తయారుచేస్తారు. ఈ నూనెను సబ్బుల తయారీలో వినియోగిస్తారు. కరివేప చెట్టు వేళ్ళు, కాండం బెరడు, ఆకులు వైద్యపరంగా విలువైనవి. ఇవి శరీరపు కాకను తగ్గించి చల్లబరుస్తాయి. జ్వరాలనూ, కడుపులోని క్రిములను పోగొట్టి, పొట్టలోని గాస్ ను వెడలించి, ఆకలి పుట్టిస్తాయి. నొప్పులు, వాపులు పోగొడతాయి. కుష్ఠు, ప్రూరిటస్, ల్యూకోడెర్మా వంటి మొండి చర్మవ్యాధులకు కరివేప దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది. భోజనంలో ముందుగా కొద్ది అన్నంతో కరివేప కారం నెయ్యి వేసుకు తింటే కడుపు ఉబ్బరం, అగ్నిమాంద్యం, నోటి అరుచి తగ్గిపోయి ఆకలి పెరుగుతుంది. కరివేప పచ్చడి నీళ్ల విరేచనాలు, రక్త విరేచనాలను అరికడుతుంది. కరివేపాకు పచ్చడి వాంతులను, వాపులను పోగొడుతుంది. మూత్రపిండాల వాపులు, నొప్పులను కరివేప వేళ్ళ రసం పోగొడుతుంది. కరివేప మాను చెక్క అరగదీసి రాస్తే ఒంటిమీది పొక్కులు తగ్గుతాయి. కరివేప పళ్ళు నల్లగా, రుచిగా ఉంటాయి. దాహాన్నీ, రక్తపైత్యాన్నీ అవి పోగొడతాయి.


కర్ణిక, karNika
-n.
--(1) auricle; one of the upper chambers of the heart; (rel.) జఠరిక; 
--(2) middle finger; 
--(3) ear stud; external ear; 
--(4) tip of an elephant's trunk;


కర్రి, karri
-adj.
--black, dark;


కర్రి కాయ, karrikAya
-n.
--[phys.] black body; a hypothetical object that absorbs radiation of all frequencies;


కర్రి పెట్టె, karri peTTe 
- n.
-- [engr.] black box; a hypothetical object that takes an input and produces an output, but whose internals are unknown to the analyst;


కర్రి బిలం, karri bilaM  
- n.
[phys.] black hole; an astronomical object of intense mass and intense gravitational pull such that even light cannot escape from it, thus making it appear black;


కర్పూరం, karpooraM 
- n.
-- Camphor; [bot.] ''Cinnamomum Camphora;''
-- కర్పూరంలో రెండు రకాలు ఉన్నాయి: పచ్చ కర్పూరం, హారతి కర్పూరం;  
-- ప్రాకృతిక మయిన కర్పూరం మన దేశంలో చాలా తక్కువ. ఇక అలాంటి దాని ఖరీదు చాలా ఎక్కువ. బహుశా నిర్ధారణగా దాన్ని అమ్మే వారు ఉన్నారా అనేది సందేహమే. కర్పూరం చెట్టు యొక్క ఎత్తు 50-60 అడుగులకు చేరుకుంటుంది మరియు దాని గుండ్రని ఆకులు 4 అంగుళాల వెడల్పు కలిగి ఉంటాయి. ఈ చెట్టు బెరడు నుండి కర్పూరం తయారుచేస్తారు. చెట్టు యొక్క బెరడు ఎండబెట్టడం లేదా బూడిద రంగులో కనిపించడం ప్రారంభించినప్పుడు, అది చెట్టు నుండి తీసివేయబడుతుంది. దీని తరువాత అది వేడి చేయడం ద్వారా శుద్ధి చేయబడుతుంది మరియు పొడిగా మార్చబడుతుంది. ఇది అవసరానికి అనుగుణంగా రూపొందించబడింది. కర్పూరం చెట్టును నల్ల బంగారం అని కూడా అంటారు. ఇది ప్రపంచంలోని అత్యంత విలువైన చెట్లలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. పూజలో ఉపయోగించే కర్పూరం మాత్రమే కాదు, ఈ చెట్టు నుండి అనేక ఇతర వస్తువులను తయారు చేస్తారు.
-- కృత్రిమ తయారీలో టర్పెంటైన్ అనే ముడిపదార్ధం నుంచే కర్పూరం వస్తుంది. ఇది పైన్ జాతి, ఇతరత్రా వృక్షాల నుంచి, లభించేదే. కాబట్టి దీన్ని అందరూ నేచురల్ అని గప్పాలు కొట్టుకుని లేబిల్స్ మీద ముద్ర వేసుకుంటున్నారు. అయితే టర్పెంటైన్ ని, కర్పూరం గా మార్చేది ప్రయోగశాలలలోనే.
-- ఫార్మా గ్రేడ్ 98% శుద్ధమైనది, మందుల్లోనూ వాడతారు. టెక్నికల్ గ్రేడ్ 93–94% శుద్ధమైనది - పూజల్లో వాడతారు. 


కలబంద, kalabanda 
- n. 
-- Aloe vera; [bot.] ''Aloe Vulgaris; Aloe Indica;''
-- ఆయుర్వేదం లో &quot;కుమారీ ఆసవం&quot; చాలా పేరున్న మందు.  &quot;ముసాంబరం&quot; ని వాడేవారు కలబంద ను కాలిచి చేస్తారు.
-- [Sans.] కుమారి; 

 
కలిగొట్టు చెట్టు, kaligoTTu cheTTu 
- n .
-- Yellow snake tree; Trumpet Flower Tree; [bot.] ''Stereospermum tetragonum; Stereospermum colais;'' Often used in Ayurvedic medicine, particularly as part of the Dashmula formulation.
-- [Sans.] పతల; 


కలివికోడి, kalivikODi 
- n.
-- Jerdon's courser; [bio.] ''Rhinoptilus bitorquatus;'' a nocturnal bird belonging to the pratincole and courser family Glareolidae; The bird was discovered by the naturalist Thomas C. Jerdon in 1848 but not seen again until its rediscovery in 1986; This courser is a restricted-range endemic found locally in India in the Eastern Ghats of Andhra Pradesh. It is currently known only from the Sri Lankamalleswara Wildlife Sanctuary, and Sri Penusila Narasimha Wildlife Sanctuary where it inhabits sparse scrub forest with patches of bare ground;


కలివిడి, kaliviDi 
-adj.
-- gregarious; sociable; social; company-loving;


కలువ, kaluva 
- n.
-- prickley water lily; Gorgon plant; Foxnut plant; [bot.] ''Euryale ferox'' of the Nymphaeaceae family; The flowers are usually white, red, or blue;
-- the seeds of this plant, called foxnuts, are nutritious and are getting widely popular; 
-- see also తామర;


కళ, kaLa 
-n.
-- (1) [gram] న కారము చివర లేని పదము; 
-- (2) art; (3) a spark; a twincle; 

 
కళ్ళాపి, kaLLaapi 
- n. 
-- వాకిలి చిమ్మి పేడనీళ్ళు చల్లడాన్ని కళ్ళాపి అంటారు.


కళ్ళేం, kaLLEM 
- n. 
-- చక్కగా అలికి శుభ్రం చేసి, తడి లేని మిట్టనేల కళ్ళాం. పైరుకోతలు అయిన తర్వాత ఆ కంకులను నురిచే ప్రదేశాన్ని కళ్ళాం అంటారు.
-- కోసిన పైరు పనాలు (చిన్న మోపులు)గా కట్టి పెట్టి, రెండు మూడు రోజులకు చెమ్మ ఆరిపోగా ఆ కట్టలను ఈ నేలలో నురిచి, ధాన్యమూ గడ్డీ వేరుచేస్తారు. ఆ ధాన్యంలోని తరకలన్నీ ఎగిరిపోయి గట్టి గింజలు చేతికి రావడానికి తూర్పారబడ్తారు. ఎడ్లబండి మీదనో/ ఎత్తైనా ప్రదేశంలోనో నిలబడి పై నుంచి కిందికి ధాన్యం జారవిడుస్తూ ఉండగా, తాలు తరకలు దూరంగా పడిపోతాయి. ఆ శుభ్రమైన ధాన్యాన్ని బస్తాలకు ఎత్తుతారు. ఈ ప్రక్రియ అంతా జరిగేది కళ్ళాంలోనే.


కస్తూరి,kastoori 
- n.
-- musk;
-- కస్తూరి మృగం నాభిలో స్రవించేది కస్తూరి; మృగనాభి అంటే కస్తూరి;


కాకమంచి, kaakamanchi 
- n.
-- Black nightshade; [bot.] ''Solanum nigrum;''  The leaves and berries are edible when cooked and used to treat mouth ulcers, fever, and liver issues. 
-- కామంచి చెట్టు;

 
కాచు, kaachu 
- n.
-- తుమ్మ జాతికి చెందిన చెట్టు బెరడు; తాంబూలంలో వేస్తారు;  [bot.] ''Acacia catech;'' 


కామంచి, kaamanchi 
- n.
-- Black nightshade; [bot.] ''Solanum nigrum;'' is a medicinal plant used for stomach issues, fever, and skin disorders, and its leaves are often eaten in soups or dal. Unripe berries are often considered poisonous due to high solanine content.

 
కాణాచి, aaNaachi 
- n. 
-- a domicile; a hereditary possession or right;
-- చిరకాల వాసస్థానము; 
-- తమిళంలో 'కాణియాచ్చి' అనే పదం ఉంది. కాణి = భూమి లేదా ఒక చిన్న స్థలం. ఆచ్చి = హక్కు లేదా అధికారం. కనుక 
'కాణియాచ్చి' అంటే &quot;మన తాతముత్తాతల నుండి మనకు వారసత్వంగా సంక్రమించిన భూమి లేదా ఆస్తి&quot; అని అర్థం. మనం దేన్నైతే &quot;సొంతం&quot; అని గర్వంగా చెప్పుకుంటామో అది అన్నమాట. 'కళల కాణాచి' అంటే ఆ ప్రాంతంలో కళలు అనేవి ఈరోజో రేపో వచ్చినవి కావు, అవి అక్కడ తరతరాలుగా ఊపిరి పోసుకుంటున్నాయని అర్థం.


కానుగ, kaanuga 
- n.
-- [bot.] ''Millettia pinnata, Pongamia pinnata''of the FABACEAE family; 
-- Pongamia tree, an ancient tree from India, could help provide the world with renewable energy as a petroleum alternative. Its beans yield oil 30% by weight. The 70% that is left is high-quality protein. Further research is needed to convert this protein into edible consumer products; This tree can yield both food and fuel;


కాపు, kaapu 
- n.
-- (1) a social subdivision in Southern India; a cultivator; ryot; తూర్పు కాపు (ఉత్తరాంధ్ర); కాపు (కోస్తా ఆంధ్ర); తెలగ (కోస్తా ఆంధ్ర); ఒంటరి (కోస్తా ఆంధ్ర); బలిజ (రాయలసీమ); మున్నూరు కాపు -పటేల్ (తెలంగాణా);
(2) a householder; (3) protection; guard; (4) productiveness of plants and trees; 

 
కామందు, kaamandu 
- n.
-- landlord;


కాయ, kaaya 
- n.
-- green fruit; unripe fruit;
 

కాయధాన్యాలు, kaayadhaanyaalu
- n. pl.
-- legumes; pulses;
-- అపరాలు; చిక్కుళ్ళు;  


కాయు, kaayu 
- v. i.
-- (1) to shine as the sun or the moon; (2) to place a bet; (3) to tend animals; (4) to bear fruit;


కారణం, kAraNaM
-n.
--cause; reason;


కారణకార్యములు, kAraNakAryamulu
-ph.
--cause and effect;


కారణకార్య సంబంధం, kAraNakArya saMbaMdhaM
-ph.
--relation between cause and effect;


కారణజన్ములు, kaaraNajanmulu 
- ph. 
-- ఒక లోకోపకారం జరగడానికి పుట్టిన వాళ్ళు. స్వాతంత్ర్యం రావడానికి గాంధీజీ, సంఘ సంస్కరణ లక్ష్యంగా, వీరేశలింగం గారు ఉదాహరణలు. శాస్త్ర పరిశోధనలో అనేక నూతన ఆవిష్కరణలు చేసిన వాళ్లూ కారణ జన్ములే. వాళ్ల అన్వేషణలు భవిష్యత్ తరాల జీవితాలనే మార్చివేసేవిగా ఉంటాయి;


కారణభూతం, kAraNabhUtaM
-n.
--cause; reason;


కారణభూతుడు, kAraNabhUtuDu
-n.
--originator;


కారణాంకం, kAraNaMkaM
-n.
--[math.] factor;


కారణాంశం, kAraNaMSaM
-n.
--[med.] factor; an agent responsible for an event;


కారయిత, kArayita
- n.
-- the person or agent who causes; 
-- see also  కర్త, ప్రేరకుడు, అనుమోదకుడు;


కార్యం, kArayaM m. 
--(1) effect; 
--(2) the deed; 
--(3) nuptials; the first night together for the bride and groom;
---కాగల కార్యం గంధర్వులే తీరుస్తారు = the Gandharvas will do the deed. This popular quotation refers to a small skirmish in the epic Mahabharata; This phrase is used to covey the meaning, &quot;why do we bother, there are others who can render punishment in more appropriate ways.&quot;


కార్యకలాపాలు, kAryakalApAlu
-n.
--activities;


కార్యకర్త, kAryakarta
-n.
--office-bearer; staff; a member of a political party who takes active responsibility;


కార్యక్రమం, kAryakramaM
-n.
--program; itinerary; agenda; order of doing things;


కార్యదర్శి, kAryadarSi
-n.
--secretary;


కార్యదీక్ష, kAryadIksha
-n.
--dedication; devotion; commitment;


కార్యభారం, kAryabhAraM
-n.
--(1) workload; 
--(2) responsibility;


కార్యవర్గం, kAryavargaM
-n.
--working committee;


కార్యవాది, kAryavAdi
-n.
--pragmatist; practical person;


కార్యశూరుడు, kAryasUruDu
-n.
--persistent person; a person who gets the job done;


కారాకూరం, kArAkUraM
-adj.
--jumbled; confounded;


కార్ఖానా, karkhAnA
-n.
--workshop; factory;


కారింజా, kAriMjA
-n.
--artificial fountain;


కారాగారం, kArAgAraM
-n.
--jail; prison; penitentiary;


కారాలు మిరియాలు నూరడం,  kArAlu miriyAlu nUraDaM
- ph.
-- the act of showing extreme anger;


కార్యాలయం, kAryAlayaM
-n.
--office;


కారింగువ, kAriMguva
-n.
--[bot.] ''Gardenia resinifera'' of the Rubiaceae family;
--Gardenia plants are prized for the strong sweet scent of their flowers, which can be very large in size in some species;
-- కొండమంగ; 


కార్డిగన్, kArDigan
-n.
--cardigan; an open-front sweater; named after the Earl of Cardigan (1797 - 1868), British general;


కార్తికేయుడు, kArtikEyuDu
-n.
--the six-headed son of Lord Shiva; according to one legend, the six mothers are believed to be six women representing the six stars of the Pleides group of stars, a group of stars often referred to in the Vedas;


కారు, kAru
-adj.
--extreme;
---కారు నలుపు = extremely dark.
---కారు చవుక = very cheap.
---కారు మేఘం = thick cloud.
-n.
--(1) car; wagon; automobile; 
--(2) short for పటకారు;
--(3) strong malodor; offensive odor; కారు కూతలు = వినడానికి కఠినమైన మాటలు;
-v. i.
--drip; leak; trickle;


కారుప్పు, kAruppu
-n.
--bittern; brine; the thick solution left over after the crystallization of salt from seawater;


కారుశిల్పి, kAruSilpi
-n.
--artisan;


కార్డు, kArDu
-n.
--postcard; card; cardboard;


కార్తె, kArte
-n.
--the heliacal rising of a star; the period of time during which the Sun rises along with one of the 27 asterisms of the Hindu calendar; duration of about 13.5 days spent by the Sun in each one of the star groups;
-- భరణి కార్తెలో బండలు పగుళ్ళిచ్చేంత ఎండ కాస్తుంది. కృత్తిక కార్తెలో కుతికలు బిగుస్తాయి (గాలి వీచటం తగ్గి, ఎండ తీవ్రత పెరగటం వలన). రోహిణి కార్తెలో రోళ్ళు పగిలేలా ఎండలు కాస్తాయి. మృగశిర కార్తెలో ముసలి ఎద్దు కూడా రంకె వేస్తుంది (తొలకరి మొదలౌతుంది). ఆరుద్ర కార్తెలో ఆడవారు కూడా మగవారికి సమానంగా వ్యవసాయ పనులు చేయవలసి ఉంటుంది. 


కాలం, kAlaM
-n.
--(1) time; 
--(2) season; 
--(3) life-span; 
--(4) [music] speed;
---ఆయన కాలం చేసేరు = he finished his time; he is dead.
---చలి కాలం = cold season.
---వాడి కాలం తీరింది = he is dead; (lit.) his time was up.
---కాలము, దూరము = time and distance.


కాల, kAla
-adj.
--(1) black; dark; 
--(2) pertaining to time;


కాల రంధ్రం, kAla raMdharaM
-n.
--[astron.] black hole; collapsed star whose gravitational force is so strong even light cannot escape from it;


కాలకృత్యం, kAlakRtyaM
-n.
--morning routine such as brushing, bathing etc;


కాలక్షేపం, kAlakshEpaM
-n.
--passing time; spending time;
---గ్రంధ కాలక్షేపం = passing time reading books.
---పురాణ కాలక్షేపం = passing time listening to epic readings.


కాలగర్భం, kAlagarbhaM
-n.
--the march of time; (lit.) the womb of time;


కాలచక్రం, kAlacakraM
-n.
--the march of time; (lit.) the wheel of time;


కాలజ్ఞానం, kAlaj~nAnaM
-n.
--ability to prophecy;


కాలదన్ను, kAladannu
-v. t.
--refuse to avail an opportunity; reject; kick away;


కాలదోషం, kAladOshaM
-n.
--(lit.) expiration of time to take action; expiration of the statute of limitations;
---కాలదోషం పట్టేసింది = the statute of limitations has expired; it is too late to take any action.


కాలధర్మం, kAladharmaM
-n.
--death;
---ఆయన కాలధర్మం చెందేరు = a respectful way of saying he is dead.


కాలమానం, kAlamAnaM
-n.
--(1) climate; 
--(2) standard time;
---కాలమాన పరిస్థితులు = climatic conditions.
---భారతీయ కాలమానం = Indian Standard Time.


కాలము, kaalamu 
- n.
-- (1) time; (2) [gram] tense;
-- వర్తమాన కాలము = present tense; భూత కాలము = past tense; భవిష్యత్ కాలము = future tense;

  
కాలయాపనం, kAlayApanaM
-n.
--delay; wastage of time; procrastination;


కాలరు, kAlaru
-n.
--collar;


కాలవ్యతిక్రమం, kAlavyatikramaM
- n.
-- anachronism; 


కాలసర్పం, kAlasarpaM
-n.
--(1) black snake; 
--(2) metaphorical snake representing time;
---కాలసర్పం కాటు వేసింది = the &quot;time snake&quot; bit, which means &quot;met with death.&quot;


కాలసర్పదోషం, kaalasarpadOshaM 
- n.
-- an euphimism for wasting time by indulging in sleep and banter;
-- నిద్రతో, వ్యర్దపు మాటలతో కాలాన్ని దుర్వినియోగం చేసేవారికి కాలసర్పదోషం తగులుతుందని జ్యోతిషులు అంటారు;


కాలహరణం, kAlaharaNaM
-n.
--delay; loss of time; wastage of time;


కాల్బలం, kAlbalaM
-n.
--infantry; soldiers on foot;


కాల్పనిక, kAlpanika
-adj.
--artificial; invented; fictional;


కాలాతీతం, kAlAtItaM
-n.
--(1) delay; out of time; సమయం ఇప్పటికే చాలా అయింది. ఇక తర్వాత పని మొదలు పెట్టాలి అనే సందర్భం లో వాడతాము.
--(2) out of step with the times; కాలంతో సంబంధం లేకండా ఎవర్ గ్రీనుగా ఉండటాన్ని కాలాతీతమయినదిగా చెప్తారు. అది మనిషి యొక్క కీర్తిప్రతిష్ఠలు కావచ్చు,పుస్తకం కావచ్చు, సినిమా కావచ్చు, నవల కావచ్చు, నాయకులు చేపట్టే మంచి పథకాలు కావచ్చు.
-- (3) Beyond time; దేవుడు కాలాతీతమయినవాడు. భూత వర్తమాన భవిష్యత్ కాలాలలో ఆయన ప్రభ శాశ్వతంగా ఓకే లాగ ఉంటుంది.


కాలిదారి, kAlidAri
-n.
--foot path;


కాలిపిక్క, kAlipikka
-n.
--calf; calf muscle;


కాలిబంటు, kAlibaMTu
-n.
--foot soldier;


కాలిబాట, kAlibATa
-n.
--footpath;


కాలిబోను, kAlibOnu
-n.
--snare;


కాలీఫ్లవర్, kAlIphlavar
-n.
--cauliflower;


కాలు, kAlu
-n.
--(1) leg; 
--(2) foot;
-- (3) the fraction 1/4;
-v. i.
--burn; bake; scald;
---ఇల్లు కాలిపోతోంది = the house is burning.


కాలువ, kAluva
-n.
--canal; an artificially created waterway as opposed to a channel which is a natural waterway; (lit.) కాల్ = to flow;


కాలుష్యం, kAlushyaM
-n.
--pollution;


కాల్చు, kAlcu
-v. t.
--burn; roast;
---చెయ్యి కాల్చుకోకు = do not burn your hand; as an idiom this also means do not cook.
---జీడిపిక్కలు కాల్చు = roast the cashews.


కాలేజి, kAlEji
-n.
--college; an institution for learning beyond high school;


కాలేయం, kAlEyaM
-n.
--[biol.] liver; the organ that produces bile;


కాలోచిత, kAlOcita
-adj.
--seasonal; appropriate for a time; timely; opportune;


కావరం, kAvaraM
-n.
--fat;


కావ్యం, kAvyaM
-n.
--any literary work (prose, verse, or a mixture) that places emphasis on the quality of the concept being treated; 
-- &quot;వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం&quot; అని పెద్దల మాట. అంటే రసాత్మకంగా ఉండి మనసును స్పందింపజేసే ఒక వాక్యమైనా కావ్య గౌరవాన్ని అందుకొంటుంది. కావ్యం అందమైన ఊహలతో, వర్ణనలతో, అర్థ గాంభీర్యంతో, ఔచిత్యంతో చదవగానే మనసులో రసాలు ఊరేలా ఉండాలి. కవి భావనలతో మన హృదయం కూడా స్పందించేలా చేయగలిగిన ఏ రచనైనా కావ్యమే;


కావిడిబద్ద, kAviDibadda
-n.
-- shoulder pole; a pole carried on the shoulder with two loads suspended from both ends of the pole;


కావి రంగు, kAvi raMgu
-n.
--tan color;


కావిరి, kAviri
-n.
--vapor; black vapor;


కావున, kAvuna
-adv.
--therefore;


కాశీగన్నేరు, kASIgannEru
-n.
-- Yellow Oleander plant; [bot.] ''Cascabela thevetia;'' A shrub with bright yellow, funnel-shaped flowers;
-- It is not to be confused with ''Nerium oleander'', which is commonly referred to simply as గన్నేరు or కరవీరం;


కాశీరత్నాలు,  kASIratnAlu
- n.
--  Red Cypress Vine; red tubular flowering vine, also called Scarlet Morning Glory; [bot.] ''Ipomoea hederifolia'' of the Convolvulaceae family; This is native to the Americas but is now widely seen all over the world, including Andhra Pradesh; A related plant with similar flowers is called Red Cypress Vine, [bot.] ''Ipomoea quamoclit;''  


కాసం, kAsaM
-n.
--(1) cough; 
--(2) (abbr.) light-year; short for కాంతి సంవత్సరం; జ్యోతిర్‌వర్షం;


కాసారం, kAsAraM
-n.
--lake;


కాస్తా, kAsiMta  
-n. 
--a little, a small amount; a  little bit; 


కాసింత, kAsiMta  
-adj. 
--little bit; 
-n. 
--a little, a small amount; a  little bit; 
-- (ety.) కాసు + అంత = కాసింత; రూపాయి - అర్ధరూపాయి - పావలా - బేడ - అణా - అర్ధణా - కాణీ - దమ్మిడీ - కాసు - అరకాసు: ఈ క్రమంలో కాసు అనేది ఒకప్పటి దమ్మిడీలో సగము.


కాస్మిక్ కిరణాలు, kAsmik kiraNAlu
-n.
-- Cosmic rays; A continuous flow of particles that reach the surface of the Earth from space, particles produced by black holes of enormous mass and by the remains of supernovae; Cosmic rays are primarily composed of high-energy particles, mainly protons (90%), followed by helium nuclei (alpha particles, 9%), and heavier atomic nuclei (1%). A small fraction are electrons, positrons, and antimatter particles. The ionosphere protects us all from the damaging influence of these rays.
--  విశ్వకిరణాలు; 


కాసీరత్నం,  kAsIratnaM
- n.
 -- a climber or bushy plant with scarlet red flowers; [bot.] ''Ipomoea hederifolia'' Linn.;
 
 
కాసు, kAsu
-n.
--(1) sovereign; a gold coin weighing 10 grams; 
--(2) cash; copper coin; any coin;


కాసేపు, kAsEpu  
-adj. 
--little while;  


కాష్ఠం, kAshThaM
-n.
--wood; wood used on the funeral pyre;


కాష్ఠ, kAshTha
-n.
--(1) quadrant; a fourth of the region created by two rectangular coordinate axes; 
--(2) duration of time equal to 18 winks; 1 / 450th of a Muhoortham;


కాష్ఠోల్, kAshThOl
-n.
--wood alcohol; methyl alcohol; methanol; కరస్రారా;


క్త్వార్థం, ktvArthaM
-n.
--[gram.] any infinite verb ending in ఇ, such as వచ్చి, తెచ్చి;
-- భూతకాలిక అసమాపక క్రియ; ఉదా. వచ్చియిచ్చెను. ఇందులో 'వచ్చి' క్త్వార్థకము.


%క్రా - krA, క్షా - kshA, కిం - kiM, కి - ki,  క్రి - kri, క్షి - kshi


క్రాంతి, krAMti
-n.
--(1) turning; 
--(2) revolution; 
--(3) [astro.] declination; the angular distance of a celestial object north or south of the celestial equator, analogous to latitude on Earth; this is always measured in degrees, minutes, and seconds;


క్రాంతిచక్రం, krAMticakraM
-n.
--ecliptic; the apparent path of the sun in the sky;


క్రాంతివృత్తం, krAMtivRttaM                   % replacement for old entry
-n.
--(1) ecliptic; the great circle on the celestial sphere that lies in the plane of the Earth's orbit; the apparent circular path of the Sun as it travels in its annual journey, as seen from Earth; the plane of the ecliptic is tilted at an angle of 23.5 degrees from the plane fo the celestial equator; the two points at which the ecliptic crosses the celestial equator are the equinoxes; the constellations through which the ecliptic passes are the constellations of the Zodiac;
--(2) the Zodiac;


క్లాసు పీకడం, klaasu peekaDaM 
- adj.
-- preachy; having or revealing a tendency to give moral advice in a tedious or self-righteous way;


క్షామం, kshAmaM
-n.
--famine;


క్షారం, kshAraM
-n.
--alkali; (ety.) భూతిర్బసిత భస్మనీక్షారో రక్షా (అమరకోశము);


క్షారార్థం; kshArArthaM
-n.
--alkaloid; (ety.) an alkali-like substance; క్షారం వంటి పదార్థం కనుక క్షారార్థం;


కి, ki 
- suff.
-- షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయం; ఇకారాంత పదాలకి కి అనే ప్రత్యయం వచ్చి చేరుతుంది; పిల్లి &gt; పిల్లికి 


కింక, kiMka
-n.
--anger; same as కినుక;


కించిత్తు, kiMcittu
-n.
--very little; iota; &quot;teency, weency&quot; bit;


కింపురుష, kiMpurusha  
-n. 
-- (1) centaur; a legendary creature with a horse’s  body and a human head; (2) మనుష్యముఖమున్ను పక్షిశరీరమున్ను గలిగిన దేవతావిశేషపు జాతి;
-- see also కిన్నెర;


కింశుకం, kiMSukaM
-n.
--[bot.] Butea frondosa;


కిక్కురుమనకుండా, kikkurumanakuMDA
-adv.
--without making any noise; silently;


కిచకిచ, kicakica
-adj.
--onomatopoeia for the chirping sound of birds or the squealing sound of monkeys;


కిచిడీ, kiciDI
-n.
--rice cooked with a variety of vegetables, spices and dal;


కిచ్చిలి, kiccili
-n.
--orange;


కిటికి, kiTiki
-n.
--window; 


కిటకిట, kiTakiTa
-adj.
--onomatopoeia for tightly packed people at a place;


కిటుకు, kiTuku
-n.
--trick; device; 


కిణ్వప్రక్రియ, kiNvaprakriya
-n.
--[chem.] fermentation;


కిత్తనార, kittanAra
-n.
--a fiber made from agave;


కిత్తలి, kittali
-n.
--agave; [bot.] ''Agave americana;'' bast sagopalm;
-- పల్లెలలో పొలం గట్లపైన, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో మొలిచే కలబంద మొక్కలా కనిపించే పలుచని ఆకుల మొక్క కిత్తలనార. పాత రోజుల్లో పొలాల సరిహద్దులలో ఈ మొక్కలను నాటి సహజమైన కంచెను తయారుచేసుకునే వారు. వీటి ఆకులు పలచగా, పొడవుగా వుండి అంచుల్లో ముళ్లను కలిగి ఉంటాయి. అందుకే పశువులు, మనుషులు వీటి జోలికి పోలేరు. మట్టి కోతకు గురికాకుండా వుండటానికి వీటిని రక్షణ కవచాల్లా ఉపయోగిస్తారు. ఆయుర్వేద ఔషధాలలో ప్రతి భాగాన్ని వాడతారు. ఆకుల నుండి వచ్చిన నారను వస్త్రాలు, తాళ్లు తయారీకి వినియోగిస్తారు. ఇప్పుడు చాలా గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఈ మొక్కలను వాణిజ్య పంటగా పండిస్తున్నారు.


కితాబు, kitAbu 
-n. 
--(1) kudos; praise; appreciation; 
--(2) book;  


కిన్నర, kinnara  
-n. 
-- see కిన్నెర;  


కినుక, kinuka
-n.
--anger;


కినోవా,  quinoa
- n.
- the goosefoot plant; [bot.] ''Chenopodium quinoa'';
-- the protein-rich, gluten-free seeds of this plant, native to South America, are being used as a cereal grain and as an alternative to rice and wheat; 


కిన్నెరులు,  kinnerulu
- n. pl.
-- legendary creatures with a human head and a horse’s body; వీరు అశ్వ శరీరం, నరముఖం కలవారు;
-- see also కింపురుషులు;


కిఫాయతు, kiphAyatu
-n.
--benefit; advantage; 


కిమ్మనకుండా, kimmanakuMDA
-adv.
--without making any protest; quietly; without hesitation; 


కిరణం, kiraNaM
-n.
--ray (of light);


కిరణజన్య సంయోగక్రియ, kiraNajanya saMyOgakriya
-n.
--photosynthesis;


కిరణవారం, kiraNavAraM
-n.
--a beam of (light) rays; (Chinnaya Suri uses the phrase తరణి కిరణవారం);


కిరసనాయిలు, kirasanAyilu
-n.
--kerosene; a combustible hydrocarbon liquid which is derived from petroleum. It is widely used as a fuel in aviation as well as in household Kerosene lamps; 
-- కిరసనాయిలు సహజంగా రంగు లేని ద్రవం. కేవలం మన దేశంలోనే, ప్రజాపంపిణీకి ఉద్దేశించిన కిరసనాయిలు నల్ల బజారు పాలు కాకుండా రక్షించడానికి అందులో నీలి రంగు 'డై' ని, ఇంకా 'పర్ఫ్యూరాల్''అనే మరో రసాయనాన్ని కలుపుతారు. ఆ రంగును సులభంగా పోగొట్టగల రసాయనాలు లేవు. ఉన్నా వాటిని వాడడం చట్ట ప్రకారం నేరం;  


కిరాతకం, kirAtakaM  
-n. 
--savage deed; barbarian act; 


కిరాతుడు, kirAtuDu  
-n. 
--savage; barbarian; huntsman;


కిరాయి, kirAyi
-n.
--hire; fare; rent;


కిరీటం, kirITaM
-n.
--crown; tiara;


కిరీటిక, kirITika
-n.
--conona;


కిర్రుచెప్పులు, kirruceppulu
-n.
--creaking slippers; shoes deliberately made to produce a creaking sound to act as a means to ward off creeping creatures like serpents; 


కిలకిల, kilakila
-adj.
--onomatopoeia for the sound of a woman or baby laughing;


కిలారం,  kilAraM
- n.
-- farce; 
--  కిలకిల నవ్వించేది; రూపకాలలో ఒక రకం; 


కిలుం, kiluM
-n.
--verdigris; a mildly toxic substance formed when bronze or brass vessels react with domestic organic acids;
-- ఇత్తడి, రాగి పాత్రలు వాడకుండా, శుభ్రం చేయకుండా కొన్ని రోజులు వుంచినట్లైతే మలినాలు చేరి, వాటి రంగు మారి మచ్చలు ఏర్పడతాయి. పాత్రలో లోహంతో ఆమ్లజనీకరణ జరగడం వలన ఉపరితలంపై విషపూరితమైన మలినాలు చోటు చేసుకుంటాయి. దాన్నే &quot;కిలుము&quot; అంటారు. ఈ కిలుము పట్టిన పాత్రలు ఉపయోగించడం ఆరోగ్యానికి హానికరం.


కిలో, kilO
-pref.
--వెయ్యి;
---కిలోగ్రాము = measure of weight in the metric system; one thousand grams; కిలో.
---కిలోమీటరు = measure of distance in the metric system; one thousand meters; ఉరమరగా 8 కి.మీ. = 5 మైళ్లు.


కిళ్లీ, kiLlI  
-n. 
--an after-dinner chewable item prepared by wrapping scented betel nut pieces and some sweet or pungent condiments in a betel leaf; 
---(e. g.) కారా కిళ్లీ = one made from pungent condiments and tobacco.
---(e. g.) మిఠాయి కిళ్లీ = one made from sweet condiments.


కిశోరం, kiSOraM
-n.
--(1) baby; 
--(2) any baby animal; 
--(3) baby horse; 
--(4) baby deer;


కిస్తీ, kistI
-n.
--installment; installment payment;


కిసుమీసు, kisumIsu
-n.
--raisin; dried seedless grapes;


క్రిమి, krimi
-n.
--(1) worm; 
--(2) germ; 
--(3) microorganism; (rel.) కీటకం = insect;


క్రిమిక, krimika
-n.
--appendix; vermiform appendix; a part of the large intestine;


క్రిమిసంహారక, krimisaMhAraka
-adj.
--insecticidal;


క్రిమిసంహారిణి, krimisaMhAriNi
-n.
--(1) germicide; 
--(2) insecticide;


క్రియ, kriya
-n.
--(1) action; activity; 
--(2) [gram] verb; tells about action;
-- (ant.) ప్రతిక్రియ; (rel.) ప్రక్రియ = process, as in a chemical process;
---అకర్మక క్రియ = intransitive verb.
---సకర్మక క్రియ = transitive verb.


క్రియాజన్యవిశేషణం, kriyAjanya viSEshaNaM
-n.
--verbal adjective;


క్రియాప్రాతిపదిక, kriyAprAtipadika  
-n. 
--[gram.] a verbal root; 


క్రియావిశేషణం, kriyAviSEshaNaM
-n.
--adverb;


క్రియాశీల, kriyASIla
-adj.
--active; practical; constructive;


క్రిస్మస్, krismas
-n.
--Christmas; the birthday of Jesus Christ;


క్రిస్మస్ రోజ్, krismas rose
-n.
--black hellebore flower; [bot.] ''Helleborus niger'';


క్లిష్టత, klishTata
-n.
--intricacy; complexity;


క్వినైన్, quinine
- n.
-- a medicine - once widely used to prevent Malaria - produced from the bark of the Cinchona tree; 


క్షితి, kshiti
-n.
--(1) the Earth; 
--(2) an abode; 
--(3) 1 followed by 20 zeros;


క్షితిజం, kshitijaM
-n.
--horizon;


క్షితిజసమాంతరం, kshitijasamAMtaraM
-adj.
--horizontal;


క్షిపణి, kshipaNi
-n.
--missile;


%కీ - kI, క్రీ - krI, క్షీ - kshI

కీకటారణ్యం, kIkaTAraNyaM
- n.
--dark forest;  thick jungle;


కీకారణ్యం, kIkAraNyaM
-n.
--dark forest;  thick jungle;


కీచు, kIcu
-adj.
--shrill;


కీచుగొంతుక, kIcugoMtuka
-n.
--shrill voice;


కీచురాయి, kIcurAyi
-n.
--cricket; an insect of the cricket family;


కీచులాట, kIculATa  
-n. 
--squabble; minor quarrel, esp. between a husband and wife;


కీటకం, kITakaM
-n.
--insect; any of the small invertebrate animals with a head, thorax, abdomen, three pairs of legs, and two pairs of membranous wings;


కీటకారి, kITakAri
-n.
--insecticide; (lit.) killer of insects;


కీడు, kIDu
-n.
--harm; bad luck; down-side; disadvantage; evil; misfortune; (ant.) మేలు;


కిడెంచి మేలెంచడం,  kIDeMci mEleMcaDaM
- ph.
-- the act of looking at the downside before counting the benefits;


కీత, kIta
-adj.
--(1) inferior; 
--(2) level; not heaping;
---కీత చెంచాడు = a level tea-spoonful.


కీరచేప, kIracEpa
-n.
--Cotio; a fish of the Cyprinidae family; [biol.] Osteobramma vigorsii; Osteobramma cotio;


కీర్తన, kIrtana
-n.
--(1) a type of song sung in the Carnatic style; these songs typically have a refrain and one or more stanzas of lyrics; 
--(2) praise;


కీర్తి, kIrti
-n.
--fame; (ant.) అపకీర్తి;


కీలం, kIlam
-n.
--(1) wedge; pivot;
--(2) [bot.] style;


కీలకం, kIlakaM
-adv.
--critical; pivotal;
-n.
--pivot; key;


కీలకోపన్యాసం, kIlakOpanyAsaM
-n.
--keynote speech;


కీలు, kIlu
-n.
--(1) joint; anatomical joint; 
--(2) screw; 
--(3) mechanism; 
--(4) tar; pitch; 
---బంతి గిన్నె కీలు = ball and socket joint.
---మడతబందు కీలు = folding joint.


కీలుబొమ్మ, kIlubomma
-n.
--mechanical doll; puppet;


కీసా, kIsA
-n.
--purse; small purse;


కీళ్లవాతం, kILlavAtaM
-n.
--rheumatism;


కీళ్లవాపు, kILlavApu
-n.
--arthritis; inflammation of the joints;


కీళ్లు, kILlu
-n. pl.
--joints;


క్రీడ, krIDa
-n.
--game; sport; play;


క్రీస్తు, krIstu
-n.
--Jesus Christ;


క్రీస్తుపూర్వం, krIstupUrvaM
-n.
--Before Christ;


క్రీస్తుశకం, krIstuSakaM
-n.
--Anno Domini; in the year of our Lord; A.D.;


క్షీరం, kshIrAM
-n.
--milk;


క్షీరదం, kshIradaM
-n.
--mammal;


క్షీరవర్ధకం, kshIravardhakaM 
- n. 
--galactagogue;


క్షీరామ్లం, kshIrAmlaM
-n.
--lactic acid;


క్షీరాన్నం, kshIrAnnaM
-n.
--rice pudding; rice cooked in milk and sugar;


క్షీరోజు, kshIrOju
-n.
--lactose; a sugar found in milk;


%కుం - kuM, కు - ku, క్షు - kshu


కుంకం, kuMkaM
-n.
--see కుంకుమ;


కుంక, kuMka
-n.
--(1) child widow; 
--(2) urchin; innocent and mischievous lad;


కుంకుడు చెట్టు, kuMkuDu ceTTu
-n.
--soap nut tree; [bot.] ''Sapindus emarginatus''; 
-- [Sans.] ఫేనిలం; అరిష్టం;


కుంకుడు కాయ, kuMkuDu kAya
-n.
--soap nut; soapberry; sapindus; [bot.] ''Sapindus mukorossi;''  see also సీకాయ;


కుంకుమ, kuMkuma
-n.
--red rouge-like substance used for making the red dot worn on the forehead of Hindu women; There are several methods of making this; (1) to mix turmeric powder with alum, and quicklime; (2) to mix turmeric powder with lime juice; (3) to mix turmeric powder with some crystals available in the market;
-- కుంకం;


కుంకుమ చెట్టు, kuMkuma చెట్టు
-n.
--[bot.] ''Mallotus philippensis''
-- చెందిరం; సిందూర వృక్షం; కమల; కపిలి; 


కుంకుమ పువ్వు, kuMkuma puvvu
-n.
--saffron; [bot.] ''Crocus sativa'' of the Iridaceae family; 
-- తృణ కుంకుమం =  hay saffron; 
--[Sans.] అగ్నిశిఖ; కుంకుమం; కాశ్మీరం; బాహ్లీకం; అస్రం; 
-- ఈ పూల పురుష కేసరాలు పసుపుపచ్చగా ఉంటే, స్త్రీ కేసరాలు ఎర్రగా ఉంటాయి. ఒక్కో పువ్వులో మూడు స్త్రీ కేసరాలుంటాయి. కీలాగ్రాలు (Stigmas), వాటి పొడవాటి కాడలు (కీలములు - Styles) కూడా ఎర్రగా రక్తవర్ణంలో ఉంటాయి. వీటిని వేరుచేసి ఎండబెట్టి దాన్నే కుంకుమపువ్వు పేరుతో మార్కెట్లో విక్రయిస్తారు. కుంకుమ పువ్వు అని మనం వాడుకునేది ఆ మొక్క పువ్వును కాదు; పూల కీలములు, కీలాగ్రాలను మాత్రమే అని గ్రహించాలి.
-- లేటిన్ ”సాఫ్రానం” అనే పదం, ఇటాలియన్ &quot;జాఫ్రానో&quot; అనే పదం అరబ్బుల &quot;అల్ జేఫరిన్&quot; నుంచి వచ్చినవే. వీటన్నిటికి &quot;బంగారు రంగు&quot; అని అర్ధం. సంస్కృత పదం &quot;కుంకుమం&quot; నుంచి ఆ మొక్క పేరు క్రోకస్ వచ్చిందనిన్నీ, దాని అర్ధం &quot;పసుపు రంగు&quot; గా మారిందని చరిత్ర కారులంటారు;


కుంకుమ బొట్టు, kuMkama boTTu
-n.
--the red dot on the forehead worn esp. by Hindu married women, traditionally made from turmeric powder and a dash of lime (calcium carbonate);


కుంగు, kuMgu
-v. i.
--sag; sink; bend; (rel.) ఒంగు;


కుంచం, kuMcaM  
-n. 
--a volumetric measure for measuring grain until the metric system was introduced;  approximately two liters; 1 కుంచం = 2  అడ్డలు = 4 మానికలు = 8 తవ్వలు = 16 సోలలు = 64 గిద్దలు; Similarly, 4  కుంచాలు = 1 తూము; 5 తూములు = 1 ఏదుము (ఐదు + తూము); 10 తూములు = 1 పందుము (పది + తూము); 4 ఏదుములు = 1 పుట్టి;   
-- గరిసె అంటే పెద్ద ధాన్యపు గంప అనీ ధాన్యపు కొట్టు అనీ  అర్థం. ఈ గంపలు, ధాన్యపు కొట్లు  వివిధ ప్రాంతాలలో వివిధ పరిమాణాలలో ఉండే కారణంగా గరిసె ఒక్కో ప్రాంతంలో ఒక్కో రకంగా ఉంది. 


కుంచె, kuMce
-n.
--brush;


కుంజరం, kuMjAraM  
-n. 
--elephant; (ety.) one that has కుంజలు; 


కుంజలు, kuMjAlu  
-n. pl. 
--little depressions found on both sides of an elephant's head, just below the కుంభస్థలం;


కుంట, kumTa,
-n.
-- (1) pond; a pond of the size of one &quot;kunta&quot; or about 1/40th acre; (2) pit; low-lying land; 
-- పెద్ద నీటి చెలమ; 


కుంటు, kuMTu
-v. i.
--limp;


కుంఠితము, kuMThitamu
-n.
--dented; bent; wavered; (ant.) అకుంఠితం;


కుండ, kuMDa
-n.
--earthen pot; (rel.) బిందె;


కుండపోత, kuMDapOta
-n.
--torrential rain; heavy rain; rain coming down as if someone is pouring water from a pot;


కుండమల్లి, kuMDamalli
-n.
--star jasmine; a plant of the Oleaceae family; [bot.] Jasminium multiforum; This plant has medicinal uses in treating ulcers; known to have an antidote for cobra venom; This plant was mentioned in Potana's Bhagavatam;


కుండలము, kuMDalamu
-n.
--ear ring;


కుండలిని, kuMDalini 
- n.
-- A Yoga system to tame and harness the internal energy in the human body; Kundalini yoga (kuṇḍalinī-yoga) derives from kundalini, defined as energy that lies within the body, at the base of the spine. Kundalini is considered to be dormant until it is activated (as by the practice of yoga) and channeled upward through the central channel, along the spine, in a process of spiritual perfection;
-- కుండలిని అనేది భారతీయ యోగ శాస్త్రం ప్రకారం ఒక అనిర్వచనీయమైన శక్తి. ఇది మానవ శరీరంలో వెన్నులో క్రింది భాగాన చుట్ట చుట్టుకొని పాములా దాగి ఉంటుంది. ఈ స్థానాన్ని మూలాధారం అంటారు. ఈ మూలాధారం లో దాగివున్న ఈ కుండలినీ శక్తిని మానవ శరీరంలోని షట్చక్రాల (అంటే మూలాధార, స్వాధిష్టాన, మణిపూర, అనాహత, విశుద్ధి, ఆజ్ఞా) నుండి సుషుమ్నా నాడి ద్వారా పైకి సహస్రారం వరకు తీసుకొనివెళ్లే పద్ధతి కుండలినీ యోగం. కుండలినీ యోగంలో కుండలినిని జాగృతం చేయడానికి ప్రాణాయామం ఒక ముఖ్య సాధనం. కుండలిని స్థితి శక్తి (potential energy) రూపంలో ఉండగా, త్రికరణ శుద్ధితో అరిషడ్వర్గాలను జయించినప్పుడు, గతి శక్తి (kinetic energy) గా మారి ఊర్ధ్వ ముఖంగా పయనించి, షట్చక్రాల్లోని ఒక్కొక్క చక్రాన్నీ దాటుతూ, తల మాడు భాగాన ఉండే సహస్రార చక్రాన్ని చేరుతుంది. ఈ స్థితినే అష్టాంగ యోగంలోని అత్యున్నత దశ అయిన &quot;సమాధి స్థితి&quot;గా కూడా పేర్కొంటారు. ఈ స్థితిలో సాధకుడు అనిర్వచనీయమైన ఆనందాన్ని (బ్రహ్మానందాన్ని) పొందుతాడని అంటారు. కుండలినీ విద్యను ఉపాసించిన రమణ మహర్షి, రామకృష్ణ పరమహంస సమాధి స్థితికి చేరారని అంటారు. 


కుండలీకరణం, kuMDalIkaraNaM
-v. t.
--parenthesize; bracket;


కుండలీకరణములు, kuMDalIkara-Namulu
-n. pl.
--parentheses; brackets;


కుండీ, kuMDI
-n.
--bin; jar; urn; (rel.) చెత్త కుండీ; పూల కుండీ;


కుందము,  kuMdamu
- n.
-- star jasmine; Downy jasmine;[bot.] Jasminum multiflorum
-- [Sans.]  సదాపుష్ప; 


కుందేలు, kuMDElu
-n.
--(1) Indian hare; rabbit; [biol.] Lepus nigricollis; 
--(2) total loss in a card game; (ety.) In certain card games, Indians use the terms ఆట (game), బేస్తు (marginal win), and కుందేలు (total loss); కుందేలు, probably a distortion of కుదేలు, means total loss;


కుంపటి, kuMpaTi
-n.
--portable charcoal grill; portable charcoal furnace;


కుంభం, kuMbhaM
-n.
--(1) Aquarius; one of the 12 signs of the Zodiac; 
--(2) pot, water pot; 


కుంభ, kuMbha
-adj.
--convex;


కుంభకం, kuMbhakaM
-n.
--holding the breath in yoga practice;
---అంతః కుంభకం = inhaling and holding the breath.
---బహిః కుంభకం = exhaling and holding the breath.


కుంభకటకం, kuMbhakaTakaM
-n.
--convex lens;


కుంభకామెర్లు, kuMbhakAmerlu
-n.
--yellow fever;


కుంభకోణం, kuMbhakONaM
-n.
--(1) a town in Southern India; 
--(2) scam; allegorically used while referring to big-time deceit; a toponym;  


కుంభవృష్టి, kuMbhavRsTi
-n.
--torrential rain; heavy rain; downpour;
-- [see also] ముసురు; జడివాన;


కుంభస్థలం, kuMbhasthalaM  
-n. 
--an area at the top part of the head and between the shoulders of an elephant, where the mahout uses his iron stylus to control the elephant; 


కుంభాకార, kuMbhAkAra
-n.
--adj. convex; (lit.) pot shaped;


కు, ku
-n.
--pref. false; pseudo; artificial;
-- షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయం; అకారాంత పదాలకి కు అనే ప్రత్యయం వచ్చి చేరుతుంది; కుక్క  &gt; కుక్కకు


కుక్క, kukka
-n.
--dog; terrier;
---ఆడకుక్క = bitch.
---ఉడుప కుక్క = terrier.
---కుక్కపిల్ల = puppy.
---మగకుక్క = dog.
---కుక్కలగుంపు = kennel.
---కుక్కలదొడ్డి = kennel.


కుక్క కాటుకి చెప్పు దెబ్బ, kukka kATuki ceppu debba
-ph.
--[idiom] tit for tat;


కుక్కగొడుగు, kukkagoDugu
-n.
--agaricus; toadstool; [bot.] ''Mushroom agaricus;'' (note) the edible variety is called mushroom or పుట్టగొడుగు;


కుక్కతులసి, kukkatulasi
-n.
--white basil; [bot.] ''Ocimum album;  Ocimum americanum;'' [Sans.] ఫణిర్జకం;


కుక్కబంతి, kukkabaMti
-n.
--tridax;


కుక్కమూతి పిందెలు,
- n.
-- vegetables, like gourds and cucumbers, that were deformed and twisted at a tender stage thus rendered useless;
-- బాల్యంలోనే చెడు నడవడికకు అలవాటు పడినపిల్లలను కుక్క మూతి పిందెలతో పోల్చడం ఉంది. వక్రంగా పుట్టిన పిందెలు నిజంగానే కుక్క మూతిని పోలి ఉండడం కద్దు.


కుక్కవాయింట, kukkavAyiMTa
-n.
--dog mustard; an edible green; [bot.] Polanisia viscosa; Cleome viscosa Linn. ; శ్వానబర్చర; కుక్కవావింట;


కుక్కవెర్రి, kukkaverri
-n.
--hydrophobia; a disease, characterized by a fear of water, caused by a dog bite;


కుక్కలదొడ్డి, kukkaladoDDi
-n.
--dog-kennel;


కుక్కుటం, kukkuTaM
-n. m.
--cock; rooster; chicken; fowl;


కుక్కుటి, kukkuTi
-n. f.
--hen;


కుక్షి, kukshi
-n.
--stomach;
---నిరక్షర కుక్షి = illiterate person; (lit.) without a syllable in the stomach.


[[File:Starr_060305-6527_Myoporum_sandwicense.jpg|thumb|Right|కుచందనం,Myoporum_sandwicense]]
కుచందనం,  kucaMdanaM
- n.
-- bastard sandalwood; [bot.] ''Myoporum sandwicense''; native to Hawaii, grows as either a small tree, large tree, or dwarf shrub, depending on the elevation and conditions; 


కుచము, kucamu
-n.
--breast; woman's breast; 


కుచాగ్రము, kucAgramu
-n.
--nipple; the tip of the breast;


కుచ్చు, kuccu
-adj.
--pleated; bushy; (alt.) కుచ్చుల;
---కుచ్చు టోపీ = cap with a tassel.
---కుచ్చు తోక = bushy tail.


కుచ్చులు, kucculu
-n. pl.
--(1) pleats; 
--(2) tassels; 


కుచ్చెళ్లు, kucceLLu
-n. pl.
--pleats; frills; folds used in clothing to lend body and beauty;
---కుచ్చెళ్ల అంచు = the side of a sari suitable for pleating.


కుజుడు, kujuDu
-n. m.
--Mars; (alt.) కుజగ్రహం; this is a misnomer because (lit.) కు = Earth, జ = born, కుజ = born of Earth; the translation అంగారకుడు is better because అంగారము connotes fire and fire is red and Mars is the red planet;


కుటకి,  kuTaki
- n.
-- [bot.] ''Picrorhiza kurroa'' of the Plantaginaceae family; 
-- one of the major income-generating non-timber forest products found in the Nepalese Himalayas. It is one of the oldest medicinal plants; It is a perennial herb and is used as a substitute for Indian gentian (Gentiana kurroo); Taking picrorhiza by mouth for up to one year, in combination with a drug called methoxsalen, that is also taken by mouth, and applied to the skin, seems to help treat vitiligo in adults and children;


కుట్ర, kuTra
-n.
--conspiracy; plot; machination;


కుట్ర పన్ను, kuTra pannu
-v. t.
--conspire; plot;


కుటి, kuTi
-n.
--cottage; (rel.) గుడి;


కుటీరం, kuTIraM
-n.
--cottage; (rel.) గుడారం;


కుటీర పరిశ్రమ, kuTIra pariSrama
-n.
--cottage industry;


కుటుంబం, kuTuMbaM
-n.
--(1) family; 
--(2) household;
---విభాజిత కు. = divided family.
---అవిభక్త కు. = undivided family.
---సమష్టి కు. = joint family.
---ఉమ్మడి కు. = joint family.


కుటుంబ నియంత్రణ, kuTuMba niyaMtraNa
-n.
--family planning; (lit.) controlling the family;


కుట్టు, kuTTu  
-n.
-- stitch;
-v. t. 
--(1) sting; bite;  
--(2) sew;  stitch;


కుట్టుపని, kuTTupani
-n.
--sewing; tailoring; needlework;


కుట్టుమిషను, kuTTumishanu
-n.
--sewing machine;


కుడ్య చిత్రాలు,  kuDya chitrAlu
- n. pl.
-- murals; pictures painted on walls and ceilings;
-- మన దేశంలో గుహల్లో వేసినవి, బాగా ప్రాముఖ్య మైనవి -భింభేత్క, అజంతా,ఎల్లోరా, సిత్తనవాసల్ వంటి చోట్ల ఇలాంటి చిత్రాలు కనిపిస్తాయి. ప్రపంచంలో గోడ చిత్రాలను ఫ్రెస్కో అంటారు. ఇది ఇటాలియన్ పదం. తాజా అయిన అని అర్ధం;
-- మొదటి రకమైన ఫ్రెస్కో - బ్యునో (fresco-buno) అనేది తడి/తేమ పద్ధతి .ఇందులో సున్నపు పొర తడిగా ఉన్నప్ప్పుడే, రంగు పొడులను నీటితో కలిపి దాని మీద వివిధ ఆకారాల్లో సిద్ధంగా ఉంచుకున్న ఆకార రేఖల పై పూస్తారు. అప్పుడు రంగులు లోపలికి చొచ్చుకుని పోయి చిత్రానికి ధృడత్వాన్ని,మన్నికని ఇస్తాయి. వాటికన్ సిస్టిన్ చాపెల్ లో మైకలాంజేలో వేసింది ఇలానే.
-- రెండోది ఫ్రెస్కో - సెక్కో (fresco-secco) రకం. ఇది పొడి/ఎండు పద్ధతి. తెల్లటి సున్నపు పొర(గార లేక గచ్చు) ఆరిన తర్వాత రంగు పొడులను,ఇతర పట్టీ ఉంచే పదార్ధాలతో(నూనెలో,బంకగా ఉండే మరేదో )** కలిపి చిత్రిస్తారు. ఇది మన అజంతా రకపు చిత్రాలలో వేసినది. వీటిలో చివరగా, నునుపు రాయితో మెరుపు వచ్చే వరకు, రుద్దుతారు.


కుడితి, kuDiti
-n.
--a drink for cattle made from the rice wash water, bran, etc.;


కుతకుత, kutakuta
-n.
--onomatopoeia for the sound of cooking;


కుతర్కం, kutarkaM
-n.
--false logic; 


కుత్సిత, kutsita  
-adj.
--unscrupulous;


కుతూహలం, kutUhalaM
-n.
--the desire to know; anxiety to find the unknown; inquisitiveness;


కుత్తుక, kuttuka
-n.
--neck; throat;


కుత్తుకబంటి, kuttukabaMTi
-n.
--upto the neck; neck-deep;


కుదప, kudapa
-n.
--clot; curds of blood; 


కుదవ, kudava
-n.
--pledge; pawn; mortgage;


కుదుపు, kudupu
-n.
--vibration; rough ride; 


కుదించు, kudimcu
-v. t.
--compress; shorten; abbreviate; abridge;


కుదురు, kuduru
-n.
--(1) shapeliness; 
--(2) stability; steadiness; 
--(3) support; basin to support a round-bottomed pot; basin to support free-flowing liquids; 
--(4) cure; recovery from illness; 
--(5) root; పెనుకుదురు =  big root; కొండుకుదురు =  baby root; చనుకుదురు =  nipple; 


కుదురుగా, kudurugA
-adv.
--properly; comfortably;


కుదుర్చు, kudurcu
-v. t.
--(1) arrange; fix; settle; 
--(2) treat; cure;


కుదేలు, kudElu
-n.
--(1) total loss of investment; bankruptcy;
--(2) (note) in card games, Indians use the terms కుదేలు, and sometimes కుందేలు, to refer to a total loss and బేస్తు  to indicate a marginal win.


కునుకు, kunuku
-n.
--catnap; dozing;


కునుకుపాట్లు, kunukupATlu
-n.
--little catnaps;


కుపోషణ, kupOshaNa
-n.
--malnutrition;


కుప్ప, kuppa
-n.
--heap; pile;


కుప్పింటి ఆకు, kuppiMTi Aku
- n. 
-- leaf of Indian Acalypha; [bot.] ''Acalypha indica''of the Euphorbiaceae family; 
-- మురిపింటి; పిప్పింటి; మూర్కొండ; ఈ మొక్కను ఎన్నో వైద్య యోగాలలో వినియోగిస్తారు. ఇది నిటారుగా పైకి పెరిగే వార్షిక మొక్క- అంటే ఏటా పడి మొలుస్తుంది. 30 నుంచి 100 సెంటీమీటర్ల ఎత్తు వరకూ పెరుగుతుంది. తోటలలో కలుపు మొక్కగా, ఖాళీ స్థలాలలో, రోడ్లవెంట పిచ్చి మొక్కగా భారతదేశం అంతటా కనిపిస్తుంది; 
-- [Sans.] హరిత మంజరీ; 

.
కుప్పె, kuppe
-n.
--flask; bottle; a long necked bottle used in chemistry labs;


కుబుసం, kubusaM
-n.
--molt; slough; the skin that is shed periodically by certain animals like snakes and silkworms;
---కుబుసం విడచుట = molting; ecdysis.


కుబేరుడు, kubEruDu 
- n.
-- the demigod of wealth;
-- కుబేరుడు అనగా అవలక్షణములతో కూడిన శరీరము కలవాడు (బేరము అంటే శరీరము అని అర్థము). పేరుకి తగ్గట్టుగానే ఈయన పొట్టిగా (మరగుజ్జులా), పెద్ద కుండ వంటి పొట్టతో, మూడు కాళ్ళు, ఒకే కన్ను, ఎనిమిది దంతాలతో వుంటాడని, పురాణాలలో చెప్పబడింది;
-- పులస్త్యుడికి, తృణబిందుని కుమార్తెకి పుట్టిన శిశువే విశ్రవసుడు. విశ్రవసుడి కుమారుడు కుబేరుడు
-- విశ్రవునికీ, భరద్వాజ మహర్షి కుమార్తె అయిన దేవవర్ణికీ పుట్టినవాడు వైశ్రవణుడు. ఈ వైశ్రవణుడే కుబేరుడు.


కుమ్మక్కు, kummakku  
-n. 
--aid and abetment in the commission of a crime; support in a conspiracy; collusion; plotting together;


కుమ్మట్టి, kummaTTi
-n.
--plastic; (ety.) కుమ్మరి + మట్టి;


కుమ్మరావం, kummarAvaM
-n.
--kiln; potter's kiln;


కుమ్మరించు, kummariMcu,
-v. t.
--pour out; empty;


కుమ్మరి, kummari
-n.
--potter;


కుమ్మరిమట్టి, kummarimaTTi
-n.
--kaolin; clay; (note) a mixture of sterilized kaolin and pectin is sold as Kaopectate, an over-the-counter medicine for the treatment of diarrhea; % spell check


కుమ్ము, kummu  
- n. 
-- smouldering ashes;
-v. t. 
--butt; gore; pierce; 


కుమ్ములాట, kummulATa  
-n. 
--playful butting in bed; 


కుమ్ముసుద్ది, kummusuddi 
 -n. 
--enigma; a talk or communication through symbols;


కురంతకం, kuraMtakaM
-n.
--Yellow Amaranth; a plant of the Acanthaceae family; [bot.] Barleria prionitis; Chewing the leaves of this plant is known to relieve tooth ache; This potassium-rich plant has other medicinal uses in treating boils and fevers; This plant was mentioned in Potanas Bhagavatam; (Syn.) పచ్చ పెద్ద గోరంట; ములు గోరంట;


కుర్ర, kurra
-adj.
--young; junior; small; little;
---కుర్రకుంక = lad; an innocent boy.
---కుర్రకారు = teenagers; youths.
---కుర్రతనం = childishness.


కుర్రది, kurradi
-n. f.
--young girl;


కుర్రాడు, kurraDu
-n. m.
--young boy;


కురిడీ, kuriDI
-n.
--the meat part of a very mature coconut after all the water had been absorbed; 


కురు, kuru
-adj.
--short; small; little;


కురుచ, kuruca
-adj.
--short; diminutive in size; 


కుర్చీ, kurcI
-n.
--chair; seat;


కురుపు, kurupu
-n.
--boil; (rel.) పొక్కు;


కురువిందం, kuruviMdaM
-n.
--corundum; a crystallized mineral of aluminum oxide varying in color from light blue to smoky gray, brown, and black; the finest varieties of corundum are sapphire and ruby; ruby is called &quot;kuruvinda&quot; in Sanskrit.


కురులు, kurulu
-n.
--curls; curly hair;


కులం, kulaM
-n.
--(1) group; collection; family; 
--(2) caste; 
-- హిందూ సాంఘిక వ్యవస్థలో బ్రాహ్మణ,  క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర అనే నాలుగు వర్ణాలు ఉన్నాయి. శూద్ర వర్ణంలో అనేక జాతులు (కులాలు) ఉన్నాయి. ఉదాహరణకి ఆంధ్రదేశంలో ఉన్న శూద్రులలో ఉన్న కొన్ని కులాల పేర్లు: కమ్మ, రెడ్డి, కాపు, వెలమ, తెలగ, గవర, సాలె, మొదలైనవి;  బ్రాహ్మణ,  క్షత్రియ, వైశ్య వర్ణాలలో విడివిడిగా కులాలు ఉన్నాయో లేదో తెలియదు.    
---కాకులం = group of crows.
---గురుకులం = the residence of a teacher; a place where students gather;
---గోకులం = group of cows; a place where cows reside;
---ముక్కులం = group of clouds.


కులగోత్రాలు, kulagOtrAlu
-n.
--lineage; ancestry;


కుల్లా,  kullA
- n.
-- cap; hat; Muslim hat; 
-- శీర్షాచ్చాదనం; ఆలవట్టం; ఉల్లడ; టోపీ; 


కులాసా, kulAsA
-n.
--happiness;


కుళాయి, kuLAyi
-n.
--tap; faucet; spigot;


కుశలము, kuSalamu
-n.
--wellbeing; happiness;


కుశి, kusi
-n.
--a joint in woodwork; carpenter's joint; 


కుశిని, kusini
-n.
--(1) cuisine; cooking; 
--(2) kitchen; 


కుసుంబా పువ్వు, kusumbA puvvu
-n.
--safflower; [bot.] Carthemus tinctorius; 
---కుసుంబా నూనె = safflower oil.
--కుసుమ


కుసుమించు,  kusumiMcu
- v. i.
-- flower; bloom; 


కుస్తీ, kustI
-n.
--wrestling;


కుష్టు, kushTu
-n.
--leprosy;


కుహనా, kuhanA
-adj.
-- pseudo; quasi; quack; false; deceptive; bogus;
-- కపట; అర్థాపేక్షచేత కపటత్వతో; ఈర్ష్య గల; అర్థాది లోభకృత మిథ్యాచారాది కపటచర్యా;


కుహరం, kuharaM
-n.
--hole; chamber; cavity;
---హృదయ కుహరం = thoracic cavity; thoracic chamber.


క్రుంకు, kruMku  
-n. 
--(1) set; die; 
--(2) take a dip;


క్లుప్తపరచు, kluptaparacu
-v. t.
--abridge; summarize;


క్లుప్తసరిగా, kluptasarigA
-adv.
--briefly;


క్షుణ్ణం, kshuNNaM
-adj.
--(1) powdered; pounded; 
--(2) thorough; complete;


క్షుద్రగ్రహాలు, kshudragrahAlu
-n.
--asteroids; the planetary fragments found in a belt between Mars and Jupiter;


క్షురి, kshuri
-n.
--barber;


క్షురిక, kshurika
-n.
--razor; razor blade;


కృదంతం, kRdaMtaM
- n.
-- [gram.] a noun form created from a verb by appending a suffix (ప్రత్యయం); also called  కృదంత నామవాచకం; ఉదా: అలుగు &gt; అలక; ఆడు &gt; ఆట; 

%కూ - kU, క్రూ - krU, క్షూ - kshU

కూకటి, kUkaTi
-adj.
-- main; principal; central; 
-- మాడు మీఁద పెరిగిన జుట్టునకు కూకటి అని పేరు. అట్లే పీచుపీచుగా ఉన్న దేనికైనను కూకటి అనియే పేరు.
--- కూకటి వేరు = main root; tap root;
--- కూకటి కొట్టు = [comp.] main store.


కూగర్, kUgar
- n.
-- cougar; [bio.] ''Puma concolor'' of the Felidae family;

కూజుపిట్ట, kUjupiTTa  
-n. 
--warbler; a type of bird;   


కూటం, kUTaM
-n.
--(1) association; clique; tight-knit group; 
--(2) pinnacle; summit; tip of a mountain;


కూట, kUTa
-adj.
--artificial; pseudo; not real; 
---కూట సృష్టి = artificial creation; hoax.

కూటజ పుష్పం, kUTajapuShpaM
- n. 
-- [bot.] ''Holarrhena antidysentrica;'' these white flowers bloom in the rainy season;


కూటపక్షి,  kUTapakShi
- n.
- magpi; a crow-like bird found in colder climates; కృశకూట, కాలకూట, పూర్ణకూట పక్షులు ఉపజాతులు;


కూటపాదం, kUTapAdaM
-n.
--pseudopod; temporary cytoplasmic extensions produced by cells for purposes of locomotion and for engulfing material; 


కూటమి, kooTami 
- n.
-- a group; union; association;


కూడలి, kUDali
-n.
--junction; meeting place;


కూడా, kUDA
-prep.
--also;


కూడిక, kUDika
-n.
--(1) addition; 
--(2) thrift;


కూడిక పట్టీ, kUDika paTTI
-n.
--[comp.] addition table;


కూడు, kUDu
-n.
--meal; food; cooked rice;
-v. t.
--add; put together; join; mix; 


కూడుదల, kooDudala 
- n.
-- profit;


కూత, kUta
-n.
--(1) bird call; toot; cry; 
--(2) whistle; siren; 
--(3) shout;
---పిట్టకొంచెం, కూత ఘనం = the bird is small but the call is loud.
---కూతవేటు దూరం = shouting distance; distance at which a shout can be heard.


కూతురు, kUturu
-n.
--daughter;


కూతురుబుడమ, kUturubuDama
-n.
--wild cucumber; [bot.] bryonia scabrella;


కూన, kUna
-n.
--little one; young one;
---పిల్లి కూన = kitten.
---పసి కూన = human baby.


కూనిరాగం, kUnIrAgaM
-n.
--humming;


కూనీ, kUnI
-n.
--murder;


కూపం, kUpaM
-n.
--pit; hole;


కూపకం, kUpakaM
-n.
--(1) ships mast; the pole to which the sails are attached; 
--(2) pelvis; the bone structure around the waist;


కూపస్థ మండూకం, kUpastha maNDUkaM
-n.
--[idiom] a person with limited worldly knowledge, but thinks he knows everything; (lit.) like frog in a well;


కూపీలు, kUpIlu
-n. pl.
--whereabouts; clues; secrets;


కూయు, kUyu  
-v. i. 
--cry; toot; scream; call; mew;  


కూర, kUra
-n.
--(1) vegetable; 
--(2) herbs or leafy vegetables; 
--(3) curried vegetable or meat dish meant to be eaten with rice or bread;
---కోడికూర = curried chicken.


కూరగాయలు, kUragAyalu
-n.
--vegetables;


కూర్పరాస్తి, kUrparAsti
-n.
--[anat.] ulna; a bone in the forearm; the other bone in the forearm is radius;


కూర్పరి, kUrpari
-n.
--[comp.] compiler; a program that translates a high level language into a low level language; 
--(2) [cinema] compiler; editor;


కూరా నారా, kUrA nArA
-n.
--vegetables and stuff;


కూరిమి, kUrimi
-n.
--love; friendship;


కూరు, kUru
-n.
--stuffing;
-v. t.
--stuff; pack; cram;


కూర్చుండు, kUrchuMDu
-v. i.
--sit; be seated;


కూర్చు, kUrchu
-v. t.
--assemble; compile; gather;


కూర్పు, kUrpu
-n.
--compilation; editing;


కూలంకషం, kUlaMkashaM
-adj.
--exhaustive;


కూలపడు, kUlapaDu
-v. i.
--collapse; slump;


కూలి, kUli
-n.
--hire; hired labor;


కూలిన, kUlina
-adj.
--fallen; collapsed; razed;


కూలిన తార, kUlina tAra
-n.
--[astron.] collapsed star; black hole;


కూలు, kUlu
-v. i.
--fall; collapse; buckle;


కూల్చు, kUlcu
-v. t.
--raze; tear down; collapse;


కూళ, kULa
-n.
--cruel person; wicked person; villain;


కూవ, kUva
-n.
--heap; pile; 


క్యూ, kyU
-n.
--queue; waiting line;

క్యూసెక్, kyoosek 
- n.
-- cubic feet per second; a unit to measure the flow of water; One cusec is roughly equivalent to 28.317 liters per second;     


క్రూరం, krUraM
-n.
--(1) cruel; wicked; 
--(2) wild; untamed;


క్రూర, krUra
-adj.
--(1) wild; ferocious; 
--(2) cruel; wicked; brutal; 
--(2) harsh; stern;


క్రూరజంతువు, krUrajaMtuvu
-n.
--wild beast;


క్రూరమృగం, krUramRgaM
-n.
--wild beast; wild animal;


%కృ - kR, కెం - keM, కె - ke, కేం - kEM, కే - kE, క్షే - kshE, కై - kai


కృకం, kRkaM
-n.
--[anat.] esophagus; the food tube in the neck;


కృతం, kRtaM 
-suff. 
--one that is prepared by; one that is authored by;
---వాల్మీకి కృతం = authored by Valmiki.

	
కృతఘ్నత, kRtghnata
-n.
--ingratitude; ungratefulness; (ant.) కృతజ్ఞత;


కృతజ్ఞత, kRtaj~nta
-n.
--gratitude; gratefulness; 
-- కృతం అంటే చేసినది. జ్ఞ అంటే తెలిసిన. కృతజ్ఞత అంటే చేసిన సహాయం మరచిపోకుండ ఉండడం.
-- (ant.) కృతఘ్నత;


కృతయుగం, kRtayugaM
-n.
--the Age of perfection or Krita Yuga; according to Hindu belief, in Krita Yuga, law and order was 100%; in Treta Yuga, it was 75%; in Dvapara Yuga, 50%; in Kali Yuga, 25%. The duration of Krita Yuga is 1,728,000 years;


కృత్యం, kRtyaM
-n.
--deed; act; activity;
---నిత్యకృత్యం = daily activity; routine.
---కృతకృత్యం = successful activity;


కృత్యాద్యవస్థ, kRtyaadvastha
- n.
-- the mental struggle one goes through before embarking on a major task
-- ఏదైనా పని చేయడంలో ఎటు చేయనూ తోచక ఆలోచిస్తూ ఉంటే &quot;కృత్యాద్యవస్థ అనుభవిస్తున్నాడు&quot; అంటారు.


కృతి, kRti
-n.
--(1) a type of musical composition sung in the Carnatic style; these songs typically have a Pallavi, Anupallavi, and one or more Charanams; a కృతి is distinct from  వర్ణం; పదం; జావళి, తిల్లానా: 
--(2) composition; a literary composition; 
--(3) dedication;
--(4) a finished item or thing; 


కృత్తిక, kRttika               %updated
-n.
--(1) Eta Tauri; Alcyone; Yoga tara of the third lunar mansion;
--(2) the Pleiades; The Seven Sisters;  It is believed that there were seven stars  in this group, but now there are only six; The third of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; 
--(3) the period of Indic history around 2220 BCE when the vernal equinox occurred in this asterism;


కృత్తికా నక్షత్ర సముదాయం, kRttikA nakshatra samudAyaM
-n.
--Pleiades; A group of six or seven stars found in the constellation Taurus; one of the 27 star groups of the Hindu calendar; 


కృత్రిమ, kRtrima
-adj.
--artificial; unnatural;


కృదంతం, kRdaMtaM
-n.
--verbal noun; noun obtained by adding a suffix to a verb;
-- కృత్ప్రత్యయముతో అంతం అయేది; క్రియా పదాలని నామవాచకాలుగా మార్చుకోడానికి క్రియ ధాతువు చివర చేర్చే ప్రత్యయం; ఈ ప్రత్యయాలని కృత్ప్రత్యయాలనీ, ఇలా ఏర్పడ్డ నామవాచకాలని కృదంతనామవాచకాలనీ (లేదా కేదంతాలు అనీ) అంటారు;  


కృప, kRpa
-n.
--grace; mercy;


కృశించు, kRsiMcu
-v. i.
--waste away; become thin due to malnutrition or disease; languish; 


కృష్ణ, kRshNa
-n., adj. 
-- Sri Krishna, the incarnation of Lord Vishnu; dark; black; blue; iron; black peppers; croe; cuckoo; buffalo; 
-- విష్ణువు యొక్క శ్రీకృష్ణ అవతారం; నలుపు; నీలం; ఇనుము; మిరియము; కాకి; కోకిల; దున్న;


కృష్ణతులసి, kRshNatulasi
-n.
--[bot.] dOcimum americanum; నల్ల తులసి; 


కృష్ణపదార్థం, kRshNapadArdhaM
-n.
--[astron.] dark matter;


కృష్ణపక్షం, kRshNapakshaM
-n.
--waning half of a lunar cycle;


కృష్ణశక్తి, kRshNaSakti
-n.
--[astron.] dark energy;


కృష్ణసారం, kRshNasAraM
-n.
--black buck [biol.] Antelope cervicapra;


కృషి, kRshi
-n.
--effort;
---కృషితో నాస్తి దుర్భిక్షం = with effort, there is no famine.


కృషీవలుడు, kRshIvaluDu
-n.
--farmer, cultivator;


కెంపు, keMpu
-n.
--ruby; one of the nine gems or semi-precious stones;
-- మాణిక్యం అన్నది సంస్కృత పదం. అది కెంపుకు పర్యాయ పదమే. &quot;మాణిక్య వీణాముపలాలయంతీం. మదాలసాం మంజుల వాగ్విలాసాం&quot; అన్న కాలిదాస కృత దేవీ స్తోత్రం వినే ఉంటారు. కన్నడ భాషలో కెంపు అన్న మాట మాణిక్యానికే కాక 'ఎరుపు రంగు' అన్న అర్థంలో కూడా వాడుతారు. కెంపు యొక్క నాణ్యతను, రంగులోని స్వచ్ఛతను బట్టి 'పద్మ రాగం', 'కురువిందం', 'సౌగంధికం', 'నీలగంధి' అన్న పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు;


కెఫీన్, kephIn
-n.
--caffeine; a chemical in coffee or tea that is responsible for the lift experienced after ingesting these drinks;


కెమేరా, kemErA
-n.
--camera; a device to take photographs;


కెరటం, keraTaM
-n.
--wave;


కెరటిన్, keraTin
-n.
--keratin; the protein out of which skin, nails, bones and the like are made;


కెరడు, keraDu
-n.
--bolus; lump; esp. a lump of cooked rice;


కెలుకు, keluku
-v. t.
--stir up;


కెవ్వున, kevvuna
-adj.
--aloud; in a shrill manner;


కేంద్రం, kEMdraM
-n.
--center;


కేంద్ర, kEMdra
-adj.
--central;
---కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ = central nervous system.


కేంద్రకం, kEMdrakaM
-n.
--nucleus; see also కణిక;


కేంద్రకామ్లం, kEMdrakAmlaM
-n.
--[biol.] nucleic acid;see also కణికామ్లం;


కేంద్రాభిముఖ, kEMdrabhimukha
-adj.
--convergent;


కేక, kEka
-n.
--yell; shout; loud cry; 


కేకపెట్టు, kEkapeTTu
-v. i.
--yell; shout;


కేకసం, kEkasaM
-n.
--cartilage;


కేకి, kEki
-n.
--peacock; peahen; 


కేకు, kEku
-n.
--cake;


కేటాయించు, kETAyiMcu
-v. t.
--allocate; assign; allot; consign;

  
కేటాయింపు, kETAyiMpu
-n.
--allocation; consignment; assignment; allotment;

కేడి, kEDi 
-- n. Known Dacoit; Known Depradator;
-- ఈ పదాన్ని మోసగాళ్ళని, అతితెలివి ప్రదర్శనలు చేసేవాళ్ళని ఉద్దేశించి వాడుతుంటాం. Known Dacoit లేదా Known Depradator  అనే పదాలకి కుదింపు పేరు;


కేతక, kEtaka
- n.
-- [bot.] ''Pandanus doratissimus;'' this is a shrub with fragrant flowers in the shape of long pointed leaves;


కేపు, kEpu
-n.
--offspring; child; 


కేబేజీ, kEbEjI
-n.
--cabbage; [bot.] Brassica oleracea of Creciferae family; 


కేరం, kEraM
-n. 
--cocoanut palm; 


కేరట్, kEraT
-n.
--carrot [bot.] Dacus carota;


కేరళం, kEraLaM  
-n. 
--Kerala; the land of cocoanut palms; 


కేరళ వక్క, kEraLa vakka
-n.
--betel nut;


కేరు, kEru
-v. i.
--warble; crow; giggle; chuckle;a screetching sound made by children playfully;


కేరింతలు కొట్టు, kEriMtalu koTTu  
-v. i. 
--behave hilariously; scream with joy; have fun; 


కేలండరు, kElaMDaru
-n.
--calendar;


కేలరీ, kElarI
-n.
--(1) calorie; small calorie; the amount of heat needed to raise the temperature of one gram of water by one degree centigrade; This is the calorie one encounters often in physical sciences; abbreviated cal.; 
--(2) Calorie; large calorie; great calorie; the amount of heat needed to raise the temperature of one kilogram of water by one degree centigrade; This is the unit used, in biological sciences, for measuring the energy produced by food as it is metabolized; abbreviated Cal., with a capital C;


కేళి, kEli
-n.
--sport; 


కేవలం, kEvalaM
-adv.
--merely; simply; absolutely; only;


కేవల, kEvala
-adj.
--absolute; mere; simple; pure; unmixed;
---కేవల చలనం = absolute motion.
---కేవల స్థలం = absolute space.


కేవు, kEvu
-n.
--freight; the charge for carrying goods on a vehicle; 


కేశం, kESaM
-n.
--hair;


కేశనాళిక, kESanALika
-n.
--(1) capillary; the finest of the blood vessels; 
--(2) any fine tube;


కేశిక, kESika
-n.
--[biol.] flagellum;


కేసర, kEsara
- n.
-- [bot.] Mimyusops elengi; a large tree with small round flowers whose sweet and pungent smell lasts when the flowers are picked and dried in the sun;


కేసరములు, kEsaramulu
-n. pl.
--(1) [bot.] stamens; 
--(2) lion's mane;


కేసరావళి, kEsarAvaLi
-n.
--(1) [bot.] androecium; 
--(2) a group of lions;


కేసరి, kEsari
-n.
-- lion; 
-- filament in a flower; పుష్పంలోని కింజల్కము; 
-- saffron; కుంకుమ పువ్వు; కష్మీర్ లో సాగుచేసే Crocus sativus అనే శాస్త్రీయ నామం కల ఒక మొక్క నీలిరంగు పుష్పాలలోని ఎర్రటి కీలములు, కీలాగ్రములను సేకరించి, సుగంధ ద్రవ్యంగా ఉపయోగిస్తారు. దానినే కుంకుమ పువ్వు అంటారు; 


కేసరి పువ్వు, kEsari puvvu
-n.
--[bot.] ''Lathyrus sativum'';


కేసి, kEsi
-suff.
--toward; 


కేసు, kEsu
-n.
--case; civil or criminal case;


కేసు పెట్టు, kEsu peTTu
-v. t.
--sue;


క్రేత, krEta
-n.
--buyer; (ant.) విక్రేత;


క్లేశం, klESaM
-n.
--(1) grudge; sorrow; 
--(2) anger; 
--(3) effort; 
--(4) obstacle; impediment;


క్లేశకం, klESakaM
-n.
--[engr.] impedance;      % e2t 

 
క్షేత్రం, kshEtraM
-n.
--(1) field; 
--(2) body; 
--(3) wife;


క్షేత్రగణితం, kshEtragaNitaM
-n.
--geometry;


క్షేత్రశాస్త్రం, kshEtraSAstraM
-n.
--agronomy;


క్షేపణి, kshEpaNi
-n.
--paddle; oar;


క్షేమం, kshEmaM
-n.
-- welfare; maintaining what one has;
-- క్షేమం = ఉన్నది పోకుండా ఉండడం క్షేమం. యోగం = కొత్తగా ఏదైనా మేలు వచ్చి కలవడం యోగం.


కైంకర్యం, kaiMkaryaM
-n.
--service; 


కైకట్టు, kaikaTTu
-n.
--connection;  % use this for electrical connection in E-T part


కైకిలి, kaikili
-n.
--daily wages;


కైకొను, kaikonu
-v. i.
--undertake; takeup; receive; take with one's hand;


కైజారు, kaijAru,
-v. i.
--slide; slip; 


కైతవం, kaitavaM
-n.
--hypocrisy; 


కైపు, kaipu
-n.
--intoxication;


కైవడి, kvaivaDi
-n.
--manner; likeness; 


కైవల్యం, kaivalyaM,
-n. 
-- త్రిగుణాతీత స్థితి కైవల్యం. సుఖ, దుఃఖ, మోహ రహిత స్థితి అది. మళ్ళీ పుట్టుక లేని స్థితి కైవల్యం. &quot;యం ప్రాప్య న నివర్తంతే తద్ధామ పరమం మమ&quot; అని భగవద్గీత. 

