Wikibooks
tewikibooks
https://te.wikibooks.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80
MediaWiki 1.47.0-wmf.8
first-letter
మీడియా
ప్రత్యేక
చర్చ
వాడుకరి
వాడుకరి చర్చ
Wikibooks
Wikibooks చర్చ
దస్త్రం
దస్త్రంపై చర్చ
మీడియావికీ
మీడియావికీ చర్చ
మూస
మూస చర్చ
సహాయం
సహాయం చర్చ
వర్గం
వర్గం చర్చ
TimedText
TimedText talk
మాడ్యూల్
మాడ్యూల్ చర్చ
Event
Event talk
వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు/C
0
2995
39305
39233
2026-06-27T03:38:20Z
Vemurione
1689
/* Part 3: cm-cz */
39305
wikitext
text/x-wiki
==Part 1: ca==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) --->
* '''C, c, symbol (1) ఇంగ్లీషు వర్ణమాలలో మూడవ అక్షరం; (2) పరీక్షలలో బొటాబొటీగా ఉత్తీర్ణులైన వారికి వచ్చే గురుతు; (3) ఒక విటమిన్ పేరు; (4) కర్బనం అనే ఒక రసాయన [[మూలకము|మూలకం]] గుర్తు;
* cab, n. బాడుగబండి; టేక్సీ; (ety.) shortened version of taxicab;
* cabal, n. బందుకట్టు; కుట్రదారులు;
* cabalistic, adj. అతి మర్మమైన; గోప్యమైన;
* cabbage, n. [[కాబేజీ|కేబేజీ]]; గోబిగడ్డ; గోబీ; ఆకుగోబి; ముట్టకూర; [bot.] Brassica oleracea var, capitata;
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: Cabbage, cauliflower, broccoli, Brussels sprouts'''
*---Cabbage is an edible plant ([bot.] ''Brassica oleracea'' var capitata) having a head of green leaves. At the same time, Cauliflower is an annual variety of cabbage, of which the cluster of young flower stalks and buds is eaten as a vegetable. Both broccoli and cauliflower belong to the family Brassicaceae, which also includes cabbage and Brussels sprouts (''Brassica oleracea'' var. gemmifera). However, broccoli is a member of the Italica cultivar group, while cauliflower is part of the Botrytis cultivar group.
|}
*
* cabin, n. గది; కొట్టు; గుడిసె;
* cabinet, n. (1) మంత్రి మండలి; అమాత్య వర్గం; (2) బీరువా; పెట్టె;
** medicine cabinet, ph. మందుల బీరువా; మందుల పెట్టె;
* cable, n. (1) మోకు; తాడు; రజ్జువు; (2) తీగ; తంతి; తంతిమోకు;
* caboose, n. (1) కుంపటి; వంట గది; (2) పూర్వపు రైలు బండ్లలో (ప్రత్యేకించి సామానులు మోసే బండ్లలో) చిట్టచివర వచ్చే పెట్టె;
[[File:Matadecacao.jpg|thumb|right|150px|కాకౌ చెట్టు, కోకో కాయలు]]
* cacao, n. కకావ్; ఈ కకావ్ చెట్టు ([bot.] ''Theobroma cacao'') నుండి లభించే గింజలే కకావ్ గింజలు, లేదా కోకో (cocoa) గింజలు; ఈ గింజలలోని కొవ్వు పదార్థమే కోకో వెన్న; కోకో వెన్నతో పంచదార కలిపితే తెల్ల ఛాకొలేటు వస్తుంది; వెన్న తీసేసిన తర్వాత గింజలని వేయించి, పొడి చేస్తే వచ్చేదే కోకో. ఈ కోకోకి పంచదార, వెన్న కలిపితే వచ్చేదే బూడిద రంగులో ఉండే ఛాకొలేటు; ఈ చెట్టుకీ coca తుప్పకీ పేరులో పోలిక తప్ప మరే సంబంధమూ లేదు;
* cache, n. (కేష్) (1) ఉపనిధి; చిన్న కొట్టు; కోశం; (2) an auxiliary storage from which high-speed retrieval is possible;
* cackle, n. కూత; అరుపు;
* cacography, n. పిచ్చిగీతలు; కెక్కిరిబిక్కిరి గీతలు;
* cacophony, n. కర్కశ ధ్వని; గోల; అపశ్రుతి; కర్ణకఠోరం; కాకిగోల;
* cactus, n. జెముడు; కంటాలం; బొమ్మజెముడు;
** large cactus, ph. బొమ్మజెముడు; బొంతజెముడు; బ్రహ్మజెముడు;
* cad, n. నీతిమాలన వ్యక్తి; తుచ్ఛుడు;
* cadaver, n. కళేబరం; శవం; ప్రేతం; పీనుగు; కొయ్యడానికి సిద్ధపరచిన కళేబరం;
* cadaverous, adj. ప్రేతకళతోనున్న; ప్రేతసదృశం; పీనుగువంటి; మృతప్రాయం;
* cadence, n. లయ; స్వరం యొక్క అవరోహణ;
* cadjan, n. తాటాకు; తాటి ఆకు; తాళపత్రం;
* [[Cadmium]], n. కాద్మము; వెండిలా తెల్లగా, తగరంలా మెత్తగా ఉండే లోహ లక్షణాలు కల రసాయన [[మూలకము|మూలకం]]; (సంక్షిప్త నామం, Cd; అణు సంఖ్య 48);