 
కైవసము, kaivaSamu
- v. t.
-- grab; take by force;


కైవారం, kaivAraM
-n.
--(1) size; circumference; 
--(2) praise; flattery; కయి = hand, వారం = collection;


%కొం - koM, కొ - ko


కొంకి, koMki
-n.
--hook; bend;


కొంకి పురుగు, koMki purugu
-n.
--[med.] hookworm; a small parasitic nematode worm bearing hooked mouth parts with which it fastens itself to intestinal walls of various hosts, including humans, and causing anemic conditions;


కొంగ, koMga
-n.
--crane; heron; stork;


కొంగు, koMgu
-n.
-- edge, border, or hem of a cloth worn as a dress; 
--one of the two ends of a rectagular piece of cloth a woman wears as a sari; 
---కట్టుకొంగు = the inner end of the sari that is wrapped around the waist.
---పైటకొంగు = the flying end of the sari that is thrown over the breasts and hangs down freely from the shoulder.
--- కొంగుపడు = walk next to; accompany; 


కొంగు బంగారం,  koMgu baMgAraM
- ph.
-- easily accessible (like the gold coin tied to the flying end of a sari); low-hanging fruit; easily achievable goal; a good friend who is readily available in times of need;


కొంచెం, koMceM
-adj.
--little; small amount; a bit; 


కొంచెపోడు, koMcepODu
- n. m.
-- mean fellow; selfish fellow;
--అల్పుడు; దుష్ట బుద్ధి; స్వార్థ పరుడు;


కొంటె, koMTe
-adj.
--naughty;


కొండ, koMDa
-n.
--hill; (rel.) మెట్ట = hillock; crest;


కొండకసింద, koMDakasiMda
-n.
--a medicinal plant; [bot.] ''Toddalia aculeata''; ''Toddalia asiatica''; 


కొండగన్నేరు, konDagannEru 
- n.
-- Indian Willow; [bot.] Salix tetrasperma; 
-- జాల్మాలా; 
 

కొండగుర్తు, koMDagurtu
-n.
--landmark;


కొండగోగు, koMDagOgu
-n.
--yellow tree cotton; [bot.] ''Cochlospermum gossypium''; ''Cochlospermum religiosum''; ''Hibiscus populncoides''; 
--[Sans.] కర్ణికారం;


కొండగోరింక, koMDagOriMka
-n.
--myna bird; 
-- మాట్లాడే గోరింక = talking myna; Grackle; hill myna; [bio.] ''Gracula religiosa'' of the Sturnidae family;
-- సాధారణ గోరింక = common myna bird; [bio.]  ''Acridotheres tristis'' of the Sturnidae family;
-- మాట్లాడే గోరింకకి ముఖాన ఉండే బొబ్బలనుబట్టి ఋగ్వేద కాలంలోనే సంస్కృతంలో దానిని ‘రోపణాకా’ అన్నారు. ఆ తరువాత కాలంలో ఆ కారణంగానే దానిని వరణ్డ (వరండ అంటే ముఖం మీద వచ్చే మొటిమ లేక బొబ్బ) అనే పేరుతో పిలిచారు. మాట్లాడే మైనాను సంస్కృతంలో ‘మదన శలాక’ (మన్మథ బాణం) అని కూడా అంటారు. రోపణ అనే సంస్కృత శబ్దానికి బాణము అని అర్థం ఉంది కనుక మన్మథుడి బాణం అనే అర్థంలోనే దీనిని రోపణాకా అనివుంటారు. మాట్లాడే మైనాను మదన శారికా, మదన సారికా అని కూడా అంటారు. దీని మెరిసే నల్లని ఈకలనుబట్టి దీనిని సంస్కృతంలో ‘ కాదంబరీ’ అంటారు. (కద్ + అంబర = Black-plumaged = నల్లని ఈకలు కలిగినది). ప్రేయసీ ప్రియులకు దౌత్యం నెరపుతుంది కనుక దీనికి ‘దూతీ’ అనే పేరూ ఉంది. ప్రయాసపడి ప్రేమికులను కలుపుతుంది కనుక దీనిని ‘యాసా’ అనికూడా అంటారు. తమను పెంచుకునే యజమానులకు ఆనందాన్ని ఇస్తుంది కనుక దీనికి కంజక, కంజన అనే పేర్లూ ఏర్పడ్డాయి. ఈ మైనా ‘మాటల పోగు’ లేక ‘కబుర్ల పోగు’ కనుక దీనికి ‘వచా’ అనే పేరు సార్థకం. మన ప్రాచీనులు గుర్తించిన చతుష్షష్ఠి (అరవై నాలుగు) కళలలో శుకశారికములకు (చిలుకలు, గోరింకలకు) మాటలు నేర్పటం కూడా ఒకటి. 
-- గోరువంక; 


కొండచింత, koMDachiMta
- n.
-- Copper Pod Tree; [bot.] ''Peltophorum pterocarpum'';
-- The trees have been planted in India as avenue trees alternately with ''Delonix regia'' (Poinciana) to give a striking yellow and red effect in summer, as has been done on Hughes road in Mumbai;


కొండచిలువ, koMDaciluva
-n.
--python; rock snake; mountain snake; [Sans.] అజగరం;


కొండచీపురు,  koMDacIpuru
-n.
--an elegant large grass; its panicles are used to make brooms; [bot.] ''Thysonolaena maxima''; 


కొండజాతి, koMDajAti
-n.
--hill tribe;


కొండజొన్న, koMDajonna
-n.
--[bot.] ''Sorghum vulgare;''


కొండతంగేడు, koMDataMgEDu
-n.
--[bot.] ''Inga xylocarpa''; ''Delonix regia'';
-- కొండ తంగేడు వృక్షం ఎర్రటి పూల రసాన్ని, కోడిగుడ్డు తెల్ల సొనతో కలిపి విరిగిన ఎముకలకు కట్టు వేస్తారు.
-- see also నేల తంగేడు (''Cassia auriculata'');


కొండదంతెన, koMDadaMtena
-n.
--[bot.] ''Smilax ovalifolia'';


కొండనాలుక, koMDanAluka
-n.
--[anat.] uvula;


కొండని తవ్వి ఎలకని పట్టడం,  koMDani tavvi elakani paTTaDaDaM
- ph.
-- making a major effort and getting a minuscule reward; (lit.) digging a mountain and catching a mouse;


[[ఏర్వా లానాటా|కొండపిండి]], koMDapiMDi
-n.
--a medicinal plant;  [bot.] ''Aerva lanata;'';
---పిండికూర; [Sans.] పాషాణభేది;


కొండబచ్చలి, koMDabaccali
-n.
--[bot.] ''Ariplex hortensis Linn.;'' 


కొండబూరుగు, koMDabUrugu
-n.
--[bot.] ''Salmalia malabarica'';  ''Ceiba malabarica''; [Sans.] కూటశాల్మలి;


కొండనక్కెర, koMDanakkera
- n.
-- [bot.] ''Ximenia americana;''


కొండమల్లె, koMDamalle
-n.
--[bot.] ''Polygonum barbatum;'' [Sans.] గిరిమల్లిక;


కొండముచ్చు, koMDamuccu
-n.
--black-mouthed monkey; lion-tailed monkey; (lit.) thief of the hills; [bio.] ''Macacus silenus''; 
-- కొండెంగ; కోణంగి; గండంగి;
-- బంగారు వన్నె కొండముచ్చు =  golden Langur; Gray Langur; Hanuman Langur; [bio.] Semnopithecus entellus; 
[[File:Gray_langur_%28Semnopithecus%29_by_Shantanu_Kuveskar.jpg|right|thumb|330px-Gray_langurRaigad, Maharashtra_by_Shantanu_Kuveskar]]


కొండమేక, koMDamEka
-n.
--barking deer; muntjacs; [biol.] ''Muntiacus muntjak'' of the Cervidae family; 
[[File:Muntiacus_sp_-_Hai_Hong_Karni.jpg|thumb|right|కొండమేక]]


కొండవీటి చేంతాడు, koMDavITi cEMtADu
-n.
--[idiom] anything that is uncomfortably long, say a narrative; 


కొండరోజా, koMDarOjA  
-n. 
--[bot.] ''Brownea coccinea;'


కొండాడు, koMDADu  
-v. t. 
--praise;


కొండెం, koMDeM
-n.
--complaint; 


కొంత, koMta
-n.
--something;


కొంతమట్టుకు, koMtamaTTuku
-adv.
--to some extent;


కొంతవరకు, koMtavaraku
-adv.
--for some distance; for some time;


కొందరు, koMdaru
-n. pl.
--some people;


కొంప, koMpa
-n.
--(1) dwelling; house; home; (used in a depricatory way); 
--(2) thatch house;


కొక్కెం, kokkeM
-n.
--hook; buckle;


కొజ్జా, kojjA
-n.
-- eunuch; a person whose testicles have been removed;


కొటకారం, koTakAraM, 
- n. 
-- gurgling sound made by a hen while hatching its eggs;


కొట్టం, koTTaM
-n.
--a house with a slanting roof; 


కొట్టడి, koTTaDi
-n.
--store room; 


కొటారు, koTAru
-n.
--storage house; godown; 
---ఉప్పుకొటార్లు = salt works. 


కొట్లాట. koTlATa
-n.
--fight; quarrel;


కొట్టిక,  koTTika
- n.
-- a group of tenements that cannot be called a village in its own right because it lacked a temple;


కొట్టివేయు, koTTivEyu
-v. t.
--(1) strike out; delete; 
--(2) reject; dismiss; 
--(3) subtract;


కొట్టు, koTTu
-n.
--(1) store; shop; grocery store; 
--(2) storage room in a house; 
--(3) jail;
---కిరాణా కొట్టు = general store.
---కిళ్లీకొట్టు = pan shop; a store where pan or betel leaves and nuts are packaged into a fragrant after-dinner chew.
-v. t.
--hit; knock; rap; strike; slap;
---do not hit the child = బిడ్డని కొట్టకు.
---someone is knocking (rapping) on the door = ఎవరో తలుపు కొడుతున్నారు ,
---the clock struck four = గడియారం నాలుగు కొట్టింది,
---it smelled bad = అది కంపు కొట్టింది.


కొట్టుకొను, koTTukonu
-v. i.
--(1) thrash; flail; 
--(2) beat; pulsate; throb;
---the heart pulsated = గుండె కొట్టుకున్నది.
---the dog thrashed his legs and died = కుక్క గిలగిల కొట్టుకుని చచ్చిపోయింది.
---కొట్టుకొని వచ్చు = arrive by drifting in a current of water;


కొటేరు, koTEru  
-n. 
--an downside-up plow with the blade pointing upwards;
-- ఏరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధంగా ఉన్న నాగలి. ఏరువాక అంటే దున్నడానికి మొదలయే సమయం. కోటేరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధంగా లేని నాగలి. 
---కొటేరు లాంటి ముక్కు = a sharp nose.


కొడవలి, koDavali
-n.
--sickle; scythe;


కొడుకు, koDuku
-n.
--son; In classical Indian tradition, there are 12 types of sons; Some are listed below;
--- ఔరసుడు = son born to a man and his legally married wife, both belonging to the same &quot;varnam;&quot;
--- క్షేత్రజ్ఞుడు = if a man couldn't sire a child, then son born to his legally married wife with the help of an appointed man for this purpose; 
--- దత్తుడు = son adopted through traditional religious rites;  
--- కృత్రిముడు =  an orphan boy raised by a couple;
--- అపవిద్ధుడు = a boy abandoned by birth parents and raised by a different couple;
--- జ్ఞాతుడు =  son of a brother;


కొడిశపాల, koDiSapAla
-n.
--a medicinal plant [bot.] Echites Antidysenterica;


కొత్త, kotta
-adj.
--new; novel;
---సరికొత్త = brand new.


కొత్తది, kottadi
-n.
--new thing; novelty;


కొత్తముట్టు, kottamuTTu
-n.
--filament; fiber;


కొత్తళం, kottaLaM
- n.  
-- bastion; bulwark; stronghold; 


కొత్తిమిర, kottimira
-n.
--coriander leaves; cilantro; [bot.] Coriandrum sativum; (note) Coriander seeds are called ధనియాలు;


కొత్తెం, kotteM
-n.
--(1) tuft of hair on the head; 
--(2) gentle slap on the head with three or four fingers, usually done affectionately;


కొదవ,  kodava
-n.
-- shortage; inferior; doubt; error;


కొదుకు, koduku  
-n. 
--hesitation;


కొన, kona
-n.
--tip; end point; (rel.) మొన;


కొన్ని, konni
-adj.
--some;


కొను, konu
-v. t.
--buy;


కొప్పు, koppu
-n.
--(1) roof; 
--(2) coiffure;


కొప్పెర, koppera
-n.
--cauldron; big wide-mouthed vessel;basin;


కొబ్బరి, kobbari
-n.
--coconut meat; copra; the kernel of a coconut;


కొబ్బరి ఆకు, kobbari Aku
-n.
--coconut leaf;


కొబ్బరి ఈనె, kobbari Ine
-n.
--vein of coconut leaf;


కొబ్బరి కాయ, kobbari kAya
-n.
--coconut;


కొబ్బరి కురిడీ, kobbari kuriDI
-n.
--copra; dried coconut meat;


కొబ్బరి చెట్టు, kobbari ceTTu
-n.
--coconut palm; [bot.] ''Cocos nucifera'' of the Arecaceae family;


కొబ్బరితురుం పూలు, kobbariturum pUlu
- n.
-- Indian Crepe Myrtle; [bot.] ''Lagerstroemia indica'' of the Lythraceae family; 
-- Bred by the National Arboretum, these outstanding Crape Myrtle varieties were named after North American native Indian tribes; This is a widely commercialized ornamental shrub or small tree that has become naturalized and invasive in many tropical and subtropical regions of the world;
[[File:Lagerstroemia_indica_4.jpg|thumb|right|కొబ్బరితురుం పూలు]]


కొబ్బరి పాలు, kobbari pAlu
-n.
--coconut milk; milky liquid obtained by grinding and squeezing fresh coconut meat;


కొబ్బరి పీచు, kobbari pIcu
-n.
--coconut fiber; coir;


కొబ్బరి పువ్వు,  kobbari puvvu
- n.
-- (1) coconut flower; (2) coconut sprout that grows inside a mature coconut; బాగా పండిన కొబ్బరికాయకు తేమ తగిలినప్పుడు కొబ్బరికాయ నుండి మొలక వస్తుంది, కొబ్బరికాయ కన్నుల నుంచి అన్ని విత్తనాల లాగానే. ఆలా కొబ్బరికాయలో మొలక వచ్చినపుడు కొబ్బరికాయ లోపల పువ్వులాంటి తెల్లని పదార్థం లోపల పెరుగు తుంది. దీన్నే కొబ్బరి పువ్వు అంటారు. దేవుడికి కొబ్బరికాయ కొట్టినప్పుడు పువ్వు వస్తే అదృష్టం అని చెబుతారు.


కొబ్బరి బొండాం, kobbari boMDAM
-n.
--whole coconut; coconut fruit;


కొబ్బరి మట్ట, kobbari maTTa
-n.
--stem of a coconut leaf;


కొబ్బరి నల్లి, kobbari nalli
-n.
-- Eriophyid mites; a pest that attacks coconuts; 
-- నల్లి మరింతగా విస్తరించకుండా ముందుగా నల్లి సోకి రాలిన పిందెల్ని ఏరి ఒకచోటపోసి తగలబెట్టాలి. వేపమందు (అజాడిరాక్టిన్) ఒక లీటర్ నీటిలో 5 మిల్లీలీటర్లు చొప్పున కలిపి గెలలపై పిచికారీ చెయ్యాలి. నాలుగు నెలలకు ఒకసారి ఇదే మందును నీటిలో కలిపి వేరు ద్వారా కూడా ఎక్కించాలి. నత్రజని, భాస్వరం, పొటాష్ (NPK) ఎరువులు, సేంద్రియ ఎరువులు నిర్దేశిత మోతాదులలో వాడుకుంటే నల్లి ఉద్ధృతిని తగ్గించవచ్చు.


కొబ్బరి నీళ్లు, kobbari nILLu
-n.
--coconut water; there is some confusion on the proper translation of this phrase; Indians prefer to use the literal translation &quot;coconut water&quot; and use &quot;coconut milk&quot; to refer to the milky liquid obtained by grinding and crushing fresh coconut meat; English-speaking countries translate these words respectively as &quot;coconut milk&quot; and &quot;coconut juice&quot;;
-- also called ఎడ నీళ్లు; 
--[Sans.]  నారికేళః


కొబ్బరి నూనె, kobbari nUne
-n.
--coconut oil; oil obtained by squeezing dried coconut meat;


కొన, kona
-n.
--end; extremity; 


కొనసాగు, konasAgu
-v. i.
--continue;


కొనియాడు, koniyADu
-v. t.
--praise; 


కొన్ని, konni
-adj.
--some; 


కొను, konu
-v. t.
--buy; purchase; 


కొప్పు, koppu
-n.
--a tuft into which the long tresses of a female are folded; 


కొమ్మ, komma
-n.
--(1) branch; 
--(2) a female; 


కొమ్మదాసరి, kommadAsari
-n.
--an alms-seeker who climbs up a tree branch, threatening not to come down until he is given alms;


కొమ్మరటి, kommaraTi
-n.
--branchy banana; bananas with green-skinned fruit; బంగాళీ రంభ; the word plantain is reserved for the green cooking variety and banana is used to indicate the fruit variety;


కొమ్మసొర్ర, kommasorra
-n.
--a fish; [bio.] ''Zygaena tudes'';


కొమ్ము, kommu
-n.
--(1) horn; 
--(2) antler; scientifically, horn is solidified hair whereas antler is skin with a blood supply; 
--(3) dried stick of a tuber like turmeric as in పసుపు కొమ్ము; 
--(4) the symbol attached to a consonant to impart the vowel sound &quot;U&quot;; 
--(5) a sweet snack called మిఠాయికొమ్ము; 
--(6) the handle on a side of a palanquin; 
--(7) musical instrument; perhaps made out of horn;


కొమ్ముకాకర, kommukAkara
-n.
--[bot.] ''Momordica charantia'';


కొయ్య, koyya
-n.
--(1) wood; 
--(2) wooden hanger of clothes;


కొయ్య సుత్తి, koyya sutti
-n.
--mallet;


కొరకంచు, korakaMcu
-n.
--a burning log that can be held at one end; a firebrand;


కొరకు, koraku
-suff.
--for; for want of; for the sake of; for the purpose of;


కొరడా, koraDA
-n.
--whip;


కొరడాతో కొట్టు, koraDAtO koTTu
-v. t.
--whip; lash;


కొరడాదెబ్బ, koraDAdebba
-n.
--whiplash;


కొరత, korata
-n.
--(1) shortage; deficit; want; 
--(2) crucifixion;


కొర్రలు,  korralu
- n.
-- a grain similar to millet; foxtail millet; Italian millet; German millet; Chinese millet; and Hungarian millet; [bot.] ''Panicum Italicum; Setaria Italica'' of the Poaceae family; 
--an annual grass grown for human food. It is the second-most widely planted species of millet and the most important in Asia. It has the longest history of cultivation among the millets, having been grown in India since antiquity.
-- నక్కతోక బియ్యం; పంటకి వచ్చిన వెన్నులు నక్క తోక ఆకారంలో ఉంటాయి; 
--రోజూ కొర్ర జావ కాచుకుని దానిలో పాలు కలుపుకుని తాగుతుంటే కొద్ది రోజులలోనే విరిగిన ఎముకలు అతుక్కుంటాయి.
[[File:Japanese_Foxtail_millet_02.jpg|thumb|right|కొర్రలు]]


కొరవ, korava
-n.
--(1) anchovy; a fish; [biol.] Coilia korua; 
--(2) long finned anchovy; a fish; [biol.] Setipinna godavari;


కొరివి, korivi
-n.
--a burning log that can be held at one end;


కొరివికారం, korivikAraM
-n.
--a spicy pickle made from fresh (as opposed to dry) fruits of red peppers, salt and tamarind;


కొరివిదయ్యం, korividayyaM
-n.
--fiery fiend; a ghost or apparition that purportedly appears in the shape of a moving flame or with a torch in its hand; spontaneous combustion of marsh gases probably led to this belief; willow-o'-the-wisp; [Latin] Ignis fatuus; (ఇగ్నిస్ ఫేచ్యూఅస్) fool's fire;


కొరుకు, koruku
-v. t.
--bite; bite to the extent of taking a piece off;


కొర్రు, korru
-n.
--(1) a peg; 
--(2) a spike used to impale criminals in ancient times;


కొలకర్ర, kolakarra
-n.
--measuring rod;


కొలత, kolata
-n.
--measurement;


కొలపట్టీ, kolapaTTI
-n.
--measuring tape;


కొలపాత్ర, kolapAtra
- n.  
-- measuring vessel;


కొలబద్ద, kolabadda
-n.
--measuring strip; scale;


కొలమానం,  kolamAnaM
- n.
-- system of measurement;


కొలమానిక, kolamAnika
-n.
--measuring cup;


కొలను, kolanu
-n.
--pool; pond;


కొల్లం, kollaM
-n.
--bin; bin for animal fodder;


కొల్ల, kolla
-n.
--plunder; pillage;


కొల్లగొట్టు, kollagoTTu
-v. t.
--plunder; rob; pilfer; loot;


కొల్లలు, kollalu
-n.
--plenty;


కొలిమి, kolimi
-n.
--furnace; forge;
---ముద్దకొలిమి = smelting forge. %  e2t 


కొలిమి తిత్తి, kolimi titti
-n.
--bellows;


కొలుచు, kolucu
-v. t.
--(1) measure; 
--(2) attend; worship; serve;


కొలువడి, koluvaDi
-n.
--measurement; 


కొలువు, koluvu
-n.
--court; assembly of dignitaries in attendance with a king;


కొవిదార, kovidAra
-n.
--[bot.] Bauhinia variegata; 


కొవ్వు, kavvu
-adj.
--fat; adipose;
-n.
--fat; solid fat; adipose;


కొవ్వు కణం, kovvu kaNaM
-n.
--fat cell;


కొవ్వు కణజాలం, kovvu kaNajAlaM
-n.
--adipose tissue; fatty tissue;


కొస, kosa
-n.
--end; tip; last; posterior; (ant.) మొదలు;


కొస, kosa
-adj.
--end; last; posterior;


కొస ముట్టించు, kosa muTTiMcu
-v. t.
--finish; conclude; bring an end to; (lit.) lit up the end (of a fuse);


కొసరు, kosaru
-n.
--a little extra given by a merchant as a goodwill gesture over and above a measured quantity;


%కో - kO, కౌ - kau


కోక, kOka
-n.
-- sari; a woman's garment; 


కోకలి, kOkali 
- n.
-- Indian acalypha; [bot.] ''Acalypha indica'' of the Euphorbiaceae family;
-- an erect annual herb;  


కోకా, kOkA
-n.
-- coca; [bot.] Erythroxylon coca; The leaves of this bush, found in South America, have 14 different drugs, most important of which is cocaine. South American Indians chew these leaves, sometimes after applying quicklime paste. Chewing this combination gives a little high. See also కాకౌ (cacao);


కోకిల, kOkila
-n.
--the Indian black cuckoo;


కోకోచెట్టు, kOkO
-n.
--cocoa tree; cacao tree; [bot.] ''Theobroma cacao,'' which means &quot;food of the Gods&quot;;


కోకెయిన్, kokeyin
-n.
--cocaine;


కోట, kOTa
-n.
--(1) fort; 
--(2) tower;
---తులసి కోట = a miniature brick structure to house the holy basil plant, something that is invariably found in any traditional Hindu family's front or back yard.


కోటా, kOTA
-n.
--(1) coat; covering; especially a heavy application of talcum powder to the face; 
--(2) quota; a designated quantity;
---కోటా కొట్టేడు = he applied a heavy coat of powder.
---కోటా కొట్టు = a government depot where food rations are sold.


కోటాకు, kOTAku
-n.
--the last leaf (usually much shorter in length) produced by a banana plant before it blooms the only time in its life cycle;
---వాడు కోటాకు వేసేడు = [idiom] he finished all his responsibilities toward gaining skills to earn a livelihood and ready to bear fruit.


కోటానుకోట్లు,
-n.
--innumerable; very many; billions and billions;


కోటి, kOTi
-n.
--(1) ten million; hundred lakhs; crore; one followed by 7 zeros in the traditional Indian method of counting; కరోరు;


కోటీశ్వరుడు, kOTISvaruDu
-n.
--(1) ten-time millionaire; a person having tens of millions of rupees; same as కరోర్‌పతి;


కోటు, kOTu
-n.
--(1) coat; jacket; an outer garment worn by men; 
--(2) a type of bidding in a card game where the player challenges that he will take all the tricks. Similar to slam bidding in Bridge.


కోడలు, kODalu
-n. s.
--daughter-in-law;


కోడళ్లు, kODaLlu
-n. pl.
--daughters-in-law;


కోడి, kODi
-n.
--chicken; hen; rooster;
---కోడిపిల్ల = chick.
---కోడిపెట్ట = hen.
---కోడిపుంజు = rooster; cock.
---కోళ్లగుంపు = flock of chicken.


కోడికన్ను,  kODikannu
- n.
-- [bot.]  Barleria cristata; గొబ్బి; పెద్ద గోరింట; 


కోడిగము, kODigamu
-n.
--ridicule;


కోడిపుంజు చెట్టు, kODipuMju ceTTu
-n.
--flame of the forest; [bot.] Delanix regia; % put this in e-2-t part


కోడు, kODu
-n.
--leg; leg of furniture;


కోడె, kODe
-adj.
--male;
---కోడెనాగు = male cobra.
---కోడెదూడ = male calf.


కోణం, kONaM
-n.
--angle; a measure of an angle;
---గురుకోణం = obtuse angle.
---లఘుకోణం = acute angle.
---లంబకోణం = right angle.


కోణంగి. kONaMgi
-n.
-- (1) a beggar who seeks mercy by showing a deformed body; (2) a clown; buffoon; a fool in a farce; 


కోణమితి, kONamiti
-n.
--protractor; an angle measuring instrument;


కోత, kOta
-n.
--(1) harvest; 
--(2) cut; incision; 
--(3) tall tale; exaggeration; falsehood; lie; fib; fabrication; prevarication;


కోతల రాయుడు, kOtala rAyuDu
-n.
--raconteur, prevaricator; a person who habitually tells tall tales; falsehoods, lies; or fabrications;


కోతి, kOti
-n.
--monkey; monkey with a red mouth; (rel.) కొండముచ్చు; ఏపుకోతి;


కోతి కొమ్మచ్చి, kOti kommacci
-n.
--a game where children climb a tree, come down and chase each other;


కోదండం, kOdaMDaM
- n.
-- a type of punishment meted out to children in elementary schhols in India in which the errant child is held upside down for a few minutes; 
-- శీర్షాసనం వెయ్యడంరాని పిల్లలకు, పెద్దలే కాళ్ళు పట్టుకొని తలక్రిందులుగా కొంతసేపు ఉంచడమే కోదండం. కోదండం అనేది కొరత వేయడం లాంటి క్రూరమైన శిక్ష యేమీకాదు. ఏమాత్రం జాలిపడవలసిన విషయమూ కాదు. క్రమశిక్షణతో పాటు జ్ఞానాన్ని కూడా పెంచే ప్రయత్నం మాత్రమే!
-- see also గోడకుర్చీ, గుంజీలు;


కోన్‌కిస్కా, kOnkiskA
-n.
--non entity; unknown person;


కోన, kOna
-n.
--(1) valley; dell; trough; 
--(2) forest;


కోనేరు, kOnEru
-n.
--tank;  a stone-faced tank, usually located inside a temple compound, square in shape, and with steps on all four sides;


కోపం, kOpaM
-n.
--anger; fury; ire;


కోప్పడు, kOppaDu  
-v. t.  
--get angry and express it verbally; yell with anger; rebuke;


కోపిష్టి, kOpishTi  
-n. 
--a short-tempered person;


కోమలం, kOmalaM
-adj.
--delicate; soft; gentle;


కోయలకూర,  kOyalakUra
-n.
-- [bot.] Salicornia brachiata Roxb;


కోర, kOra
-n.
--(1) fang; tooth; tusk; 
--(2) drinking bowl; goblet;


కోరడి, kOraDi  
-n. 
--fence; hedge; an earthen ridge with thorny bushes to act as a fence;


కోరపళ్లు, kOrapaLlu
-n.
--incisors; canine teeth;


కోరాం, kOrAM
-n.
--grater; a kitchen implement to grate vegetables;
---కొబ్బరి కోరాము = coconut grater.


కోరా, kOrA
-adj.
--unbleached;

కోర్వాదులు, kOrwaadulu 
- n. pl. 
-- [Gram.] the list of words starting with &quot;కోరు&quot;, namely [కోరు, పూను, పోలు, మను, విను, చూడు];  
-- కోర్వాదులు అంటే కోరు ఆది గా గల కొన్ని శబ్దాలు. అంటే ఇది ఒక జాబితా. ఈ జాబితాకు మొదటి పదం &quot;కోరు&quot; కాబట్టి ఈ చిట్టా పేరు కోర్వాదులు. ఇవి తప్ప మనలాంటి వారు కొత్త మాటలు ఈ చిట్టా కు చేర్చకూడదు; 


కోరింతదగ్గు, kOriMtadaggu
-n.
--whooping cough; pertussis;


కోరిక, kOrika
-n.
--wish (rel.) వరము; ఆశ;


కోరు, kOru
-n.
--gratings;
---కొబ్బరి కోరు = grated coconut.
-v. t.
--(1) wish; ask; propose; pray; 
--(2) erode;
---ఒక వరం కోరుకో = make one wish.
---నది ఒడ్డుని కోరేస్తున్నాది = the river is eroding the banks.


కోర్టు, kOrTu
-n.
--(1) court; a hall of justice; 
--(2) playground organized for a specific game, typically involving a net to separate two sides;
---కోర్టులో దావా వేస్తాను = I will file a suit in the court.
---టెన్నిస్‌కోర్టు బాగా తడిసిపోయింది = the tennis court has become very wet.


కోలంగోవా, kOlaMgOvA  
-n.  
--a variety of mangoes suitable for pickling;


కోల, kOla
-adj.
--oblong; long; oval;
-n.
--baton; stick;


కోలపరగ, kOlaparaga
-n.
--golden anchovy; a fish; [biol.] Coilia dussumieri;


కోలాటం, kOlATaM
-n.
--a folk dance in which people, with batons in hands, go around a circle and strike the batons in harmony;


కోలాహలం, kOlAhalaM
-n.
--commotion; noise from a crowd; hubbub; 


కోలు, kOlu
-adj.
--big; large;
---కోలుపడిగె = large banner. 


కోలుకర్ర,  kOlukarra
- n.
-- measuring stick; scale;


కోలుకాడు, kOlukADu
-n.
--bailiff; (lit.) the big man;


కోలుకొను, kOlukonu
-v. i.
--recover; get cured; 


కోలుపోవు, kOlupovu
-v. t.
--lose;


కోవి, kOvi
-n.
--tube;


కోవిదత్వం, kOvidatvaM
- n. 
-- scholarship; learnedness; erudition;


కోవిదుడు, kOviduDu
-n. m.
--skilled man; learned man; scholar;


కోవెల, kOvela
-n.
--temple;


కోశం, kOSaM
-n.
--(1) receptacle; repository; sheath; (2) treasury; (3) dictionary; lexicon; glossary; 


కోశసంబంధ,  kOSasaMbaMdha
- adj.
-- fiscal; 


కోశస్తం, kOSasthaM
-n.
--(1) pupa; chrysalis; one of the life stages of silkworms, butterflies and the like;


కోశాగారం,  kOSAgAraM
- n.
-- treasury;


కోశాధికారి,  kOSAdhikAri
- n.
-- treasurer;


కోష్ఠిక,  kOShThika
- n.
-- [sci.] chamber;


[[File:Saussurea_alpina_esthonica_-_Eesti_soojumikas_-_Niitv%C3%A4lja_soo2.jpg|thumb|right|Saussurea_alpina_esthonica]]
కోష్టు, kOshTu
- n.
-- Snow lotus; [bot.] ''Saussurea lappa;'' a perennial herbaceous plant, ranging in height from dwarf alpine species 5–10 cm tall, to tall thistle-like plants up to 3 m tall
--''Costi amari radix'' or costus root was an important item of Roman trade with India and is believed to have been the dried root of ''Saussurea lappa;''
--this is an ingredient in the Ayurvedic mixture called &quot;vacaadi choornam;&quot; 


కోస్తా, kOstaa 
- n.
-- coast; 
-- తీరం అంటే నదీతీరం కావచ్చు, సముద్రతీరం కావచ్చు. కోస్తా అంటే సముద్రతీరం మాత్రమే. కోస్తా అనే మాట ఇంగ్లీషు మాట coast నుండి వచ్చింది. దీనికి తెలుగు మాట &quot;ఒడ్డు.&quot; ఈ ఒడ్డు అనే మాట నదీతీరంని కానీ, సముద్రతీరంని కానీ సూచించవచ్చు;


కోసు, kOsu
-n.
-- a measure of distance used in India until recently (believed to be about 3.65 kilometers or 2.27 miles);
-- 4 కోసులు = 1 ఆమడ = 1 యోజనం;
-- During the British rule, 1 యోజనం was approximated to 8 miles; 1 కోసు to 2 miles; 
  

కోసుకూర, kOsukUra
-n.
--cauliflower;


కోస్తా, kOstA
- adj.
-- coastal; 
-n.
--coastal region; coast; (Sp.) costa = coast; 


కోహళి,  kOhaLi
- n.
-- cap; hat; Muslim hat; 
-- శీర్షాచ్చాదనం; ఆలవట్టం; ఉల్లడ; టోపీ; కుల్లా; 


క్లోమం, klOmaM
-n.
--pancreas;


క్రోటను, krOTanu
-n.
--croton; [bot.] Codiaeum spp,;


క్రోడిక, krODika
-n.
--(1) summary; abstract; 
--(2) code;


క్రోడీకరించు, krODIkariMcu
-v. t.
--(1) codify; 
--(2) collect; compile; 
--(3) consolidate;


క్రోడీకరణ, krODIkaraNa
-n.
--(1) codification; 
--(2) compilation;


క్రోమిక్ ఆమ్లము, krOmik Amlamu
-n.
--chromic acid;


క్రోమియం, krOmiyaM
-n.
--Chromium; one of the chemical elements whose symbol is Cr and atomic number 20;


క్షోణి, kshONi   
-n. 
--(1) the earth; 
--(2) the number 1017; one followed by seventeen zeros; 


క్షోభ, kshObha
-n.
--agitation; suffering;


కౌగలింత, kaugaliMta
-n.
--embrace; hug;


కౌటిల్యం, kauTilyaM
-n.
--Machiavellianism; craftiness; political craftiness;


కౌపీనం, kaupInaM
-n.
--modesty piece used by men; 


కౌమారం, kaumAraM
-n.
--youth; bloom; 


కౌముది, kaumudi
-n.
--moonlight;


కౌలు, kaulu
-n.
--land-lease; the process by which a tiller leases land for agricultural purposes and pays the landlord an agreed upon rent;
-- కౌలుకు తీసుకొనడం అంటే ఇంతకాలం ఇంత భూమి అని భూయజమాని దగ్గర భూమి తీసుకొని సంవత్సరానికి ఇంత అని (ముందు ఉభయులూ ఒప్పుకొన్న ప్రకారం) ప్రతి సంవత్సరమూ చెల్లించడం. ఆ పొలం పండించుకోవడం అంతా గుత్తకు తీసుకొన్న అతని బాధ్యత. అతడు పని వాళ్ళను పెట్టుకొని పంట పండించుకోవాలి. ఖర్చులన్నీ రైతే భరించి పండించాలి.


కౌలుదారు, kauludAru
-n.
--lessee; కౌలుకి పుచ్చుకున్న వ్యక్తి;


కౌలుదిమ్మ, kauludimma
-n.
--die; punch; goldsmith's die; 


కౌశలం, kauSalaM
-n.
--skill; dexterity;


క్రౌంచపక్షి, krauMchapakshi
- n.
-- Indian Sarus Crane; curlew; 
-- (1) ఒక తరహా సముద్రపు పక్షి; ఉల్లంకాయ; నల్లకంకణము; వడ్లకంకణము; బలాకము; (2) కొంగ; ఓదెకొంగ; 
--a large wading bird of the sandpiper family, with a long down-curved bill, brown-streaked plumage, and frequently a distinctive ascending two-note call.
-- ‘క్రుఞ్ క్రౌఞ్చః’ అని అమరకోశం క్రౌంచపక్షికి క్రుఙ్, క్రౌంచః అని రెండు పేర్లు చెపుతుంది. ఈ రెండు పేర్లూ ‘క్రుఞ్చ గతి, కౌటిల్య, అల్పభావయోః’ అనే ధాతువునుండి ఏర్పడినాయని – అంటే పంక్తిరూపముగా బోవునది, లేక కుటిలమై (వంకరగా) నుండునది – అని గురుబాలప్రబోధిక. కొంగ అని దీనికి తెలుగులో అర్థము వ్రాసినారు అమరంలో. కొంగలు బారులు దీరి పోవుట, వాటి శరీరనిర్మాణము వంకరగా నుండుటచే ఈ వ్యుత్పత్తులు సరిపోయినవి. ఈ క్రౌంచ శబ్దంయొక్క వికృతులే కొంచ, క్రొంచ అను తెలుఁగు పదాలు. ‘పసిఁడికీల్బొమ్మ మీపజ్జ నేగదు గదా కొంచలార, కొలంకుటంచలార!’ అని అచ్చతెనుఁగు రామాయణంలో కొంచలార = కొంగలార అనే అర్థంలో వాడిన కొంచశబ్దం. ‘చలాచలక్రౌంచ కారండవ మండలీ పటపటత్కారపటహారవంబులతో’ అని వసుచరిత్రము. ఈ వాక్యంలో గల క్రౌంచకారండవాలకు క్రౌంచ = కొంగలయొక్కయు, కారండవ = కన్నెఱేడు పక్షులయొక్కయు అని సోమకవి వ్యాఖ్యానం. ఈ విధంగా క్రౌంచపక్షి అంటే కొంగ అనడానికి సాహిత్యంలో అనేక ప్రయోగము లున్నవి. (దేశికాచారి)
-- &quot;The key event at the start of the Sanskrit Rāmāyaṇa attributed to Vālmīki is the death of a bird at the hands of a hunter. In Sanskrit, that bird is termed krauñca. Various identifications have been offered in the past but uncertainty persists. Focusing on the text of the critical edition and drawing on ornithological data regarding the birds commonly suggested, this article establishes beyond doubt that Vālmīki’s ‘krauñca bird’ is the Indian Sarus Crane. It then considers a key verse in the southern recension, omitted by the editors of the critical edition, which supports this identification. Finally, the article explores the significance of the Indian Sarus Crane for the epic scene.&quot; - LESLIE, JULIA. “A BIRD BEREAVED: THE IDENTITY AND SIGNIFICANCE OF VĀLMĪKI’S ‘KRAUÑCA.’” Journal of Indian Philosophy 26, no. 5 (1998): 455–87. http://www.jstor.org/stable/23496373.
&lt;/poem&gt;

==Part 3: ఖం - khaM==
&lt;poem&gt;
ఖంగుతిను,khaMgutinu
-v.i.
--get hurt or get defeated; astonished at the unexpected turn of events;
-- same as  కంగుతిను;


ఖంగుమను,khaMgumanu
-v.i.
--sound like a metal striking metal; 


ఖండం, kjaMDaM
-n.
--(1) continent; 
--(2) segment; a piece (of space);


ఖండనం, khaMDanaM
-n.
--cutting; trimming; dividing into pieces;
---కేశఖండనం = cutting of hair;
---సమద్విఖండనం = bisection;


ఖండన తీర్మానం, khaMDana tIrmAnaM
-n.
--censure; a motion to censure; % put in e-2-t part for censure;


ఖండనమండనాలు, khaMDana maMDanalu  
-n. pl. 
--in-depth debate on the pros and cons of an issue;


ఖండాంతర, khaMDAMtara
-adj.
--pref. intercontinental;


ఖండించు, khaMDiMcu
-v. t.
--(1) refute an argument; 
--(2) cut to pieces;


ఖండిక, khaMDika
-n.
--excerpt; cutting;


&lt;/poem&gt;

==Part 4:  ఖ -  kha==
&lt;poem&gt;
ఖ, kha
-pref.
--space; sky; outer space;


ఖగం, khagaM
-n.
--(1) bird; 
--(2) kite; 
--(3) arrow; 
--(4) planet; (lit.) one that moves in space;


ఖగోళం, khagOLaM
-n.
--celestial sphere; the imaginary sphere on which surface all celestial bodies appear to be attached; (lit.) the sphere of space;


ఖగోళశాస్త్రం, khagOLaSAstraM
-n.
--astronomy; science of celestial bodies;


ఖగోళశాస్త్ర వేత్త, khagOLaSAstra vEtta
-n.
--astronomer;


ఖగోళమధ్య రేఖ, khagOLamadhya rEkha
-n.
--celestial equator;


ఖగోళీయ క్షితిజం, khagOLIya kshitijaM
-n.
--celestial horizon; the imaginary circle created by extending the plane of observation;


ఖచరం, khacaraM
-n.
--(1) bird; 
--(2) wind; 
--(3) cloud; (lit.) one that wanders in space; ఖేచరం;


ఖచ్చితం, khaccitaM
-n.
--(1) strict; by the book; 
--(2) accurate; on the button;


ఖజానా, khajAnA
-n.
--treasury;


ఖటికము, khaTikamu
-n.
--[chem.] calcium;


ఖటికధరోల్, khaTikadharol
-n.
--[chem.] calciferol; one of the D vitamins; an alcohol C&lt;sub&gt;28&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;43&lt;/sub&gt;OH usually prepared by irradiation of ergosterol and used as a dietary supplement in nutrition and medicinally in the control of rickets and related disorders;


ఖటికపుటెరువు, khaTikapuTeruvu
-n.
--fertilizer with a major portion of calcium carbonate;


ఖటికశిల, khaTikaSila
-n.
--[chem.] limestone; calcium carbonate;


ఖడ్గం, khaDgaM
-n.
--sword;


ఖడ్గమృగం, khaDgamRgaM
-n.
--rhinoceros; rhino;


ఖద్దరు, khaddaru
-adj.
--(1) handmade; 
--(2) handspun;


ఖదిరం, khadiraM
-n.
--a tree of the acacia family from which catechu is made; [bot.] ''Acacia catechu'';

ఖభం, khabhaM 
- n.
-- celestial object; 
-- ఖ అంటే నింగి భ అంటే మెరిసేది; ఖే భాతి = ఆకాశంలో మెరిసేది; అంటే నక్షత్రాలూ, గ్రహాలూ, తోకచుక్కలూ; 


ఖనకుడు, khanakuDu
-n.
--(1) ditch digger; 
--(2) miner;


ఖననం, khananaM
-n.
--(1) digging; 
--(2) burial;


ఖని, khani
-n.
--(1) mine; 
--(2) quarry;


ఖనిజం, khanijaM
-n.
--mineral; ore; (lit.) one that is found in a mine; (rel.) లోహం;


ఖనిజ లవణం, khanija lavaNaM
-n.
--mineral salt;


ఖనిజపు చమురు, khanijapu camuru
-n.
--mineral oil; The name mineral oil by itself is imprecise, having been used for many specific oils over the past few centuries; Mineral oil is any of various colorless, odorless, light mixtures of higher alkanes from a mineral source, particularly a distillate of petroleum, as distinct from usually edible vegetable oils; Other names, similarly imprecise, include white oil, paraffin oil, liquid paraffin (a highly refined medical grade), paraffinum liquidum (Latin), and liquid petroleum. Baby oil is a perfumed mineral oil;


ఖబడ్దార్,  khabaddaar
-inter.
--be so informed!; be so warned!;


ఖమీరం, khamIraM
-n.
--paste; jelly;
---శిలతైల ఖమీరం = petroleum jelly.


ఖరం, kharaM
-n.
--donkey; ass;


ఖర్వం, kharvaM
-n.
--(1) trillion; one followed by 12 zeros in the traditional Indian method of counting; 
--(2) small one; short one;


ఖరాఖండీగా, kharAkhaMDIgA
-adv.
--firmly; definitely;


ఖరాబు, kharAbu
-adj.
--dirty; filthy; spoiled;


ఖరారునామా, kharArunAmA
-adv.
--(1) agreement; 
--(2) warranty; a document giving a guarantee;


ఖరీదు, kharIdu
-n.
--cost; price;


ఖరీఫ్, kharIph,  
-n. 
--khariff is a Urdu/Farsi word; south-west monsoon agricultural season starting in May-June; వానాకాలపు పంట;
-- తొలకరిలో సాగు మొదలు పెట్టి కార్తీక మాసానికి చేతికి వచ్చే వర్షాధార పంటను సారువా, ఖరీఫ్, కత్తెర (కార్తీక) అనే పేర్లతో వ్యవహరించేవారు. సారువా అంటే వర్షాధార పంట. కార్తీక మాసంలో చేతికొస్తుంది కాబట్టి కత్తెర పంట; 
-- see also  రబీ;


ఖర్చు, kharcu
-n.
--expenditure;


ఖర్జూరం, kharjUraM
-n.
--date; fruit of date palm;


ఖాతరు,  khAtaru
-v. i.
-- heed; pay attention;
---ఖాతరు చెయ్యడం లేదు = he is not paying attention


ఖాతా, khAtA
-n.
--account; ledger; a table showing credits and expenditures;


ఖాదిర, khAdira  
-adj. 
--acrid;


ఖాదీ, khAdI
-adj.
--(1) edible; 
--(2) handmade;


ఖామందు, khAmaMdu
-n.
--owner; proprietor; master; lord;


ఖాయపరచు, khAyaparacu
-v. t.
--(1) fix; confirm; settle; 
--(2) make permanent; give tenure;


ఖాయిదా,  khAyidA
- n.
-- care; protection;


ఖాళీ, khALI
-n.
--empty; void; vacant; unoccupied;


ఖ్యాతి, khyAti
-n.
--reputation; fame; renown; 


ఖిన్న,  khinna
- adj.
-- dejected; distressed;


ఖిలం, khilaM 
- adj.
-- (1) dilapidated; ruined; (2) unplowed; waste; (3) addendum; 
-- ‘‘ఖిలమనగా పరిశిష్టం. హరివంశం భారతమునకు ఖిలం. ఆదిపర్వం మొదలుకొని స్వర్గారోహణ పర్వం వఱకునుఁగల గ్రంథం భారతమనియు, హరివంశంతో గలసిన గ్రంథం మహాభారత మనియు అందురు.’’


ఖిల్లా, khillA
-n.
--fort; hill fort; 


ఖిలీభూత, khilIbhUta
-adj.
--dilapidated;


ఖురసాని వాము, khurasAni vAmu
-n.
--seeds of Bishop's weed; (Bishop's weed is also known as అజమోద or అజామోద;) 
--Henbane; black henbane; stinking nightshade; [bot.] ''Hyoscyamus niger'' of the Solanaceae family; 


ఖుషీ,  khuShI
- n.
-- happiness; delight;


ఖూనీ, khUnI
- n. 
-- murder;


ఖేచరం, khEcaraM
-n.
--(1) bird; 
--(2) wind; 
--(3) cloud; (lit.) one that wanders in space;


ఖేచరుడు, khEcaruDu
-n.
--demigod;


ఖైదు, khaidu
-n.
--jail; prison; imprisonment;


ఖైదీ, khaidI
-n.
--prisoner; inmate;

&lt;/poem&gt;


|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]</text>
      <sha1>ldzv4hyyq5uggo7rcsqa6emw7v213ec</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు/త-థ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3017</id>
    <revision>
      <id>39293</id>
      <parentid>39275</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T23:29:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Part 2: త - ta */</comment>
      <origin>39293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120463" sha1="i40f43kzb069zz7jh6jin7n591jv76o" xml:space="preserve">
=నిఘంటువు=

* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout. 
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.

16 March 2016.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;


==Part 1: తం - taM==
&lt;poem&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;

తంటేము, taMTEmu
-n.
--a medicinal herb; [bot.] ''Cassia tora'' and ''Cassia alata'' of the Leguminosae family; 
--(also) తంటియం; ప్రపున్నతం; దద్రుగ్నం;


తంగేడు, taMgEDu
-n.
--Country senna; Tanner's cassia; a bush with yellow flowers; [bot.] ''Cassia auriculata'';  ''Senna auriculata'' of the  Fabaceae family;  
--Cassia auriculata is an evergreen shrub that grows in many parts of India and in other parts of Asia. The flower, leaves, stem, root, and unripe fruit are used for treatment, especially in Ayurvedic medicine; Before the advent of synthetic tanners, the bark of this plant was widely used in tanning hides;
--  దీని మొగ్గల్ని కషాయంగా కాచుకుని తాగితే చక్కెర వ్యాధి అదుపులో ఉంటుంది. ఈ మొక్క పుల్లలతో పళ్ళు తోముకుంటే చిగుళ్లు బలపడతాయి. ఈ మొక్క ఆకులతో శ్రీలంకలో టీ కాచుకు తాగుతారు. దీని గింజల పొడితో కాఫీ కాచుకు తాగుతారు.
--తలపోటకం; మాదిగ తంగేడు; మెట్ట తంగేడు; మెరక తంగేడు; [Sans.]  ఆవర్తకీ; హేమపుష్పమ్; [Tamil]  అవరమ్;


తంటా, taMTA
-n.
--difficulty; trouble;


తంటాలు పడు, taMTAlu paDu
-v. i.
--(1) to undergo difficulties; 
--(2) to take trouble;


తంటింపు,  taMTiMpu
- n.
-- [bot.] ''Cassia tora'' Linn.;


తండం, taMDaM
-n.
--assembly; mass; collection; quantity; group; family;
---మృగతండం = a herd of animals.
---కలువతండం = a bed of lilies.
---కణతండం = a collection of cells; tissue.
---తండోపతండం = wave after wave; in huge herds.


తండసం, taMDasaM
-n.
--tweezers; a small hand-held forceps;         


తండ్రి, taMdri
-n.
--father; (lit.) one who brings; 


తండులాలు, taMDulAlu
-n. pl.
--rice;


తండుల కణాలు, taMDula kaNAlu
-n.
--broken pieces of rice;


తండులీయకం, taMDulIyakaM
-n.
-- spiny pigweed; prickly amaranth; thorny amaranth; [bot.] ''Amaranthus spinosus''; 
-- sometimes a noxious weed. It can be a serious weed of rice cultivation;


తంత్రం, taMtraM
-n.
--scheme; device; trick; contrivance;


తంతి, taMti
-n.
--(1) wire; wire used in a stringed musical instrument; 
--(2) telegram; (ant.) నిస్తంతి;


తంతివార్త, taMtivArta
-n.
--telegraphic message;


తంత్రీవాద్యం, taMtrIvAdyaM
-n.
--stringed instrument;


తంతు, taMtu
-n.
-- (1) ritual; ceremony; festival; proceedings; (2) device; method; procedure; idea; 


తంతువు, taMtuvu
-n.
--filament; thin wire;


తంపటి,  taMpaTi
-n.
--a native form of &quot;baking&quot;, used especially to cook palm-sprouts;
--తేగలను కుండలో ఉంచి, తేగలపై కొంచెం నీళ్లు జిలకరిచి గడ్డి చుట్టతో కుండా మూతిని మూసి, ఈ కుండను బోర్లించి చుట్టూ గడ్డి చిన్న చిన్న పుల్లలు వేసి మంట పెడతారు. బోర్లా ఉంచిన కుండలో ఉన్న తేగలు బాగా ఉడుకుతాయి. ఈ పద్దతిని &quot;తంపటి&quot; వేయడం అంటారు. తంపటి వేసిన తేగలు రుచిగా ఉంటాయి, పైగా ఎక్కువ రోజులు బంక, బూజు పట్టకుండా ఉంటాయి.


తంబ, taMba
-n.
--(1) sword bean; [bot.] ''Canavalia gladavata''; 
--(2) mob; ruck; large group of people;


తంబుర, taMbura
-n.
--a stringed instrument to provide a background drone in a musical concert;
&lt;/poem&gt;

==Part 2: త - ta==

&lt;poem&gt;
తకరారు, takarAru
-n.
--dispute; 


తక్షణం, takshaNaM
-adv.
--immediately; (ety.) తత్ + క్షణం = that very moment;


తక్కిడి, takkiDi
- n.
-- cheater; deceiver;


తక్కిన, takkina
-adj.
--remaining; rest;


తక్కిలి చెట్టు,  takkili cheTTu
- n.
-- [bot.] ''Clerodendrum phlomidis;''
-- [Sans.]  అగ్నిమంథా; 


తక్కువ, takkuva
-n.
--deficiency; shortage;


తక్కెడ, takkeDa
-n.
--balance; a pair of scales; weighing device;


తక్కోలం, takkOlaM
-n.
--[bot.] ''Clerodendron inerme;''


తగడు, tagaDu
-n.
--foil;
---తగరపు తగడు =  tin foil;


తగరం, tagaraM
-n.
--tin; one of the chemical elements;


తగర్, tagar 
- n. Valerian, [bot.] ''Valeriana officinalis'' of the Valerianaceae family. It is a famous medicinal plant. Valerian root calms the nervous system, and Ashwagandha helps the body adapt to stress. Both herbs have remarkable healing properties; they target different and specific ailments;


తగరు, tagaru
-n. 
--(1) ram; 
--(2) he goat; billy goat;


తగలబడు, tagalabaDu
-v. i.
--(1) to burn down; 
--(2) to get destroyed;


తగవరి, tagavari
-n.
--arbitrator; judge; (ety.) తగవు + అరి;


తగవు, tagavu
-n.
--(1) dispute; argument; altercation; 
--(2) fair; just; appropriate; suitable;


తగాదా, tagAdA
-n.
--dispute; quarrel;


తగినంత, taginaMta
-adj.
--suitable; appropriate; sufficient; adequate;


తగిలించు, tagiliMcu
-v. t.
--attach; stick on; hang it; fasten; 


తగ్గించు, taggiMcu
-v. t.
--decrease; reduce; lower;


తగ్గింపు, taggiMpu
-adj.
--decreased; reduced;
---తగ్గింపు ధర = reduced price.


తగు, tagu
-adj.
--appropriate; suitable;


తగునా?, tagunA?
-inter.
--is it appropriate? is it suitable?; is it fair?;


తగులు, tagulu
-n.
--(1) borrow; a concept used in arithmetic when a larger number is subtracted from a smaller number; (ant.) మిగులు;
--(2) deficit; loss;
--(3) wish; desire;
---మిగిలితే తీసికో, తగిలితే వేసికో = take if there is a surplus, contribute if there is a deficit.
-v. i.
--(1) touch;(2) meet; encounter;
---తగలకుండా కూర్చో = sit without touching.
---దారిలో  తగిలాడు = met him on the way.


తగుల్చు, tagulcu
-v. t.
--attach; hook;


తగ్గు, taggu
-v. i.
--decay; decrease; abate; calm down; back off;
---తగ్గవోయ్‍ = cool down!; calm down!; dont be too aggressive!


తగ్గుదల, taggudala
-n.
--decay; decrement; downfall; abatement;


తగ్గుముఖం, taggumukhaM
-n.
--downward trend; decreasing trend;


తచ్చాడు, taccADu
-v. i.
--move about; sneak; loiter;


తటస్థం, taTasthaM
-n.
--neutral; impartial; indifference; non-aligned;
---తటస్థ స్థానం = neutral position; resting position.
---తటస్థ రాజ్యాలు = non-aligned countries.
---సున్నితపు త్రాసు యొక్క తటస్థ స్థానం = resting position of a precision balance.


తటస్థించు, taTasthiMcu
-v. i.
--happen; occur;


తట్ట, taTTa
-n.
--big shallow basket; a basket with no lid; (rel.) బుట్ట = basket;


తటాకం, taTAkaM
-n.
--tank; pond; lake;


తటాలున, taTAluna  
-adv. 
--suddenly; abruptly;


తటి, taTi
-n.
--river bank; shore;


తట్టు, taTTu
-n.
--(1) side; direction; 
--(2) pony;
---లోతట్టు ప్రాంతాలు = low lying areas;
-v. i.
--occur;
---ఆ ఆలోచన నాకు తట్ట లేదు = that thought did not occur to me.
-v. t.
--pat; touch; rap; knock; strike;
---భుజం మీద తట్టేడు = he patted me on my shoulder. 
---ఎవరో తలుపు తడుతున్నారు చూడు = see, someone is knocking on the door.


తట్టుకొను, taTTukonu
-v. i.
--tolerate; bear; handle;
---నొప్పి తట్టుకోగలవా? = can you tolerate the pain?


తట్టుముట్లు, taTTumuTlu
-n. pl.
--stuff; furniture, utensils, belongings, etc;


తడక, taDaka
-n.
--a partition screen that is woven out of palm leaves, coconut leaves, or bamboo strips;


తడకచాపలు, taDakachApalu
-n. 
-- rolling mats; screens than can be rolled up and down as needed, usually made from strips of bamboo; Sometimes these are made of &quot;khus khus grass&quot; and such screens are very popular as &quot;summer air coolers;&quot;


తడప, taDapa
-n.
--lath; a strip of fiber taken from the back stem of a palm or coconut leaf that can be used as a rope to tie things; This is a fairly popular material used in the construction of temporary structures.


తడబడు, taDabaDu
-v. i.
--act irresolutely; behave with an unsure footing;


తడవ, taDava
-n.
--turn; time; occasion;


తడాఖా,  taDAkhA
- n.
-- capability (to hit); ability; expertise;
--(ety.) మరాఠీ భాషలో తడ్-తడ్ (तड! तड!) అన్నది కొట్టడాన్ని సూచించే ధ్వన్యనుకరణ శబ్దం. తడాఖా (तडाखा) అంటే ఆ కొట్టడానికి క్రియానామవాచకం. నా తడాఖా చూపిస్తాను అంటే నా కొట్టే శక్తిని చూపిస్తాను అని అర్థం.కొట్టడానికే కాకుండా సాధారణంగా ఏ విషయంలోనైనా సామర్థ్యాన్ని తెలుపడానికి కూడా ఈ పదాన్ని ప్రస్తుతం ఉపయోగిస్తున్నారు. గాణ్యాచా-తడాఖా (गाण्याचा-तडाखा) అంటే పాడడంలో సామర్థ్యం అన్నమాట;


తడి, taDi
-adj.
--wet; damp; moist;


తడి గచ్చు, taDi gaccu
-n.
--(1) wet cement; 
--(2) tile floor;


తడుపు, taDupu
-v. t.
--moisten; soak;


తత్, tat
-adj.
--[Sans.] that;


తతంగం, tataMgaM
-n.
--rigmarole; ritual; procedure;


తత్తరపాటు, tattarapATu
-n.
--agitated bewilderment;


తత్ ఫలితంగా, tat^ phalitaMgA
-adv. 
--consequently; therefore; as a result of; whence;


తత్భవం, taDbhavaM
-n.
--assimilated word esp. from Sanskrit;


తత్త్వం, tattvaM
-n.
--(1) philosophy; science; principle; 
--(2) nature;
---వేదాంత తత్త్వం = Vedanta philosophy.
---మనస్ తత్త్వం = psychic philosophy; psychology.
---వాడి తత్త్వమే అంత = that is his nature.


తత్సమం, tatsamaM
-n.
--(1) equivalent; 
--(2) un-assimilated word from Sanskrit  used in Telugu as is;


తతి, tati
-n.
--a group; a collection; a row;


తతిమ్మా, tatimmA
-adj.
--rest (of a group); balance;


తథ్యము,  tathyamu
- n.
-- a truthful conclusion; 
-- అనుభవ ఆధారితమైన ఒక పిండితార్థము; ఉదాహరణకు - సూర్యుఁడు ఱేపు ఉదయించుట తథ్యము;


తథా, tathA  
-adv. 
--that way; in that manner;


తథాగతుడు, tathAgatuDu  
-n. 
--Lord Buddha; one who attained nirvana in that way (that is, in the manner of other seers); 


తథాస్తు, tathAstu
-inter.
--amen!; so be it;


తద్ద్వారా, taddvArA
-adv.
--thereby; through that channel;
-- (note) తద్వారా is incorrect usage;


తదితరులు, taditarulu
-n.
--and others; e tal;


తదియ, tadiya
-n.
--the third day of the lunar half-month;


తద్దినం, taddinaM 
- n.
-- తత్ + దినం = తద్దినం;  that day; euphemism for the religious ritual on the death anniversary of a departed  person; 


తదీను, tadInu
-n.
--propene; a hydrocarbon with three carbon atoms and one double bond between two of the carbon atoms; (ety.) తది (తదియ) conveys 3 and according to an international convention, all straight-chained hydrocarbons containing a double bond must end with the sound &quot;-ene&quot;; C&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;; 


తద్రూపేణా, tadrUpENA
-adv.
--in that form; in that way; 


తదేను, tadEnu
-n.
--propane; a hydrocarbon with three carbon atoms and all single bonds between the carbon atoms; (ety.) తది (తదియ) conveys the 3 and according to an international convention, all straight-chained hydrocarbons containing single bonds must end with the sound &quot;-ane&quot;; C&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;8&lt;/sub&gt;; 


తదైను, tadainu
-n.
--propyne; a hydrocarbon with three carbon atoms and a triple bond between two of the carbon atoms; (ety.) తది (తదియ) conveys the 3 and according to an international convention, all straight-chained hydrocarbons containing a triple bond must end with the sound -&quot;yne&quot;; C&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;; 


తద్ధిత నామాలు, taddhita naamaalu 
- n. pl.
-- new nouns obtained by appending a suffix to an existing noun;
-- తెలుపు = white &gt;&gt; తెల్లదనం = whiteness; 


తద్ధిత ప్రత్యయం, taddhita pratyayaM  
- n.
-- a suffix that can be appended to an existing noun to create a new noun; 


-- తెలుపు = white &gt;&gt; తెల్లదనం = whiteness; 
తనం, tanaM
-suff.
---ness;  having the property of; used as suffix with verbs to create nouns;
---అల్లరితనం = mischievousness.
---ఉప్పతనం = saltiness.
---గట్టితనం = hardness.
---గొప్పతనం = greatness.
---దొంగతనం = burglary.
---పచ్చదనం = green-ness.
---పెంకితనం = mischievousness.
---మంచితనం = goodness.
---ముసలితనం = old age.
---వెకిలితనం = silliness.


తన, tana
-pron.
--one's own;


తనను,
-pron.
--himself; herself; accusative of తను;


తనఖా, tanakhA
-n.
--mortgage; deed;


తన్నడం, tannaDaM
-v. t .
--kicking;


తన్మయత్వం, tanmayatvaM
-n.
--rapture;


తన్యత, tanyata
-n.
--[phy.] tension;


తనాబి, tanAbi
-n.
--beam; girder;


తన్మాత్ర, tanmAtra
 -n. 
--percepts; particle; representative essence of a concept;
-- తత్‌ + మాత్ర. తత్‌ అంటే పరబ్రహ్మం. మాత్రం అంటే కొలమానం. బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకొనడానికి ఉపయోగపడే శబ్ద, స్పర్శ, రూప, రస, గంధాలలో ఒకటి. ఐదూ కలసి పంచ తన్మాత్రలు. ఇవి చెవి, చర్మం, కన్ను, నోరు, ముక్కు అనే జ్ఞానేంద్రియాలతో తెలుసుకొనేవి.


తనిఖీ, tanikhI
-n.
--inspection;


తనివి, tanivi
-n.
--satisfaction;


తనివితీరా, tanivitIrA
-adv.
--to one’s satisfaction;


తను, tanu reflex.
-pron.
--himself; herself; the person under discussion; he; she; that person; (ety.) a shortened version of అతను; అతను → (త+అ+ను) → (త+ను) → తను [ఇక్కడ సవర్ణ లోపం జరిగింది]; ఈ ప్రక్రియను ఇంగ్లీషులో metathesis వర్ణవ్యత్యయం అంటారు. [శబ్ద ఉచ్చారణలో అక్షరాల వరుస ముందువెనుకలు అవడం]. ఇది కేవలం కాలగమనంలో ఉచ్చారణ సౌకర్యార్థం భాషలో ఏర్పడే మార్పు. దీనికి ప్రసిద్ధ ఉదాహరణ: అసలు వూరిపేరు వారాణసి అయితే, తెలుగులో మాత్రం దీనిని వారణాసి అని వాడతాం.
-- ఇది &quot;అతను&quot; లేదా &quot;ఆమె&quot; వంటి లింగ సర్వనామాలకు బదులుగా ఉపయోగించవచ్చు. లింగ-తటస్థ సర్వనామాలను ఉపయోగించడం అనేది మీకు ఖచ్చితంగా తెలియని లేదా మగ లేదా స్త్రీ అని గుర్తించని వ్యక్తులను సూచించడానికి మరింత సమగ్ర మార్గం.
-- see also తిను; 


తనువు, tanuvu
-n.
--body;


తన్ను, tannu
-n.
--kick; blow;
-v. t.
--kick; thrash;


తన్నుకుపోవు, tannukupOvu
-v. t.
--snatch away;
---గెద్ద తన్నుకు పోయింది = the kite snatched it away.


తన్నుదన్ను, tannudannu
-n.
--kickstand;


తపసి చెట్టు, tapasi ceTTu
-n.
--[bot.] Sterculia urens;


తపస్సు, tapassu
-n.
--meditation; penance;


తప్ప, tappa
-adv.
--except; but; save; unless; 


తప్పనిసరి, tappanisari
-adj. 
--unavoidable; inevitable; essential;


తపాలా పెట్టె, tapAlA peTTe
-n.
--post box; mail box;


తపాలా బిళ్ల, tapAlA biLla
-n.
--postage stamp;


తప్పించి, tappiMci
-prep.
--except;


తప్పించుకొను, tappiMcukonu
-v. i.
--by-pass; evade; avoid; dodge;


తప్సీలు, tapsIlu 
-n. 
--details of an account; 


తప్పు, tappu
-n.
 --(1) error; mistake; fault; 
--(2) sin;  
--(3) lie;  
--(4) [comp.] bug;
-v. i. 
--(1) err; mistake; fault; 
--(2) sin; 
--(3) lie; 
--(4) miss; 
--(5) fail; flunk;
---నెల తప్పు = miss a period; become pregnant.
---పరీక్ష  తప్పు = fail an examination;


తప్పుల తడక, tappula taDaka
-n.
--full of mistakes; [idiom] full of holes;


తప్పుకో, tappukO!
-inter.
--get off the way!;


తప్పేలా,  tappElA
- n.
-- a wide-mouthed cooking vessel;
--  ముంత, తప్పేలా = all utensils; bag and baggage; 
-- తప్పేలా అంట్లు = a kind of rice cake; బియ్యం పిండి, కొబ్బరి సన్న ముక్కలు, సెగగ పప్పు చేర్చి తడిచేసి బాగా కలిపి తప్పెల లోపల చుట్టూరా అంటించి మూతబెట్టి సన్న సెగ మీద ఉడికిస్తారు. 


తపోశక్తి,  tapOSakti
- n.
-- the energy of asceticism; spiritual energy accumulated by long periods of meditation;


తప్పొప్పుల పట్టిక, tappoppula paTTika
-n.
--errata; corrigenda;


తబల, tabala
-n.
--tabla; a musical drum with a tightly stretched skin on only one side; (rel.) మద్దెల is a cylindrical drum with two sides for percussion;


తబుకు, tabuku
-n.
--tray;


తమందం, tamaMdaM
-n.
--nitwit; dullard; (ety.) తమస్ + మందం = darkness + dullness;


తమకం, tamakaM
-n.
-- (1) eagerness;  yearning; anxiety; (2) suspense; curiosity; 


తమది, tamadi
-pos. pron.
--it's yours (honorific);


తమరు, tamaru
-pron.
--you (honorific);


తమస్సు, tamassu
-n.
--(1) darkness; 
--(2) ignorance;


తమలము, tamalamu
-n.
--the betel vine; (note.) the betel vine has no botanical relation to the betel nut. The similarity in the English names stems from the fact both the betel leaves and betel nuts are used together, in India as an after-dinner mint.


తమలపాకు, tamalapAku
-n.
--the betel leaf; [bot.] ''Piper betle;''
-- తమలపాకులో పిండిపదార్త్తలని అరిగించే డయాస్టేజ్ అనే ఎంజైమ్ ఉంది. బహుశా అందుకే భోజనం తర్వాత తాంబూలం తీసుకుంటారు. 
-- ఎన్నోవ్యాధులకు వాడడమే కాక సెగ గడ్డలు వగైరా వ్రణాలు పక్వానికి రావడానికి వేసే మలాం పట్టీలలో కూడా తమలపాకులు వాడతారు.
-- భారతదేశంలో సుమారుగా 35 తమలపాకు రకాలు సాగవుతున్నాయి. అయితే 'తెల్లాకులు' లేక 'తెలనాకులు' లేక ధవళ నాగవల్లి దళములు అని పిలువబడే పలుచని లేత తమలపాకులు తాంబూలానికి శ్రేష్ఠమైనవి;
-- see also  తాంబూలం; 


తమాలం, tamAlaM
-n.
--gloomy tree; [bot.] ''Xanthochymus pictorius''; చీకటిమాను;


తమాషా, tamAshA
-n.
--fun; amusement; funny show;

[[File:Lobes_of_the_brain_NL.svg|thumb|right|occipital lobe గులాబి ర్ంగులో ఉంది]]
తమ్మి, tammi
-n.
--(1) lotus; 
--(2) lobe;
---కపాలాస్థిక తమ్మి = occipital lobe; one of the four major lobes of the cerebral cortex in the brain of mammals


తమ్ముడు, tammuDu
-n.
--younger brother;


తయారీ, tayArI
-n.
--preparation; manufactured;


తయారు, tayAru
-adj.
--ready; prepared;


తరం, taraM
-adj.
--possible; capable;
---నా తరం కాదు = I cannot do it.
-n.
--class; generation; 
---తర తమ భేదాలు = differences in generations and status.


తరంగం, taraMgaM
-n.
--(1) wave; (lit.) one that moves on water; 
--(2) a type of song; 
--(3) a chapter in a book;


తరంగదైర్ఘ్యం, taraMgadairghyaM
-n.
--wavelength;


తరంగిణి, taraMgiNi
-n.
--(1) flow; 
--(2) river;


తరందారు, taraMdAru    %e2t
-n.
--classifier;


తరగతి, taragati
-n.
--class; standard; grade; (ety.) తరము + గతి;
---నువ్వు ఎన్నవ తరగతి? = in what grade are you?


తరణం, taraNaM
-n.
--crossing; deliverance;


తరణి, taraNi
-n.
--(1) ship; 
--(2) Sun;
---నభోతరణి = spaceship.
---తరణి కిరణములు = rays of the Sun.
---తరణి కిరణవారము = a beam of sunlight.


తరణోపాయం,  taraNOpAyaM
- n.
-- A means, an expedient;
-- (note) తరుణోపాయం  is incorrect spelling; 


తరతమ, taratama
-adj.
--varying; differing;


తరఫు, taraphu
-n.
--side; behalf;


తరబడి, tarabaDi
-suff.
--of the order of; in the range of;
---గంటల తరబడి = for hours and hours.
---ఏళ్ళ తరబడి = for years and years.


తరవాణి, taravANi
-n.
--mildly fermented rice water; cooked rice soaked overnight in water is the standard breakfast fare in many middle-class families in the northern part of coastal Andhra Pradesh; this liquid, with a dash of salt and lemon, is an extremely popular refreshing drink on hot summer days;


తరహా, tarahA
-n.
--style; attitude; demeanor;


తరళం, taraLaM
-n.
--(1) pendant; 
--(2) wave;


తర్జన భర్జనలు, tarjana bharjanalu, 
-n. pl. 
--in-depth discussions on the pros and cons of an issue;


తర్జని, tarjani
-n.
--index finger; 


తర్పణం, tarpaNaM 
- n.
-- the act of satisfying someone;
-- సంతృప్తి పరచడం; తర్పణం అంటే పితృదేవతలకు (మరణించిన పూర్వీకులకు) లేదా దేవతలకు నీరు, తిల (నల్ల నువ్వులు) మరియు ఇతర ద్రవ్యాలతో సమర్పించే ఆచారం. ఇది పితృలను సంతృప్తి పరచడానికి మరియు వారి ఆత్మలకు శాంతిని కలిగించడానికి చేస్తారు;
-- సంతర్పణం = a feast offered to satisfy completely;


తర్వాత, tarvAta
-adv.
--later; afterwards; subsequently;


తరించు, tariMcu
-v. i.
--cross over; surmount (obstacles); get over; get through; earn salvation;


తరి, tari
-n.
--ship; 


తరిఫీదు, tariphIdu
-n.
--training;


తరుగు, tarugu
-n.
--deficit;
-v. i.
--wear away; be eroded;
-v. t.
--dice; cube; cut; esp. cutting vegetables;


తరుగుదల, tarugudala
-n.
--decrement;


తరుణం, taruNaM
-n.
--chance; opportunity; opportune moment;
---మంచి తరుణం, మించిన దొరుకదు = great chance; do not miss it.


తరుణాస్థి, taruNAsthi
-n.
--cartilage; soft bone;


తరుణోపాయం, taruNOpAyaM
-n.
--an idea for the moment; expedience; appropriate means to suit the moment;


తరుము, tarumu
-v. t.
--chase; pursue;


తరుకృషి, tarukRshi
-n.
--forestry; arboriculture; cultivation of trees for lumber and firewood; 


తరుగు,  tarugu
- v. t.
-- cut into pieces; chop into  pieces; mince;
- n.
-- minced pieces; 
--  కొత్తిమిర తరుగు = chopped/minced pieces of a coriander greens; 


తరువాయి, taruvAyi
-n.
--continuation; balance; rest; leftover material;


తరువు, taruvu
-n.
--(1) grove; 
--(2) tree;
---మామిడి తరువు = mango grove.
---కల్ప తరువు = a wish fulfilling tree.


తర్చు, tarcu
-v. t.
--agitate; stir; investigate; 


తర్జుమా, tarjumA
-n.
--translation;


తలం, talaM
-n.
--plane; surface; hyperplane; hypersurface;


తలంబ్రాలు మొక్క, talambraalu mokka 
- n.
-- Lantana; [bot.] Lantana camara; A species of flowering plant within the verbena family (Verbenaceae), native to the American tropics, and is considered to be a weed.
-- పులికంప; వనచ్చేది; 


తల, tala
-n.
--(1) head; 
--(2) prefix; 


తలగడ, talagaDa
-n.
--pillow; (lit.) the head-log;


తలదాచుకొను, taladAcukonu, 
- v. i. 
--(1) find shelter; 
--(2) hide;


తలపు, talapu
-n.
--thought;


తలపుల బాట, talapula bATa
-n.
--thought process;


తలపోయు, talapOyu
-v. i.
--think; ponder;


తలబిరుసు, talabirusu
-adj.
--obstinate; headstrong; incorrigible; (lit.) hard headed;


తలమాట, talamATa
-n.
--prefix;


తలరాత, talarAta, 
-n. 
--fate; destiny; (lit.) the writing on the forehead; (ety.) Hindus believe that the destiny of an individual is preordained by what the creator has written on the forehead before birth;


తలవంపు, talavaMpu
-n.
--humiliation;


తలవని తలంపుగా, talavani talaMpugA,
-adv. 
--unexpectedly; (lit.) as a thought that was  not thought of;


తలసరి,  talasari
- adj.
-- per capita; per head;


తల్పం, talpaM
-n.
--mattress; soft beding; 


తల్లంటుతీగె, tallaMTutIge
-n.
--yellow-flowered wild convolvulus; [bot.] ''Ipomoea chrysis'';


తల్లడిల్లు, tallaDillu
-v. i.
--be troubled; be agitated; 


తలా, talA
-adv.
--each; apiece; per head; 


తలారి, talAri
-n.
--night watcher;


తల్లి, talli
-n.
--mother; (lit.) one who brings into existence; 
---కన్నతల్లి = birth mother.
---సవతి తల్లి = step mother.


తల్లి కణం, tallikaNaM
-n.
--mother cell;


తలీకరణ, talIkaraNa
-v. t.
--[phy.] polarization; the act of making the waves vibrate in one plane; the English word ''polarization'' suggesting that this has something to do with poles is a misnomer;


తలుపు, talupu
-n.
--(1) door; 
--(2) shutter;


తలుపుగుల్ల, talupugulla
-n.
--window-pane oyster; [bio.] ''Placenta placenta'' of the Agamidae family;


తళుకు, taLuku
-n.
--glitter; scintillation; gleam; 


తవ్వ, tavva 
-n. 
--a volumetric measure used in pre-independence India; 1 తవ్వ = 2 సోలలు = 0.5 సేరు; see also మానిక;


తవ్వకం, tavvakaM
-n.
--excavation;


తవ్వడం, tavvaDaM
-n.
--digging;


తవాక్షీరి,  tavAkShIri
- n.
-- latex (milk) exuded from a bamboo plant; the hardened resin is used in Ayurvedic medicines;


తవుడు, tavuDu
-n.
--bran; fine bran; see also చిట్టు;


తవ్వు, tavvu
-v. t.
--dig;


తవ్వోడ, tavvODa
-n.
--dredger; the ship that digs a harbor channel to keep it deep;


తస్కరి, taskari
-n.
--thief; 


తస్సాదియ్యా, tassAdiyyA
- inter.
-- (1) an exclamation to express surprise, frustration or disappointment; (2) removing spoilt part of meat/flesh; (3) getting rid of egotistic feelings;
-- తస్స అంటే మనలో వుండే జీవము, ప్రాణశక్తి; దీని ప్రకారం తస్సాదియ్య అంటే &quot;నువ్వు చచ్చిపోనూ&quot; అనే అర్థం వస్తుంది. &quot;నీ యిల్లు దొంగలుదోల&quot;, &quot;నీ కడుపుడక&quot;, &quot;నీ దుంప తెగ&quot; లాంటి తిట్టు;


తస్మాత్, tasmAt
-adv.
--therefore; for that reason;


త్రసరేణువు, trasarENuvu
-- n. mite; a particle of dust floating in a beam of light;


త్వరణం, tvaraNaM
-n.
--[phy.] acceleration;


త్రయం, trayaM
-n.
--three; trio;
---ఈషణత్రయం = the three affections of life, namely love of wife, of wealth and of children; that is, దారేషణ; విత్తేషణ; పుత్రేషణ.
---తాపత్రయం = the three struggles of life, namely the sorrows caused by ourselves, by others, and by the will of God; that is, ఆధ్యాత్మికం; ఆధిభౌతికం; ఆధిదైవికం.


త్రయేను, trayEnu
-n.
--[chem.] propane; a straight -hydrocarbon with three carbon atoms; C&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;8&lt;/sub&gt;;


త్రయోడు, trayODu
-n.
--triode; a vacuum tube with three elements, namely the anode; the cathode and the grid;


త్రయోదశి, trayOdaSi
-n.
--the thirteenth day of the lunar half-month;


త్రయోల్, trayOl
-n.
--[chem.] propanol; isopropyl alcohol; an alcohol derived from propane; C&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;7&lt;/sub&gt;OH; see also త్రయేను;

'''తా - tA'''


తాండ్ర, tAMDra
- n.
-- jelly; fruit jelly; dried fruit jelly; sun-dried fruit jelly;


తాండ్ర చెట్టు, tAMDra ceTTu
- n.
-- [bot.] ''Terminalia bellirica;'' ''Belerian Myrobalan;'' also called తాని చెట్టు;
-- దీనిని ఆయుర్వేద గ్రంథాలు విభీతకి అనే పేరుతొ వర్ణించాయి. దీనితో ఉదర సంబంధ వ్యాధులు, చక్కర వ్యాధి, కీళ్ళనొప్పులు నయమవుతాయి. దగ్గును తగ్గించడంలో దీనికి ప్రత్యేక పాత్ర వుంది. త్రిఫల చూర్ణంలో వాడబడే మూడింటిలో ఇదొకటి.
-- Each seed (తానికాయ) of this tree corresponds to one “tola” in the Indian system of weights and measures;


తాండ్ర బెత్తు, tAMDra bettu
-n.
-- [bot.] Entada rheedii; 

 
తాంతవం, tAMtavaM
-n.
--fibrin; a fibrous substance in the blood that contributes to clotting;


తాంబూలం, tAMbUlaM
-n.  
-- chewing quid; a roll of betel leaves with a dash of quicklime and pieces of betelnut that is chewed ceremoniously after a meal; 
-- a packet of leaves and areca nut which is generally offered ceremoniously to as a mark of respect.
-- తాంబూలమిచ్చు and తాంబూలము పుచ్చుకొను are activities to ratify most solemnly, as a betrothal; 
-- మితంగా సేవిస్తే తాంబూలం వల్ల ఎన్నో ప్రయోజనాలున్నాయి. తాంబూలం నోటి దుర్వాసనను పోగొట్టి నోటికి పరిమళం కలిగిస్తుంది. జీర్ణశక్తిని పెంపొందిస్తుంది. ఉత్ప్రేరకం (stimulant) గానూ, కడుపులోని గ్యాస్ ను వెడలించేది (carminative) గానూ కూడా పనిచేస్తుంది. శరీరానికి అత్యంత ఆవశ్యకమైన కాల్షియం ను, ఎ, బి, సి విటమిన్లను తాంబూలం మనకి అతి చవకగా అందిస్తుంది.


తాకట్టు, takaTTu
-n.
--mortgage; pledge; something given as security;


తాకడం, tAkaDaM
-n.
--touching;


తాకిడి, tAkiDi
-n.
--impact; onslaught; onrush;


తాకీదు, tAkIdu
-n.
--memorandum; a document containing orders from a superior;


తాకు, tAku
-v. t.
--touch;


తాఖీదు, tAkhIdu
-n.
--order; a written order; command; memorandum;


తాగడం, tAgaDaM
-v. t.
--drinking;


తాగు, tAgu
-v. t.
--drink; imbibe;


తాగుడు, tAguDu
-n.
--(1) habit of drinking alcohol; 
--(2) alcoholism;


తాచుపాము, tAcupAmu
-n.
--cobra; 


తాజా, tAjA
-adj.
--fresh; new; recent; novel;


తాజా కలం, tAjA kalaM
-ph.
--post script;


తాటాకు, tATAku
-n.
--palm leaf; frond of a toddy palm tree;


తాటాకులు కట్టు tATAkulu kaTTu
-v. t.
--[idiom.] to ridicule; to make fun;


తాటించు, tATiMcu
-v. i.
--pat; tap; flutter;


తాటి ఉడుత, tATi uDuta
-n.
--Five-striped palm squirrel; [bio.] ''Funambulus pemati;''


తాటికమ్మ, tATikamma
-n.
--petiole of palmyra leaf;


తాటికాయ, tATikAya
-n.
--green palmyra fruit; green toddy palm fruit; [bot.] ''Arenga saccharifera; Borassus flabellifer;''


తాటిచెట్టు, tATicheTTu
-n.
--(1) palmyra palm tree; toddy palm tree; [bot.] ''Arenga saccharifera; Borassus flabellifer;''
--(2) fan palm; the word palm tree is lot more generic; [bot.] ''Borassus flabellifer;''
-- (rel.) ఈతచెట్టు =  wild date tree; Indian date palm; Silver date palm; 
-- (rel.) ఖర్జూరము చెట్టు = date palm; 
-- (rel.) పేరీతచెట్టు = marshy date palm tree;


తాటితేగ, tATitEga
-n.
--palm sprout; 


తాటితాండ్ర, tATitAMdra
-n.
--sun-dried palm-fruit pulp; 


తాటి బుర్ర,  tATi burra
- n.
-- one of the three stones found inside a palm fruit; each of these will grow into a palm sprout; the white pulp inside these stones is called  బుర్రగుజ్జు and is considered a delicacy;
 

తాటిబెల్లం, tATibellaM
-n.
--Palm jaggery is made from the fresh juice coming out of cut palmyra flowers; the sap (called neera), the raw material for a native liquor, can also be boiled and desiccated until a thick paste is left behind; this paste, when cooled in molds, becomes hard;  this is used as  a sweetener and also in medicines; 


తాటిముంజె, tATimuMje 
-n.
-- ice apple; the soft, tender, and delicious kernel of a mature, yet not ripe, palm fruit; normally, one finds three of these so-called &quot;eyes&quot; in each tender palm fruit;


తాడి, tADi
-n.
--(1) palm tree; fan palm; 
--(2) [bot.] ''Belleric myrobalan;'' one of the ''three fruits'' of Ayurveda;
---తాడిని తన్నే వాడి తల తన్నేవాడుంటాడు = [idiom] there is always someone to beat a champion.


తాడు, tADu
-n.
--rope, heavy string;


తాత, tAta
-n.
--grandfather;


తాతయ్య గడ్డం,  tAtayya gaDDaM
- n.
-- Spanish moss; Grandpa's beard; [bot.] ''Tillandsia usnioides'' of the Bromeliaceae family; Although the name &quot;moss&quot; appears, this is not a moss; this is a flowering plant; The second name &quot;usnioides&quot; means &quot;resembling Usnea, the Beard lichen, but this is not a lichen;


తాత్పర్యం, tAtparyaM
-n.
--summary; brief; purport; import; exposition; explanation of content;
-- పద్యంలో పదగతమైన అర్థం మాత్రమే కాకుండా ఆ భావానికి సంబంధించిన అన్ని విషయాలూ కథ, పాత్రల స్వభావాలు తత్వమూ ఇలాంటి వివరణలన్నీ చేరి తాత్పర్యం ఔతుంది.
-- పద్యంలో కొన్ని పదాలు ఛందోనుగుణంగా ముందు వెనకలుగా ఉంటాయి. వాటిని వాక్యంలో మాదిరిగా వరుసగా చెప్పడం దండాన్వయం.
-- టీక అంటే అర్థ వివరణ  


తాత్కాలికం, tAtkAlikaM
-n.
--temporary; makeshift; stopgap;


తాత్సారం, tAtsAraM
-n.
--neglect; procrastination;


తాత్త్వికుడు, tAttvikuDu
-n.
--thinker; philosopher;


తాదాత్మ్యము taadaatmayaM 
- n. 
-- ecstasy; rapture; trance; the state of being beside one's self with excessive joy or other emotion;
-- పరవశత్వము; మైమరపు; వివశత్వం; తత్ అంటే అది. తాదాత్మ్యము అంటే దానిలో ఆత్మ (ఇక్కడ మనసు అని గ్రహించాలి) లీనం కావడం. ఆ సమయంలో మరి యే విషయమూ మనసుకెక్కక ఉండడం. సినిమా చూడడంలో/ సంగీతం వినడలో/ ఏదైనా ఇష్టమైన విషయం తలపోయడంలో ఏర్పడే వివశత్వం; 


తానం, tAnaM
-n.
--a part of a Carnatic music recital; this portion is like an Aalaapana with a rhythm;


తానికాయ,  tAnikAya
- n.
--Belliric myrobalan; [bot.] ''Terminalia bellirica'' of Combretacease family; one of the &quot;triple fruits&quot; of Ayurvedic medicine;
-- తాడి కాయ; తాణి కాయ; 
-- త్రిఫల చూర్ణంలో ఒక ఎత్తు తాని కాయ, ఒక ఎత్తు కరక్కాయ, రెండు ఎత్తు ఉసిరి కాయ ఉంటాయి; 
--[Sans.] విభీతక; కర్షఫల; అక్ష ఫల; (ety.) the weight of each fruit is one కర్షం  or one  అక్షం; 
--[[File:WB_W_IMG_5902.jpg&quot; |right|thumb]] 


తాను, tAnu
-n.
--bolt; a roll of cloth of a given length;
-refl. pron.
--self; oneself;


తాపం, tApaM
-n.
--(1) heat; fever; (2) grief; sorrow; 
--(3) emotional struggle; agitation;


తాప, tApa
-n.
--ladder; step;
- pref.
-- suff. thermo; thermal; thermic;


తాపకం, tApakaM
-n.
--bath;


తాపక్రమం, tApakramaM
-n.
--temperature;


తాపక్షేపక, tApakshEpaka
-adj.
--exothermic. (lit.) one that spends or releases heat;


తాపచూషక, tApa cUshaka
-adj.
--endothermic; (lit.) one that swallows or absorbs heat;


తాపక్రమం, tApakramaM
-n.
--temperature;


తాపడం, taapaDaM 
- n.
-- ఈ పదం 'తాపకము' అనే పదం యొక్క రూపమే. తాపకము అనగా 'ఒకదాని కింకొకటి జతపరచుట'. Riveting, Welding, Heating, వంటి ప్రక్రియల ద్వారా అతుకుకొని యుండేలా చేయడం. ఉదా. బంగారు రేకుల తాపడం, నీలమణి తాపడము చేయబడిన వెండి ఉంగరము;


తాపత్రయం, tApatrayaM
-n.
--concern, anxiety and cares; (lit.) the three struggles, namely sorrows caused by ourselves, by others, and by the will of God; that is, ఆధ్యాత్మికం; ఆధిభౌతికం; ఆధిదైవికం;


తాపదీప్తి, tApadIpti
-n.
--incandescence; brightness as a result of heat;


తాపమాపకం, tApamApakaM
-n.
--thermometer;


తాపవియోజనం, tApaviyOjanaM
-n.
--thermal dissociation;


తాపస్థాపకి, tApasthApaki
-n.
--thermostat; (lit.) one that fixates heat;


తాపి, tApi
-n.
--(1) trowel; the tool used by a mason; 
--(2) mason; a person who builds brick or stone structures;


తాపీ మేస్త్రీ, tApi mEstri
-n.
--mason; a person who builds brick or stone structures;


తాపీయ, tApIya
-adj.
--thermal;


తాపీయ పవనాలు, tApIya pavanAlu
-adj.
--thermals; the upward flow of hot air in the atmosphere;


తాబేలు, tAbElu
-n.
--turtle; there are many species of turtles, each with a different zoological name;
-- గలాపగోస్ తాబేలు = [bio.] ''Chelonoidis Nigra'' of the Testudinidae family; ఈ తాబేళ్ళు ప్రపంచంలో ప్రస్తుతం జీవించివున్న తాబేళ్ళ జాతులన్నింటిలో పరిమాణంలో అతి పెద్దవి. ఇవి టెస్టూడినిడే కుటుంబానికి చెందిన సరీసృపాలు (Reptiles). జంతుప్రపంచంలో అతి దీర్ఘ కాలం జీవించేవి ఇవే. వీటి సగటు ఆయు: ప్రమాణం 100 సంవత్సరాలు. ఈ తాబేలు జాతి స్వస్థలం పసిఫిక్ మహాసముద్రం లో దక్షిణ అమెరికా ఖండంలోని ఈక్వడార్ దేశ తీరం నుంచి వెయ్యి కిలోమీటర్ల దూరాన విసిరేసినట్టుగా ఉండే గలాపగోస్ దీవులు. అగ్ని పర్వతాలతో నిండిన ఈ దీవుల పేరిటే ఈ అతిపెద్ద తాబేళ్ళను గలాపగోస్ తాబేళ్ళు అంటున్నారు;


తామర, tAmara
-n.
--(1) lotus; [bot.] ''Nymphaea lotus;'' (rel.) waterlily; కలువ; lotus is different from Waterlily, but often mistakenly used as synonyms. Lotus is anchored to the ground below and does not float; 
--(2) ringworm; a skin disease caused by the fungus, Tinearubrum;
---తామరతంపర వలె = flourishing like a lotus cluster. 


తామ్రం, tAMraM
-n.
--copper; chemical element with symbol Cu;


తాయం, tAyaM
-n.
--a snack given to a child; a rare item, given as a gift, to pacify a youngster; 
--తాయిలం;


తాయారు, tAyAru 
- n.
-- mother;
-- 'ఆర్' అన్న ప్రత్యయం తమిళంలో గౌరవ వాచకం, తెలుగు 'గారు' లాగా. 'తాయ్' అంటే తమిళంలో తల్లి. 'తాయార్' అంటే తల్లిగారు. సాధారణంగా దేవతల పట్ల ఈ మాట వాడుతారు - అమ్మవారు అన్నట్లు;
 

తాయి, tAyi
-n.
--mother;


తాయిలం, tAyilaM
-n.
--snack; a snack given to a child; a rare item, given as a gift, to pacify a youngster; 
--తాయం; 


తాయెత్తు, tAyettu
-n.
--talisman; a talisman worn around a wrist, arm, or waist for protection from evil spirits; 
-- తమిళంలో 'తాయ్' అంటే తల్లి. 'అత్తు' అంటే ఖండించడం. తాయత్తు అన్న మాటకు అర్థం తల్లి (నుండి) ఖండించినది అని. ఏమిటది? బొడ్డుతాడు. ప్రాచీనకాలంలో బిడ్డ పుట్టగానే మంత్రసాని బొడ్డుతాడు నుండి సేకరించిన రక్తాన్ని కొన్ని పసరులతో కలిపి ఒక గొట్టంలో పోసి మూతపెట్టి ఉంచేది. బారసాల అయినాక ఆ గొట్టాన్ని ఒక త్రాటికి కట్టి దానిని మొలత్రాడుగా కట్టేవారు. అదే తాయత్తు.


తార, tAra
-adj.
--(1) stellar; astral; 
--(2) high;
-n.
-- star; a single, isolated star;
---అరుణమహాతార = red giant (star).
---అస్థిరతార = variable star.
---బృహన్నవ్యతార = supernova.
---జంటతార = binary (star).
---శ్వేతకుబ్జతార = white dwarf.


తార స్వరం, tArasvaraM
-n.
--[music] high note;


తార స్థాయి, tAra sthAyi
-n.
--[music] half octave above the main octave;


తారకం, tArakaM
-n.
--(1) transcendence; 
--(2) raft; float;
---తారకం అంటుకు పోయింది = the raft went ablaze.


తారక, tAraka
-n.
--(1) pupil; 
--(2) star;


తారక మంత్రం,  tAraka maMtraM
-n.
-- the &quot;mantra&quot; that helps one to cross (overcome) difficulties encountered in the physical world or one that helps release the soul from the cycle of birth and death;


తారకుడు,  tArakuDu
- n.
-- one who helps to cross over;


తారతమ్యం, tAratamyaM
-n.
--disparity; difference; distinction; comparative merit; proportionate value;


తారణం,  tAraNaM
- n.
-- the act of crossing over; 


తారసపడు, tArasapaDu
--v.i. 
--come across; bump into; encounter; meet; approach; draw near;


తారాగణం, tArAgaNaM
-n. 
--(1) asterism; a group of stars; 
--(2) cast; a group of actors and actresses in a play or movie;


తారాజువ్వ, tArAjuvva
-n.
--skyrocket; a type of fireworks;


తారాడు, tArADu
-v. i.
--move about; loiter;


తారావళి, tArAvaLi
-n.
--constellation; asterism; 


తారాసి, tArAsi
-n.
--asterism; a small group of stars; this small group may, at times, be a subset of a constellation, or members of this group may belong to more than one constellation;


తార్కాణం, tArkANaM
-n.
--example; proof;


తారు, tAru
-n.
--(1) tar; coal tar; 
--(2) asphalt; pitch;
-v. i. 
--wander; move about;


తారుమారు, tArumAru
-v. t.
--interchange; mix-up;


తారురోడ్డు, tArurODDu
-n.
--asphalt road;


తారీఖు, tArIkhu
-n.
--date;


తాలవ్యములు, tAlavyamulu
-n.
--palatals; letters (consonants) pronounced from the palate; చ, ఛ, జ, ఝ, ఞ;


తాలించు, tAliMcu
-v. t.
--the process of seasoning a dish by mixing it with a concoction of spices fried in oil;


తాలింపు, tAliMpu
-n.
--tamper; seasoning prepared by frying in oil a concoction of spices; the idea is to &quot;hit&quot; the cooked stuff with this pungent mixture to bring out the taste; (lit.) a hit; a slap; a spank; same as పోపు;
-- ఊర్పు అంటే తాలింపు పెట్టిన పచ్చిపులుసు;    
-- సిగరి అంటే మెంతుల తాలింపు పెట్టిన మజ్జిగ చారు;
-- ద్రబ్బెడ అంటే తాలింపు పెట్టిన అన్నపు వంటకం;
-- తాలింపు పెట్టిన అరటికాయల కూరని 'అంటిబొద్దుకూర అంటారు.
-- మరమరాలు (లేదా బొరుగుల్ని) తడిపి తాలింపు పెట్టిన చాట్ మసాలాని ఒగ్గణి లేదా ఒగ్గాణి అంటారు.
-- ఉల్లిపాయల్ని ఉడికించి తాలింపు పెట్టిన కూరకి 'వల్వము' అనే పేరుంది.
-- కొన్ని తాలింపు సామెతలు--
---&quot;తిరిగి వచ్చిన భార్య, తిరుగబోత వేసిన కూర బహు రుచి&quot;;
---&quot;చీరకు జాడింపు-కూరకు తాళింపు-కోడలికి సాధింపు&quot;;
---&quot;తాలింపులేని కూర-దుక్కిలేని చేను&quot;;
---&quot;పచ్చిపులుసు ఈగల గొట్టి, తాలింపు పెట్టి ఇద్దర్ని రమ్మంటే ముగ్గురు వచ్చారు”


తాలువు, tAluvu
-n.
--(1) palate; hard palate; roof of the mouth; 
--(2) [phonetics] palatal; pronounced by raising the tongue to touch the hard palate such as ch;


తాలూకా, tAlUkA
-n.
--tehsil; a subdivision of a district comprising a group of villages; county; a term that is getting outdated; the equivalent word in use is  మండలము;


తాలూకు, tAlUku
-p.p.
--belonging to; related to;


తావి, taavi  
- n.
-- fragrance; aroma; smell;


తావు, taavu 
- n.
-- space; region; location;


తాళం, tALaM
-n.
--(1) lock; key; 
--(2) rhythm; beat; the pacing of music and the placement of syllables in a composition; 
--(3) cymbal;


తాళంకప్ప, tALaMkappa
-n.
--lock; padlock;


తాళంచెవి, tALaMcevi
-n.
--key;


తాళంపెట్టి, tALaMpeTTi
-n.
--a box with a key; locker; a box for safe-keeping; a box in a public place, such as a railway station or a hotel, where valuables can be temporarily stored and the key kept by the user;


తాళ, tALa
-adj.
--palm;


తాళపత్రం, tALapatraM
-n.
--palmleaf; used especially to refer to processed palm leaves used in India in lieu of paper; the pen used to write is a pointed metal stylus called ఘంటం;


తాళపత్ర గ్రంథం, tALapatra granthaM
-n.
--palmleaf manuscript;


తాళికామ్లం, tALikAmlaM
-n.
--[chem.] palmitic acid;


తాళు, tALu
-v. i.
--tolerate;


తాళుకం, tALukaM
-n.
--tolerance;
---గ్లూకోజు తాళుక పరీక్ష = glucose tolerance test.


తావళం, tAvaLaM
-n.
--necklace, as in రుద్రాక్ష తావళం;


తావి, tAvi
-n.
--fragrance; odor;
---తావి లేని పువ్వు = a flower without fragrance.
---తావిమోపరి = carrier of scent.
---బంగారానికి తావి అబ్బినట్లు = as if gold caught fragrance.


తావీజు, tAvIju
-n.
--amulet; charm; talisman;


తావు, tAvu
-n.
--place; position;


తాసిల్దారు, tAsildAru
-n.
--revenue officer; tax collector; an official of a revenue district or తాలూకా;
-- తహసీల్దార్;


తాహతు, tAhatu
-n.
--(1) status; 
--(2) capacity; capability; means;


త్యాగం, tyAgaM
-n. 
--sacrifice; 


త్రాణ, trANa
-n.
--strength; stamina; vigor; 


త్రాణిక బలం, trANika balaM
-n.
--strong force; the force that holds together the protons in an atomic nucleus; (ant.) నిస్‌త్రాణిక బలం = weak force;


త్రాణికామ్లం, trANikAmlaM
-n.
--strong acid; (ant.) నిస్‌త్రాణికామ్లం = weak acid;


త్రాసు, trAsu
-n.
--scales; balance; a weighing device;
---సున్నితపు త్రాసు = precision balance; scientific balance.


'''తిం - tiM, తి - ti, తీ - tI'''


తిండి, tiMDi
-n.
--(1) food; meal; 
--(2) fodder; forage;


తిండిపోతు, tiMDipOtu
-n.
--sitomaniac; glutton;


తింత్రిణీకం, tiMtriNIkaM
-n.
--tamarind tree; 


తికమకలు, tikamakalu
-n. pl.
--intricacies;


తిక్క, tikka
-n.
--madness; eccentricity; 


తిట్టు, tiTTu
-v.t.
--cuss; scold; rebuke; reprimand; మందలించు; (rel.) శపించు = curse;


తిత్తి, titti
-n.
--sac; bag; purse; case;
---కాల్తిత్తి = sock; stocking.
---కొలిమి తిత్తి = bellows.
---చేతిత్తి = glove.
---తోలుతిత్తి ఇది తూటులు తొమ్మిది తుస్సుమనుట ఖాయం = this body is nothing but a leather bag with nine holes and it is bound to get punctured (and leaks the gas away).
---పాపకి పాలు పట్టేట పాలతిత్తి ఇదిగో = here is the nipple for the babys milk bottle.


తితీక్ష, titIksha
-n.
--patience; endurance; steadfastness; concentration; single-minded devotion;


తిథి, tithi  
-n.  
--date, by the lunar calendar; the name of a lunar day; approximately the time required by the Moon to advance 12 degrees relative to the Sun; the duration of time the Moon appears to spend in a Zodiacal constellation; there are 30 &quot;tithis&quot; from one Newmoon day to the next Newmoon day, but only fifteen names; so the names are recycled from the waxing half to the waning half; the &quot;day&quot; is the duration of time from sunrise to sunrise; 


తినడం, tinaDaM
-v.t.
--eating;


తిన్నగా, tinnagA
- adv.
-- (1) straight ahead; without any curves; without any turns; (2) well-mannered; well-behaved;


తినిపించు, tinipiMcu
-v.t.
--(1) feed; 
--(2) give bribe;


తిను, tinu
-v.t.
--(1) eat; 
--(2) take bribe;
--- తిను అన్న ప్రత్యయం అనుకోని, ఆకస్మిక పరిణామాన్ని సూచించడానికో, తీవ్రమైన దెబ్బ (దేహానికి గాని, మనసుకు గానీ) తాకిన పరిణామాన్ని సూచించడానికో వాడుతారు: 
--- ఉదా. ఢక్కామొక్కీలుతిను, దెబ్బతిను, చీవాట్లుతిను, జంగుతిను (తప్పుబట్టు), టోకరాతిను, తన్నులుతిను, తిట్లుతిను, దెబ్బతిను, దొబ్బులుతిను, సొమ్ముదిను, బుద్ధి గడ్డితిను, చివాట్లుతిను, టోకరాతిను, వేపుకుతిను, మొదలైన పదాలన్నీ ఈ రకమైన అర్థాన్ని ఇస్తాయి; 


తిను, tinu 
- pron.
-- ఇతను → (త+ఇ+ను) → తిను; 'తిను' అనేది భాషాపండితుల ఆమోదం పొందిన పదం కాదు కానీ వాడుకలో ఉంది;
-- see also తను; తాను; 


తినుబండారాలు, tinubaMDArAlu
-n.
--eatables; food stuffs;


తిన్నె, tinne
-n.
--dune; sand dune;


తిప్ప, tippa
-n.
--dune; hillock; pile; mound;


తిప్పతీగ,  tippatIga
- n.
-- Gulancha tinospora; [bot.] ''Tinospora cordifolia''of the Menispermaceae family;  
-- మన శరీరానికి సహజసిద్ధంగా ఉండే రోగనిరోధక శక్తిని పెంపొందించటంతోపాటు, తిప్ప అన్నిరకాల జ్వరాలను పోగొట్టే అద్భుతమైన జ్వరహారిణి (Febrifuge) గానూ పేరొందింది; తిప్పతీగ లోని ఔషధ గుణాలను అన్నిటినీ అమృతారిష్ట అనే ఆయుర్వేద ఔషధం వాడితే పొందవచ్చు. ఈ ఔషధం తయారీలో తిప్పతీగతోపాటు దశమూలాలు, ఏడాకులపొన్న, కటుకరోహిణి, నాగకేసరములు, అతివస, కొడిశపాల విత్తులు, తుంగముస్తలు, జీలకర్ర, త్రికటుకములు (మిరియాలు, శొంఠి, పిప్పళ్ళు) మొదలైనవన్నీ వేసి పాత బెల్లంతో కాస్తారు. ప్రతిరోజూ రెండు పూటలా భోజనం తరువాత మూడు నుంచి ఆరు టీ స్పూనుల అమృతారిష్టను అంతే మొత్తం నీటితో కలిపి తాగితే ఎంతో ప్రయోజనకరం; ఆర్యులు త్రాగిన సోమరసం తిప్పతీగ నుంచే అనే వాళ్ళు కూడా ఉన్నారు.
-- [Sans.] అమృతవల్లీ; గుడూచీ; 


తిప్పలు, tippalu
-n. pl.
--(1) dunes; hillocks; piles; 
--(2) troubles; difficulties;


తిప్పు tippu
-n.
--nausea; dizziness; vertigo;
---కడుపులో తిప్పు = nausea.
---తల తిప్పు = dizziness; vertigo.
---కడుపులో తిప్పుతున్నది = I am nauseous.
---తల తిప్పుతున్నది = I am dizzy.
---మేడ ఎక్కితే కళ్లు తిరుగుతాయి = I get vertigo if I go upstairs.
-v. t.
--(1) stir; rotate; turn; 
--(2) take around on a tour;


తిమ్మడు, timmaDu
-n. m.
--monkey;


తిమింగిలం, timiMgilaM
-n.
--whale; cetacean; leviathan;


తిమిరం, timiraM
-n.
--darkness;


తిమ్మి, timmi
-n. f.
--monkey;


తిమ్మిరి, timmiri
-n.
--numbness; charley horse; going to sleep; partial loss of sensation due to poor circulation;


తిమ్మిరి చేప, timmiri cEpa
-n.
--(1) spotted electric ray; [biol.] Narcine timlei నల్ల తిమ్మిరి చేప; 
---(2) numb fish; [biol.] Narke dypterygia; టీకా చేప;


తిరకాసు, tirakaasu 
- n.
-- a twist; an invisible obstacle;  intricacy; problem;
-- మెలిక; పనిలో ఉండే ఒక అదృశ్య అడ్డంకి; వ్యవహారాల్లో పని కాకుండా ఆపే ఇబ్బంది;


తిరగలి, tiragali
-n.
--grinder; a manual grinder;


తిరస్కరించు, tiraskariMcu
-v. t.
--reject; spurn;


తిరస్కరిణి విద్య,  tiraskariNi vidya
- ph.
-- the magic act of making things disappear;


తిరస్కారం, tiraskAraM
-n.
--(1) rejection; 
--(2) disappear; 
--(3) blame; 


తిర్యక్, tiryak
-adj.
--(1) oblique; 
--(2) transverse; across;


తిర్యక్ జంతువు, tiryak jaMtuvu
-n.
--an animal whose spine is across, i.e., horizontal; a human does not belong to this category because his spine is upright.


తిర్యక్ రేఖ, tiryak rEkha
-n.
--[geomet.] oblique line; transversal line; transversal;


తిరి, tiri
-n.
--(1) curl; whirl; 
--(2) gentle physical irritation created by inserting a swab and twirling it;


తిరుపం, tirupaM
-n.
--beggar;


తిరుగబోత, tirugabOta
-n.
--tamper; tampering; (lit.) turning over; one of the final steps in the preparation of many dishes in Indian cooking; this step involves adding tamper to a cooked dish; the tamper is prepared by boiling about two table spoons of oil in a sauce pan, adding mustard seeds, halved red chilies, possibly cumin seeds and curry leaves; when mustard seeds begin to splutter, the whole boiling mixture is added to previously cooked vegetables or soups and the whole thing is thoroughly mixed by turning over; this step creates a characteristic sound and a pungent odor;
--పోపు;


తిరుగలి, tirugali
-n.
--grist-mill; a manually powered mill comprised of two round grinding stones, one a stator and the other a rotor;
-- తిరుగలి రాయి = millstone;
 

తిరుగు, tirugu
-adj.
--return; reply;
-v. i.
--(1) rotate; 
--(2) wander; roam; 
--(3) turn;
---చక్రం తిరుగుతోందా = is the wheel rotating?
---ఎండలో తిరగకు = do not wander in the sun.
---ఇక్కడ కుడిపక్కకి తిరుగు = turn right here.


తిరుగు టపా, tirugu tapA
-n.
--return post; reply post;


తిరుగుబాటు, tirugubATu
-n.
--revolt; revolution;


తిరునాళ్ళు,  tirunALLu
- n. pl.
-- holy days; festivals on holy days; (ety.)  తిరు =  holy;  నాడు =  day;


తిరోగమనం, tirOgamanaM
-n.
--retreat; withdrawal; regression;


తిలకించు, tilakiMcu
-v. t.
--see; notice; observe;


తిలపిష్టం, tilapishTaM
-n.
--sesame seed cake left after extracting the oil; same as తెలగపిండి;


తిలపుష్టి, tilapushTi
-n.
--foxglove; digitalis; [bot.] Digitalis purpurea;


తిలలు, tilalu
-n.
--sesame seed; til; gingilly seed; [bot.] Sesamum indicum; same as నువ్వులు;


తిలోదకాలు, tilOdakAlu 
-n. 
--an offering of sesame seeds and water given to deceased ancestors; 


తిలోదకాలు ఇచ్చు, tilOdakAlu   iccu
-ph. 
-- [idiom] to bid farewell; to give up; to say good bye in the sense of breaking all connections;


తివాసీ, tivAsI
-n.
--rug; carpet; a floor cover;


తివిరి, tiviri
--v. t. 
--explore; expand;


తిష్ట, tishTa
-n.
--infection;


తిష్టవేయు, tishTavEyu
-v. i.
--(1) establish; enscone; install; 
-- (2) infect;


త్రికం, trikaM
-n.
--(1) trio; triplet; group of three; 
--(2) the three vowels, అ, ఈ, ఏ;


త్రిక, trika
-adj.
--three-fold; triple;


త్రికరణశుద్ధి, trikaraNaSuddhi
-n.
--purity of thought, word and deed; true intention;


త్రికాలములు, trikAlamulu
-n. pl.
--past, present and future; (lit.) the three times; 


త్రికోణకుండలి, trikONakuMDali
-n.
--the pineal gland; the part of the brain wherein the soul is believed to dwell;


త్రికోణి, trikONi
-n.
--triangle; a literal translation of triangle should be త్రికోణి, but త్రిభుజం sounds better and is also more popular;


త్రిగుణమాత్రం, triguNamAtraM
-n.
--trigonometry; (lit.) the measurement of three properties;


త్రిగుణాత్మకం, triguNAtmakaM
-adj.
--three-dimensional;


త్రిదండి, tridaNDi 
- n.
-- one who belongs to the Special non-dualistic philosophical sect;
-- జీవాత్మ పరమాత్మ ప్రకృతి వేరు వేరు ఆని నమ్మే విశిష్టాద్వైతపు ఆచార్యులని త్రిదండి అంటారు;


త్రిదళ హస్తాకార సంయుక్త పత్రం, tridaLa hastAkAra saMyukta patraM
-n.
--trifoliolate leaf;


త్రిఫలం, triphalaM
-n.
--a mixture of the three fruits in Ayurvedic medical system; 
--కరక్కాయ 3 పాళ్లు, తానికాయ 6 పాళ్లు, ఉసిరికాయ 12 పాళ్లు కలిస్తే దానిని త్రిఫలం అంటారు;


త్రిభుజం, tribhujaM
-n.
--triangle; (lit.) three-sided one;
---గోళీయ త్రిభుజం = spherical triangle; a triangle drawn on the surface of a sphere can be called &quot;spherical triangle&quot; only if all the following conditions are satisfied: (a) the three sides are all arcs of great circles, (b) any two sides together are longer than the third side; (c) each angle is less than 180 degrees, and (d) the sum of all the angles is greater than 180 degrees; 
---సమతల త్రిభుజం = plane triangle;
--- సమబాహు త్రిభుజం =  equilateral triangle.


త్రిమూర్తులు, trimUrtulu
-n.
--the three dieties of Hindu trinity, namely Brahma, Vishnu, and Maheswara;


త్రివిక్రములు, trivikramulu
-n.
--people with three traits, namely hardwork, inherent talent and luck;


త్రిశంకు, triSaMku
-n.
--[astron.] Crux, the Cross; Southern Cross; a small group of stars in the southern sky; the longer arm of this cross points toward the South Pole; however, there is no star like the Pole Star in the southern skies;


త్రిశంకు చక్కెర, triSaMku cakkera
-n.
--[chem.] invert sugar; a sugar that is capable of inverting the plane of polarization of light passing through it;


త్రిష్టుప్పు, trishTuppu
-n.
--the prosody that frequently appears in the composition of Vedic hymns;


త్రిసరం, trisaraM
-n.
--a three-stranded necklace;


త్రిహరితపాడేను, triharitapADEnu
-n.
--[chem.] trichloromethane; chloroform;CHCl&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;; 


తీక్షణ, tIkshaNa
-adj.
--(1) strong; 
--(2) bright; 
--(3) powerful; 
--(4) caustic;


తీగ, tIga
-n.
--(1) wire; 
--(2) vine; creeper;


తీగచింత, teegachinta 
- n.
-- Tamarind vine; [bot.] ''Bauhinia vahlii;'' 
-- ఇది ఔషధ గుణాలున్న తీగ జాతి మొక్క. కొన్ని ప్రాంతాల్లో 'మారేడు తీగ' లేదా 'చింత తీగ' అని కూడా పిలుస్తారు. దీని ఆకులు చింత ఆకులను పోలి ఉంటాయి. ఇది అడవుల్లో పెరిగే పెద్ద తీగ.


తీగబచ్చలి, tIgabaccali
-n.
--climbing spinach; [bot.] ''Basella cordifolia'';


తీగపల్లేరు, tIgapallEru
-n.
--[bot.] ''Celastrus paniculatus''; [Sans.] జ్యోతిష్మతి;


తీటకసింత, tITakasiMta
-n.
--[bot.] ''Mucuna prurita'' of the Fabaceae family; also దూలగొండి; [Sans.] కపికచ్చు;


తీత, tIta 
-n. 
--(1) taking; 
--(2) the act of removal; 
--(3) the act of harvesting fruits such as coconuts; 
--(4) the act of a flood ebbing; (5) pain;


తీతువు, tItuvu
-n.
--the yellow-wattled Lapwing; [biol.] ''Sarciophonus malabaricus;''
-- తిత్తిరి పిట్ట; వీటిలో కొన్ని స్థానిక పక్షులు, కొన్ని వలస పక్షులు. పక్షి పైభాగం కంచు రంగు కలిసిన ముక్కుపొడి రంగు, కింది భాగం తెల్లగా ను, వక్షస్థలం, మెడ నల్లగా ఉంటుంది. ఇవి నీరు ఎండిన చెరువుల్లో, నీళ్ళల్లో కొంచెం గుంటలాగా ఉన్నచోట గిన్నె ఆకారంలో గూడు తయారుచేసి మూడో నాలుగో గుడ్లు పెడతాయి. పొదిగిన పిల్లలు చుట్టూ ఉన్న గడ్డి, పొదలలో కలిసిపోయి దగ్గర్నుంచి చూచినా గుర్తుపట్టలేనంత సహజంగా కనిపించకుండా ఉంటాయి. తీతువు పిట్ట అరుపులను అశుభం అనేది కేవలం మూఢనమ్మకం.


తీపి, tIpi
-n.
--sweetness;


తీపు, tIpu
-n.
--a type of pain with a pulling sensation;


తీయు, tIyu
-v. i.
--take; remove;


తీరం, tIraM
-n.
--shore; bank; this side of a river bank or sea shore;
-- పారం = the other side of a river bank or sea shore;


తీర్థం, tIrthaM
-n.
-- (1) water; sacred river; (2) shrine;(lit.) one that leads to salvation; (3) a spoonful of consecrated water given to devotees in a temple as God's gift; కుడిచేతి బొటనవ్రేలిని వంచి, దానిపై చూపుడు వ్రేలిని వంచి ఉంచి, ఆ విధంగా అరచేతిలో ఏర్పడిన పల్లపు ప్రదేశంలో నిలిచేటట్టు పోసే జలం తీర్థం. (4) five mounts on the palm of a hand, considered sacred, according to ''Agni Puranam;'' 
--- నీటిని ‘ఓమ్‌ కేశవాయస్వాహా’, ‘ఓమ్‌ నారాయణాయస్వాహా’, ‘ఓమ్‌ మాధవాయ స్వాహా’’ అని జపిస్తూ తీసుకోవడం ఆచ మించడం. ఈ సందర్భంలోనే అరచేతి లోని ఐదు స్థానాలను పంచతీర్థాలని అగ్ని పురాణం గుర్తించింది. చూపుడు వ్రేలి క్రింది ప్రదేశం బ్రహ్మస్థానం. అదే బ్రహ్మతీర్థం. చిటికెన వ్రేలి మూలస్థానం ఋషితీర్థం. అదే ప్రజాపతి స్థానమనీ, ప్రజాపతి తీర్థమనీ అంటారు. అరచేతి మధ్య పల్లపు ప్రదేశం అగ్నిస్థానం. అదే అగ్నితీర్థం. చూపుడు వ్రేలి నుంచి, చిటికెన వ్రేలి వరకు నాలుగు వ్రేళ్ళకొనల భాగం దేవస్థానాలు. అవే దేవ తీర్థాలు. (ఎడమ అరచేతిలోని పల్లపు ప్రదేశాన్ని సోమతీర్థం అంటారు.) ఆచమనం చేసేటప్పుడు మణికట్టు వైపు బొటన వ్రేలి క్రింద ఉండే ప్రదేశం నుంచి నీటిని గ్రహిస్తాం. కనుక అది బ్రహ్మతీర్థం అవుతుంది. సంధ్య వార్చేటప్పుడు వ్రేళ్ల చివరల నుంచి ‘తర్పణం’ జలాన్ని విడుస్తాం గనుక అది దేవతీర్థం అవుతుంది. పితృ కర్మలలో తర్పణాలకు వదలే జలం పితృ తీర్థం. (ఆధారం: పారమార్థిక పదకోశం );
---మంచి తీర్థం = fresh water; drinking water.
---పుణ్య తీర్థం = holy place; a place of pilgrimage.


తీర్థయాత్ర, tIrthayAtra
-n.
--pilgrimage;


తీర్పరి, tIrpari
-n.
--judge; arbitrator;


తీర్పు, tIrpu
-n.
--judgment; resolution; arbitration;


తీరిక, tIrika
-n.
--spare time; free time; leisure; తీరుబాటు; తీరుబడి; 


తీరు, tIru
-n.
--(1) possibility; 
--(2) attitude; manner; way; style; method;


తీరుబడి, tIrubaDi
-n.
--leisure;


తీవ్రం, tIvraM
-adj.
--(1) intense; 
--(2) powerful; 
--(3) caustic;


తీవ్రత, tIvrata
-n.
--(1) intensity; 
--(2) power; 
--(3) strength;


తీవ్రవాదులు,  tIvravAdulu
- n. pl.
-- extremists; people who hold extreme political or religious views; fanaticism; (see also) ఉగ్రవాదులు;


తీసివేయు, tIsivEyu
-v. i.
--(1) diminish; decrease; 
--(2) subtract; deduct;


తీసుకొను, tIsukonu
-v. i.
--(1) take; accept; 
--(2) suffer chronically;


త్రీంచా, trIMcA
-n.
--a playing card with a face value of 10;


'''తుం - tuM, తు - tu, తూ - tU'''


తుంగ, tuMga
-n.
--bulrush; sedge; nut grass; a type of grass with long cylindrical leaves; [bot.] ''Cyperus rotundus;''
-- నేల మీద కూర్చొనడానికి అవసరమైన చాపలు తుంగ గడ్డితో చేసినవి మెత్తగా ఉంటాయి;
-- తుంగలో తొక్కు = తుంగలో తొక్కకడం అంటే ఏదైనా ముఖ్యమైన విషయాన్ని, వాగ్దానాన్ని, నియమాన్ని లేదా రాజ్యాంగం వంటి గౌరవప్రదమైన వాటిని పట్టించుకోకుండా, అలక్ష్యంగా, అగౌరవంగా ఉల్లంఘించడం లేదా తొక్కేయడం. 


తుంచు, tuMcu
-v. t.
--nip; pluck; snip;


తుంటరి, tuMTari
-n.
--mischievous person;


తుంపర, tuMpara
-n.
--(1) drop from a spray; 
--(2) drizzle;


తుక్కు, tukku
-n.
--rubbish; trash;


తు.చ. తప్పకుండా, tu. ca. tappakuMDA
-ph.
--fully; thoroughly; meticulously; 
-- తు, చ తప్పకుండా అంటే  &quot;అక్షరం గూడా పోకుండా&quot;  అనే అర్థం లో వాడుతూంటాము; చ, వై, తు , హి అనే పదాలు సంస్కృత శ్లోకాలలో పాదపూరణకు ఊత పదాలుగా (అర్థ వంతం కాకుండా ఊరక) వాడుతారు; సంస్కృతంలో తు అంటే ఐతే అని, చ అంటే మరియు అని అర్థం. హి అంటే కదా అని, వై అనేది గూడా తు అనే అర్థం లోనే వాడబడుతూంటుంది; ఇవి చిన్న పదాలు గాబట్టి పాదపూరణకోసం అవసరం లేకపోయినా చేరుస్తూ ఉంటారు; 


తుచ్ఛము, tucchamu
-adj.
--base; low; contemptible;


తుడుపు, tuDupu
-n.
--sweep; a trip from one end to another;
---దిగ తుడుపు = a method of removing the so-called evil eyes; (lit.) top to down sweep.


తుత్తునాగం, tuttunAgaM
-n.
--zinc;


తుత్తూర బెండ, tuttuurabeMDa
-n.
--[bot.] ''Abutilon indicum'' of the Malvaceae family; used in Ayurvedic medicines;  
--పాపిడికాయ; [Sans.] అతిబలా;


తుద, tuda
-n.
--end; final; last;
---తుదముట్టించు = bring to an end; complete.


తునక, tunak;
-n.
--fragment; piece; bit;


తుని, tuni
-n.
--the name of a town in East Godavari district;


తుని తగవు తీర్చినట్లు, tuni tagavu tIrcinaTlu
-ph.
--a win-win type of dispute settlement; refers to a judgment rendered by a businessman in Tuni where both parties felt they won;


తునికి, tuniki
-n.
--Coromandel ebony; [bot.] ''Diospyros melanoxylon'' of the Ebenaceae family;  a tree whose leaves are used to warp tobacco for making  beedies, a type of native cigar, quite popular with the lower rungs of society;
-- ఈ పండ్లు గిరిజన గ్రామాల్లో, అడవి ప్రాంతాల్లో సహజంగా పెరిగి, అక్కడి ప్రజలకు చాలా సులభంగా లభిస్తాయి. కానీ మనం పట్టణాలలో ఎక్కువగా వీటి గురించి వినం. సపోటా, రేగిపండ్లను ప్రేమించినవాళ్లకు ఇవి కూడా తప్పకుండా నచ్చుతాయి. ఇవి వేసవిలో మాత్రమే లభించే ప్రత్యేకమైన పండ్లు. సహజసిద్ధమైనవి, ఎటువంటి కెమికల్స్ లేకుండా అడవుల్లో పెరిగే పండ్లని కావటంతో ఆరోగ్యానికి మంచివి. గిరిజనులు వీటిని సేకరించి అమ్ముతూ తమ జీవనోపాధిగా మార్చుకుంటారు.


తుప్ప, tuppa
-n.
--bush; shrub;


తుపాకి, tupAki
-n.
--gun;


తుపాను, tupAnu
-n.
--storm; rain storm; cyclone; hurricane; typhoon;
-- బలమైన గాలులు (Winds), భారీ వర్షాలు (Heavy Rainfall), అల్పపీడనం (Low Pressure) అనేవి తుపాను లక్షణాలు. పర్యవసానంగా సముద్రపు నీటి మట్టం (Sea Level) పెరిగి తీరప్రాంతాలు ముంపుకి (Inundation) గురయినప్పుడు దానిని ఉప్పెన అంటారు;
-- గాలితో వచ్చే వాన గాలివాన (storm or windstorm). ఈ గాలి వేగం ఒక హద్దు (గంటకి 75 మైళ్లు లేదా 120 కిలోమీటర్లు) మీరి ఉంటే అది తుపాను. హిందూ మహాసముద్రంలో పుట్టే తుపానులని &quot;సైక్లోనులు&quot; (cyclones) అంటారు. అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో పుట్టే తుపానులని “హరికేన్” (hurricane) అనిన్నీ, పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో - అంతర్జాతీయ తేదీ రేఖకి తూర్పున - పుట్టేవాటిని “టైఫూన్” (typhoon) అనిన్నీ అంటారు. అనగా, మౌలికంగా ఈ మూడు మాటల అర్థాలలోను తేడా లేదు. ఒకొక్క చోట ఒకొక్క మాటని వాడుతున్నారు. తుపానులలో వీచే గాలి జోరు ఒక హద్దు (గంటకి 40 మైళ్లు లేదా 65 కిమీ) దాటితే దానికి పేరు పెడతారు. అంటే, అన్ని గాలివానలూ తుపానులు కావు, అన్ని తుపానులకీ పేర్లు పెట్టరు.


తుప్పు, tuppu
-n.
--rust; an oxide of iron; an oxide of any metal;


తుమ్మ, tumma
-n.
--the babul tree; Indian gum arabic tree; (bot.] ''Acacia arabica; Acacia nilotica'' ssp. indica;
---నాగతుమ్మ = [bot.] ''Acacia farnesiana''.
---పాకీతుమ్మ = [bot.] ''Acacia flatronum''.
---తెల్లతుమ్మ = కదరం = [bot.] ''Acacia leucophloea; Acacia ferruginea''; 
---కస్తూరితుమ్మ = [bot.] ''Acacia jamesiaua''.


తుమ్మబంక, tummabaMka
-n.
--gum arabic;


తుమికి, tumiki
-n.
--ebony; [bot.] ''Diospyros embyopteris'';
-- తుమిద = నల్ల తుమికి; కులకం; [bot.] ''Diospyros melanoxylon'';


తుమ్మి,  tummi
- n.
-- Thumbe; [bot.] ''Leucas aspera'' (Willd.) Link. Lamiaceae;
 

తుమ్మి, tummi
-n.
--[bot.] ''Leucas cephalotes; Leucas aspera''; [Sans.] ద్రోణపుష్పీ;


తుమున్నర్ధకం, tumunnardhakaM
-n.
--[gr.] infinitive;


తుమ్ము, tummu
-n.
--sneeze; sternutation;


తుమ్ము, tummu
-v. i.
--sneeze;


తుమ్మెద, tummeda
-n. f.
--bumblebee; the large black carpenter bee; the male is called గండు తుమ్మెద; see also  తేనెటీగ; 
-- Bumblebees are extremely good pollinators that can collect pollen twice as fast as a honey bee. Bumblebees are social bees like honey bees, with one queen in a hive and workers that support her. However, bumblebees do not have a permanent colony like honey bees do;


తురంగం, turaMgaM
-n.
--horse; 


తురంజీలు, turaMjIlu
- n. pl.
-- small, slender freshwater fish;
-- సన్నంగా వేలెడంత పొడవు మాత్రమే వుండే చిన్న చిన్న మంచినీటి చేపలను తురంజీలు అంటారు. ఇవి కొండవాగుల్లో, కొండ కొలనుల్లో ఎక్కువగా కనబడతాయి. అరుదుగా దొరికే ఈ చేపలు ఖరీదు ఎక్కువగా ఉంటుంది. ప్రకృతి సిద్ధంగా లభించే ఈ చేపలను చెరువుల్లో కృత్రిమంగా పండించలేరు. రూపంలో చిన్న బొమ్మిడాయిలలా కనిపిస్తాయి కాబట్టి వీటిని ఉత్తరాంధ్రలో 'చీకు బొమ్మిడాలు' అంటారు. నెల్లూరు ప్రాంతంలో 'ఉలుసులు' అంటారు;


తురక, turaka
-n.
--Turk; Muslim;


తురక వేప, turaka vEpa
-n.
--Persian lilac; Bead tree; [bot.] ''Melia azadirach'';


తురాయి, turAyi
-n.
--(1) a head ornament such as a flower or flag attached to a hat; 
--(2) banner; 


తురాయి చెట్టు, turAyi ceTTu
-n.
--flame of the forest; [bot.] ''Delonix regia''; 
-- కోడిపుంజు చెట్టు; అరణ్య అగ్నిజ్వాల;


తురీయం, turIyaM
-n.
--quadrant; a device to measure angles; (ety.) &quot;దశీకృతం చక్రముశంతి చాపం, కోదండ ఖం ఖండం ఖలు తుర్యగోళం&quot;- Bhaskaracharya;


తురీయ, turIya
-adj.
--fourth;


తురీయ మాత్రం, turIya mAtraM
-n.
--the fourth dimension;


తురీయమాత్రకం, turIyamAtrakaM
-n.
--four-dimensional; 


తురీయస్థితి, turIyasthiti
-n.
--the fourth state;


తురుఫు, turuphu
-n.
--trump;


తురుము, turumu 
-n. 
--gratings, as in coconut gratings;
-v. t.
--(1) grate; 
--(2) insert; 


తుర్రు, turru
- suff.
-- a suffix to a village name if the village is elevated from the flood plains of a river or stream and has  a mixture of sandy loam and clay soils; (note) the suffixes  పూడి, పర్రు, తుర్రు, కుర్రు  as suffixes to village names imply their location on progressively elevated grounds from a nearby river;


తులం, tulaM
-n.
--tola; a measure widely used in India and SE Asia for weighing small quantities; a third of a పలము; approximately 3/8 of a troy ounce or 180 troy grains or 11.7 grams in the metric system; To convert Gram to Tola, we just need to multiply the number by 0.085763293310463; బంగారం తూకంలో వాడే కొలమానాలు కొన్ని: 
1 తులం = 10 గ్రాములు; 1 కాసు = 1 సవర = 8 గ్రాములు; 1 ఔన్స్ = 31.103 గ్రాములు;  


తుల, tula
-n.
--(1) Libra; the Scales; a sign of the Zodiac; 
--(2) scales; balance; త్రాసు; తక్కెడ;


తులతూగు, tulatUgu
-v. i.
--match; be on a par;


తులనాత్మక, tulanAtmaka
-adj.
--comparative;


తులనాత్మక విశ్లేషణ, tulanAtmaka viSlEshaNa
-n.
--comparative analysis;


తులసి, tulasi
-n.
-- all the tulasiplants belong to the Lamiaceae family; (note) there is no agreement between the Telugu names and the scientific binomials; 
--(1) రామతులసి = [bot.] ''Ocimum gratissimum''; same as నిమ్మతులసి; రామ తులసి భారతదేశంలో ఇంటింటా కనపడే రకం, భక్తి పూర్వకంగా కొలవబడుతుంది. ఆకుపచ్చని ఆకులతో ఘాటైన వాసన కలిగి ఉంటుంది; 
--(2) తెల్లతులసి = holy basil; [bot.] ''Ocimum sanctum'';  [bot.] ''Ocimum album;''; same as కుక్కతులసి; లక్ష్మి తులసి; 
--(3) వనతులసి = sweet basil; [bot.] ''Ocimum basilicum''; same as తియ్యతులసి; భూతులసి;  విశ్వతులసి; 
--(4) నల్లతులసి =  [bot.] ''Ocimum americanum''; 
--(5) సబ్జా తులసి = నానిన సబ్జా విత్తులు మూత్రకారి (diuretic)గానూ, శృంగారోద్దీపకాలు(aphrodisiac)గానూ, చెమట పట్టించేవి (diaphoretic) గానూ, కడుపులోనుంచి గ్యాస్ ను వెడలించేవి (carminative) గానూ పేరొందాయి. ఈ మొక్క ఆకుల రసం కడుపులో క్రిమిదోషాన్ని నివారిస్తుంది. దీని వేళ్ళు జ్వర హారిణి (febrifuge) గా పనిచేస్తాయి. ఈ వేళ్ళ రసాన్ని పాము విషానికి విరుగుడు (Antidote to Snake - poison) గానూ ఉపయోగిస్తారు. కామ కస్తూరి, కమ్మ గగ్గరాకు, రుద్రజడ వంటి పేర్లతో దీన్ని పిలుస్తారు.


తుల్యం, tulyaM
-suff.  
--equivalent to the word preceding; as good or as bad as the word preceding;
---విషతుల్యం = equivalent to poison.


తుల్యత, tulyata
-n.
--(1) parity; [comp.] a concept used to describe the correctness of binary codes; [phy.] a concept used to describe nuclear properties; 
--(2) equivalence;


తుల్యతా ద్వింకం, tulyatA dviMkaM
-n.
--[comp.] parity bit;


తులాదండం, tulAdaMDaM
-n.
--lever; (lit.) balanced beam;a bar and fulcrum to lift heavy objects;


తులాభారం, tulAbhAraM
-n.
--weight measured by a balance;


తులామానం, tulAmAnaM
-n.
--measure of weight;


తులువ, tuluva
-n.
--scoundrel; wretch;


తువ్వాయి, tuvvAyi
-n. 
--calf; baby cow;


తుషారం, tushAraM
-n.
--(1) spray; 
--(2) snow; (rel.) మంచు;


తుహినం, tuhinaM
-n.
--dew; mist;


తుహిన బిందువు, tuhina biMduvu
-n.
--(1) dew drop; 
--(2) [phy.] dew point; the temperature at which moisture in the atmosphere begins to condense;


త్రుంచు, truMcu
-v. t.
--snip; prune; (ant.) పెంచు;


తూగు, tUgu
-n. 
--(1) balance; parity; match; 
--(2) swing; sway; 
--- తూగుటుయ్యాల = a swinging cradle suspended by ropes or chains.
--- తూగుదీపం = a lamp suspended by ropes or chains.
--- మనం వాళ్లతో తూగలేం = we are not rich enough to match them.


తూగుపలక, tUgupalaka
-n.
--plumb line; a weight attached to a string and suspended to check the vertical-ness of a structure


తూచు, tUcu
-v. t.
--weigh;


తూటా, tUTA
-n.
--bullet; (rel.) caliber tells bullets diameter;


తూటికాడ, tUTikADa
-n.
--[bot.] ''Ipomoea aquatica; Ipomoea reptans;'' 


తూటు, tUTu
-n.
--hole; puncture;


తూతిక, tUtika
-n.
--Indian mulberry;


తూనిక, tUnika
-n.
--weight;


తూనికకోల, tUnikakOla
-n.
--beam of a balance;


తూనికతోపుడు, tUnikatOpuDu     %e2t
-n.
--tare; weight of an empty bag, container or vessel; 


తూనీగ, tUnIga
-n.
--(1) dragon fly; [bio.] anisoptera; 
--(2) damsel fly; [bio.] zygoptera;


తూపు, tUpu
-n.
--(1) arrow; 
--(2) [math.] vector;


తూము, tUmu
-n.
--(1) culvert; drain; sluice; the tubular drainage opening under a street; 
--(2) the drainage hole in a wall;
--(3) hub of a wheel in which the axle is inserted; 
-- (4) the Indian bushel; a volumetric measure for grains, approximately equal to a bushel; 1 తూము = 4 కుంచాలు; 1 కుంచము = 4 మానికలు; 1 మానిక = 4 సోలలు; 1 తవ్వ = 2 సోలలు;  (rel.)  పుట్టి = 20 తూములు; పందుము = 10 తూములు; ఏదుము = 5 తూములు; నల్తుము = 4 తూములు; ముత్తుము = 3 తూములు; ఇద్దుము = 2 తూములు; 


తూర్పారబట్టడం, tUrpArabaTTaDaM
-n.
--winnowing;


తూర్పు, tUrpu
-n.
--East;


తూర్పుదిశ, tUrpudiSa
-n.
--easterly direction;


తూలగొట్టు, tUlagoTTu
-v. t.
--knock over;


తూలిక, tUlika
-n.
--(1) feather; 
--(2) pen; pen made of a feather; 
--(3) cotton;
---హంస తూలికా తల్పం = a bed made out of swans down; the epitome of a luxurious bed.


తూలినాళిక, tUlinALika
-n.
--cotton swab; a piece of cotton attached at the end of a short splinter;


తూలు, tUlu
-v. i.
--stagger; reel;


తూష్ణీంభావం, tUshNIMbhAvaM
-n.
--disdain; showing contempt by ignoring;


'''తృ - tR, తె - te, తే - tE, తై - tai'''

తృణం, truNaM
-n.
--(1) blade of grass; 
--(2) trifle amount; 


తృణాహారి, truNAhAri
-n.
--herbivore;                            % insert in e2t part


తృతీయ, tRtIya
-adj.
--pref. the third;


తృప్తి, tRpti
-n.
--satisfaction; 


తృష్ణ, tRshNa
-n.
--thirst; 


తెంపరితనం, temparitanaM 
- n.
-- audacity; daring; 


తెంపు, teMpu
-v. t.
--break; snap;


తెగ, tega
-adv.
--excessively; too much; extremely;
---తెగ నొప్పిగా ఉంది = it is extremely painful.
-n.
--sect; group; party;


తెగగొట్టు, tegagoTTu
-v. t.
--break; snap;


తెగటార్చు, tegaTArcu
-v. t.
--kill; slay; destroy;


తెగడ, tegaDa
-n.
--Indian Jalop; [bot.] ''Operculina turpethum''; 
-- [Sans.] త్రివృత్;


తెగడ్త,  tegaDta
- n.
-- criticism; condemnation;


తెగడు,  tegaDu
- v.t.
-- criticize; condemn; ignore; slight;


తెగతెంపులు, tegateMpulu
-n.
--the breaking up of a relationship between people;


తెగించు, tegiMcu
-v. i.
--dare; take risk; 
--- బరితెగించు =  unabashed; uninhibited; show no regard to tradition.


తెగింపు, tegiMpu
-n. 
--daring; boldness; bravery; courage;


తెగు, tegu
-v. i.
--cut; break; snap; lacerate; sever; 


తెగులు, tegulu
-n.
--(1) crop pest; plant disease; any disease; 
--(2) used derogatorily to refer to arrogant or snobbish human attitudes;


తెగువ, teguva
-n.
--venture; courage; 


తెచ్చు, teccu
-v. t.
--bring;


తెట్టు, teTTu
-n.
--scum; a slag-like substance that floats on a liquid;


తెడ్డు, teDDu
-n.
--(1) ladle; big flat wooden spoon; (rel.) గరిటె; చెంచా; 
--(2)  oar; paddle;


తెడ్డువేయు, teDDu vEyu
-v. t.
--to paddle;


తెమ్మెర, temmera
-n.
--breeze; cool breeze;


తెన్ను, tennu
-n.
--(1) way; route; path; 
--(2) solution; 


తెప్ప, teppa
-n.
--raft; a small boat; canoe;


తెప్పరిల్లు, tepparillu
-v.
-to recover; same as సేద తీరు,తెరుకోను;


తెప్పించు, teppiMcu
-v. t.
--make someone bring; order; place an order;


తెమడ, temaDa
-n.
--phlegm; mucous of the throat; 


తెర, tera
-n.
--(1) curtain; screen; 
--(2) wave;
---తరువాయి కథ వెండి తెరపై చూడండి = see the rest of the story on the silver screen.
---తెర లాగు = pull the curtains; open the curtains.
---తెర వేయరా = drop the curtains; close the curtains.
--- వాతెర = lip; (lit.) a curtain to the mouth;


తెరగు, teragu 
- n.
-- Way; path; manner; style; fashion; type; category; విధము. 


తెరచాప, teracApa
-n.
--sail;


తెరచాప కొయ్య, teracApa koyya
-n.
--mast;


తెరదించు, teradiMcu
- v. t.
-- bring to a conclusion;


తెరలు తెరలుగా, teralu teralugA
-adv.
--in waves;


తెర్ర, terra
-n.
--blockhead; stupid; 


తెరిపి, teripi
-n.
--break; pause; rest; respite; intermission; hiatus;


తెలంగాణ, telaMgANa
-n. 
--Telugu-speaking part of the former Hyderabad principality;


తెలకపిండి, telakapiMDi
-n.
--sesame seed cake left after extracting the oil;


తెలకపిండి కూర, telakapiMDi koora
-n.
--[bot.] ''Aerva lanata;''
--కొండపిండి మొక్క; [Sans.] పాషాణ భేది; 


తెలగాణ్యులు, telagaaNyulu 
- n. pl.
-- స్మార్తబ్రాహ్మణులలో నొకతెగ. వీరు పూర్వము తెలంగాణము నుండి కోస్తా ప్రాంతమునకు వలసపోయినవారు;  తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన వైదిక బ్రాహ్మణులు.


తెలగాలు, telagaalu 
- n. pl.
-- మున్నూరు కాపులు; (ఒకానొక కాపు కులము);
-- &quot;ఈ శ్రమజీవుల నుండి వెలమ, రెడ్డి, మున్నూరుకాపు, తెలగ, కొప్పుల వెలమ, గాజులచెట్టి, బలిజ, గౌడలు ప్రత్యేక శాఖలుగా ఏర్పడ్డారు. మిగిలినవారు ఈనాటి కమ్మవారు. వీరందరిలో పల్లవుల, రాష్ట్రకూటుల, చోళుల, కాకతీయుల, రాయల, నాయకుల వీరోచిత నాయకత్వ లక్షణాలు ఉన్నాయి.&quot; —- ఆచార్య ఎన్.జి. రంగా ఆత్మకథ నుండి.


తెల్ల ఈశ్వరి, eeSvari eeSvari 
- n.
-- Snake repellent plant; [bot.] ''Aristolochia indica;''
-- ఈ మొక్క ఇంటి దగ్గర పెంచుకుంటే పాములు, ఇతర విష కీటకాలు రావట.
-- నాగదమని; విసర్పిని;


తెల్లకణం, tellakaNaM
-n.
--leukocyte; white blood cell; there are different types of white cells, and their names are basophil, neutrophil, eosinophil, monocyte, and lymphocyte;


తెల్లకలువ, tellakaluva
- n.
-- [bot.] ''Nymphaea nucifera'' Gaertn.


తెల్లకుసుమ, tellakusuma
-n.
--leucorrhea; white discharge; a morbid whitish discharge from the vagina and uterus, usually resulting from chronic infection;


తెల్లగలిజేరు,  tellagalijEru
- n.
-- [bot.] Trianthema decandra L. Aizoaceae; 


తెల్లజెల్ల, tellajella
-n.
--(1) white catfish of the Tachisuridae family; [biol.] ''Tachysurus jella''; 
--(2) Aor, a fish of the Bagridae family; Mystus aor; 
--(3) dwarf catfish of the Bagridae family; Mystus cavasius;


తెల్ల డామర, tella Daamara 
- న.
-- White Dammar; Indian Copal Tree; [bot.] ''Vateria indica'' of the Dipterocarpaceae family; 
-- ఈ చెట్టు కాండం నుంచి స్రవించే జిగురు వంటి కొవ్వు గట్టిపడి తెల్ల డామర్ అనే రెజిన్ గా మారితే, దానిని గుగ్గిలంలా ధూప ద్రవ్యంగానూ, అగరు వత్తులు, మైనపు వత్తులు, సబ్బులు, వార్నిష్ లూ   మొదలైనవాటి తయారీలోనూ వినియోగిస్తారు.
-- తెల్ల డామర్ కి వైద్యపరమైన ప్రయోజనాలూ ఉన్నాయి. ఆయుర్వేదంలో దానిని బలవర్ధకంగానే కాక, కడుపులోనుంచి గ్యాస్ ను వెడలించే (Carminative), కళ్లెను వెడలించే (Expectorant) గుణాలు కలిగిన ఔషధంగానూ  భావిస్తారు. గొంతుకు సంబంధించిన వ్యాధుల్లో, దీర్ఘకాలిక బ్రాంఖైటిస్, కీళ్ల సవాయి, మొలలు (Piles) వంటి వ్యాధులకు ఔషధంగానూ ఉపయోగిస్తారు. నువ్వుల నూనెతో కలిపి గనోరియా
(Gonorrhoea) కు, నెయ్యి, పిప్పళ్లు, డామర్ కలిపి సిఫిలిస్ కు ఔషధంగానూ ఆయుర్వేదంలో వినియోగిస్తారు. 
-- [Sans.] ‘అజాకర్ణ’  (వీటి కాయలు మేక చెవులలాగా ముడతపడి ఉండటాన); [Hindi] ‘సఫేద్ డామర్’;


తెల్ల పునికి, 
-- [bot.] Givotia rottleriformis of the Euphorbiaceae family; 
-- కొండపల్లి బొమ్మలను  తెల్ల పునికి అనే మెత్తటి తేలికపాటి కర్రతో తయారు చేస్తారు; ఏటికొప్పాక బొమ్మలు స్థానికంగా విరివిగా లభించే తేలికపాటి అంకుడు కర్రతో చేస్తారు;


తెల్ల బరిణిక, tella bariNika 
-n. 
--[bot.] ''Ficus gibbosa'';


తెల్లమద్ది, tellamaddi
-n.
--[bot.] ''Terminalia arjuna'' of the Combretaceae family;
-- గుండె జబ్బులకు అద్భుతంగా పనిచేసే అర్జునారిష్ట అనే ఆయుర్వేద ఔషధం దీని కాండం పైబెరడుతో తయారు చేస్తారు;


తెల్లమిరియం, tellamiriyaM
-n. 
--allspice; 


తెల్ల ములక, tella mulaka 
- n.
-- Indian Nightshade; Poison Berry; Bush Tomato; African Eggplant; [bot.] ''Solanum indicum'' (often associated with ''Solanum anguivi'' or ''Solanum violaceum'' in modern taxonomy). It is a thorny, medicinal shrub widely known in Ayurvedic medicine as Brihati.
-- పెద్ద ములక; 


తెల్లరొద, tellaroda
-n.
--[engr.] white noise; a mixture of sounds of various frequencies; 


తెల్లవారుజాము, tellavArujAmu
-n.
--the wee hours of the morning; strictly, from 1.00 A.M. to 6.00 A.M.;


తెల్ల వియత్నాం గులాబి, tella viyatnAM gulAbi
- n. 
-- White Vietnam Rose; [bot.] Portulaca grandiflora of the Portulacaceae family; 
[[File:?? ]]


తెలియకుండా,  teliyakuMDA
- adj.
-- unbeknownst;
--- నాకు తెలియకుండా వెళ్లిపోయేడు = He left, unbeknownst to me.


తెలివి, telivi
-n.
--intelligence; smartness;


తెలివితక్కువతనం, telivitakkuvatanaM
-n.
--stupidity;


తెలివితేటలు, telivitETalu
-n.
--intelligence; intelligence quotient; IQ;


తెలిగించు, teligiMcu
-n.
--translate into Telugu; replacing a foreign language statements with Telugu statements;


తెలుగు, telugu
-n.
--Telugu; a Dravidian language spoken in Southern India; a vowel-ending language touted as the Italian of the East;


తెలుగుతనించు, telugutaniMcu
-v. t.
--bringing foreign language words into Telugu by giving them Telugu pronunciation or form, as in ఆసుపత్రి; లాంతరు;


తెలుపు, telupu
-n.
--whiteness; white color; 


తేగ, tEga
-n.
--seeding of palmyrah tree;


తేజపత్రి, tEjapatri
-n.
--tejpat; the leaf used in cookin Biriyani; [bot.] ''Cinnamomum tamala''; 


తేజస్వంతం,  tEjasvaMtaM
- n.
-- bright; luminous; 


తేజస్వంతుడు,  tEjasvaMtuDu
- n.
-- bright person; luminous person; illustrious person;
-- (note)  తేజోవంతుడు  is incorrect usage;


తేజస్సు,  tEjassu
- n.
-- brightness; bright appearance; apparent brightness; 
-- (rel.) ఓజస్సు = vigor; energy; inherent capacity; luminosity;


తేజి, tEji
-n.
--horse; a horse of superior quality; 


తేజోరసాయనం, tEjOrasAyanaM
-n.
--photo chemistry;


తేజోవరణం, tEjOvaraNaM
-n.
--photosphere;


తేజోవిద్యుత్తు, tEjOvidyuttu
-n. 
--photoelectricity;


తేట, tETa
-adj.
-- clear; pure;
---తేటతెల్లం = very clear; clearly understood.
---తేట తెలుగు = pure Telugu.
-n.
-- clear fluid floating over a soupy substance; clear fluid floating over solid settled to the bottom; 
---మజ్జిగ తేట = clear part of un-homogenized buttermilk.


తేడా, tEDA
-n.
--difference;


తేదీ, tEdI
-n.
--(1) date; day of the month; 
--(2) an appointment;


తేనె, tEne
-n.
--honey; (rel.) మధువు;
-- కఱ్ఱతేనె, కురుజుతేనె, జుంటితేనె, తొఱ్ఱతేనె, పుట్టతేనె, ముసురుతేనె, పేరతేనె, పట్టుతేనె — ఇవి తేనెల్లో కొన్ని రకాలు. కురుజుతేనె అత్యంత చిన్నవిగా వుండే తేనెటీగలచే తయారుచేయబడిన తేనె. ఇదే అన్నింటికంటే అత్యంత రుచికరమైన తేనె.


తేనెటీగ, tEneTIga
-n.
--bee; honey bee;


తేనెపట్టు, tEnepaTTu
-n.
--beehive; honeycomb;


తేనెపిట్ట, tEne piTTa
 -n. 
--sunbird; 
ఊదా తేనెపిట్ట = చిట్టి తేనెపిట్ట = purple sunbird; [bio.] ''Nectarinia asiatica'';


తేనెపూలు, tEnepoolu
- n.
-- Cape Honeysuckle; [bot.] ''Tecomaria capensis'' of the Bignoniaceae family;
--  ఆఫ్రికా ఖండంలో జన్మించిన ఈ మొక్క ప్రపంచమంతా విస్తరించి చాలా దేశాలలో బెడద మొక్క (Invasive Plant) గా పరిగణించబడుతున్నది. ఆఫ్రికాలోని గుడ్ హోప్ అగ్రం (Cape of Good Hope) ప్రాంతం నుంచి ప్రపంచమంతా విస్తరించిన కారణంగా దీనికి కేప్ హనీసకిల్ (Cape Honeysuckle) అనే పేరు వచ్చింది. దీని శాస్త్రీయ నామంలోని టెకోమారియా (Tecomaria) అనేది ఈ మొక్క యొక్క మెక్సికన్ పేరు కాగా, Capensis అంటే Cape నుంచి వచ్చిన మొక్క అని అర్థం. ఈ టెకోమారియా ప్రజాతిని ఒకప్పుడు టెకోమా (Tecoma) ప్రజాతిలో అంతర్భాగమని భావించేవారు. అయితే తదుపరి పరిశోధనలు ఈ మొక్కల్ని పొడ్రానియా ( Podranea) ప్రజాతిలో ఒక అంతర్భాగమని తేల్చాయి. ఈ మొక్కలు దాదాపు నిత్యం పూస్తూనే ఉంటాయి;
 

తేభ్యం, tEbhyaM
-n.
--useless fellow;


తేమ, tEma
-n.
--moisture; humidity; 


తేమానం, tEmAnaM
-n.
--interest on principal; 


తేలడం, tElaDaM
-v. i.
--floating;


తేలు, tElu
-n.
--scorpion;
-v. i.
--(1) float; 
--(2) settle;


తేలుకొండి, tElukoMDi
-n.
--martynia; [bot.] ''Tragi involuerata;''


తేలుమందు చెట్టు,  tElumaMdu cheTTu
- n.
-- African Milk Bush, [bot.] ''Euphorbia umbellata'' of the Euphorbiaceae family; also called [bot.] ''Synadenium grantii''; 
--This invasive plant can be seen in many places in Andhra Pradesh; the latex secretions from the leaves of this bush are believed to provide some amelioration from scorpion stings. In Brazil, this is considered a medicinal plant with wide-ranging applicationsమ్ including cancer treatment because of its cytotoxic properties. 


తేలుమణి, tElumaNi
-n.
--చెంచలితీగ; [bot.] ''Tiaridium indicum''; 


తేల్చు, tElcu
-v. i.
--to make up one's mind;
-v. t.
--(1) decide; arbitrate; clinch; 
--(2) to cause to float;


త్రేతాయుగం, trEtAyugaM
-n.
--the Age of Triad or Treta Yuga; according to Hindu belief, in this age, law and order was 3/4 th; Duration of Treta Yuga is 1, 296 000 years; (ety.) Treta is related to Latin tres and English Three;

త్రేనుపు, trEnupu
-n.
--burp; eructation; belching; expulsion of air that is trapped in the stomach; see also పిత్తు;


తైదలు, taidalu
- n. pl.
-- రాగులు; 

 
తైపారు, taipaaru 
- adj.
-- comparison; estimation;
--- తైపారు వేసి చూడు = estimate by comparison;


తైధిక క్రమం, taidhika kramaM
-n.
--chronology; order according to date; (rel.); అకారాది క్రమం;


తైరు, tairu
-n.
--milk curds; 


తైరుకొట్టడం, tairukoTTaDaM
-n.
--[idiom] buttering up some one; 
--- వాడు గురువు గారికి బాగా తైరు కొడుతున్నాడు = He is buttering up the teacher.


తైలం, tailaM
-n.
--(1) oil; (lit.) til oil; sesame seed oil; 
--(2) bribe; money;
-- తిలల నుండి తీసిన చమురు; 


త్రైపాక్షిక, traipAkshika
-adj.
--tripartite;


త్రైమాసిక, traimAsika
-adj.
--once every three months; quarterly;


త్రైవార్షిక, traivArshika
-adj.
--triennial; once every three years;


'''తొం - toM, తొ - to, తో - tO, తౌ - tau'''


తొంగు, toMgu
-v. i.
--be inclined; be slant;


తొంగొను, toMgonu
-v. i.
--lie down;


తొండం, toMDaM
-n.
--(1) trunk of an elephant; 
--(2) tongue flap used to tuck-in and lock a suitcase; 
--(3) proboscis;


తొండ, toMDa
-n.
--Common Garden Lizard; Blood Sucker; [bio.] ''Calotes versicolor'' of the Agamidae family;
-- the saying, తొండ ముదిరి ఊసరవిల్లి అయింది&quot;  is not scientifically accurate;
-- తోటబల్లి; 
-- [Sans.] సరటము (జరజరా (సరసరా) పాకేది); కృకలము; కృకలాసము (కంఠాన్ని పైకీ, కిందికీ ఆడిస్తుంది కనుక); కృకలాశము;


తొండలముచ్చు గద్ద, toMDalamuccu gadda 
- n.
-- White-eyed Buzzard; [bio.] ''Butastur teesa'' of the Accipitridae family; 
-- కేవలం తొండల్ని వేటాడి చీల్చి తినేసే ఒక గద్ద;  


తొందర, toMdara
-n.
--hurry; rush; 


తొందరపడు, toMdarapaDu
-v. i.
--hurry; rush;


తొందరపెట్టు, toMdarapeTTu
-v.t.
--hurry; rush;


తొక్క, tokka
-n.
--skin; peel; rind; husk; pod; (note) the skin of a banana or apple is a peel; the skin of a watermelon is a rind; the skin of peanuts is a shell; the housing of peas and beans is a pod; 


తొక్కిడి, tokkiDi
-n.
-- (1) congestion; excessive; (2) pedal;


తొడతొక్కిడి, toDatokkiDi
-n.
-- (1) extremely excessive; high congestion;


తొక్కిసలాట, to-kki-sa-lA-Ta
-n. 
--stampede;


తొక్క ఒలచడం, tokka olacaDaM
-v. t.
--skinning;


తొక్క తీయడం, tokka tIyaDaM
-v. t.
--peeling;


తొక్కు, tokku
-n.
--(1) peelings; vegetable peelings; 
--(2) chutney made by crushing vegetables; 
--(3) garbage; trash;


తొక్కు, tokku
-v. t. 
--(1) step on; pedal
--(2) crush;


తొగరు, togaru
-adj.
--red;
-n.
--logwood; [bot.] ''Morinda cirifolia; Morinda pubescens;''


తొట్టి, toTTi
-n.
--(1) crib; bassinet; 
--(2) basket; 
--(3) trough; tub;


తొట్రుపడు, toTrupaDu
-v. i.
--(1) totter; stumble; falter; 
--(2) confused


తొట్రుపాటు, toTrupATu
-n.
--tottering; stumbling; faltering;


తొడ, toDa
-n.
--thigh;


తొడతొక్కిడి, toDatokkiDi 
- adj.
-- extremely heavy; excessive; 
-- తొక్కిడి + తొక్కిడి = తొడతొక్కిడి;
 

తొడపాశం, toDaPASaM
-n.
--thigh-pinch; a kind of punishment given to children;


తొడిమె, toDime
-n.
--pedicel; the foot stock of a leaf or flower;


తొడుగు, toDugu
-n.
--jacket;


తొణుకు, tONuku
-v. i. 
--spill; splash;


తొత్తు, tottu
-n.
--slave girl; servant girl; whore;


తొత్తుకొడుకు, tottukoDuku
-n.
--bastard; (lit.) son of a whore;


తొనలు, tonalu
-n. pl.
--sections, as in sections of an orange; this is used when the orange is sectioned after peeling the skin; (coll.) smiles; this is used when the orange is cut into sections with the rind on;
-- a division in orange or other similar fruit such as jackfruit, a carpel;


తొమ్మిది, tommidi
-n.
--nine; (lit.) one less than ten = తొన్ను + పది;


తొరణం, toraNaM
-n.
--acceleration; rate of change of velocity;


తొరణి, toraNi
-n.
--accelerator;
---తొరణిని తొక్కవోయ్‍ = step on the accelerator.


తొర్ర, torra
-n.
--(1) a tunnel-like opening in a tree trunk; 
--(2) breach; gap;


తొర్రి, torri
-n.
--(1) breach; gap; 
--(2) harelip; (rel.) cleft palate;


తొలకరి, tolakari
-adj.
--first;
---తొలకరి వానలు = first showers of the season.


తొలగింపు, tolagiMpu
-n.
--removal;


తొలచడం, tolacaDaM
-v. t.
--rinsing;


తొలి, toli
-adj.
--first; initial; beginning; (ant.) మలి;


తొలిచూలు, tolicUlu
-n.
--first pregnancy; primipara;


తొలివేగం, tolivEgaM
-n.
--initial velocity;


తొలిపలుకు, tolipaluku
-n.
--preface;


తొల్లి, tolli
-adj.
--former; 


తొల్లిక, tollika
-n.
--a small hand-held hoe; an instrument to dig earth; 


తొలుచు, tolucu
-v. t.
--rinse;


తొలేలు, tolElu
- n.
-- protozoa;  (ety.)  తొలి + ఏలు = first animal;


తొస్సి, tossi
-adj.
--the state of being broken or missing;


తోక, tOka
-n.
--tail; appendage; suffix; 


తోకచుక్క, tOkacukka
-n.
--comet; (lit.) tail star; 


తోకపీకుడు, tOkapIkuDu
-n.
--squabble; excessive analysis; excessive interpretation beyond what is meant or implied;


తోక మిరియాలు, tOka miriyAlu
-n. pl.
--cubebs; చలువ మిరియాలు;


తోచు, tOcu
-v. i.
--occur; esp. occurrence of a thought;
---నాకేమీ తోచడం లేదు = I know not what to do; I am getting bored.


తోట, tOTa
-n.
--(1) grove; garden; 
--(2) plantation;


తోటకాష్టకం,  tOTakAshTakaM
- n.
-- Eight Slokas (Sanskrit poems) written in Totaka meter by TotakAchArya, one of the disciples of Adi Shankara, in praise of Adi Shankara!!;
-- 'తోటకం' అన్నది ఒక సంస్కృత ఛందస్సు (prosody) పేరు. నాలుగు సగణాలుంటాయి. &quot;నననా నననా నననా నననా&quot; అనే మాదిరిలో నాలుగు పాదాలతో ఉంటాయి. ఇలాంటి పద్యాలు ఎనిమిది ఉంటే అది తోటకాష్టకం. వేంకటేశ్వర సుప్రభాతంలో వినిపించే &quot;కమలా కుచ చూచుక కుంకుమతో…&quot; అని సాగేది కూడా తోటకమే;


తోటకూర, tOTakUra
-n.
-- Chinese spinach; [bot.]  ''Amaranthus viridis'' Linn.;  ''Amaranthus gangeticus''; same as పెద్ద (పెరుగు) తోటకూర; కోయ తోటకూర; మొక్క తోటకూర; 
--ఆకుకూరల్లో ఇది 'రాణి' వంటిదని అంటారు; 
--[Sans.] మారిష,బాష్పక; 


తోటమాలి, tOTamAli
-n.
--gardener; caretaker of a garden; వనమాలి can be used for forest ranger;


తోడబుట్టువు, tODabuTTuvu
-n.
--sibling; brother or sister; fellow child;


తోడ్పడు, tODpaDu
-v. i.
--help; assist;


తోడ్పాటు, tODpATu
-n.
-help; assistance;


తోడి, tODi
-adj.
--fellow; joint;
---తోడిఅల్లుడు = సడ్డకుడు = fellow son-in-law.
---తోడికోడలు = యారాలు = fellow daughter-in-law.
---తోడిదొంగ = fellow thief; accomplice.


తోడు, tODu
-n.
--(1) company; help; support; accompaniment; 
--(2) starter culture; a spoon of buttermilk (to act as a bacterial culture) added to a pot of warm milk to prepare curds or yogurt;
-v. t.
--the act of lifting water from a well; to draw; to take up;


తోడుపెట్టు, tODupeTTu
-v. t.
--the act of adding a starter culture, such as buttermilk, to warm milk to make curd;


తోడుకొను, tODukonu
-v. i.
--the process of coagulation of milk as it becomes curd, or yogurt, in the company of a bacterial culture like buttermilk;


తోడేలు, tODElu
-n.
--wolf;


తోప, tOpa
-n.
--skin;
---తోప రేగగొట్టు = to beat someone until the skin opens up.


తోపు, tOpu
-adj.
--reddish; reddish brown; 


తోపు, tOpu
-n.
--(1) push; 
--(2) garden of fruit trees; grove; 
--(3) taupe; dark red color; a shade of brown; 
--(4) stuffing in a sweet or savoury dish; 
--(5) cannon;.
--(6) catalyst; one that gives a push to a chemical reaction;


తోపుదారు, tOpudAru
-n.
--gunner;


తోపురంగు, tOpuraMgu
-n.
--dark red color;


తోపుఖానా, tOpukhAnA
-n. 
--arsenal; armory; storage house for weapons and ammunition; 


తోపులాట, tOpulATa 
-n. 
--pushing; shoving; jostling;


తోపుడుబండి, tOpuDubaMDi
-n.
--pushcart;


తోబుట్టువు, tObuTTuvu
-n.
--sibling; brother or sister; fellow child;


తోమడం, tOmaDaM
-n.
--rubbing; shining;


తోమాల,  tOmAla
- n.
-- garland of flowers and leaves; wreath made of flowers and leaves;


తోము, tOmu
-v. t.
--rub; clean; scour; scrub;


తోయం, tOyaM
-n.
-- (1) software; (ant.) కాయము;
-- (2) marvel; wonder; curio;
-- (3) delicacy; 


తోరణం, tOraNaM
-n.
--festoon of leaves, often mango leaves; wreath; 


తోలు, tOlu
-n.
--(1) leather; processed hide; processed skin; 
--(2) skin; bark; rind; peel;
---నల్లతోలు = dark skin.
---తెల్లతోలు = fair skin.
-v. t.
--drive; operate;


తోలుబొమ్మ, tOlubomma
-n.
--(1) puppet; leather puppet; 
--(2) marionette or a puppet with strings;


త్రోటిక, trOTika
-n.
--coccyx; the bottom-most part of the spine;


తౌగోల, taugOla
-n.
--spade; hoe; (lit.) a digging stick;


తౌడు, tauDu
-n.
--bran;


తౌల్యం, taulyaM
-n.
--similitude; resemblance; equivalence;

&lt;/poem&gt;


|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]</text>
      <sha1>i40f43kzb069zz7jh6jin7n591jv76o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు/ద-ధ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3018</id>
    <revision>
      <id>39294</id>
      <parentid>39276</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T23:39:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Part 2: ద - da */</comment>
      <origin>39294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94785" sha1="8qfv4p85ot1bd67f4sdnuislqvyvhp3" xml:space="preserve">
=నిఘంటువు=

* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout. 
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.

16 March 2016.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;


==Part 1: దం- daM==
&lt;poem&gt;

దంచు, daMcu
-v. t.
--hull; pound; pestel;


దంట, daMTa
-n.
--rival; competitor; 


దంటతనం, daMTatanaM
-n.
--rivalry; 


దంటు, daMTu
-n.
--stalk of a non-woody plant;


దండం, daMDaM
-n.
--(1) stick; staff; beam; 
--(2) punishment; 
--(3) salutation; the act of joining two hands while praying, greeting, or offering respect; 


దండ, daMDa
-n.
--(1) garland; lei; 
--(2) wreath; 
--(3) chain; necklace; 
--(4) arm muscle; 
--(5) prop; support;


దండకవిలె, daMDakavile      %e2t
-n.
--archive, record book; register;


దండయాత్ర, daMDayAtra
-n.
--(1) campaign; expedition; 
--(2) invasion; raid; (lit.) pilgrimage with sticks; this suggests that fighting a war was considered a sacred duty, a pilgrimage;


దండించు, daMDiM
-v. t.
--(1) punish; (esp.) with a stick; 
--(2) [chem.] polymerize; the act of stringing together many monomers as a chain to create a polymer; (ety.) దండ conveys the concept of joining together; be they hands, flowers or monomers;


దండిగా, daMDigA
-adv.
--plentifully; abundantly;


దండీలు, daMDIlu
-n. pl.
--pushups; a type of physical exercise;


దండు, daMDu
-n.
--swarm; group; gang; army;
---మిడతల దండు = swarm of locusts.
---కోతుల దండు = group of monkeys.
-v. t.
-- collect; beg;


దండుగ, daMDuga
-n.
--waste;


దండెం, daMDeM
-n.
--clothesline; rope or long rod usied as a clothesline; 


దండెత్తు, daMDettu
-v. t.
--invade; raid; attack;


దండోరా, daMDOrA
-n.
--a public announcement; an announcement made by a person as he goes around the town beating a drum;


దంతం, daMtaM
-n.
--(1) tooth; molar; 
--(2) tusk; 
--(3) ivory;


దంతకాష్టం, daMtakAshTaM
-n.
--twig for cleaning teeth; toothbrush;


దంతధావనం, daMtadhAvanaM
-n.
--cleaning ones teeth; brushing of the teeth;


దంతమార్జని, daMtamArjani
-n.
--toothbrush;


దంతమూలీయ, daMtamUlIya
-adj.
--[phonetics] alveolar; Alveolar consonants are articulated with the tongue against or close to the superior alveolar ridge, which is called that because it contains the alveoli of the upper teeth;


దంతవిశారద, daMtaviSArada
-n.
--dentist;


దంతవైద్యుడు, daMtavaidyuDu
-n. m.
--dentist; దంతవిశారద is independent of the gender of the dentist;


దంత ధావన చూర్ణం, daMta dhAvana cUrnaM
-n.
--toothpowder;


దంత ధావన ఖమీరం, daMta dhAvana khamIraM
-n.
--toothpaste;


దంత్య, daMtya
-adj.
--[phonetics] dental;


దంత్యములు, daMtyamulu
-n. pl.
--[phonetics] dentals; sounds formed by placing the tip of the tongue against or near the upper front teeth;


దంతాకార, daMtAkAra
-adj.
--[bot.] dentate;


దంతి,  daMti
- n.
--(1) elephant; 
--(2) a hill shrub; [bot.] ''Maytenus emarginata''; 


దంతెన, daMtena     
-n.
--rake; a toothed implement to turn sod, grass, dirt, etc.;


దంతోష్ఠ్యములు, daMtOshTyamulu
-n. pl.
--[phonetics] labio-dentals; the letter వ is an example;


దంపసాగు, daMpasAgu
-n.
--wet cultivation;


దంపు, daMpu
-v. t.
--pound; hull; pestel;


దంపుడు, daMpuDu
-adj.
--pounded (as opposed to milled); hulled;
---దంపుడు బియ్యం = pounded (as opposed to milled) rice; hulled paddy.


దంభ, daMbha
-adj.
--false; bogus;


దంభము, daMbhamu 
- n.
-- ego; egoism;


&lt;/poem&gt;

==Part 2: ద - da==
&lt;poem&gt;

దక్కను, dakkanu
-n.
--the Deccan plateau; the highland comprising the southern triangular part of India;


దక్కు, dakku
-v. i. 
--be available; (2) accrue; 


దక్షత, dakshata
-n.
--skill; dexterity; ability; competency; acumen; efficiency;


దక్షిణం, dakshiNaM
-n.
--(1) south; 
--(2) right-hand side; (note) The reason for this double meaning is that when you are facing East, the right side is south.


దక్షిణ, dakshiNa
-adj.
--southern; right-hand side; dextro; dextral; right-handed; (ant.) వామ;
---దక్షిణ శిలువ = Southern Cross; a prominent constellation visible from the southern hemisphere.
-n.
--a fee offered to a priest after a religious rite; see also సంభావన;


దక్షిణాయనాంతం, dakshiNAyanAMtam
-n.
--[astron.] winter solstice; the day on which the sun rises in the southernmost part of the sky before beginning the northward journey; December 22. This day has the shortest daylight in the northern hemisphere.


దక్షిణావర్త, dakshiNAvarta
-adj.
--clockwise; (ant.) వామావర్త;


దక్షిణోజు, dakshiNOju
-n.
--[chem.] dextrose; the right-handed sugar; this kind of naming is necessary if one wants to adhere to the Geneva convention in ending chemical names; according to this convention, the names of all sugars should end with the sound -ose; (ant.) వామోజు;


దగ్గర, daggara
-adj.
--near; close;


దగా, dagA
-n.
--deceit; fraud;


దగాకోరు, dagAkOru
-n.
--deceitful person; (rel.) పేుకోరు;


దగుల్భాజీ, dagulbhAjI
- n.
-- cheater; (ety.) [Farsi] దగల్ = cheat; బాజ్ = suffix for మంతుడు;


దగ్గు, daggu
-n.
--cough;
---అనుత్పాదక దగ్గు = non-productive cough; a cough that does not produce phlem.
---పొడి దగ్గు = non-productive cough; a cough that does not produce phlem.