* cadre, n. (కాడ్రే) బాపతు; ఉద్యోగులలో తరం; స్థాయి;
* [[Caesium]], n. సీజియం; పసుపు డౌలుతో ఉన్న వెండిలా మెరిసే రసాయన మూలకం; సంక్షిప్త నామం, Cs; అణు సంఖ్య 55); గది తాపోగ్రత వద్ద ద్రవంగా ఉండే అయిదు లోహపు మూలకాలలో ఇది ఒకటి;
* cafeteria, n. కాఫీ కొట్టు; కాఫీ దొరకు స్థలం; కాఫ్యాగారం; స్వయంగా వడ్డన చేసికొనడానికి అమరిక ఉండే భోజన, ఫలహారశాల; [Spanish: cafe = coffee; teria = place];
* caffeine, n. కెఫీన్; కాఫీలో ఉత్తేజాన్ని కలిగించే రసాయన పదార్థం; తెల్లగా, చేదుగా ఉండే ఒక క్షారార్థం; కాఫీ, టీ వగైరాలలో ఉండే ఉత్తేజితం; C<sub>8</sub>H<sub>10</sub>N<sub>4</sub>O<sub>2</sub>;
* cage, n. పంజరం; బోను;
** animal cage, ph. బోను;
** birdcage, ph. పంజరం;
* cajole, v. t. బెల్లించు; లాలించు; సముదాయించు; బుజ్జగించు; కుస్తరించు; మోసగించు;
* cake, n. (1) శష్కులి; కేకు; తీపి రొట్టె; కేకు; (2) ఉండకట్టిన పిండి పదార్థం;
** cake of oil seed, ph. తెలక పిండి; పిణ్యాకము; ఖలి;
* caking, n. ఉండకట్టడం;
* calamine, n, జింక్ ఆక్సైడులో 0.5 శాతం ఫెర్రిక్ ఆక్సైడుని కలిపి నీళ్లల్లో రంగరించగా వచ్చిన ముద్ద; Also known as calamine lotion, is a medication used to treat mild itchiness caused by insect bites, poison ivy, poison oak, or other mild skin conditions like sunburn. It is applied on the skin as a cream or lotion;
* calamitous, adj. విపత్కరమయిన;
* calamity, n. ఆపద; ఉపద్రవం; అరిష్టం; విపత్తు; ముప్పు; పెద్ద ఆపద; అనర్ధం; ఉత్పాతం; ఉపహతి;
* calamus, n. వస; వానీరం; వేతసం; ఉగ్రగంధ; Sweet flag; [bot.] ''Acorus calamus;''
* calcaneus, n. [anat.] మడమ ఎముక;
* calciferol, n. ఖటికథరాల్; విటమిన్ డి; స్పటికాకారి అయిన ఒక అలంతం; C<sub>28</sub>H<sub>43</sub>OH;
* calcification, n. ఖటీకరణం;
* calcination, n. భస్మీకరణం; బుగ్గి చెయ్యడం; నిస్తాపనం;
* calcined, adj. భస్మము చేయబడిన; బుగ్గి చేయబడ్డ;
** calcined mercury, ph. రసభస్మం;
* [[Calcium]], n. ఖటికం; ఒక రసాయన [[మూలకము|మూలకం]]; (సంక్షిప్త నామం, Ca; అణు సంఖ్య 20, అణు భారం 40.08); [Lat. calx = lime];
** Calcium arsenate, ph. ఖటిక పాషాణం; డి.డి. టి. రాక పూర్వం క్రిమి సంహారిణిగా వాడేవారు; Ca<sub>3</sub> (AsO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>
** Calcium carbide, ph. ఖటిక కర్బనిదం; CaC<sub>2</sub>;
** Calcium carbonate, ph. ఖటిక కర్బనితం; సున్నపురాయి; CaCO<sub>3</sub>;
** Calcium chloride, ph. ఖటిక హరిదం; CaCl<sub>2</sub>;
** Calcium hydroxide, ph. సున్నం; ఖటిక జలక్షారం;
** Calcium oxide, ph. ఖటిక భస్మం;
* calculate, v. i. లెక్కించు; లెక్కకట్టు; గణించు;
** calculating machine, ph. కలన యంత్రం; గణన సాధని;
** analog calculating machine, ph. సారూప్య కలన యంత్రం;
** digital calculating machine, ph. అంక కలన యంత్రం;
* calculation, n. లెక్క; కలనం; గణనం;
* calculator, n. (1) లెక్కిణి; కలని; గణక్; లెక్కలు చేసే యంత్రం; (2) లెక్కలు కట్టే మనిషి;
* calculus, n. (1) కలనం; కలన గణితం; (2) మూత్రకృచ్ఛం; అశ్మరి;
** differential calculus, ph. [math.] చలన కలనం;
** integral calculus, ph. [math.] సమా కలనం; కలన గణితం;
** renal calculus, ph. మూత్రపిండాశ్మరి; మూత్రపిండాలలోని రాయి;
** urinary calculus, ph. మూత్రాశయాశ్మరి; మూత్రాశయంలోని రాయి;
* caldron, n. కాగు; డెగిసా; చరువు; బాన; ద్రవములని మరిగించడానికి వాడే లోహపు పాత్ర;
* Caledonian, adj. స్కాట్లండ్ దేశానికి సంబంధించిన;
* calendar, n. (1) పంచాంగం; తిథి, వార, నక్షత్ర, యోగ, కరణాలతో హిందూ సాంప్రదాయ సిద్ధంగా వుండే పుస్తకం; (2) ఇంగ్లీషు సంప్రదాయంతో, నెల, వారం, సెలవురోజులు, వగయిరాలతో వుండేది కేలండరు; (3) రోజులు, వారాలు, నెలలు, ఋతువులు మొదలయిన కాలచక్ర విశేషాలని చూపే పుస్తకం;