దట్టంగా, daTTaMgA
-adv.
--densely; thickly;


దట్టించు, daTTiMcu
-v. t.
--ram; cram; tamp; to load;


దట్టి, daTTi
-n.
--cummerbund; a long piece of cloth used as a waistband;


దడ, daDa
-n.
--fibrillation; tremor; agitation; shaking;


దడదడ, daDadaDa
-adj.
--onomatopoeia for a fibrillating heart;


దడి, daDi
-n.
--fence or screen made with twigs and leaves;


దడిగోడ, daDigODa
-n.
--a wall constructed with twigs and sticks and then plastered with mud;


దడ్డు, daDDu
-adj.
--naked; 


దత్తం, dattaM
-n.
--datum; given item;


దత్తత, dattata
-n.
--adoption;


దత్తాంశం, dattAMSaM
-n.
--datum; given item; measured item; (ety.) దత్త + అంశం;


దత్తాంశలు, dattAMSalu
-n. pl.
--data; given or measured quantities;


దత్తాంశనిధి, dattaMSanidhi     
-n.
--database;


దత్తాఖానా, dattAkhAnA             
-n.
--data store; computer memory;


దద్దమ్మ, daddamma
-n.
--incompetent person; fool; simpleton; useless fellow; 


దద్దళం, daddaLaM 
-n. 
-- (1) a small temple built in the shape of a canopy with four pillars or posts supporting it; (2) A flat-roofed house;


దద్దురు, dadduru
-n.
--welt; spingles, a swelling of the skin as a result of insect bite or injury resulting from a beating;


దనియాలు, daniyAlu
-n.
--coriander seed;


దనుక, danuka
-adv.
--until; 


దన్ను, dannu
-n.
--support; prop; backing;


దన్నుదారు, dannudAru
-n.
--supporter; backer;


దప్పళం, dappaLaM
-n.
--a soup made of vegetables; 


దప్పిక, dappika
-n.
--thirst;


దబదబ, dabadaba
-adj.
--onomatopoeia for the sound of banging on a door;


దబ్బనం, dabbanaM
-n.
--bodkin; packing needle; fat, heavy-duty needle; 
-- దబ్బలం; కంఠాని కి పిడి ఉంటుంది కానీ &quot;కన్ను&quot; ఉండదు, కన్ను స్థానంలో చిన్న కొక్కెం ఉంటుంది;


దబ్బపండు, dabbapaMDu
-n.
--citron; buff; [bot.] ''Citrus medica'' of the Rutaceae family; 
-- మాదీఫలం; వృక్ష ప్రపంచంలో డజన్ల కొద్దీ రకాల దబ్బ జాతి వృక్షాలున్నాయి. పలు సంకర జాతులూ రూపొందించబడ్డాయి. మాదీఫలం కూడా కొద్దిపాటి తేడాలతో ఇవే లక్షణాలు కలిగి ఉంటుంది. నోటి అరుచి (Anorexia), పైత్యం, ఆకలి లేమి, తల తిప్పట వంటి వాటికి అద్భుతంగా పనిచేసే 'మాదీఫల రసాయనం' అనే ఆయుర్వేద ఔషధం మాదీఫలాల రసంతోనే తయారు చేస్తారు.


దబాయించు, dabAyiMcu
-v. t.
--(1) verbally browbeat, bully or domineer over; 
--(2) bluff; 


దఫా, daphA
-n.
--turn; instalment; time; occasion;


దమననీతి,  damananIti
- n.
- repression; divide and rule policy; 


దమ్మిడీ, dammiDI
-n. 
--pie; a small copper coin of the British era with a value of 1/12th of an anna or 1/192nd of a rupee;


దమ్ము, dammu
-n.
--(1) smoke; 
--(2) dare; 
--(3) holding the breath; 
--(4) puddling; wet plowing; plowing while there is water in the fields; 
--(5) mire; mud; slush;
---దమ్ముకొట్టి వస్తా = Iwill come after a smoke.
---దమ్ములుంటే రా = I dare you to come.
---దమ్ము సాగు = wet cultivation.


దయ, daya
-n.
--kindness; mercy; pity; piety; [ant.] నిర్దయ;


దయచెయ్యండి, dayaceyyaMDi
-inter.
--please do; a sarcastic way of asking someone to leave; a subtle change in the tone of the voice makes the distinction between &quot;come in&quot; and &quot;leave&quot;; This is an example of what is called &quot;శబ్దపల్లవం;&quot;
--- please come in = దయచేసి లోపలికి రాండి.
---please leave = దయచేసి వెళ్లండి.


దయచేసి, dayacEsi 
-advbl particle.
--please; if you may;


దయ్యం, dayyaM
-n.
--ghost; poltergeist; fiend;


దయ్యం పట్టింది, dayyaM paTTiMDi
-ph.
--possessed by a spirit;


దయ,  daya
- n.
-- kindness; the kindness one shows toward an acquaintance, a friend, or a relative;
-- see also  కరుణ = the kindness one shows toward a total stranger;


దయాళువు, dayALuvu
-n.
--kind person;


దరఖాస్తు, darakhAstu
-n.
--application; petition; memorandum;


దర్పం, darpaM
-n.
--pride; arrogance;


దర్పణం, darpaNaM
-n.
--mirror;


దర్పణ బింబం, darpaNa biMbaM
-n.
--mirror image;


దర్పణ సౌష్టవం, darpaNa saushTavaM
-n.
--mirror symmetry;


దర్భ, darbha
-n.
--sacred grass used in rituals; [bot.] ''Poa cynosuroides;'' [Sans.] శర;
-- హిందూ సాంప్రదాయాలలో చేసేటటువంటి ఎటువంటి కార్యక్రమానికైనా దర్భలు తప్పనిసరిగా వాడుతారు.అంతటి ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉన్న ఈ దర్భలను యాగాలు, హోమాలు, దేవతా ప్రతిష్టలకు, పిండ ప్రదానం చేసేటప్పుడు ఈ దర్భ లను వాడుతూ ఉంటారు;


దర్శకత్వం, darSakatvaM
-n.
--direction (of a film, play, etc.);


దర్శకుడు, darSakuDu
-n.
--director (of a film, play, etc.); one who shows the way; 
-- చూపించేవాడు; 


దర్శనాలు, darSanaalu 
- n. pl.
-- formal theories; 
-- మన జ్ఞాన సంపద లో నిరూపించలేనిది శృతి. అది ప్రమాణం అని తీసుకుంటే మిగితావి తెలుస్తాయి తప్ప అది నిరూపించటం సాధ్యం కాదు. ఉదాహరణకు, ఆత్మ ఉన్నది అని తర్కం చెయ్యవచ్చు కానీ ఆత్మ అస్తిత్వాన్ని నిరూపించలేము. అది వేదాదుల నుండి ప్రమాణంగా తీసుకోవలసినదే. శృతి ప్రమాణంగా ఒప్పుకునేవి, ఒప్పోకోనివీ అనేక సంప్రదాయాలు ఉన్నవి. వీటన్నిటికీ అవి నమ్మిన సిద్ధాంతం ఒకటి ఉంటుంది. అనగా దర్శనం. ప్రతి దర్శనాన్నీ, ఆధునిక విజ్ఞాన దృష్టిలో &quot;formal theory&quot; అనవచ్చు. ఇవి &quot;refutable&quot; గా ఉంటాయి. అనగా, వీటిని తర్కించి, విభేదించి, ఖండించవచ్చును. ఉదాహరణకు, సృష్టికి మూలం ఏమిటి, జడ చైతన్యాల సంబంధం ఏమిటి, బంధ మోక్షాలు ఎలా కలుగుతాయి, వంటి విషయాలు అన్ని దర్శనాలు వాటి వాటి సిద్ధాంతం చేసి నిరూపించే ప్రయత్నం చేస్తాయి. ఇతర సంప్రదాయాల వారు వాటిని ఖండిస్తారు, వీరు నిరూపిస్తారు. ఆలా నిరూపించలేని దర్శనాలు కాలక్రమాన అనుయాయులు లేకుండా పోతాయి. ప్రస్తుతం ఎక్కువ ప్రచారంలో ఆరు దర్శనాలు ఉన్నాయి. వాటిని షడ్దర్శనాలు అంటారు.  


దర్శని, darSani
-n.
--the instrument that is showing; 
-- చూపించేది; చూపించే పనిముట్టు; 
-- telescope = దూర దర్శని;


దర్శిని, darSini
-n.
--the item being seen; 
-- చూసేది; 


దర్జా, darjA
-n.
--status; good living; pompousness; display of status; 


దర్బారు, darbAru
-n.
--audience chamber of kings; 


దర్యాప్తు, daryAptu
-n.
--investigation; examination;


దరి, dari
-n.
--shore; bound; limit; 


దరిద్రం, daridraM
-n.
--poverty; dire poverty; 
-- (rel.) బీదరికం; పేదరికం; [ant.] ఐశ్వర్యం;


దరిదాపు, daridApu
-n.
--nearness; proximity;


దరిమిలా, darimilA
-adv.
--later; afterwards; subsequently; consequently; 
-- (ety.) పారశీకంలో దర్- అన్నది సప్తమీ విభక్తిని తెలిపే పూర్వప్రత్యయము (preposition). దాని అర్థం -అందు, -లోన. మియాన్- అంటే మధ్య, middle. దర్-మియాన్ అంటే మధ్యలో; ఏ కారణం చేతనో దర్-మియాన్ అన్నపదం తెలుగులో దర్-మిలా(న్) గా మారిపోయింది. అంతే కాక, ఆమధ్య కాలంలో అన్న అర్థం నుండి తదుపరి, పర్యవసానంగా అన్న అర్థవిపరిణామం కూడా జరిగింది; 


దర్వి, darvi              
-n.
--spoon; ladle;


దర్జీ, darjI
-n.
--tailor;


దల, dala
-suff.
--near; direction; in the state of;
---దిగుదల = downward; downstream.
---వాలుదల = slope.
---ఎగుదల = upward; upstream.
---మోపుదల = weight.
---కూడుదల = cooperation; help.


దళం, daLaM
-n.
--(1) petal; leaf; cluster of leaves; 
--(2) army; contingent;


దళవాయి, daLavAyi
-n.
--commander;


దళసరి, daLasari
-n.
--thickness;


దళిత, daLita
-adj.
-- downtrodden; depressed;


దళితవర్గం, daLitavargaM
-n.
-- downtrodden caste; untouchable caste; scheduled caste; 
-- M. K. Gandhi used the term హరిజనులు to refer to this group; Some objected to this term claiming that it has a Hindu flavor and coined the new term; 


దవట, davaTa
- n.
-- campfire;
-- చలిమంట;

 
దవనం, davanaM
-n.
--souther wood; fragrant herb; [bot.] ''Artemesia vulgaris; Artemesia silversiana; Artemesia persica''; all of the Compositae (sunflower) family;


దవ్వ, davva
-n.
--pith; medulla; the central soft part of plants such as banana; same as దూట;


దవాఖానా, davAkhAnA
-n.
--drug store; pharmacy; (lit.) a store of medicine;


దశ, daSa
-adj.
--ten;
-n.
--(1) stage; phase; 
--(2) state; condition; 
--(3) reign of a planet in astrology;


దశమంతుడు,  daSamaMtudu
- n.
-- lucky fellow; a person whose 'stars' are in proper places;
--- దశమంతుడికి దిశ దోషాలు ఉండవు = [idiom] A lucky fellow doesn't have to worry about bad omens.


దశమ, daSama
-adj.
--tenth;


దశమగ్రహం, daSamagrahaM
-n.
--[idiom] a derogatory term for a son-in-law, as in జామాతా దశమగ్రహః; (lit.) the tenth planet; (exp.) just as the planets control our fate, so does a son-in-law;


దశమి, daSami
-n.
--the tenth day of the lunar half-month;


దశాంశ, daSAMSa
-adj.
--[math.] decimal; to the base ten;
---దశాంశ అంకగణితం = decimal arithmetic.
---దశాంశ పద్ధతి = the decimal system.
---దశాంశ బిందువు = decimal point.
---దశాంశ పూరకం = decimal complement; If the sum of two decimal digits is ten, then those two digits are the decimal complements of each other. The decimal numbers 3 and 7 are complements of each other.


దశాబ్దం, daSAbdaM
-n.
--decade;


దశేను, daSEnu
-n.
--[chem.] decane; an alkane hydrocarbon with ten carbon atoms; C&lt;sub&gt;10&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;22&lt;/sub&gt; or CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;(CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;8&lt;/sub&gt;CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;; this is usually an ingredient in petrol (gasoline);


దష్టం, dashTaM
-adj.
--bitten;


దస్కం, daskaM
-n.
--ten; ten rupees; collective word for ten;


దస్తా, dastA
-n.
--(1) 24 foolscap papers; 
--(2) deck of cards as in పేకదస్తా;


దస్తావేజు, dastAvEju
-n.
--deed; a document containing the details of property transactions;


దస్త్రం, dastraM
-n.
--file; portfolio;


దస్తుశాస్త్రం, dastuSAstraM
-n.
--graphology; the (pseudo) science of analyzing handwriting;


దస్తూరి, dastUri
-n.
--handwriting; (esp.) the quality of handwriting;


దహనం, dahanaM
-n.
--(1) cumbustion; 
--(2) cremation;
---అంతర్‌దహన యంత్రం = internal combustion engine.
---దహన సంస్కారాలు = cremation and other final rites.


ద్రవం, dravaM
-n.
--liquid; fluid;


ద్రవపదార్థం, dravapadArthaM
-n.
--liquid substance;


ద్రవ్యం, dravyaM
-n.
--(1) [phy.] matter; substance; 
--(2) money;


ద్రవ్యరాసి, dravyarAsi
-n.
--[phy.] mass;


ద్రవ్యవేగం, dravyavEgaM
-n.
--[phy.] momentum;


ద్రవ్యోల్బణం, dravyOlbaNaM 
-n.
--[econ.] inflation;


ద్రవిడప్రాణాయామం, draviDapraaNaayaamaM
- n.
-- a round-about method of doing something; 
-- ఇది మరాఠీ పదబంధం, దీని అర్థం ఏదైనా సాధించడానికి ఒక చుట్టుతిరుగుడు మార్గంలో వెళ్లడం. అనవసరమైన శ్రమతో పనిచేయడం అని కూడా అర్థం చేసుకోవచ్చు.


ద్రవీభవన స్థానం dravIbhavana-sthAnaM
-n.
--[phy.] melting point;


ద్రష్ట, drashTa
-n.  
--(1) visionary; a teacher who can give deep insight into a subject;
ఉపాధ్యాయుడు, upAdhyAyuDu
-- ఉపాధ్యాయుడు = a teacher who imparts knowledge with information; 
-- అధ్యాపక = a teacher who gives information
-- ఆచార్య= a teacher who imparts skills
-- పండిత = a teacher who can give deep insight into a subject
--(2) spectator; onlooker;


ద్వంద్వం, dvaMdvaM
-n.
--couple; pair; two; 


ద్వంద్వయుద్ధం, dvaMdvayuddhaM
-n.
--duel; one-on-one combat;


ద్వంద్వసమాసం, dvaMdvasamAsaM
-n.
--[gram.] copulative compound;


'''దాం - dAM, దా - dA, ద్రా - drA, ద్వా - dvA'''


దాంపత్యం, dAMpatyaM
-n.
--wedlock; wedded life; matrimony; 


దా, dA
-inter.
--come!
-pref.
--left side; see also దాపల;
-- దా చెయ్యి, dA ceyyi
-n.
--left hand;


దాక, dAka
- n.
-- a wide-mouthed vessel;
- adv.
-- up to;


దాక, dAka
-n.
--wide-mouthed pot; a cooking vessel;
-prep.
--until;
---తెల్లారే దాక = until daybreak.
---వచ్చే దాక = until one comes.
---వెళ్ళే దాక = until one goes.


దాక్షిణ్యం, dAkshiNyaM
-n.
--compassion; mercy; kindness; 


దాఖలా, dAkhalA
-n.
--proof; verification;


దాఖలుచేయు, dAkhalucEyu,
-v. t.
--submit a document; present a document; same as  దఖలు చేయు; దఖలు పరచు;


దాగలి, dAgali
-n.
--anvil; 


దాచు, dAcu
-v.t.
--(1) hide; conceal; 
--(2) safekeep; preserve;


దాచెయ్యి, dAceyyi
-inter.
--hide it; store it away!


దాటించు, daaTinchu 
- v. t.
-- cross; to promote sexual intercourse in animals;
-- జంతువులను సంగమింపఁజేయు; 


దాటు, dATu
-v. t.
--skip; jump; cross; traverse;


దాడుగ,  dADuga
- n.
--a large forest tree; [bot.] ''Adina cordifolia''; 


దాణా, dANA
-n.
--animal feed; 


దాత, dAta
-n.
--donor; giver;


దాతృత్వం, dAtRutvaM
-n.
--generosity; 


దాదాపు, dAdApu
-adv.
--nearly; approximately; close to; almost; 


దానం, dAnaM
-n.
--donation; gift; something you give; 
-- (ant.)  దాయం; 


దానధర్మాలు, dAnadharmAlu
-n.
--charitable activities;


దానవులు, dAnavulu
-n. pl.
--the children of Danuvu, a wife of Kashyapa; a sect of bad people (like Vaataapi and Ilvala) depicted in Indian legends;  


దానాదీనా, dAnAdInA
-adv. 
--therefore; in conclusion; on the whole; 


దాని, dAni
-pron.
--genitive form of it or she or అది;


దానిని, dAnini
-pron.
--accusative of అది;


దానిమ్మ, dAnimma
-n.
--pomegranate; [bot.] ''Punica granatum'' of the Punicaceae family;


దాపల, dApala
-n.
--the left side; a word used to refer to the left side of a bullock cart; the port side as opposed to the starboard (right) side; near side; inside;


దాపలించు, dApaliMcu
-v. t.
--be in the proximity; pester;


దాపరికం, dAparikaM
-n.
--concealment; secretiveness; covertness;


దాపు, dApu
-n.
--proximity; neighborhood; nearness; vicinity;


దామాషా, dAmAshA
-n.
--proportion; share;


దాయం, dAyaM
-n.
--share; portion; the money that is to be divided; dividend; something you received; 
-- (ant.) దానం
--  సంప్రదాయం  is something good that was inherited such as a good tradition or custom; 


దాయ, dAya
-n.
--paternal cousin;


దాయాదులు, dAyAdulu
-n. pl.
--(1) paternal cousins; heirs; inheritors of a property among whom it is to be divided; (2) used often to convey enmity between paternal cousins for property rights;


దాయి, dAyi
-n.
--workbench; 


దాయిని, dAyini
-suff.
--giver;
---శక్తిదాయిని = giver of energy.


దారం, dAraM
-n.
--string; (rel.) పోగు = fiber, తాడు = rope, మోకు = cable; (def.) పోగుకి పురి ఎక్కిస్తే దారం అవుతుంది; పురి ఎక్కించిన దారాలతో తాడు పేనుతారు; పురి ఎక్కించడానినే పేనడం అని కూడ అంటారు;


దార్శనిక, dArSanika
-adj.
--philisophical; 


దార్శనికత, dArSanikata 
- n.
-- ability to visualize events and plan accordingly;
-- రాబోయే అవసరాలను ముందే ఊహించి తదనుగుణంగా ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకోవడం దార్శనికత ఔతుంది; ముందు చూపు; భవిష్యత్తు ప్రణాళికా సామర్థ్యం;


దార్శనికుడు, dArSanikuDu
-n.
--philisopher; visionary; 


దారి, dAri
-n.
--way; path; route;


దారికి వచ్చు, dAriki vaccu
-v. i.
--come into line; learn to behave;


దారు, dAru 
-stuff. 
--guard; protector;
---దుమ్‌దారు = rearguard; one who protects the rear end of a caravan.


దారు-నాదారు, dAru-nAdAru
-n.
--rich and poor; prince and pauper;


దారుణం, dAruNaM
-adj.
--horrible; terrible; atrocious;
-n.
--horror; terror;


దారుణంగా, dAruNaMgA
-adv.
--cruelly; horribly; harshly;


దారుతంతువులు, dArutaMtuvulu
-adv.
--wood fibers; 


దారుబక్షక, dArubakshaka
-adv.
--wood-eating;


దారువు, dAruvu
-n.
--wood;


దాలిగుంట, dAliguMTa
-n.
--a fire pit; an oven-like contraption made with cakes of dried dung as fuel; this device gives good heat at first and less and less heat as the dung-cakes are used up; this is ideal for slow cooking after an initial burst of heat;
--పొయ్యి; కుంపటి; అధిశ్రయిణి; అంతిక;


దాలియా,  dhAliyA
- n.
-- పొద్దుతిరుగుడు,చేమంతి వంటి  పూల మొక్క; [bot.] ''Dahlia pinnata'' of the Asteraceae family;


దాల్చినచెక్క, dAlcinacekka
-n.
--cinnamon; cinnamon bark; [bot.] ''Cinnamomum zeylanicum'';


దాళవా పంట, dALavA paMTa
-n.
--the second paddy crop; see also పునాస పంట;


దావ, dAva
-n.
--justice; fairness;


దావా, dAvA
-n.
--(1) lawsuit; 
--(2) lava; molten rock;


దావాగ్ని, dAvAgni
-n.
--forest fire;


దావానలం, dAvAnalaM
-n.
--(1) forest fire; 
--(2) holocaust;


దాశరథి, daasarathi 
- n.
-- Rama; (ety.) son of Dasaratha;


దాస్యం, dAsyaM
-n.
--servitude;


దాష్టీకం,  dAshTIkaM
- n.
--authoritative behavior; 


దాహం, dAhaM
-n.
--(1) thirst; 
--(2) pining; 
--(3) combustion; 


దాహక, dAhaka
-adj.
--caustic;


దాక్షిణ్యం, dAkshiNyaM;
- n.
-- civility; courtesy; conciliatory conduct; complaisance; feeling delicate; a reluctance to refuse a request or to wound another's feelings by not complying; 
-- మొగమాటం; మొహమాటం; 


ద్రావిడులు, draaviDulu 
- n.
-- పూర్వం తమిళనాడు (ద్రావిడ దేశం) నుండి ఆంధ్ర ప్రాంతానికి వలస వచ్చి ఇక్కడే స్థిరపడిపోయిన వైదిక బ్రాహ్మణులను ద్రావిడులు అంటారు. వీరు స్థిరపడిన ప్రాంతాలు, జనాభాను బట్టి విభాగాలుగా మారారు.
-- ఆరామ ద్రావిడులు, (Araama draaviDulu) = ఆంధ్రదేశానికి వచ్చి తోటలు, ఆరామాలు (ముఖ్యంగా కోనసీమ ప్రాంతంలోని తోటలు) ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాలలో స్థిరపడిన ద్రావిడ బ్రాహ్మణులు. వీరు వేద పండితులుగా, అర్చకులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
-- పెద్ద ద్రావిడులు, చిన్న ద్రావిడులు (pedda draaviDulu, chinna draaviDulu) = వీరు కూడా తమిళనాడు నుండి వలస వచ్చినవారే. జనాభా పరిమాణాన్ని బట్టి లేదా వారు వలస వచ్చిన కాల వలయాలను బట్టి, స్థానిక ఆచారాల కలయికను బట్టి పెద్ద ద్రావిడులు, చిన్న ద్రావిడులు అనే ఉపశాఖలుగా విడిపోయారు.


ద్వాదశాంశ, dvAdaSAMSa
-adj.
--duodecimal; related to the method of counting using twelve as a base, rather than ten; 


ద్వాదశి, dvAdaSi
-n.
--twelfth day of the lunar half-month;


ద్వాదశేను, dvAdaSEnu
-n.
--dodecane; a hydro-carbon with twelve carbon atoms in its molecular structure; C&lt;sub&gt;12&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;26&lt;/sub&gt;; 


ద్వాపరయుగం, dvAparayugaM
-n.
--the Age of Balance or Dvapar Yuga; according to Hindu belief, in Dvapara Yuga, perfection and imperfection are each balanced at 50%. Duration of Dvapara Yuga is 864,000 years; (ety.) Dvapara is related to duo of Latin and dva of Russian;


ద్వారం, dvAraM
-n.
--(1) entrance; 
--(2) gate; an electronic circuit used in computers to perform logical operations; 
--(3) portal; door;


ద్వారపాలకుడు, dvArapAlakuDu
-n.
--gate keeper; (lit.) ruler of the gate; ప్రతీహారి;


ద్వారబంధం, dvArabaMdhaM
-n.
--(1) door frame; lintel post of a door; 
--(2) threshold; గుమ్మం;


ద్వారేద్వారే, dvArEdvArE
-n.
--(1) portal-to-portal; 
--(2) door-to-door;
ద్రాక్ష, drAksha
-n.
--grape; [bot.] ''Vitis vinifera'';


ద్రాక్ష ఆకుల బెండ, drAksha Akula beMDa
-n.
--Grape-leaved Mallow; Tropical Fanleaf; Tropical Rosemallow; [bot.] ''Hibiscus vitifolius'', ''Fioria vitifolia, Kosteletzkya vitifolia'' of the Malvaceae family;
-- దీని ఆకులు ద్రాక్ష తీగ (Vitis vinifera) ఆకుల్లా ఉండే కారణంగా దీనికి విటిఫోలియా అనే పేరు వచ్చింది; విశాఖ జిల్లా నక్కపల్లి సమీపంలోని  అడ్డరోడ్డు జంక్షన్ నుంచి ఏటికొప్పాక వెళ్ళే మార్గంలో రోడ్డుకి ఇరువైపులా ఈ మొక్కలే విస్తారంగా కనిపిస్తాయి;
-- ఈ మొక్కల కాండంపైని బెరడులోని నారతో దృఢంగా ఉండే తాళ్ళు పేనతారు. ఆ తాళ్ళు లేత రంగులో మెరుస్తూ ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి. ఈ మొక్క ఆకులను పశువులు ఇష్టంగా తింటాయి.  ఈ ఆకుల పసరును పాలతో కలిపి తాగితే నీళ్ల విరేచనాలు కట్టుకుంటాయి. వేళ్ళ రసాన్ని తలకి రాసుకుంటే తలలోని పేలు నశిస్తాయి. వేళ్ళ కషాయాన్ని తాగితే స్త్రీల రక్త ప్రదర వ్యాధి (Menorrhagia- ఋతురక్తం అధికంగా స్రవించే ఎర్రబట్ట వ్యాధి) నశిస్తుంది. ఈ మొక్క వేళ్లపైని బెరడు రసం లోనికి ఇస్తే పచ్చ కామెర్లు, వాపులు, సుగర్ వ్యాధి వంటివి తగ్గుతాయి. 
                     

ద్రాక్ష తీగ, drAksha tIga
-n.
--grape vine;


ద్రాక్ష తోట, drAksha tOTa
-n.
--vineyard (విన్యర్‌డ్);


ద్రాక్ష రసం, drAksha rasaM
-n.
--grape juice;


ద్రాక్ష సారా, drAksha sArA
-n.
--grape wine;


ద్రాక్షారిష్టం, drAkshArisTaM
-n.
--extract of grapes; grape juice and sugar cooked on low fire until it jells;


ద్రావకం, drAvakaM
-n.
--caustic liquid; any concentrated and caustic substance like an acid or alkali;


ద్రావణం, drAvaNaM
-n.
--solution;


ద్రావణి, drAvaNi
-n.
--solvent;


ద్రావిడప్రాణాయామం, draaviDapraaNaayaamaM 
- n.
-- ద్రావిడ బ్రాహ్మణులు సంధ్యా వందనంలో ముక్కు పట్టుకొనే టపుడు చేయి వీపు వైపు నుంచి తిప్పి ముక్కు తాకుతారని, తెలుగు వారు సూటిగా చేతితో నాసికను తాకుతారని ఒక వాడుక. సూటిగా వెళ్ళవలసిచోట అలా కాక, డొంకతిరుగుడుగా వెళ్లడాన్ని ద్రావిడ ప్రాణాయామం అని అంటారు; 


ద్రావిడులు, drAviDulu
-n. pl.
--(1) Dravidians; (ety.) దు + గతౌ = people who were driven away (by Aryans. According to Mahabharata, it was Parasurama's drive to eliminate Kshatriyas from North India. There are other explanations and theories.); 
--(2) coincidentally, the DrAviDAs of Andhra Pradesh are also migrants from Palghat district of Tamil Nadu;


ద్రావితం, drAvitaM
-n.
--solute; when sugar is dissolved in water, sugar is the solvent, water is the solute and the sugared water is the solution;


'''దిం - diM, ది - di, దీ - dI'''


దించు, diMcu
-v. t.
--put down; set down; unload; 


దిండు, diMDu
-n.
--(1) pillow; 
--(2) cushion;
---పిన్నుదిండు = pin cushion. 
 

దింపు, diMpu
-v. t.
-- (1) lower; bring down; help someone to get down from a vehicle; 
-- (2) unload; download;


దిక్‌చక్రం, dikcakraM
-n.
--horizon;


దిక్కు, dikku
-n.
--(1) direction; compass point; 
--(2) support; refuge;


దిక్కుమాలిన, dikkumAlina
-adj.
--wretched; 


దిక్సూచి, diksUci
-n.
--compass; a suspended magnetic needle that shows North;


దిక్సూచి దిశలు, diksUci diSalu
-n.
--compass directions; 
---E = తూర్పు; W = పడమర; S = దక్షిణం; N = ఉత్తరం; NE = ఈశాన్యం; SE = ఆగ్నేయం; SW = నైరుతి; NW = వాయవ్యం;  NNE = N కి NE కి మధ్య; ENE = E కి NE  కి మధ్య;  ESE = midway between east and southeast; SSE = midway between south and southeast; WSW = midway between west and southwest; SSW = midway between south and southwest, etc.   
[[File:Compass Rose English North.svg|thumb|16-point [[compass rose]]]]


దిగంతం, digaMtaM
-n.
--(1) horizon; 
--(2) from here to the horizon; (lit.) the end of the directions;


దిగంశం, digaMSaM
-n.
--[astron.] azimuth; the angle in degrees from the north-south line to the position of a star in the sky;


దిగబెట్టు, digabeTTu
-v. t.
--escort; accompany; accompany someone until they &quot;landed&quot; at the destination;


దిగాలుపడు, digAlupaDu
-v. i.
--downcast; depressed; 


దిగు, digu
-v. i.
--come down; get down; enter;


దిగుబడి, digubaDi
-n.
--yield;


దిగుమతి, digumati
-n.
--import; (ant.) ఎగుమతి = export;


దిగులు, digulu
-n.
-- (1) anxiety; fear; worry; alarm; depressed feeling; (2) Palpitation of the heart; 


దిగువ, diguva
-adj.
--under; below; downstream; (ant.) ఎగువ = over; above; upstream;


దిగువకెళ్లే బండి, diguvakeLlE baMDi
-n.
--down train; In Indian Railways, trains going in one direction are called &quot;up&quot; trains and in the other direction are called &quot;down&quot; trains; 


దిట్టం, diTTaM
-adj.
--strong; sturdy; well-grounded; knowledgeable;


దిటవు,  diTavu
- n.
-- (1) courage; bravery; (2) strength;


దిట్ట, diTTa
-n.
--stalwart; expert; దిట్టమైనవాడు;


దిద్దరి, diddari
-n.
--rectifier; reformer; teacher;


దిద్దు, diddu
-v. t.
--(1) rectify; reform; correct; assign marks to the answers in an examination;
--(2) over-write on an exemplar;


దిద్దుబడి, diddubaDi
-n.
--rectification; reformation; దిద్దుబాటు;


దినం, dinaM
-n.
--(1) 24 hours; day and night; 
--(2) day-time;


దినచర్య, dinacarya
-n.
--(1) daily regimen; 
--(2) diary;


దినవెచ్చం, dinaveccaM
-n.
--(1) petty cash; pocket money; 
--(2) daily wage;


దినుసులు, dinusulu
-n.
--grain; groceries;


దిబ్బ, dibba,  
-n. 
--knoll; a small round hillock; a slightly elevated place from its surroundings;


దిబ్బడ, dibbaDa
-n.
--blockage; 


దిమ్మ, dimma
-n.
--block; mound; heap; 


దిమాకు, dimAku
-n.
--pride; arrogance; 


దిమ్మిస, dimmisa
-n.
--compactor; a hand-held construction tool used to compact and level building sites and foundations; a paviours beetle;


దిమ్మిస రోలు, dimmisa rOlu
-n.
--rolling compactor; a motor driven roller used in compacting roadbeds;


దిరిసెన, dirisena
-n.
--a tree with white flowers; [bot.] ''Albezia lebbeck; Acasia speciosa;''
-- దీని కాయలు చెట్టుపైనే ఎండినప్పుడు లేత గోధుమ రంగులోకి మారి అందులోని గింజలు విడిగా గలగల మంటూ ఉంటాయి. గట్టిగా గాలి వీచినప్పుడు ఈ కాయలు కదిలి ఘల్లుఘల్లుమని శబ్దం చేస్తుంటాయి.


దివ్య, divya
-adj.
--devine;


దివ్యజ్ఞాన సమాజం, divyaj~nAna samAjaM
-n.
--Theosophical Society; The Theosophical Society was officially formed in New York City, United States, on 17 November 1875 by Helena Petrovna Blavatsky, Colonel Henry Steel Olcott, William Quan Judge, and others. It was self-described as &quot;... an unsectarian body of seekers after Truth, who endeavor to promote Brotherhood and strive to serve humanity.&quot; This philosophy is often dubbed as neo-Advaita. The original organization led by Olcott and Besant remains today based in India and is known as the Theosophical Society - Adayar. The purported purpose of establishing the Society was to prepare humanity for the reception of a World Teacher. In 1909 the society &quot;discovered&quot; Mr. Jiddu Krishnamurti, an adolescent Indian boy, who the society had proclaimed as the most suitable candidate for the &quot;vehicle&quot; of the World Teacher.


దివ్యత్తు, divyattu 
-n. 
--divinity; 


దివ్యదృష్టి, divyadRshTi
-n.
--clairvoyance; sixth sense; extra sensory perception; ESP;
-- దివ్యదృష్టి అంటే సామాన్యమైన చర్మచక్షువులకు (కళ్లకు) కనిపించని విషయాలను, కాల గమనంలో జరగబోయే పరిణామాలను లేదా సుదూర ప్రాంతాల్లో జరుగుతున్న విశేషాలను చూడగలిగే మానవాతీత శక్తి.


దివ్యద్రాక్ష, divyadraaksha 
- n.
-- Mangosteen; [bot.] ''Garcinia mangostana'' of the Clusiaceae family; is a tropical evergreen tree with edible fruit native to Southeast Asia;  Its round, purple fruit is about the size of a tangerine, with smooth, firm skin that appears impenetrable; 
-- వంగమామిడి; 

దివాంధమ్,  divAMdhaM
- n.
-- owl; one that is blind at daytime;  


దివాంధత్వం,  divAMdhatvaM
- n.
-- hemeralopia; inability to see in daylight; 


దివాణం, divANaM
-n.
--(1) a royal audience hall; 
--(2) palace; 


దివాచర,  divAcara
- adj.
-- diurnal; happening during the day;


దివాను, divAnu
-n.
--Muslim imperial revenue collector;


దివాలా, divAlA
-n.
--bankruptcy; insolvency; 


దివాలేషం, divAlEshaM
-n.
--devaluation; (lit.) దివాలా + ఏషం,  the desire to go bankrupt. This translation was apparently suggested by the well known Telugu poet, Sri Sri;


దివ్యానుభూతి, divyAnubhUti
-n.
--telepathy; communication between minds using other than normal sensory channels;


దివి, divi
-n.
--heaven; the upper world; 


దివిటీ, diviTI
-n.
--torch; flaming torch; 


దివ్వె, divve
-n.
--torch; lighted stick;


దిశ, diSa
-n.
--direction;


దిశమాణి, NidiSamANi
-n.
--[math.] vector; phasor; a quantity with a magnitude and direction; % e2t


దిష్టి, dishTi
-n.
--evil-eye; negative energy impinged on a person by jealousy;
-- భారతీయ సంప్రదాయంలో 'దిష్టి' (నరఘోష లేదా నరదిష్టి) తీయడం అనేది మనిషిపై ఉన్న ప్రతికూల శక్తిని (Negative Energy) తొలగించడానికి పెద్దలు సూచించిన ఒక ప్రాచీన పద్ధతి. ఆయుర్వేదం, జ్యోతిష్య శాస్త్రం మరియు తరతరాలుగా వస్తున్న ఆచారాల ప్రకారం దిష్టి తీయడానికి కొన్ని ప్రామాణికమైన (Authenticated) పద్ధతులు ఉన్నాయి.


దిష్టిబొమ్మ, dishTibomma
-n.
--scarecrow; a stuffed effigy used to drive off birds from eating crops;


దిస, disa
-adj.
--bare; unadorned; uncovered;


ద్వింకం, dviMkaM
-n.
--bit; binary digit; a shortening of the word ద్వియాంశ అంకం;


ద్వింకీకృత, dviMkIkRuta
-adj.
--digitized; (lit.) converted into binary format;


ద్వికం, dvikaM
-n.
--duo; doublet; couplet; pair; a group of two;


ద్విగుసమాసం, dvigusamAsaM
-n.
--[gram.] numerative compound;


ద్విచక్కెర, dvicakkera
-n.
--[chem.] disaccharide;


ద్వితీయం, dviTIyaM
-n.
--(1) the second; 
--(2) the second marriage; second wife;


ద్వితీయ, dvitIya
-adj.
--second;


ద్విత్వాక్షరం, dvitvAksharaM
-n.
--geminate; the same consonant occurring twice, one below the other;


ద్విదళ, dvidaLa
-adj.
--[bot.] bifoliolate;


ద్విదళ హస్తాకార, dvidaLa hastAkAra
-adj.
--[bot.] bifoliolate;


ద్విధ్రువం, dvidhruvaM
-n.
--[phy.] dipole;


ద్వినామ పద్ధతి, dvinAma paddhati
-adj.
--[bio.] Binomial nomenclature; Also called binary nomenclature, is a formal system of naming species of living things by giving each a name composed of two parts, both of which use Latin grammatical forms, although they can be based on words from other languages. Such a name is called a binomial name, or a scientific name. The first part of the name identifies the genus to which the species belongs; the second part identifies the species within the genus. For example, humans belong to the genus Homo and within this genus to the species sapiens. The formal introduction of this system of naming species is credited to Swedish natural scientist Carl Linnaeus (author abbrv. L.);


ద్విమాత్రకం, dvimAtrakaM
-n.
--two-dimensional;


ద్వియాంశ, dviyAmSa
-adj.
--binary;


ద్వియాంశ అంకం, dviyAmSa aMkaM
-n.
--[comp.] binary digit;


ద్వియాంశ కోడీకరణ, dviyAmSa kODIkaraNa
-n.
--[comp.] binary coding;


ద్వియాంశ అంకగణితం, dviyAmSa aMkagaNitaM
-n.
--[comp.] binary arithmetic;


ద్వియాంశ కలనయంత్రం, dviyAmSa kalanayaMtraM
-n.
--binary computer;


ద్వియాంశ పద్ధతి, dviyAmSa paddhati
-n.
--[comp.] binary number system;


ద్వియాంశ సంకలనం, dviyAmSa saMkalanaM
-n.
--[comp.] binary addition;


ద్వియాంశీకృతం, dviyAMSIkRutaM
-n.
-- digitized; converted into digital format; converted into binary format;


ద్వియేను, dviyEnu
-n.
--[chem.] ethane; a hydrocarbon with two carbon atoms; C&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;


ద్వియోడు, dviyODu
-n.
--[phy] diode; a vacuum tube with two elements, namely an anode and a cathode;


ద్విరుక్తం, dviruktaM
-n.
--gemination; repetition of a consonant;


ద్విరుక్తులు, dviruktulu 
- n. pl.
-- onomatopoeic double words such as గబగబ, చకచక;


దీక్ష, dIksha
-n.
--perseverance; single-minded devotion; see also వ్రతం;


దీనారం, dInAraM
-n.
--a gold coin of old times; 


దీపం, dIpaM
-n.
--(1) lamp; 
--(2) oil lamp used at places of worship;


దీపనకారి, dIpanakAri
- n.
--lighting agent; ignition agent; burning agent; an agent that promotes appetite; appetizer; 


దీపస్తంభం, dIpastaMbhaM
-n.
--(1) lighthouse; a tall pillar with a light at the top to aid seafarers; 
--(2) lamp post; any pole with a light attached to it, such as those used for street lighting;


దీపిక,  dIpika
- n.
-- (1) lamp; torch; 
-- (2) [in a title of book] manual;


దీప్తి, dIpti
-n.
--luminosity; brightness;


దీప్తిమయ, dIptimaya
-n.
--luminous; luminescent; bright;


దీర్ఘం, dIrghaM
-n.
--[gram.] 
--(1) long vowel; vowels that require two units of time to pronounce; 
--(2) diphthong; 
--(3) the intra-syllabic symbol used to indicate the presence of a long vowel;


దీర్ఘకాలిక,  dIrghakAlika
- adj.
-- long-term;


దీర్ఘచతురస్రం, dIrghacaturasraM
-n.
--rectangle; (lit.) elongated square;


దీర్ఘచతురస్ర తరంగం, dIrghacaturasra taraMgaM
-n.
--[phy.] rectangular wave;


దీర్ఘత, dIrghata
-n.
--length (ant.) హ్రస్వత;


దీర్ఘతమం, dIrghatamaM
-n.
--longest; 
-- (ant.) హ్రస్వతమం;


దీర్ఘవర్తులం, dIrghavartulaM
-n.
--ellipse; (lit.) elongated circle;


దీర్ఘవృత్తం, dIrghavRttaM
-n.
--ellipse; (lit.) elongated circle;


దీర్ఘవృత్తాకార, dIrghavRttAkAra
-adj.
--elliptical;


దీర్ఘవ్యవధిక, dIrghavyavadhika
-adj.
--long-term;


దీర్ఘదృష్టి, dIrghadRshTi
-n.
--long-sightedness; presbyopia; the ability to see well only objects at a distance;


దీవన, dIvana
-n.
--blessing; 


దీవించు, dIviMcu
-v. t.
--bless;


దీవి, dIvi
-n.
--island;


దీక్ష, dIksha
- n.
--commitment; concentration; concentrated commitment for absolving sins; wisdom; 


ద్వీపం, dvIpaM
-n.
--island;


ద్వీపకల్పం, dvIpakalpaM
-n.
--peninsula;


'''దుం - duM, దు - du, దూ - dU'''


దుంగ, duMga
-n.
--log; block of wood;


దుంగపొత్తం, duMgapottaM     %e2t
-n.
--log book; a book in which regular activities are recorded;


దుండగం, duMDagaM
-n.
--mischief; terrible deed;


దుండగీడు, duMDagIDu
-n. m.
--mischief maker; brat;


దుండిగం, duMDigaM
-n.
--[bot.] ''Jatropha glandulifera'';


దుంత, duMta
-n. m.
--he buffalo; 


దుందిలం, duMdilaM
-n.
--[bot.] ''Calosanthes indica'';


దుందుడుకు,  duMduDuku
- adj.
-- hasty and rash;


దుంప, duMpa
-n.
--bulbous root; tuber;
---చిలగడదుంప = sweet potato.
---చేమదుంప = taro root.
---తియ్యదుంప = yam.
---బంగాళాదుంప = potato.


దుంపబచ్చలి, duMpabaccali
-n.
--spinach; [bot.] ''spinacia tetrandra'';


దుంపరాష్ట్రం, duMparAshTraM
-n.
--(1) galingale; [bot.] ''Alpinia ehinensis''; a root; (2)  a stout tall shrub; [bot.] ''Hedychium coronarium''; 


దుక్క, dukka
-n.
--log; block of wood;


దుక్క ఇనుము, dukka inumu
-n.
--pig iron; crude iron cast in the shape of logs, called pigs; 


దుకాణం, dukANaM
-n.
--shop; 


దుక్కి, dukki
-n.
--(1) plowing; 
--(2) cultivation of land; 
--(3) plowed land; 


దుక్కిటెద్దు, dukkiTeddu
-n.
--plowing bull;


దుకూలం, dukUlaM
-n. 
--cloth; fabric; 


దుక్కు, dukku
-n.
--a traditional agronomic unit of measuring rainfall in India; approximately half-inch of rainfall; approximately the depth to which the iron tip of a manual plow would sink unassisted;


దుఃఖం, du@mkhaM
-n.
--sorrow; grief; misery;


దుగ్దం, dugdhaM
-n.
--milk;


దుగ్దరసం, dugdharasaM
-n.
--latex; milky substance exuded from plants;


దుడుకుతనం, duDukutanaM
-n.
--mischievousness; 


దుడ్డు, duDDu
-n.
--(1) cudgel; a heavy stick; 
--(2) money;


దుత్త, dutta 
- n.
-- cup; a small earthenware pot;
-- పిడత; మట్టి పిడత; 

 
దుద్దులు, duddulu
-n. pl.
--ear studs; earrings that stay on the earlobes without hanging;


దున్న, dunna
-n. m.
--male water buffalo;


దున్నపోతు, dunnapOtu
-n. m.
--water buffalo;


దున్ను, dunnu
-v. t.
--plow; till the ground;


దుప్పటి, duppaTi
-n.
--sheet; bed sheet; blanket;


దుప్పి, duppi
-n.
--the spotted deer; stag; [bio.] ''Cerris axis;''


దుబాయి చెట్టు,  dubAyi ceTTu
- n.
-- green buttonwood; button mangrove; [bot.] ''Conocarpus erectus'' of the Combretaceae family;
-- ఇది నాలుగు మీటర్ల నుంచి ఇరవయి మీటర్ల దాకా పెరుగుతుంది. దీని జన్మస్థలం, ఉత్తర, దక్షిణ అమెరికా, ఆఫ్రికా ప్రాంతాలు; ఇటీవల వీటిని రోడ్లకి ఇరుపక్కలా నాటుతున్నారు; ఇది నీటి ఎద్దడికి బాగా తట్టుకోగలదు. పైకి ఎంత పెద్దదిగా పెరుగుతుందో లోపల అంత వేరు బలంగా సాగుతాయి. అవి కూడా భూమికి సమాంతరంగా నీటికొరకు వెతుకుతూ పెరిగేస్తాయి. మధ్యలో ఉండే స్టీలు, ప్లాస్టిక్, సిమెంట్ ఇలాంటి వేవీ దీని వేర్లను ఆపలేవు. అందుకని వీటిని భవనాల దగ్గర, డ్రైనేజి, నీటి గొట్టాలు, ఎలెక్ట్రిక్, ఇతర సరఫరా గొట్టాల పక్కన వేయకూడదు.


దుబారా, dubArA
-adj.
--extravagant; wasteful expenditure; [Hindi] second time; spending money for the same cause again; -- (ant.) పొదుపు;


దుబాసి, dubAsi
-n.
--translator; one who knows two languages; [comp.] a program that translates from one language to another;


దుబ్బు, dubbu
-n.
--a tuft of grass; 


దుమదుమలాడు, dumadumalADu
-v. i. 
--fret with anger; 


దుమారం, dumAraM
-n.
--dust storm; (ety.)  దుమ్ము + ఆరం; ఆరం అంటే అచ్చ తెలుగులో చక్రం; 


దుముకు, dumuku
-v. i.
--jump; leap; plunge; 


దుమ్ము, dummu
-n.
--(1) dust; dust settled on a surface; 
--(2) bone; 
--(3) antler;


దుమ్ములగొండి, dummulagoMDi
-n.
--hyena; a dog-like animal with short hind legs and a powerful jaw capable of crushing bones; [bio.] ''Hyena hyena'';


దుమ్ము,  dummu
- n.
-- dust; 


దుమ్మెత్తిపోతలు, dummettipOtalu
- n.
-- abuses; scoldings; 


దుర్, dur
-adj.
--pref. bad; mal-; mis-;
---దుర్గుణం = bad property; bad character.
---దుర్నామం = misnomer.


దురంతం, duraMtaM
-n. 
--tragedy; (lit.) one that ended badly or inauspiciously; 


దురద, durada
-n.
--itch;


దురదగొండి, duradagoMDi
-n.
--nettle; a type of poison ivy; [bot.] ''Mucuna pruriens''; ''Urtica dioica''; 
-- also దూలగొండి;


దురదగోవెల, duradagOvela
-n.
--[bot.] ''Aristolochia indica''; 
-- also దూలగోవెల,


దురపిల్లు, durapillu
-v. i.
--grieve; mourn; weep; suffer;


దురలవాటు, duralavATu
-n.
--bad habit;


దురవస్థ, duravastha
-n. 
--bad situation; bad state;


దురహంకారం, durahaMkaaraM 
- n.
-- false ego;
-- నేనే గొప్ప, నా మాటే వేదం, నా ఆచరణే గొప్పది, నన్నే అందరూ అనుసరించాలి - ఇటువంటి భావనలు దురహంకారం.
 

దుర్గం, durgaM
-n.
--fort; fortification; a structure that is hard to break into; 
---గిరిదుర్గం = mountain fortification.
---జలదుర్గం = water fortification.
---స్థలదుర్గం = plain fortification.
---వనదుర్గం = forest fortification.


దుర్గంధం, durgandhaM
-n.
--malodor; stench; bad smell, a stink;


దుర్గమం, durgamaM
-n.
--inaccessible;


దుర్భరం, durbharaM
-n. 
--one that cannot be tolerated;


దుర్మరణం, durmaraNaM
-n. 
--accidental death; untimely death; (lit.) bad death;
-- కాకిచావు; 


దుర్లభం, durlabhaM
-n.
--hard to achieve; hard to attain;


దుర్వర్ణం, durvarNaM
-n.
--discoloration; bad color; tarnished color;


దురాక్రమణ, durAkramaNa
-n.
--aggression;


దురాగతం, durAgataM
-n.
-- outrage; cruel action;


దురాచారం, durAcAraM
-n. 
--bad tradition; bad practice;


దురాశ, durASa
-adj.
-- greed; avarice; covetousness; rapacity; graspingness; cupidity; avidity; materialism; pleonexia; money-grubbing; intemperance; esurience;


దుర్మాంసం, durmAMsaM
-n. 
--granulation tissue; overgrown tissue;


దుర్మార్గం, durmArgaM
-n.
--misconduct;


దిరితం, duritaM
-n. 
--sin; sinful deed;


దుర్భిణి, durbhiNi
-n.
--telescope;


దుర్బిక్షం, durbikshaM
-n.
--(1) famine; (lit.) a condition in which even alms are not available; (not drought)
--(2) drought; (def.) a condition where the amount of moisture in the ground is less than the amount that is being lost by evaporation and transpiration;


దుర్వినియోగించు, durviniyOgiMcu
-v. i.
--abuse; misuse;


దుర్నీతి, durnIti
-n.
--vice; immorality;


దురుసుతనం, durusutanaM
-n.
--impetuousness; rudeness; roughness; 


దుర్ముహూర్తం, durmuhUrtaM
-n.
--inauspicious time; a duration of time that occurs everyday and is prescribed in the Hindu calendar; (ant.) సుముహూర్తం;


దులుపు, dulupu
-v. t.
--shake; shake off; 


దువ, duva
-n.
--deuce; two; twice;


దువ్వు, duvvu
-v. t.
--(1) stroke; finger; 
--(2) comb;


దువ్వెన, duvvena
-n.
--comb; 


దువ్వోడ, duvvODa
-n.
--plane; a carpenter's tool to make a plane surface; చిత్రిక;


దుశ్శాలువ, duSSAluvA
-n.
--ornamental shawl; a two-layered shawl; 
--సన్మానంలో ఒకశాలువ కప్పడం సరే.మహా గౌరవాన్ని ప్రకటించాలనుకుంటే రెండు శాలువలు కప్పే సంప్రదాయం ఉత్తరాది ఆచారం.


దుస్తరం, dustaraM
-adj.
--impassable;


దుశ్శకునం, duSSakunaM
-n. 
--bad omen;


దుశ్శాలువా, dusshaaluvaa
- n.
-- a pair of &quot;Saaluvaa&quot; s; The Hindu traditional way of honoring a person is to cover the person's body with a pair of ornamental clothes;
-- ద్విశాలువా  is the correct word;


దుశ్చేష్ట, duScEshTa
-n.
--misdemeanor; bad deed;

దుష్టము, dushTamu 
- n.
-- erroneous; faulty; buggy;
-- దోషము కలది; &quot;నిర్ దుష్టంగా&quot; అంటే without errors; &quot;నిర్ దిష్టంగా&quot; అంటే clearly stated;  


దుస్సహం, dussahaM
-n.
--unbearable;


దుస్వప్నం, dussvapnaM
-n.
--bad dream; nightmare;


దుష్ర్పచారం, dushpracAraM
-n.
--negative publicity;


దుష్ర్పవర్తన, dushpravartana
-n.
--misdemeanor;

దుహిత, duhita 
- n.
-- daughter; కూతురు అని అర్థం.


ద్రుతప్రకృతికము, dhrutaprakRtukamu  
- n.
-- [gram.] a word ending in a ద్రుతము;  ఉదా: చేతన్, రాముని, మొదలగునవి; 


ద్రుతము, dhrutamu 
- n.
-- [gram.] న కారమును ద్రుతము అంటారు; ఉదా: న్, ని, ను, మొదలగునవి;  


దౌహిత్రి, dauhitri 
- n.  
-- daughter's daughter; కూతురి కూతురు.


దౌహిత్రుడు, dauhitruDu 
- n. 
-- daughter's son; కూతురి కొడుకు.


ద్రుతం, drutaM
-n.
--[gram.] the sound of న్; (ety.) the sound that disappears when not needed;


ద్రుతప్రకృతికం, drutaprakRtikaM
-n.
--[gram.] syllable or word ending in న్;
-- తెలుగు పదాలన్నీ (1) న్/ను చివర గలవీ, (2) అలా ఉండనివి అని రెండు రకాలు.  న్/ను చివర గలవి ద్రుత ప్రకృతికములు. మిగిలినవి కళలు: వాడు, వచ్చి, రాడు, సీత, పురాణము, కావ్యాలు — ఇలాంటివి.


దూకు, dUku
-v. i.
--(1) jump across; leap; 
--(2) jump down; plunge; 


దూగర, dUgara
-n.
--cobwebs;


దూట, dUTa
-n.
--pith; medulla; the central part of a banana stem which is edible;


దూడ, dUDa
-n.
--calf; 


దూతం,   dUtaM       
-n.
--message;


దూత, dUta
-n.
--messenger; ambassador;


దూది, dUdi
-n.
--ginned cotton; cleaned cotton;


దూదిపాలతీగ, dUdipAlatIga
- n.
-- Rosy Milkweed Twiner; [bot.] ''Oxystelma esculentum'' of the Asclepiadaceae family; ''Asclepias rosea''; ''Oxystelma secamone'';  
-- గ్రీకు భాషలో ఆక్సీ స్టెల్మా అంటే పుల్లని పాలు కలిగినది అని అర్థం. అంటే దీని పాలు చేదుగా ఉండటంతో పాటు, కొంత పుల్లగా కూడా ఉంటాయని గ్రహించాలి. లాటిన్ భాషలో ఎస్కా అంటే ఆహారం అని అర్థం. ఎస్కులెంటమ్ అంటే తినదగినది. ఈ మొక్క ఆకులు, పూలు, కాయలను కూరగా వండుకుంటారు. ఈ మొక్కను వండుకు తింటే బాలింతలకు పాలు సమృద్ధిగా పడతాయి.
-- నోటి పూత, నోటిలో పుళ్ళు, గొంతువాపు ఉన్నవారు ఈ మొక్క కషాయాన్ని పుక్కిట పడితే తగ్గిపోతాయి. ఈ మొక్క తాజా వేళ్ళ కషాయాన్ని తాగిస్తే పచ్చ కామెర్లు నయమౌతాయి. గాయాలు, పుండ్లను శుభ్రపరచేందుకు (Depurative) ఈ మొక్క కషాయాన్ని వాడతారు. ఈ మొక్క పాలు ఋతు రక్త స్రావాన్ని ఆపుతాయి.
-- [Sans.] దుగ్ధికా (పాలు కలిగినది); తిక్తదుగ్ధా (చేదుపాలు కలిగినది);


దూదేకడం, dUdEkaDaM
-n.
--ginning of cotton;


దూదేకుల పిట్ట, dUdEkula piTTa
-n.
--batcher bird;


దూబరా, dUbarA
-n.
--waste; 


దూయు, dUyu
-v. i.
--penetrate; go through; 


దూరం, dUraM
-adj.
--far; (ant.) దగ్గర;
-n.
--distance; distance in space and time; 


దూరదర్శని, dUradarSani
-n.
--(1) telescope; 
--(2) official name for India's nationwide television broadcasting service; (lit.) vision from a distance;


దూరపు, dUrapu
-adj.
--distant;
---దూరపు బంధువులు = distant relatives.
---దూరపు చూపు = foresight.


దూరబిందువు, dUrabiMduvu
-n.
--apogee; the point that is farthest from the focus in an ellipse;


దూర్వాలు, dUrvAlu
-n.
--[bot.] ''Parricum dactylon; Cynodon dactylon''; a grass used in religious rites; also has medicinal properties;


దూరు, dUru
-v. i.
--enter; penetrate; creep in; sneak in; 


దూర్చు, dUrcu
-v. t.
--insert; push in;


దూలం, dUlaM
-n.
--beam; girder; 
-- see also వాసం;


దూల, dUla
-n.
--itch; (esp.) sexual itch; hankering;


దూలగొండి, dUlagoMDi
-n.
--itching vine; the juice from its root is believed to control blood pressure; [bot.] ''Carpopogan pruriens; Mucuna pruriens;'' see also దూలగోవెల; తీటకసివింద; 
-- [Sans.] ప్రావృషాయణి; అవ్యండ;
--- గేదె దూలగొండి = [bot.] ''Mucuna atropurpurea'' DC
--- ఏనుగు దూలగొండి = [bot.] ''Mucuna monosperma'' DC
--- దురదగొండి = [bot.] ''Mucuna pruriens''


దూలగోవెల, dUlagOvela
-n.
--[bot.] ''Aristolochia indica;''


దూషణ, dUshaNa
-n.
--abuse; (ant.) భూషణ;


దూస, dUsa
-n.
--thirst; 


దూసరం, dUsaraM
-n.
--dust;
---విశ్వ దూసరం = cosmic dust


దూసరతీగ, dUsaratIga
-n.
--[bot.] ''Cocculus villosus; Menispermum glabrum'';


'''దృ - dR, దె -de, దే - dE, దై - dai'''


దృక్కోణం, dRkkONaM
-n.
--perspective; point of view; angle of view;


దృక్ఛాయ, dRkChAya
-n.
-parallax;


దృక్పథం, dRkpathaM
-n.
--viewpoint;


దృగ్విషయం, dRgvishayaM
-n.
--phenomenon;


దృగ్రేఖ, dRgrEkha
-n.
--line of sight;


దృగ్గోచరం, dRggOcaraM
-n.
--visible;


దృఢత్వం, dRDhatvaM
-n.
--firmness; strength; 


దృఢపరచు, dRDhaparacu
-v. t.
--confirm;


దృఢమైన, dRDhamaina
-adj.
--hardy;


దృఢీకరణ, dRDhIkaraNa
-n.
--confirmation;


దృశ్యం, dRSyaM
-n.
--view; scenery;


దృశ్య, dRuSya
- adj.
-- visible;
--- దృశ్య విశ్వం = visible universe;


దృశ్యత, dRSyata
-n.
--visibility; 


దృశ్యమాన, dRsyamAna
-adj.
--apparent; 


దృశ్యశ్రవణ, dRSyaSravaNa
-adj.
--audio-visual; 


దృశా, dRuSA
- adj.
-- optical;


దృష్టాంతం, dRshTAMtaM
-n.
--(1) example; illustration; 
--(2) proof; evidence;


దృష్ట్యా, dRshTyA
-adv.
--from the point of view of;


దృష్టి, dRshTi
-n. 
-- (1) vision; sight; (2) [astrology] aspect; refers to the mathematical angles that planets, the Sun, and the Moon make to one another in a birth chart. 
---దివ్యదృష్టి =  clairvoyance; extrasensory perception; sixth sense;
---దూరదృష్టి, = (1) long-sightedness; ability to see objects at a distance; (2) foresight.


దెప్పు, deppu
-v. t.
--taunt; gibe; ridicule; jeer;
-- దెప్పుడు మాటలు అంటే తప్పుని ఎట్టి చూపిస్తూ వెటకారంగా మాట్లాడటం;


దెబ్బ, debba
-n.
--injury; blow; stroke;


దెబ్బలాట, debbalATa
-n.
--fight; possibly causing injury;


దేకు, dEku
-v. i.
--slide on the posterior; slide while squatting; scoot; 


దేబె, dEbe
-n.
--wretched; miserable; 


దేవకాంచనం, dEvakAMcanaM
-n.
--[bot.] ''Bauhinia purpurea''; 
--గండకీ వృక్షం శాస్త్రీయ నామం ''Bauhinia variegata''.


దేవకుసుమం, dEvakusumaM
- n.
-- Carnation; Rosy Pink; Rainbow Pink; [bot.] ''Dianthus chinensis'' of the Caryophyllaceae family;  
-- గ్రీకు భాషలో డైయాంథస్ అంటే 'దేవుని పువ్వు' అని అర్థం. గ్రీకుల దేవదేవుడు జూస్ (Zeus) కి ఇదెంతో ఇష్టమయినదనే నమ్మకం కారణంగా  ఈ మొక్కను అందరూ ఎంతో పవిత్రమైనదిగా భావించేవారు. చినెన్సిస్ అంటే 'చైనాకు చెందినది' అని అర్థం. కారియోఫిల్లస్ అంటే 'లవంగమొక్క ఆకులవంటీ అని. 


దేవగన్నేరు, dEvagannEru
-n.
--a tree, native to tropical America; [bot.] ''Plumeria acuminata''; 


దేవగ్రహం, dEvagrahaM 
- n.
-- &quot;devine&quot; planet;
-- జ్యోతిషంలో గ్రహాలను దేవ గ్రహాలు (సూర్యుడు, చంద్రుడు, కుజుడు, గురుడు), రాక్షస గ్రహాలు (శుక్రుడు, శని, రాహువు, కేతువు) అని రెండు వర్గాలుగా విభజిస్తారు. బుధుడు సందర్భాన్ని బట్టి మారుతుంటాడు. సాధారణంగా ఒకే వర్గానికి చెందిన గ్రహాలు ఒకరికొకరు మిత్రులు అవుతారు. ఎదుటి వర్గానికి చెందిన గ్రహాలు శత్రువులు అవుతారు.


దేవత, dEvata
-n. f.
--goddess; deity; divinity;
-- దేవతలు ' దివ్య' అనే పదం నుండి వచ్చింది. దివ్య' అంటే 'ప్రకాశవంతమయిన' అని అర్ధం; దేవతలు అనగా ప్రకాశవంతమయిన లేదా తెల్లని ఛాయ కలిగిన శరీరం కలవారు; 'నరకం' అంటే 'చీకటి,అంధకారం; 'నలుపు రంగు శరీరవర్ణం' కలవారు నివసించే ప్రాంతాలే 'నరకం';


దేవదారు, dEvadAru
-n.
--deodar; Himalayan cedar; pine; fir; [bot.] ''Pinus longifolia; Cedrus deodara''; (lit.) దేవ = heavenly; దరు = tree; thus named probably because it grows at higher altitudes and therefore closer to heaven; [Sans.] భద్రకం; భద్రదారువు; see also pine; fir;


దేవమాతృకం, dEvamAtRkaM
-n.
--unirrigated land; agricultural land dependent on rainfall; 


దేవర, dEvara
-n. m.
--god; lord; boss; king;


దేవరన్యాయం, dEvaranyAyaM
-n.
--(lit.) the law for the kings; this ancient law, prevalant in Mahabharata time, allowed the wife of a childless king to mate with another person approved by her husband in order to continue the lineage.


దేవరాతం, dEvarAtaM
-n.
--sluice from a tank; drainage hole; 


దేవస్వం, dEvasvaM
-n.
--temple property;


దేవస్థానం, dEvasthAnaM
-n.
--(1) temple; 
--(2) board of trustees appointed to administer a temple and its endowments;


దేవాదాయం, dEvAdAyaM
-n.
--(1) endowment; endowment made to a temple; 
--(2) income from temple endowments;


దేవాలయం, dEvAlayaM
-n.
--temple;


దేవిడీ, dEviDI
-n.
--palace gate; 


దేవు, dEvu
-v. t.
--levigate; rinse; 


దేవుడు, dEvuDu
-n.
--god; deity; 
-- దేవుడు మనిషి రూపం లో ఉండడు, దివ్ అంటే ప్రకాశించేది అని అర్ధం. అది ఒక శక్తిస్వరూపం పామరులు అర్ధం చేసుకోవటానికి దానికి ఒక రూపాన్ని ఇచ్చారు. బ్రహ్మ దేవుడు అంటే ఈ సృష్టిని నిర్మించే శక్తి స్వరూపం. సృష్టిని నిర్మించాలంటే నిర్మించే జ్ఞానం ఉండాలి. జ్ఞానానికి ఆది దేవత సరస్వతి;
--(Note) Hyper-correction అంటే దురతిసవరణ. సరిగా పలకాలన్న మిషతో లేని శబ్దపరిణామాన్ని తీసుకురావడం. ఉదా: మామిడి &gt; మావిడి; మామయ్య &gt; మావయ్య; అవుతుంది. కాని చెవుడు &gt; (hyper-correction) చెముడు; దేవుడు &gt; (hyper-correction) దేముడు గా పలకడం తప్పు; ఇక్కడ చెవుడు, దేవుడు అన్నవే సరైన ఉచ్చారణలు. కానీ, 'మావిడి' అన్నదానికి సరైన ఉచ్చారణ 'మామిడి' కాబట్టి, 'దేముడు' కూడా 'దేవుడు' అన్న పదానికి సరైన ఉచ్చారణ అన్న భ్రమతో 'దేముడు' అని పలకడం దురతిసవరణ.


దేవేరి, dEvEri
-n. f.
--goddess; boss; wife of boss; wife;


దేశం, dESaM
-n.
--country; a region in a country;
---స్వదేశం = native country.
---విదేశం = foreign country.


దేశ, dESa
-adj. pref. 
--space;


దేశకాలం, dESakAlaM
-n.
--space-time;


దేశకాలాలు, dESakAlAlu
-n. pl.
--time and place. 


దేశద్రోహం, dESadrOhaM
-n.
--treason; sedition;


దేశద్రోహి, dESadrOhi
-n.
--traitor; (ant.) దేశభక్తుడు;


దేశపటం, dESapaTaM
-n.
--map; 


దేశభక్తి, dESabhakti
-n.
--patriotism;


దేశవాళీ, dESavALI
-adj.
--(1) indigenous; local; native; home-spun; 
--(2) grown without fertilizers or pesticides; organically grown;


దేశీ, dESI
-adj.
--native; local;


దేహం, dEhaM
-n.
--(1) body; 
--(2) hardware;


దేహి, dEhi
-n.
--(1) soul; the one who owns the body; 
--(2) software;


ద్వేషం, dvEshaM
-n.
--hatred;


ద్రేక్కాణం, drEkkANaM
- n.
-- [astro.] one-third of a zodiacal sign; 10 degrees of a full circle; 


దైత్యులు, daityulu
-n. pl.
--the children of Diti, a wife of Kashyapa; Hiranyakasipa and Hiranyaksha are the first in this clan; a sect of cruel people depicted in Indian legends; (ety.) children of Diti;
-- దైత్యులు దెవతల యొక్క దాయాదులు. దైత్యులు కాశ్యప ప్రజాపతి యొక్క, దక్షుని పెద్ద కుమార్తె దితి యొక్క సంతానం. అయితే దేవతలు కాశ్యప ముని మరియు దక్షుని 2వ కుమార్తె అదితి (దితి కంటే చిన్నది) సంతానం. 
-- దైత్యుడు మరియు రాక్షసుడు రెండు వేర్వేరు జాతులు. శుక్రాచార్యుడు దైత్యులతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు, రాక్షసులతో కాదు. అందుకే ఆయనను రాక్షస గురువు అని కాకుండా “దైత్య గురువు” అంటారు. 


దైవజ్ఞుడు, daivaj~nuDu
-n. m.
--astrologer; fortune teller; 


దైనిక, dainika
-adj.
--daily;


దైర్ఘ్యం, dairghyaM
-n.
--length;
---తరంగ దైర్ఘ్యం = wavelength.


దైవం, daivaM
-n.
--God; deity; 


దైవజ్ఞుఁడు, daivaj~nuDu
- n.
-- an astrologer; 


దైవికం, daivikaM
-n.
--an act of God;


దైహిక, daihika
-adj.
--bodily; corporeal;


* '''ద్వైతం, dvaitaM''' 
- n. 
-- Dualistic philosophy expounded by Madhva; 
-- అనగా జీవాత్మ, పరమాత్మ వేర్వేరు; వీరు రెండు దండాలు కలిపి పట్టుకుంటారు. కనుక వీరిని ద్విదండి అంటారు; 


'''దొం - doM, దొ - do, దో - dO, ద్రో - drO, దౌ - dau'''


దొంగ, doMga
-adj.
--(1) false; imitation; 
--(2) stolen;
---దొంగరక్తం = imitation blood; blood-like substance used in plays.
---దొంగసరుకు = stolen goods.
-n.
--thief; robber;


దొంగ అరటి, doMga araTi
- n.
-- False Bird of Paradise; [bot.] ''Heliconia rostrata'' of the Heliconiaceae family; 
-- దక్షిణ అమెరికా లోని పెరు, బోలీవియా, కొలంబియా మొదలైన దేశాలలో ఈ మొక్కలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి; దీనిని భారతదేశపు ఉద్యానవనాలలోనూ పెంచుతున్నారు; ఈ మొక్క పూల గెల కిందికి వేలాడే అరటి పువ్వు గెలను తలపింపజేస్తుంది; పూలు మాత్రం కిందికి వేలాడకుండా నిటారుగా పైకి తిరిగి ఉంటాయి; ఆ పూల దొప్పలలో నిలిచే వాన నీటిని పక్షులు, కీటకాలు తాగుతాయి;


దొంగచాటుగా, doMgacATugA
-adv.
--underhandedly; furtively; in a clandestine manner;


దొంగచూపులు, doMgacUpulu
-n. pl. 
--furtive glances; 


దొంగతనం, doMgatanaM
-n.
--thievery; theft; pilferage; robbery; larceny;


దొంగరవాణా, doMgaravAnA
-n.
--smuggling;


దొంగేరు, doMgEru     %e2t
-n.
--ephemeral stream; wadi; a river that flows only when there is a rain and dries up soon after;


దొండ, doMDa
-n.
--ivy gourd; little gourd; baby watermelon; bryonia fruit; [bot.] ''Bryonia grandis;'' ''Coccinia indica; Coccinia grandis; Coccinia cardifolia;'' a vine belonging to the Cucurbitaceae family; కాక్సీనియస్ అంటే రక్తవర్ణపు; గ్రాండిస్ అంటే పెద్ద లేక ఆకర్షణీయమైన అని అర్థం; కార్డిఫోలియా అంటే హృదయాకారపు ఆకులు కలది అని అర్థం; 
--- ఆదొండ = ఆకు + దొండ = [bot.] ''Capparis zeylanicum'' of the Capparidaceae family;
--- కాకిదొండ = అవ్వగూద = [bot.] ''Trichosanthes palmata'' of the Cucurbitaceae family;
---చేదు దొండ = పిచ్చి దొండ = [bot.] ''Bryonia ambelleta;''
-- దేశవాళీ లేదా చిన్న దొండ లేదా నైజాక దొండ; బొబ్బిలి దొండ; ఆర దొండ; పాము దొండ; జయపూరు దొండ; తియ్య దొండ లేదా  కూర దొండ లేదా మంచి దొండ;
-- [Sans.] 


దొంతర, doMtara
-n.
--stack; pile; (rel.) పోగు;


దొగ్గలి, doggali
-n.
--chick weed; broad-leaved thorny dock; [bot.] ''Amaranthus polygamus'' Linn.
-- also దొగ్గలి కూర; ముళ్ళతోటకూర; రక్తబాష్పము;


దొడ్డ, doDDA
-adj.
--big; large; respectful; 


దొడ్డి, doDDi
-n.
--(1) yard; back-yard; 
--(2) cattle shed; pen; 
--(3) stool; feces;


దొడ్డికాళ్లు, doDDikALLu
-n.
--bow legs;


దొడ్డిదోవ, doDDidOva
-n. 
--[idiom] back-door; informal; not through proper channels;  


దొన్నె, donne     %e2t
-n.
--small cup; cup made of leaves by folding up the leaves and stitching them with thin splinters;
---చిళ్లదొన్నె = porcelain crucible.


దొప్ప, doppa
-n.
--small cup; small leaf-cup; crucible; small boat;


దొబ్బ, dobba
-n.
--clot of blood; puddle of blood; 


దొమ్మ, domma
-n.
--anthrax; దొమ్మతెగులు;


దొమ్మడోలు, dommaDOlu
-n.
-- groundcherries; Ashvagandha; Indian ginseng; [bot.] ''Physalis flexuosa'';


దొమ్మీ, dommI
-n.
--riot; pandemonium;


దొరుకు, doruku
-v. i.
--be found; be available;


దొర్లించు, dorliMcu
-v. t.
--roll; to cause to roll; to cause to pass;


దొర్లు, dorlu
-v. i.
--roll; turn up;


దోచు, dOcu
-v. t.
--loot; plunder; rob; exploit;


దోనె, dOne
-n.
--raft; wooden raft;


దోపిడీ, dOpiDi
-n.
--plunder; robbery; exploitation; 


దోపు, dOpu
-v. t.
--insert; push; tuck in; 


దోబూచులాట, dObUculATa
-n. 
--the game of pee-ka-boo; a game played with babies and young children, in which you hide your face and say, again and again, “peek-a-boo”;


దోమ, dOma
-n.
--mosquito;
-- దాదాపు 3000 species దోమలు గుర్తింప బడ్డాయి. ఇందులో 3 రకాల దోమలు, ఏడిస్ (Aedis), కులెక్స్ (Culex) మరియు అనోఫిలుస్ (Anpohelus) తెగలు మాత్రము రోగ కారకులు. ఇన్ని రకాల దోమలలో కొన్ని నిశాచరులు (nocturnal). వీటికి దీపం పడదు. కానీ కొన్ని అన్ని వేళలా తిరుగుతాయి.
---సాదా దోమ = ordinary house mosquito; [bio.] ''Culex albopictus.''
---మలేరియా దోమ = [bio.] ''Anopheles albopictus''.
---గండు దోమ = tiger mosquito; [bio.] ''Aedes albopictus.''
--- డెంగీ దోమ = &quot;Aedes Aegypti&quot; అనే అడ దోమ; 

దోమకాటు, dOmakATu
-n.
--mosquito bite;


దోమతెర, dOmatera
-n.
--mosquito netting; a fabric made out of stiff cotton guage with about 6 meshes per centimeter;


దోమలమందు, dOmalamaMdu
-n.
--mosquitocide; insecticide that kills mosquitoes;


దోరంగి, dOraMgi
-n.
--two-colored;


దోరగా, dOragA
-adv.
--moderately;
---దోరగా పండిన = moderately ripe.
---దోరగా వేగిన = moderately roasted.


దోవ, dOva
-n.
--path; way; road; 


దోవతి, dOvati
-n.
--piece of cloth worn by men as the lower garment;


దోషం, dOshaM
-n.
--error; fault; flaw; defect; deficiency;


దోషి, dOshi
-n.
--person at fault; guilty person;


దోసకాయ, dosakAya
-n.
--cucumber; [bot.] ''Cucumis sativus;''
-- దేశవాళీ దోస; నక్క దోస (చిన్న కాయలు); ములు దోస; పందిరి దోస; బుడెం దోస లేదా కీర దోసకాయ;


దోశె, dOSe
-n.
--Indian pancake; a thin crepe; 


దోహదం, dOhadaM
-n.
--(1) contribution; causative factor; 
--(2) physical support; 
--(3) moral support;


ద్యోతకం, dyOtakaM
-adj.
--illuminating; showing; conveying;


ద్రోహం, drOhaM
-n.
--betrayal; treachery;


ద్రోహి, drOhi
-n.
--cheater; traitor;
---దేశద్రోహి = traitor.


దౌత్యం, dautyaM
-n.
--diplomacy; 


దౌత్యవర్గం, dautyavargaM
-n.
--diplomatic corps; 


దౌత్యాలయం, dautyAlayaM
-n.
--embassy;


దౌర్భాగ్యం, daurbhAgyaM
-n.
--misfortune; bad luck;


దౌహిత్రి, dauhitri
-n. f.
--grand daughter; daughter’s daughter;


దౌహిత్రుడు, dauhitruDu
-n. m.
--grand son; daughter’s son;
&lt;/poem&gt;

==Part 3: ధ - dha==
&lt;poem&gt;

ధగధగ, dhagadhaga
-adj.
--onomatopoeia for iridescence or glitter;


ధనం, dhanaM
-n.
--money; wealth; 


ధన, dhana
-adj.
--positive; plus;
---ధన విద్యుత్తు = positive electricity.
---ధనావేశం = positive charge.


ధనధన, dhanadhana
-adj.
--onomatopoeia for banging with feet;


ధనధ్రువం dhanadhruvaM
-n.
--positive pole; anode;


ధనవంతుడు, dhanavaMtuDu
-n. m.
--rich person; 
-- (ant.) దరిద్రుడు;


ధనవంతురాలు, dhanavaMturAlu
-n. f.
--rich person; 
-- (ant.) దరిద్రురాలు;


ధనసంఖ్య, dhanasaMkhya
-n.
--positive number;


ధనసంబంధ, dhanasaMbaMdha
-adj.
--pecuniary; related to money;


ధనస్వామ్యం, dhanasvAmyaM
-n.
--plutocracy; government by the wealthy; 


ధనాభావం, dhanAbhAvaM
-adj. 
--resource-short; impecuniary;


ధన్యత, dhanyata
-n.
--good fortune; blessedness; 


ధన్యవాదం, dhanyavAdaM
-n.
--thanks; a word expressing thanks or gratitude;


ధనికుడు, dhanikuDu
-n. m.
--rich person; 
-- (ant.) దరిద్రుడు;


ధనియాలు, dhaniyAlu
-n.
--coriander seeds; [bot.] Coriandrum sativum;
--కొత్తిమీర = coriander plant; 
-- [Sans.] ధాన్యకం; దానకం; ధాన్యం; ధానీ; ధానేయకం; కుస్తుంభరీ; 


ధనిష్ఠ, dhaniShTha                
-n.
--(1) Delta Capricorni; Deneb Algeidi; Yoga tara of the 23rd  lunar mansion; located in the constellation Capricorn; 
--(2) The 23rd of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; 


ధనుర్వాతం, dhanurvAtaM
-n.
--tetanus;


ధనుస్సు, dhanussu
-n.
--(1) bow; 
--(2) Sagittarius;


ధనూరాసి, dhanUrAsi
-n.
--Sagittarius; a sign of the Zodiac;


ధమని, dhamani
-n.
--artery; any vessel that carries blood away from the heart;


ధమనిక, dhamanika
-n. 
--arteriole; an artery with a small diameter;


ధర, dhara
-n.
--(1) price; cost; (rel.) విలువ; 
--(2) short for ధరణి;


ధరణి, dharaNi
-n.
--Earth;


ధరణిపతి, dharaNipati
-n.
--king; (lit.) lord of the land;


ధరవరలు, dharavaralu  
- n  
-- upper limit to a price; Maximum retail prices; 
-- ధరల యొక్క పై హద్దులు;


ధర్మం, dharmaM
-n.
--(1) property; 
--(2) justice; law; 
--(3) tradition; 
--(4) duty;
-- (5) one's path in life, the fulfillment of which leads to a higher state of consciousness; 
-- ఉదయం కన్ను తెరిచింది మొదలు రాత్రి నిద్రపోయే వరకూ ఎలా ప్రవర్తించాలో, ఎలా మాట్లాడాలో, భుజించాలో, సంసారం చెయ్యాలో, నిద్రించాలో, వగైరా బోధించేది ధర్మం; 
---వృత్తిధర్మం = professional duty.
---సామాన్యధర్మం = common law.


ధర్మకర్త, dharmakarta
-n.
--trustee; 


ధర్మదానం, dharmadAnaM
-n.
--charity;


ధర్మాదాయం, dharmAdAyaM
-n.
--income accruing to a charitable trust; endowment;


ధర్మధార, dharmadhAra
-n.
--cease-fire;


ధర్మనిధి, dharmanidhi
-n.
--charitable trust;


ధర్మపత్ని, dharmapatni
-n.
--legally married wife;


ధర్మపన్నాలు, dharmapannAlu
-n. pl.
--maxims of duty and morality;


ధర్మవడ్డీ, dharmavaDDI
- n.
-- an annual interest rate of one percent; that is, a principal of Rs 100/ held for one year yields an interest of one rupee; this is practically a &quot;no interest&quot; rate transaction;
-- పాత కాలంలో సామాన్య ప్రజలలో వాడుకలో ఉన్న న్యాయమైన వడ్డీ రేటు ఇది;


ధర్మసంస్థ, dharmasaMstha
-n.
--charitable organization;


ధర్మసందేహం, dharmasaMdEhaM
-n.
--[idiom] a minor doubt;


ధరావతు, dharAvatu
-n.
--deposit; earnest money; ante;


ధరించు, dhariMcu
-v. t.
--wear; put on; 


ధర్మి, dharmi
-n.
--type of acting;
---లోకధర్మి = realistic acting; natural acting.
---నాట్యధర్మి = conventional acting, that is, acting following prevailing stage conventions.


ధర్మోపదేశం, dharmOpadESaM
-n.
--sermon;


ధవళం, dhavaLaM
-n.
--white;


ధ్వజం, dhvajaM
- n. 
-- pole; flagpole;


ధ్వజభంగం, dhvajabhaMgaM
- n.
-- impotence; inability of the penis to stay erect;


ధ్వన్యనుకరణ, dhvanyanukaraNa
-n.
--[ling.] onomatopoeia; 


ధ్వనించు, dhvaniMcu
-v. i.
--imply; sound like; 


ధ్వని, dhvani
-n.
--sound;
---అతిధ్వని = ultrasound.
---ప్రతిధ్వని = resound; echo.


ధాతుమలం, dhAtumalaM
-n.
--slag; the scum that floats on molten metal;


ధాతువు, dhAtuvu
-n.
--(1) element; chemical element; మూలకం ; 
--(2) [gram.] etymon; root; source; verb stem;


ధాతుసాధన, dhAtusAdhana
-n.
--metallurgy; 


ధాన్యం, dhAnyaM
-n.
--(1) grain; 
--(2) rice paddy; unhusked rice;
-- నవధాన్యాలు = వడ్లు, యవలు, మినుములు, పెసలు, గోధుమలు, నువ్వులు, అనుములు, శనగలు, ఉలవలు; 
-- దశ గ్రామ్య ధాన్యాలు = వడ్లు, యవలు, మినుములు, మసూర్ పప్పు, గోధుమలు, నువ్వులు, సన్న ఆవాలు, ప్రియంవద, కందులు, ఉలవలు; 


ధార, dhAra
-n.
--stream; continuous flow of a liquid, as the flow from a faucet;


ధారణ, dhAraNa
-n.
--concentration; memory; memorization; ability to recall; concentration of the mind on an item continuously for a period of 12 seconds (according to Yoga Sutra); 


ధారాదత్తం చేయు, dhArAdattaM cEyu
-v. i.
--give away with all rights and privileges;


ధారావాహిక, dhArAvAhika
-n.
--a serial in media, primarily in print media; 


ధారాళం, dhArALaM
-n.
--unimpeded; free flowing; fluent; 


ధారి, dhAri
-suff.
--wearer; one who wears the object indicated by the root word;
---ఖడ్గధారి = sword-wearer.
---కిరీటధారి = crown-wearer.