** calendar day, ph. పంచాంగ దినం; ఒక అర్ధరాత్రి నుండి తర్వాత అర్ధరాత్రి వరకు; ఒక రోజు;
** calendar month, ph. పంచాంగ మాసం; నెల మొదటి రోజు నుండి, ఆఖరు రోజు వరకు;
** calendar year, ph. పంచాంగ సంవత్సరం; జనవరి 1 నుండి డిసెంబరు 31 వరకు; (rel.) fiscal year అంటే 365 (లీపు సంవత్సరంలో అయితే 366) రోజుల వ్యవధి; దేశాచారాన్ని బట్టి ఎప్పుడేనా మొదలవవచ్చు; అమెరికాలో అక్టోబరు 1న fiscal year మొదలవుతుంది;
* calf, n. (1) f. పెయ్య; ఆవుపెయ్య; తువ్వాయి; ఏనుగు పిల్ల; m. దూడ; క్రేపు; వత్సం; (2) కాలి పిక్క; పిక్క; జంఘ; కండరం;
* caliber, n. కొలత; ప్రమాణం; అధికారం;
* calibrated, adj. క్రమాంకిత;
* calibration, n. క్రమాంకనం; స్పుటీకరణం; ప్రమాణీకరణం;
* calipers, n. వ్యాసమితి; వ్యాసాన్ని కాని మందాన్ని కాని కొలవడానికి వాడే సాధనం; రెండు స్థానాల మధ్య దూరాన్ని కొలిచే సాధనం;
* calisthenics, n. కసరత్తు; కండబలం పెరగడానికి చేసే కసరత్తు; వ్యాయామం; see also aerobic exercise;
* call, n. పిలుపు; కేక;
** call sheet, ph. పిలుపు పత్రం; సినిమాలు తీసేటప్పుడు దైనందిన కార్యక్రమాన్ని ఒక కాగితం మీద రాసి పెట్టుకుంటారు. ఆ కాగితాన్ని పిలుపు పత్రం అంటారు. Daily call sheet is a filmmaking term for the schedule supervised and crafted by the assistant director, using the director's shot list, the production schedule and other logistics considerations. It is issued to the cast and crew of a film production to inform them of where and when they should report for a particular day of filming, usually no later than 12 hours before the start of the next work day.
** bird -, ph. కూత; పిట్టకూత; అభిక్రందం;
* calligraphy, n. నగీషీరాత; సొగసైన రాత;
* callus, callous, n. కాయ; కిణకము; కఠిన వస్తువుల స్పర్శ వల్ల ఏర్పడే కాయ; అరికాలులో కాని, అరిచేతిలో కాని పెరిగే కాయ; గాయమును కప్పుతూ ఏర్పడిన కణజాలం;
* callous, adj. కఠినమైన; దయ లేని;
* calm, adj. నిశ్చలమైన; నెమ్మదైన; ప్రశాంతమైన; గాలిలో కదలిక లేని; నీటిలో కెరటాలు లేని;
* calm, n. నిశ్చలత; ప్రశాంతత;
* calmness, n. ప్రశాంతత;
** calm down, n. తగ్గు; నెమ్మదించు; నిమ్మళించు; ప్రశాంతపడు;
* calomel, n. రసభస్మం; బస్తం; క్రిమి సంహారిణిగాను, శిలీంధ్ర సంహారిణిగాను వాడేవారు; Hg<sub>2</sub>Cl<sub>2</sub>; (rel.) corrosive sublimate;
* calorie, n. కేలోరీ; వేడిని కొలిచే కొలమానం; (note) రెండు రకాల కేలరీలు ఉన్నాయి. వెయ్యి కేలరీలని పెద్ద కేలరీ (Calorie) అనీ కిలో కేలరీ (kilo calorie) అనీ అంటారు. ఆహారంలో పోషక శక్తిని కొలిచేటప్పుడు ఈ పెద్ద కేలరీలనే వాడతారు కానీ నిర్లక్ష్యంగా కేలరీ అనేస్తూ ఉంటారు;
* calorimeter, n. ఉష్ణతామాపకం; వేడిని కొలిచే సాధనం; (rel.) ఉష్ణోగ్రతని కొలిచేది తాపమాపకం (లేదా ఉష్ణమాపకం, థర్మోమీటర్);
* caltrop, n. (1) [[పల్లేరు]] కాయ; [bot.] ''Tribulus terrestris'' (Zygophyllaceae); (2) ఆకారంలోనూ, పరిమాణంలోనూ పల్లేరు కాయ లా ఉండే ఉక్కుతో చేసిన ఒక ఆయుధం;
* calve, v. i. ఈనుట; పశువులు పిల్లలని కనడం;
* calx, n. భస్మం;
* calyx, n. [[పుష్పకోశం]]; ప్రమిద వలె ఉన్న పుష్పకోశం; రక్షక పత్రావళి;
* came, n. రెండు గాజు పలకలని పట్టి బంధించే సీసపు బందు;
* came, v. i. వచ్చెను; అరుదెంచెను; వేంచేసెను; విచ్చేసెను; ఏగుదెంచెను;
* camel, n. ఒంటె; లొట్టపిట; లొట్టియ; క్రమేలకం; m. ఉష్ట్రము; f. ఉష్ట్రిక;
* camera, n. (1) కేమెరా; ఛాయాచిత్రములు తీసే పరికరం; (2) గది;
* camouflage, n. ఛద్మరూపం; మభ్యరూపం; నిగూఢత; a defense mechanism or tactic that organisms use to disguise their appearance, usually to blend in with their surroundings. Organisms use camouflage to mask their location, identity, and movement.