ధార్మిక, dhArmika
-adj.
--moral; righteous;
-suff.
--having the property of;


ధార్మికుడు, dhArmikuDu
-n. m.
--good man; virtuous man; 


ధావనం, dhAvanaM
-n.
--washing; brushing; scrubbing; cleansing; 


ధావన చూర్ణం, dhAvana cUrnaM
-n.
--cleaning powder;


ధావన ఖమీరం, dhAvana khamIraM
-n.
--cleaning paste;


ధావని, dhAvani
-n.
--(1) brush; 
--(2) washer; scrubber; washing machine;


ధాష్టీకం, dhAshTIkaM
-n.
--domineering attitude; browbeating;


ధ్యానం, dhAnaM
-n.
--concentration of the mind on an item continuously for a period of 12 x 12 seconds = 2 minutes 24 seconds (according to Yoga Sutra); the focusing of attention on one particular spiritual idea in continuous meditation; 


ధిక్కరించు, dhikkariMcu
-v. i.
--flout; disregard; defy;


ధిషణ, dhishaNa
-n.
--wisdom; confidence;


ధిషణాహంకారం, dhishaNAhaMkAraM
-n.
--ego coming from confidence in one's own intellect or wisdom;


ధీ, dhI
-n.
--intellect;


ధీమతి, dhImati
-n.
--scholar; wise person;


ధీమా, dhImA
-n.
--self-assurance; self-confidence;


ధీర, dhIra
-n. f.
--heroine; brave woman;


ధీరుడు, dhIruDu
-n. m.
--brave man; hero;


ధీశాలి, dhISAli
-n.
--intellectual;


ధుని, dhuni
-n.
--stream; river;


ధుమధుమ, dhumadhuma
-adj.
--onomatopoeia for fuming with anger;


ధురంధరుడు, dhuraMdharuDu
-n. m.
--one who bears a burden; responsible man; 


ధుర, dhura
-n.
--burden; 


ధృతి, dhRuti
- n.
-- essential oil;


ధ్రువం, dhruvaM
-n.
--pole;
---దక్షిణ ధ్రువం = south pole.
---అయస్కాంత ధ్రువం = magnetic pole.


ధ్రువ, dhruva
-adj.
--fixed; steady; immobile;


ధ్రువతార, dhruvatAra
-n.
--Polestar; Polaris; Steering Star; Ship Star; Stella Maris; this is the Pole Star for the northern hemisphere only; There is no such star for the southern hemisphere;


ధ్రువపరచు, dhruvaparacu
-v. t.
--assert; confirm; ratify;


ధ్రువయష్టి, dhruvayashti
-n.
--polar axis; the axis pointing toward the Polestar;


ధ్రువీకరణ, dhruvIkaraNa
- n.
- ratification; confirmation;


ధూపం, dhUpaM
- n.
-- smoke from burning ''SaambraNi'' (a resin); smoke produced by incense stick; smoke for fumigation;


ధూమం, dhUmaM
-n.
--smoke; fume;


ధూమకేతువు, dhUmakEtuvu
-n.
--comet; (lit.) one with a smoky tail;


ధూమపానం, dhUmapAnaM
-n.
--smoking;


ధూమశకటం, dhUmaSakaTaM
-n.
--locomotive; train;


ధూర్తదేశం, dhUrtadESaM
- n.
-- rogue nation;


ధూర్తుడు, dhUrtuDu
- n.
-- rogue;


ధూళి, dhULi
-n.
--dust; dust raised into the air;


ధూళి, దూగర, dhULi, dUgara
-n.
--dust and cobwebs; 


ధూసరం, dhUsaraM
-n.
--(1) dust; 
--(2) gray; grey; dust color;


ధృతి, dhRti
-n.
--(1) speed; 
--(2) courage; 
--(3) happiness;


ధృతిగతి, dhRtigati
-n.
--velocity; velocity indicates speed and the direction of travel;


ధైర్యం, dhairyaM
- n.
-- courage; bravery;
--- మొండి ధైర్యం = chutzpa; supreme self-confidence; gall
--- మనో స్థైర్యం = firmness = steadiness; steadfastness; 


ధోతీ, dhOtI
-n.
-- a piece of cloth worn by men as the lower garment;


ధోరణి, dhOraNi
-n.
--manner; attitude; style;


ధ్యేయం, dhyEyaM
-n.
--goal; aim;


&lt;/poem&gt;


|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]</text>
      <sha1>8qfv4p85ot1bd67f4sdnuislqvyvhp3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>39295</id>
      <parentid>39294</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T23:43:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Part 3: ధ - dha */</comment>
      <origin>39295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94908" sha1="732tcy73glhuqejdntrmi19xjtqs4kp" xml:space="preserve">
=నిఘంటువు=

* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout. 
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.

16 March 2016.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;


==Part 1: దం- daM==
&lt;poem&gt;

దంచు, daMcu
-v. t.
--hull; pound; pestel;


దంట, daMTa
-n.
--rival; competitor; 


దంటతనం, daMTatanaM
-n.
--rivalry; 


దంటు, daMTu
-n.
--stalk of a non-woody plant;


దండం, daMDaM
-n.
--(1) stick; staff; beam; 
--(2) punishment; 
--(3) salutation; the act of joining two hands while praying, greeting, or offering respect; 


దండ, daMDa
-n.
--(1) garland; lei; 
--(2) wreath; 
--(3) chain; necklace; 
--(4) arm muscle; 
--(5) prop; support;


దండకవిలె, daMDakavile      %e2t
-n.
--archive, record book; register;


దండయాత్ర, daMDayAtra
-n.
--(1) campaign; expedition; 
--(2) invasion; raid; (lit.) pilgrimage with sticks; this suggests that fighting a war was considered a sacred duty, a pilgrimage;


దండించు, daMDiM
-v. t.
--(1) punish; (esp.) with a stick; 
--(2) [chem.] polymerize; the act of stringing together many monomers as a chain to create a polymer; (ety.) దండ conveys the concept of joining together; be they hands, flowers or monomers;


దండిగా, daMDigA
-adv.
--plentifully; abundantly;


దండీలు, daMDIlu
-n. pl.
--pushups; a type of physical exercise;


దండు, daMDu
-n.
--swarm; group; gang; army;
---మిడతల దండు = swarm of locusts.
---కోతుల దండు = group of monkeys.
-v. t.
-- collect; beg;


దండుగ, daMDuga
-n.
--waste;


దండెం, daMDeM
-n.
--clothesline; rope or long rod usied as a clothesline; 


దండెత్తు, daMDettu
-v. t.
--invade; raid; attack;


దండోరా, daMDOrA
-n.
--a public announcement; an announcement made by a person as he goes around the town beating a drum;


దంతం, daMtaM
-n.
--(1) tooth; molar; 
--(2) tusk; 
--(3) ivory;


దంతకాష్టం, daMtakAshTaM
-n.
--twig for cleaning teeth; toothbrush;


దంతధావనం, daMtadhAvanaM
-n.
--cleaning ones teeth; brushing of the teeth;


దంతమార్జని, daMtamArjani
-n.
--toothbrush;


దంతమూలీయ, daMtamUlIya
-adj.
--[phonetics] alveolar; Alveolar consonants are articulated with the tongue against or close to the superior alveolar ridge, which is called that because it contains the alveoli of the upper teeth;


దంతవిశారద, daMtaviSArada
-n.
--dentist;


దంతవైద్యుడు, daMtavaidyuDu
-n. m.
--dentist; దంతవిశారద is independent of the gender of the dentist;


దంత ధావన చూర్ణం, daMta dhAvana cUrnaM
-n.
--toothpowder;


దంత ధావన ఖమీరం, daMta dhAvana khamIraM
-n.
--toothpaste;


దంత్య, daMtya
-adj.
--[phonetics] dental;


దంత్యములు, daMtyamulu
-n. pl.
--[phonetics] dentals; sounds formed by placing the tip of the tongue against or near the upper front teeth;


దంతాకార, daMtAkAra
-adj.
--[bot.] dentate;


దంతి,  daMti
- n.
--(1) elephant; 
--(2) a hill shrub; [bot.] ''Maytenus emarginata''; 


దంతెన, daMtena     
-n.
--rake; a toothed implement to turn sod, grass, dirt, etc.;


దంతోష్ఠ్యములు, daMtOshTyamulu
-n. pl.
--[phonetics] labio-dentals; the letter వ is an example;


దంపసాగు, daMpasAgu
-n.
--wet cultivation;


దంపు, daMpu
-v. t.
--pound; hull; pestel;


దంపుడు, daMpuDu
-adj.
--pounded (as opposed to milled); hulled;
---దంపుడు బియ్యం = pounded (as opposed to milled) rice; hulled paddy.


దంభ, daMbha
-adj.
--false; bogus;


దంభము, daMbhamu 
- n.
-- ego; egoism;


&lt;/poem&gt;

==Part 2: ద - da==
&lt;poem&gt;

దక్కను, dakkanu
-n.
--the Deccan plateau; the highland comprising the southern triangular part of India;


దక్కు, dakku
-v. i. 
--be available; (2) accrue; 


దక్షత, dakshata
-n.
--skill; dexterity; ability; competency; acumen; efficiency;


దక్షిణం, dakshiNaM
-n.
--(1) south; 
--(2) right-hand side; (note) The reason for this double meaning is that when you are facing East, the right side is south.


దక్షిణ, dakshiNa
-adj.
--southern; right-hand side; dextro; dextral; right-handed; (ant.) వామ;
---దక్షిణ శిలువ = Southern Cross; a prominent constellation visible from the southern hemisphere.
-n.
--a fee offered to a priest after a religious rite; see also సంభావన;


దక్షిణాయనాంతం, dakshiNAyanAMtam
-n.
--[astron.] winter solstice; the day on which the sun rises in the southernmost part of the sky before beginning the northward journey; December 22. This day has the shortest daylight in the northern hemisphere.


దక్షిణావర్త, dakshiNAvarta
-adj.
--clockwise; (ant.) వామావర్త;


దక్షిణోజు, dakshiNOju
-n.
--[chem.] dextrose; the right-handed sugar; this kind of naming is necessary if one wants to adhere to the Geneva convention in ending chemical names; according to this convention, the names of all sugars should end with the sound -ose; (ant.) వామోజు;


దగ్గర, daggara
-adj.
--near; close;


దగా, dagA
-n.
--deceit; fraud;


దగాకోరు, dagAkOru
-n.
--deceitful person; (rel.) పేుకోరు;


దగుల్భాజీ, dagulbhAjI
- n.
-- cheater; (ety.) [Farsi] దగల్ = cheat; బాజ్ = suffix for మంతుడు;


దగ్గు, daggu
-n.
--cough;
---అనుత్పాదక దగ్గు = non-productive cough; a cough that does not produce phlem.
---పొడి దగ్గు = non-productive cough; a cough that does not produce phlem.


దట్టంగా, daTTaMgA
-adv.
--densely; thickly;


దట్టించు, daTTiMcu
-v. t.
--ram; cram; tamp; to load;


దట్టి, daTTi
-n.
--cummerbund; a long piece of cloth used as a waistband;


దడ, daDa
-n.
--fibrillation; tremor; agitation; shaking;


దడదడ, daDadaDa
-adj.
--onomatopoeia for a fibrillating heart;


దడి, daDi
-n.
--fence or screen made with twigs and leaves;


దడిగోడ, daDigODa
-n.
--a wall constructed with twigs and sticks and then plastered with mud;


దడ్డు, daDDu
-adj.
--naked; 


దత్తం, dattaM
-n.
--datum; given item;


దత్తత, dattata
-n.
--adoption;


దత్తాంశం, dattAMSaM
-n.
--datum; given item; measured item; (ety.) దత్త + అంశం;


దత్తాంశలు, dattAMSalu
-n. pl.
--data; given or measured quantities;


దత్తాంశనిధి, dattaMSanidhi     
-n.
--database;


దత్తాఖానా, dattAkhAnA             
-n.
--data store; computer memory;


దద్దమ్మ, daddamma
-n.
--incompetent person; fool; simpleton; useless fellow; 


దద్దళం, daddaLaM 
-n. 
-- (1) a small temple built in the shape of a canopy with four pillars or posts supporting it; (2) A flat-roofed house;


దద్దురు, dadduru
-n.
--welt; spingles, a swelling of the skin as a result of insect bite or injury resulting from a beating;


దనియాలు, daniyAlu
-n.
--coriander seed;


దనుక, danuka
-adv.
--until; 


దన్ను, dannu
-n.
--support; prop; backing;


దన్నుదారు, dannudAru
-n.
--supporter; backer;


దప్పళం, dappaLaM
-n.
--a soup made of vegetables; 


దప్పిక, dappika
-n.
--thirst;


దబదబ, dabadaba
-adj.
--onomatopoeia for the sound of banging on a door;


దబ్బనం, dabbanaM
-n.
--bodkin; packing needle; fat, heavy-duty needle; 
-- దబ్బలం; కంఠాని కి పిడి ఉంటుంది కానీ &quot;కన్ను&quot; ఉండదు, కన్ను స్థానంలో చిన్న కొక్కెం ఉంటుంది;


దబ్బపండు, dabbapaMDu
-n.
--citron; buff; [bot.] ''Citrus medica'' of the Rutaceae family; 
-- మాదీఫలం; వృక్ష ప్రపంచంలో డజన్ల కొద్దీ రకాల దబ్బ జాతి వృక్షాలున్నాయి. పలు సంకర జాతులూ రూపొందించబడ్డాయి. మాదీఫలం కూడా కొద్దిపాటి తేడాలతో ఇవే లక్షణాలు కలిగి ఉంటుంది. నోటి అరుచి (Anorexia), పైత్యం, ఆకలి లేమి, తల తిప్పట వంటి వాటికి అద్భుతంగా పనిచేసే 'మాదీఫల రసాయనం' అనే ఆయుర్వేద ఔషధం మాదీఫలాల రసంతోనే తయారు చేస్తారు.


దబాయించు, dabAyiMcu
-v. t.
--(1) verbally browbeat, bully or domineer over; 
--(2) bluff; 


దఫా, daphA
-n.
--turn; instalment; time; occasion;


దమననీతి,  damananIti
- n.
- repression; divide and rule policy; 


దమ్మిడీ, dammiDI
-n. 
--pie; a small copper coin of the British era with a value of 1/12th of an anna or 1/192nd of a rupee;


దమ్ము, dammu
-n.
--(1) smoke; 
--(2) dare; 
--(3) holding the breath; 
--(4) puddling; wet plowing; plowing while there is water in the fields; 
--(5) mire; mud; slush;
---దమ్ముకొట్టి వస్తా = Iwill come after a smoke.
---దమ్ములుంటే రా = I dare you to come.
---దమ్ము సాగు = wet cultivation.


దయ, daya
-n.
--kindness; mercy; pity; piety; [ant.] నిర్దయ;


దయచెయ్యండి, dayaceyyaMDi
-inter.
--please do; a sarcastic way of asking someone to leave; a subtle change in the tone of the voice makes the distinction between &quot;come in&quot; and &quot;leave&quot;; This is an example of what is called &quot;శబ్దపల్లవం;&quot;
--- please come in = దయచేసి లోపలికి రాండి.
---please leave = దయచేసి వెళ్లండి.


దయచేసి, dayacEsi 
-advbl particle.
--please; if you may;


దయ్యం, dayyaM
-n.
--ghost; poltergeist; fiend;


దయ్యం పట్టింది, dayyaM paTTiMDi
-ph.
--possessed by a spirit;


దయ,  daya
- n.
-- kindness; the kindness one shows toward an acquaintance, a friend, or a relative;
-- see also  కరుణ = the kindness one shows toward a total stranger;


దయాళువు, dayALuvu
-n.
--kind person;


దరఖాస్తు, darakhAstu
-n.
--application; petition; memorandum;


దర్పం, darpaM
-n.
--pride; arrogance;


దర్పణం, darpaNaM
-n.
--mirror;


దర్పణ బింబం, darpaNa biMbaM
-n.
--mirror image;


దర్పణ సౌష్టవం, darpaNa saushTavaM
-n.
--mirror symmetry;


దర్భ, darbha
-n.
--sacred grass used in rituals; [bot.] ''Poa cynosuroides;'' [Sans.] శర;
-- హిందూ సాంప్రదాయాలలో చేసేటటువంటి ఎటువంటి కార్యక్రమానికైనా దర్భలు తప్పనిసరిగా వాడుతారు.అంతటి ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉన్న ఈ దర్భలను యాగాలు, హోమాలు, దేవతా ప్రతిష్టలకు, పిండ ప్రదానం చేసేటప్పుడు ఈ దర్భ లను వాడుతూ ఉంటారు;


దర్శకత్వం, darSakatvaM
-n.
--direction (of a film, play, etc.);


దర్శకుడు, darSakuDu
-n.
--director (of a film, play, etc.); one who shows the way; 
-- చూపించేవాడు; 


దర్శనాలు, darSanaalu 
- n. pl.
-- formal theories; 
-- మన జ్ఞాన సంపద లో నిరూపించలేనిది శృతి. అది ప్రమాణం అని తీసుకుంటే మిగితావి తెలుస్తాయి తప్ప అది నిరూపించటం సాధ్యం కాదు. ఉదాహరణకు, ఆత్మ ఉన్నది అని తర్కం చెయ్యవచ్చు కానీ ఆత్మ అస్తిత్వాన్ని నిరూపించలేము. అది వేదాదుల నుండి ప్రమాణంగా తీసుకోవలసినదే. శృతి ప్రమాణంగా ఒప్పుకునేవి, ఒప్పోకోనివీ అనేక సంప్రదాయాలు ఉన్నవి. వీటన్నిటికీ అవి నమ్మిన సిద్ధాంతం ఒకటి ఉంటుంది. అనగా దర్శనం. ప్రతి దర్శనాన్నీ, ఆధునిక విజ్ఞాన దృష్టిలో &quot;formal theory&quot; అనవచ్చు. ఇవి &quot;refutable&quot; గా ఉంటాయి. అనగా, వీటిని తర్కించి, విభేదించి, ఖండించవచ్చును. ఉదాహరణకు, సృష్టికి మూలం ఏమిటి, జడ చైతన్యాల సంబంధం ఏమిటి, బంధ మోక్షాలు ఎలా కలుగుతాయి, వంటి విషయాలు అన్ని దర్శనాలు వాటి వాటి సిద్ధాంతం చేసి నిరూపించే ప్రయత్నం చేస్తాయి. ఇతర సంప్రదాయాల వారు వాటిని ఖండిస్తారు, వీరు నిరూపిస్తారు. ఆలా నిరూపించలేని దర్శనాలు కాలక్రమాన అనుయాయులు లేకుండా పోతాయి. ప్రస్తుతం ఎక్కువ ప్రచారంలో ఆరు దర్శనాలు ఉన్నాయి. వాటిని షడ్దర్శనాలు అంటారు.  


దర్శని, darSani
-n.
--the instrument that is showing; 
-- చూపించేది; చూపించే పనిముట్టు; 
-- telescope = దూర దర్శని;


దర్శిని, darSini
-n.
--the item being seen; 
-- చూసేది; 


దర్జా, darjA
-n.
--status; good living; pompousness; display of status; 


దర్బారు, darbAru
-n.
--audience chamber of kings; 


దర్యాప్తు, daryAptu
-n.
--investigation; examination;


దరి, dari
-n.
--shore; bound; limit; 


దరిద్రం, daridraM
-n.
--poverty; dire poverty; 
-- (rel.) బీదరికం; పేదరికం; [ant.] ఐశ్వర్యం;


దరిదాపు, daridApu
-n.
--nearness; proximity;


దరిమిలా, darimilA
-adv.
--later; afterwards; subsequently; consequently; 
-- (ety.) పారశీకంలో దర్- అన్నది సప్తమీ విభక్తిని తెలిపే పూర్వప్రత్యయము (preposition). దాని అర్థం -అందు, -లోన. మియాన్- అంటే మధ్య, middle. దర్-మియాన్ అంటే మధ్యలో; ఏ కారణం చేతనో దర్-మియాన్ అన్నపదం తెలుగులో దర్-మిలా(న్) గా మారిపోయింది. అంతే కాక, ఆమధ్య కాలంలో అన్న అర్థం నుండి తదుపరి, పర్యవసానంగా అన్న అర్థవిపరిణామం కూడా జరిగింది; 


దర్వి, darvi              
-n.
--spoon; ladle;


దర్జీ, darjI
-n.
--tailor;


దల, dala
-suff.
--near; direction; in the state of;
---దిగుదల = downward; downstream.
---వాలుదల = slope.
---ఎగుదల = upward; upstream.
---మోపుదల = weight.
---కూడుదల = cooperation; help.


దళం, daLaM
-n.
--(1) petal; leaf; cluster of leaves; 
--(2) army; contingent;


దళవాయి, daLavAyi
-n.
--commander;


దళసరి, daLasari
-n.
--thickness;


దళిత, daLita
-adj.
-- downtrodden; depressed;


దళితవర్గం, daLitavargaM
-n.
-- downtrodden caste; untouchable caste; scheduled caste; 
-- M. K. Gandhi used the term హరిజనులు to refer to this group; Some objected to this term claiming that it has a Hindu flavor and coined the new term; 


దవట, davaTa
- n.
-- campfire;
-- చలిమంట;

 
దవనం, davanaM
-n.
--souther wood; fragrant herb; [bot.] ''Artemesia vulgaris; Artemesia silversiana; Artemesia persica''; all of the Compositae (sunflower) family;


దవ్వ, davva
-n.
--pith; medulla; the central soft part of plants such as banana; same as దూట;


దవాఖానా, davAkhAnA
-n.
--drug store; pharmacy; (lit.) a store of medicine;


దశ, daSa
-adj.
--ten;
-n.
--(1) stage; phase; 
--(2) state; condition; 
--(3) reign of a planet in astrology;


దశమంతుడు,  daSamaMtudu
- n.
-- lucky fellow; a person whose 'stars' are in proper places;
--- దశమంతుడికి దిశ దోషాలు ఉండవు = [idiom] A lucky fellow doesn't have to worry about bad omens.


దశమ, daSama
-adj.
--tenth;


దశమగ్రహం, daSamagrahaM
-n.
--[idiom] a derogatory term for a son-in-law, as in జామాతా దశమగ్రహః; (lit.) the tenth planet; (exp.) just as the planets control our fate, so does a son-in-law;


దశమి, daSami
-n.
--the tenth day of the lunar half-month;


దశాంశ, daSAMSa
-adj.
--[math.] decimal; to the base ten;
---దశాంశ అంకగణితం = decimal arithmetic.
---దశాంశ పద్ధతి = the decimal system.
---దశాంశ బిందువు = decimal point.
---దశాంశ పూరకం = decimal complement; If the sum of two decimal digits is ten, then those two digits are the decimal complements of each other. The decimal numbers 3 and 7 are complements of each other.


దశాబ్దం, daSAbdaM
-n.
--decade;


దశేను, daSEnu
-n.
--[chem.] decane; an alkane hydrocarbon with ten carbon atoms; C&lt;sub&gt;10&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;22&lt;/sub&gt; or CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;(CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;8&lt;/sub&gt;CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;; this is usually an ingredient in petrol (gasoline);


దష్టం, dashTaM
-adj.
--bitten;


దస్కం, daskaM
-n.
--ten; ten rupees; collective word for ten;


దస్తా, dastA
-n.
--(1) 24 foolscap papers; 
--(2) deck of cards as in పేకదస్తా;


దస్తావేజు, dastAvEju
-n.
--deed; a document containing the details of property transactions;


దస్త్రం, dastraM
-n.
--file; portfolio;


దస్తుశాస్త్రం, dastuSAstraM
-n.
--graphology; the (pseudo) science of analyzing handwriting;


దస్తూరి, dastUri
-n.
--handwriting; (esp.) the quality of handwriting;


దహనం, dahanaM
-n.
--(1) cumbustion; 
--(2) cremation;
---అంతర్‌దహన యంత్రం = internal combustion engine.
---దహన సంస్కారాలు = cremation and other final rites.


ద్రవం, dravaM
-n.
--liquid; fluid;


ద్రవపదార్థం, dravapadArthaM
-n.
--liquid substance;


ద్రవ్యం, dravyaM
-n.
--(1) [phy.] matter; substance; 
--(2) money;


ద్రవ్యరాసి, dravyarAsi
-n.
--[phy.] mass;


ద్రవ్యవేగం, dravyavEgaM
-n.
--[phy.] momentum;


ద్రవ్యోల్బణం, dravyOlbaNaM 
-n.
--[econ.] inflation;


ద్రవిడప్రాణాయామం, draviDapraaNaayaamaM
- n.
-- a round-about method of doing something; 
-- ఇది మరాఠీ పదబంధం, దీని అర్థం ఏదైనా సాధించడానికి ఒక చుట్టుతిరుగుడు మార్గంలో వెళ్లడం. అనవసరమైన శ్రమతో పనిచేయడం అని కూడా అర్థం చేసుకోవచ్చు.


ద్రవీభవన స్థానం dravIbhavana-sthAnaM
-n.
--[phy.] melting point;


ద్రష్ట, drashTa
-n.  
--(1) visionary; a teacher who can give deep insight into a subject;
ఉపాధ్యాయుడు, upAdhyAyuDu
-- ఉపాధ్యాయుడు = a teacher who imparts knowledge with information; 
-- అధ్యాపక = a teacher who gives information
-- ఆచార్య= a teacher who imparts skills
-- పండిత = a teacher who can give deep insight into a subject
--(2) spectator; onlooker;


ద్వంద్వం, dvaMdvaM
-n.
--couple; pair; two; 


ద్వంద్వయుద్ధం, dvaMdvayuddhaM
-n.
--duel; one-on-one combat;


ద్వంద్వసమాసం, dvaMdvasamAsaM
-n.
--[gram.] copulative compound;


'''దాం - dAM, దా - dA, ద్రా - drA, ద్వా - dvA'''


దాంపత్యం, dAMpatyaM
-n.
--wedlock; wedded life; matrimony; 


దా, dA
-inter.
--come!
-pref.
--left side; see also దాపల;
-- దా చెయ్యి, dA ceyyi
-n.
--left hand;


దాక, dAka
- n.
-- a wide-mouthed vessel;
- adv.
-- up to;


దాక, dAka
-n.
--wide-mouthed pot; a cooking vessel;
-prep.
--until;
---తెల్లారే దాక = until daybreak.
---వచ్చే దాక = until one comes.
---వెళ్ళే దాక = until one goes.


దాక్షిణ్యం, dAkshiNyaM
-n.
--compassion; mercy; kindness; 


దాఖలా, dAkhalA
-n.
--proof; verification;


దాఖలుచేయు, dAkhalucEyu,
-v. t.
--submit a document; present a document; same as  దఖలు చేయు; దఖలు పరచు;


దాగలి, dAgali
-n.
--anvil; 


దాచు, dAcu
-v.t.
--(1) hide; conceal; 
--(2) safekeep; preserve;


దాచెయ్యి, dAceyyi
-inter.
--hide it; store it away!


దాటించు, daaTinchu 
- v. t.
-- cross; to promote sexual intercourse in animals;
-- జంతువులను సంగమింపఁజేయు; 


దాటు, dATu
-v. t.
--skip; jump; cross; traverse;


దాడుగ,  dADuga
- n.
--a large forest tree; [bot.] ''Adina cordifolia''; 


దాణా, dANA
-n.
--animal feed; 


దాత, dAta
-n.
--donor; giver;


దాతృత్వం, dAtRutvaM
-n.
--generosity; 


దాదాపు, dAdApu
-adv.
--nearly; approximately; close to; almost; 


దానం, dAnaM
-n.
--donation; gift; something you give; 
-- (ant.)  దాయం; 


దానధర్మాలు, dAnadharmAlu
-n.
--charitable activities;


దానవులు, dAnavulu
-n. pl.
--the children of Danuvu, a wife of Kashyapa; a sect of bad people (like Vaataapi and Ilvala) depicted in Indian legends;  


దానాదీనా, dAnAdInA
-adv. 
--therefore; in conclusion; on the whole; 


దాని, dAni
-pron.
--genitive form of it or she or అది;


దానిని, dAnini
-pron.
--accusative of అది;


దానిమ్మ, dAnimma
-n.
--pomegranate; [bot.] ''Punica granatum'' of the Punicaceae family;


దాపల, dApala
-n.
--the left side; a word used to refer to the left side of a bullock cart; the port side as opposed to the starboard (right) side; near side; inside;


దాపలించు, dApaliMcu
-v. t.
--be in the proximity; pester;


దాపరికం, dAparikaM
-n.
--concealment; secretiveness; covertness;


దాపు, dApu
-n.
--proximity; neighborhood; nearness; vicinity;


దామాషా, dAmAshA
-n.
--proportion; share;


దాయం, dAyaM
-n.
--share; portion; the money that is to be divided; dividend; something you received; 
-- (ant.) దానం
--  సంప్రదాయం  is something good that was inherited such as a good tradition or custom; 


దాయ, dAya
-n.
--paternal cousin;


దాయాదులు, dAyAdulu
-n. pl.
--(1) paternal cousins; heirs; inheritors of a property among whom it is to be divided; (2) used often to convey enmity between paternal cousins for property rights;


దాయి, dAyi
-n.
--workbench; 


దాయిని, dAyini
-suff.
--giver;
---శక్తిదాయిని = giver of energy.


దారం, dAraM
-n.
--string; (rel.) పోగు = fiber, తాడు = rope, మోకు = cable; (def.) పోగుకి పురి ఎక్కిస్తే దారం అవుతుంది; పురి ఎక్కించిన దారాలతో తాడు పేనుతారు; పురి ఎక్కించడానినే పేనడం అని కూడ అంటారు;


దార్శనిక, dArSanika
-adj.
--philisophical; 


దార్శనికత, dArSanikata 
- n.
-- ability to visualize events and plan accordingly;
-- రాబోయే అవసరాలను ముందే ఊహించి తదనుగుణంగా ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకోవడం దార్శనికత ఔతుంది; ముందు చూపు; భవిష్యత్తు ప్రణాళికా సామర్థ్యం;


దార్శనికుడు, dArSanikuDu
-n.
--philisopher; visionary; 


దారి, dAri
-n.
--way; path; route;


దారికి వచ్చు, dAriki vaccu
-v. i.
--come into line; learn to behave;


దారు, dAru 
-stuff. 
--guard; protector;
---దుమ్‌దారు = rearguard; one who protects the rear end of a caravan.


దారు-నాదారు, dAru-nAdAru
-n.
--rich and poor; prince and pauper;


దారుణం, dAruNaM
-adj.
--horrible; terrible; atrocious;
-n.
--horror; terror;


దారుణంగా, dAruNaMgA
-adv.
--cruelly; horribly; harshly;


దారుతంతువులు, dArutaMtuvulu
-adv.
--wood fibers; 


దారుబక్షక, dArubakshaka
-adv.
--wood-eating;


దారువు, dAruvu
-n.
--wood;


దాలిగుంట, dAliguMTa
-n.
--a fire pit; an oven-like contraption made with cakes of dried dung as fuel; this device gives good heat at first and less and less heat as the dung-cakes are used up; this is ideal for slow cooking after an initial burst of heat;
--పొయ్యి; కుంపటి; అధిశ్రయిణి; అంతిక;


దాలియా,  dhAliyA
- n.
-- పొద్దుతిరుగుడు,చేమంతి వంటి  పూల మొక్క; [bot.] ''Dahlia pinnata'' of the Asteraceae family;


దాల్చినచెక్క, dAlcinacekka
-n.
--cinnamon; cinnamon bark; [bot.] ''Cinnamomum zeylanicum'';


దాళవా పంట, dALavA paMTa
-n.
--the second paddy crop; see also పునాస పంట;


దావ, dAva
-n.
--justice; fairness;


దావా, dAvA
-n.
--(1) lawsuit; 
--(2) lava; molten rock;


దావాగ్ని, dAvAgni
-n.
--forest fire;


దావానలం, dAvAnalaM
-n.
--(1) forest fire; 
--(2) holocaust;


దాశరథి, daasarathi 
- n.
-- Rama; (ety.) son of Dasaratha;


దాస్యం, dAsyaM
-n.
--servitude;


దాష్టీకం,  dAshTIkaM
- n.
--authoritative behavior; 


దాహం, dAhaM
-n.
--(1) thirst; 
--(2) pining; 
--(3) combustion; 


దాహక, dAhaka
-adj.
--caustic;


దాక్షిణ్యం, dAkshiNyaM;
- n.
-- civility; courtesy; conciliatory conduct; complaisance; feeling delicate; a reluctance to refuse a request or to wound another's feelings by not complying; 
-- మొగమాటం; మొహమాటం; 


ద్రావిడులు, draaviDulu 
- n.
-- పూర్వం తమిళనాడు (ద్రావిడ దేశం) నుండి ఆంధ్ర ప్రాంతానికి వలస వచ్చి ఇక్కడే స్థిరపడిపోయిన వైదిక బ్రాహ్మణులను ద్రావిడులు అంటారు. వీరు స్థిరపడిన ప్రాంతాలు, జనాభాను బట్టి విభాగాలుగా మారారు.
-- ఆరామ ద్రావిడులు, (Araama draaviDulu) = ఆంధ్రదేశానికి వచ్చి తోటలు, ఆరామాలు (ముఖ్యంగా కోనసీమ ప్రాంతంలోని తోటలు) ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాలలో స్థిరపడిన ద్రావిడ బ్రాహ్మణులు. వీరు వేద పండితులుగా, అర్చకులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
-- పెద్ద ద్రావిడులు, చిన్న ద్రావిడులు (pedda draaviDulu, chinna draaviDulu) = వీరు కూడా తమిళనాడు నుండి వలస వచ్చినవారే. జనాభా పరిమాణాన్ని బట్టి లేదా వారు వలస వచ్చిన కాల వలయాలను బట్టి, స్థానిక ఆచారాల కలయికను బట్టి పెద్ద ద్రావిడులు, చిన్న ద్రావిడులు అనే ఉపశాఖలుగా విడిపోయారు.


ద్వాదశాంశ, dvAdaSAMSa
-adj.
--duodecimal; related to the method of counting using twelve as a base, rather than ten; 


ద్వాదశి, dvAdaSi
-n.
--twelfth day of the lunar half-month;


ద్వాదశేను, dvAdaSEnu
-n.
--dodecane; a hydro-carbon with twelve carbon atoms in its molecular structure; C&lt;sub&gt;12&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;26&lt;/sub&gt;; 


ద్వాపరయుగం, dvAparayugaM
-n.
--the Age of Balance or Dvapar Yuga; according to Hindu belief, in Dvapara Yuga, perfection and imperfection are each balanced at 50%. Duration of Dvapara Yuga is 864,000 years; (ety.) Dvapara is related to duo of Latin and dva of Russian;


ద్వారం, dvAraM
-n.
--(1) entrance; 
--(2) gate; an electronic circuit used in computers to perform logical operations; 
--(3) portal; door;


ద్వారపాలకుడు, dvArapAlakuDu
-n.
--gate keeper; (lit.) ruler of the gate; ప్రతీహారి;


ద్వారబంధం, dvArabaMdhaM
-n.
--(1) door frame; lintel post of a door; 
--(2) threshold; గుమ్మం;


ద్వారేద్వారే, dvArEdvArE
-n.
--(1) portal-to-portal; 
--(2) door-to-door;
ద్రాక్ష, drAksha
-n.
--grape; [bot.] ''Vitis vinifera'';


ద్రాక్ష ఆకుల బెండ, drAksha Akula beMDa
-n.
--Grape-leaved Mallow; Tropical Fanleaf; Tropical Rosemallow; [bot.] ''Hibiscus vitifolius'', ''Fioria vitifolia, Kosteletzkya vitifolia'' of the Malvaceae family;
-- దీని ఆకులు ద్రాక్ష తీగ (Vitis vinifera) ఆకుల్లా ఉండే కారణంగా దీనికి విటిఫోలియా అనే పేరు వచ్చింది; విశాఖ జిల్లా నక్కపల్లి సమీపంలోని  అడ్డరోడ్డు జంక్షన్ నుంచి ఏటికొప్పాక వెళ్ళే మార్గంలో రోడ్డుకి ఇరువైపులా ఈ మొక్కలే విస్తారంగా కనిపిస్తాయి;
-- ఈ మొక్కల కాండంపైని బెరడులోని నారతో దృఢంగా ఉండే తాళ్ళు పేనతారు. ఆ తాళ్ళు లేత రంగులో మెరుస్తూ ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి. ఈ మొక్క ఆకులను పశువులు ఇష్టంగా తింటాయి.  ఈ ఆకుల పసరును పాలతో కలిపి తాగితే నీళ్ల విరేచనాలు కట్టుకుంటాయి. వేళ్ళ రసాన్ని తలకి రాసుకుంటే తలలోని పేలు నశిస్తాయి. వేళ్ళ కషాయాన్ని తాగితే స్త్రీల రక్త ప్రదర వ్యాధి (Menorrhagia- ఋతురక్తం అధికంగా స్రవించే ఎర్రబట్ట వ్యాధి) నశిస్తుంది. ఈ మొక్క వేళ్లపైని బెరడు రసం లోనికి ఇస్తే పచ్చ కామెర్లు, వాపులు, సుగర్ వ్యాధి వంటివి తగ్గుతాయి. 
                     

ద్రాక్ష తీగ, drAksha tIga
-n.
--grape vine;


ద్రాక్ష తోట, drAksha tOTa
-n.
--vineyard (విన్యర్‌డ్);


ద్రాక్ష రసం, drAksha rasaM
-n.
--grape juice;


ద్రాక్ష సారా, drAksha sArA
-n.
--grape wine;


ద్రాక్షారిష్టం, drAkshArisTaM
-n.
--extract of grapes; grape juice and sugar cooked on low fire until it jells;


ద్రావకం, drAvakaM
-n.
--caustic liquid; any concentrated and caustic substance like an acid or alkali;


ద్రావణం, drAvaNaM
-n.
--solution;


ద్రావణి, drAvaNi
-n.
--solvent;


ద్రావిడప్రాణాయామం, draaviDapraaNaayaamaM 
- n.
-- ద్రావిడ బ్రాహ్మణులు సంధ్యా వందనంలో ముక్కు పట్టుకొనే టపుడు చేయి వీపు వైపు నుంచి తిప్పి ముక్కు తాకుతారని, తెలుగు వారు సూటిగా చేతితో నాసికను తాకుతారని ఒక వాడుక. సూటిగా వెళ్ళవలసిచోట అలా కాక, డొంకతిరుగుడుగా వెళ్లడాన్ని ద్రావిడ ప్రాణాయామం అని అంటారు; 


ద్రావిడులు, drAviDulu
-n. pl.
--(1) Dravidians; (ety.) దు + గతౌ = people who were driven away (by Aryans. According to Mahabharata, it was Parasurama's drive to eliminate Kshatriyas from North India. There are other explanations and theories.); 
--(2) coincidentally, the DrAviDAs of Andhra Pradesh are also migrants from Palghat district of Tamil Nadu;


ద్రావితం, drAvitaM
-n.
--solute; when sugar is dissolved in water, sugar is the solvent, water is the solute and the sugared water is the solution;


'''దిం - diM, ది - di, దీ - dI'''


దించు, diMcu
-v. t.
--put down; set down; unload; 


దిండు, diMDu
-n.
--(1) pillow; 
--(2) cushion;
---పిన్నుదిండు = pin cushion. 
 

దింపు, diMpu
-v. t.
-- (1) lower; bring down; help someone to get down from a vehicle; 
-- (2) unload; download;


దిక్‌చక్రం, dikcakraM
-n.
--horizon;


దిక్కు, dikku
-n.
--(1) direction; compass point; 
--(2) support; refuge;


దిక్కుమాలిన, dikkumAlina
-adj.
--wretched; 


దిక్సూచి, diksUci
-n.
--compass; a suspended magnetic needle that shows North;


దిక్సూచి దిశలు, diksUci diSalu
-n.
--compass directions; 
---E = తూర్పు; W = పడమర; S = దక్షిణం; N = ఉత్తరం; NE = ఈశాన్యం; SE = ఆగ్నేయం; SW = నైరుతి; NW = వాయవ్యం;  NNE = N కి NE కి మధ్య; ENE = E కి NE  కి మధ్య;  ESE = midway between east and southeast; SSE = midway between south and southeast; WSW = midway between west and southwest; SSW = midway between south and southwest, etc.   
[[File:Compass Rose English North.svg|thumb|16-point [[compass rose]]]]


దిగంతం, digaMtaM
-n.
--(1) horizon; 
--(2) from here to the horizon; (lit.) the end of the directions;


దిగంశం, digaMSaM
-n.
--[astron.] azimuth; the angle in degrees from the north-south line to the position of a star in the sky;


దిగబెట్టు, digabeTTu
-v. t.
--escort; accompany; accompany someone until they &quot;landed&quot; at the destination;


దిగాలుపడు, digAlupaDu
-v. i.
--downcast; depressed; 


దిగు, digu
-v. i.
--come down; get down; enter;


దిగుబడి, digubaDi
-n.
--yield;


దిగుమతి, digumati
-n.
--import; (ant.) ఎగుమతి = export;


దిగులు, digulu
-n.
-- (1) anxiety; fear; worry; alarm; depressed feeling; (2) Palpitation of the heart; 


దిగువ, diguva
-adj.
--under; below; downstream; (ant.) ఎగువ = over; above; upstream;


దిగువకెళ్లే బండి, diguvakeLlE baMDi
-n.
--down train; In Indian Railways, trains going in one direction are called &quot;up&quot; trains and in the other direction are called &quot;down&quot; trains; 


దిట్టం, diTTaM
-adj.
--strong; sturdy; well-grounded; knowledgeable;


దిటవు,  diTavu
- n.
-- (1) courage; bravery; (2) strength;


దిట్ట, diTTa
-n.
--stalwart; expert; దిట్టమైనవాడు;


దిద్దరి, diddari
-n.
--rectifier; reformer; teacher;


దిద్దు, diddu
-v. t.
--(1) rectify; reform; correct; assign marks to the answers in an examination;
--(2) over-write on an exemplar;


దిద్దుబడి, diddubaDi
-n.
--rectification; reformation; దిద్దుబాటు;


దినం, dinaM
-n.
--(1) 24 hours; day and night; 
--(2) day-time;


దినచర్య, dinacarya
-n.
--(1) daily regimen; 
--(2) diary;


దినవెచ్చం, dinaveccaM
-n.
--(1) petty cash; pocket money; 
--(2) daily wage;


దినుసులు, dinusulu
-n.
--grain; groceries;


దిబ్బ, dibba,  
-n. 
--knoll; a small round hillock; a slightly elevated place from its surroundings;


దిబ్బడ, dibbaDa
-n.
--blockage; 


దిమ్మ, dimma
-n.
--block; mound; heap; 


దిమాకు, dimAku
-n.
--pride; arrogance; 


దిమ్మిస, dimmisa
-n.
--compactor; a hand-held construction tool used to compact and level building sites and foundations; a paviours beetle;


దిమ్మిస రోలు, dimmisa rOlu
-n.
--rolling compactor; a motor driven roller used in compacting roadbeds;


దిరిసెన, dirisena
-n.
--a tree with white flowers; [bot.] ''Albezia lebbeck; Acasia speciosa;''
-- దీని కాయలు చెట్టుపైనే ఎండినప్పుడు లేత గోధుమ రంగులోకి మారి అందులోని గింజలు విడిగా గలగల మంటూ ఉంటాయి. గట్టిగా గాలి వీచినప్పుడు ఈ కాయలు కదిలి ఘల్లుఘల్లుమని శబ్దం చేస్తుంటాయి.


దివ్య, divya
-adj.
--devine;


దివ్యజ్ఞాన సమాజం, divyaj~nAna samAjaM
-n.
--Theosophical Society; The Theosophical Society was officially formed in New York City, United States, on 17 November 1875 by Helena Petrovna Blavatsky, Colonel Henry Steel Olcott, William Quan Judge, and others. It was self-described as &quot;... an unsectarian body of seekers after Truth, who endeavor to promote Brotherhood and strive to serve humanity.&quot; This philosophy is often dubbed as neo-Advaita. The original organization led by Olcott and Besant remains today based in India and is known as the Theosophical Society - Adayar. The purported purpose of establishing the Society was to prepare humanity for the reception of a World Teacher. In 1909 the society &quot;discovered&quot; Mr. Jiddu Krishnamurti, an adolescent Indian boy, who the society had proclaimed as the most suitable candidate for the &quot;vehicle&quot; of the World Teacher.


దివ్యత్తు, divyattu 
-n. 
--divinity; 


దివ్యదృష్టి, divyadRshTi
-n.
--clairvoyance; sixth sense; extra sensory perception; ESP;
-- దివ్యదృష్టి అంటే సామాన్యమైన చర్మచక్షువులకు (కళ్లకు) కనిపించని విషయాలను, కాల గమనంలో జరగబోయే పరిణామాలను లేదా సుదూర ప్రాంతాల్లో జరుగుతున్న విశేషాలను చూడగలిగే మానవాతీత శక్తి.


దివ్యద్రాక్ష, divyadraaksha 
- n.
-- Mangosteen; [bot.] ''Garcinia mangostana'' of the Clusiaceae family; is a tropical evergreen tree with edible fruit native to Southeast Asia;  Its round, purple fruit is about the size of a tangerine, with smooth, firm skin that appears impenetrable; 
-- వంగమామిడి; 

దివాంధమ్,  divAMdhaM
- n.
-- owl; one that is blind at daytime;  


దివాంధత్వం,  divAMdhatvaM
- n.
-- hemeralopia; inability to see in daylight; 


దివాణం, divANaM
-n.
--(1) a royal audience hall; 
--(2) palace; 


దివాచర,  divAcara
- adj.
-- diurnal; happening during the day;


దివాను, divAnu
-n.
--Muslim imperial revenue collector;


దివాలా, divAlA
-n.
--bankruptcy; insolvency; 


దివాలేషం, divAlEshaM
-n.
--devaluation; (lit.) దివాలా + ఏషం,  the desire to go bankrupt. This translation was apparently suggested by the well known Telugu poet, Sri Sri;


దివ్యానుభూతి, divyAnubhUti
-n.
--telepathy; communication between minds using other than normal sensory channels;


దివి, divi
-n.
--heaven; the upper world; 


దివిటీ, diviTI
-n.
--torch; flaming torch; 


దివ్వె, divve
-n.
--torch; lighted stick;


దిశ, diSa
-n.
--direction;


దిశమాణి, NidiSamANi
-n.
--[math.] vector; phasor; a quantity with a magnitude and direction; % e2t


దిష్టి, dishTi
-n.
--evil-eye; negative energy impinged on a person by jealousy;
-- భారతీయ సంప్రదాయంలో 'దిష్టి' (నరఘోష లేదా నరదిష్టి) తీయడం అనేది మనిషిపై ఉన్న ప్రతికూల శక్తిని (Negative Energy) తొలగించడానికి పెద్దలు సూచించిన ఒక ప్రాచీన పద్ధతి. ఆయుర్వేదం, జ్యోతిష్య శాస్త్రం మరియు తరతరాలుగా వస్తున్న ఆచారాల ప్రకారం దిష్టి తీయడానికి కొన్ని ప్రామాణికమైన (Authenticated) పద్ధతులు ఉన్నాయి.


దిష్టిబొమ్మ, dishTibomma
-n.
--scarecrow; a stuffed effigy used to drive off birds from eating crops;


దిస, disa
-adj.
--bare; unadorned; uncovered;


ద్వింకం, dviMkaM
-n.
--bit; binary digit; a shortening of the word ద్వియాంశ అంకం;


ద్వింకీకృత, dviMkIkRuta
-adj.
--digitized; (lit.) converted into binary format;


ద్వికం, dvikaM
-n.
--duo; doublet; couplet; pair; a group of two;


ద్విగుసమాసం, dvigusamAsaM
-n.
--[gram.] numerative compound;


ద్విచక్కెర, dvicakkera
-n.
--[chem.] disaccharide;


ద్వితీయం, dviTIyaM
-n.
--(1) the second; 
--(2) the second marriage; second wife;


ద్వితీయ, dvitIya
-adj.
--second;


ద్విత్వాక్షరం, dvitvAksharaM
-n.
--geminate; the same consonant occurring twice, one below the other;


ద్విదళ, dvidaLa
-adj.
--[bot.] bifoliolate;


ద్విదళ హస్తాకార, dvidaLa hastAkAra
-adj.
--[bot.] bifoliolate;


ద్విధ్రువం, dvidhruvaM
-n.
--[phy.] dipole;


ద్వినామ పద్ధతి, dvinAma paddhati
-adj.
--[bio.] Binomial nomenclature; Also called binary nomenclature, is a formal system of naming species of living things by giving each a name composed of two parts, both of which use Latin grammatical forms, although they can be based on words from other languages. Such a name is called a binomial name, or a scientific name. The first part of the name identifies the genus to which the species belongs; the second part identifies the species within the genus. For example, humans belong to the genus Homo and within this genus to the species sapiens. The formal introduction of this system of naming species is credited to Swedish natural scientist Carl Linnaeus (author abbrv. L.);


ద్విమాత్రకం, dvimAtrakaM
-n.
--two-dimensional;


ద్వియాంశ, dviyAmSa
-adj.
--binary;


ద్వియాంశ అంకం, dviyAmSa aMkaM
-n.
--[comp.] binary digit;


ద్వియాంశ కోడీకరణ, dviyAmSa kODIkaraNa
-n.
--[comp.] binary coding;


ద్వియాంశ అంకగణితం, dviyAmSa aMkagaNitaM
-n.
--[comp.] binary arithmetic;


ద్వియాంశ కలనయంత్రం, dviyAmSa kalanayaMtraM
-n.
--binary computer;


ద్వియాంశ పద్ధతి, dviyAmSa paddhati
-n.
--[comp.] binary number system;


ద్వియాంశ సంకలనం, dviyAmSa saMkalanaM
-n.
--[comp.] binary addition;


ద్వియాంశీకృతం, dviyAMSIkRutaM
-n.
-- digitized; converted into digital format; converted into binary format;


ద్వియేను, dviyEnu
-n.
--[chem.] ethane; a hydrocarbon with two carbon atoms; C&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;


ద్వియోడు, dviyODu
-n.
--[phy] diode; a vacuum tube with two elements, namely an anode and a cathode;


ద్విరుక్తం, dviruktaM
-n.
--gemination; repetition of a consonant;


ద్విరుక్తులు, dviruktulu 
- n. pl.
-- onomatopoeic double words such as గబగబ, చకచక;


దీక్ష, dIksha
-n.
--perseverance; single-minded devotion; see also వ్రతం;


దీనారం, dInAraM
-n.
--a gold coin of old times; 


దీపం, dIpaM
-n.
--(1) lamp; 
--(2) oil lamp used at places of worship;


దీపనకారి, dIpanakAri
- n.
--lighting agent; ignition agent; burning agent; an agent that promotes appetite; appetizer; 


దీపస్తంభం, dIpastaMbhaM
-n.
--(1) lighthouse; a tall pillar with a light at the top to aid seafarers; 
--(2) lamp post; any pole with a light attached to it, such as those used for street lighting;


దీపిక,  dIpika
- n.
-- (1) lamp; torch; 
-- (2) [in a title of book] manual;


దీప్తి, dIpti
-n.
--luminosity; brightness;


దీప్తిమయ, dIptimaya
-n.
--luminous; luminescent; bright;


దీర్ఘం, dIrghaM
-n.
--[gram.] 
--(1) long vowel; vowels that require two units of time to pronounce; 
--(2) diphthong; 
--(3) the intra-syllabic symbol used to indicate the presence of a long vowel;


దీర్ఘకాలిక,  dIrghakAlika
- adj.
-- long-term;


దీర్ఘచతురస్రం, dIrghacaturasraM
-n.
--rectangle; (lit.) elongated square;


దీర్ఘచతురస్ర తరంగం, dIrghacaturasra taraMgaM
-n.
--[phy.] rectangular wave;


దీర్ఘత, dIrghata
-n.
--length (ant.) హ్రస్వత;


దీర్ఘతమం, dIrghatamaM
-n.
--longest; 
-- (ant.) హ్రస్వతమం;


దీర్ఘవర్తులం, dIrghavartulaM
-n.
--ellipse; (lit.) elongated circle;


దీర్ఘవృత్తం, dIrghavRttaM
-n.
--ellipse; (lit.) elongated circle;


దీర్ఘవృత్తాకార, dIrghavRttAkAra
-adj.
--elliptical;


దీర్ఘవ్యవధిక, dIrghavyavadhika
-adj.
--long-term;


దీర్ఘదృష్టి, dIrghadRshTi
-n.
--long-sightedness; presbyopia; the ability to see well only objects at a distance;


దీవన, dIvana
-n.
--blessing; 


దీవించు, dIviMcu
-v. t.
--bless;


దీవి, dIvi
-n.
--island;


దీక్ష, dIksha
- n.
--commitment; concentration; concentrated commitment for absolving sins; wisdom; 


ద్వీపం, dvIpaM
-n.
--island;


ద్వీపకల్పం, dvIpakalpaM
-n.
--peninsula;


'''దుం - duM, దు - du, దూ - dU'''


దుంగ, duMga
-n.
--log; block of wood;


దుంగపొత్తం, duMgapottaM     %e2t
-n.
--log book; a book in which regular activities are recorded;


దుండగం, duMDagaM
-n.
--mischief; terrible deed;


దుండగీడు, duMDagIDu
-n. m.
--mischief maker; brat;


దుండిగం, duMDigaM
-n.
--[bot.] ''Jatropha glandulifera'';


దుంత, duMta
-n. m.
--he buffalo; 


దుందిలం, duMdilaM
-n.
--[bot.] ''Calosanthes indica'';


దుందుడుకు,  duMduDuku
- adj.
-- hasty and rash;


దుంప, duMpa
-n.
--bulbous root; tuber;
---చిలగడదుంప = sweet potato.
---చేమదుంప = taro root.
---తియ్యదుంప = yam.
---బంగాళాదుంప = potato.


దుంపబచ్చలి, duMpabaccali
-n.
--spinach; [bot.] ''spinacia tetrandra'';


దుంపరాష్ట్రం, duMparAshTraM
-n.
--(1) galingale; [bot.] ''Alpinia ehinensis''; a root; (2)  a stout tall shrub; [bot.] ''Hedychium coronarium''; 


దుక్క, dukka
-n.
--log; block of wood;


దుక్క ఇనుము, dukka inumu
-n.
--pig iron; crude iron cast in the shape of logs, called pigs; 


దుకాణం, dukANaM
-n.
--shop; 


దుక్కి, dukki
-n.
--(1) plowing; 
--(2) cultivation of land; 
--(3) plowed land; 


దుక్కిటెద్దు, dukkiTeddu
-n.
--plowing bull;


దుకూలం, dukUlaM
-n. 
--cloth; fabric; 


దుక్కు, dukku
-n.
--a traditional agronomic unit of measuring rainfall in India; approximately half-inch of rainfall; approximately the depth to which the iron tip of a manual plow would sink unassisted;


దుఃఖం, du@mkhaM
-n.
--sorrow; grief; misery;


దుగ్దం, dugdhaM
-n.
--milk;


దుగ్దరసం, dugdharasaM
-n.
--latex; milky substance exuded from plants;


దుడుకుతనం, duDukutanaM
-n.
--mischievousness; 


దుడ్డు, duDDu
-n.
--(1) cudgel; a heavy stick; 
--(2) money;


దుత్త, dutta 
- n.
-- cup; a small earthenware pot;
-- పిడత; మట్టి పిడత; 

 
దుద్దులు, duddulu
-n. pl.
--ear studs; earrings that stay on the earlobes without hanging;


దున్న, dunna
-n. m.
--male water buffalo;


దున్నపోతు, dunnapOtu
-n. m.
--water buffalo;


దున్ను, dunnu
-v. t.
--plow; till the ground;


దుప్పటి, duppaTi
-n.
--sheet; bed sheet; blanket;


దుప్పి, duppi
-n.
--the spotted deer; stag; [bio.] ''Cerris axis;''


దుబాయి చెట్టు,  dubAyi ceTTu
- n.
-- green buttonwood; button mangrove; [bot.] ''Conocarpus erectus'' of the Combretaceae family;
-- ఇది నాలుగు మీటర్ల నుంచి ఇరవయి మీటర్ల దాకా పెరుగుతుంది. దీని జన్మస్థలం, ఉత్తర, దక్షిణ అమెరికా, ఆఫ్రికా ప్రాంతాలు; ఇటీవల వీటిని రోడ్లకి ఇరుపక్కలా నాటుతున్నారు; ఇది నీటి ఎద్దడికి బాగా తట్టుకోగలదు. పైకి ఎంత పెద్దదిగా పెరుగుతుందో లోపల అంత వేరు బలంగా సాగుతాయి. అవి కూడా భూమికి సమాంతరంగా నీటికొరకు వెతుకుతూ పెరిగేస్తాయి. మధ్యలో ఉండే స్టీలు, ప్లాస్టిక్, సిమెంట్ ఇలాంటి వేవీ దీని వేర్లను ఆపలేవు. అందుకని వీటిని భవనాల దగ్గర, డ్రైనేజి, నీటి గొట్టాలు, ఎలెక్ట్రిక్, ఇతర సరఫరా గొట్టాల పక్కన వేయకూడదు.


దుబారా, dubArA
-adj.
--extravagant; wasteful expenditure; [Hindi] second time; spending money for the same cause again; -- (ant.) పొదుపు;


దుబాసి, dubAsi
-n.
--translator; one who knows two languages; [comp.] a program that translates from one language to another;


దుబ్బు, dubbu
-n.
--a tuft of grass; 


దుమదుమలాడు, dumadumalADu
-v. i. 
--fret with anger; 


దుమారం, dumAraM
-n.
--dust storm; (ety.)  దుమ్ము + ఆరం; ఆరం అంటే అచ్చ తెలుగులో చక్రం; 


దుముకు, dumuku
-v. i.
--jump; leap; plunge; 


దుమ్ము, dummu
-n.
--(1) dust; dust settled on a surface; 
--(2) bone; 
--(3) antler;


దుమ్ములగొండి, dummulagoMDi
-n.
--hyena; a dog-like animal with short hind legs and a powerful jaw capable of crushing bones; [bio.] ''Hyena hyena'';


దుమ్ము,  dummu
- n.
-- dust; 


దుమ్మెత్తిపోతలు, dummettipOtalu
- n.
-- abuses; scoldings; 


దుర్, dur
-adj.
--pref. bad; mal-; mis-;
---దుర్గుణం = bad property; bad character.
---దుర్నామం = misnomer.


దురంతం, duraMtaM
-n. 
--tragedy; (lit.) one that ended badly or inauspiciously; 


దురద, durada
-n.
--itch;


దురదగొండి, duradagoMDi
-n.
--nettle; a type of poison ivy; [bot.] ''Mucuna pruriens''; ''Urtica dioica''; 
-- also దూలగొండి;


దురదగోవెల, duradagOvela
-n.
--[bot.] ''Aristolochia indica''; 
-- also దూలగోవెల,


దురపిల్లు, durapillu
-v. i.
--grieve; mourn; weep; suffer;


దురలవాటు, duralavATu
-n.
--bad habit;


దురవస్థ, duravastha
-n. 
--bad situation; bad state;


దురహంకారం, durahaMkaaraM 
- n.
-- false ego;
-- నేనే గొప్ప, నా మాటే వేదం, నా ఆచరణే గొప్పది, నన్నే అందరూ అనుసరించాలి - ఇటువంటి భావనలు దురహంకారం.
 

దుర్గం, durgaM
-n.
--fort; fortification; a structure that is hard to break into; 
---గిరిదుర్గం = mountain fortification.
---జలదుర్గం = water fortification.
---స్థలదుర్గం = plain fortification.
---వనదుర్గం = forest fortification.


దుర్గంధం, durgandhaM
-n.
--malodor; stench; bad smell, a stink;


దుర్గమం, durgamaM
-n.
--inaccessible;


దుర్భరం, durbharaM
-n. 
--one that cannot be tolerated;


దుర్మరణం, durmaraNaM
-n. 
--accidental death; untimely death; (lit.) bad death;
-- కాకిచావు; 


దుర్లభం, durlabhaM
-n.
--hard to achieve; hard to attain;


దుర్వర్ణం, durvarNaM
-n.
--discoloration; bad color; tarnished color;


దురాక్రమణ, durAkramaNa
-n.
--aggression;


దురాగతం, durAgataM
-n.
-- outrage; cruel action;


దురాచారం, durAcAraM
-n. 
--bad tradition; bad practice;


దురాశ, durASa
-adj.
-- greed; avarice; covetousness; rapacity; graspingness; cupidity; avidity; materialism; pleonexia; money-grubbing; intemperance; esurience;


దుర్మాంసం, durmAMsaM
-n. 
--granulation tissue; overgrown tissue;


దుర్మార్గం, durmArgaM
-n.
--misconduct;


దిరితం, duritaM
-n. 
--sin; sinful deed;


దుర్భిణి, durbhiNi
-n.
--telescope;


దుర్బిక్షం, durbikshaM
-n.
--(1) famine; (lit.) a condition in which even alms are not available; (not drought)
--(2) drought; (def.) a condition where the amount of moisture in the ground is less than the amount that is being lost by evaporation and transpiration;


దుర్వినియోగించు, durviniyOgiMcu
-v. i.
--abuse; misuse;


దుర్నీతి, durnIti
-n.
--vice; immorality;


దురుసుతనం, durusutanaM
-n.
--impetuousness; rudeness; roughness; 


దుర్ముహూర్తం, durmuhUrtaM
-n.
--inauspicious time; a duration of time that occurs everyday and is prescribed in the Hindu calendar; (ant.) సుముహూర్తం;


దులుపు, dulupu
-v. t.
--shake; shake off; 


దువ, duva
-n.
--deuce; two; twice;


దువ్వు, duvvu
-v. t.
--(1) stroke; finger; 
--(2) comb;


దువ్వెన, duvvena
-n.
--comb; 


దువ్వోడ, duvvODa
-n.
--plane; a carpenter's tool to make a plane surface; చిత్రిక;


దుశ్శాలువ, duSSAluvA
-n.
--ornamental shawl; a two-layered shawl; 
--సన్మానంలో ఒకశాలువ కప్పడం సరే.మహా గౌరవాన్ని ప్రకటించాలనుకుంటే రెండు శాలువలు కప్పే సంప్రదాయం ఉత్తరాది ఆచారం.


దుస్తరం, dustaraM
-adj.
--impassable;


దుశ్శకునం, duSSakunaM
-n. 
--bad omen;


దుశ్శాలువా, dusshaaluvaa
- n.
-- a pair of &quot;Saaluvaa&quot; s; The Hindu traditional way of honoring a person is to cover the person's body with a pair of ornamental clothes;
-- ద్విశాలువా  is the correct word;


దుశ్చేష్ట, duScEshTa
-n.
--misdemeanor; bad deed;

దుష్టము, dushTamu 
- n.
-- erroneous; faulty; buggy;
-- దోషము కలది; &quot;నిర్ దుష్టంగా&quot; అంటే without errors; &quot;నిర్ దిష్టంగా&quot; అంటే clearly stated;  


దుస్సహం, dussahaM
-n.
--unbearable;


దుస్వప్నం, dussvapnaM
-n.
--bad dream; nightmare;


దుష్ర్పచారం, dushpracAraM
-n.
--negative publicity;


దుష్ర్పవర్తన, dushpravartana
-n.
--misdemeanor;

దుహిత, duhita 
- n.
-- daughter; కూతురు అని అర్థం.


ద్రుతప్రకృతికము, dhrutaprakRtukamu  
- n.
-- [gram.] a word ending in a ద్రుతము;  ఉదా: చేతన్, రాముని, మొదలగునవి; 


ద్రుతము, dhrutamu 
- n.
-- [gram.] న కారమును ద్రుతము అంటారు; ఉదా: న్, ని, ను, మొదలగునవి;  


దౌహిత్రి, dauhitri 
- n.  
-- daughter's daughter; కూతురి కూతురు.


దౌహిత్రుడు, dauhitruDu 
- n. 
-- daughter's son; కూతురి కొడుకు.


ద్రుతం, drutaM
-n.
--[gram.] the sound of న్; (ety.) the sound that disappears when not needed;


ద్రుతప్రకృతికం, drutaprakRtikaM
-n.
--[gram.] syllable or word ending in న్;
-- తెలుగు పదాలన్నీ (1) న్/ను చివర గలవీ, (2) అలా ఉండనివి అని రెండు రకాలు.  న్/ను చివర గలవి ద్రుత ప్రకృతికములు. మిగిలినవి కళలు: వాడు, వచ్చి, రాడు, సీత, పురాణము, కావ్యాలు — ఇలాంటివి.


దూకు, dUku
-v. i.
--(1) jump across; leap; 
--(2) jump down; plunge; 


దూగర, dUgara
-n.
--cobwebs;


దూట, dUTa
-n.
--pith; medulla; the central part of a banana stem which is edible;


దూడ, dUDa
-n.
--calf; 


దూతం,   dUtaM       
-n.
--message;


దూత, dUta
-n.
--messenger; ambassador;


దూది, dUdi
-n.
--ginned cotton; cleaned cotton;


దూదిపాలతీగ, dUdipAlatIga
- n.
-- Rosy Milkweed Twiner; [bot.] ''Oxystelma esculentum'' of the Asclepiadaceae family; ''Asclepias rosea''; ''Oxystelma secamone'';  
-- గ్రీకు భాషలో ఆక్సీ స్టెల్మా అంటే పుల్లని పాలు కలిగినది అని అర్థం. అంటే దీని పాలు చేదుగా ఉండటంతో పాటు, కొంత పుల్లగా కూడా ఉంటాయని గ్రహించాలి. లాటిన్ భాషలో ఎస్కా అంటే ఆహారం అని అర్థం. ఎస్కులెంటమ్ అంటే తినదగినది. ఈ మొక్క ఆకులు, పూలు, కాయలను కూరగా వండుకుంటారు. ఈ మొక్కను వండుకు తింటే బాలింతలకు పాలు సమృద్ధిగా పడతాయి.
-- నోటి పూత, నోటిలో పుళ్ళు, గొంతువాపు ఉన్నవారు ఈ మొక్క కషాయాన్ని పుక్కిట పడితే తగ్గిపోతాయి. ఈ మొక్క తాజా వేళ్ళ కషాయాన్ని తాగిస్తే పచ్చ కామెర్లు నయమౌతాయి. గాయాలు, పుండ్లను శుభ్రపరచేందుకు (Depurative) ఈ మొక్క కషాయాన్ని వాడతారు. ఈ మొక్క పాలు ఋతు రక్త స్రావాన్ని ఆపుతాయి.
-- [Sans.] దుగ్ధికా (పాలు కలిగినది); తిక్తదుగ్ధా (చేదుపాలు కలిగినది);


దూదేకడం, dUdEkaDaM
-n.
--ginning of cotton;


దూదేకుల పిట్ట, dUdEkula piTTa
-n.
--batcher bird;


దూబరా, dUbarA
-n.
--waste; 


దూయు, dUyu
-v. i.
--penetrate; go through; 


దూరం, dUraM
-adj.
--far; (ant.) దగ్గర;
-n.
--distance; distance in space and time; 


దూరదర్శని, dUradarSani
-n.
--(1) telescope; 
--(2) official name for India's nationwide television broadcasting service; (lit.) vision from a distance;


దూరపు, dUrapu
-adj.
--distant;
---దూరపు బంధువులు = distant relatives.
---దూరపు చూపు = foresight.


దూరబిందువు, dUrabiMduvu
-n.
--apogee; the point that is farthest from the focus in an ellipse;


దూర్వాలు, dUrvAlu
-n.
--[bot.] ''Parricum dactylon; Cynodon dactylon''; a grass used in religious rites; also has medicinal properties;


దూరు, dUru
-v. i.
--enter; penetrate; creep in; sneak in; 


దూర్చు, dUrcu
-v. t.
--insert; push in;


దూలం, dUlaM
-n.
--beam; girder; 
-- see also వాసం;


దూల, dUla
-n.
--itch; (esp.) sexual itch; hankering;


దూలగొండి, dUlagoMDi
-n.
--itching vine; the juice from its root is believed to control blood pressure; [bot.] ''Carpopogan pruriens; Mucuna pruriens;'' see also దూలగోవెల; తీటకసివింద; 
-- [Sans.] ప్రావృషాయణి; అవ్యండ;
--- గేదె దూలగొండి = [bot.] ''Mucuna atropurpurea'' DC
--- ఏనుగు దూలగొండి = [bot.] ''Mucuna monosperma'' DC
--- దురదగొండి = [bot.] ''Mucuna pruriens''


దూలగోవెల, dUlagOvela
-n.
--[bot.] ''Aristolochia indica;''


దూషణ, dUshaNa
-n.
--abuse; (ant.) భూషణ;


దూస, dUsa
-n.
--thirst; 


దూసరం, dUsaraM
-n.
--dust;
---విశ్వ దూసరం = cosmic dust


దూసరతీగ, dUsaratIga
-n.
--[bot.] ''Cocculus villosus; Menispermum glabrum'';


'''దృ - dR, దె -de, దే - dE, దై - dai'''


దృక్కోణం, dRkkONaM
-n.
--perspective; point of view; angle of view;


దృక్ఛాయ, dRkChAya
-n.
-parallax;


దృక్పథం, dRkpathaM
-n.
--viewpoint;


దృగ్విషయం, dRgvishayaM
-n.
--phenomenon;


దృగ్రేఖ, dRgrEkha
-n.
--line of sight;


దృగ్గోచరం, dRggOcaraM
-n.
--visible;


దృఢత్వం, dRDhatvaM
-n.
--firmness; strength; 


దృఢపరచు, dRDhaparacu
-v. t.
--confirm;


దృఢమైన, dRDhamaina
-adj.
--hardy;


దృఢీకరణ, dRDhIkaraNa
-n.
--confirmation;


దృశ్యం, dRSyaM
-n.
--view; scenery;


దృశ్య, dRuSya
- adj.
-- visible;
--- దృశ్య విశ్వం = visible universe;


దృశ్యత, dRSyata
-n.
--visibility; 


దృశ్యమాన, dRsyamAna
-adj.
--apparent; 


దృశ్యశ్రవణ, dRSyaSravaNa
-adj.
--audio-visual; 


దృశా, dRuSA
- adj.
-- optical;


దృష్టాంతం, dRshTAMtaM
-n.
--(1) example; illustration; 
--(2) proof; evidence;


దృష్ట్యా, dRshTyA
-adv.
--from the point of view of;


దృష్టి, dRshTi
-n. 
-- (1) vision; sight; (2) [astrology] aspect; refers to the mathematical angles that planets, the Sun, and the Moon make to one another in a birth chart. 
---దివ్యదృష్టి =  clairvoyance; extrasensory perception; sixth sense;
---దూరదృష్టి, = (1) long-sightedness; ability to see objects at a distance; (2) foresight.


దెప్పు, deppu
-v. t.
--taunt; gibe; ridicule; jeer;
-- దెప్పుడు మాటలు అంటే తప్పుని ఎట్టి చూపిస్తూ వెటకారంగా మాట్లాడటం;


దెబ్బ, debba
-n.
--injury; blow; stroke;


దెబ్బలాట, debbalATa
-n.
--fight; possibly causing injury;


దేకు, dEku
-v. i.
--slide on the posterior; slide while squatting; scoot; 


దేబె, dEbe
-n.
--wretched; miserable; 


దేవకాంచనం, dEvakAMcanaM
-n.
--[bot.] ''Bauhinia purpurea''; 
--గండకీ వృక్షం శాస్త్రీయ నామం ''Bauhinia variegata''.


దేవకుసుమం, dEvakusumaM
- n.
-- Carnation; Rosy Pink; Rainbow Pink; [bot.] ''Dianthus chinensis'' of the Caryophyllaceae family;  
-- గ్రీకు భాషలో డైయాంథస్ అంటే 'దేవుని పువ్వు' అని అర్థం. గ్రీకుల దేవదేవుడు జూస్ (Zeus) కి ఇదెంతో ఇష్టమయినదనే నమ్మకం కారణంగా  ఈ మొక్కను అందరూ ఎంతో పవిత్రమైనదిగా భావించేవారు. చినెన్సిస్ అంటే 'చైనాకు చెందినది' అని అర్థం. కారియోఫిల్లస్ అంటే 'లవంగమొక్క ఆకులవంటీ అని. 


దేవగన్నేరు, dEvagannEru
-n.
--a tree, native to tropical America; [bot.] ''Plumeria acuminata''; 


దేవగ్రహం, dEvagrahaM 
- n.
-- &quot;devine&quot; planet;
-- జ్యోతిషంలో గ్రహాలను దేవ గ్రహాలు (సూర్యుడు, చంద్రుడు, కుజుడు, గురుడు), రాక్షస గ్రహాలు (శుక్రుడు, శని, రాహువు, కేతువు) అని రెండు వర్గాలుగా విభజిస్తారు. బుధుడు సందర్భాన్ని బట్టి మారుతుంటాడు. సాధారణంగా ఒకే వర్గానికి చెందిన గ్రహాలు ఒకరికొకరు మిత్రులు అవుతారు. ఎదుటి వర్గానికి చెందిన గ్రహాలు శత్రువులు అవుతారు.


దేవత, dEvata
-n. f.
--goddess; deity; divinity;
-- దేవతలు ' దివ్య' అనే పదం నుండి వచ్చింది. దివ్య' అంటే 'ప్రకాశవంతమయిన' అని అర్ధం; దేవతలు అనగా ప్రకాశవంతమయిన లేదా తెల్లని ఛాయ కలిగిన శరీరం కలవారు; 'నరకం' అంటే 'చీకటి,అంధకారం; 'నలుపు రంగు శరీరవర్ణం' కలవారు నివసించే ప్రాంతాలే 'నరకం';


దేవదారు, dEvadAru
-n.
--deodar; Himalayan cedar; pine; fir; [bot.] ''Pinus longifolia; Cedrus deodara''; (lit.) దేవ = heavenly; దరు = tree; thus named probably because it grows at higher altitudes and therefore closer to heaven; [Sans.] భద్రకం; భద్రదారువు; see also pine; fir;


దేవమాతృకం, dEvamAtRkaM
-n.
--unirrigated land; agricultural land dependent on rainfall; 


దేవర, dEvara
-n. m.
--god; lord; boss; king;


దేవరన్యాయం, dEvaranyAyaM
-n.
--(lit.) the law for the kings; this ancient law, prevalant in Mahabharata time, allowed the wife of a childless king to mate with another person approved by her husband in order to continue the lineage.


దేవరాతం, dEvarAtaM
-n.
--sluice from a tank; drainage hole; 


దేవస్వం, dEvasvaM
-n.
--temple property;


దేవస్థానం, dEvasthAnaM
-n.
--(1) temple; 
--(2) board of trustees appointed to administer a temple and its endowments;


దేవాదాయం, dEvAdAyaM
-n.
--(1) endowment; endowment made to a temple; 
--(2) income from temple endowments;


దేవాలయం, dEvAlayaM
-n.
--temple;


దేవిడీ, dEviDI
-n.
--palace gate; 


దేవు, dEvu
-v. t.
--levigate; rinse; 


దేవుడు, dEvuDu
-n.
--god; deity; 
-- దేవుడు మనిషి రూపం లో ఉండడు, దివ్ అంటే ప్రకాశించేది అని అర్ధం. అది ఒక శక్తిస్వరూపం పామరులు అర్ధం చేసుకోవటానికి దానికి ఒక రూపాన్ని ఇచ్చారు. బ్రహ్మ దేవుడు అంటే ఈ సృష్టిని నిర్మించే శక్తి స్వరూపం. సృష్టిని నిర్మించాలంటే నిర్మించే జ్ఞానం ఉండాలి. జ్ఞానానికి ఆది దేవత సరస్వతి;
--(Note) Hyper-correction అంటే దురతిసవరణ. సరిగా పలకాలన్న మిషతో లేని శబ్దపరిణామాన్ని తీసుకురావడం. ఉదా: మామిడి &gt; మావిడి; మామయ్య &gt; మావయ్య; అవుతుంది. కాని చెవుడు &gt; (hyper-correction) చెముడు; దేవుడు &gt; (hyper-correction) దేముడు గా పలకడం తప్పు; ఇక్కడ చెవుడు, దేవుడు అన్నవే సరైన ఉచ్చారణలు. కానీ, 'మావిడి' అన్నదానికి సరైన ఉచ్చారణ 'మామిడి' కాబట్టి, 'దేముడు' కూడా 'దేవుడు' అన్న పదానికి సరైన ఉచ్చారణ అన్న భ్రమతో 'దేముడు' అని పలకడం దురతిసవరణ.


దేవేరి, dEvEri
-n. f.
--goddess; boss; wife of boss; wife;


దేశం, dESaM
-n.
--country; a region in a country;
---స్వదేశం = native country.
---విదేశం = foreign country.


దేశ, dESa
-adj. pref. 
--space;


దేశకాలం, dESakAlaM
-n.
--space-time;


దేశకాలాలు, dESakAlAlu
-n. pl.
--time and place. 


దేశద్రోహం, dESadrOhaM
-n.
--treason; sedition;


దేశద్రోహి, dESadrOhi
-n.
--traitor; (ant.) దేశభక్తుడు;


దేశపటం, dESapaTaM
-n.
--map; 


దేశభక్తి, dESabhakti
-n.
--patriotism;


దేశవాళీ, dESavALI
-adj.
--(1) indigenous; local; native; home-spun; 
--(2) grown without fertilizers or pesticides; organically grown;


దేశీ, dESI
-adj.
--native; local;


దేహం, dEhaM
-n.
--(1) body; 
--(2) hardware;


దేహి, dEhi
-n.
--(1) soul; the one who owns the body; 
--(2) software;


ద్వేషం, dvEshaM
-n.
--hatred;


ద్రేక్కాణం, drEkkANaM
- n.
-- [astro.] one-third of a zodiacal sign; 10 degrees of a full circle; 


దైత్యులు, daityulu
-n. pl.
--the children of Diti, a wife of Kashyapa; Hiranyakasipa and Hiranyaksha are the first in this clan; a sect of cruel people depicted in Indian legends; (ety.) children of Diti;
-- దైత్యులు దెవతల యొక్క దాయాదులు. దైత్యులు కాశ్యప ప్రజాపతి యొక్క, దక్షుని పెద్ద కుమార్తె దితి యొక్క సంతానం. అయితే దేవతలు కాశ్యప ముని మరియు దక్షుని 2వ కుమార్తె అదితి (దితి కంటే చిన్నది) సంతానం. 
-- దైత్యుడు మరియు రాక్షసుడు రెండు వేర్వేరు జాతులు. శుక్రాచార్యుడు దైత్యులతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు, రాక్షసులతో కాదు. అందుకే ఆయనను రాక్షస గురువు అని కాకుండా “దైత్య గురువు” అంటారు. 


దైవజ్ఞుడు, daivaj~nuDu
-n. m.
--astrologer; fortune teller; 


దైనిక, dainika
-adj.
--daily;


దైర్ఘ్యం, dairghyaM
-n.
--length;
---తరంగ దైర్ఘ్యం = wavelength.


దైవం, daivaM
-n.
--God; deity; 


దైవజ్ఞుఁడు, daivaj~nuDu
- n.
-- an astrologer; 


దైవికం, daivikaM
-n.
--an act of God;


దైహిక, daihika
-adj.
--bodily; corporeal;


* '''ద్వైతం, dvaitaM''' 
- n. 
-- Dualistic philosophy expounded by Madhva; 
-- అనగా జీవాత్మ, పరమాత్మ వేర్వేరు; వీరు రెండు దండాలు కలిపి పట్టుకుంటారు. కనుక వీరిని ద్విదండి అంటారు; 


'''దొం - doM, దొ - do, దో - dO, ద్రో - drO, దౌ - dau'''


దొంగ, doMga
-adj.
--(1) false; imitation; 
--(2) stolen;
---దొంగరక్తం = imitation blood; blood-like substance used in plays.
---దొంగసరుకు = stolen goods.
-n.
--thief; robber;


దొంగ అరటి, doMga araTi
- n.
-- False Bird of Paradise; [bot.] ''Heliconia rostrata'' of the Heliconiaceae family; 
-- దక్షిణ అమెరికా లోని పెరు, బోలీవియా, కొలంబియా మొదలైన దేశాలలో ఈ మొక్కలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి; దీనిని భారతదేశపు ఉద్యానవనాలలోనూ పెంచుతున్నారు; ఈ మొక్క పూల గెల కిందికి వేలాడే అరటి పువ్వు గెలను తలపింపజేస్తుంది; పూలు మాత్రం కిందికి వేలాడకుండా నిటారుగా పైకి తిరిగి ఉంటాయి; ఆ పూల దొప్పలలో నిలిచే వాన నీటిని పక్షులు, కీటకాలు తాగుతాయి;


దొంగచాటుగా, doMgacATugA
-adv.
--underhandedly; furtively; in a clandestine manner;


దొంగచూపులు, doMgacUpulu
-n. pl. 
--furtive glances; 


దొంగతనం, doMgatanaM
-n.
--thievery; theft; pilferage; robbery; larceny;


దొంగరవాణా, doMgaravAnA
-n.
--smuggling;


దొంగేరు, doMgEru     %e2t
-n.
--ephemeral stream; wadi; a river that flows only when there is a rain and dries up soon after;


దొండ, doMDa
-n.
--ivy gourd; little gourd; baby watermelon; bryonia fruit; [bot.] ''Bryonia grandis;'' ''Coccinia indica; Coccinia grandis; Coccinia cardifolia;'' a vine belonging to the Cucurbitaceae family; కాక్సీనియస్ అంటే రక్తవర్ణపు; గ్రాండిస్ అంటే పెద్ద లేక ఆకర్షణీయమైన అని అర్థం; కార్డిఫోలియా అంటే హృదయాకారపు ఆకులు కలది అని అర్థం; 
--- ఆదొండ = ఆకు + దొండ = [bot.] ''Capparis zeylanicum'' of the Capparidaceae family;
--- కాకిదొండ = అవ్వగూద = [bot.] ''Trichosanthes palmata'' of the Cucurbitaceae family;
---చేదు దొండ = పిచ్చి దొండ = [bot.] ''Bryonia ambelleta;''
-- దేశవాళీ లేదా చిన్న దొండ లేదా నైజాక దొండ; బొబ్బిలి దొండ; ఆర దొండ; పాము దొండ; జయపూరు దొండ; తియ్య దొండ లేదా  కూర దొండ లేదా మంచి దొండ;
-- [Sans.] 


దొంతర, doMtara
-n.
--stack; pile; (rel.) పోగు;


దొగ్గలి, doggali
-n.
--chick weed; broad-leaved thorny dock; [bot.] ''Amaranthus polygamus'' Linn.
-- also దొగ్గలి కూర; ముళ్ళతోటకూర; రక్తబాష్పము;


దొడ్డ, doDDA
-adj.
--big; large; respectful; 


దొడ్డి, doDDi
-n.
--(1) yard; back-yard; 
--(2) cattle shed; pen; 
--(3) stool; feces;


దొడ్డికాళ్లు, doDDikALLu
-n.
--bow legs;


దొడ్డిదోవ, doDDidOva
-n. 
--[idiom] back-door; informal; not through proper channels;  


దొన్నె, donne     %e2t
-n.
--small cup; cup made of leaves by folding up the leaves and stitching them with thin splinters;
---చిళ్లదొన్నె = porcelain crucible.


దొప్ప, doppa
-n.
--small cup; small leaf-cup; crucible; small boat;


దొబ్బ, dobba
-n.
--clot of blood; puddle of blood; 


దొమ్మ, domma
-n.
--anthrax; దొమ్మతెగులు;


దొమ్మడోలు, dommaDOlu
-n.
-- groundcherries; Ashvagandha; Indian ginseng; [bot.] ''Physalis flexuosa'';


దొమ్మీ, dommI
-n.
--riot; pandemonium;


దొరుకు, doruku
-v. i.
--be found; be available;


దొర్లించు, dorliMcu
-v. t.
--roll; to cause to roll; to cause to pass;


దొర్లు, dorlu
-v. i.
--roll; turn up;


దోచు, dOcu
-v. t.
--loot; plunder; rob; exploit;


దోనె, dOne
-n.
--raft; wooden raft;


దోపిడీ, dOpiDi
-n.
--plunder; robbery; exploitation; 


దోపు, dOpu
-v. t.
--insert; push; tuck in; 


దోబూచులాట, dObUculATa
-n. 
--the game of pee-ka-boo; a game played with babies and young children, in which you hide your face and say, again and again, “peek-a-boo”;


దోమ, dOma
-n.
--mosquito;
-- దాదాపు 3000 species దోమలు గుర్తింప బడ్డాయి. ఇందులో 3 రకాల దోమలు, ఏడిస్ (Aedis), కులెక్స్ (Culex) మరియు అనోఫిలుస్ (Anpohelus) తెగలు మాత్రము రోగ కారకులు. ఇన్ని రకాల దోమలలో కొన్ని నిశాచరులు (nocturnal). వీటికి దీపం పడదు. కానీ కొన్ని అన్ని వేళలా తిరుగుతాయి.
---సాదా దోమ = ordinary house mosquito; [bio.] ''Culex albopictus.''
---మలేరియా దోమ = [bio.] ''Anopheles albopictus''.
---గండు దోమ = tiger mosquito; [bio.] ''Aedes albopictus.''
--- డెంగీ దోమ = &quot;Aedes Aegypti&quot; అనే అడ దోమ; 

దోమకాటు, dOmakATu
-n.
--mosquito bite;


దోమతెర, dOmatera
-n.
--mosquito netting; a fabric made out of stiff cotton guage with about 6 meshes per centimeter;


దోమలమందు, dOmalamaMdu
-n.
--mosquitocide; insecticide that kills mosquitoes;


దోరంగి, dOraMgi
-n.
--two-colored;


దోరగా, dOragA
-adv.
--moderately;
---దోరగా పండిన = moderately ripe.
---దోరగా వేగిన = moderately roasted.