* camp, n. మకాం; మజిలీ; విడిది; శిబిరం;
** computer camp, ph. a program offering access to recreational or educational facilities for a limited period;
** military camp, ph. స్కంధావారం; శిబిరం;
** summer camp, ph. a place usually in the country for recreation or instruction, often during the summer;
* campaign, n. (1) ఉద్యమం; పరికర్మ; ఎసవు; (2) ప్రచారం; (3) దండయాత్ర;
* campaigners, n. ప్రచారకులు;
* campfire, n., చలిమంట; దవట;
* camphor, n. [[కర్పూరం]]; సితాభం; ఘనసారం; [bot.] ''Cinnamomum camphora''; C<sub>10</sub>H<sub>16</sub>O;
** religeous camphor, ph. హారతి కర్పూరం; ఇది తినడానికి పనికిరాదు;
** edible camphor, ph. [[పచ్చ కర్పూరం]];
** raw camphor, ph. పచ్చ కర్పూరం; ఘనసారం; శశాంకం;
* campus, n. ప్రాంగణం; పాఠశాల యొక్క ప్రాంగణం;
* can, v. i. (కెన్) శక్త్యర్ధకమైన క్రియావాచకం; కలను; కలడు; కలుగు; మొ.;
* can, n. (కేన్) డబ్బా; డబ్బీ; డిబ్బీ; డొక్కు;
* canal, n. (1) కాలువ; కాల్వ; క్రోడు; కుల్యం; కుల్లె; (2) నాళం;
** ear canal, ph. చెవి కాలువ; కర్ణ నాళం;
** alimentary canal, ph. ఆహారనాళం;
** irrigation canal, ph. సేద్యకుల్యం; సాగుకుల్లె; సాగుకాల్వ;
* canard, n. పుకారు; అసత్యవార్త;
* cancel, v. i. రద్దగు;
* cancel, v. t. రద్దుచేయు; కొట్టివేయు;
* Cancer, n. (1) కర్కాటక రాశి; కర్కాటకం; (2) పీత; (3) పుట్టకురుపు; రాచపుండు; కేన్సరు; a malignant and invasive growth or tumor, esp. one originating in epithelium, tending to recur after excision and to metastasize to other parts of the body; (3) పీత; ఎండ్రకాయ;
** Gamma, Delta, Theta of Cancer, ph. [astro.] పుష్యమి; [[పుష్యమి నక్షత్రం]];
** Tropic of Cancer, ph. [[కర్కాటక రేఖ]]; [[ఉత్తరాయన రేఖ]];
* candela, n. The standard unit for measuring the intensity of light. The candela is defined to be the luminous intensity of a light source producing single-frequency light at a frequency of 540 terahertz (THz) with a power of 1/683 watt per steradian, or 18.3988 milliwatts over a complete sphere centered at the light source;
* candid, adj. నిష్కపటమైన; దాపరికం లేని; నిజమైన;
* candidacy, n. అభ్యర్థిత్వం;
* candidate, n. అభ్యర్థి; దరఖాస్తు పెట్టిన వ్యక్తి;
** opposing candidate, ph. ప్రత్యర్థి;
* candle, n. కొవ్వొత్తి; మైనపు వత్తి;
** fat candle, ph. కొవ్వొత్తి;
** wax candle, ph. మైనపు వత్తి;
** candle power, ph. ఒక వస్తువు ఎంత వెలుగుని విరజిమ్ముతోందో చెప్పడానికి ఒక ప్రమాణాత్మకమైన కొవ్వొత్తి వెలుగుతో పోల్చి చెబుతారు. ఆ ప్రమాణాత్మకమైన కొవ్వొత్తి వెలుగు = 0.981 కేండెల్లాలు;
* candor, n. నిష్కాపట్యం; నిజం; యదార్థం;
* candy, n. కలకండ; ఖండీ; మిఠాయి;
** rock candy, ph. కలకండ; పటికబెల్లము; కండచక్కెర; కండ; కలకండ; ఖండశర్కర; పులకండము; మత్స్యందిక;
* cane, n. (1) బెత్తు; బెత్తం; (2) చేతి కర్ర;
** rattan cane, ph. బెత్తం;
** cane chair, ph. బెత్తు కుర్చీ;
* canine, adj. కుక్కజాతి;
* canines, n. కోరపళ్లు; రదనికలు;
* Canis Major, n. శ్వానం; పెద్ద కుక్క; బృహత్ లుబ్ధకం; ఉత్తరాకాశంలోని ఒక నక్షత్ర రాశి; మృగశిరకి ఆగ్నేయంగా ఉన్న ఈ రాశిలోనే సిరియస్ నక్షత్రం ఉంది;
* Canis Minor, n. పూర్వ శ్వానం; చిన్న కుక్క; లఘు లుబ్ధకం; ఉత్తరాకాశంలోని ఒక నక్షత్రరాశి; మృగశిరకి తూర్పుదిశగాను; మిధునరాశికి దగ్గరగాను ఉన్న ఈ రాశిలోనే ప్రోకియాన్ నక్షత్రం ఉంది;