దోవ, dOva
-n.
--path; way; road; 


దోవతి, dOvati
-n.
--piece of cloth worn by men as the lower garment;


దోషం, dOshaM
-n.
--error; fault; flaw; defect; deficiency;


దోషి, dOshi
-n.
--person at fault; guilty person;


దోసకాయ, dosakAya
-n.
--cucumber; [bot.] ''Cucumis sativus;''
-- దేశవాళీ దోస; నక్క దోస (చిన్న కాయలు); ములు దోస; పందిరి దోస; బుడెం దోస లేదా కీర దోసకాయ;


దోశె, dOSe
-n.
--Indian pancake; a thin crepe; 


దోహదం, dOhadaM
-n.
--(1) contribution; causative factor; 
--(2) physical support; 
--(3) moral support;


ద్యోతకం, dyOtakaM
-adj.
--illuminating; showing; conveying;


ద్రోహం, drOhaM
-n.
--betrayal; treachery;


ద్రోహి, drOhi
-n.
--cheater; traitor;
---దేశద్రోహి = traitor.


దౌత్యం, dautyaM
-n.
--diplomacy; 


దౌత్యవర్గం, dautyavargaM
-n.
--diplomatic corps; 


దౌత్యాలయం, dautyAlayaM
-n.
--embassy;


దౌర్భాగ్యం, daurbhAgyaM
-n.
--misfortune; bad luck;


దౌహిత్రి, dauhitri
-n. f.
--grand daughter; daughter’s daughter;


దౌహిత్రుడు, dauhitruDu
-n. m.
--grand son; daughter’s son;
&lt;/poem&gt;

==Part 3: ధ - dha==
&lt;poem&gt;

ధగధగ, dhagadhaga
-adj.
--onomatopoeia for iridescence or glitter;


ధనం, dhanaM
-n.
--money; wealth; 


ధన, dhana
-adj.
--positive; plus;
---ధన విద్యుత్తు = positive electricity.
---ధనావేశం = positive charge.


ధనధన, dhanadhana
-adj.
--onomatopoeia for banging with feet;


ధనధ్రువం dhanadhruvaM
-n.
--positive pole; anode;


ధనవంతుడు, dhanavaMtuDu
-n. m.
--rich person; 
-- (ant.) దరిద్రుడు;


ధనవంతురాలు, dhanavaMturAlu
-n. f.
--rich person; 
-- (ant.) దరిద్రురాలు;


ధనసంఖ్య, dhanasaMkhya
-n.
--positive number;


ధనసంబంధ, dhanasaMbaMdha
-adj.
--pecuniary; related to money;


ధనస్వామ్యం, dhanasvAmyaM
-n.
--plutocracy; government by the wealthy; 


ధనాభావం, dhanAbhAvaM
-adj. 
--resource-short; impecuniary;


ధన్యత, dhanyata
-n.
--good fortune; blessedness; 


ధన్యవాదం, dhanyavAdaM
-n.
--thanks; a word expressing thanks or gratitude;


ధనికుడు, dhanikuDu
-n. m.
--rich person; 
-- (ant.) దరిద్రుడు;


ధనియాలు, dhaniyAlu
-n.
--coriander seeds; [bot.] Coriandrum sativum;
--కొత్తిమీర = coriander plant; 
-- [Sans.] ధాన్యకం; దానకం; ధాన్యం; ధానీ; ధానేయకం; కుస్తుంభరీ; 


ధనిష్ఠ, dhaniShTha                
-n.
--(1) Delta Capricorni; Deneb Algeidi; Yoga tara of the 23rd  lunar mansion; located in the constellation Capricorn; 
--(2) The 23rd of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; 


ధనుర్వాతం, dhanurvAtaM
-n.
--tetanus;


ధనుస్సు, dhanussu
-n.
--(1) bow; 
--(2) Sagittarius;


ధనూరాసి, dhanUrAsi
-n.
--Sagittarius; a sign of the Zodiac;


ధమని, dhamani
-n.
--artery; any vessel that carries blood away from the heart;


ధమనిక, dhamanika
-n. 
--arteriole; an artery with a small diameter;


ధర, dhara
-n.
--(1) price; cost; (rel.) విలువ; 
--(2) short for ధరణి;


ధరణి, dharaNi
-n.
--Earth;


ధరణిపతి, dharaNipati
-n.
--king; (lit.) lord of the land;


ధరవరలు, dharavaralu  
- n  
-- upper limit to a price; Maximum retail prices; 
-- ధరల యొక్క పై హద్దులు;


ధర్మం, dharmaM
-n.
--(1) property; 
--(2) justice; law; 
--(3) tradition; 
--(4) duty;
-- (5) one's path in life, the fulfillment of which leads to a higher state of consciousness; 
-- ఉదయం కన్ను తెరిచింది మొదలు రాత్రి నిద్రపోయే వరకూ ఎలా ప్రవర్తించాలో, ఎలా మాట్లాడాలో, భుజించాలో, సంసారం చెయ్యాలో, నిద్రించాలో, వగైరా బోధించేది ధర్మం; 
---వృత్తిధర్మం = professional duty.
---సామాన్యధర్మం = common law.


ధర్మకర్త, dharmakarta
-n.
--trustee; 


ధర్మదానం, dharmadAnaM
-n.
--charity;


ధర్మాదాయం, dharmAdAyaM
-n.
--income accruing to a charitable trust; endowment;


ధర్మధార, dharmadhAra
-n.
--cease-fire;


ధర్మనిధి, dharmanidhi
-n.
--charitable trust;


ధర్మపత్ని, dharmapatni
-n.
--legally married wife;


ధర్మపన్నాలు, dharmapannAlu
-n. pl.
--maxims of duty and morality;


ధర్మవడ్డీ, dharmavaDDI
- n.
-- an annual interest rate of one percent; that is, a principal of Rs 100/ held for one year yields an interest of one rupee; this is practically a &quot;no interest&quot; rate transaction;
-- పాత కాలంలో సామాన్య ప్రజలలో వాడుకలో ఉన్న న్యాయమైన వడ్డీ రేటు ఇది;


ధర్మసంస్థ, dharmasaMstha
-n.
--charitable organization;


ధర్మసందేహం, dharmasaMdEhaM
-n.
--[idiom] a minor doubt;


ధరావతు, dharAvatu
-n.
--deposit; earnest money; ante;


ధరించు, dhariMcu
-v. t.
--wear; put on; 


ధర్మి, dharmi
-n.
--type of acting;
---లోకధర్మి = realistic acting; natural acting.
---నాట్యధర్మి = conventional acting, that is, acting following prevailing stage conventions.


ధర్మోపదేశం, dharmOpadESaM
-n.
--sermon;


ధవళం, dhavaLaM
-n.
--white;


ధ్వజం, dhvajaM
- n. 
-- pole; flagpole;


ధ్వజభంగం, dhvajabhaMgaM
- n.
-- impotence; inability of the penis to stay erect;


ధ్వన్యనుకరణ, dhvanyanukaraNa
-n.
--[ling.] onomatopoeia; 


ధ్వనించు, dhvaniMcu
-v. i.
--imply; sound like; 


ధ్వని, dhvani
-n.
--sound;
---అతిధ్వని = ultrasound.
---ప్రతిధ్వని = resound; echo.


ధాతుమలం, dhAtumalaM
-n.
--slag; the scum that floats on molten metal;


ధాతువు, dhAtuvu
-n.
--(1) element; chemical element; మూలకం ; 
--(2) [gram.] etymon; root; source; verb stem; క్రియ యొక్క మూల రూపం; ఉదా: తిను,  వచ్చు,  పోవు, మొ. 


ధాతుసాధన, dhAtusAdhana
-n.
--metallurgy; 


ధాన్యం, dhAnyaM
-n.
--(1) grain; 
--(2) rice paddy; unhusked rice;
-- నవధాన్యాలు = వడ్లు, యవలు, మినుములు, పెసలు, గోధుమలు, నువ్వులు, అనుములు, శనగలు, ఉలవలు; 
-- దశ గ్రామ్య ధాన్యాలు = వడ్లు, యవలు, మినుములు, మసూర్ పప్పు, గోధుమలు, నువ్వులు, సన్న ఆవాలు, ప్రియంవద, కందులు, ఉలవలు; 


ధార, dhAra
-n.
--stream; continuous flow of a liquid, as the flow from a faucet;


ధారణ, dhAraNa
-n.
--concentration; memory; memorization; ability to recall; concentration of the mind on an item continuously for a period of 12 seconds (according to Yoga Sutra); 


ధారాదత్తం చేయు, dhArAdattaM cEyu
-v. i.
--give away with all rights and privileges;


ధారావాహిక, dhArAvAhika
-n.
--a serial in media, primarily in print media; 


ధారాళం, dhArALaM
-n.
--unimpeded; free flowing; fluent; 


ధారి, dhAri
-suff.
--wearer; one who wears the object indicated by the root word;
---ఖడ్గధారి = sword-wearer.
---కిరీటధారి = crown-wearer.


ధార్మిక, dhArmika
-adj.
--moral; righteous;
-suff.
--having the property of;


ధార్మికుడు, dhArmikuDu
-n. m.
--good man; virtuous man; 


ధావనం, dhAvanaM
-n.
--washing; brushing; scrubbing; cleansing; 


ధావన చూర్ణం, dhAvana cUrnaM
-n.
--cleaning powder;


ధావన ఖమీరం, dhAvana khamIraM
-n.
--cleaning paste;


ధావని, dhAvani
-n.
--(1) brush; 
--(2) washer; scrubber; washing machine;


ధాష్టీకం, dhAshTIkaM
-n.
--domineering attitude; browbeating;


ధ్యానం, dhAnaM
-n.
--concentration of the mind on an item continuously for a period of 12 x 12 seconds = 2 minutes 24 seconds (according to Yoga Sutra); the focusing of attention on one particular spiritual idea in continuous meditation; 


ధిక్కరించు, dhikkariMcu
-v. i.
--flout; disregard; defy;


ధిషణ, dhishaNa
-n.
--wisdom; confidence;


ధిషణాహంకారం, dhishaNAhaMkAraM
-n.
--ego coming from confidence in one's own intellect or wisdom;


ధీ, dhI
-n.
--intellect;


ధీమతి, dhImati
-n.
--scholar; wise person;


ధీమా, dhImA
-n.
--self-assurance; self-confidence;


ధీర, dhIra
-n. f.
--heroine; brave woman;


ధీరుడు, dhIruDu
-n. m.
--brave man; hero;


ధీశాలి, dhISAli
-n.
--intellectual;


ధుని, dhuni
-n.
--stream; river;


ధుమధుమ, dhumadhuma
-adj.
--onomatopoeia for fuming with anger;


ధురంధరుడు, dhuraMdharuDu
-n. m.
--one who bears a burden; responsible man; 


ధుర, dhura
-n.
--burden; 


ధృతి, dhRuti
- n.
-- essential oil;


ధ్రువం, dhruvaM
-n.
--pole;
---దక్షిణ ధ్రువం = south pole.
---అయస్కాంత ధ్రువం = magnetic pole.


ధ్రువ, dhruva
-adj.
--fixed; steady; immobile;


ధ్రువతార, dhruvatAra
-n.
--Polestar; Polaris; Steering Star; Ship Star; Stella Maris; this is the Pole Star for the northern hemisphere only; There is no such star for the southern hemisphere;


ధ్రువపరచు, dhruvaparacu
-v. t.
--assert; confirm; ratify;


ధ్రువయష్టి, dhruvayashti
-n.
--polar axis; the axis pointing toward the Polestar;


ధ్రువీకరణ, dhruvIkaraNa
- n.
- ratification; confirmation;


ధూపం, dhUpaM
- n.
-- smoke from burning ''SaambraNi'' (a resin); smoke produced by incense stick; smoke for fumigation;


ధూమం, dhUmaM
-n.
--smoke; fume;


ధూమకేతువు, dhUmakEtuvu
-n.
--comet; (lit.) one with a smoky tail;


ధూమపానం, dhUmapAnaM
-n.
--smoking;


ధూమశకటం, dhUmaSakaTaM
-n.
--locomotive; train;


ధూర్తదేశం, dhUrtadESaM
- n.
-- rogue nation;


ధూర్తుడు, dhUrtuDu
- n.
-- rogue;


ధూళి, dhULi
-n.
--dust; dust raised into the air;


ధూళి, దూగర, dhULi, dUgara
-n.
--dust and cobwebs; 


ధూసరం, dhUsaraM
-n.
--(1) dust; 
--(2) gray; grey; dust color;


ధృతి, dhRti
-n.
--(1) speed; 
--(2) courage; 
--(3) happiness;


ధృతిగతి, dhRtigati
-n.
--velocity; velocity indicates speed and the direction of travel;


ధైర్యం, dhairyaM
- n.
-- courage; bravery;
--- మొండి ధైర్యం = chutzpa; supreme self-confidence; gall
--- మనో స్థైర్యం = firmness = steadiness; steadfastness; 


ధోతీ, dhOtI
-n.
-- a piece of cloth worn by men as the lower garment;


ధోరణి, dhOraNi
-n.
--manner; attitude; style;


ధ్యేయం, dhyEyaM
-n.
--goal; aim;


&lt;/poem&gt;


|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]</text>
      <sha1>732tcy73glhuqejdntrmi19xjtqs4kp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు/ప-ఫ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3019</id>
    <revision>
      <id>39285</id>
      <parentid>39265</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T14:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Part 2: ప - pa */</comment>
      <origin>39285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="243082" sha1="m0z43e8p1cy3brnw3dmaxwc7b6d8ono" xml:space="preserve">
=నిఘంటువు=

* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. 
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout. 
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.

16 March 2016.

* ఈ నిఘంటువు, ఏషియన్ ఎడ్యుకేషనల్ సర్వీసెస్, న్యూఢిల్లీ వారు 2002 లో ప్రచురించిన ముద్రిత ప్రతి కంటే మెరుగైనది (విస్తరించాం, లోపాలను సవరించాం, కొత్త అంశాలను చేరుస్తూ ఉన్నాం)
* మీరూ దీన్ని విస్తరించవచ్చు. కానీ తొలగింపులేమీ చెయ్యకండి - లోపం దొర్లిందని మీకు కచ్చితంగా, నిర్ద్వంద్వంగా, నిరాక్షేపణీయంగా తెలిస్తే తప్ప.
* ఇక్కడ ఇచ్చిన పదాలు, వాటి అర్థాలూ వ్యక్తిగతంగా మీకు అంగీకారం కాదు కాబట్టి వాటిని తొలగించకండి.
* ఇంగ్లీషు భాష యొక్క అమెరికను స్పెల్లింగును వాడాం.
* ఇక్కడి తెలుగు పదాల అమరిక గురించిన వివరణ సుదీర్ఘమైనది కాబట్టి ఇక్కడ చర్చించలేం. 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
| width=&quot;895&quot; |&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;
==Part 1: పం - pratima==
&lt;poem&gt;
పంకం, paMkaM
-n.
--mire; mud;


పంకజం, paMkajaM
-n.
--lotus; 


పంకా, paMkA
-n.
--fan; air circulator; any device that circulates air;


పంకించు, paMkiMcu
-v. i.
--nod; move the head up and down (in agreement);


పంకిలం, paMkilaM
-n.
--mire; muddy place; 


పంక్తి, paMkti
-n.
--row; line;


పంగ, paMga
-n.
-- (1) fork; (2) branching structure of a tree;


పంగువు, paMguvu
-n.
--lame person; 


పంచ, paMca
-adj.
--five;
---పంచ తన్మాత్రలు = the five senses, namely the sense of taste, touch, smell, hearing, and sight.


పంచ, paMca
-n.
--awning; front part of a house's hanging roof;


పంచకం, paMcakaM
- n.
-- a set of five; five; 


పంచకల్యాణి,  paMchakalyANi
- n.
-- a superior breed of a horse with five desirable traits: (1) white feet, (2) a white spot on the upper forehead, (3) a bushy white tail, (4) white hair on the neck (జూలు), and (5) white back;
-- పంచేంద్రియ జ్ఞానం అపారంగా కల ఉత్తమాశ్వం;


పంచకోల కషాయం,  paMcakOlఅ kashAyaM
- n.
-- the decoction made from పంచకోలాలు, the &quot;five peppers&quot;;


పంచకోలాలు,  paMcakOlAlu
- n. pl.
--  the five pungents; (lit) the five peppers; పిప్పలి, పిప్పలి మూలం; పిప్పలి తీగ; శొంఠి, చిత్రక (ఎర్ర చిత్రమూలం);


పంచదళ, paMcadaLa
-adj.
--pentafoliolate; also పంచదళ హస్తాకార;


పంచదార, paMcadAra
-n.
--sugar;


పంచనఖ, paMcanakha
-adj.
--five-toed; five-fingered;


పంచనఖి, paMcanakhi
-n.
--a five-toed animal;


పంచనామా, paMcanAmA
-n.
-- (1) arbitration in a dispute; (2) an officially signed document recording the facts of an inquiry; 
-- ఒక సంఘటన ఎలా ఉందో చూసిన వాస్తవాలను రికార్డు చేసే అధికారిక పత్రమే ఈ పంచనామా.


పంచపాత్ర, paMcapAtra
-n.
--(1) a tumbler - a short wide-mouthed metal cup, normally made of copper, silver or gold - used in Hindu religious rituals, shortened form for పంచామృత పాత్ర; each cup is meant for one of the &quot;five sacred nectars&quot;, namely ఆవుపాలు, పెరుగు, నేయి, చక్కెర, తేనె;
--(2) five vessels or cups (for the distinct purposes of offering water to a diety: అర్ఘ్యము, పాద్యము, ఆచమనీయము, స్నానీయము and పానీయము);


పంచప్రాణాలు, paMcaprANAlu
-n.
--according to Hindu belief, there are five life forces: prANa, apAna, vyAna, udAna, and samAna; the union of these five is the subtle body or సూక్ష్మదేహం; 


పంచభుజి, paMcabhuji
-n.
--pentagon; a geometrical figures with five sides; literally, pentagon means &quot; five angles&quot;;


పంచమి, paMcami
-n.
--fifth day of lunar half-month;


పంచాంగం, paMcAMgaM
-n.
--ephemeres;


పంచామృతాలు, panchamRtaalu 
- n. pl.
-- a mixture of milk, curds, ghee, honey, crystal sugar
- పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, ఖండ చెక్కెర లను కలిపి పంచామృతాలు అంటారు.


పంచాయతి, paMcAyati
-n.
--villag
- n e council comprised of five people; a village 'tribunal';
---శవపంచాయతి = postmortem.


పంచారించు, paMcAriMcu
-v. i.
--spread; 


పంచితం, paMcitaM
-n.
--urine; cow's urine; 


పంచు, paMcu
-v. t.
--distribute;


పంచె, paMce
-n.
--a cloth worn by men to cover the lower part of the body; the counterpart of the sari worn by women; also పంచ; దోవతి; దోతీ;


పంజరం, paMjaraM
-n.
-- (1) cage; especially a cage used to keep birds; (rel.) బోను;
-- (2) seer fish; 


పంజా, paMjA
-n.
--paw; especially of wild cats;


పంజాగోళ్లు, paMjAgOLLu
-n.
--claws; especially of wild cats;


పంట, paMTa
-n.
--crop;
-- తొలకరిలో సాగు మొదలు పెట్టి కార్తీక మాసానికి చేతికి వచ్చే వర్షాధార పంటను సారువా, ఖరీఫ్, వానాకాలం, కత్తెర (కార్తీక) అనే పేర్లతో వ్యవహరించేవారు. సారువా అంటే వర్షాధార పంట. కార్తీక మాసంలో చేతికొస్తుంది కాబట్టి కత్తెర పంట. మంచి కత్తెర వడ్లు అనే మాట అవ్వా తాతల నోట వినే ఉంటారు.
-- అటుపై రెండో పంటగా నీటి పారుదల ఆధారంగా పండే పంటలు దాళ్వా, రబీ, యాసంగి అనే పేర్లతో వ్యవహరిస్తారు. వైశాఖ మాసంలో పంట చేతికి వచ్చేది యాసంగి అయ్యింది.


పంట్లాం, paMTlaM
-n.
--pants; pantaloon; a lower garment of men;


పంటించు, paMTiMcu
-v. i.
--delay; 


పంటిగ, paMTiga
-n.
--[bot.] Briedelia montuna;


పండబారు, paMDabAru
-v. i.
--ripen;


పండా, కాయా? paMDa, kAyA?
-[idiom.]
--was it a success or a failure; good news or bad? (lit.) is it a ripe fruit or green fruit?


పండితమ్మన్యుడు, paMDitammanyuDu
-n. m.
--[idiom] charlatan; bogus scholar;


పండితపుత్రుడు, paMDitaputruDu
-n. m.
--[idiom] idiot; (lit.) son of a scholar;


పండితుడు, paMDituDu
-n. m.
--scholar; (ant.) పామరుడు;


పండు, paMDu
-v. i.
--to ripen;


పండు, paMDu
-n.
--ripe fruit; (rel.) కాయ is unripe fruit;


పండుగ, paMDuga
-n.
--festive day; festival; treat; 


పండ్లు, paMDlu
-n. pl.
--fruits;


పంతం, paMtaM
-n.
--(1) resolve; determination; 
--(2) stubbornness; obstinacy; 
--(3) bet; 


పంతులమ్మ, paM-tu-la-mma
-n. f. 
--(1) teacher; 
--(2) wife of teacher; 


పంతులు, paMtulu
-n.
--(1) school teacher; 
--(2) a term of respect used while addressing Brahmins;


పంథా,  paMthA
- n.
-- way; path; manner; style;


పంద, paMda
-n.
--(1) coward; 
--(2) sheaf of corn;


పంది, paMdi
-n.
--pig; hog; swine;
---పంది మాంసం = pork; ham; bacon.


పందికొక్కు, paM-di-ko-kku
-n.  
--(1) any of several very large rats (genera Bandicota and Nesokia) of southern Asia destructive to crops;
--(2) any of a family (Peramelidae) of small insectivorous and herbivorous marsupial mammals of Australia, Tasmania, and New Guinea 


పందిరి, paMdiri
-n.
--a temporary outdoor patio usually built out of thatch or palm leaves;


పందెం, paMdeM
-n.
--(1) bet; wager; 
--(2) contest; race;
---పందెం గెలిచాడు = he won the bet.
---పరుగు పందెం = running race; dash.


పందొమ్మిది, paMdommidi
-n.
--nineteen; 


పంథా, paMtha
-n.
--(1) style; trend; 
--(2) manner; method; system;


పంపకం, paMpakaM
-n.  
--distribution; 


పంపరనారింజ,  paMparanAriMja
-n.
-- grapefruit; a hybrid between orange and pomelo; got this name because it grows in clusters like grapes;


పంపరపనస, paMparapanasa
-n.
-- pomelo; pompelmos; pumello; Shaddock fruit; [bot.] ''Citrus maxima''; of the Rutaceae family; ''Citrus grandis; Citrus decumana''; (ety.) from Dutch pompelmoes;
-- [note] grapefruit is a hybrid of pomelo and sweet orange;


పంపిణీ, paMpiNI
-n.
--distribution;


పంపు, paMpu
-n.
--(1) pump; 
--(2) a native weight measure equal to 1/8th of a వీశ; used until the metric system was introduced; 8 పంపులు = 4 ఏబులములు = 2 పదలములు =1 వీశ;  also అర్ధశేరు నవటాకు;
-v. t.
--send; transmit;


పంపుకొట్టు, paMpukoTTu
-v. t.
--pump; 

&lt;/poem&gt;

==Part 2: ప - pa==

&lt;poem&gt;
పకపక, pakapaka
-adj.
--onomatopoeia for laughter; 


పక్క, pakka
-n.
--(1) side; 
--(2) bed; 
--(3) direction;
---ఎటు పక్క? = which side? which direction?


పక్కపక్కన, pakkapakkana
-n.
--adj. side by side; abreast;


పక్కపుండు, pakkapuMDu
-n.
--bed sore; sores caused by staying in bed too long without movement;


పక్కగొలుసు, pakkagolusu
-n.
--[chem.] side chain; 


పక్షం, pakshaM
-n.
--(1) side; part; 
--(2) party in a dispute; 
--(3) fifteen days; 
--(4) wing; a political party; 
---అధిక సంఖ్యాక పక్షం = majority party.
---మీరెవరి పక్షం? = on whose side are you?
---శుక్ల పక్షం = waxing half of a month.
---కృష్ణ పక్షం = waning half of a month.
---ఇరు పక్షాలు = both sides.


పక్షపాతం, pakshapAtaM
-n.
--(1) partiality; preference; 
--(2) bias; partisanship;


పక్షవాతం, pakshavAtaM
-n.
--paralysis;


పక్షాంతరం, pakshAMtaraM
-n.
--alternative;


పక్షి, pakshi
-n.
--bird;


పక్కా, pakkA
-adj.
--(1) mature; complete; permanent; 
--(2) fit; good; proper; 
--(3) real; not fake;


పక్కారంగు, pakkAraMgu
-n.
--fast color; a color that does not fade away; permanent color;


పక్కు, pakku
-n.
--[med.] scab; the hardened cover of a wound; hardened part of any bodily fluid that was once soft or liquidy; 


పగ, paga
-n.
--grudge; desire to take revenge; (ant.) ప్రేమ;


పగటాట, pagaTAta
-n.
--day-time show; matinee;


పగటివేషం, pagaTivEshaM
-n.
--theatrical makeup;. an act involving people wearing excessive makeup and clowning around during intermissions of street-corner plays in villages;


పగటివేషగాళ్లు, pagaTivEshagALlu
-n.
--roving street-actors with heavy theatrical makeup; these actors give performances on the streets in return for donations at the end of a show;


పగడం, pagaDaM
-n.
--coral; coral head; one of the gems;


పగడపు చెట్టు, pagaDapu ceTTu
-n.
--[bot.] ''Melanthesa rhamnoides'';


పగడపు జీవి, pagaDapu jIvi
-n.
--coral polyp;


పగడపు దిబ్బ, pagaDapu dibba
-n.
--coral atoll; atoll;


పగడపు దీవి, pagaDapu dIvi
-n.
--coral island;


పగడపు రిక్క, pagaDapu rikka
-n.
--the constellation containing Betelgeuse and Alhena; ఆర్ద్రా నక్షత్రం;


పగపత్తి, pagapatti
-n.
--[bot.] ''Cyrilla aquatick'';


పగలు, pagalu
-n.
--daytime; lighted part of a day; (ant.) రాత్రి; రేయి;


పగ్గం, paggaM
-n.
--(1) tether; 
--(2) rein; halter; the rope used to control a horse or an ox; ఎద్దుల ముగుదాళ్లకుగాని, కొమ్మల మొదళ్లకుగాని కట్టి బండితోలే మనిషి పట్టుకొనే తాడు; ఇది బండిని మలుపుకోటానికి, కావలసినప్పుడు ఆపటానికి అవసరం;
--(3) rope used by a weaver; 
--(4) churning rope; 


పగిది, pagidi
-n.
--mode; manner; 


పగులగొట్టు, pagulagoTTu
-v. t.
--break; 


పగులు, pagulu
-n.
--crack; split; a break in an otherwise smooth surface; 


పగులు, pagulu
-v. i.
--crack; break; 


పచ్చ, pacca
-n.
--(1) emerald; aquamarine; jade; one of the gems; 
--(2) green; 
--(3) raw;


పచ్చ మల్లి, pacca malli
-n.
--yellow jasmine; [bot.] ''Gelsemium sempervirens'';


పచ్చ అడవిమొల్ల, pacca aDivimolla
-n.
--[bot.] ''Jasminum chrysanthemum'';


పచ్చ కర్పూరం, pacca karpUraM
-n.
--green camphor; raw camphor; crude camphor; [bot.] ''Cinnamomum camphora'';


పచ్చ కామెర్లు, pacca kAmerlu
-n.
--jaundice; (rel.) కుంభకామెర్లు;


పచ్చ గన్నేరు, pacca gannEru
-n.
--yellow oleander; [bot.] ''Thevetia peruviana; Thevetia neriifolia'';


పచ్చ చేమంతి, pacca cEmaMti
-n.
--[bot.] ''Chrysanthemum roxburi''; mum;


పచ్చ జొన్న, pacca jonna
-n.
--[bot.] ''Sorghum vulgare'';


పచ్చడి, paccaDi
-n.
--chutney; sauce; 


పచ్చ నీరుల్లి, pacca nIrulli
-n.
--[bot.] ''Allium tuberosum''; 


పచ్చ పావురం, pacca pAvuraM, 
- n. 
-- green pigeon; [bio.] ''Treron phoenicoptera'';


పచ్చ పెదగోరంట, pacca pedagOraMTa
-n.
--[bot.] ''Lawsonia alba;''


పచ్చ ములుగోరంట, pacca mulugOraMta
-n.
--[bot.] ''Barleria prionitis''; 


పచ్చ ముల్లంగి, pacca mullaMgi
-n.
--[bot.] ''Daucus carota''; కేరట్;


పచ్చ వాడాంబరం, pacca vADAMbraM
-n.
--[bot.] ''Justicia dentata;'' ''Ecbolium ligustrinum;''
-- నక్కతోక; చీకటికూరతుప్ప; నీలాంబరం; [Sans.] నీల సహచర; 
-- ఈ తుప్పను తొక్కిన వాళ్ళకు మంచి జరుగుతుందనీ, అదృష్టవంతుడవుతాడనీ ఒక విశ్వాసం ఉండబట్టి &quot;నక్కతోక తొక్కడం&quot; అనే జాతీయం పుట్టిఉండవచ్చు; 


పచ్చ సముద్రం, pacca samudraM
-n.
--Yellow Sea; the body of water east of China and west of the Korean peninsula;


పచ్చబొటుకు, pacca boTuku
-n.
--[bot.] ''Cordia polygama;''


పచ్చబొట్టు, paccaboTTu
-n.
--tattoo;


పచారు, pacAru
-n.
--stroll; walk; 


పచ్చాకు చెట్టు, paccAku ceTTu
-n.
--[bot.] ''Cinnamomum iners'';


పచ్చారె చెట్టు, paccAre ceTTu
-n.
--[bot.] ''Bauhinia spicata'';


పచ్చి, pacci
-adj.
--(1) green; unripe; 
--(2) raw; fresh; new; uncooked; unboiled;
--(3) not dry; undried; unburnt; tender;
--(4) not healed; sore; (ant.) పండు;
--- పచ్చి ఇటిక = sun-dried brick; adobe.
--- పచ్చి మామిడికాయ = unripe mango.
--- పచ్చి పాలు = raw milk, unheated milk; un-Pasteurized milk;
--- పచ్చి పులుసు =  soup made from uncooked ingredients;
--- పచ్చి మంచినీళ్లు, పచ్చి మోసం, పచ్చి పుండు; 
--- &quot;పచ్చి బాలెంతరాలు&quot; అని వాడాడు శ్రీ నాథుడు హరవిలాసంలో. 
--- పసి, పచ్చి ఒకే మూలం కలిగినవి.


పచ్చిక, paccika
-n.
--grass; green grass; greenery;


పచ్చిక బయలు, paccika bayalu
-n.
--grassy meadow; green open space;


పటం, paTaM
-n.
--(1) figure; diagram; picture; drawing; exhibit; map; (2) cloth; (3) hood of a snake; 


పటకా, paTakA
-n.
--(1) belt; waist belt; 
--(2) length of cloth sufficient to go around the waist once; 
--(3) width of a roll of cloth;


పటకారు, paTakAru
-n.
-- (1) pincers; pliers; (2) tongs; crucible tongs;


పటపట, paTapaTa
-adj.
--onomatopoeia for grinding teeth;


పటలం, paTalaM
-n.
--(1) roof; cover; 
--(2) a film over the eye; 


పట్టం, paTTaM
-n.
--a gold band tied around the head as a mark of coronation; 


పట్ట, paTTa
-n.
--the bark of a tree; 


పట్టకం, paTTakaM
-n.
--prism;


పట్టణం, paTTanaM
-n.
--city;  a big town; a metropolitan area; 
--- అగడ్తలు చుట్టూ ఉండే నగరం అనే నిర్వచనం ఒకటి ఉంది; ముఖ్య నగరం పట్ట్ణణం అని మరొక నిర్వచనం ఉంది;


పట్టతీగ, paTTatIga
-n.
--[bot.] Capparis heteroclita;


పట్టపగ్గాలు, paTTapaggAlu
-n.
--restraints;


పటాకీ, paTAkI
-n.
--firecracker;


పటాటోపం, paTATopaM
- n.
-- పటము + ఆటోపము; ఆటోపం అంటే హడావిడి, సంభ్రమము , గర్వం , ఆడంబరము అని నిఘంటువు చూపిన అర్థాలు.
-- మనిషిలో పస ఏమీ లేకపోయినా పైకి డాబుసరిగా పెద్ద హోదాలో ఉన్నట్టు నటించడం పటాటోపం; 


పటాపంచలగు, paTaapaMchalagu 
-v. i.
--disperse; scatter; flay apart; 


పటారం, paTAraM
-n.
--a mansion with silk drapes;
---పైన పటారం, లోన లొటారం = glitter on the outside, nothing inside.


పటాలం, paTAlaM
-n.
--brigade; battalion; a regiment of soldiers; 


పటాసు, paTAsu
-n.
--potassium; the chemical element whose symbol is K;


పట్టా, paTTA
-n.
--(1) rail; 
--(2) diploma;
--(3) inner bark;
--(4) a deed or title document;


పటిక, paTika
-n.
--alum; a name given to a group of hydrated double salts. The most common among these, called common alum, is potassium aluminum sulfate. Because of its astringent property, i.e. it helps shrink broken skin, it is frequently used in aftershave lotions, tanning, and many cosmetics.


పటికబెల్లం, paTikabellaM
-n.
--sugar candy; rock candy; large crystals of sugar made by evaporating concentrated sugar solution; 
-- same as పటిక పంచదార;


పటిష్ఠం,  paTishThaM
- n.
-- robust; 


పటిష్ఠపరచు, paTishThaparacu  
-v. t.  
--strengthen; 


పట్టి, paTTi
-n.
--child; infant;
-past. part. of పట్టు; 
--post position. on account of; because of; 


పట్టిక, paTTika
-n.
--table; tabulation; an arrangement of information in an orderly fashion;


పట్టీ, paTTI
-n.
--(1) a catalog or list; 
--(2) a plaster or medicated bandage as in పలాపట్టీ; 
--(3) a silver chain, worn around the anklet as jewelry;


పటుత్వం, paTutvaM
-n.
--grip; strength;


పట్టు, paTTu
-n.
--(1) silk; 
--(2) hive; 
--(3) cobweb; 
--(4) trick in a cord game; 
--(5) hold; 
---పట్టు చీర = silk sari.
---తేనెపట్టు = beehive.
---సాలెపట్టు = cobweb.
-v. t.
--(1) the act of feeding a child a liquid such as milk; 
--(2) to knead; to rub;
---పిల్లకి పాలు పట్టు = feed milk to the child.
---నా కాళ్లు పట్టు = rub my legs; knead my legs.


పట్టుకొను, paTTukonu
-v. t.
--(1) catch; 
--(2) apprehend (a lawbreaker); 
--(3) to hold an object;
---బాలుడు బంతిని పట్టుకున్నాడు = the boy caught the ball.
---పోలీసు దొంగని పట్టుకున్నాడు = the police apprehended the thief.
---బాలుడు సంచీ పట్టుకున్నాడు = the boy held the bag.


పట్టుకొమ్మ, paTTukomma
-n.
--(1) crux; 
--(2) refuge; primary support; 
-- తీగె ప్రాకడానికి ఆధారమైన చెట్టు కొమ్మను పట్టుగొమ్మ అంటారు. అదే విధంగా ఒక కార్యానికి ముఖ్యంగా సహకరించే వ్యక్తిని పట్టు గొమ్మ అనవచ్చు .
--- అదే అతని వాదానికి పట్టుకొమ్మ = that is the crux of his argument.


పట్టుకొమ్ము, paTTukommu
-n.
--claw; specifically; the claw end of a hammer;


పట్టుకో, paTTukO
-inter.
--hold!; catch!;


పట్టుతీగ, paTTutIga
-n.
--[bot.] ''Niebuhria oblongifolia;''


పట్టుదల, paTTudala
-n.
--doggedness; perseverance; single-mindedness; 


పట్టుపట్టు, paTTu paTTu
-v. t.  
--insist; press on; 


పట్టుపరిశ్రమ, paTTupariSrama
-n.
--sericulture;


పట్టుపురుగు, paTTupurugu
-n.
--silkworm;


పట్టుబట్ట, paTTubaTTa
-n.
--silk cloth;


పట్టుబట్టు, paTTubaTTu
-v. t.
--insist; press;


పట్టుమని, paTTumani
-adv.
--barely;


పట్లకర్ర, paTlakarra
-n.
--a long broomstick used to clear cobwebs;


పట్టెడ, paTTeDa
-n.
--(1) strap; tape; strip; bandage; a coarse and wide tape; braided band, usually made of cotton, and used to weave across the jambs of a cot to get a springy effect; used in lieu of box springs in Indian beds; 
--(2) a strap-shaped necklace;
--(3) [bot.]  ''Spathodea campanulata;''


పట్టెడు, paTTeDu
-adj.
--handful


పటోలం, paTOlaM
-n.
-- parval; [bot.] ''Trichosanthes cucumerina;'' ''Trichosonthis Disica;''
-- పొట్టి పొట్లకాయ; 


పఠన, paThana
-v. i.
--recitation;


పఠనం,  paThanaM
- n.
-- reading;


పఠనీయం,  paThanIyaM
- n.
-- readable;


పడక కుర్చీ, paDaka kurcI
-n.
--easy-chair; reclining chair;


పడగ, paDaga
-n.
--(1) hood; hood of a cobra; slough; 
--(2) hood of a car;


పడగొట్టు, paDagoTTu
-v. t.
--raze; tear down;


పడతి, paDati
-n.
--woman; 


పడమర, paDamara
-n.
--West; (lit.) the side on which the sun falls;


పడవ, paDava
-n.
--boat; (rel.) తెప్ప, నావ; బల్లకట్టు; పుట్టి; లాంచీ;


పడికట్టు రాయి, paDikaTTu rAyi
-n.
--weight used in scales;


పడిగె, paDige
-n.  
--banner;             % into e2t


పడిశం, paDiSaM
-n.
--cold; head cold; catarrh;


పడు, paDu
-v. i.
--(1) fall; 
--(2) suffer; endure; sustain;
--(3) suit;
---నాకు నీళ్లు పడలేదు = the water did not suit me. 
-suff. can be used to convert a noun to a verb;
--do;
-- అంకిలిబడు = అంకిలి + పడు = అడ్డుపడు = to block; 
---అలవాటుపడు = fall in the habit of.
---ఇబ్బందిపడు = fall in difficulties.
-- చొప్పడు = చొప్పు+పడు = సరిపడు, అమరిఉండు = to suit; 
---బాగుపడు = improve.
---బాధపడు = suffer.
---కనపడు = become visible;


పడుకొను, paDukOnu
-v. i.
--lie down!; recline!; go to sleep!


పడుకో, paDukO
-inter.
--(1) lie down! recline; 
--(2) go to sleep!


పడిగాపు, paDigApu
-n.
--an expectant and long wait;


పడుగు, paDugu
-n.
--(1) woof; the longitudinal stretch of fabric in weaving; see also పేక;
--(2) heap of unthreshed grain;


పడుచు, paDucu
-adj.
--young; youthful;
-n.
--(1) a youthful girl; a youthful lady; 
--(2) prostitute;


పడుచుతనం, paDucutanaM
-n.
--youth;


పడుపువృత్తి, paDupu vRtti
-n. 
--prostitution; 


పణం, paNaM
-n.
--ante; bet; the up-front money placed on the table before gambling; 


పతంగ, pataMga
-n.
--[bot.] ''Caesalpinia sappan'';


పతకం, patakaM
-n.
-- (1) medal; trophy; plaque; (2) an ornament like the locket; 
---సువర్ణ పతకం = gold medal.
---రజిత పతకం = silver medal.
---కాంస్య పతకం = bronze medal.


పతనం, patanaM
-n.
--(1) fall; fall from glory; decline; 
--(2) incident;
---నైతిక పతనం = moral decline.
---పతన కోణం = angle of incidence.


పత్త, patta
-n.
--vagina; 


పత్రం, patraM
-n.
--(1) leaf; 
--(2) sheet; two pages; 
--(3) memorandum;


పత్రతలం, patratalaM
-n.
--[bot.] phylloplane;


పత్రశ్వేదనం, patraSvEdanaM
-n.
--[bot.] transpiration; sweating through the leaves;


పత్రహరితం, patraharitaM
-n.
--[bot.] chlorophyll; the green stuff of leaves;


పతాకం, patAkaM
-n.
--flag; banner;


పతాక శీర్షిక, patAka SIrshika
-n.
--banner headline;


పతాక సన్నివేశం, patAka sannivESaM
-n.
--climax;


పత్తా, pattA
-n.
--(1) trace; sign; 
--(2) address;


పత్తాదార్, pattAdAr
-n.
--tracer;detective; one who traces;


పత్రావరణం, patrAvaraNaM
-n.
--[bot.] phyllosphere;         % to e2t


పతిత, patita
-adj.
--fallen; destitute;


పతిత, patita
-n.
--a woman who lost her honor;


పతివ్రత,  pativrata
- n.
-- a chaste woman, chaste by thought, word and deed;
-- same as పతిత్తు; see also  పత్నీవ్రతుడు


పత్తి, patti
-n.
--(1) raw cotton; 
--(2) cotton plant; [bot.] ''Gossypium spp;'' see also దూది;
-- (3) nib of a pen;
-- (4) blade; 


పత్రింపు, patriMpu
-n.
--pruning;                           % to e2t
 

పత్రి, patri
-n.
--leaves; leaves offered to god; 


పత్రిక, patrika
-n.
--(1) periodical; journal; magazine; newspaper; (lit.) leaflet; 
--(2) invitation card; 
--(3) pruner; trimmer;
---పక్ష పత్రిక = fortnightly magazine.
---మాస పత్రిక = monthly.
---వార్తా పత్రిక = newspaper.
---సచిత్ర వార పత్రిక = illustrated weekly.


పత్రికా రచయిత, patrikA racayita
-n.  
--journalist; 
-- (note)  పాత్రికేయులు  is incorrect usage;


పత్నీవ్రతుడు,  patnIvratuDu
- n.
-- a chaste man, chaste by thought, word and deed; a man devoted to only one wife;


పథం, pathaM
-n.
--path; way; road; 


పథకం, pathakaM
-n.
--plan; scheme;


పథ్యం, pathyaM
-n.
--special diet; diet prescribed after a fever or sickness;


పథికుడు, pathikuDu
-n.
--traveler; pedestrian;


పదం, padaM
-n.
--(1) word; term; 
--(2) ode; ballad;


పద, pada
-inter.
--(1) let's go! 
--(2) go!;


పదకోశం, padakOSaM
-n.
--thesaurus; పదార్థ భాండాగారం; (def.) నిఘంటువు పదాలకి అర్థాలు చెబితే, పదకోశం అర్థాలకి పదాలేమిటో చెబుతుంది;


పదక్రమానువాదం, padakramAnuvAdaM
-n.
--transliteration;


పదజాలం, padajAlam
-n.
--terminology;


పదనిధి, padanidhi
-n.
--vocabulary;


పదప్రవరులు, padapravarulu
-n.
--etymologists;


పదలం, padalaM
-n. 
--a measure of weight in pre-independence India; 2 పదలంలు = 1 వీశ;; 


పదవి, padavi
-n.
--position; rank; official position;


పదసూచి, padacUci
-n.
--index;


పదస్తలి, padastali
-n.
--pedestrian;


పదహారు, padahAru
-n.
--sixteen; 


పద్ధతి, paddhati
-n.
--method; scheme;


పద్మం, padmaM
-n.
--lotus;


పద్మపత్రం, padmapatraM
-n.
--(1) lotus leaf; 
--(2) wax paper;


పద్మరాగం, padmarAgaM
-n.
--ruby; one of the nine gems or semi-precious stones;
-- see కెంపు; మాణిక్యం;


పద్యం, padyaM
-n.
--verse; stanza; poem;


పదాంశం, padaaMSaM 
- n.
-- Syllable; a combination of elementary sounds containing only one vowel sound;
-- ఒక అచ్చుగల (పలుకదగిన) అక్షరసముదాయము, గుణితాక్షరము; 


పదార్థం, padArthaM
-n.
--(1) substance; matter; 
--(2) thing; item; article; 
--(3) meaning of a word;


పదార్థకోశం, padArthakOSaM
-n.
--glossary;


పదావళి, padAvaLi
-n.
--vocabulary;


పది, padi
-n.
--ten;


పదిలం, padilaM
-n.
--care; caution; security;;


పదివేలు, padivElu
-n.
--ten thousand; myriad; 


పదిహేడు, padihEDu
-n.
--seventeen; 


పదును, padunu
-n.
--(1) sharpness; 
--(2) testing cooked rice by pressing the grains between fingers;
--(3) moisture; dampness;


పదును పట్టు, padunu paTTu
-v. t.
--(1) to sharpen; 
--(2) to hone;


పద్దు, paddu
-n. 
--entry in an account book; entry in a log book;


పద్దెనిమిది, paddenimidi
-n.
--eighteen;


పదేపదే, padEpadE
-adv.
--again and again; repeatedly; 


పనస, panasa
-n.
--(1) verse in a chapter of the Vedas; 
--(2) Jackfruit; [bot.] ''Artocarpus scortechinii; Artocarpus integrifolia; Artocarpus heterophyllus'' of the Moraceae family; In Greek &quot;arto&quot; means bread and &quot;carpos&quot;  means fruit; The breadfruit tree was named thus because the insides of roasted breadfruits resembled baked bread; The English name &quot;Jack fruit&quot; came from &quot;cakkA&quot;, the Malayalam name for this fruit;
--- అడవి పనస =  wild Jack fruit; [bot.] ''Artocarpus hirsutus'';
--- సీమ పనస = breadfruit;
--- క్షుద్ర పనస = breadfruit;


పన్నా, pannA
-n.
--(1) the frame used in weaving; 
--(2) the width of a cloth;


పన్నాగం, pannAgaM
-n.
--plot; trick;


పని, pani
-n.
--work; job; avocation;


పనికిమాలిన, panikimAlina;
- adj.
--useless; otiose; 


పనితనం, panitanaM
-n.
--craftmanship; workmanship; 


పనిమనిషి, panimanishi
-n. f.
--worker; domestic maidservant; maid;


పనిలోపనిగా, panilOpanigA
-adv.
--in the course of one's work;


పనిముట్లు, panimuTlu
-n.
--tools;


పనివాడు, panivADu
-n. m.
--worker; servant;


పనివాళ్లు, panivALlu
-n. pl.
--workers; crew;


పనులు, panulu
-n.
--errands; chores; tasks;


పన్ని, panni
-n.
--comb;


పన్నీరు, panniru
-n.
--scented water; traditionally made by boiling flower petals in water and let it settle overnight in a cool place. The frozen oils are churned out and a butter-like concentrate, called &quot;attar&quot; is extracted. About 200,000 roses yield 10 grams of attar; Eau de Cologne; also ఉడుకులోను;


పన్ను, pannu
-n. s.
--(1) tooth; 
--(2) tax; see also పన్నులు; పళ్లు; పండ్లు;


పన్నులు, pannulu
-n.
--taxes;


పన్నెండు, panneMDu 
-n.
-- twelve;
-- పన్ + రెండు = పన్నెండు. 


పప్పాయ, pappAya
-n.
--papaya; [bot.] ''Temenuchus pgodarum;'' also బొప్పాయి; బొపాసి కాయ;


పప్పు, pappu
- n.
-- dal; split pulses; cooked split pulses;


పప్పుకూర, pappukUra
- n.
-- [bot.] ''Chenopodium album Linn.'';


పప్పుధాన్యం, pappudhAnyaM
- n.
-- pulses; grains that produce &quot;dal&quot;s like toor, urid, etc.;


పప్పులో కాలు వేయు, pappulO kAlu vEyu
- ph.
-- make a mistake; 


పమిడి తంగేడు, pamiDi taMgEDu
-n.
--[bot.] ''Poinciana pulcherrima'';


పమిడిపత్తి, pamiDipatti
-n.
--[bot.] Gossypium acuminatum; 


పయనం, payanaM
-n.
--journey; 


పయాలు, payAlu
-n.
--porch; verandah;    % to e2t


పరంగా, paraMgA 
- advl. suffix. from the viewpoint of; 
---వృత్తిపరంగా = from a professional viewpoint.
---దేశపరంగా = from a country viewpoint.


పరంగి, paraMgi
-adj.
--foreign;


పరంగి చెక్క, paraMgicekka
-n.
--China root; (lit.) foreign bark;


పరంజా, paraMjA
-n.
--scaffolding;


పరంపర, paraMpara
-n.
--series; succession; lineage;


పర, para
-adj.
--pref. 
--(1) the other; alien; foreign; (ety.) from Latin, para; 
--(2) [gram.] later; new; (ant.) పూర్వ;


పరక, paraka
-n.
--(1) blade of grass; 
--(2) trifle; 
--(3) the fraction one-eighth; 
--(4) one-eighth of a hundred when 112 represents &quot;hundred&quot;;


పరకాయ ప్రవేశం, parakAya pravESaM
-n.  
--(1) a method of making the soul leave its physical body and enter another body; the legend has it that Sankara, the great Indian  thinker of the early 8th century practiced this; 
--(2) metempsychosis; 


పరకాయించి చూడు, parakAyiMci cUDu
-v. t.
--carefully examine; see with deliberate care;


పరగడుపు, paragaDupu
-n.
--empty stomach; fasting belly; esp. stomach after fasting overnight;


పరడబ్బా, paraDabbA
-ph.
--[idiom] praising the other one;


పరచు, parachu
-v. t.
--(1) spread; unroll; 
--(2) do; take action;


పరతంత్ర, parataMtra
-adj.
--dependent; restrained; subjugated;


పరతంత్రత, parataMtrata
-n.
--dependence;


పరదేశి, paradESi
-n.
--alien; foreigner; outsider; a person who is not a citizen of a land in which he or she is living;


పరధ్యానం, paradhyAnaM
-n.
--absentmindedness; mind concentrated on another thing;


పరపతి, parapati
-n.
--credit; trust; reputation;


పరపర, parapara
-adj.
--onomatopoeia for the sound of cutting or chewing;


పరభుక్కులు, parabhukkulu
-n.
--parasites; also పరాన్నజీవులు; పరాన్నభుక్కులు;


పరమగు, paramagu
-v. i.
--[gram.] come later;


పరమాత్మ, paramAtma
-n.
--the Universal life force; The Supreme Being; 


పరమావధి, paramAvadhi
-n.  
--ultimate goal; lofty aim; 


పరవశం, paravaSaM
-n.
--ecstasy; wild joy;


పరవా, paravA
-n.
--concern; care; anxiety;


పరవా లేదు, paravA lEdu
-ph.
--do not worry; it is all right;


పరశువు, paraSuvu
-n.
--tomahawk; an ax-like weapon;


పరస్పర, paraspara
-adj.
--mutual; reciprocal;


పరస్పర డబ్బా, paraspara DabbA
-ph.
--[idiom] mutual aggrandizement;


పరస్పరపరిపూరక, parasparaparipUraka
-adj.
--complimentary; mutually complementing; 


పరస్పర సేవ, paraspara sEva
-n.
--(1) symbiosis; 
--(2) a phrase to describe &quot;you scratch my back and I will scratch yours&quot; attitude;


పర్ర, parra
-n.
--barren land; infertile land; ఇసక, రాయి కలిసిన నేల; పంటకు అసలు పనికిరాని నేల;
---  ఇసక పర్ర =  sandy wasteland.
--- ఉప్పు పర్ర =  salty marsh.


పర్వం, parvaM
-n.
--(1) step; 
--(2) knot; joint; 
--(3) subdivision of a book;


పర్వతం, parvataM
-n.
--(1) mountain; 
--(2) one followed by 26 zeros in the traditional Indian method of counting;


పర్వత శ్రేణి, parvata SrENi
-n.
--mountain range;


పర్యంతం, paryaMtaM 
-suff. 
--until; as far as; the entire range; up to;
---ఆసేతు హిమాచల పర్యంతం = from the Bridge to the Himalayas; the entire country of India; here the Bridge refers to the now-submerged land bridge between India and Sri Lanka.
---నఖ శిఖ పర్యంతం = from toenail to hair; the entire body.
---పృష్ఠోష్ఠ పర్యంతం = from the anus to the lips.
---పిపీలికాది బ్రహ్మ పర్యంతం = from the ant to the Almighty.


పర్యటన,  paryaTana
- n.
--  tour; 
-- (note) పర్యాటన is not correct;


పర్యటకులు,  paryaTakulu
- n.
--  tourists; 
-- (note) పర్యాటకులు is not correct;


పర్యవసానం, paryavasAnaM
-n.
--(1) end; conclusion; termination; completion; 
--(2) upshot; consequence;


పర్యవేక్షణ, paryavEkshaNa
-n.
--supervision;


పర్ర,  parra
- n.
-- పోరంబోకు భూమి; బంజరు భూమి [రాయలసీమ మాండలికం]; పనికిరాని భూమి [కళింగ మాండలికం]; 


పర్వము, parvamu
- n.
--1. A knot, a joint in a cane or body;  2. An annual festival at a certain season of the year; పండుగ; 3. A name given to certain days in the lunar month, as the full and change of the moon, and the 8th and 14th of each half month; 4. A sub-division of a book.


పరా,  parA
- pref.
-- back; opposite; extreme; going;


పరాంకం, parAMkaM
-n.
--[math.] parameter; (rel.) స్తిరాంకం;


పరాంత, parAMta
-adj. pref. 
--posterior; (ant.) పూర్వాంత;


పరాక్రమం, parAkramaM
-n.
--fearlessness; valor; prowess;


పరాకరణం,  parAkaraNaM
- n.
-- refusal;


పరాకాష్ఠ, parAkAshTha
-n.
--climax; extreme limit; 
-- పతాకస్థాయి;


పరాకు, parAku
-n.
--absentmindedness; forgetfulness; oversight; 


పరాగం, parAgaM
-n.
--pollen; పుప్పొడి;


పరాగతం,  parAgataM
- n.
-- death;


పరాగమం,  parAgamaM
- n.
-- (1) death; (2) raid by enemies; invasion; 


పరాగ సంపర్కం, parAga saMparkaM
-n.
--pollination;
---స్వ పరాగ సంపర్కం = self-pollination.
---పర పరాగ సంప్కరం = cross-pollination.


పరాజయం, parAjayaM
-n.
--defeat;


పరాజితుడు, parAjituDu
-n.
--vanquished;


పరాన్నజీవి, parAnnajIvi
- n.
-- parasite; a life form that derives its sustenance from a host;
---అర్ధపరాన్నజీవి = hemiparasite = a plant that derives its sustenance from a host and manufactures part from photosynthesis;
---పూర్ణపరాన్నజీవి = holoparasite = a plant that derives all its sustenance from a host;
---కాండపు పరాన్నజీవి = stem parasite = 
---మూలపు పరాన్నజీవి = root parasite =  


పరాన్నభుక్కులు, parAnna-bhukkulu
-n.
--[biol.] parasites; saprophytes; same as పరాన్నజీవులు;


పరాభవం, parAbhavaM
-n.
--public humiliation; insult; disgrace;


పరామర్శ,  parAmarSa
- n.
-- (1) consolation; condolence; enquiring welfare; (2) remembrance; (3) reference; attention; care; examination; investigation; inquiry; logical deduction;
-- వివేచనము; చక్కగా విచారించుట; అవమర్శము; అవలోకనము; అవలోడనము; చర్చ; విచారణ; విమర్శనము; సమీక్ష; 
-- తెలుగులో దుఃఖ సందర్భాల్లో వాడే అర్థం ప్రాచుర్యంలో వుంది; దుఃఖ సందర్భాలలో చేసే పరామర్శలో కూడ ఆ దుఃఖ కారణం ఏ విధంగా సంభవించినది? ఆ పరిస్థితి రాకుండా ఉండడానికి ఏమి చేసారు, అది ఏ విధంగా ఫలించకుండా పోయింది, ఇంకా ఏమి చేసి ఉండవలసింది, అలాంటి పరిస్తితులలో ఇతరులు ఇంతకూ ముందు ఏమేమి చేసారు, వాటి ఫలితాలు ఏవిధంగా వున్నాయి - ఇలాంటివన్నీ చర్చకు వస్తుంటాయి.


పరామర్శ గ్రంథాలు  parAmarSa graMthAlu
- n.
-- reference books;


పరామరిక, parAmarika
-n.
--care; attention; 


పరార్థం, parArthaM
-n.
--one followed by 27 zeros in the traditional Indian method of counting;


పరార్ధ, parArdha
-adj.
--pref. later half;


పరావర్తనం, parAvartanaM
-n.
--reflection;


పరావర్తన కోణం, parAvartana kONaM
-n.
--angle of reflection;


పరాయి, parAyi
-adj.
--strange; foreign; alien; outside;


పరాసువు,  parAsuvu
- n.
-- dead; the dead person;


పర్యటన, paryaTana 
-n.
--tour;   
-- (note) పర్యాటన is not correct usage;		% to e2t


పర్యాటకులు, paryATakulu
-n.
--tourists;
-- (note) పర్యటకులు is not correct usage;	


పర్యాయం, paryAyaM
-n.
--an opportunity; a turn;
-- మారు; పాలి; సారి; తూరి; విడత;


పర్యాయ పదం, paryAya padaM
-n.
--synonym;


పర్యాయోక్తి, paryAyOkti
-n.
--repetition; a figure of speech;


పర్యాలోచనం, paryAlOcanaM
-n.
--deep thought; pondering;


పర్యావరణం, paryAvaraNaM
-n.
--environment;


పర్యావలోకనం, paryAvalOkanaM
-n.
--overview; review;                %  to e2t


పరి, pari
-adj. pref.
--around; completely; extreme; big; excessive;
--- పరికృశం = extremely emaciated;
--- పరికోపం = extreme anger;
--- పరిగర్హణం = severe censuring;   
--- పరిఘోషం = big sound; thunder;
---పరిచరుడు = body guard; a guard who surrounds you;
-- పరిచ్చేదం = section; chapter;
---పరితపించు = to grieve;
---పరిత్యాగం = abandonment;
--- పరిపాలన = good administration; good governance;
---పరిపూర్ణం = complete;
---పరిభ్రమించు = to move around; revolve;
---పరిమితి = limit; strong limit;
---పరిశీలన = thorough examination thorough inspection;
---పరిశుద్ధం = completely clean;


పరిక, parika
-n.
--fiction; a fictional story;


పరిక పళ్ళు, parika paLLu 
- n.
-- [bot.] ''Ziziphus oenoplia'' of the Rhamnaceae family; 
-- రేగు పళ్ళ కుటుంబంకి చెందిన మొక్క. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తుప్పల్లో పెరుగుతుంది;


పరికరం, parikaraM
-n.
--tool; device; instrument; appliance;


పరికి, pariki
-adj.
--dishevelled; 


పరికిణి, parikiNi
-n.
--frock worn by young girls; a long, loose outer garment with pleats, worn below the waist;


పరిగణన, parigaNana
- n.
-- complete accounting; complete counting; description; 


పరికించు, parikiMcu
-v. i.
--search; examine; investigate; take a closer look; same as పరకాయించు;


పరిఖ, parikha
-n.
--moat;                     % to e2t


పరిగొను, parigonu
-v. i.
--line up; form a line; 


పరిచయం, paricayaM
-n.
--introduction;
---ఆమెని పరిచయం చేయ్యనీ = let me introduce her.


పరిచయస్థుడు, paricayastuDu
-n.
--acquaintance;
---అతను పరిచయస్తుడు మాత్రమే, స్నేహితుడు కాదు = he is only an acquaintance, not a friend.


పరిచ్ఛేదము, paricchEdamu
-n.
--chapter; section; part; 


పరిజనం,  parijanaM
- n.
-- retinue; attendants; staff;


పరిజ్ఞానం, paroj~nAnaM
- n.
-- knowledge;


పరిఢవిల్లు, paridhavillu
-v. i.
--shine; give light; 


పరిణతి, pariNati
-n.
--evolution; transformation; maturity; bending;


పరిణామం, pariNAmaM
-n.
--metamorphosis; transformation; evolution;


పరిణామ దశలు, pariNAma daSalu
-n. pl.
--evolutionary stages;


పరిత్యజించు,  parityajiMchu
- v. t.
--  abandon; give up; 


పరితాపం, paritApaM
-n.
--(1) anguish; grief; fear; (2) extreme heat; 


పరిధి, paridhi
-n.
--(1) circumference; limit; 
--(2) domain; jurisdiction;
--(3) halo of sun or moon;
-- (4) loin cloth;  


పరిపంధి, paripaMdhi
-n.
--enemy; 


పరిపక్వ, paripakva
-adj.
--mature; fully developed; 


పరిపరి, paripari
-adj.
--various; diverse; sundry; many faceted;


పరిపాటి, paripATi
-n.
--usual; common occurrence;


పరిపాలక, paripAlaka
-adj.
--administrative;


పరిపాలన,  paripAlana
- n.
-- good administration;


పరిపీడన, paripIDana
-n.
--oppression;


పరిపూరకం,  paripUrakaM
- n.
-- complement; one that completes;


పరిపూర్ణ సంఖ్య, paripUrNa saMkhya
-n.
--perfect number; according to number theory, the number 6 is a perfect number because it can be expressed as the sum of its factors, namely 1, 2 and 3. Similarly, the number 28 is also a perfect number, because 28 = 1+2+4+7+14;


పరిపూర్తి, paripUrti
- n.
--  completion; end;


పరిపోషణ, paripOshaNa
-n.
--maintenance; nourishment; 


పరిభ్రమణం,  paribhramaNaM
- n.
-- revolution; (note) &quot;Rotation&quot; refers to an object's spinning motion about its own axis. &quot;Revolution&quot; refers an object's orbital motion around another object. For example, Earth rotates on its own axis, producing a 24-hour day.


పరిభాష, paribhasha
-n.
--jargon; nomenclature; parlance; terminology; conventional terms and words of any special branch of knowledge;


పరిమళం, parimaLaM
-n.
--(1) smell; strong smell; good smell; గంధం; 
--(2) perfume;


పరిమాణం, parimANaM
-n.
--measure; magnitude; capacity; size; volume
---కాల పరిమాణం = a measure of time. 
---ఘన పరిమాణం = a measure of volume.


పరిమాణాత్మక, parimANAtmaka
-adj.
--quantitative; volumetric;


పరిమార్చు, parimArcu
-v. t.
--kill; slay; 


పరిమితం,  parimitaM
- n.
-- extremely limited; 


పరిమితి, parimiti
-n.
--(1) limit; boundary; 
--(2) amplitude;


పరిరక్షణ, parirakshaNa
-n.
--conservation; protection;


పరివర్తకి, parivartaki
-n.
--[engr.] transformer; converter;


పరివర్తనం, parivartanaM
-n.
--transformation; conversion;


పరివర్తిత, parivarthita
-adj.
--extended;


పరివారం,  parivAraM
- n.
-- retinue; family;


పరివాహం,  parivAhaM
- n.
-- one that overflows the banks; flood-plain;


పరివ్రాజకుడు,  parivrAjakuDu
- n.
-- wondering monk; 


పరివేషం,  parivEshaM
- n.
-- a corona-like formation seen sometimes around the moon or the sun; 
-- గాలిగుడి;
 

పరివేష్టించు, parivEshTiMchu
- v. i.
-- to surround;


పరిశ్రమ, pariSrama
-n.
--(1) industry; 
--(2) hard work;


పరిశిష్టం, pariSishTaM
-n.
--annexure; attachment; items at the end of a list; epilogue;


పరిశీలన, pariSIlana
-n.
--examination; inspection; observation;


పరిశీలకుడు, pariSIlakuDu
-n.
--examiner; inspector; observer;


పరిశీలనీయం, pariSIlanIyaM
-n.
--observable;


పరిశుద్ధ, pariSuddha
-adj.
--clean; pure; holy;


పరిశుద్ధాత్మ, pariSuddhaatma 
- n.
-- Holy Spirit; In the Bible, the Holy Spirit is the third person of the Trinity—fully God, co-equal with God the Father and Jesus Christ the Son;


పరిశుభ్ర, pariSubhra
-adj.
--very clean;


పరిశోధకుడు, pariSOdhakuపరిశుద్ధాత్మ Du
-n. m.
--researcher; investigator;


పరిశోధన, pariSOdhana
-n.
--research; investigation; 


పరిషత్తు, parishattu
-n.
--assembly; congregation; council; 


పరిష్కర్త, parishkarta
-n.
--a person who prepares the critical edition; scrutinizer;


పరిష్కరించు, parishkariMcu
-v. t.
--resolve; settle;


పరిష్వంగం, parishvaMgaM
-n.
--embrace;


పరిష్కారం, parishkAraM
-n.
--solution; resolution;


పరిసరం, parisaraM
-n.
--neighborhood; surrounding area; proximity;


పరిహారం, parihAraM
-n.
--compensation;


పరిహాసం, parihAsAsaM
-n.
--ridicule; derision; 


పరిహాసాస్పదం, parihAsAspadaM
-n.
--ridiculous;


పరివర్తకం, parivartakaM
-n.
--barter; exchange of one good for another without currency transaction;


పరిసమాప్తం,  parisamAptaM
- n.
-- come to a conclusion;


పరీక్ష, parIksha
-n.
--test, examination; quiz;


పరీక్షనాళిక, parIkshanALika
-n.
--testtube;


పరీక్షించు, parikshiMcu
-v. t.
--test, examine; quiz; inspect; survey;


పరుగు, parugu
-n.
--running; rush; hurry;


పరుగు పందెం, parugu paMdeM
-n.
--running race;


పరుపు, parupu
-n.
--bedding; bed-roll; mattress; (lit.) one that can be unrolled;


పరుచు, parucu
-v. t.
--spread; unroll;


పరువం, paruvaM
-n.
--(1) ripeness; maturity; 
--(2) youth; youthful age;


పరువ, paruva
-n.
--anchovy; [bio.] ''Thryssa vitirostis''; a fish of the Engraulidae family;


పరువు, paruvu
-n.
--(1) reputation; 
--(2) a stage of maturity before ripeness, esp. while referring to fruits;  (ant.) లేత;


పరుషము, parushamu
-adj.
--harsh; rough; 


పరుషములు, parushamulu
-n.
--[gram.] hard consonants; unvoiced unaspirated plosives; ‘క, చ, ట, త, ప’ లు;


పరుసు, parusu
-adj.
--manner; style; 


పర్రు, parru
- suff.
-- a suffix to a village name if the village is slightly above the flood plains of a river or stream; (note) the suffixes  పూడి, పర్రు, తుర్రు, కుర్రు  as suffixes to village names imply their location on progressively elevated grounds from a nearby river;


పర్యూషితం, paryUshitaM
-n.
--decomposed;


పరోక్షంగా, parOkshaMgA
-adv.
--in the absence of; behind one's back; (ant.) ప్రత్యక్షంగా;


పలంకష,  palaMkasha
- n.
-- Bdellium; 
-- also known as గుగ్గులు similar to  సాంబ్రాణి; 


పలక, palaka
-n.
--(1) tile; tablet; 
--(2) slate; 
--(3) plate; 
--(4) pane; face;
-- (5) skin; 


పలకమారు, palakamAru
-n.
--accidental entry of food into the windpipe; (lit.) exchange of the plate;


పలకచెక్క, palakacekka
-n.
--floorboard; flooring tile;


పలకపెంకు, palakapeMku
-n.
--flooring tile;


పలకరాయి, palakarAyi
-n.
--slate; when referring to the type of flooring tile;


పలకసరులు,  palakasarulu
-n.
-- a gold ornamental chain of yesteryear made out of small disk-shaped links;


పలచబార్చు,  palacabArcu
- v. t.
-- dilute; make less thick;


పలవ,  palava
- n.
-- forked branch of a tree; 


పలవరించు,  palavariMcu
- v. t.
-- to talk in one's sleep;


పలహారం, palahAraM
- n.
-- snack; tiffin; 
-- యజ్ఞాలలో ఆర్యులు జంతుబలి ఇచ్చిన తరువాత బలి పశువు మాంస ఖండాలను మంటలపై కాల్చి తినే పలలములు &quot;కబాబ్&quot; ల    వంటివే; పలలాహారం నుంచే పలహారం అనే శబ్దం ఏర్పడింది. 


పల్లకి, pallaki
-n.
--a ceremonial decorated carriage carried on a pole by two people on each end; 


పల్లవం, pallavaM
-n.
--sprout; shoot; 


పల్లవి, pallavi
-n.
--refrain; first line of a song; the line of a song that is often repeated; a part of a Carnatic music recital; this portion is like an Aalapana with a rhythm; 


పలాయనం, palAyanaM
-n.
--flight; fleeing; escape; running away;


పలాయన మంత్రం, palAyana maMtraM
-n. [idiom]
--flight;


పలాయన వేగం, palAyana vEgaM
-n.
--escape velocity, the velocity an object has to attain in order to escape from the gravitational field where it is located;


పల్లి,  పల్లె, palli, palle
- suff.
-- a suffix to a village name; 


పల్టీ, palTI
-n.
--(1) somersault; (2) [comp.] flip-flop; a binary switching element; a device to store a binary digit;


పల్టీపేరు, palTIpEru
-n.
--[comp.] register; a string (or necklace) of flip-flops; a device to store a (binary) number;


పల్లీ,  pallI
- n.
-- groundnut; peanut; 


పలుకరించు, palukariMcu
-v. t.
--greet; say &quot;helo&quot;;


పలుకరింపు, palukariMpu
-n.
--greeting; the style of saying hello;


పలుకు, paluku
-n.
--(1) word; utterance; 
--(2) fragment, (esp.) seed fragment as in జీడి పలుకు;
- v. i. 
-- utter; respond; say something; 


పలుకుబడి, palukubaDi
-n.
--(1) influence; 
--(2) pronunciation;
--(3) a popular expression to convey a message; &quot;అవ్వా కావాలి, బువ్వా కావాలి అంటే కుదరదు. ఏదో ఒకటి చెప్పు&quot; అన్నప్పుడు  &quot;అడిగిన వాటిల్లో ఏదో ఒకటే ఇస్తా, అన్నీ కాదు&quot; అనే అర్థంలో వాడేది పలుకుబడి; ఇందులో రెండో వాక్యం చేరబనిలేదు.


పలుగు, palugu
-n.
--(1) crowbar; an iron rod used for digging; (2) a hard, white, crystalline rock; (3) a wretch; bad person;


పలువ, paluva
-n.
--wicked wretch; 


పల్లె, palle
-n.
--village; 
-- పల్లె అంటే వంద కుటుంబాలు లేదా అంతా కన్నా తక్కువ కుటుంబాలు జీవనం సాగిస్తూ వుంటాయి, ఇక్కడ ప్రభుత్వానికి సంబందించిన ప్రాధమిక పాఠశాల (ఒకటవ తరగతి నుంచి ఐదవ తరగతి ) వరకు మాత్రమే, అంగన్వాడీ స్కూల్ మాత్రమే వుంటాయి.
-- (see also) గ్రామం; పట్టణం;


పల్లెపట్టు, pallepaTTu
-n.
--countryside;


పల్లేరు, pallEru
-n.
--caltrop; a creeper that produces small thorny fruits; [bot.] Pedalium longifolia;  Tribulus terrestris Linn.;


పళ్లు, paLlu
-n. pl.
--(1) teeth; 
--(2) fruits;


పళ్లు కొరకడం, paLlu korakaDaM
-n.
--bruxism;


పళ్లెం, paLleM
-n.
--plate; కంచం; [comp.] disk;


పళ్లెరం, paLLeraM
-n.
--[comp.] disc; disk; diskette;


పవనం, pavanaM
-n.
--wind; gale;
---రుతుపవనం = trade wind.


పవిత్ర, pavitra
-adj.
--holy; pure;


పవిత్ర స్థలం, pavitra sthalaM
-n.
--holy place; shrine;


పశ్చాత్తాపం, paScAttApaM
-n.
--repentance;


పశ్చిమం, paScimaM
-n.
--west;


పశ్చిమార్థ, paScimArtha
-adj.
--pref. western half;


పశుత్వం, paSutvaM
-adj.
--animal-like behavior; rude;


పశువు, paSuvu
-n.
--animal; domestic animal; cattle; beast;


పశువుల శాల, paSuvula SAla
-n.
--barn; byre; animal shed;


పశువులు, paSuvulu
-n. pl.
--(1) animals; 
--(2) cattle;


పస, pasa
-n.
--(1) essence; juice; 
--(2) strength; ability;


పసదనం, pasadanaM
-n.
--gift; adornment; embellishment; 


పసరు, pasaru
-n.
--juice extracted from leaves and stems of plants;


పసరుతిత్తి, pasarutitti
-n.
--gall bladder;


పసి, pasi
-adj.
--young; childish; infant;
---పసితనము = childhood; infancy.
-n.
--cattle;


పసిడి, paciDi
-n.
--yellow; yellow metal; gold; 

పసిమి, pasimi 
- n.
-- yellow;


పసిరిక, pasirika
-adj.
--arboreal; gtassy; 
---పసిరిక పాము = a green snake that dwells in trees.


పసుపు, pasupu
-n.
--turmeric; turmeric powder; Indian saffron; [bot.] ''Curcuma longa; Curcuma aromatica'' of the Zingiberaceae faily; 
--[Sans.] హరిద్రా;  నిశా; నిశాహా; 


పసుపుకడిమి, pasupukaDimi
-n.
--[bot.] ''Nauclea cordifolia'';


పసుపుకొమ్ము, pasupukommu
-n.
--tuber of turmeric;


పసుపు చామంతి, pasupu cAmaMti
-n.
-- Chinese Wedelia; [bot.] ''Wedelia chinensis'' of the Asteraceae family;
-- ''Wedelia trilobata'' and ''Wedelia chinensis,'' are now named  ''Sphagneticola trilobata'' and ''Sphagneticola calendulacea,'' respectively, the former commonly known as Singapore Daisy, the latter Chinese Wedelia; the former is commonly used as ornamental groundcover and the latter as a medicinal herb used in the treatment of inflammations, including abscesses and sore throat; it is also used to treat coughs. The fresh plant, combined with sesame oil, is used to treat elephantiasis;


పసుపుపచ్చ వెన్నముద్ద, pasupupaccha vennamudda 
- n.
-- Chinese ixora;  [bot.] ''Ixora chinensis''; 


పస్తు, pastu
-n.
--fasting;


పహరా, paharA
-n.
--watch; police beat; 


%ప్ర - pra, ప్ల - pla


ప్ర, pra
-adj.
--pref. excessive; much; very;
---ప్రకంపన = reverberation; much vibration.
---ప్రకల్పన = organization; arrangement.
---ప్రకర్షము = excellence; hard work.
---ప్రక్రియ = process; desirable work.
---ప్రక్షాళనము = cleaning thoroughly.
---ప్రఖ్యాతి = lot of fame.


ప్ర, pra-, 
-pref.
ప్రమోదం = extreme happiness.
ప్రయత్నం = much effort.
ప్రలోభం = extreme miserliness.
ప్రవాదం = word that has spread far and wide.


ప్రకటన, prakaTana
-n.
--(1) announcement; revelation; 
--(2) advertisement;
---వ్యాపార ప్రకటన = advertisement.
---ప్రదర్శక ప్రకటన = display advertisement.


ప్రకరణం, prakaraNaM
-n.
--chapter;


ప్రకల్పితం, prakalpitaM
-adj.
--fabricated; made; created;    %to e2t


ప్రకాండం, prakAMDaM
-n.
--stem of a plant; the part between the roots and the branches; 


ప్రకారం, prakAraM
-adj.
--way; manner; mode; 


ప్రకాశం, prakASaM
-n.
--luminosity; brightness; glow; splendor; 


ప్రకీర్ణ, prakIrNa
-adj.
--scattered; spread; published;  % to e2t


ప్రక్రియ, prakriya
-n.
--process;


ప్రక్రియాపకి, prakriyApaki
-n.
--processor; a machine that processes;


ప్రకృతి, prakRti
-n.
--nature;
---మానవ ప్రకృతి = human nature.
---ప్రకృతి ధర్మం = law of nature.
---ప్రకృతి సౌందర్యం = beauty of nature.


ప్రకృతి వరణం, prakRti varaNaM 
-n.
--naturally selection;


ప్రకృతి సిద్ధం, prakRti siddhaM
-n.
--naturally available;


ప్రకోపం, prakOpaM
-n.
--aggravation;


ప్రకోష్ఠం, prakOshThaM
-n.
--fore-arm; the part between the elbow and the wrist; 


ప్రక్షేపణ,  prakshEpaNa
- n.
-- interpolation; 


ప్రక్షేపించు,  prakshEpiMcu
- v. t.
-- interpolate; 


ప్రఖ్యాతి, prakhyAti
-n.
--fame;


ప్రగండం, pragaMDaM
-n.
--upper arm; the part between the elbow and the arm-pit;


ప్రగతి, pragati
-n.
--progress;


ప్రగతి పథం, pragati pathaM
-n.
--progressive path;


ప్రగతిశీల, pragatisIla
-n.
--progressive;


ప్రగల్భం, pragalbhaM
-n.
--boasting; 


ప్రగాఢ, pragADha
-adj.
--strong;


ప్రచండ, pracaMDa
-adj.
--fierce; 


ప్రచ్ఛన్న, pracchanna
-adj.
--secret; covert; covered; 


ప్రచారం, pracAraM
-n.
--publicity; 


ప్రచ్ఛాదనం, pracchAdanaM
-n.
--covering; outer garment; 


ప్రచోదనం, pracOdanaM     %e2t
-n.  
--incentive; stimulus; motivation; 


ప్రజ, praja
-n.
-- one's own people; folk;


ప్రజలు, prajalu
-n. pl.
-- one's own children; people; (rel.) జనాభా;


ప్రజ్ఞ, praj~na
-n.
--ability; skill; intelligence; enlightening wisdom; knowledge a priori; (ety.) related to Greek prognosis, implying knowledge not derived from the object, as distinguished from సంజ్ఞ, empirical knowledge;


ప్రజ్ఞానం, praj~nAnaM
-n.
--(1) intellect; enlightening wisdom; super consciousness; knowledge a priori; (ety.) related to Greek prognosis, implying knowledge not derived from the object, as distinguished from సంజ్ఞ, empirical knowledge; (2) sign; mnemonic; 
-- ప్రకృష్టమైన జ్ఞానమే ప్రజ్ఞ. ఏది సామాన్యమైన ఆలోచన కాదో, ఏది వస్తువుల లోతైన తత్వాన్ని ప్రకర్షగా గ్రహిస్తుందో అదే ప్రజ్ఞ. ఇది కేవలం స్మృతి (గుర్తుంచుకోవడం) లేదా బుద్ధి (సాధారణ తార్కిక ఆలోచన) కాదు; ఇది ఒక ఆంతరంగిక దివ్యదృష్టి. “ప్రజ్ఞానంబ్రహ్మ” అనేది ఉపనిషద్వాక్యం; 


ప్రజ్వలించు, prajvaliMcu
-v. i.
--burn; shine; 


ప్రజానీకం, prajAnIkaM
-n.
--populace; the masses; common people; the public;


ప్రజామోదం, prajAmOdaM
-n.
--parsley; [bot.] ''Petroselinum crispum'' of the Apiaceae family;
-- a species of flowering plant that is native to the central and eastern Mediterranean region; 


ప్రజావాక్యం, prajAvAkyaM
-n.
--people's say; people's word;


ప్రజాభిప్రాయం, prajAbhiprAyaM
-n.
--people's opinion; public opinion;


ప్రజాస్వామ్యం, prajAsvAmyaM
-n.
--democracy; government of the people, by the people, for the people; (lit.) ownership by people;


ప్రజాస్వామిక, prajAsvAmika
-adj.
--democratic;


ప్రజాహితం, prajAhitaM
-n.
--public welfare; public good; 


ప్రణతి, praNati
-n.
--bow; salutation; obeisance; 


ప్రణయం, praNayaM
-n.
-- (1) love; affection; fondness; (2) friendship' intimacy; familiarity; (3) confidence;


ప్రణవనాదం, praNavanAdaM
-n.
--aum; the &quot;aural symbol&quot; of the Supreme power behind this universe;


ప్రణామం, praNAmaM
-n.
--act of folding hands together to show respect; bow; salutation;


ప్రణాళి, praNALi
-n.
--channel; canal; water course; 


ప్రణాళిక, praNALika
-n.
--(1) irrigation project; water works; 
--(2) plan; any planned project; 


ప్రణీతం, praNItaM
-adj.
--dressed; cooked; made; created; 


ప్రత్యర్థి, pratyarthi
- n. 
-- opponent; defendant; enemy;


ప్రత్యక్షంగా, pratyakshamga
-adv.
--in the presence of; right in front of; (ant.) పరోక్షంగా;


ప్రత్యగాత్మ, pratyagAtma
- n.
-- finite monad; 
-- monad = సూక్ష్మాత్మ;
-- (1) ప్రత్యగాత్మ అంటే &quot;అసలు సిసలు నేను&quot; అని అర్థం. ప్రత్యగాత్మా = ప్రతి+అక్+ఆత్మా. ప్రతి అంటే వెనుకకు అని. అక్ అంటే వెళ్ళుట. అక్ అనేది అఞ్చ్ అనే ఒక ధాతువు నుండి వచ్చింది. అఞ్చ్ గతౌ అని ధాతుపాఠం. వెనుకకు వెళ్ళటం అంటే ఏ వెనుకకు వెళ్ళాలి? ఏదైతే దేహము కాదో, దేహానికి సాక్షియో, ఏది కర్మేంద్రియములు కాదో, కర్మేంద్రియములకు సాక్షియో, ఏది జ్ఞానేంద్రియములు కాదో, జ్ఞానేంద్రియములకు సాక్షియో, ఏది మనస్సు కాదో, మనస్సుకు సాక్షియో, ఏది బుద్ధికాదో, బుద్ధికి సాక్షియో, ఏది అహంకారము కాదో, అహంకారమునకు సాక్షిగా నిలచియున్న ఏ చైతన్యము కలదో, ఆ ఎరుక, అదియే ప్రత్యగాత్మ. ఆ ప్రత్యగాత్మయే అసలు సిసలైన నేను. అటువంటి ప్రత్యగాత్మగా, అసలు సిసలు నేనుగా విరాజిల్లుతున్నదే ఆ పరమాత్మ;
(2) భగవదనుగ్రహమో, గురూపదేశమో శాస్త్రజన్య జ్ఞానమో, సాధనయో, సంకల్పమో ఏదైతేనేమి జీవాత్మ సరియైన స్వస్వరూప జ్ఞానమును పొంది సంసారమునుండి ముక్తిని పొందుతుంది. ఇలా సంసార గంధము, శరీర సంబంధం తొలిగిపోయిన జీవాత్మ తన యాదార్థస్థితిని పొందుతుంది. పరిమితి లేని జ్ఞానస్వరూపాన్ని తిరిగి పొందుతుంది. ఇలాంటి యదార్థ స్థితిని తిరిగి పొందిన జీవాత్మను &quot;ప్రత్యగాత్మ&quot; అని అంటారు. దీనినే &quot;ముక్తాత్మ&quot; అని కూడా కొందరు వ్యవహరిస్తారు. అయితే ఈ ప్రత్యగాత్మ స్వరూప, స్వభావాలపైన అద్వైత, విశిష్టాద్వైత, ద్వైతాది మతబేధాలున్నాయి. అది అర్థంచేసుకోవడానికి కొంచెం క్లిష్టమైన విషయం.


ప్రత్యయం,  pratyayaM
- n.
--[gram.] a suffix that converts a verb into a noun;
---ఉపసర్గ = prefix. (పూర్వ ప్రత్యయం)
---ప్రత్యయం = suffix. (పర ప్రత్యయం)
--ఉదా. ఒక క్రియా పదం మీద ప్రత్యయాన్ని చేర్చి నామవాచకంగా మార్చినప్పుడు ఆ ప్రత్యయాన్ని కృత్ప్రత్యయం అనిన్నీ అలా వచ్చిన నామవాచకాన్ని కృదంతం అనిన్నీ అంటారు; అలుగు &gt; అలక; ఎన్ను &gt; ఎన్నిక; 
---తద్ధిత ప్రత్యయం = a suffix that creates another noun from a given noun.