* canister, n. డిబ్బీ; చిన్న డబ్బా;
* canker, n. (1) పుండు; కురుపు; నోటిలో పుండు; (2) జంతువులలో కాని, చెట్లలో కాని గజ్జి కురుపుని పోలిన వాపు;
** citrus canker, ph. నిమ్మ గజ్జి;
* canna, n. మెట్టతామర;
* canned, adj. డబ్బాలో నిల్వ చేసిన; డబ్బా; డబ్బీ;
** canned food, ph. డబ్బా ఆహారం; డబ్బా ఆహార పదార్థం;
** canned juice, ph. డబ్బా రసం;
** canned milk, ph. డబ్బా పాలు;
** canned vegetables, ph. డబ్బా కూరగాయలు; డబ్బా సబ్జీ;
* cannibal, n. నరమాంస బక్షకుడు; పొలదిండి; పొలసుదిండి;
* cannibalism, n. నరమాంస భక్షణ; పంచజనచర్వణం; పొలదిండిత్వం;
* cannon, n. ఫిరంగి; శతఘ్ని; [see also] canon;
* cannot, aux. v. చెయ్యలేను; (అధికార రీత్యా చెయ్యలేకపోవడం); చేయ వల్ల కాదు; (జరిగే పని కాదు); చేతకాదు (చేసే సమర్ధత లేదు);
* canoe, n. దోనె; మువ్వ దోనె; సంగడి;
* canola, n. కనోలా; రేపుమొక్క; [bot.] Brassica napus; B. campestris; a hybrid variety of rape plant, related to mustard, bred to produce oil low in saturated fatty acids;
** canola oil, ph. రేపు మొక్క విత్తనాలనుండి పిండిన నూనెకి కెనడాలో వాడే వ్యాపారనామం; can అంటే Canada, o అంటే oil, la అంటే low acid అని అర్థం;
* canon, n. సూత్రం; సూత్రవాక్యం;
* canonical, adj. శాస్త్రీయ; శౌత్ర; ధర్మశాస్త్ర ప్రకారం; ధార్మిక;
* Canopus, n. అగస్త్య నక్షత్రం; ఆకాశంలో ప్రకాశవంతమైన నక్షత్రాలలో సిరియస్ ప్రథమ స్థానంలో ఉంటే దక్షిణాకాశంలోని దైవనావ రాసిలో ఉన్న అగస్త్య నక్షత్రం రెండవ స్థానంలో ఉంది;
* canopy, n. చందువా; చాందినీ; పందిరి; మేల్కట్టు; ఉల్లడ; కురాళము; పందిరి; వితానం:
** mobile canopy, ph. ఉల్లడ; మేల్కట్టు; శుభకార్యాలకు, సంబరాలకు, పూజ కోసం సామగ్రిని తీసుకువెళ్ళి నప్పుడు ఆ సామగ్రి పై ఎటువంటి దుమ్ము ధూళీపడకుండా, ముఖ్యంగా పక్షులు, కీటకాలు వాలకుండా, వాటి వ్యర్థాలు పడకుండా వుండటానికి ఒక వెడల్పాటి వస్త్రాన్ని నలుగరూ నాలుగంచులు పట్టుకొని ఆయా సామగ్రి పై రక్షణగా ఏర్పాటు చేస్తారు. అందులో వుండే వ్యక్తులకు, సామగ్రీకి వస్త్రం తగలకుండా మధ్యలో ఒక కర్రను ఎత్తిపట్టి గొడుగులా చేస్తారు. దీనినే ఉల్లెడ అంటారు;
** tree canopy, ph. వృక్షప్రస్తారం; శాఖాఛాదితం; కురాళము కట్టినది; కొమ్మలచే కప్పబడ్డది;
** canopy bed, ph. పందిరి మంచం;
* canteen, n. ఫలహారశాల;
* canthus, n. కనుకొలికి; కంటి ఎగువ రెప్పలు, దిగువ రెప్పలు కలిసే చోటు;
* canto, n. కాండం; సర్గం; అధ్యాయం; స్కంధం; ఆశ్వాసం;
* cantonment, n. సైనిక శిబిరం; ప్రత్యేకించి భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పాలనలో వారి సైనిక స్థావరం; a military garrison or camp; a permanent military station in British India;
* canvas, n. కిత్తనార గుడ్డ; కట్లంక; కేన్వాసు గుడ్డ;
* canvass, v. t. ప్రచారం చేయు;
* canyon, n. పెను లోయ; ప్రవహించే నీటితో దొలచబడి నిట్టనిలువుగా అటూ, ఇటూ కొండలు ఉన్న లోయ;
* cap, n. టోపీ; మకుటం;
* capability, n. స్తోమత; సమర్ధత; సామర్ధ్యం; యోగ్యత; శక్తి;
* capacitor, n. [elec.] [[కెపాసిటర్|కెపేసిటర్]] ధారణి; ఆభూతికం; A capacitor is a device that stores electrical energy in an electric field. It is a passive electronic component with two terminals. The effect of a capacitor is known as capacitance;
[[File:Capacitors_%287189597135%29.jpg|thumb|right|345px-Capacitors_%287189597135%29.jpg]]
* capacity, n. ఉరవ; స్తోమత; సత్తా; పరిమాణం; ధారణశక్తి; గ్రహణశక్తి; తాహతు; శక్తి; సామర్థ్యం; ఆభూతి;
** heat capacity, ph. ఉష్ణ ధారణశక్తి; ఉష్ణ గ్రహణశక్తి;
* cape, n. (1) అగ్రం; త్రిభుజాకారపు భూభాగపు చివరి భాగం; (3) భుజాలమీదుగా వీపు వైపు కిందకి దిగజారే ఒక వ విశేషం;
* capers, n. pl. (1) చిలిపి చేష్టలు; (2) చెంగనాలు
* capillary, n. కేశనాళిక; రక్తనాళములలో అతి సూక్ష్మమైన నాళిక;
* capital, adj. (1) పెట్టుబడి; (2) ముఖ్య; (3) ఉత్పాదక;
** capital appreciation, ph. మూలధనపు వృద్ధి; వృద్ధి చెందిన పెట్టుబడి;
** capital gains, ph. మూలధనపు వృద్ధి;
** capital goods, ph. ఉత్పాదక వస్తువులు; ఉత్పాదక సరంజామా;
** capital market, ph. పెట్టుబడి బజారు;
** capital offense, ph. ఘోరాపరాధం;
** capital outlay, ph. పెట్టుబడిగా వినియోగించిన మూలధనం;
** capital punishment, ph. మరణ దండన; (rel.) ఉరిశిక్ష;
** capital investment, ph. మూలధనం; పెట్టుబడి;
** capital offense, ph. ఘోరాపరాధం;
** capital gains, ph. పెట్టుబడిలో లాభం; మూలధనం విలువలో పెరుగుదల; ఒక ఇల్లు ఆరు లక్షలకి కొని, పదిలక్షలకి అమ్మితే వచ్చిన నాలుగు లక్షల లాభం capital gains. ఈ ఇంటిని నెలకి వెయ్యి చొప్పున అద్దెకి ఇచ్చి ఉంటే, నెలనెలా వచ్చే అద్దె పెట్టుబడి మీద వచ్చే ఆదాయం మాత్రమే. ఈ అద్దె పెట్టుబడి మీద లాభం కాదు;
* capital, n. (1) పెట్టుబడి; మూలధనం; మూలం; మదుపు; పరిపణం; (2) ముఖ్యపట్టణం; రాప్రోలు;
** fixed capital, ph. స్థిరమూలం; స్థిర మూలధనం;
** floating capital, ph. చరమూలం; చర మూలధనం;
** issued capital, ph. జారీ చేసిన మూలధనం;
** market capitalization, ph. మూలధనీకరణం;
** paid-up capital, ph. చెల్లించిన మూలధనం;
** reserve capital, ph. నిల్వ మూలధనం;
** venture capital, ph. సాహసపు మూలధనం; తెగింపు మూలధనం;
* capitalism, n. పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ; ధనస్వామ్యం; షాహుకారీ;
* capitalist, n. పెట్టుబడిదారు; ధనస్వామి; షాహుకారు;
* capitation, n. తలసరి రుసుం; విద్యాలయాల్లోనూ, ఆసుపత్రులలోనూ అయే ఖర్చుని తలవారీ పంచి పన్నులా విధించడం;
** capitation fee, ph. ప్రవేశ నిమిత్త రుసుం; తలపన్ను; తల ఒక్కంటికి అని విధించే రుసుం;
* capitulation, n. అంగీకారం; ఓటమి ఒప్పేసుకోవడం; రాజీపడడం;
* capric, adj. మేష; మేకకి సంబంధించిన;
** capric acid, ph. మేషిక్ ఆమ్లం; దశనోయిక్ ఆమ్లం; Decanoic acid; CH<sub>3</sub> (CH<sub>2</sub>)<sub>8</sub>COOH;
* Capricorn, n. మకరరాశి; (lit. మేషరాశి); దక్షిణాకాశంలో ధనుస్సుకీ, కుంభానికీ మధ్య కనిపించే రాశి; ఉరమరగా డిసెంబరు 22న సూర్యుడు ఈ రాశిలో ప్రవేశిస్తాడు; మకరం అంటే మొసలి. కేప్రికారన్ అంటే మేక. ఇక్కడ భాషాంతరీకరణంలో భావం దెబ్బ తింది; (see Aries);
** Tropic of Capricorn, ph. మకరరేఖ; మేకరేఖ;
* caproic acid, n. మేషోయిక్ ఆమ్లం; షష్టనోయిక్ ఆమ్లం; Hexanoic acid; C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>2</sub>;
* caprice, n. చాపల్యం; చాపల్యత; నిలకడ లేనితనం;
[[File:Caprylic-acid-3D-balls.png|thumb|right|Caprylic-acid=మేషిలిక్ ఆమ్లం]]
* caprylic acid, n. మేషిలిక్ ఆమ్లం; అష్టనోయిక్ ఆమ్లం; Octanoic acid; C<sub>8</sub>H<sub>16</sub>O<sub>2</sub>;
* capsicum, n. మిరప; మిరప శాస్త్రీయ నామం;
[[File:Red_capsicum_and_cross_section.jpg|right|thumb|ఎర్ర బెంగుళూరు మిరప]]