ప్రతాపం, pratApaM
-n.
--brilliance; splendor; 


ప్రత్యాఖ్యానము, pratyaakyaanamu 
- n.
-- veto; see ప్రత్యాక్ష;


ప్రత్యామ్నాయం, pratyAmnAyaM
-n.
--alternative; substitute


ప్రత్యాక్ష, pratyaaksha 
- n.
-- veto;
-- ఈ పదం 'ప్రతి', 'ఆ', 'ఖ్యా' అనే మూడు భాగాల కలయికతో ఏర్పడింది. ఖ్యా అంటే చెప్పడం, ప్రకటించడం లేదా కీర్తించడం అని అర్థం. దీనికి 'ఆ' అనే ఉపసర్గ చేరినప్పుడు 'ఆఖ్యా' అవుతుంది. ఆఖ్యా అంటే ఒక విషయాన్ని స్పష్టంగా చెప్పడం లేదా వివరించడం. ఈ ఆఖ్యా అనే పదానికి 'ప్రతి' అనే మరో ఉపసర్గను చేర్చినప్పుడు 'ప్రత్యాఖ్యా' అనే పదం పుడుతుంది. ఇక్కడ ప్రతి అనేది ఎదురు తిరగడం, వ్యతిరేకించడం లేదా తిరస్కరించడం అనే అర్థాన్ని ఇస్తుంది. సంస్కృత సంధి నియమాల ప్రకారం ప్రతి + ఆఖ్యా కలిసినప్పుడు 'ప్రత్యాఖ్యా' గా మారుతుంది. ప్రత్యాఖ్యానము లేదా ప్రత్యాక్ష అంటే ఒకరు ప్రతిపాదించిన లేదా నిర్ణయించిన విషయాన్ని పూర్తిగా తిరస్కరించడం, నిరాకరించడం, లేదా కొట్టివేయడం అని అర్థం.


ప్రత్యుత్థానం, pratyutthAnaM
-n
--reception; welcoming someone by rising and going forward to greet;


ప్రత్యుత్థాన పత్రం,  pratyutthAna patraM  %e2t
-n. 
--greeting card;                            


ప్రతి, prati
-adj. pref. 
--(1) re; 
--(2) anti-; un-; 
--(3) instead of; in lieu of; 
--(4) every; all; each;
---ప్రతిఫలం = reward.
---ప్రతివాడూ = every man.
---ప్రతివాది = opposing party in court.
-n.
--copy; number; issue; a single item of a periodical;


ప్రతికాయం, pratikAyaM
-n.
--[bio.] antibody; proteins produced by the immune system to defened against an invading species; 


ప్రతికూల, pratikUla
-adj.
--unfavorable; adverse; contrary; inconvenient;


ప్రతికృతి, pratikRti
-n.
--sculptured image; effigy;


ప్రతిక్రియ, pratikriya
-n.
--opposite action; reaction;


ప్రతిఘటన, pratighaTana
-n.
--opposition; resistance;


ప్రతిఘటించు, pratighaTiMcu
-v. t.
--oppose; resist;


ప్రతిచర్య, praticarya
-n.
--reaction; countermeasure; reprisal;


ప్రతిచ్ఛాయ, praticchAya
-n.
--image, as in a photograph; a virtual image as the one produced by a concave lens; 


ప్రతిజ్ఞ, pratij~na
-n.
--solemn vow; resolute vow;


ప్రతిద్వంది, pratidvaMdi
-n.
--antagonist; opponent; 


ప్రతిదానం, pratidAnaM
-n.
--exchange; barter; 


ప్రతిధ్వని, pratidhvani
-n.
--echo; reflected sound; resound;


ప్రతినామం, pratinAmaM
-n.
--alias; another name;


ప్రతినిధి, pratinidhi
-n.
--representative; agent; substitute; 


ప్రతిపక్షం, pratipakshaM
-n.
--opposition party;


ప్రతిపత్తి, pratipatti
-n. 
--status; position; respect; 
---ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి = special status.
---స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి = independent status.


ప్రతిపదం, pratipadaM       %e2t
-n.
--synonym;                  


ప్రతిపాదన, pratipAdana
-n.
--(1) proposal; 
--(2) premise;


ప్రతిపాదించు, pratipAdiMcu
-v. t.
--nominate; propose;


ప్రతిఫలం, pratiphalaM
-n.
--reward; compensation;


ప్రతిబంధకం, pratibaMdhakaM
-n.
--obstacle; impediment; hindrance;


ప్రతిబింబం, pratibiMbaM
-n.
--reflection; reflected image; when you see your face in a mirror, you are seeing a reflected image;


ప్రతిభ, pratibha
-n.
--splendor; 
-- ప్రజ్ఞా నవనవోన్మేషశాలినీ ప్రతిభా మతా। (నిరంతరం సరికొత్త భావాలను, అపూర్వ వస్తు రూపాలను ప్రసవించే ప్రజ్ఞయే 'ప్రతిభ' అని పిలవబడుతుంది.)
-- కారయిత్రీ ప్రతిభ = creative power; సృష్టించడానికి కవిలో ఉండే ప్రజ్ఞ ఇది.
-- భావయిత్రీ ప్రతిభ = understnding power; ఇది రసాస్వాదనకు పాఠకుడికి ఉపయోగపడే ప్రజ్ఞ. 


ప్రతిమ, pratima
-n.
--statue; idol; image;


ప్రతిరూపం,  pratirUpaM
- n.
-- a virtual image; 


ప్రతిరోజు, pratirOju
-adj.
--every day.


ప్రతిరోధి, pratirOdhi
-n.
--opponent; 


ప్రతిలోమ, pratilOma
-adj.
--inverse; inverted; contrary to natural course; 


ప్రతివర్తితలు, prativartitalu
-n.
--[med.] reflexes; motor reflexes; muscular reflex; voluntary reflex; ప్రతీకార చర్యలు;


ప్రతివాది, prativAdi
-n.
--[law] defendant; respondent; 


ప్రతిశృతి, pratiSRti
-n.
--reverberation; echo;     % to e2t


ప్రతిసృష్టి, pratisRshTi
-n.
--re-creation;


ప్రతిస్పందన, pratispaMdana
-n.
--response;


ప్రతిష్టంభం, pratishTaMbhaM
-n.
--obstacle; impediment; 


ప్రతిష్టంభన, pratishTaMbhana
-n. 
--deadlock; stalemate;


ప్రతిష్ఠ, pratishTha
-n.
-- (1) reputation; fame; prestige; status; (2) establishment; erection; founding; 


ప్రతిష్ఠించు, pratishThiMcu
-v. t. 
--establish; erect; found; 


ప్రతిహాతం, pratihAtaM
n. 
--repulsion; beaten back; avertion; impediment; 
-- ఏదన్నా వినకూడని మాట, అశుభం అనిపించే మాట విన్నప్పుడు &quot;అమంగళం ప్రతిహాతం అవుగాక!&quot; అంటే అది మాటతోనే ఆగాలి, జరగకూడదు అని చెప్పటం.
--&quot;అప్రతిహతంగా సాగింది,&quot;  అంటే &quot;ఆటంకం లేకుండా జరిగింది&quot; అని అర్థం; 


ప్రతీక, pratIka
-n.
--symbol; symbolic representation; token;


ప్రతీకారం, pratIkAraM
-n.
--revenge; retaliation;


ప్రతీక, prateeka 
- n.
-- symbol; image;


ప్రతీకాత్మకం, prateekaatmakaM  
- n.
-- symbolism; imagery;


ప్రతీక్షించు, pratIkshiMcu
-v. i.
--wait; expect; look forward to; 


ప్రతీక్షేపణం, pratIkshEpaNaM
-n.
--substitution;


ప్రతీతి, pratIti
-n.
--common knowledge; traditional belief; 


ప్రతీహారి, pratIhAri
-n.
--gate keeper; 


ప్రత్యుత్తరం, pratyuttaraM
-n.
--reply; answer; rejoinder; 


ప్రత్యుత్పత్తి, pratyutpatti
-n.
--reproduction;


ప్రత్యేకము, pratyEkamu
-adj.
--special; distinct; separate; 


ప్రథ, pratha
-n.
--fame; eminence; reputation;


ప్రథమ, prathama
-adj.
--first; initial;


ప్రథమ కోపం, prathama kOpaM
-ph.
--quick temper; anger that flares quickly and subsides as fast;


ప్రథమ చికిత్స, prathama cikitsa
-n.
--first aid; immediate help to take care of medical emergency;


ప్రథమపురుష, prathamapurusha
-n.
--[gram.] third person;
-- [gram.] సర్వజ్ఞ ప్రధమ పురుష = Omniscient Third Person; 


ప్రథమ శ్రేణి, prathama SrENi
-n.
--first rank; first class;


ప్రథమాంకం, prathamAMkaM
-n.
--Act 1;


ప్రదం, pradaM
-suff. 
--bestowing; conferring; giving;
---జయప్రదం= successful.
---శుభప్రదం = auspicious.


ప్రదక్షిణ, pradakshiNa
-n.
--circumambulation; paying homage by walking around god's idol; 


ప్రదర్శక ప్రకటన, pradarSaka prakaTana
-n.
--display advertisement;


ప్రదర్శన, pradarSana
-n.
--display; exhibition; show;


ప్రదక్షిణం, pradakshiNaM
- n.
-- circumambulation; paying homage by going around (a temple, a holy fire, or holy people) in a clockwise direction; 


ప్రదోషం, pradOshaM
-n.
-- (1) evening; twilight; (2) fault; transgression; error; (3) bug in software; corrupt condition; 


ప్రదోషకాలం, pradOshakaalaM
-n.
-- evening; twilight; the time just before sunset to just after sunset;
-- సూర్యుడు అస్తమించడానికి ముందు, వెనుక మూడేసి ఘడియలు, అంటే మొత్తం ఆరు ఘడియల కాలం; మునిమాపు వేళ; నక్తముఖము; నిశాముఖము; రజనీముఖము;  


ప్రధానం, pradhAnaM
-n.
--(1) important; 
--(2) wedding engagement;


ప్రధాన, pradhAna
-adj.
--principal; chief; main; prime; pre-eminent; 
--ప్రధాన మంత్రి = prime minister;
-- ప్రధాన సంఖ్య = prime number;


ప్రధానాంకం, pradhAnAMkaM
-n.
--prime number; (def.) according to number theory, a number is a prime number if it cannot be divided except by itself or by the number 1. The numbers 1, 2, 3, 5, 7, 11, 13, etc. are all prime numbers.


ప్రధాని, pradhAni
-n.
--prime minister;


ప్రపంచం, prapaMcaM
-n.
--world;


ప్రపంచ వ్యాప్తం, prapaMca vyAptaM
-n.
--world-wide;


ప్రపంచీకరణ, prapaMcIkaraNa
-n.
-- globalization;


ప్రప్రథమ, praprathama
- adj.
-- primordial; at the very beginning; 


ప్రపాదాస్థికలు, prapAdAsthikalu
-n.
--meta tarsals; (lit.) foot bones; పాదశలాకలు;


ప్రప్రపితామహుడు, praprapitAmahuDu
- n. m.
-- great-great paternal grandfather;


ప్రపితామహుడు, prapitAmahuDu
- n. m.
-- great paternal grandfather;


ప్రబంధం, prabandhaM
-n.
--a comprehensive poetic work with eighteen types of descriptions typically dealing with romance or adventure of kings; 
-- కల్పించిన కథ గల వర్ణనాత్మక గ్రంథము; ప్రబంధంలో సాధారణంగా ఒక ఏక సూత్రమైన కథ ఉంటుంది. ఒక నాయకుడు, నాయిక వారి ప్రణయం, వివాహం, విరహం, కలహం, పునః సమాగమం వంటి సాధారణమైన కథను కేవలం, వర్ణనలతో అందగించి, పెంచి, ఐదారు ఆశ్వాసాలుగా వ్రాయబడిన కావ్యాన్ని ప్రబంధమనవచ్చు.  ప్రబంధాలు కూడా కావ్యాలే గానీ, కావ్యాలన్నీ ప్రబంధాలు కావు; ఉదాహరణ: మనుచరిత్ర, పారిజాతాపహరణం, శృంగార నైషధం; 
-- ఇంగ్లీషు నాటకాలకు చెప్పే కాలైక్యము, కథైక్యము, స్థలైక్యము (unity of time, unity of plot, unity of place) తెలుగు కావ్యాలకు గూడా అన్వయించి, ఇవి ఉండేది &quot;ప్రబంధం&quot; అనీ, ఇవి లేకపోయినవి ప్రబంధాలు కాదు కేవలం కావ్యాలు అనీ చెప్పారు ఆధునిక విమర్శకులు.
-- ప్రకృష్టమైన బంధం కలది ప్రబంధం.

ప్రబలం, prabalaM
-adj.
--mighty; powerful; strong; 


ప్రబోధాత్మకం, prabOdhAtmakaM 
- n.
-- awakening activity; inspirational teaching;


ప్రబోధించు, prabodhiMcu
-v. t.
--exhort; awaken; inspire; teach;


ప్రభంజనం, prabhaMjanaM
-n.
--hurricane; strong wind; gale; destructive wind; any destructive force; 
-- సంస్కృతంలో భంజనం అంటే విరగ్గొట్టడం లేదా నాశనం చేయడం అని అర్థం. కాబట్టి, దారిలో ఉన్నవాటిని ముక్కలు చేస్తూ సాగిపోయే మహా వాయువును ప్రభంజనుడు (వాయుదేవుడు) అని కూడా పిలుస్తారు.


ప్రభ, prabha
-n.
--radiance; glory; splendor;


ప్రభావం, prabhAvaM
-n.
--influence; impact;


ప్రభావితం, prabhAvitaM
-n.
--influenced; impacted;


ప్రభువు, prabhuvu
-n.
--lord; master; ruler;


ప్రభృతులు, prabhRtulu
-n.
--and others; et al;


ప్రమథ గణాలు, pramatha gaNAlu
- ph.
-- Lord Shiva's army of goblins;
-- ప్రమథ అంటే భూతపతి శివుడి గణాలలోని ఒక రకం భూతం.


ప్రమద, pramada
-n.
--woman; (lit.) accelerator of man's passions, the one with a lot of ‘‘మద’’; a beautiful woman; 
-- see also ప్రమథ;


ప్రమాణం, pramANaM
-n.
--(1) vow; oath; promise;
--(2) standard; exemplar; 
--(3) measure; scale; 
--(4) length; linear measure;


ప్రమాణీకరించు, pramANIkariMcu
-v.t.
--standardize;


ప్రమాదం, pramAdaM
-n.
--(1) accident; 
--(2) danger; peril;


ప్రమాదవశాత్తు, pramAdavaSAttu
-adv.
--accidentally;


ప్రమిద, pramida
-n.
--saucer for holding oil in a oil-lamp; 


ప్రముఖ, pramukha
-adj.
--(1) chief; principal; 
--(2) prominent; important;


ప్రమేయం, pramEyaM
-n.
--connection; involvement; [math.] function; relation;


ప్రమేయాత్మక, pramEyatmaka
-adj.
--functional;


ప్రమోదం, pramOdaM
-n.
--joy; delight; happiness;


ప్రయత్నం, prayatnaM
-n.
--effort; attempt; trial;


ప్రయాణం, prayANaM
- n.
-- journey; trip; travel; sojourn;


ప్రయాణికులు, prayANikulu
- n. pl.
-- travellers; 
-- (note) ప్రయాణీకులు,  is incorrect usage;


ప్రయరీ, prayarI
-n.
--prairie; level or rolling grasslands esp. of the Americas;


ప్రయాణం, prayANaM
-n.
--trip; journey; travel;


ప్రయాణికుడు, prayANikuDu
-n. m.
--traveler; (usage note) ప్రయాణీకుడు  is not correct usage


ప్రయాస, prayAsa
-n.
--strain; labor; toil;


ప్రయుక్తం, prayuktaM
-adj.
--(1) endowed with; connected with; 
--(2) used; employed;


ప్రయోక్త,  prayOkta
- n.
-- experimenter; the person who performs an experiment;


ప్రయోగం, prayOgaM		%add this as an additional meaning
- n. 
--(1) experiment; trial; attempt;
-- (2) witchcraft; black magic;
--- see also చేతబడి; కట్టుమోను; బాణామతి; గండభేరుండం;


ప్రయోగశాల, prayOgaSAla
-n.
--laboratory;


ప్రయోగశీల, prayOgaSIla
-adj.
--experimentable; practical;


ప్రయోజకత్వం, prayOjakatvaM
-adj.
--ability to accomplish things;


ప్రయోజకుడు, prayOjakuDu
-n. m.
--doer; accomplished individual;


ప్రయోజకురాలు, prayOjakurAlu
-n. f.
--doer; accomplished individual;


ప్రయోజనం, prayOjanaM
-n.
--purpose; utility; use;


ప్రలాపం, pralApaM
-n.
--incoherent and delirious speech;


ప్రలోభం, pralObhaM
-n.
--(1) nostalgia; attachment; 
--(2) allurement; enticement; 
--(3) greed; avarice;


ప్రళయం, praLayaM
-n.
--(1) great destruction; great flood; 
--(2) great mythological flood that occurs at the end of an eon; Armageddon;


ప్రవర, pravara 
- n.
-- a self-introductory sentence uttered in a structured, stipulated manner; The modern equivalent is the answer one gives for &quot;Know Your Customer&quot; query;   
-- భరద్వాజ గోత్రంకి చెందిన రాముడు అనే పేరు గల వ్యక్తి, ఒక గురువు గారి దగ్గర తనను తాను ఇలా పరిచయం చేసుకుంటాడు: &quot;అభివాదయే, త్రయాఋషయః, భారద్వాజ గోత్రః, ఆపస్థంబ సూత్రః, యజుశ్శేఖాధ్యాయు రామశర్మః అస్మిభో&quot; ఈ వాక్యాన్ని ప్రవర అంటారు.
-- సరళంగా చెప్పాలంటే, గోత్రం అనేది ఒక ఇంటి పేరు వంటిదైతే, ప్రవర అనేది ఆ వంశం యొక్క గొప్పతనాన్ని చాటిచెప్పే &quot;పూర్వీకుల జాబితా&quot;.

ప్రవర్తన, pravartana
-n.
--behavior;


ప్రవక్త, pravakta
-n.
--(1) eloquent person; 
--(2) preacher; prophet;


ప్రవచనం, pravacanaM
-n.
--statement; eloquent speech; discourse;


ప్రవర, pravara
-n.
--lineage;


ప్రవక్తకుడు, pravartakuDu
-n.
--manager; 


ప్రవర్తన, pravartana
-n.  
--behavior;


ప్రవర్తించు, pravartiMcu
-v. i.  
--behave;


ప్రవర్తిల్లు, pravartillu
-v. i.  
--happen; 


ప్రవాహం, pravAhaM
-n.
--current; flow;


ప్రవాహ మార్గం, pravAha mArgaM
-n.
--spillway;


ప్రవృత్తి, pravRtti
-n.
--(1) behavior; manner; attitude; pattern; appearance; demeanor; the costume, dress and manners of a character in a play that indicates the regional identity of the character; 
--(2) hobby;
---వృత్తి, ప్రవృత్తి = profession and hobby.


ప్రవేశం, pravESaM
-n.
--(1) entrance; entry; 
--(2) access; inlet;


ప్రవేశాంశం, pravESAMSaM   %e2t
-n.
--input; (ant.) నిర్గమాంశం;               


ప్రశ్న, praSna
-n.
--(1) question; query; 
--(2) problem;


ప్రశాంతం, praSAMtaM
-n.
--calm;


ప్రశాంత, praSAMta
-adj.
--calm;


ప్రశాంతత, praSAMtata
-n.
--calmness;


ప్రశ్నార్థకం, praSnArthakaM
-n.
--[gram.] question mark; interrogative;


ప్రశ్నోత్తరాలు, praSnOttarAlu
-n.
--questions and answers;


ప్రసంగం, prasaMgaM
-n.
--discussion; discourse; talk; lecture;


ప్రసంగవశాన, prasaMgavaSAna
-adv.
--by the by; as an aside to a discourse;


ప్రసక్తి, prasakti
-n. 
--topic; subject; 


ప్రసరణ, prasaraNa
-n.
--flow; transmission;
---రక్తప్రసరణ = flow of blood.


ప్రసవం, prasavaM
-n.
--(1) delivery; childbirth; 
--(2) bringing forth; production; 
---పాదదర్శన ప్రసవం = breech delivery.
---శిరోదర్శన ప్రసవం = normal (head-first) delivery.


ప్రస్తర, prastara
-n.
--stone; [Lat.] petra; [Hin.] పత్తర్;
---పత్తరాయిల్ = petrol.


ప్రసాదం, prasAdaM
-n.
--anything accepted back after first being offered to God; (lit.) ప్ర + సాదం =  శ్రేష్ఠమైన సాదం = భగవన్నివేదితమైన అన్నం = ప్రసాదం = gift of God;


ప్రసారం, prasAraM
-n.
--(1) transmission; 
--(2) flow; 
--(3) radiation; spreading;
---రేడియో ప్రసార కేంద్రం = radio transmission center.


ప్రస్తావన, prastaavana 
- n.
-- a brief introduction about play given by someone;
-- నాటకాలలో నాంది తర్వాత ప్రస్తావన ఉంటుంది. అందులో నాటక కర్త గురించి, ప్రదర్శన గురించి లఘు పరిచయం చేయబడుతుంది;


ప్రస్థానం, prasthAnaM
-n.
--journey; setting out on a journey;


ప్రస్థానత్రయం, prasthAnatrayaM
-n.
--the three canonical texts of the Vedanta school of Hindu philosophy; It consists of the Upanishads, Brahma Sutras and Bhagavad Gita; (lit.) the three points of departure; 


ప్రస్థారం, prasthAraM
-n.
--bed; matrix; array;


ప్రసిద్ధి, prasiddhi
-n.
--celebrity; fame; notoriety;


ప్రసూతి, prasUti
-adj.
--obstetrical; related to the delivery of a child;


ప్రహరాంక్షలు, praharAMkshalu
-n.
--[math.] boundary conditions;


ప్రహరీగోడ, prahArIgODa
-n.
--compound wall; a wall built around a property; (ety.)  బరి + అరి = బరిహరి = బ్రహరి = ప్రహరి;


ప్రహసనం, prahasanaM
-n.
--skit; short play; a comedy;


ప్రహేళిక, prahELika
-n.
--puzzle; riddle; conundrum; enigma;


ప్లవనము, plavanamu
-n.
--fluorine; one of the elements of nature;


%పాం - pAM, పా - pA, ప్రా - prA

పాంకోళ్లు, pAMkOLLu
-n.
--wooden shoes; clogs;


పాంచక్కెర, pAMcakkera
-n.
--pentose; a sugar with a five-membered ring;


పాంజియా, pAMjiyA
-n.
--[geol.] Pangea, one of the two pieces of landmass from which the seven continents broke and drifted apart, according to the theory of plate tectonics. The other piece is called గొంద్వానా;


పాండవ బత్తి, paanDava batti 
- n. 
-- Pandava’s torch; [bot.] ''Callicarpa tomentosa,'' an evergreen shrub native to the Western Ghats of India and Sri Lanka, is renowned in folklore for being used by the Pandavas as a 5-meter-tall torch during their 13-year exile.
  
పాండిత్యం, pAMDityaM
-n.
--erudition; scholarship;


పాండు, pAMDu
-adj.
--off-white; a mixture of yellow and white;


పాండురోగం, pAMDurOgaM
-n.
--leukodermia; vitiligo; see also బొల్లి;


పాంథుడు, pAMthuDu
-n.
--traveller; 


పాంశువు, pAMSuvu
-n.
--dust; 
---విశ్వపాంశువు, = cosmic dust.


పాకం, pAkaM
-n.
--(1) syrup; any syrupy liquid; sugar or jaggery dissolved in water and boiled to a syrupy consistency; 
--(2) cooking and dressing of food; 
--(3) an author's style of writing; 
---జీళ్ల పాకం = caramel.
---ముదర పాకం = caramel.
---దేహపాకం = constitution of the body.
---ద్రాక్షాపాకం = smooth and easy style; a style as easy to appreciate as eating a grape.
---కదళీపాకం = intermediate in difficulty in understanding; a style as easy as peeling and eating a banana.
---నారికేళపాకం = very difficult style; a style as hard as cracking a coconut. 


పాక, pAka
-n.
--hut; thatched-roof hut; shed;


పాకశాస్త్రం, pAkaSAstraM
-n.
--culinary science;


పాకీ, pAkI
-adj. 
--pure; clean; sacred;


పాకీదొడ్డి, pAkIdoDDi
-n.
--latrine;


పాకీమనిషి, pAkImanishi
-n.
--scavenger; a person who cleans latrines; 


పాకీవాడు, pAkIvADu
-n. m.  
--scavenger; the person who cleans and purifies;


పాకు,  pAku
- v. i. 
-- (1) crawl on all all four, that is on hands and knees; creep; (2) climb, as a vine; 
-- (rel.)  డేకు 


పాదిరి చెట్టు, pAdiri ceTTu
-n. [bot.] ''Stereospermum suaveolens'';
-- కలిగొట్టు చెట్టు;[Sans.] పాటలవృక్షం is [bot.] ''Stereospermum suaveolens''; The flower is described as dearest to Mother Lalitha Devi;


పారద్రోలు, pAradrOlu
-v. t. 
--drive out; chase away; eject;


పాకుడు, pAkuDu
-n.
--moss;


పాక్షికం, pAkshikaM
-n.
--alternative; 


పాగా, pAgA
-n.
--turban; 


పాచకుడు, pAcakuDu
-n.
--cook; chef;


పాచి, pAci
-n.
--scum; moss; green moss; 


పాచికలు, pAcikalu
-n. pl.
--dice; cubes with dots on their faces, used in gambling;


పాచిపళ్లు, pAcipaLLu
-n.
--teeth that have not yet been brushed after a night's sleep;


పాచిబద్ద, pAcibadda
-n.
--a plastic, metal or palm-leaf strip to scrape the tongue along with brushing the teeth;


పాచిమాను, pAcimAnu
-n.
--[bot.] ''Anogeissus acuminatus'';


పాట, pATa
-n.
--(1) song; 
--(2) auction; 
--(3) bid in an auction;


పాటకపుజనం, pATakapujanaM
-n.
--proletariat; 


పాటరి, pATari
-n.
--hardworking person;


పాటలగంధి, pATalagaMdhi
-n.
--[bot.] ''Ophixylon serpentinum;'' the poisonous plant Rauwolfia serpentina of Apocynaceae family, from the roots of which the alkaloid reserpine is extracted;


పాటలం, pATalaM
-n.
-a mixture of red and white;


పాటవం, pATavaM
-n.
--(1) strength; vigor; health;
--(2) talent; cleverness;


పాటించు, pATiMcu
-v. i.
--comply; follow; adopt; obey;


పాటి, pATi
-n.
-- (1) degree; extent; size; (2) బూడిదరంగు మన్ను గల నేల; సారవంతమైనది ఈ మన్ను ఎరువుగా గూడా ఉపయోగిస్తుంది; అన్నిరకాల పంటలకు మంచిది;


పాటికంద, pATikaMda
-n.
--a type of yam; [bot.] Jarum campanulatum;


పాటిమట్టి, pATiMaTTi
-n.
--alluvial soil; rich soil; 
-- బూడిదరంగు మన్ను గల నేల. ఊళ్ళు పాడుబడ్డచోట ఇటువంటి నేలలు ఏర్పడుతాయట; సారవంతమైనది ఈ మన్ను ఎరువుగా గూడా ఉపయోగిస్తుంది; అన్ని రకాల పంటలకు మంచిది;


పాటు, pATu
-n.
--(1) ebb tide; recession; 
--(2) rest;


పాటు పోట్లు, pATu pOTlu
-ph.
--ebb and flow; the rise and fall of ocean due to the gravitational pull of the Moon and the Sun;


పాట్లు, pATlu
-n.
--difficulties; 


పాఠం, pAThaM
-n.
--(1) lesson; 
--(2) text; meaning;
--(3) version; recension;


పాఠ్యగ్రంథం, pAThyagraMthaM
-n.  
--text book;


పాఠ్యపుస్తకం, pAThyapustakaM
-n.
--textbook;


పాఠభేదం, pAThabhEdaM  
-n. 
--variation in text from one version to another;


పాఠశాల, pAThaSAla
-n.
--school; school-house;


పాఠాంతరం, pAThAMtaraM
-n.
--a variation of text found in another source;


పాడ్యమి, pADyami
-n.
--first day of lunar half-month;


పాడి, pADi
-n.
--(1) justice; appropriateness; 
--(2) dairy farming; animal husbandry;
---పాడి ఆవు = milch cow.
---పాడి పంటలు = dairy farming and cultivation.
---పాడి పరిశ్రమ = dairy industry.


పాడు, pADu
-adj.
--waste; desolate; neglected; dilapidated; 
- v. i.
--to sing; 
- suff. 
-- a suffix to a village name; గుల్లిపాడు; కంకిపాదడు; పాడు చివర వచ్చే గ్రామనామాలు జైనమత సంబంధాన్ని సూచిస్తాయి. ఆంధ్రదేశంలో 12వ శతాబ్ది వరకు జైనం బాగా వర్ధిల్లింది;


పాడుచేయు, pADucEyu
-v. t.
--ruin; spoil; mar;


పాడుపడ్డ, pADupaDDa
-adj.
--ruined; dilapidated; spoiled;


పాడె, pADe
-n.
--bier; a contraption for carrying a dead body;


పాడేను, pADEnu
-n.
--[chem.] methane; (ety.) the పాడ్ sound reminds of పాడ్యమి which is indicative of one carbon atom and the -ane ending is required for alkanes; CH&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;;


పాడోయిక్ ఆమ్లం, pADOyik AmlaM
-n.
--[chem.] methanoic acid; chemical name of vitamin D;


పాడోల్, pADOl
-n.
--[chem.] methanol; methyl alcohol; (ety.) the పాడ్ sound reminds of పాడ్యమి which is indicative of one carbon atom and the ఓల్ ending is required for alcohols; CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;OH; 


పాణి, pANi
-n.
--hand; that part of the hand from the wrist to the finger tips;


పాణిక, pANika
-n.
--spoon;                        % to e2t


పాణిగ్రహణం, pANigrahaNaM
-n.
--wedding; (lit.) taking the hand;


పాణిశలాకలు, pANiSalAkalu
-n.
--meta carpals; (lit.) hand bones; కరభాస్థికలు;


పాతం, pAtaM
-n.
--fall; descent; 
---జలపాతం = waterfall.
---హిమపాతం = snowfall.


పాత, pAta
-adj.
--old; decayed; worn out;


పాతకం, pAtakaM
-n.
--sin; big sin;


పాతర, pATara
-n.
--(1) a grain storage hole dug into the ground and subsequently covered with hay and dirt; 
--(2) any hidden object;
--(3) buried wealth; anything buried; often used to refer to a pot of gold coins found unexpectedly; also called లంకెల బిందెలు; పాతు;
---మందు పాతర = buried land mine; a buried explosive that explodes when stepped on;
---ఉప్పు పాతర = a salt crypt to bury dead bodies; 


పాత్ర, pAtra
-n.
--(1) role; 
--(2) vessel; dish;


పాత్రసామాను, pAtrasAmAnu
-n.
--utensils;


పాతాళం, pAtALaM
-n.
--nether world; a world below the terrestrial plane or beneath the terrestrial sphere;


పాతాళ గంగ, pAtALa gaMga
-n.
--water from underground; groundwater;


పాతిక, pAtika
-n.
--(1) one-in-four; one fourth; a quarter; 
--(2) twenty-five; one-fourth of hundred;


పాతిపెట్టు, pAtipeTTu
-v. t.
--bury; 


పత్రికా రచయిత, patrikA racayita  
-n.
--journalist; (usage note) పాత్రికేయుడు is not correct usage;


పాతు, pAtu
-v. t.
--to plant; to erect;
---మొక్క పాతేవా = did you plant the plant?
---రాట పాతేవా = did you erect the pole?


పాదం, pAdaM
-n.
--(1) foot; 
--(2) iamb; metrical foot of a poem; line of a poem; 
--(3) one-fourth;


పాదచారి, pAdacAri
-n.
--pedestrian; see also బాటసారి;


పాదముద్ర, pAdamudra
-n.
--foot-print;


పాదయాత్ర, pAdayAtra
-n.
--journey by foot;


పాదరసం, pAdarasaM
-n.
-- mercury; the chemical element with the symbol Hg; quicksilver; రసము;


పాదరక్ష, pAdaraksha
-n.
--shoe; (lit.) foot protector;


పాదశలాకలు, pAdaSalAkalu
-n. pl.
--meta tarsals; (lit.) foot bones; ప్రపాదాస్థికలు; 


పాద్యం, pAdyaM
-n.
-- water offered to  wash feet in a riual worship;


పాదాభివందనం, pAdAbhivaMdanaM
-n.
--obeisance; respectful homage by bending and touching feet;


పాదిరి చెట్టు, pAdiri ceTTu
-n.
--[bot.] ''Stereospermum suaveolens'';


పాదు, pAdu
-n.
--creeper; (rel.) మొక్క; చెట్టు;


పాదుక, pAduka
-n.
--(1) shoe; wooden shoe; clog; 
-- (2) pedal;
-- (3) quadrant;


పానకం, pAnakaM
-n.
--solution; (esp.) a solution of jaggery dissolved in water;
---పంచదార పానకం = a solution of sugar dissolved in water.


పానవట్టము,  pAnapaTTamu
- n. A plate-like receptacle under the Shiva idol to capture the liquids offered to Shiva;
-- (Note) శివలింగానికి కింద ఉండే పళ్ళెం పేరు పానపట్టం; అభిషేకం చేసిన ద్రవ్యాలు బయటకి వచ్చే మార్గం సోమసూత్రం; శివాలయాలు తూర్పు ముఖం గానూ, పశ్చిమ ముఖం గానూ ఉంటాయి; అవి ఏ ముఖంగా ఉన్నా సోమసూతం మాత్రం ఎల్లప్పుడూ ఉత్తరం వైపునే ఉంటుంది; 
-- see also సోమసూత్రం; 


పానభాజనం, pAnabhAjanaM      %e2t
-n.
--goblet, a glass for drinking wine, గిన్నె;  


పానా, pAnA
-n.
--wrench; spanner;


పాపం, pApaM
-inter.
--alas!;
--


పాపం, pApaM
-n.
--sin;
- inter.
-- alas!
--- అయ్యో! పాపం పసివాడు!


పాప, pApa
-n.
--(1) baby; child; (esp.) female child; 
--(2) daughter; 
--(3) pupil;


పాపడు, pApaDu
-n.
--male child; 


పాపట, pApaTa
-n.
--(1) part in the hair; the line that parts the hair; 
--(2) [bot.] ''Pavetta indica;'' 
---నువ్వు పాపట తీస్తావా? = do you part your hair?


పాపరబుడమ, pAparabuDama
-n.
--bitter apple; [bot.] ''Citrullus colocynthis;''


పాపాత్ముడు, pApAtmuDu
-n. m.
--sinner; (ant.) పుణ్యాత్ముడు;


పాపిడి,  pApiDi
- n.
-- White paveta;  [bot.] ''Pavetta indica'' L. Rubiaceae;


పాపిష్టి, pApishTi
-n.
--sinful; wicked;
---పాపిష్టి పని = sinful deed; wicked act.


పాపిరి, paapiri 
-n.
-- Indian podophyllum; [bot.] ''Podophyllum hexandrum;''  
-- An erect succulent herb with a creeping rootstalk; 
-- వన్యకర్కటి; 


పామరుడు, pAmaruDu
-n. m.
--un-learned; ordinary person; common man; (ant.) పండితుడు;


పాము, pAmu
-n.
-- snake; serpent; asp; (rel.) constrictor;
-- భారతదేశంలో విషపూరితమైన 50 జాతుల పాములున్నాయి. అయితే వీటిలో ఎక్కువభాగం జాతులవల్ల మనిషికి  ఎలాంటి ప్రమాదం లేదు.
--- కట్ల పాము = asp; krait; (bio.) ''Bungarus caeruleus''; a venomous snake; 
--- బంగారు కట్ల పురుగు = Banded Krait; [bio.] ''Bungarus fasciatus''; నల్లని లేక ముదురు గోధుమ వర్ణం శరీరం మీద బంగారు పసుపు  రంగు పట్టీలు కలిగి ఉండే ఈ పాములు మనిషితో తలపడే సందర్భాలు చాలా అరుదు.
---బొక్క బెరడు = Pit Viper; hump-nosed pit viper; [bio.] ''Hypnale hypnale;'' The hump-nosed pit viper is a venomous snake, with heat-sensitive pits that detect temperature changes and help it locate prey. Recent studies by various toxicologists and researchers indicate that the venom it produces can cause fatalities in humans. It has already been added to the list of medically important snakes by the WHO. Bites inflicted are known to cause fever, swelling, and pain; a few reports of renal failure and death also exist;
--- జెర్రి గొడ్డు లేక జెర్రి పోతు = Common Indian Rat Snake; [bio.] ''Ptyas mucosus''; విషరహితమైన పాము; 
--- కొండ చిలువ = Rock Python; [bio.) ''Python molurus'';  విషరహితమైన పాము; 
--- గిలక పాము = rattle snake.
--- తాచు పాము = నాగు పాము = cobra; [bio.] ''Naja naja;'' a venomous snake;
--- రక్త పెంజెరి = కాటుక రేకుల పొడ = Russell’s Viper; (bio.) ''Vipera russelli'' of the Viperidae family; a venomous snake; ఇది కరచినప్పుడు దీని విషం కారణంగా రక్తం విరిగి పల్చబడి పోతుంది.రక్తపోటు తగ్గిపోయి, గుండె బలహీనపడుతుంది. ఎర్ర రక్త కణాలు ధ్వంసమౌతాయి.రక్తంయొక్క గడ్డకట్టే స్వభావం తగ్గిపోయి శరీరంలో అంతర్గత స్రావాలు పెరిగిపోతాయి. ఒళ్ళంతా పోట్లు, వాంతులు మొదలౌతాయి. ఇది కరచిన చోట త్వరత్వరగా వాచుకొచ్చి, గాయం నుంచి పల్చబడిన రక్తం స్రవిస్తుంది. శరీరం చల్లబడి ఒళ్ళంతా చెమటలు పట్టుకొస్తాయి. గుండె, శ్వాసకోశ సమస్యలు, సెప్టిసీమియా (Septicaemia) మొదలైనవాటి కారణంగా ఆ వ్యక్తి 1 నుంచి 14 రోజులలోపు మరణించడం జరుగుతుంది. ముంబాయిలోని  హాఫ్^కిన్ ఇన్స్టిట్యూట్ తయారుచేసే పాలీవాలెంట్ సీరం (Polyvalent Serum) రక్త పెంజెరి విషానికి ప్రభావవంతమైన విరుగుడు. సకాలంలో చికిత్స చేస్తే ప్రాణాపాయం తప్పుతుంది. ఇది మిగిలిన చాలా పాములలాగా అండజము (Oviparous) కాదు. వాటిలా ఇది గుడ్లు పెట్టక, నేరుగా  పిల్లల్ని కనే జరాయుజము (Viviparous). దీని గర్భంలోనే గుడ్లు పగిలి పిల్లలు బయటికొస్తాయి; కొన్నిటికి కంటికి సమీపంలో అటూఇటూ రెండు రంధ్రాలు ఉంటవి కనుక పిట్ వైపర్లంటారు;
--- చిన్న పెంజెరి = Indian Saw-scaled Viper; [bio.]  ''Echis carinatus;'' 
--- రాచనాగు = King Cobra; [bio.] ''Ophiophagus hannah;'' బాగా దట్టమైన, ఎప్పుడూ ఆకుపచ్చగా ఉండే  సతతహరితారణ్యాలలోనే ఉంటుంది; 
--- నలికండ్ల పాము = black dotted lizard; newt.
--- పసిరిక పాము = vine snake; Sri Lankan green vine snake; [bio.] ''Ahaetulla nasuta''; 
--- వానపాము = earthworm.
--- (note) పాము కరచిన వ్యక్తి బతకాలంటే కేవలం పెద్ద పెద్ద వైద్యశాలలలో మాత్రమే లభించే పాముకాటు సీరం (Antivenom Serum) వాడటం మినహా మార్గం లేదు; మంత్రాలకి విషం దిగదు; 
-v. t.
-- rub; smear; scour;


పాము, paamu 
- v. t.
-- rub; massage; 
  

పామువేరు మొక్క, paamuvEru mokka 
- n.
-- Indian Snakeroot; Rauvolfia/Rauwolfia; [bot.] ''Rauvolfia serpentina;'' 
-- సర్పగంధ; పాటలగరుడ;

 
పాయ, pAya
-n.
--(1) branch of a river; a distributary of a river;
--(2) a strand of braided hair; 
--(3) a clove or division in an onion or garlic bulb; 
--(4) way; path;


పాయకారీ, pAyakArI
-n.
--commuter; a person who lives in one town and goes to work in another town;
---పాయకారీ రైతు = commuting farmer.
---పాయకారీ రైలు = commuting train.


పాయసం, pAyasaM
-n.
--rice and sugar boiled in milk; rice pudding;


పాయఖానా, pAyakhAnA
-n.
--latrine; మరుగుదొడ్డి;


పాయువు, pAyuvu
-n.
--anus; 


పారం, paaraM
- n.
-- the other side of a river bank or sea shore;
-- అపారం = పారము లేనిది అపారము. అంటే, అవతలి గట్టు లేనిది. చివర కనబడనిది. అంతులేనిది.


పారంగతుడు, paaeaMgatuDu
- n.  
-- expert; the one who reached the other shore 
-- అవతలి గట్టు చేరిన వాడు.


పారంపర్యం, pAraMparyaM
-n.
--succession; order; series;


పార, pAra
-n.
--hand-hoe; small hand-shovel; a shovel whose handle is about as long as the length of the blade; a small spade used for digging and shoveling; 


పారదర్శక, pAradarSaka
-adj.
--transparent; a transparent glass is clear;


పారభాసక, pArabhAsaka
-adj.
--translucent; (note) a translucent glass is cloudy;


పారము, pAramu
-n.
--opposite bank of a river; 


పారవశ్యం, pAravaSyaM
-n.
--ecstasy; rapture;


పారశీక, pAraSIka
-adj.
--Persian; Iranian;


పార్శ్వ, pArSva
-adj.
--lateral;


పార్శ్వ సౌష్ఠత, pArSva saushTata
-n.
--lateral symmetry;


పారాణి, pAraNi
-n.
--a red paste produced by mixing turmeric and quick lime; this paste is applied to the feet of women as a mark of her husband's well-being;


పారా, pArA
-adj.
--pref. the other one; పరా;
-n.
--watching; guarding;


పారావాడు, pArAvADu
-n.
--watcher; guard; sentry; 


పారాయణ, pArAyaNa
-n.
--regular study; devoted study; recital;
---గీతా పారాయణ = studying Bhagavad Gita.


పారా రబ్బరు, pArA rabbaru
-n.
--(lit.) the other rubber; a different kind of rubber;


పారాలంతం, pArAlaMtaM
-n.
--paraldehyde; (lit.) the other aldehyde;


పారాహుషార్, paraahushaar 
- న.
-- పారశీకంలో హోష్ (هوش) అంటే తెలివి, సృహ. హోషియార్ (هوشيار) అంటే తెలివి కలిగి ఉండడం. అప్రమత్తంగా ఉండే స్థితి. హోషియార్ అన్న పదమే తెలుగులో హుషార్ గా మారిపోయింది. తెలుగులో ఉషారు అన్న పదం కూడా హోషియార్‌కు రూపాంతరమే.

--ప్రహర అన్న సంస్కృత పదానికి దినములో ఎనమిదోవంతు భాగం లేదా ౙాము అన్న అర్థం ఉంది. నిజానికి ప్రహార అంటే దెబ్బ. రోజులో ఒక ౙాము గడిచిందని సూచించడానికి ఢక్కా నాదం చేసేవారు. ఆ దెబ్బ పేరుమీదే ప్రహర అంటే రోజులో ౙాముకు సమానార్థకంగా మారిపోయింది. ఆ ప్రహర అన్న పదమే ప్రాకృతాల్లో పహరగా మారిపోయి, తెలుగులో -హ-కారం లేదు గాబట్టి పార-గా రూపాంతరం చెందింది. (సురేశ్ కొలిచాల);


పారిక, pArika
-n. f.
--maid servant; 


పారికాపు, pArikApu
-n.
--attendant; servant;


పారిజాతం, pArijAtaM
-n.
--Indian coral tree; night jasmine; coral jasmine; [bot.] Nyctanthes arbortristis; same as పగడ మల్లె;


పారితోషికం, pAritOshikaM
-n.
--gift; award; royalty; remuneration;


పారిపోవు, pAripOvu
-v. i.
--run away; 


పారిశ్రామిక, pAriSrAmika
-n.
--industrial;
---పారిశ్రామిక రసాయనం = industrial chemistry.
---పారిశ్రామిక విప్లవం = industrial revolution.


పారిశ్రామికుడు, pAriSrAmikuDu
-n.
--industrialist;


పార్థివ, pArthiva
-adj.
--belonging to the earth;
---పార్థివ దేహం = dead body; corpse;


పారీణుడు, pArINuDu
-n. 
--expert; (note) పారంగతుడు is not correct


పార్టీ, pArTI
-n.
--party; a group of people with a common cause;
---రాజకీయ పార్టీ = political party.
---మీ పార్టీలో ఎంతమంది? = how many in your party?


పారు, pAru
-v. t.
--flow;
---నీటి పారుదల = irrigation; water flow.


పార్సెల్, pArsel
-n.
--parcel;


పాల, pAla
-adj.
--milk; lactic;
-n.
--Ivory tree; [bot.] ''Mimusops hexandra; Holarrhena pubescens'' (Roxb. ex Fleming) Wall. Apocynaceae; 


పాలకాయలు, pAlakAyalu 
- n.
-- (1) a snack food prepared by deep frying small cylindrical shaped hard batter made by mixing rice flour, salt, pepper powder and  cumin seeds; (2) ఉలిపిరి కాయలు; 

 
పాలకూర, pAlakUra
-n.
--spinach; standard spinch;  [bot.] ''Oxystelma esculentum; Spinacia oleracea'' Linn; 
--  The term &quot;saag&quot; is often used for a mix of greens, including mustard greens, amaranth, and fenugreek, which are also used interchangeably with spinach in Indian cooking;
-- [Hindi] పాలక్; 


పాలగరుడ, pAlagaruDa
-n.
--arrowroot plant; Arrowroot is a starch obtained from the rhizomes of several tropical plants, traditionally ''Maranta arundinacea,'' but also ''Florida arrowroot'' from ''Zamia integrifolia,'' and tapioca from cassava, which is often labeled as arrowroot; [bot.] ''Alstonia scholaris;''
-- Arrowroot powder is twice the thickening power of wheat flour, and because it contains no protein, arrowroot is gluten-free.
-- యారోరూట్;
 

పాలగుండ, pAlaguMDa
-n.
-- arrowroot powder; the starch made from the rhizomes of the arrowroot plant; [bot.] ''Marantha ramosissima'' or [bot.] ''Maranta arundinacea;'' this arrowroot looks similar to other underground tubers such as cassava, yucca, or kudzu, which are oblong.


పాలగురుగు, pAlagurugu
-n.
--[bot.] ''Holostemma rhwwdianum'';


పాలతీగ, pAlatIga
-n.
--[bot.] ''Leptadenia reticulata'';


పాలతిత్తి, pAlatitti
-n.
--nipple; nipple of a milk bottle; pacifier;


పాలనేలగుముడు, pAlanElagumuDu
-n.
--[bot.] ''Batatas pentaphylla'';


పాలపండు చెట్టు, pAlapaMDu ceTTu
-n.
--[bot.] ''Manilkara hexandra'';


పాలసుగంధి, pAlasugaMdhi
-n.
--[bot.] ''Hemidesmus indicus;''


పాలపళ్లు, pAlapaLLu
-n.
--milk teeth; [anat.] deciduous teeth; urdiea;


పాలపిట్ట, pAlapiTTa, 
- n. 
-- Indian roller; bluebird; blue Jay; [bio.] ''Coracias benghalensis'';
--- కికి, కిదివి, చాషము, చిత్రవాజము, చిత్రవాలము, పాలగుమ్మ, పూర్ణకూటము, సుపర్ణము; నీలకంఠ; 
[[File:Indian_roller_%28Coracias_benghalensis%29_Photograph_by_Shantanu_Kuveskar.jpg|Indian_roller|thumb|right]]


పాలపొడి, pAlapoDi
-n.
--(1) milk powder; dried milk; 
--(2) milk powder used in baby formula;


పాలపుంత, pAlapuMta
-n.
--Milkyway; the name of our galaxy in Telugu;


పాలబొంత, pAlaboMta
-n.
--milkfish; a fish of the Channidae family; [bio.] ''Chanos chanos'';


పాలమీగడ, pAlamIgaDa
-n.
--the skin formed on the surface of milk as it is heated;


పాలముల్లెతివ్వ, pAlamulletivva
-n.
--[bot.] ''Vallaris dichotoma'';


పాలన, pAlana
-n.
--rule; reign; same as పరిపాలన;


పాలపిట్ట, pAlapiTTa
-n. 
--blue jay; Indian roller; [bio.] ''Coracias benghalensis'';


పాలరాయి, pAlarAyi
-n.
--marble; (lit.) milk stone;


పాలవెల్లి,  pAlavelli
- n.
-- A decorative frame, suspended above the idol of Vinayaka (Ganapathi), from which several round objects are hung; this is symbolic of the planets of the solar system; 


పాలసముద్రం, pAlasamudraM
-n.
--The Ocean of Milk of Hindu mythology where God Vishnu lies in repose on a serpent bed; the Milky Way galaxy;


పాలసీ, pAIasI
-n.
--an insurance policy; బీమా;


పాల సీసా, pAla sIsA
-n.
--feeding bottle; milk bottle;


పాలి, pAli
-n.
--turn; chance; time;
---ఈ పాలికి ఇది తీసుకోండి = For this time, take this.


పాలించు, pAliMcu
-v. t.
--protect; govern;


పాలికాపు, pAlikApu
-n.
--sharecropper; a farmer willing to work on a farm for a share of the crop as his compensation; పాలేరు;


పాలిత, pAlita
-adj.
--(1) ruled; governed; administered; 
--(2) brown; brown color;


పాలిపగ, pAlipaga
-n.
--blood feud;


పాలివాడు,  pAlivADu
- n.
-- shareholder; partner; 


పాలు, pAlu
-n.
--(1) milk; 
--(2) any milky substance such as latex exuded by some plants; 
--(3) portion; proportion; share; 
---ఆవుపాలు = cow's milk.
---డబ్బాపాలు = canned milk.
---తల్లిపాలు = breast milk.
---గన్నేరుపాలు = latex of oleander plant.
-- పాలు పంచుకొను = భాగము తీసికొను;


పాలేరు, paalEru 
- n.
-- sharecropper; భూమి కౌలుకి పుచ్చుకుని, సేద్యం చేసి, శిస్తు (rent) చెల్లించేవాడు;


పాల్గొను, pAlgonu
-v. t. 
--participate;


పాళ్లు, pALlu
-n.
--proportions;


పాళీ, pALI
-n.
--(1) nib; the writing tip of a pen;
--(2) a board game;
---పచ్చీస్ పాళీ = The board game, Pacchisi.
---వైకుంఠ పాళీ = a board game similar to Chutes and Ladders.


పావంచాలు, pAavaMcAlu
-n.
--steps; సోపానాలు ;


పావడా,  pAvaDA
- n.
-- frock; garment that covers the lower part of a girl's body' 
-- (ety.)  పాప కి అడ్డంగా ఉన్నది; 


పావిలకూర, pAvilakUra
-n.
--[bot.] ''Portulaca meridiana'';


పావిలాకు, pAvilAku
- n. 
-- purslane, pigweed; verdolaga, [bot.] ''Portulaca oleracea''; 
--a commonly occurring weed used as a medicinal herd and a vegetable; one of Gandhi's favorite leafy vegetables; contains more Omega-3 fatty acids than any other vegetable;
--a medicinal plant; a herb called thick-leaved sorrel; 
-- పెద్ద పావిలాకు; బొడ్డు పావిలాకు; గంగ పావిలాకు;


పావు, pAvu
-n.
--(1) one-fourth; quarter; 
--(2) pawn in any board game;
---పావు తక్కువ నాలుగు = quarter before four O'clock.
---నాలుగుంపావు = quarter past four O'clock.
---నీ పావుని నడిపేవా = did you move your piece.


పావురం, pAvuraM
-n.
--pigeon;
---పచ్చ పావురం = green pigeon; [bio.] ''Treron phoenicoptera'';
---గుడి పావురం = blue rock pigeon; [bio.] ''Columba livia'';


పాశ్చాత్య, pASchAtya
-adj.
--western; occidental;
---పాశ్చాత్య వ్యామోహం = craze for everything western.


పాషాణం, pAshANaM
-n.
--(1) arsenic; poison; 
--(2) stone;
---ఉల్లి పాషాణం = corrosive sublimate.


పాషాణభేది, pAshANabhEdi
-n.
--the rhizome of this plant is used to cure stones in urinary bladder; [bot.] ''Averva lanata''; 
-- కొండపిండి మొక్క; తెలగపిండి కూర మొక్క;    
-- related [bot.] ''Bergenia lingulata''; అశ్మభేది, శిలాభేది; 


పాషాణ ఔషధాలు, pAshANa aushadhAlu
-n.
--arsenical drugs;


ప్రాంకుర,  prAMkura
- adj.
-- primordial;


ప్రాంకురము,  prAMkuramu
- n.
-- [bot.] Plumule; the end of the plant that shoots up from a seed; 
-- గింజలో నుండు ప్రాథమికాక్షము మొక్క భూమి పైకి పెరుగు కొన; 


ప్రాంకుర స్పృహ,  prAMkura spRha
- ph.
-- the spiritual concept of primordial awarenss without primitivism; 


ప్రాంగణం, prAMgaNaM
-n.
--courtyard; campus;


ప్రాంతం, prAMtaM
-n.
--region;


ప్రాంతీయ, prAMtIya
-adj.
--regional;


ప్రాక్కల్పన, prAkkalpana      %e2t
-n.
--hypothesis;     


ప్రాకారం, prAkAraM
-n.
--rampart; compound wall; surrounding wall;


ప్రాకృతిక, prAkRtika
-adj.
--natural;


ప్రాగ్, prAg
-pref.
--original; primary;


ప్రాగ్రూపం, prAgrUpaM
-n.
--original form; primary form;


ప్రాగ్‌వానరం, prAgvAnaraM     %e2t
-n.
--primate;


ప్రాచ్య, prAcya
-n.
--Eastern; oriental;


ప్రాచీనం, prAcInaM
-n.
--(1) Eastern; oriental; 
--(2) Early hours; first hours; beginning time; starting time; old; ancient; (ant.) నవీనం;


ప్రాణం, prANaM
-n.
--the vital energy; vital sign; life; breath; pneuma;


ప్రాణం పోయు, prANaM pOyu
-v. t.
--breath in new life; revitalize; renew;


ప్రాణపదం, prANapadaM
-n.
--vital; precious; equivalent to life; 
-- ప్రాణ ప్రద ఔషధములు అనవచ్చు (ప్రాణాలు నిలిపే మందులు.)


ప్రాణవాయువు, prANavAyuvu
-n.
--oxygen; life-giving gas;


ప్రాణ్యములు, prANyamulu
-n. pl.
--(1) vowels; vital parts of an alphabet; 
--(2) proteins; vital parts of life; same as మాంసకృత్తులు;


ప్రాణాంతక, prANAMtaka
-adj.
--lethal; deadly;


ప్రాణాధార వాదం,  prANAdhAra vAdaM
- n.
-- vital force theory;


ప్రాణాయామం, prANAyAmaM
-n.
--control of vital energy through breathing exercises as prescribed in the rules of yoga;


ప్రాణి, prANi
-n.
--living creature; life;


ప్రాతస్సంధ్య, prAtassaMdhya,
-n.
--morning twilight;


ప్రాతిపదిక, prAtipadika
-n.
-- (1) hypothesis; (2) basis; base; support; (3) root for noun and verb forms; 
-- ఒక పద రూపం ఏర్పడడానికి మూలమైన శబ్దం ప్రాతిపదిక; క్రియా ప్రాతిపదిక =  verbal root; 
-- &quot;అర్థవత్ అధాతుః అప్రత్యయః ప్రాతిపదికమ్&quot; అని దీని నిర్వచనం (a noun in its uninflected state)


ప్రాథమిక, prAthamika
-adj.
--elementary; primary;
---ప్రాథమిక పాఠశాల = elementary school.
---ప్రాథమిక రేణువులు = elementary particles.


ప్రాథాన్యం, prAthAnyaM
-n.
--importance; primacy; priority; 
---(usage note) ప్రాథాన్యత, ప్రాముఖ్యత are not correct usage;


ప్రాదుర్భావం, prAdurbhAvaM
-n.
--birth; emergence; coming into existence;


ప్రాపంచిక, prApaMcika
-adj.
--worldly; mundane;


ప్రాభవము, praabhavamu 
- n.
-- (1) pre-eminence; excellence; (2) government; 

  
ప్రామాణిక, prAmANika
-adj.
--authoritative; standard;


ప్రామాణిక నమూనా, prAmANika నమూనా
- n.
--The Standard Model of Particle Physics;


ప్రామాదికము, praamaadikamu 
- adj.
-- faulty; carelessness;

   
ప్రాముఖ్యం, prAmukhyaM
-n.
--importance; 
---(note) ప్రాముఖ్యత is not correct usage


ప్రాయం, prAyaM
-suff.
--equivalent; like; resembling;
---త్రుణప్రాయం = equivalent to blade of grass.
---పశుప్రాయుడు = equivalent to an animal; brute.


ప్రాయశ్చిత్తం, prAyaScittaM
-n.
--atonement; penance; expiation; propitiation; recompense; (ety.) ప్రాయ = commitment of an error and చిత్తం = correction of the error;


ప్రాయికంగా, prAyikaMgaa 
-adv.
--generally; usually; ordinarily; commonly; frequently;


ప్రారంభం, prAraMbhaM
-n.
--beginning; starting point; onset;


ప్రారంభోత్సవం, prAraMbhOtsavaM
-n.
--inauguration;


ప్రారబ్దం, prArabdhaM
-n.
--fate; karma;
-- ప్రారబ్దకర్మ = ప్రారబ్ధం అంటే ఎప్పుడో చేసుకుని, ఇప్పుడు అనుభవానికి సిద్ధమైన కర్మ అని అర్థం. ఇది అనుభవిస్తే తప్ప పోదు. దీనిని భగవంతుడు కూడా తీసివేయలేడు. భగవన్నామస్మరణ వలన దీని తీవ్రత తగ్గవచ్చు.


ప్రార్థన, prArthana
-n.
--prayer; service; mass; (rel.) జపం;


ప్రార్థనార్థకం, prArthanArthakaM
-n.
--imperative; imperative mood;


ప్రావీణ్యత, prAvINyata
-n.
--expertise; talent;

ప్రాస, prAsa
- n.
-- [prosody] using similar sounding words to get the effect of alliteration;
-- ఉచ్చారణలో ఒకే విధంగా వుండే పదాలను వాడడం. తెలుగు, హిందీలలోో అంత్య ప్రాసకు (तुकान्त) చాలా ప్రాముఖ్యాన్ని ఇస్తారు;  


%పిం - piM, పి - pi, పీ - pI


పింగళ, piMgaLa
-adj.
--reddish; brownish;


పింగాణి, piMgANi
-n.
--(1) porcelain; china; ceramic; enamel; 
--(2) butterfly;


పింగాణి చిప్ప, piMgANi cippa
-n.
--porcelain boat;


పింఛం, piMChaM
-n.
--plumage;


పింజారీ, piMjaaree 
- n. a nomadic tribe found in Andhra Pradesh,Telangana, and Maharashtra;
-- also known as లంబాడి, బంజారా 


పిండం, piMDaM
-n.
--(1) embryo; 
--(2) ball of rice left for the departed ancestors at a religious ceremony; 
--(3) any ball obtained by squeezing matter; 
--(4) a tough character as in ఉద్దండ పిండం;
-- (note) మానవులలో యుగాండం (zygote) అన్న పేరు శిశుసంకల్పన (conception) సమయం నుండి ఐదో వారం వరకు వర్తిస్తుంది. ఐదవ వారం నుండి పదవ వారం వరకు దీనిని పిండం (embryo) అని పిలుస్తారు. పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు భ్రూణం (ఇంగ్లీషులో ఫీటస్, fetus) అంటారు.  ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శిశువు (infant) అంటారు - ఇంగ్లీషులో ఇన్^ఫెంట్ అంటే మాటలు రాని పసిబిడ్డ అని అర్థం. మాటలు మాట్లాడడం మొదలు పెట్టిన తరువాత బిడ్డ (child) అంటారు. బిడ్డ అనే మాట ఆడ, మగ కి వర్తిస్తుంది. 


పిండి, piMDi
-n.
--(1) flour; powder as in వరిపిండి; 
--(2) batter, as in దోసెల పిండి; 
--(3) starch, as in పిండి పెట్టిన కూర;


పిండారీలు, pinDaareelu 
- n. pl.
-- Bandits in Central India;
-- 19వ శతాబ్దంలో ప్రజలను పీడించిన రెండు ముఠాలు పిండారీ, థగ్గులు. వీరిని అణచి ప్రజలకు మేలు చేశారు బ్రిటీష్ పాలకులు. పిండారీలు మరాఠా సైన్యానికి కిరాయి సైనికులు. బీదర్ ప్రాంతంలో వీరు ఉత్పన్నమయి మాల్వలో స్థిరపడి స్థావరాలు ఏర్పాటు చేసుకున్నారట.ఎక్కువ మంది ముస్లిములు కానీ ఇతరులు కూడా ఉండేవారట;

పిండికట్టు, piMDikaTTu
-n.
--poultice; a bandage made out of cooked flour to relieve pain from a boil; a type of bandage used to help break a boil; 


పిండికూర, piMDikUra
- n.
-- [bot.] ''Aerva lanata Juss;'' 
-- పిండికొండ మొక్క;  కొండపిండి మొక్క; తెలగపిండి మొక్క; పాషాణభేది; కిడ్నీలలో రాళ్లను కరిగించే గుణం పిండికూరలో ఉందంటున్నారు.


పిండిచెట్టు, piMDiceTTu
-n.
--[bot.] ''Ficus ampelos;''


పిండిపదార్థం, piMDipadArthaM
-n.
--starch; starchy substance; see also కర్బనోదకం; కర్బనోదజం;


పిండిమంచు, piMDimaMcu      %e2t
-n.
--snow;


పిండు, piMDu
-v. t.
--squeeze;


పిందె, piMde
-n.
--a tender, green fruit just formed; an early stage of evolution toward a fruit;


పిక్క, pikka
-n.
--(1) nut; a seed that contains some possibly edible meat inside; 
--(2) seed; pit; 
--(3) calf muscle in the leg;
---జీడిపిక్క = cashew nut.
---పిక్క బలం = ability to run; ability to flee.


పిక్కతీసిన, pikkatIsina
-adj.
--pitted;
---పిక్క పండు = fruit with pits; tamarind with pits.
---పిక్కతీసిన పండు = pitted fruit; pitted tamarind.


పిగిలిపిట్ట, pigilipiTTa
-n.
--(1) flycatcher; a bird; 
--(2) a bird by the name bulbul; [bio.] ''Molpastes haemorrhons'';


పిగులు, pigulu
-v. i. 
--tearing of clothing due to an extremely tight fit; 


పిచ్చాపాటీ, piccApATI
-n.
--banter; chit-chat; small talk;


పిచికారీ, picikArI
-n.
--syringe;


పిచికారీ చెట్టు, picikArI ceTTu
-n.
-- African Tulip Tree; [bot.] ''Spathodea campanulata'' of the Bignoniaceae family;
-- దీని లేత మొగ్గలలో నీరు ఉంటుంది. వాటి చివళ్ళు గిల్లి ఆ మొగ్గల్ని నొక్కితే పిచికారీ లాగా నీళ్లు చిమ్ముతాయి;
-- [Sans.] పాటలవృక్షం is [bot.] ''Stereospermum suaveolens''; కలిగొట్టు లేదా పాదిరి చెట్టు అంటారు;


పిచ్చి, picci
-n.
--(1) insanity; madness; craziness; see also వెర్రి; 
--(2) naiveté, as in ఓరి పిచ్చి వెధవా; 
--(3) idiosyncrasy, as in ఎవరి పిచ్చి వారికి ఆనందం;


పిచ్చి కుసుమ, picchi kusuma 
- n.
-- [bot.] ''Archimona mexicana;'' 
-- భారతదేశంలో ఉష్ణప్రాంతాల్లో రస్తాల పక్కన, బీడు భూముల్లొ కనిపిస్తుంది. చెట్టు 3 అడుగులదాకా పెరుగుతుంది. ఆకులు బూడిదరంగులో, ఆకుల చివర ముళ్ళతో పచ్చని పూతతో కనిపిస్తాయి. ఆకులు తుంచితే బంగారు రంగు రసం స్రవిస్తుంది. వర్షాకాలం తర్వాత పుష్పించి, కాస్తుంది. కాయలు ఎండిన తరవాత చిట్లి, నల్లగా ఆవాలంత సైజులో విత్తనాలు చెట్టు చుట్టూ వెదజల్లబడి మళ్ళీ మొలకలెత్తి పెరుగుతాయి. ఇది విషపు మొక్క అని భావిస్తారు కానీ ఇందులో చాలా ఔషధ గుణాలు ఉన్నాయి. ఆయుర్వేద వైద్యులు ఈ చెట్టునుంచి రకరకాల జబ్బులకు మందులు తయారుచేస్తారు. జ్వరం, నొప్పులు తగ్గడానికి, చర్మరోగాలకు ఇతర జబ్బులకు ఈ మొక్క నుంచి మందులు తయారుచేస్తారు. గింజలనుంచి నూనె తయారుచేస్తారు. ఈ నూనె ఆహారంలోకి వాడరాదు. సబ్బుల పరిశ్రమలోనూ, ఇతర పరిశ్రమలలోను కుసుమనూనె వాడుకచేస్తారు. అవినీతిపరులయిన కొందరు వ్యాపారులు ఈ నూనెను వంటనూనెలతో కల్తీచేస్తారు.
-- వెర్రి కుసుమ; హేమపుష్టి; నులిపుచ్చ; స్వర్ణపుష్పం; వర్ణక్షీణి;


పిచ్చుక, piccuka
-n.
--sparrow; house sparrow; there are many types of sparrows, each with a distinct biological name;
--ఊర పిచ్చుక = కలవింక = house sparrow; [biol.] ''Passer domesticus indicus'';
--కష్మీరీ పిచ్చుక = Kashmir House Sparrow; [biol.] ''Passer domesticus parkini'';
-- ఊర పిచ్చుకలు సాధారణంగా 15 సెంటీమీటర్ల పొడవు ఉండి గుండ్రని శరీరం, గుండ్రని తల కలిగి ఉంటాయి. మగ ఊరపిచ్చుక వీపు భాగం చెస్ట్ నట్ రంగులో అక్కడక్కడా నల్లని చారలు కలిగి ఉంటుంది. గొంతు, ఎగువ రొమ్ము భాగం నల్లగా ఉంటుంది. పొట్ట, దిగువ భాగం ముదురు బూడిద రంగులో ఉంటుంది. తోక ఈకలు ముదురు గోధుమ రంగులో ఉంటాయి. ఆడ పిచ్చుకల వీపు భాగంలోని ఈకలు మట్టి రంగులోనూ, లేత గోధుమ రంగులోనూ ఉంటాయి. పొట్ట భాగం లేత బూడిద వన్నెలో ఉంటుంది. పిచ్చుక దృఢమైన ముక్కు ఎంత గట్టి గింజలనైనా చీల్చి పొట్టు తీయడానికి అనువుగా ఉంటుంది.


పిటపిట, piTapiTa
-adj.
--onomatopoeia for describing a tightly packed bag or a woman bursting in the prime of age;


పిట్ట, piTTA 
-adj.pref. 
--mini; small; short; an adjective to convey a smaller version;
---పిట్టకథ = story within a story; small story.
---పిట్టగోడ = parapet wall; a short, as opposed to a tall, wall.
---పిట్టకొంచెం, కూత ఘనం = the bird is small, the call is shrill.
---పిట్టతిండి = nibble; food eaten in small quantities; used while referring to a light eater.
---పిట్టపిడుగు = brat; active youngster; (lit.) mini thunderbolt.
-n.
--small bird;


పిట్టకూత, piTTakUta
-n.
--bird call;


పిడక, piDaka
-n.
--dried cake;
---పేడపిడక = dried cake of dung; these are used as cooking fuel in many parts of India.


పిడచ, piDaca
-n.
--a rice small ball of cooked rice (or any food) made by a closed first; a morsel of cooked food small enough to be eaten at one bite;


పిడత, piData
-n.
--small earthenware pot or wooden pot;
---మట్టి పిడత = small earthenware pot.
---లక్కపిడత = small lacquered wooden vessel used as a toy.


పిడి, piDi
-n.
--handle; haft; the handle of a knife or sword;


పిడికిలి, piDikili
-n.
--first; tightly closed hand;


పిడికెడు, piDikeDu
-n.
--fistful; handful; the amount of a solid substance that can be scooped in the fist of a hand;


పిడివాదం, piDivAdaM
-n.
--illogical and obstinate argument;


పిడుగు, piDugu
-n.
--thunderbolt; (rel.) ఉరుము;


పిణ్యాకం, piNyAkaM
-n.
--oil cake; cake left behind after oil is extracted from sesame seed;


పిత, pita
-n.
--father;


పితరులు, pitarulu
-n. pl.
--parents; 
---జనకపితరులు = birth parents.
---పాలకపితరులు = guardians.
---దత్తుపితరులు = adoptive parents.


పితలాటకం, pitalaaTakaM 
- n.
-- (1) trickery; cheating; deceit; fraud; (2) miserliness;
-- పిత్తల అంటే ఇత్తడి. హాటకము అంటే బంగారం. ఇత్తడిని చూపించి బంగారం అని నమ్మించే ప్రయత్నం చేయటం పితలాటకం. ప్రస్తుతం ఈ  మాటని ఇబ్బంది, సమస్య, సందేహం అనే అర్థాలలో వాడుతున్నాము.


పిసినారితనం, pisinaaritanaM 
- n. 
-- scrimping; parsimony; economy; miserliness; 

 
పిత్తం, pittaM
-n.
--[med.] bile; the secretion of the gallbladder; same as పైత్యరసం;
-- In Ayurveda, a body condition;
-- ఇది అగ్నితో తయారు చేయబడింది. పిత్త ఆధిపత్యం ఉన్న వ్యక్తులు సాధారణంగా ధృడ శరీర నిర్మాణం కలిగి ఉంటారు, వారు పోటీతత్వం కలిగి ఉంటారు. అయినప్పటికీ, వారి దూకుడు, దృఢమైన స్వభావం కొంత మందికి దూరంగా ఉంచుతుంది, ఇది సంఘర్షణకు దారితీస్తుంది; 


పిత్తఘృతోల్ pittagRtOl
-n.
--[chem.] cholesterol;


పిత్తపుబెడ్డలు, pittapubeDDalu
-n.
--[med.] gallstones;


పిత్తనాళం, pittanALaM
-n.
--[med.] bile duct;


పితామహి, pitAmahi
-n. f.
--grandmother; father's mother;


పితామహుడు, pitAmahuDu
-n. m.
--grandfather; father's father;


పిత్తాశయం, pittASayaM
-n.
--[med.] gallbladder;


పిత్రార్జితం, pitrArjitaM
-n.
--patrimony; property inherited from father's side; ancestral property;


పితూరీ, pitUrI
-n.
--(1) rebellion; 
--(2) conspiracy; plot;
-- పితూరీ శబ్దం అరబ్బీ ఫితూర్ శబ్దం నుండి వచ్చింది; ఫితూర్ అనగా అశాంతి, అలజడి, అరాచకం అని అరబ్బీ లో అర్థాలు. ఇది మానసికమైన అలజడి కావచ్చు, బాహ్య పరిస్థితులు బాగుగా లేక చెలరేగే అశాంతి కావచ్చు. కాలక్రమేణా ఇది ఉర్దూ ద్వారా తెలుగులోకి దిగుమతి అయి తిరుగుబాటు, దోపిడీ, రాజ ద్రోహం, కుట్ర, అరాచక శబ్దాలకు సమానార్థకంగా మారింది;
 

గొడవ, ఇబ్బంది

పిదప, pidapa
-adv.
--afterwards; later;


పిదపకాలం, pidapakAlaM
-n.
--bad times; modern times;
---పిదపకాలం పిల్లలు, పిదపకాలం బుద్ధులు = modern children and modern attitudes!


పిదపబుద్ధులు, pidapabuddhulu
-n.
--mean thoughts; bad attitudes; 


పినతండ్రి, pinataMDri
-n.
--uncle; father's younger brother;


పినతల్లి, pinatalli
-n.
--aunt; mother's younger sister;


పిన్న, pinna
-adj.
--young; small; little; (ant.) పెద్ద;


పిన్ని, pinni
-n.
--aunt; mother's younger sister;


పిన్ను, pinnu
-n.
--pin; safety pin; clip;


పిప్పలి, pippali
-n. s.
--(1) long pepper; dried catkins; [bot.] ''Chavica roxburghii''; ''Piper longum; Piper retrofractum;'' pl. పిప్పళ్లు;
-- పిప్పలమోడి, ఆయుర్వేద వైద్యంలో విరివిగా ఉపయోగించే ఒక రకమైన వేరు. ఆంధ్రప్రదేశ్ గిరిజన ప్రాంతాలలో ఏడాదికి పది కోట్ల రూపాయలకు పైగా అమ్ముడౌతున్న వేరు ఇది. గిరిజనులు చట్టబద్దంగా చేస్తున్న సాగు;
--(2) pippali n. [bot.] ''Ficus religiosa'';  same as ఆవి; 
-- [Sans.] pippala;  [Hindi] asvaththa;  
-- గజపిప్పలి = [bot.] ''Pothos officinalis'';
-- [ety.]  the English word pepper came from the Sanskrit root  పిప్పలీ; 
--[Sans.] పిప్పలీ; మాగధీ; వైదేహీ; 


పిపాస, pipAsa
-n.
--thirst;


పిప్పి, pippi
-n.
--stuff leftover after all the juice is extracted;


పిప్పిక, pippika
-n.
--plaque; the yellow accumulation on teeth;


పిపీలిక, pipIlika
-n.
--ant; (ety.) Lat. formica;


పిపీలికామ్లం, pipIlikAmlaM
-n.
--[chem.] formic acid; CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;;


పిపీలికారి, pipIlikAri
-n.
--aardvark; anteater; (lit.) the enemy of ants;


పిపీలికాలంతం, pipIlikAlaMtaM
-n.
--[chem.] formaldehyde; CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O; 


పిపీలికాహారి, pipIlikAhAri
-n.
--aardvark; (lit.) ant-eater;


పిపెట్, pipeT
-n.
--[chem.] pipette; a glass tube with which a measured amount of liquid can be taken;


పిమ్మట, pimmaTa
-adv.
--afterwards; 


పియానో, piyAnO
-n.
--piano;


పియ్యి, piyyi
-n.
--feces; human excreta; 


పిరల్రు, pirralu
-n.
--buttocks; derriere; fanny; ass; same as పిరుదులు;


పిరికితనం, pirikitanaM
-n.
--cowardice;


పిరుదు, pirudu
-n.
--rump; gluteus maximus;


పిలక, pilaka
-n.
--(1) tuft of hair; 
--(2) offshoot of a plant such as a banana plant; sucker;


పిలవని పేరంటం, pilavani pEraMTaM
-ph.
--[idiom] uninvited guest at a party;


పిల్ల, pilla
-n. f.
--(1) daughter; 
--(2) girl; 
--(3) baby animal or bird when used as a suffix after the animal's name;


పిల్లకణం, pillakaNaM
-n.
--[biol.] daughter cell;


పిల్లనగ్రోవి, pillanagrOvi
-n.
--flute;


పిల్లలతల్లి,  pillalatalli
- n. 
-- Pink Mother of Thousands; Pink Butterflies; [bot.] ''Kalanchoe Pink Butterflies'' of the Crassulaceae family; 
--దీని ప్రతి ఆకు అంచు (leaf margin) మీద ప్రతి నక్కునుంచి వచ్చే వేలాది లేత గులాబి రంగు చిట్టి ఆకులు తడినేలమీద పడి కొత్తమొక్కగా రూపొందుతాయి. అందుకే ఈ మొక్కని 'పింక్ మదర్ ఆఫ్ థౌజండ్స్' అనడం. సీతాకోక చిలుకలలగా ఉండే ఈ చిట్టి పింక్ ఆకుల్నిబట్టి ఈ మొక్క ను పింక్ బటర్ ఫ్లైస్ (Pink Butterflies) అని కూడా అంటారు;


పిల్లవేరు, pillavEru
-n.
--[bio.] secondary root;


పిల్లి, pilli
-n.
--cat;
---ఆడపిల్లి = pussy cat.
---పిల్లిపిల్ల = kitten.
---మగపిల్లి = tomcat; 
---బావురుపిల్లి = tomcat;
-- [Sans.] పిల్లిని సంస్కృతంలో మార్జాలము అంటారు. 'మార్జనమ్' అంటే శుభ్రం చేసుకోవడము. కాబట్టి పిల్లి పేరులోనే ఉంది అది 'పరిశుభ్రమయినది ' అని.


పిల్లికళ్లు, pilikaLlu
-n.
--light or amber-colored eyes, rather unusual among Indians and generally considered to be a sign of ugliness;


పిల్లితేగ, pillitEga
-n.
--Climbing asparagus; [bot.] ''Asparagus recemosus''; ''Phaseolus trilobus''; 
-- a medicinal root; సన్న ముళ్ళు కలిగిన దీని ఆకు పచ్చని కాండాన్ని పుష్పాలంకరణలో వాడతారు. దుంపలలాగా ఊరే దీని
వేళ్ళను పురుషుల శక్తి పెంపొందించే చికిత్సలలో వాడతారు;   
-- పిల్లిపీచరగడ్డ; [Sans.] శతావరీ; 


పిల్లిపీచర,  pillipIcara
- n.
--Climbing asparagus; [bot.] ''Asparagus racemosus'' Willd. Liliaceae;


పిల్లిపెసర,  pillipesara
- n.
-- a type of pulses; [bot.] ''Vigna trilobata; Phaseolus trilobus''; 
-- కాకముద్గ; 


పిల్లిమొగ్గ, pillimogga
-n.
--somersault; flip-flop; forward roll; 


పిలుచు, pilucu
-v. t.
--call; invite; 


పిలుపు, pilupu
-n.
--(1) greeting; 
--(2) invitation; 
--(3) call;


పిశాచం, piSAcaM
-n.
--ghost; 
-- పిశాచం అంటే తీరని కోరిక ఉండి ఆయువు పూర్తి కానివి. వీటినే కామపిశాచి లేదా కామినీ అంటారు; కామం అంటే కోరిక. ఏదైనా కావొచ్చు. ఇవన్నీ శివుడిని (రుద్రుడిని)ఆశ్రయించి ఉంటాయి. దిక్కు లేని వాటికి దేవుడే దిక్కు కదా;


పిశితం, piSitaM
-n.
--meat; flesh;


పిశితాశి, piSitASi
-n.
--carnivore; meat eater;   % ti e2t


పిష్టం, pishTaM
-n.
--cake; hardened substance;


పిష్టపేషణం, pishTa pEshaNaM
-ph. 
--repetition; wasted effort; (lit.) grinding the flour;


పిసరు, pisaru
-n.
--smidgen;


పిస్తా, pistA
-n.
--pistachio nut;


పిసినారి, pisinAri
-n.
--miser; also పిసినిగొట్టు;


పిసుకు, pisuku
-v. t.
--squeeze; knead; 


పిస్తోలు, pistOlu
-n.
--pistol; a firearm  designed to shoot with one hand;


పిష్టం, pishTaM
-n. 
--(1) flour; powder;  
--(2) cake; hardened substance; 


పిష్ట పేషణం,
- n. 
-- (lit.) పిండిని పిసకడం; చెప్పిందే చెప్పడం; బోర్ కొట్టించడం;


ప్రియమైన, priyamaina
-adj.
--(1) costly; dear; expensive; 
--(2) dear; lovable; adorable; (note) one of the words in English whose two meanings match the two meanings of the corresponding Telugu word, namely ప్రియమైన;


ప్రియతమా, priyatamA
-inter.
--Oh, dearest!;


ప్రియా, priyA
-inter.
--Oh, dear!;


ప్రియుడు, priyuDu
-n. m.
--lover; boy friend;


ప్రియురాలు, priyurAlu
-n. f.
--lover; girlfriend;


పీక, pIka
-n.
--(1) neck; front part of the neck; 
--(2) butt of cigar or cigarette; 
--(3) nipple of a baby's feeding bottle;


పీకు, pIku
-n.
--ache; pain with a pulling sensation;
-v. t.
--uproot; pull;


పీచు, pIcu
-n.
--fiber; (Br.) fibre;


పీచు మిఠాయి, pIcu miThAyi
-n.
--cotton candy; fibrous candy;


పీట, pITa
-n.
--a short wooden platform on which to sit; a seat;


పీటముడి,  pITamuDi
- n.
-- knot that is hard to untie; Gordian knot;


పీఠం, pIThaM
-n.
--(1) seat; chair; base;
--(2) a religious center; 
--(3) elevated place; exalted place; 


పీఠభూమి, pIThabhUmi
-n.
--plateau; tableland;mesa;


పీఠాధిపతి, pITAdhipati
-n.
--(1) chairman; chairperson; 
--(2) head of a religious center such as the Shankaracharya of Sringeri Peetham;


పీఠిక, pIThika
-n.
--(1) preface; preamble; foreword; introduction; 
--(2) throne;
-- గ్రంథరచనకు 'ఆధారము' అనే అర్థంలో ఈ పీఠిక అనే పదాన్ని వాడతారు; రచవల్లో ఆ రచన ఆకృతి దాల్చడానికి ప్రధాన కారణాలూ, రచనా సందర్భం మొదలైన వివరాలున్న భాగాన్ని పీఠిక అంటారు. గ్రంథరచనకు చేసిన ప్రయత్నాలు, పడిన కష్టాలు, సాఫల్యం మొదలైనవన్నీ ఇందులో చోటు చేసుకొంటాయి; కృతికర్త, కృతిభర్త, ప్రోత్సాహకులూ వాళ్ల వివరాలుంటాయి. అవన్నీ రచయితే స్వయంగా చెప్పేవి కావచ్చు, ఇతరులెవరైనా రచయిత కోరిక మీద వ్రాసినవీ కావచ్చు;
-- గ్రంథ ప్రారంభంలో కనిపించే తొలిపలుకు, ముందుమాట, భూమిక, ఉపోద్ఘాతం, పస్పశము, ప్రస్తావన, ఉపక్రమము, అవతారిక, నాంది introduction, preface, prelude, prologue, Preamble నే పీఠిక అని కూడ అంటారు;
-- గ్రంథం చివరిలో ఉపసంహారము, మలిపలుకు, చివరిమాట, భరతవాక్యం, epilogue, colophon, వీటిని ఉత్తర పీఠిక అంటారు;


పీడ, pIDa
-n.
--annoyance; suffering;


పీడకల, pIDakala
-n.
--nightmare; bad dream;


పీడనం, pIDanaM
-n.
--pressure;


పీడించు, pIDiMcu
-v. t.
--harass; bother; persecute;


పీతం, pItaM
-n.
--yellow;


పీత, pIta
-adj.
--yellow;
-n.
--crab; green crab; [bot.] Scylla serrata; blue crab; [bot.] Portunus pelagicus.


పీతి, pIti
-adj.
--polluted by stool; coprophagic;
---పీతి కుక్క = coprophagic dog; stool-eating dog.


పీతిరి గద్ద, pItiri gadda, 
- n. the scavenger vulture; 
-- [bio.] ''Neophron percnopterus'';


పీన, pIna
-adj.
--fat; large; big;


పీనాహం, pInAhaM
-n.
--parapet wall around a well;


పీనుగు, pInugu
-n.
--corpse; dead body;


పీపా, pIpA
-n.
--barrel; a large cylindrical-shaped vessel to store liquids; (rel.) సీసా, బాన, తొట్టి;


పీల, pIla
-adj.
--lean; thin; slender; 


పీలదత్తూర,  pIladattUra
- n.
-- [bot.] Argemone mexicana;  a medicinal plant used for treating &quot;red spotting&quot; among women;  పిచ్చికుసుమ;


పీలి, pIli
-n.
--rudder; a device that shows the way to a ship;


పీలిక, pIlika
-n.
--rag; piece of cloth; thin strip of cloth;


పీల్చు, pIlcu
-v. t.
--suck; absorb; breathe; aspirate;
---పొగ పీల్చరాదు = no smoking.
---రసం పీల్చు = suck the juice.
---నీరు బాగా పీల్చుకుంటున్నాది = it is absorbing water a lot.