** capsicum peppers, ph. బుట్ట మిరప; బెంగుళూరు మిరప;
* capsize, v. i. తలక్రిందులగు; పల్టీకొట్టు; మునుగు;
* capsule, n. గుళిక; కోశం; గొట్టం;
* captain, n. (1) దండనాయకుడు; కపితాను; (2) నౌకనేత;
* caption, n. వ్యాఖ్య; వ్యాఖ్యావాక్యం; శీర్షిక;
* capture, v. t. పట్టుకొను; హస్తగతం చేసుకొను;
* car, n. బండి; పెట్టె; రథం; శతాంగం; అరదం; వయాళి; కారు;
** rail car, ph. రైలు పెట్టె;
* carafe, n. గాజు కూజా; సారాని వడ్డించే గాజు కూజా;
* caramel, n. (1) వన్నె; కల్తీలేని జీళ్లపాకం; ముదర పాకం; (2) దోరగా మాడిన పంచదార;
* carat, n. (1) వన్నె; బంగారం స్వచ్ఛతని తెలిపే కొలమానం; కల్తీలేని బంగారానికి 24 వన్నెలు; పదహారో వన్నె బంగారం అంటే 16 పాళ్లు బంగారం, 8 పాళ్లు మరొక లోహం; సాధారణంగా ఈ రెండవ లోహానికి రాగి కాని, ప్లేటినంకాని, పెల్లేడియం కాని వాడతారు; "22 వన్నె బంగారం" అంటే 22 పాళ్లు బంగారం, 2 పాళ్లు మరొక లోహం; (2) వజ్రాలు, మొదలయిన వాటిని తూచడానికి వాడే కొలత; దరిదాపు 0.2 గ్రాముల బరువు, లేదా 4 వడ్లగింజల ఎత్తు;
* caravan, n. (1) బిడారు; బిడారము; ఒంటెల వరస; (2) ఊరేగింపులో ఒకదాని వెనక ఒకటిగా వెళ్లే వాహనాల సమూహం; (3) పధికులు; తండా;
** serial caravan, ph. కాలంబ్యం;
* caraway seed, n. షాజీరా; సీమసోపు; [[కరం కర్వె|సీమసోపు]] విత్తులు; [bot.] ''Carum carvi'';
* carbide, n. కర్బనిదం;
* carbo, pref. కర్బన;
* carbohydrate, n. కర్బనోదకం; కర్బనోదజం; పిండి పదార్థం; (lit.) చెమర్చిన కర్బనం;
* carbolic acid, n. కార్బాలిక్ ఆమ్లం; ఆంగిక రసాయనంలో తరచుగా తారసపడే ఆమ్లం;
* Carbon, n. కర్బనం; అంగారం; బొగ్గు; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 12, సంక్షిప్త నామం, C); [Lat. carbo = charcoal];
** carbon chain, ph. కర్బనపు గొలుసు;
** carbon chemistry, ph. కర్బన రసాయనం;
** carbon tetrachloride, ph. కర్బన చతుర్ హరితం; చతుర్ హరిత పాడేను; CCl<sub>4</sub>;
* carbonate, n. కర్బనితం;
* carbonization, n. కర్బనీకరణం;
* carbuncle, n. (1) వ్రణం; రాచకురుపు; రాచపుండు; ప్రమేహపిటకం; A group of pus-filled bumps forming a connected area of infection under the skin; (2) సూర్యకాంత మాణిక్యము; (3) అందవికారంగా ఉన్న భవనం;
* carburetor, carburettor (Br.), n. అంతర్^దహన యంత్రాలలో ఇంధనాన్ని, గాలిని సరియైన పాళ్లల్లో కలిపి సిలిండర్లోకి పంపే ఉపకరణం;
* carcass, n. కళేబరం; డొక్కి; తినడం కోసం చంపిన జంతువుల మృత దేహం;
* carcinogen, n. కేన్సరుజని; కేన్సరు వ్యాధిని కలుగజేసే పదార్థం;
* card, n. కార్డు; అట్టముక్క; ముక్క;
** credit card, ph. అరువు కార్డు; క్రెడిట్ కార్డు;
** playing card, ph. పేక ముక్క; చీట్ల పేక;
** post card, ph. కార్డు ముక్క; ఉత్తరం;
* cardamom, n. ఏలకి; ఏలకి కాయ; చిట్టేలకి; కోరంగి;
* cardboard, n. అట్ట;
* cardiac, adj. హృదయ; హృద్; గుండెకి సంబంధించిన;
** cardiac arrest, ph. గుండె ఆగిపోవడం;
** cardiac murmur, ph. గుండెలో గురగుర;
** cardiac edema, ph. గుండె వాపు;
* cardigan, n. కార్డిగన్; ముందుభాగం తెరచివున్న స్వెట్టరు;
* cardinal, adj. ఉత్తమ; ఉత్కృష్ట; ముఖ్య; ప్రధాన;
** cardinal counting, ph. ఉత్తమ గణనం;
** cardinal numbers, ph. ఉత్తమ సంఖ్యలు; వేదాంకములు; ఒకటి, రెండు, మూడు వగైరా అంకెలు;
** cardinal rule, ph. ఉత్తమ నియమం; వేదవాక్కు;
* carding, n. దూదిని ఏకడం;
* cardio, adj. హృదయ; హృద్; గుండెకు సంబంధించిన;