ప్రీతి, prIti
-n.
--love; affection; fondness;


ప్రీతిపాత్రుడు, prItipAtruDu
-n. m.
--favorite person;


%పుం - puM, పు - pu, ప్రా - prA, పు - plU 

పుంఖం, puMkhaM
-n.
--base of an arrow; the feather-end of an arrow;
---పుంఖానుపుంఖంగా = one after another, as a stream of arrows.


పుంజము,  piMjamu
- n.
-- a heap; a collection; 


పుంజనేలలు, puMjanElalu
-n.
--lands cultivable under irrigation;


పుంజీ, puMjI
-n.
--a set of four items; especially four tamarind seeds in a children's game;


పుంజు, puMju
-n.
--he fowl; cock; 
---కోడిపుంజు = rooster.


పుంజుకొను, puMjukonu
-v. i.
--gather strength; revive; improve; accumulate;


పుంత, puMta
-n.
--path; path used by cattle;


పుండాకోర్,  puMDAkOr
- n.
-- thief; rowdy; 
-- (ety.) పుండా అంటే మరాఠీలో దొంగ; -కోరు అన్న ప్రత్యయం పారశీకంలోని ఖువర్ నుండి వచ్చింది; అబద్ధాల కోరు, ఖూనీకోరు, దగాకోరు, దివాళాకోరు మొదలైన పదాల్లో కనిపించే కోరు ఇటువంటిదే; 


పుండు, puMDu
-n.
--sore; boil; abscess; ulcer;


పుంభావ, puMbhAva
-adj.
--mature; masculine;
---పుంభావ సరస్వతి = a title given to male scholars; (note) Saraswati being a female goddess of knowledge, a male scholar cannot be compared to her without the qualifying adjective in front.


పుకారు, pukAru
-n.
--rumor;


పుక్కిటి పురాణం, pukkiTi purANaM
-n.
--folklore; lore; unsubstantiated knowledge handed down by word of mouth;


పుక్కిలి, pukkili 
-n.
--interior of the mouth;


పుక్కిలించు, pukkiliMcu
-v. i.
--gargle; 


పుచ్చపండు, puccapaMDu
-n.
--watermelon;  [bot.] ''Cucumis melo'' Linn.; (rel.) కరబూజా; 


పుచ్చు, puccu
-adj.
--(1) infested with worms or parasites; 
--(2) dry rot;


పుట, puTa
-n.
--page; page in a book; one side of a sheet in a book;


పుటము, puTamu
-n.
--fold; cup or hollow formed by a fold; 
---నాసికాపుటము = the calix of the nose. 


పుట్ట, puTTa
-n.
--anthill; anthill in which a snake lives; a pack;
---అబద్ధాల పుట్ట = a pack of lies.
---చీమల పుట్ట = anthill.
---పాముల పుట్ట = anthill in which a snake lives.


పుట్టకురుపు, puTTakurupu
-n.
-- cancer; కర్కటవ్రణము;
-- see also రాచకురుపు;


పుట్టగతులు,  puTTagatulu
-n. pl.  
-- hope for the future;


పుట్టగొడుగు, puTTagoDugu
-n.
--mushroom; see also కుక్కగొడుగు;


పుట్టముంగి, puTTamuMgi
-n.
--demure person; coy person; (lit.) a mongoose on an anthill;


పుటాకార, puTAkAra
-adj.
--concave in shape;
---పుటాకార కటకం = concave lens.


పుట్నాలపప్పు, puTnAlapappu
- n.
-- dry-roasted (roasted in a sand-oven) garbanzo dal; 
-- వేయించిన శనగపప్పు; మూకుడులో ఇసక వేసి, ఆ వేడి ఇసకలో శనగలు వేయిస్తారు; 


పుట్టి, puTTi
-n.
-- (1) raft; a basket-like device to cross a river or stream; this is a basket built out of bamboo-like reeds and covered with animal skin; ఆరిగోలు; హరిగోలు;
-- (2) a volumetric measure used in pre-independent India;  1 పుట్టి = 20 తూములు = 80 కుంచములు; 


పుట్టిన తేదీ, puTTina tEdI
-ph.
--date of birth;


పుట్టిన రోజు, puTTina rOju
-ph.
--birth day.
-- భారతీయ పద్ధతిలో పుట్టినరోజు శుభాకాంక్షలు చెప్పే పధ్ధతి:

జన్మదినమిదం అయి ప్రియసఖే | శం తనోతు తే సర్వదా ముదమ్ ||
ప్రార్థయామహే భవ శతాయుషి | ఈశ్వరస్సదా త్వాం చ రక్షతు ||
పుణ్యకర్మణా కీర్తిమార్జయ| జీవితం తవ భవతు సార్థకం ||

భావం:

ఓ ప్రియమైన మిత్రమా, ఈ పుట్టినరోజు నీకు ఎప్పటికీ ఐశ్వర్యాన్ని మరియు ఆనందాన్ని తెచ్చుగాక!
నీ దీర్ఘాయువు కోసం మేమంతా ప్రార్థిస్తున్నాము; దేవుడు నిన్ను ఎల్లప్పుడు రక్షించుగాక!
పుణ్యకర్మల ద్వారా నేవు కీర్తిని పొందుము; నీ జీవితం సార్థం అగుగాక!


పుట్టు, puTTu
-adj.pref.
--by birth;


పుట్టు, puTTu
-v. i.
--birth; (ant.) గిట్టు;


పుట్టుక, puTTuka
-n.
--birth;


పుట్టుమచ్చ, puTTumacca
-n.
--mole; birthmark;


పుట్టుకతో, puTTukatO
-adj.
--from birth; congenital;


పుడక, puDaka
-n.
--pin; rod; twig; stirrer;


పుడమి, puDami
- n. 
-- earth; 


పుణ్యం, puNyaM
-n.
-- (1) goodness; result of a good meritorious act; credit accumulated (in heaven) due to good deeds; (ant.) పాపం; (2) a water basin meant for birds; పక్షులకేర్పరచిన నీళ్ళతొట్టె; 


పుణికిపుచ్చుకొను, puNikipucchukonu 
- v. i.
-- to resemble in all aspects; to accept completely;


పుత్రుడు, putruDu
-n. m.
--son; male child;


పుత్రిక, putrika
-n. f.
--daughter; female child;


పుద్గాలం, pudgAlaM
-n.
--mass; భారం; ద్రవ్యరాసి;


పుదీనా, pudInA
-n.
-- mint plant; mint leaves; mint; spearmint; mentha;  [bot.] ''Mentha arvensis''  of the Lamiaceae family;
-- పుదీనా మొక్కలలో Field Mint, Pepper Mint, Spear Mint వంటి 20 కి పైగా జాతులున్నాయి. 


పుదీనా కర్పూరం, pudInA karpUraM
-n.
--menthol; mint camphor;


పునర్, punar
-pref.
--again;


పునర్ వ్యవస్థీకరణ, punar vyavasthIkaraNa
-n.
--reorganization;


పునర్ణవ, punarNava
-n.
--hogwood; [bot.] ''Boerhaavia diffusa;''
-- Indigenous to India, this creeping weed contains boerhavic acid, potassium nitrate, and some tannins; the active ingredient is the alkaloid Punernavine; Ayurvedic medicine produced from this is supposed to help alleviate symptoms from prostate enlargement; Indian doctors say that this Ayurvedic medicine can be used while taking Western medicines;  
-- see also అటుకమామిడి; గలిజేరు; తెల్ల గలిజేరు;


పునర్భవం, punarbhavaM
-n.
--regeneration; rebirth;


పునర్వసు, punarvasu             %updated
-n.
--(1) Beta Geminorum; Pollux; Yoga tara of the seventh lunar mansion; Brighter than Alpha Geminorum (Castor), representing a cluster of six stars;
--(2) The seventh of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; 
--(3) పొదరిండ్ల చుక్క; 


పునరావృత్తం, punarAvRttaM
-n.  
--repetition; all over again; 
-- (note) పునరావృతం is not correct;


పునర్జాతం, punarjAtaM
-n.
--[bio.] regeneration; in biology this refers to the asexual process of growth or birth, such as a lizard growing its tail after it was cut;


పునరుక్తి, punarukti
-n.
--(1) repetition; 
--(2) a figure of speech involving repetition;
---పునరుక్తి దోషం = futility of repetition.


పునరుద్ధరణ, punaruddharaNa
-n.
--reclamation; refurbishment;


పునర్ముద్రణ, punarmudraNa
-n.
--reprint;


పునరోత్పత్తి, punarOtpatti
-n.
--[bio.] reproduction; in biology, the word reproduction implies sexual reproduction;


పునశ్చరణ, punaScaraNa
-n.
--review; recall;


పునస్కారం, punaskAraM
-n.
-- (1) offering a &quot;NamaskAraM;&quot; నమస్కారాది అర్పణము; పునః కారము అంటే మరల చేయడం; (2) a component of worship; echo word used with పూజ;


పున్నమి, punnami
-n.
--full moon day;


పునాది, punAdi
-n.
--foundation;


పునాస పంట, punAsa paMTa
-n.
--third paddy crop; the crop that was sown when the Sun was in Pollux (పునర్వసు); (rel.) దాళువా;
-- పునాస, కత్తెర అనే మాటలు ఒక కాలంలో పండేవి ఇంకో కాలంలో పండించే పంటలకు వాడతారు. చలికాలంలో వచ్చే మామిడి, ఎండాకాలంలో సీతాఫలం లాగా.


పునిస్త్రీ, punistrI
-n.
-a woman whose husband is living; 


పునుగు, punugu
-n.
--civetone, musk-like substance secreted by civet cats;
--see also  జవ్వాది;


పునుగు పిల్లి, punugu pilli
-n.
--civet cat; toddy cat; [bio.] ''Paradoxurus hermaphroditus''; 
-- [note 1] పునుగు - పునుగు పిల్లి లేక మార్జారిక (Civet Cat) అనే జంతువు నుంచి సేకరించే సుగంధద్రవ్యం. దీనినే జవాది, జవాజి, జవ్వాజి, జవ్వాది, సంకు మదము అనే పలు పేర్లతో పిలుస్తారు. వేంకటేశ్వరునికి నిత్యం చేసే అలంకరణలలో సంకుమదం అలదడం కోసం తిరుమల కొండలమీద పునుగు పిల్లుల్ని ప్రత్యేకంగా పెంచుతారు. 
-- [note 2] చట్టము అన్నా పునుగు చట్టము అన్నా పునుగు పిల్లి శరీరంలో ఉండే ఒక గ్రంథి లేక సంచి. దీనిని పిండి, పునుగు అనే సుగంధ ద్రవ్యాన్ని సేకరిస్తారు.
[[File:Luwak.jpg|right|thumb|An Asian Palm Civet]]
--ఇవి రాత్రివేళల్లో తిరిగే Viverridae కుటుంబానికి చెందిన పిల్లి తరహా జంతువులు. వీటిలో మొత్తం పన్నెండు ఉపజాతులున్నాయి. సుగంధభరితంగా ఉండే వీటి మదాన్ని సేకరించి సుగంధద్రవ్యంగా ఉపయోగిస్తారు. దీనినే సంకు మదము, జవ్వాజి, పునుగు వగైరా పేర్లతో పిలుస్తారు. ప్రపంచంలోనే అతి పరిమళభరితమైన, అత్యంత ఖరీదైన కాఫీ (Civet Coffee) ఈ పునుగుపిల్లుల నుంచి తయారు చేస్తారు. కాఫీ పళ్ళని (Coffee Berries) పునుగు పిల్లుల చేత తినిపించి, అవి విసర్జించిన కాఫీ గింజల (Coffee Beans) ను సేకరించి, శుభ్రపరచి, వేయించి, పొడిచేస్తారు. పరిమళభరితమైన ఈ కాఫీ ప్రపంచంలో అతి ఖరీదైన కాఫీ. చైనా, ఫిలిప్పీన్స్, వియత్‌నామ్ వంటి ఆసియా దేశాలలోని ధనికులు ఈ కాఫీ తాగుతారు.


పుప్పిపన్ను, puppipannu
-n.
--dental caries; rotten tooth;


పుప్పొడి, puppoDi
-n.
--pollen;


పుప్పొడి తిత్తి, puppoDi titti
-n.
--pollen sac;


పుప్పొడి రేణువు, puppoDi rENuvu
-n.
--pollen grain;


పుబ్బ, pubba
-n.
--Denebola; the eleventh of the 27 star-clusters (lunar mansions) of the Hindu calendar; same as పూర్వఫల్గుణి;


పురం, puraM 
- n.
-- town; city;


పురమానా, puramAnA
-n.
--written order; written hand-out;


పురమాయించు, puramAyiMcu
-v. t.
--command; order; assign;


పురమాయింపు, puramAyiMpu
-n.
--command; order; assignment;


పురస్కరించు, puraskariMcu
-v. t.
--keep in front; worship; give praise; honor;


పురస్కరించుకొని, puraskariMcukoni
-adv.
--in view of; in the light of; in the context of; 


పురస్కారం, puraskAraM
-n.
--felicitation; expressing regard; honoring a person; (lit.) to place in front; to give importance; పురః అంటే ఎదుట; పురస్కారం అంటే ఎదుట ఉంచుట అని వాచ్యార్థం; (ant.) తిరస్కారం = తిరః కారం అంటే వెనకకు తిప్పి కొట్టడం;


పురాకృతం, purAkRtaM
-n.
--a deed done in an earlier life;


పురాణం, purANaM
-n.
--(lit.) one that is old; 
--(1) epic story; large tale; 
--(2) lore; knowledge handed down; 
--(3) ancient books containing the legends and stories of Hindu gods; there are eighteen books in this category; 
-- వేదవ్యాసుడు ఆనాడు సూతులనుండీ, మాగధులనుండీ సేకరించిన ‘పాత’ విషయాలని క్రోడీకరించి, ఆ ‘ఆదిపురాణం’ గురించి లోమహర్షణుడికి ఈ విధంగా చెప్పాడు:
ఆఖ్యానైశ్చపి ఉపాఖ్యానైర్ గాథాభిః కల్ప జోక్తిభిః
పురాణ సంహితాం చక్రే పురాణార్థ విశారదః
అంటే, జరిగిపోయిన ఆఖ్యానాలూ, ఉపాఖ్యానాలు, కథలూ ఒక వరుసలో కాలక్రమాన్ని అనుసరించి చెప్పడమే పురాణం. ప్రాధమికంగా పురాణాలంటే రాజుల చరిత్రలు. రాజవంశాల చరిత్రలూ, వీరగాథలూ; వీటిని సేకరించి, ముఖ్యమైన సందర్భాల్లో వాటిని గానంచేసే రాజోద్యోగులని సూతులూ, మాగధులూ అంటారని కౌటిల్యుడి అర్థశాస్త్రం వల్ల తెలుస్తుంది.
--- బ్రహ్మ పురాణం; పద్మ; విష్ణు; శివ; భాగవత; నారదీయ; మార్కండేయ; భవిష్యత్తోత్తర; ఆగ్నేయ;  బ్రహ్మవైవర్త; లింగ; వరాహ; స్కాంద;  వామన; మత్స్య;  కూర్మ;  గరుడ; బ్రహ్మాండ పురాణములు;


పురాతన, purAtana
-adj.
--old; ancient; The one at the beginning; 


పురాతనజీవ యుగం, purAtanajIva yugaM
-n.
--Paleozoic era; a period of time in the early history of the planet Earth;


పురి, puri
-n.
--(1) twist; torsion; plait; 
--(2) plume; fanned feathers of a bird; especially the train of a peacock; 
--(3) silo to store grain; 
--(4) town;


పురిశ, puriSa
-n.
--torque; short for పురిశక్తి; 


పురిసెడు, puriseDu
- n.
-- the amount of liquid that can be scooped in the cup of a hand;


పురీషం, purIshaM
-n.
--feces; stool;


పురుగు, purugu
-n.
--(1) worm; 
--(2) snake; 
--(3) any insect or reptile;


పురుడు, puruDu
-n.
--delivery; child-birth;
-- పురుటి మైల = పిల్లలు పుట్టినప్పుడు 10 రోజుల మైల (జాతాశౌచం) ఉంటుంది. కానీ మృతాశౌచం అంత కఠినంగా ఉండదు. పిల్లలు పుట్టినప్పుడు తండ్రికి, తల్లికి పూర్తి అశౌచం ఉంటుంది. మిగిలినవారికి ఉండదు;  

పిల్లలు పుట్టినప్పుడు తండ్రికి, తల్లికి పూర్తి అశౌచం ఉంటుంది.


పురుష, purusha
-adj.
--male;
- suff.
-- verbal suffix as in  ప్రధమ పురుష, ఉత్తమ పురుష;


పురుషుడు, purushuDu
-n. m.
--male; male human;


పురుషార్థాలు, purushArthAlu
-n.
--the four designated responsibilities of a man; the four-fold desires of a human, namely, ధర్మం, అర్ధం, కామం, మోక్షం; 


పుర్రె, purre
-n.
--skull;


పురోగమనం, purOgamanaM
-n.
--progreess; (ant.) తిరోగమనం;


పురోణి, purONi
-n.
--a note; a letter; deed; 


పురోభివృద్ధి, purObhivRddhi
-n.
--future growth; progress; advancement; see also అభివృద్ధి;


పురోహితం, purOhitaM
-n.
--priestly duty; (lit.) one that causes good in the future;


పురోహితుడు, purOhituDu
-n. m.
--priest officiating at religious ceremonies; (lit.) a person officiating at a religious ceremony (to cause good in the future);


పులకరింత, pulakariMta
-n.
--goose bump; horripilation; 


పులస చేప,  pulasa cEpa
- n.
--Hilsa; [bio.] ''Tenualosa ilisha'' of the Clupeidae family; 
-- పులస అనేది సహజంగా సముద్రంలో ఉండే చేప. ఇది గుడ్లు పెట్టడం కోసం మాత్రమే గోదావరి నదిలోకి వలస వస్తుంది. పులస అనేది అనడ్రోమస్ (Anadromous) జాతికి చెందిన చేప. అంటే, ఇది తన జీవితంలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఉప్పునీటిలో (సముద్రంలో) గడుపుతుంది, కానీ గుడ్లు పెట్టడానికి (Spawning) మాత్రం తప్పనిసరిగా మంచినీటిలోకి (నదిలోకి) వలస వస్తుంది.
-- సముద్రంలో దొరికే పులసను &quot;ఇలస&quot; లేదా &quot;పల్లా&quot; అని పిలుస్తారు. రుతుపవనాల సమయంలో నదిలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, ప్రవాహానికి ఎదురొచ్చి ఈదడం వలన దాని శరీరంలోని కొవ్వు, రుచి, మరియు గట్టిదనం మారుతాయి. వరద నీటికి ఎదురుగా ఈదడం వల్లనే దానికి ప్రత్యేకమైన, అధిక రుచి వస్తుందని, అందుకే అది నదిలో దొరికినప్పుడే దానిని అత్యంత రుచికరమైనదిగా భావిస్తారని నమ్మకం.


పుల్ల, pulla
-adj.
-- sour; 


పుల్ల, pulla
-n.
--thin stick; twig; 
--నిప్పు పుల్ల = match stick.
--పుల్ల పెట్టు = [idiom] sow seeds of discord.


పుల్ల బచ్చలి, pulla bacchali
-n.
-- Bladder dok; [bot.] ''Rumex vesicarius'' of the Polygonaceae family;
-- పప్పు లో వేసుకుంటే ఈ ఆకుకూర చాలా రుచిగా ఉంటుంది. కొందరు పాలకూర, తోటకూర వంటి పులుపులేని ఇతర ఆకుకూరలతో దీనిని  పులుపుకోసం కలిపి కలగూరగా వండుకుంటారు;
-- చుక్క కూర;


పుల్లలు, pullalu
-n. pl. 
--firewood;


పులి, puli
-n.
-- wild cat; panther;
--- కొండ పులి = cougar; mountain lion; puma; a wildcat of North America. No matter what you call it, it's still the same cat, the largest of the &quot;small cats.&quot; 
--- చిరుత పులి = leopard; [bio.] ''Panthera pardus;'' 
--- చీతా = cheetah; [bio.] ''Acinonyx jubatus;'' the spotted wildcat of Africa; the fastest land animal;
--- జాగ్వారు = jaguar; a wildcat native to South America. [bio.] ''Panthera onca'';
--- నల్లపులి = panther;
--- పెద్దపులి = tiger; [bio.] ''Panthera tigris;''
--- బెబ్బులి = tiger; Bengal tiger; [bio.] ''Panthera tigris tigris;''
---మంచు పులి = snow leopard. [bio.] ''Uncia uncia;''
---మంచు కిరుబా; హిమ కిరుబా = snow leopard. [bio.] ''Uncia uncia;''
-- ఒక తెఱఁగు చిఱుతకు తెలుఁగులో పొన్నాడ అని పేరు. ఈ విషయము మన నిఘంటువులలో వ్రాసినారు. కాని వర్ణన ఇవ్వలేదు;


పులిచంద్రాయులు, pulicaMdrAyilu, 
- n. 
-- [bio.] a bird seen in Andhra Pradesh;


పులిచింత,  puliciMta
- n.
-- Indian sorrel; creeping wood sorrel; Yellow wood sorrel; [bot.] ''Oxalis corniculata'' Linn. of the Oxalidaceae family;
-- a medicinal herb. This small herb is known for its yellow flowers and heart-shaped edible leaves with a sour, lemony taste. 
-- [Sans.] ఆమ్లపత్రికా; ఆమ్లికా; చుక్రికా; 


పులిపిరి కాయలు, pulipiri kaayalu 
- n. pl.
-- warts;
-- సూరీడు కాయలు; పులిపిరి కాయలను తొలగించుకోవాలంటే Apple Cider Vinegar లో  ముంచిన దూదితో ఆ కాయలను (పెద్దవైతే ఆ కాయల మూలాల్లోను) రుద్డుతూ వుంటే త్వరలోనే అవి రాలిపోతాయి.


పులిపిల్ల, pulipilla
-n.
--tiger kitten; tiger cub; 


పులిపెంజర,  pulipeMjara
- n.
-- A certain venomous snake; 
-- రక్త పెంజెరి = కాటుక రేకుల పొడ = Russell’s Viper; [bio.] ''Vipera russelli'' of the Viperidae family;


పులియబెట్టుట, puliyabeTTuTa
-n.
--fermentation; acidulation;


పులిహోర, pulihOra, pulipiri 
-n.
--tamarind rice; (ety.) పులి + ఓగిరము = పులిహోరిగము = పుకిహోర = పులిసిన ఓగిరం; పులియబెట్టిన అన్నం; 
-- ఓగిరము అన్నది సంస్కృత &quot;ఉపాహార&quot; అన్నదానికి వైకృతరూపం. ఉపాహారము = ఉప + ఆహారము అంటే ప్రధాన భోజనం కాకుండా తినే చిఱుతిండ; 


పులుపు, pulupu
-adj.
--sour; tart;


పులుసు, pulusu
-n.
--(1) soup; soup made with a tamarind base; 
--(2) acid; 


పులుము, pulumu
-v. t.
--smear; rub; mop; slather; 


పుల్లుడి నేల, pulluDi nEla      %e2t
-n. 
--grassland;                                   


పుల్లురివి, pullurivi
-n.
--[bot.] ''Viscum monicum'';


పుల్లెలు, pullelu
- n.
-- dinner plates made by sewing leaves together with tiny bamboo splinters;
-- పుల్లలతో కుట్టిన విస్తరాకులు; పుల్లాకులు; అడ్డాకులు; 


పుల్లేరు, pullEru
-n.
--[bot.] ''Croton claviferum'';


పువ్వు, puvvu
-n.
--flower;


పుష్కరం, pushkaraM
-n.
-- (1) 12 years; (2) In India a feast held once every twelve years at certain holy rivers such as the గోదావరి పుష్కరము, కృష్ణపు ష్కరము, etc.; (3) body of water;


పుష్కరిణి, pushkariNi
-n.
--lotus pond; a water tank on a temple premises; 


పుష్కలం, pushkalaM
-n.
--plenty;


పుష్పం, pushpaM
-n.
--flower;


పుష్యమి, puShyami             %updated
-n.
--(1) Delta Cancri; Asellus Australis; M44 in Cancer; Yoga tara of the eighth lunar mansion;  located in the constellation Cancer;
--(2) The Beehive cluster; The eigth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; 
--(3) పొట్లపు రిక్క; తొండరూపు రిక్క; 


పుష్యరాగం, pushyarAgaM
-n.
--topaz; a silicate of Aluminum and Fluorine; Al&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;SiO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;(F,OH)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;;


పుష్టి, pushTi
-adj.
--well nourished; strong;


పుష్పిక, pushpika 
- n.
-- colophon;
-- తాళపత్ర, ఇతర చేతివ్రాత గ్రంధాలలో చివరిలో కనిపించే గ్రంథరచయిత వివరాలు, గ్రంథరచనకు కారకులైనవారి వివరాలు, గ్రంథ రచనా కాలం, మొదలయిన వివరాలు కలిగిన పుష్పిక (colophon)లు ఆ గ్రంథానికి ఉత్తర పీఠికలు అవుతాయి;
 

పుస్తకం, pustakaM
-n.
--book; 
-- (ety.) పుస్తె + కమ్మ = తాడుతో కట్టిన తాటి ఆకులు; 


పుసి, pusi
-n.
--rheum of the eyes; the granular grime that accumulates in the eye;


పుసుక్కున, pusukkuna
-adv.
--suddenly; unexpectedly; abruptly;


పుస్తెలు, pustelu 
-n.
--(1) a rope; a string; a thread; (2) a sacred thread, with two gold disks, tied around a bride's neck by the groom at a wedding ceremony; 
-- మంగళసూత్రం; తాళి; తాళిబొట్టు; పసుపుకొమ్ము కలిగిన తాడు పసుపుతాడు. 
-- పుస్తె + కమ్మ = పుస్తకం = తాడుతో కట్టిన తాటాకుల కట్ట; కమ్మ అంటే తాటాకు;


ప్లూటోనియం, plUTOniyaM
-n.
--[phy.] Plutonium, a radioactive element;


ప్లుతం, plutaM
-n.
--[prosody] a very long vowel taking three times the time taken by a short vowel to pronounce; although its occurrence is felt to be rare, indeed this occurs often at the end of words when emphasizing quantity or stressing inclusion as చాలా, కూడా, మీరూ, etc.


పూగీఫలం, pUgIphalaM
-n.
--betel nut;


పూచిక, pUcika
-n.
--a species of tall grass; [bot.] Aristida setacea;


పూచీ, pUcI
-n.
--responsibility; 


పూజ, pUja
-n.
--a ritual worship with water, flowers, leaves, etc.;


పూజ్యం, pUjyaM
-n.
--(1) reverential; 
--(2) nothing; none; zero; 


పూజారి, pUjAri
-n.
--priest officiating at a temple;


పూట, pUta
-n.
--a portion of a day; a time of a day;
---పొద్దుటిపూట = during morning.
---మూడు పూటలు = three times a day, specifically morning, noon and evening.
---రాత్రిపూట = during night.


పూటుగా,  pUTugA
- adv.
-- fully; completely; excessively; 
-- (example)  పూటుగా తాగి = drink excessively; 


పూడి, pUDi
- suff.
-- a suffix to a village name if the village is adjacent to the flood plains of a river or stream; (note) the suffixes  పూడి, పర్రు, తుర్రు, కుర్రు  as suffixes to village names imply their location on progressively elevated grounds from a nearby river;


పూడిక, pUDika
-n.  
--silt; fill; accumulation; 


పూడు, pUDu
-v. i.  
--silt-up; fill-up;  close-up; accumulate; 


పూడ్చు, pUDcu
-v. t.
--fill in; cover;


పూత, pUta
-n.
--(1) blooming; flowering 
--(2) thrush; rash; tiny eruptions on the skin or tongue indicative of some disease; 
--(3) coating; smearing;


పూతిగంధం, pUtigaMdhaM    %e2t
-n.
--malodor; bad smell; foul smell;   


పూనకం, pUnakaM
-n.
--possession by a spirit or goddess;


పూనిక, pUnika
-n. 
--perseverance; determination; willingness to do something with determination;       % to e2t


పూరకం, pUrakaM
-n.
--(1) filling in; 
--(2) inhalation; filling in the lungs; 


పూరణం, pUraNaM
-n.
--that which fills in; stuffing; 


పూర్ణ, pUrNa
-adj.
--whole; full; complete;


పూర్ణచంద్రుడు, pUrNacaMdruDu
-n.
--full moon;


పూర్తము,  pUrtamu
-adj.
--filled; full; complete; covered;
-n.
-- An act of beneficence, as digging a well or tank, planting a grove, building a temple, feeding the poor,


పూర్వం, pUrvaM
-n.
--earlier time; old times; formerly;


పూర్వ, pUrva
-adj.
--earlier; old; former; (ant.) పర;
---పూర్వవిద్యార్థి = old student; alumna.


పూర్వపక్షం, pUrvapakshaM
-n.
--the former half; the first side of an argument or dispute; The first part of an argument, the prima facie argument or view of a question అని ఆప్టే నిఘంటువు.)
-- మీమాంస శాస్త్రంలో ఒక విషయాన్ని నిర్ధారించడానికి, ముందుగా వేదంలోని ఒక విషయాన్ని తీసుకుంటారు. ఆ తరువాత ఆ వాక్యానికి ఇదే అర్థమంటూ ఒక సమస్యని లేవనెత్తుతారు. ఆ తరువాత, ఆ అర్థానికి వ్యతిరేకంగా వాదిస్తారు. దీనిని పూర్వపక్షం అంటారు. తరువాత పూర్వపక్షంలో చెప్పిన దానిని ఖండిస్తూ మాట్లాడతారు. దీనిని ఉత్తరపక్షమంటారు. ఆఖరి దశలో పూర్వాపరాలను గ్రహించి ఒక నిశ్చయానికి వస్తారు. దీనిని నిర్ణయమంటారు. 
-- see also ఉత్తరపక్షం; 


పూర్వపక్షం చేయు, pUrvapakshaM cEyu
-v. t.
--[logic] the act of refuting the first side of an argument with a counter argument;
-- మీమాంస శాస్త్రంలో ఒక విషయాన్ని నిర్ధారించడానికి, ముందుగా ఒక విషయాన్ని తీసుకుంటారు. ఆ తరువాత ఆ వాక్యానికి ఇదే అర్థమంటూ ఒక సమస్యని లేవనెత్తుతారు. ఆ తరువాత, ఆ అర్థానికి వ్యతిరేకంగా వాదిస్తారు. దీనిని పూర్వపక్షం అంటారు. తరువాత పూర్వపక్షంలో చెప్పిన దానిని ఖండిస్తూ మాట్లాడతారు. దీనిని ఉత్తరపక్షమంటారు.
---అతని వాదాన్ని పూర్వపక్షం చేసేను = I refuted his argument.


పూర్వ ఫల్గుణి, pUrva phalguNi                %updated
-n.
--(1) Delta Leonis; Zosma; Yoga tara of the 11th  lunar mansion; located in the constellation Leo;
--(2) The 11th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; 
--(3) పుబ్బ; 


పూర్వమీమాంశ,  pUrvamImAMSa
- n.
-- పూర్వ మీమాంస, ఉత్తర మీమాంస తత్వాలు, సనాతన హిందూ భావనలలో, ఆచరణల్లో పరిణామాన్ని (evolution) ని సూచిస్తాయి. పూర్వ మీమాంస, భగవంతుడికి వ్యక్తిత్వం (రాగద్వేషాలున్న పర్సనాలిటీ) ఉందని, మనం ఆయన్ని సంతోష పెట్టవలసిన అవసరం వుందని చెప్తుంది. అందుకు మనం చేయ వలసిన పనులు (కర్మ కాండలు), వాటిని చేసేటప్పుడు పాటించాల్సిన నియమాలు తెలుపుతుంది. వీటిని పాటించడం ద్వారానే ఆయనను చేరుకోగలమన్న భావన వ్యాప్తి చెందింది. అంటే నియమాలతో చేసే కర్మ కాండలే ముక్తికి మార్గమని చెప్పబడింది.


పూర్వరంగం, pUrvaraMgaM
-n.
--prologue; an overture;


పూర్ణాంకం, pUrNAMkaM
-n.
--whole number; 0, 1, ,2 ,3, ...


పూర్వాంగం, pUrvAMgaM
-n.
--[music] bottom tetrachord; if an octave is divided into 12 keys (corresponding to a musical keyboard), the four keys designated by &quot;ri&quot; and &quot;ga&quot; constitute the bottom tetrachord in Indian music;


పూర్వాంత, pUrvAMta
-adj.pref.
-- anterior; (ant.) పరాంత = posterior;


పూర్వాపేక్షితాలు, poorvaapEkshitaalu,
- n. pl.
-- pre-requisites;

 
పూర్వాభాద్ర, pUrvAbhAdra              %updated
-n.
--(1) Alpha Pegasi; Markab; Yoga tara of the 25th  lunar mansion; located in the constellation Pegasus; 
--(2) The 25th of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; 
--(3) ఎనిమిది కాళ్ల చుక్క;


పూర్వార్ధ, pUrvArdha
-adj.
--pref. earlier half; eastern half; (ant.) పరార్ధ; పశ్చిమార్ధ;
---పూర్వార్ధ గోళం = Eastern hemisphere.


పూర్వాషాడ, pUrvAShADa           %updated
-n.
--(1) Delta  Sagittarii; the stars Delta and Epsilon of Sagittarius; Kaus Media; Yoga tara of the 20th  lunar mansion; located in the constellation Sagittarius; 
--(2) The 20th of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; 
--(3)  నీటి రిక్క; 


పూరించు, pUriMcu
-v. t.
--(1) complete; 
--(2) fill out;


పూరి, poori 
-n.
-- dry grass; hay;


పూరిల్లు, poorillu 
- n. 
-- a thatched-roof house with mud walls;


పూర్తిచేయు, pUrticEyu
-v. t.
--finish; conclude;


పూర్వులు, pUrvulu, 
-n. pl.
--forebears; ancestors; 
--(note) పూర్వీకులు is not correct usage;


పూలకుండీ, pUlakuMDI
-n.
--flower-pot;


పూలగుచ్ఛం, pUlaguccaM
-n.
--bouquet; [bot.] inflorescence;


పూలతుమ్మి, pUlatummi
-n.
--[bot.] Leucas linifolia;


పూలతోట, pUlatOTa
-n.
--flower garden;


పూలదండ, pUladaMDa
-n.
--garland; lei;


పూలపాల, pUlapAla
-n.
--[bot.] Pentatropis microphylla;


పూలబాలిక, pUlabAlika
-n.
--flower-girl;


పూలమడి, pUlamaDi
-n.
--flower-bed;


పూస, pUsa
-n.
--(1) bead; 
--(2) vertebrae;
---ముడ్డి పూస = coccyx, the bottom-most part of the spine formed by the fusion of four vertebrae.
---నల్ల పూస = a small black bead.
---నల్ల పూసల దండ = necklace of black beads traditionally worn by Hindu married women whose husbands are still alive.
---వెన్న పూస = a bead of butter.
---వెన్ను పూసలు = spinal vertebra.

%పృ - pR, పె - pe, పే - pE, పై - pai


పృక్వకం, pRkvakaM
-n.
--[anat.] pancreas; క్లోమం;


పృచ్ఛకం, pRcchakaM
-n.
--query; question;


పృచ్ఛకుడు, pRcchakuDu
-n.
--questioner; this word is often used to refer to a person who asks questions in a literary gymnastic, called అష్టావధానం, that is very peculiar to Telugu language only.


పృధివి, pRdhivi
-n.
--the Earth; 


పెంకి, peMki
-adj.
--rambunctious; mischievous; 


పెంకు, peMku
-n.
--(1) tile; 
--(2) roof-tile; 
--(3) a broken fragment of a pot;
---గాజుపెంకు = broken piece of glass.
---చిల్లపెంకు = broken piece of pottery.
---బంగాళాపెంకు = Bengal roof-tile.
---బిళ్లపెంకు = flat roof-tile.
---నాటుపెంకు = native roof-tile.


పెంచు, peMcu
-v. t.
--raise; rear; grow; enhance; (ant.) త్రుంచు;


పెంజెర, peMjera
-n.
--a species of snake; 


పెంట, peMTa
-n.
--garbage; compost;


పెంటపోగు, peMTapOgu
-n.
--compost pile;


పెంటమ్మ,peMTamma
- n.
-- name of a village goddess; 
-- (ety.) పెంటి + అమ్మ =  young + mother;


పెంటి, peMTi
-adj.
--(1) female of a species; (2) young; (ant.) పోతు;
---పెంటి ఏనుగు = she elephant.


పెంటిక, peMTika
-n.
--(1) hard stool in the shape of small marbles; 
--(2) goat's stool;


పెంటివెదురు, peMTiveduru
-n.
--[bot.] Bumbusa arundinacea;


పెండలం, peMDalaM
-n.
--  Greater yam; Lesser yam; a type of yam, a root vegetable with over 600 sub-varieties with only about ten that are edible; the above-ground part of this plant is a creeper; [bot.] ''Dioscorea alata''; In Greek, &quot;alata&quot; means &quot;winged&quot; or &quot;ribbed&quot;; 
--  పెద్ద పెండలం = Greater yam; [bot.] ''Dioscorea alata'';  this creeper twists in a right-handed helical pattern; 
--  చిన్న పెండలం = Lesser yam; [bot.] ''Dioscorea esculentum''; In Latin esculentum means suitable for food; this creeper twists in a left-handed helical pattern;
--  విష పెండలం = poisionous yam; [bot.] ''Dioscorea daemona''; (note) Kautilya referred to this in his ArthaSastra;
--  అడవి పెండలం = wild yam; [bot.] ''Dioscorea persimilis'';
--[Sans.] అలూకం; పిండాల్‍ (పిండ + ఆలు) &gt; పెండలం; 


పెండ్లి, peMDli
-n.
--wedding; the marriage celebration; wedding is the ritual and marriage is the institution of a man and woman agreeing to live together as man and wife; wedding takes place on one day, marriage lasts much longer.


పెండ్లి పిలుపు, peMDli pilupu
-n.
--wedding invitation; పెళ్లి పిలుపు;


పెండె, peMDe
-n.
--cross-beam; transverse rafter from tthe (main) beam of a house; see also వాసం;


పెండెకట్టు, peMDekaTTu
-n.
--(1) lath; a narrow thin strip of palm leaf stem used for tying scaffoldings and other building parts;
--(2) a knot binding two poles or rafters (usually of bamboo) using long strips of bark obtained from bamboo or a palm tree; 


పెండెము, peMDemu
-n.
--wooden gate; 


పెంపకం, peMpakaM
-n.
--upbringing; raising; cultivation; culture; enhancement;
---కోళ్ల పెంపకం = poultry; raising chicken.
---పశువుల పెంపకం = animal husbandry; raising animals.
---పిల్లల పెంపకం = raising children.


పెంపుడు, peMpuDu
-adj.
--pet; domesticated; adopted; 
---పెంపుడు కుక్క = pet dog.
---పెంపుడు కొడుకు = adoped son.


పెక్కు, pekku
-adj.
--many; several; 


పెచ్చు, peccu
-n.
--crust;


పెట్ట, peTTa
-n.
--she fowl; hen; (ant.) పుంజు;
---కోడి పెట్ట = hen.
---నెమలి పెట్ట = peahen.


పెట్టు, peTTu
-v. t.
--(1) give; 
--(2) place; position; insert; put;
-n.
--output; as in output from a computer;


పెట్టుపోతలు, peTTupOtalu
-ph.
--(1) feeding with food and drink; 
--(2) protection and patronizing; 


పెట్టుబడి, peTTubaDi
-n.
--investment;


పెట్టుబడిదారీ, peTTubaDidArI
-adj.
--capitalistic;


పెట్టుబడిదారు, peTTubaDidAru
-n.
--investor; capitalist;


పెట్లుప్పు, peTTluppu
-n.
--saltpeter; nitre; sodium nitrate; potassium nitrate; (lit.) explosive salt; same as సురేకారం;


పెట్టె, peTTe
-n.
--(1) box; pack; container; carton; crate; 
--(2) compartment in a train; bogie;
---అగ్గిపెట్టె = match box.
---సిగరెట్టు పెట్టె = pack of cigarettes.
---రైలు పెట్టె = compartment in a train.


పెట్టెబండి, peTTebaMDi
-n.
--covered wagon;


పెట్టే బేడా, peTTE bEDA
-n.
--baggage; luggage;


పెట్రోలియం, peTrOliyaM
-n.
--petroleum; crude; crude oil; (ety.) petro=rock, ole=oil; రాతినూనె; శిలతైలం;


పెట్రోలు, peTrOlu
-n.
--petrol; gasoline; refined crude oil; (sl.) gas;


పెడ, peDa
-adj.
--rear; backward; posterior; 
--(2) sideways; 
--(3) strange; wrong;
-n.
--(1) bunch or cluster of fruits; (esp.) bananas; 
--(2) side; note that పెడ is really a side of a గెల; see also ఎడ, పెడ;


పెడగాలు, peDagAlu
-adj.
--a leg which is folded sideways;


పెడచెవి, peDacevi
-adj.
--back part of the ear;


పెడచెవినిపెట్టు, peDacevinipeTTu
-v. i.
--decline to listen; ignore; show indifference; 


పెడదారి, peDadAri
-n.
--wrong path; misguided path;


పెడముఖం, peDamukhaM
-n.
--askance; looking sideways; not showing interest; not agreeing;


పెడసరం, peDasaraM
-n.
--stubbornness; arrogance;


పెణక, peNaka
-n.
--the bottom edge of a sloping roof; 


పెత్తందారు, pettaMdAru
-n.
--manager;


పెత్తనం, pettanaM
-n.
--authority; power to act; power to manage; (ety.) పెద్ద + తనం;


పెత్తనాలు, pettanAlu
-n. pl.
--wanderings; paying visits;


పెత్తల్లి, pettalli
-n. f.
--elder sister of one's mother; (lit.) elder mother;


పెదవి, peDavi
-n.
--lip; edge; border;


పెద్ద, pedda
-adj.
--big; large; elder; older; adult; (rel.) చిన్న; బుల్లి; బుచ్చి; చిట్టి;
-n.
--adult; senior; leader; judge;
---ఊరి పెద్ద = village elder.
---పెద్ద వెంకట్రావు = Venkatrao, Sr.
---పెద్దమనిషి = gentleman; lady; an elderly person; respectable person.
---పెద్దపీట = a seat of honor.


పెద్ద అత్తిపత్తి, peda attipatti
-n.
-- Black Mimosa; Giant Sensitive Plant; Bashful Plant [Bot.] ''Mimosa pigra'' of the Fabaceae family;
-- ఇది తడి నేలలలో పెరిగే బెడద మొక్క (Invasive Plant). పదునైన ముళ్ళు కలిగి త్వరత్వరగా వ్యాపించి, పొదలా పెరిగే ఈ చెట్టు ఆకులు అత్తపత్తి (Touch - me- not or Mimosa pudica) ఆకులలాగే స్పర్శ తగలగానే సిగ్గుతో ముడుచుకుపోతాయి. అయితే అత్తపత్తి కంటే ఈ మొక్క పెద్ద పొదలాగా అనుకూల పరిస్థితులలో వృక్షంలాగా కూడా పెరుగుతుంది. ప్రపంచంలో వ్యవసాయదారుల పాలిట శాపంగా మారిన చకచకా పెరిగే 100 బెడద మొక్కలలో ఇది ఒకటిగా పేరొందింది. నల్ల తుమ్మ బెరడు లాగే ఈ మొక్క బెరడులోనూ టానిన్లు (Tannins) ఉన్న కారణంగా తోళ్ళు ఊనడం కోసం వినియోగించడం, వేరు కంతులలో నత్రజని స్థిరీకరించే కారణంగా భూసారాన్ని పెంచేందుకు తోడ్పడటం మినహా ఈ మొక్కలకు ప్రత్యేకించి ప్రయోజనాలు ఏవీ లేవు. ఈ మొక్క తొట్టతొలి జన్మస్థలం మధ్య అమెరికాలోని మెక్సికో ప్రాంతం. తూర్పు ఆసియా దేశాల్లో ఈ మొక్కని వియత్నమీస్ థార్న్ (Vietnamese Thorn) అంటారు. అత్తపత్తి లాగే లేత పింక్ రంగు పూలు, ముడుచుకుపోయే స్వభావం కలిగిన ఆకులు కలిగి ఉండటాన్నిబట్టి జనం దీనిని 'పెద్ద అత్తపత్తి' అంటున్నారు.


పెద్దఏలకి, peddఅElaki
-n.
--Big cardamom; Bengal cardamom; [bot.] ''Amomum aromaticum; Amomum subulatum'';


పెద్దకొమ్ము, peddakommu
-n.
--long ray gizzard shad; a fish; [bio.] ''Nematalesa come'';


పెద్ద జీలకర్ర, pedda jIlakarra
-n. 
--fennel seed; [bot.] ''Foeniculum vulgare'';


పెద్ద జువ్వి, pedda juvvi
-n. 
--[bot.] ''Ficus tsiela''; [Sans.] kaninka; 


పెద్దతనం,  peddatanaM
- n.
-- (1) aged; elderly; 
-- (2) maturity; responsibility; being in command; 


పెద్ద తురాయి, pedda turAyi
-n. 
--gold mohar; peacock flower tree; [bot.] ''Poinciana regia'';


పెద్దదిక్కు, peddadikku
-n.
--guardian; godfather; godmother; supporter; 


పెద్దనిద్ర, peddanidra
-n.
--death; (lit.) the big sleep;


పెద్దనెల్లికూర, peddanellikUra
-n.
-- [bot.] ''Premna latifolia'' Roxb.;


పెద్దపరువ, peddaparuva
-n.
--anchovy; a fish; [bio.] ''Thryssa purava;''


పెద్దపాయలకూర, peddapAyalakUra
-n.
-- [bot.] ''Portulaca oleracea'' Linn.;


పెద్దపావిలాకు, peddapAvilAku
-n.
--see పావిలి;


పెద్దపులి, peddapuli
-n.
--tiger; Bengal tiger; 


పెద్దపేగు, peddapEgu
-n.
--colon; large intestine;


పెద్దబడి, peddabaDi
-n.
--upper case in an alphabet;


పెద్దమనిషి, peddamanishi
-n.
--(1) gentleman; (2) adult;


పెద్దరికం, peddarikaM
-n.
--guardianship; leadership; statesmanship; acting responsibly as an elder;


పెద్దలు, peddalu
-n. pl.
--elders; wise men;


పెనం, penaM
-n.
-- skillet; frying pan; a shallow pan with slanted sides. Skillets are commonly used to stir-fry or sauté, which refers to a method of cooking in which ingredients are cooked quickly in a small amount of oil or fat, often over relatively high heat.
-- griddle; gridiron; flat frying pan typically used for making pancakes;


పెన, pena
-n.
--(1) twist; intertwine; embrace; 
--(2) helix;
---జంటపెన = double helix.


పెనిమిటి, penimiTi
-n.
--husband;
-- ప్రాచీన ద్రావిడ భాషల్లో 'పెన్' లేదా 'పెను' అంటే &quot;పెద్ద, ముఖ్యమైన, లేదా గొప్ప అని అర్థం. (ఉదాహరణ: పెనుగాలి, పెనుప్రమాదం, పెన్నిధి).
-- 'మిటి, మిడు, లేదా 'మెయి' అనే పదానికి పురుషుడు లేదా భర్త అనే అర్థం ఉండేది. ప్రాచీన తమిళ్ మరియు కన్నడ భాషల్లో కూడా దీనికి సమానమైన పదాలు కనిపిస్తాయి. కాబట్టి, పెనిమిటి అంటే &quot;ముఖ్యమైన పురుషుడు&quot; లేదా &quot;ఇంటికి పెద్దయిన భర్త&quot; అని అర్థం వస్తుంది.


పెన్నిధి, pennidhi
-n.
--big cache; big fortune; large treasure; 


పెన్సిలు, pensilu
-n.
--pencil; lead pencil;


పెను, penu
-adj.
--big; huge; large; giant;


పెనుగాలి, penugAli
-n.
--gale; giant wind; tornado;


పెనుగులాట, penugulATa
-n.
--big struggle; (ety.) పెను + గలాట;


పెనుబాము, penubAmu   %e2t
-n.
--python; (lit.) huge snake; constrictor; కొండచిలువ;


పెనునిద్దర, penuniddara
-n.
--death; (lit.) the big sleep;


పెనులోయ, penulOya
-n.
--canyon;


పెన్నేరు గడ్డ, pennEru gaDDa
-n.
--root of Winter cherry; [bot.] ''Withania somnifera'';


పెన్నేరు చెట్టు, pennEru ceTTu
-n.
--Winter cherry; [bot.] ''Physalis flexuosa; Withania somnifera''; అశ్వగంధ;
-- ఉసిరి గింజల పొడిని, అశ్వగంధ వేళ్ళ పొడిని సమ పాళ్ళల్లో కలిపి, తేనెతో తింటే వీర్య పుష్ఠి కలుగుతుందని ఆయుర్వేదం చెబుతోంది; 


పెయ్య, peyya
-n.
--she calf; (ant.) దూడ;


పెరడు, peraDu
-n.
--backyard; 


పెరిజీ, perijI
-n.
--perigee; the point closest to the focus of an ellipse; సమీపబిందువు;


పెర్మిట్, permiT
-n.
--permit; license; authorization;

పెరుగు, perugu
-n.
--curds; (rel.) yogurt; sour cream; 
-- పెరుగుని లాక్టోబాసిలస్ అనే లాక్టిక్ యాసిడ్ బ్యాక్టీరియాతో పాలను పులియబెట్టడం ద్వారా తయారు చేస్తారు; ఈ సూక్ష్మజీవి పెరగడం వల్ల తయారవుతుంది కనుక దీనికి 'పెరుగు' అనే పేరు వచ్చింది. ఈ సూక్ష్మజీవి త్డు లేకుండా పెరుగు తయారుకాదు కనుక ఈ పద్ధతిని 'తోడు పెట్టడం' అంటారు;   
-- [Sans.] దధి; see also యోగర్ట్; 
-v. i.
--(1) grow; develop; 
--(2) elongate; euphemism for a broken thread, because saying &quot;the sacred thread of a woman is broken&quot; is the same thing as saying that the woman is widowed;
---మంగళసూత్రాలు పెరిగిపోయాయి = the scared necklace-string is broken.


పెరుగుతోటకూర, perugutOTakUra
-n.
--a leafy vegetable; [bot.] ''Amaranthus gangeticus''; 


పెళ్లగించు, pellagiMcu
-v. t.
--uproot; pull out; 


పెళపెళ, peLapeLa
-adj.
--onomatopoeia for breaking sound;


పెళ్ల, peLla
-n.
--a clod of dry earth, plaster, concrete, etc.;


పెళుసు, peLusu
-adj.
--brittle;


పెళుసుతనం, peLusutanaM
-n.
--brittleness;


పెసరపప్పు, pesarapappu
-n.
--green gram dal; split mung beans;


పెసలు, pesalu
-n.
--green gram; mung beans; [bot.] ''Phaseolus radiatus'' of Leguminosae (pea) family; ''Phaseolus mungo'' (old); or ''Vigna radiata'' (new);


ప్రెగడ, pregaDa
-n.
--minister; counselor; one close to the inner circles of power;


పేంటు, pEMTu
-n.
--pair of pants; trousers;


పేక, pEka
-n.
--(1) playing cards; a deck of cards; 
--(2) warp; the longitudinal strands on a loom in weaving; (ant.) పడుగు;


పేకదస్తా, pEkadastA
-n.
--deck of playing cards;


పేకముక్క, pEkamukka
-n. s.
--playing card;


పేకాట, pEkATa
-n.
--game of cards;


పేకేజి, pEkEji
-n.
--package; parcel;


పేగు, pEgu
-n.
--intestine; gut; entrails;
---పెద్దపేగు = large intestine.
---చిన్నపేగు = small intestine.


పేచీ, pEcI
-n.
--dispute; 


పేచీకోరు, pEcIkOru
-n.
--pugnacious person; trouble monger; 


పేజీ, pEjI
-n.
--page; one side of a sheet in a book; 


పేట, pETa
-n.
--(1) part of a city; sector; 
--(2) strand of a necklace; 
--(3) strand of hair used for braiding;


పేటిక, pETika
-n.
--small box; suitcase; attache; briefcase; chest; 


పేటు, pETu
-n.
--flake; 


పేడ, pEDa
-n.
--dung; (esp.) cow or buffalo stool;


పేడపురుగు, pEDapurugu
-n.
--dung beetle; scarab beetle;


పేడపెంట, pEDapeMTa
-n.
--manure; cow manure;


పేడి, pEDi
-adj.
--without a moustache;


పేడు, pEDu
-n.
--piece of firewood; splinter; wood chip; 


పేత, pEta
-n.
--prickly heat; extremely fine-textured and harmless skin rash caused by excessive heat and humidity;


పేద, pEda
-adj.
--poor;


పేదరాలు, pEdarAlu
-n.
--poor woman;


పేదరికం, pEdarikaM
-n.
--poverty; [ety.]  పేద + రికం;


పేదవాడు, pEdavADu
-n. m.
--poor man;


పేనా, pEnA
-n.
--pen; fountain pen, as opposed to a quill pen that comes with an ink bottle;


పేను, pEnu
-n. s.
--louse; head louse;


పేను, pEnu
-v. t.
--entwine; twist; the act of twisting threads together to get a heavier thread;


పేము, pEmu
-n.
--cane; rattan cane; a bushy vine with thick woody growth; this grew all over India and its wood was used to make prized furniture; now rarely seen and is probably near extinction, due to overexploitation and habitat destruction; [bot.] ''Calamus rotang;''


పేముకుర్చీ, pEmukurcI
-n.
--cane chair; బెత్తుకుర్చీ;


పేయం, pEyaM
-suff.
--acceptable; enjoyable;
---కర్ణపేయం = pleasant to hear.


పేరడవి, pEraDavi
-n.
--big forest; 


పేరా, pErA
-adj. pref.
--para; the other;


పేరా, pErA
-n.
--paragraph;


పేరాలంతం, pErAlaMtaM
-n.
--[chem.] paraldehyde; (lit.) the other aldehyde;


పేరాస, pErAsa
-n.
--greed; avarice;


పేరాస పద్ధతి, pErAsa paddhati
-n.
--[comp.] greedy method;


పేరాచూట్, pErAchUT
-n.
--parachute;


పేరిమి, pErimi
-n.
--(1) renown; eminence; greatness; 
--(2) affection; friendship;


పేరు, pEru
-n.
--(1) name; a string of alphabetical characters; 
--(2) reputation; status in a society; 
--(3) a string of beads or coins; an item with a number of similar things strung together as in కాసుల పేరు; మాల; దండ;
---ఇంటి పేరు = family name; surname; last name.
---పెట్టిన పేరు = given name.
---పుట్టింటి పేరు = maiden name.


పేరుకొను, pErukonu
-v. i.
--(1) accumulate; 
--(2) freeze; solidify; harden; 
--(3) clot; gel;


పేర్చు, pErcu
-v. t.
--(1) arrange; 
--(2) pile up; stack;


పేరోలగం, pErOlagaM
-n.
--meeting; gathering;


పేలవం, pElavaM
-n.
--trifle; thin; light; not deeply thought;


పేలాపన, pElApana
-n.
--(1) talking excessively without respect; 
--(2) delirium; 


పేలాలు, pElAlu
-n.
--popped rice; popcorn; any popped grain; (rel.) మురమురాలు = puffed rice;


పేలిక, pElika
-n.
--rag; small piece of cloth;


పేలు, pElu
-n. pl.
--lice; head lice;


పేలు, pElu
-v. i.
--explode;
---అది పేలుతుంది జాగ్రత్త = it will explode, be careful.


పేలుడు, pEluDu
-n.
--explosion;


పేల్చు, pElcu
-v. t.
--detonate; fire; explode;
---టపాకాయలు పేల్చు = detonate the firecrackers.


పేషీ, pEshee 
- n.
-- office; place of work;
-- కార్యాలయం; కచేరీ; ఒకరి ముందు హాజరు కావడం; కోర్టులో, అధికారిముందు, పోలీసు స్టేషన్లో; 
-- రాజుగారి పేషీలో ప్రజల సమస్యల అర్జీలను స్వీకరిస్తారు;

ప్రేమ, prEma
-n.
--love; passion; (ant.) పగ;


ప్రేరణ, prEraNa
-n.
--inspiration; motivation;
-- ప్రేరణ అనేది బాహ్యంగా ఏర్పడిన పరిస్థితుల ప్రభావం. ఉదా: మందర ప్రేరణ వల్ల కైక బుద్ధి చెడింది.


ప్రేరణ కారణం, prERaNa kAraNaM
-ph.
--motivating reason;


ప్రేరణార్థకం, prEraNArthakaM
- n.
-- a transitive verb form to describe an action prompting another person to it; see also ఆత్మార్థకం;
-- మరొకరిచేత చేయించేది; ఉదా: చదివించు;


ప్రేక్షకుడు, prEkshakuDu
-n.
--observer; onlooker; spectator;


ప్రేక్షణ, prEkshaNa
-n.
--observation;


పై, pai
-adj.
--(1) upper; higher; 
--(2) outer; external; 
--(3) subsequent; next; 
--(4) alien; 
--(5) additional; above and beyond;


పైకం, paikaM
-n.
--money; (lit.) gold coins;


పైఖర్చులు, paikharculu
-n.
--other expenses; overhead;


పైగా, paigA
-adv.
--besides; moreover;


పైజమాలు, paijamAlu
-n. pl.
--pajamas; in modern usage pajamas refers to both the top and bottom half of a nightdress; (ety.) Persian, పై = foot or leg; జమా = garment;


పైట, paiTa
-n.
--a woman's mantle; loose hanging end of a sari formed by throwing the end of the cloth over the breasts and shoulder;


పైటపిన్ను, paiTapinnu
-n.
--brooch;


పైడి, paiDi
-n.
--gold; 


పైడిగంట, paiDigaMTa
-n.
--an owl-like bird; this bird's cry or hoot is considered a good omen;


పైత్యపుబెడ్డలు, paiTyapubeDDalu
-n.
--gall stones; stones formed in the gallbladder;


పైత్యరసం, paityarasaM
-n.
--[med.] bile; the secretion of the gallbladder;


పైన, paina
- adj. 
-- (1) outside; (2) upstairs;


పైత్యం, paityaM 
- n.
-- (1) a medical condition of discomfort produced by excessive production of bile; one of the three balancing conditions for health, according to Ayurveda; (2) madness; delirium; imbecility;


పైత్యోద్రేకం, paityOdrEkaM
-n.
--biliousness; A term used in the 18th and 19th centuries pertaining to bad digestion, stomach pains, constipation, and excessive flatulence (passing gas);


పైన, paina
-p.p.
--above; on; over; (ant.) కింద;


పైను, painu
-n.
--pine; fir; [bot.] ''Pinus longifolia''; ''Pinus roxburghii'', this pine grows in the Himalayas; this is the source of turpentine and the charcoal used in fireworks;


పైపెచ్చు, paipeccu
-adv.
--on the top of; besides; in addition to;


పైపెచ్చు, paipeccu
-n.
--upper crust;


పైపై, paipai
-adj.
--superficial; cursory;


పైరవీ, pairavee 
- n.
-- the practice of resorting to pressurizing people in important positions to get decisions made in one’s favor without any regard for the procedures or ethics; 
-- పలుకుబడిని ఉపయోగించి వెంటపడి పని సాధించుకొనుట.


పైరు, pairu
-n.
--crop;


పైలుమాను, pailumAnu
-n.
--strong man; wrestler; వస్తాదు;

%పొ- po, ప్రొ- pro, పో- pO, ప్రో- prO, పౌ- pou,


పొంకణం, poMkaNaM
-n.
--(1) purse; 
--(2) pouch;


పొంగలి, poMgali
-n.
--rice cooked in milk; rice cooked in milk and green gram;
--- చక్కెర పొంగలి = rice cooked in milk and green gram with added sugar;


పొంగు, poMgu
-v. i.
--(1) rise in level; surge; (ant.) కుంగు; 
--(2) rise with effervescence; boil; 
--(3) chicken pox;


పొంగు, poM-gu
-n.  
--measles; an contagious disease;


పొంత, poMta
-adj.
--near; 


పొంత, poMta
-n.
--neighborhood; 


పొంతనం, poMtanaM
-n.
--conjunction; the conjunction of planets;         % to e2t


పొందు, poMdu
-v. i.
--get; obtain;


పొక్కించడం, pokkinchaDaM 
- n.
-- the art of making a (citrus fruit) pickle by cooking (instead of, say, sun-drying or other methods);

  
పొక్కు, pokku
-n.
--blister; eruption; (note) పక్కు  is scab;


పొగ, poga
-n.
--smoke;


పొగచుట్ట, pogacuTTa
-n.
--cigar; (lit.) a smoking roll;


పొగడ, pogaDa
-n.
--coral tree; Bulletwood Tree; [bot.] ''Mimusops elengi'' of the Sapotaceae family; 
--  ‘ఎలెంజి’ అనేది దీని మలయాళీ పేరు యొక్క లాటిన్ రూపం; మలయాళంలో ‘ఇలాంజి’ లేక ‘ఎలాంజి’ అంటారు;
-- పొగడ చెట్టు పెద్ద సతతహరిత (ఎప్పుడూ ఆకుపచ్చగా ఉండే) వృక్షం.  ఇది  అరుదుగా 120 అడుగుల ఎత్తువరకూ కూడా పెరుగుతుంది. మొదలు చుట్టుకొలత 9 అడుగులుండే వృక్షాలు కూడా అక్కడక్కడా కనుపిస్తాయి. దీని కాండం ముదురు చాక్లెట్ రంగులో నెర్రెలు విచ్చి ఉంటుంది. చెట్టంతా ఎప్పుడూ ఆకులు ఒత్తుగా ఉంటాయి. అందుకే నీడనిచ్చే వృక్షాలలో పొగడది ఓ ప్రత్యేకమైన  స్థానం. 


పొగడ్త, pogaDta
-n.
--praise; (ant.) తెగడ్త;


పొగడ్తలు, తెగడ్తలు, pogaDtalu tegaDtalu
-ph.
--[idiom] praise and criticism; bouquets and brickbats;


పొగతాగు, pogatAgu
-v. i.
--smoke; as in smoking a cigarette;


పొగపట్టు, pogapaTTu
-v. t.
--smoking; as in smoking a fish or meat; as in smoke escaping into the living quarters;


పొగమంచు, pogamaMcu
-n.
--fog; (lit.) smoky snow;


పొగమాను, pogamAnu
-n.
--smoke stalk; chimney;


పొగమొక్క, pogamokka
-n.
--tobacco plant;


పొగరు, pogaru
-n.
--arrogance; pride; presumption; insolence;


పొగాకు, pogAku
-n.
--tobacco leaf; tobacco plant;


పొగుడు, poguDu
-v. t.
--praise;


పొట్ట, poTTa
-n.
--belly; abdomen;


పొట్లం, poTlaM
-n.
--(1) packet; 
--(2) parcel; package;


పొట్ల, poTla
-n.
-- గుజ్జు పొట్ల, పొడుగు పొట్ల, లింగ పొట్ల = snake gourd; [bot.]  ''Trichosanthes anguina'' of the Cucurbitaceae family; 
-- అడవి పొట్ల, చేదు పొట్ల = [bot.] ''T. cucumerina''; 
-- పిచ్చుక పొట్ల = pointed gourd; [bot.] ''T. dioica''; dioica అంటే ఆడ పూలు, మగ పూలు వేర్వేరు మొక్కలకి పూసేవి అని అర్థం;
-- [Sans.] చిచిణ్డా; పటోలికా;


పొట్టి, poTTi
-adj.
--short; not tall;


పొట్టు, poTTu
-n.
--chaff; skin from cereal grains;


పొట్టుతీసిన, poTTutIsina
-adj.
--decorticated; without the outer skin (of cereal grains); 


పొట్టేలు, poTTElu
-n.
--ram; Aries; male sheep;


పొడ, poDa
-n.
--(1) proximity; 
--(2) glance;
---ఎండ పొడ = within the glancing reach of sun; in the proximity of sunshine.
---వాడి పొడ వీడికి కిట్టదు = he does not like the other's proximity.


పొడచూపు,  poDachUpu
- v. i.
-- to appear; to arise; to become visible; 


పొడపత్రి, poDapatri
-n.
-- Gymnema; [bot.] ''Gymnema sylvestre Racemosa;'' 
-- This is supposed to be an effective diabetic medicine; Is available in Ayurvedic and Homeopathic stores in India;
--[Sans.] మేషశృంగి; మధునాశని; [Hindi] గుర్మార్; 


పొడి, poDi
-adj.
--dry; (ant.) తడి;


పొడి, poDi
-n.
--(1) powder; 
--(2) a value-less card in a card game; 
--(3) a generic name for a precious or a semi-precious stone, particularly when used in jewelry; pl. పొళ్లు;


పొడుం, poDuM
-n.
--powder;


పొడుగు, poDugu
-n.
--height; tall;
---ఒడ్డు, పొడుగు = personality; (lit.) size and height.


పొడుచు, poDucu
-v. t.
--pierce; stab; 


పొడుపుకథ, poDupukatha
-n.
--riddle; conundrum; a conundrum is a riddle whose answer is a pun;


పొణుకు, poNuku
-n.
--a light timber wood like fir;


పొత్తం, pottaM
-n.
--book; 


పొత్రం, potraM
-n.
--pestle; roller used in a mortar for grinding;


పొత్తి, potti
-n.
--(1) soft part; 
--(2) soft cloth;


పొత్తిక, pottika
- n.
-- (1) piece of cloth;
-- బొమ్మ పొత్తికలు = pieces of cloth for a doll's clothing;
-- (2) పొత్తు + ఇక = పొత్తిక = congeniality; 


పొత్తికడుపు, pottikaDupu
-n.
--abdomen; belly below the navel; the part of the stomach below the navel; క్రీగడుపు; వస్తి;


పొత్తిదుంప, pottiduMpa
-n.
--[bot.] ''Gloriosa superba;'' [Sans.] లాంగలీ;


పొత్తిపంచ, pottipaMca
-n.
--traditional Indian garment of men, made out of a soft cloth, used usually during dining or prayer;


పొత్తిళ్లు, pottiLlu
-n.
--baby linen;


పొత్తు, pottu
-n.
--amity; friendship; partnership;


పొద, poda
-n.
--bush; shrub;


పొదరిల్లు, podarillu    %e2t
-n.
--bower; 


పొదీనా,  podInA
- n.
-- mint; [bot.] ''Mentha spicata'' Linn.;


పొదుగు, podugu
-n.
--udder;
-v. t.
--(1) hatch; incubate; 
--(2) to inlay a precious stone in a metal base; 
--(3) to surround or embrace;


పొదుగుపెట్టె, podugupeTTe
-n.
--incubator;


పొదుపరి, podupari
-n.
--thrifty person; (rel.) పిసినారి = miser;


పొదుపు, podupu
-adj.
--thrift; economy;


పొద్దు, poddu
-n.
--day; time; the sun;
---పొద్దు పొడిచింది = the Sun has come up.
---పొద్దు క్రుంగింది = the Sun has gone down.
-- ఎండపొద్దు = మధ్యాహ్నం = noon;
-- అలపొద్దు = నూర్యాస్తమయానికి ముందు వేళ;
-- ఏలపొద్దుగా = చీకటి పడకుండానే;
-- ఎసళ్లుపొద్దు = సాయంసమయము; వంటకు ఎసురు పెట్టువేళ అనుట;
-- అంగుడుపొద్దు = అస్తమయ సమయం
-- ఎడ పొద్దు = సంధ్యాసమయం
-- నిద్రపొద్దు = అర్ధరాత్రి
-- ఓరంతపొద్దు = రోజంతా all day long.


పొది, podi
-n.
--tool box;
---అమ్ముల పొది = quiver for storing arrows.
---మంగలి పొది = barber's tool box.
---వైద్యుడి పొది = doctor's handbag.


పొన్నగంటికూర, ponnagaMTikUra
-n.
-- 1. Sessile Joyweed; [bot.] ''Alternanthera sessilis;'' an edible green that grows wild in the Indian countryside; 
-- 2. A certain pot-herb called ''Achyranthes triandra;'' 3. A medicinal plant called ''Illecebrum sessile;'' ముత్స్యాక్షి.
-- ఆకు కూరల్లో పొన్నగంటి కూర కూడా ఒకటి. దీన్నే చెన్నగంటి కూర అని కూడా అంటారు. ఈ ఆకు కూర భారతదేశంలోనే ఎక్కువగా లభిస్తుంది. ఇందులో శరీరానికి కావాల్సిన పోషకాలు అన్నీ లభిస్తాయి.


పొన్నచెట్టు, ponnaceTTu
-n.
--Alexandrian laurel; Beauty Leaf;  Indian Laurel; Laurel Wood; Ball Tree; Beach Calophyllum; a tree with scented yellow flowers; [bot.] ''Calophyllum inophyllum'';
-- ఈ ఆకర్షణీయమైన పూలు పూజకు, కాయలనుండి వచ్చే నూనె ఔషదాలకు, ఈ పూలచెట్టు కలప వ్యవసాయ పనిముట్లకు వాడతారు;
-- ఈ లాటిన్ పేరుకు మూలం ‘కాలోస్’ (అందమైన), ‘ఫిల్లం’ (ఆకు) అనే గ్రీకు పదాలు. పొన్న చెట్టు అందమైన ఆకులనుబట్టి దానికి ‘కాలో ఫిల్లం’ అనే పేరు వచ్చింది. గ్రీకు భాషలో ‘ఐనోస్’ (inos) అంటే ‘బలమైన’ అని అర్థం. దీని బలమైన, పెద్ద ఆకుల్నిబట్టి దీనికి ‘ఐనో ఫిల్లం’అనే పేరు వచ్చింది;


పొన్నారి, ponnAri
-adj.
--golden; beautiful; 
---చిన్నారి, పొన్నారి = young and beautiful.


పొన్ను, ponnu
-n.
--(1) metal collar; metal tip;
-- (2) gold;


పొన్నుకర్ర, ponnukarra
-n.
--metal tipped cane;


పొయ్యి, poyyi
-n.
--hearth; a wood-burning fireplace for cooking food; traditionally built with three stones; 
-- see also కుంపటి; దాలి; అధిశ్రయిణి; అంతిక;


పొర, pora
-n.
--(1) membrane; 
--(2) layer; stratum;


పొరక, poraka
- n.
-- (1) broom; broomstick; 
-- (2) a blade of grass; 
-- (3) the rib of a leaf;


పొరటు, poraTu
-n.
--(1) omelet; scrambled eggs; గుడ్డట్టు; 
--(2) any fried substance;


పొరపడు, porapaDu
-v. i.
--be mistaken; be wrong; err;


పొరపాటు, porapAtu
-n.
--mistake; error; oversight;


పొర్లించు, porliMcu
-v. t.
--to bring a bull and a cow together for impregnation;


పొరుగు, porugu
-n.
--neighborhood; people and houses on your right, left, and across the street;
-- see also ఇరుగు; 


పొర్లు, porlu
-v. i.
--(1) overflow; 
--(2) cross; impregnate (an animal);


పొర్లుమదుం, porlumaduM
-n.
--spillway; wier;


పొలం, polaM
-n.
--field; an agricultural field; a field with or without crop plants in it;


పాలకూర, pAlakUra
- n.
-- [bot.] ''Beta vulgaris'' Linn.; see also దుంప బచ్చలి; 


పొలకువ, polakuva
- n.
-- trace; track; clue; 


పొలదిండి, poladiMDi
-n.
--demon; meat-eating monster;   % to e2t


పొలప, polapa
-n.
--(1) Indian river shad; a fish; [biol.] Hilsa ilisha; 
--(2) white bait; Stolephorus bataviensis; 
--(3) Commerson's anchovy; Stolephorus Commersonii; 
--(4) Indian anchovy; Stolephorus haterolobus; 
--(5) Indian anchovy; Stolephorus indicus; 
--(6) anchovy; Stolephorus macrops; Stolephorus tri;


పొలి అన్నం, poli annaM
-n.
--cooked rice wetted with the blood of a sacrificial animal;


పొలికేక, polikEka
-n.
--a loud yell; the yelling and shouting accompanying the scattering of పొలిఅన్నం;


పొలిమేర, polimEra
-n.
--boundary; frontier; the region over which పొలిఅన్నం is scattered; 


పొలుసులు, polusulu
-n.
--scales; scales of fish;


పొల్లు, pollu
-n.
--(1) a consonant sound without being combined with a vowel sound; 
--(2) skin of grain; pithless grain; 
--(3) useless thing;


పొల్లుపోకుండా, pollu pOkuMDA
-ph.
--verbal equivalent of dotting the i's and crossing the t's;


పొలిమేర, polimEra
- n.
-- boundary; the boundary of a village or town;

 
ప్రొపనోలు, propanOlu
-n.
--propanol; isopropyl alcohol; C&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;8&lt;/sub&gt;O;


పో, pO
-v. i.
--go; proceed;


పోక, pOka
-n.
--(1) going; departure; (2) Betel-nut Palm; [bot.] ''Areca catechu;''


పోకచెక్క, pOkacekka
-n.
--areca nut; betel nut;  
-- వక్క; పీటీచెక్క; (rel.) ఉప్పుచెక్క; బంగారు వక్క; 


పోకచెట్టు, pOkaceTTu
-n.
--betel-nut palm; [bot.] ''Areca catechu'';
-- Areca palm, which is different is also known as Golden cane palm, Yellow palm, Butterfly palm with the scientific names [bot.] ''Dypsis lutescens, Chrysalidocarpus lutescens'';


పోకడ, pOkaDa
-n.
--(1) going; departure;(2) attitude;


పోకిరీ, pOkirI
-adj.
--rowdyish; mischievous;


పోగు, pOgu
-n.
--(1) pile; heap; 
--(2) fiber; as in నూలుపోగు; yarn; 
--(3) earring, as in చెవిపోగు;


పోగుచేయు, pOgucEyu
-v. i.
--amass; stockpile; 


పోచ, pOca
-suff.
--strand;
---గడ్డిపోచ = blade of grass.
---జంధ్యంపోచ = sacred thread.
---దారుపోచలు = wood fibers.


పోటీ, pOTI
-n.
--competition; tournament;


పోటు, pOTu
-n.
--(1) pressure; pain; ache; 
--(2) tide; high tide;
---రక్తపు పోటు = blood pressure.
---తలపోటు = headache.
---పాటుపోటులు = ebb and tide.


పోడు వ్యవసాయం, pODu vyavasaayaM 
- n.
-- shift cultivation; 
-- ప్రతిఏటా కొత్త చోట అడవి నరికి వ్యవసాయం చేయటం; ఆనాటి 1882 మద్రాసు ఫారెస్ట్ యాక్ట్ గిరిజనులు పోడు వ్యవసాయం చేసుకోకుండా నిషేధించింది. దానికి వ్యతిరేకంగానే అల్లూరి సీతారామరాజు ఉద్యమించాడు;


పోత, pOta
-n.
--(1) take; 
--(2) input; 
--(3) casting of metal; 
--(4) pouring;


పోత ఇనుము, pOta inumu
-n.
--cast iron;


పోతు, pOtu
-n.
--male animal; male bird;
---దున్నపోతు = he buffalo.
---పోతుటీగ = male fly.
---పోతుపిల్లి = tom cat.


పోతు పేరంటం, pOtu pEraMTaM
-ph.
--(coll.) a male in an otherwise female company;


పోపు, pOpu
-n.
--temper; a characteristically special step of spicy seasoning in Indian cooking; this step, usually the last, involves boiling a spoonful of oil with mustard seed, dried red chilies, curry leaves, etc. dumping the hot stuff in already cooked vegetables, or soups; 
-- పోపు ఎందుకు వేస్తారు? నూనె ఎమోలియంట్, అంటే ఒక్క చుక్క వేగముగా పరుచుకోగలదు! మంచి సాల్వెంట్, అంటే ఆర్గానిక్ పదార్ధాలని సులువుగా తనలో విలీనము చేసుకోని ఆ పదార్ధము మూలలలోకీ తీసుకెళ్ళగలదు! అంటే పోపులోని కరివేపాకు లేదా ఇంగువ తమతమ సువాసనలను మంచి గుణాలనూ కూరలోని అన్ని చోటలకు మోసుకెళ్ళ అశక్తులు, ఇక్కడ నూనె ఆపని చేయించిపెడుతుంది! 
-- తిరుగబోత; పోణీ; తాలింపు; తడకా;  


పోపు పెట్టడం, pOpu peTTaDaM
-v. t.
--tempering; the act of adding temper to a cooked dish; the process involves boiling about two tablespoons of oil in a saucepan, adding mustard seeds, halved red chilies, and possibly cumin and fenugreek seeds, and curry leaves; when mustard seeds begin to splutter, the whole boiling mixture is added to previously cooked vegetables or soups which produces a characteristic sound and pungent odor that lingers on for a while;


పోబడి, pObaDi
-v. i.
--expense;


పోరంబోకు భూములు, pOraMbOku bhUmulu
-n.
--uncultivable waste lands;
-- ఏ ప్రయోజనం లేకుండా , నిరుపయోగంగా ఊరి బయట పడియున్న ఖాళీ స్థలాలకు ద్రవిడ భాషల్లో &quot;పోరంబొక్కు&quot; అన్న పదం ఉన్నది;


పోరా, పో!,
-inter.
--beat it!; scram!; go away!; get lost!;


పోరామి, pOrAmi
-n.
--friendship; 


పోరు, pOru
-n.
--(1) fight; struggle; dispute; quarrel; 
--(2) nagging; teasing; troubling; pestering;


పోలిక, pOlika
-adj.
--resemblance; similarity; likeness; taking after in physical resemblance;


పోలేరమ్మ,pOlEramma
- n.
-- the name of a village goddess; the goddess that guards the boundary;
-- (ety.) పొలిమేర + అమ్మ = పొలిమేరమ్మ = పోలేరమ్మ;  village boundary + mother;


పోలీసు, pOlIsu
-n.
--police;


పోలు, pOlu
-v. i.
--resemble;


పోల్చు, pOlcu
-v. t.
--compare; liken;


పోవు, pOvu
-v. i.
--go; proceed;


పోషక, pOshaka
-adj.
--nutritious;


పోషకాలు, pOshakAlu
-n.
--nutrients; nourishments; 


పోషకుడు, pOshakuDu
- n.
- patron; supporter; 


పోషించు, pOshiMcu
-v. t.
--(1) nourish; (2) patronize; 


పోహ, pOha
-n.
--concept; (ant.) అపోహ;


పోహన, pOhaNa
-n.
--fact; occurrence;


ప్రోచు,  prOchu
- v. t.
-- protect;
---బ్రోచేవారెవరురా  is incorrect usage; it should be ప్రోచేవారెవరురా. &quot;ప్రోచేవారెవరురా నిను వినా రఘువరా 
నను బ్రోచేవారెవరురా&quot; అన్నప్పుడు నను లేక నన్ తఱువాత వచ్చే ప్రోచేవారు నను బ్రోచేవారు అవుతుంది. మొట్టమొదటనే బ్రోచేవారు అని ఆరంభించుట తప్పు.


ప్రోత్సాహం, prOtsAhaM
-n.
--encouragement;


ప్రోద్బలం, prOdbalaM
-n.
--active support;
---మీ ప్రోద్బలం వల్లే ఎన్నికలలో నిలబడ్డాను = I ran for the office only because of your active support.


ప్రోది, prOdi
- n.
-- patronage; cherishing; support;


పౌడరు, pauDaru
-n.
--powder; talcum powder; face powder;


పౌనఃపున్యం, pauna@mpunyaM
-n.
--frequency; repetition; 


పౌర్ణమి, paurNami
-n.
--full-moon day, fifteenth day of lunar half-month;


పౌరాణిక, paurANika
-adj.
--mythological; legendary;


పౌరుష, paurusha
-adj.
--pref. one created by man; artificial;
---వేదములు అపౌరుషేయములు = the Vedas are not created by man; Vedas are supra-mental.
---పౌరుష రసాయనం = synthetic chemistry.
---పౌరుష ఉత్తేజకాలు = amphitamines; synthetic stimulants.


పౌరుష, paurusha
-adj.
--synthetic; artificial; 


పౌరుషం, paurushaM
-n.
--(1) courage; manliness; 
--(2) artificially created by man; 


పౌరోహిత్యం, paurOhityaM
-n.
--priesthood; office of the family priest;
&lt;/poem&gt;

==Part 3: ఫ = pha==
&lt;poem&gt;

ఫంగస్, phaMgas
-n.
--[bot.] fungus; శిలీంధ్రం;


ఫక్తు, phaktu
-adv.
--merely; only; 


ఫకీరు, phakIru
-n.
--(1) muslim religious mendicant; 
--(2) destitute person; poor person;


ఫక్కీ, phakkI
-n.
--manner; style; fashion;


ఫణిజాకం, phaNijAkaM
-n.
--marjorum;  తెల్ల మరువం; 


ఫణితి, phaNiti
-n.
--manner; style; fashion;


ఫర్మానా, pharmAnA
-n.
--written order; royal mandate;


ఫలం, phalaM
-n.
--(1) fruit; 
--(2) reward; result; 
--(3) benefit;


ఫలకం, phalakaM
-n.
--plate; plaque; slab;


ఫలదీకరణం, phaladIkaraNaM
-n.
--fertilization; (Br.) fertilisation;


ఫలసంపెంగ, phalasaMpeMga
-n.
--[bot.] Artabotrys odoratissima;


ఫలసాయం, phalasAyaM
- n.
-- yield; yield of a crop; produce; crop; 


ఫలహారం, phalahAraM
-n.
--snack; refreshment; light meal; lunch; (lit.) a food comprised of fruits;


ఫలహారశాల, phalahAraSAla
-n.
--restaurant; snack house; canteen;


ఫలానా, phalAnA
-adj.
--such and such; so and so;


ఫలితం, phalitaM
-n.
--result; fruit of a labor;


ఫలోజు, phalOju
-n.
--fructose; a type of sugar commonly found in fruits;


ఫలోత్పాదన, phalOtpAdana
-n.
--efficiency;


ఫసలీ,  phasalI
-adj.
-- In India, it is the period from July 1 to June 30; the official revenue year;


ఫాంటు, phaMTu
-n.
--font, the artistic style in which the script of a language is set for printing or typing. The Sans Serif is a popular font in English printing. The Elite font is quite popular with typewriters. The type of Telugu lettering popularized by Bapu can be called, for example, the Bapu font.


ఫాయిదా, phAyidA
-n.
--profit; gain; 


ఫారం, phAraM
-n.
--a form; a pre-formatted document that needs to be filled in by an applicant; 


ఫాలం, phAlaM
-n.
--forehead; 


ఫికరు, phikaru
-n.
--trace; clue;


ఫిడేలు, phiDElu
-n.
--fiddle; violin; any stringed instrument of the violin class; 


ఫిదా, phidaa 
- n.
-- yield; submission; I am at your service; I give up;
-- ఫిదా అంటే లొంగిపోవు, అభిమాని ఐపోవు; ఫిదా అనగా దాసోహం/ దాసి/ దాసుడు; ఒకరిమీద అత్యంత మోజు పడటం. తనివితీర ఇష్టపడటం (Diehard fan);
-- అతని పాటకి అంతా ఫిదా అయారు;


ఫిరంగి, phiraMgi
-adj.
--foreign; alien;


ఫిరంగి, phiraMgi
-n.
--cannon;


ఫిరాయింపు, phirAyiMpu
-n.
--exchange; turning away; 


ఫిర్యాది, phiryAdi
-n.
--plaintiff; complainant;


ఫిర్యాదు, phiryAdu
-n.
--complaint; (ety.) ఫిర్ యాద్; means &quot;to remind again&quot; as complainants often do;


ఫేనం, phEnaM
-n.
--(1) foam; froth; 
--(2) scum;


ఫేనీకరణం, phEnIkaraNaM
-n.
--[chem.] fermentation; 


ఫైలు, phailu
-n.
--file; a folder containing a number of records or papers;


ఫోకస్, phOkas
-n.
--focus; నాభి బిందువు;


ఫోటాను, phOTAnu
-n.
--photon; a &quot;particle&quot; of light;

&lt;/poem&gt;

| width=&quot;65&quot; | &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|-&lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]</text>
      <sha1>m0z43e8p1cy3brnw3dmaxwc7b6d8ono</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>