* cardioid, n. హృదయాభం; ఒక రకం వక్ర రేఖ; epicycloid;
* cardiology, n. హృదయ వైద్యశాస్త్రం; గుండెకి సంబంధించిన వైద్య శాస్త్రం;
* cardio-vascular, adj. హృదయ-నాళికా;
** cardio-vascular system, ph. హృదయ-నాళికా వ్యవస్థ;
* care, n. (1) జాగ్రత్త; లక్ష్యం; (2) సంరక్షణ; చింత;
* care, v. i. ఖాతరు చేయు; లక్ష్యపెట్టు;
* career, n. వృత్తి;
* carefree, adj. చీకు చింత లేకుండా;
* careful, adj. జాగ్రత్త; అప్రమత్తత;
** be careful, ph. జాగ్రత్తగా ఉండు; అప్రమత్తతతో ఉండు; ఒళ్లు దగ్గర పెట్టుకో;
* carefully, adv. జాగ్రత్తగా; అప్రమత్తంగా; ఊజ్జితంగా;
* careless, adj. అజాగ్రత్త; ప్రమత్తత;
* carelessly, adv. అజాగ్రత్తగా; అలవోకగా ; నిర్లక్ష్యముగా; అసడ్డగా;
* carelessness, n. నిర్లక్ష్యం; అజాగ్రత్త; ప్రమత్తత; ఏమరుపాటు; పరాకు; హెచ్చరలేమి; ప్రామాదికము;
* caress, v. t. నిమురు; దువ్వు; లాలించు; ముద్దాడు;
* caret, n. హంసపాదుకి గుర్తు; హంసపాదు; అంచపదం;
* caretaker, n. మాలి; సంరక్షకుడు;
** caretaker government, ph. ఆపద్ధర్మ ప్రభుత్వం;
* cargo, n. సరుకులు, ఓడలలోనూ, విమానాలలోనూ, తదితర వాహనాలలోనూ వేసే సరుకులు;
** cargo ship, ph. కప్పలి;
* caricature, n. తూలికాచిత్రం; వ్యంగ్య చిత్రం; వికట వర్ణన;
* caries, n. పుచ్చిపోయిన (దవడ) ఎముక;
** dental caries, ph. పుచ్చిపోయిన పన్ను; పుప్పి పన్ను;
* carminative, n. వాతహరి; a medicine that subdues any gas in the stomach;
* carnage, n. మారణహోమం; విధ్వంసకాండ; ఎంతోమందిని చంపడం, గాయపరచడం;
* carnivore, n. మాంసాహారి; శాష్కలి; క్రవ్యాదం;
* carol, n. ఏలపాట; ఏలపదం;
* carotid artery, n. గళధమని; మన్యధమని; గ్రీవధమని;
* carotene, n, అనేక కాయగూరలలో ఉండే ఒక రసాయనం; C<sub>40</sub>H<sub>56</sub>; విటమిన్ A తయారీకి కావలసిన ముడి పదార్థం;
* carousel, n. (1) గుండ్రటి ఆకారం ఉండి గుండ్రంగా తిరిగేది; రాట్నం; (2) రంగులరాట్నం;
* carp, n. గండుచేప; బెడిసమీను; శఫరం; గడ్డి చేప; బంగారుతీగ; The term carp is a generic common name for numerous species of freshwater fish from the family Cyprinidae, a very large clade of ray-finned fish mostly native to Eurasia;
* carpal, adj. మణికట్టుకి సంబంధించిన; మణిబంధిక;
** carpal tunnel syndrome, ph. ఎక్కువగా టైపు కొట్టడం వంటి పనులు పదే పదే చెయ్యడం వల్ల కీళ్లల్లో నొప్పి మొదలగు లక్షణాలు పొడచూపుతూ వచ్చే సందర్భం;
* carpenter, n. వడ్రంగి; త్వష్ట్ర; సూత్రధారుడు;
* carpenter's planer, ph. చిత్రిక;
* carpentry, n. వడ్రంగం;
* carpet, n. తివాసీ; కంబళీ;
* carpus, n. మనికట్టు;
* carriage, n. కంచరం; బండి; వాహనం; పెట్టె;
* carrier, n. (1) భారవాహుడు; రవాణాదారు; (2) భారవాహిక; రవాణా సాధనం; (3) మోపరి; రోగాన్ని మోసే వ్యక్తి; ఒక రోగంతో బాధ పడకుండా ఆ రోగాన్ని ఇతరులకి అంటించే స్తోమత ఉన్న జీవి; ఉదా. మలేరియా వ్యాధికి దోమ మోపరి; (4) వాహకం; వాహకి;
** carrier wave, ph. [phys.] వాహక తరంగం;
* carrot, n, ఎర్ర ముల్లంగి; పచ్చ ముల్లంగి; గాజర; గాదెర; కేరట్;
* carry, n. బదిలీ; మిగులు; బదులు; కూడకంలో స్థానమందు వేసికొనే అంకె; (ant.) borrow;
* carry, v. t. మోయు; ఎత్తుకొను;
* carrot, n. ఎర్రముల్లంగి; పచ్చముల్లంగి; కేరట్;
* cart, n. బండి; శకటం; బగ్గీ; రెండు చక్రాల బండి; కంచరం;
* cartel, n. ఉత్పత్తిదారుల ఉమ్మడి సంఘం;
* cartilage, n. తరుణాస్థి; ఉపాస్థి; మృదులాస్థి; కోమలాస్థి; కేకసం;
* cartridge, n. తూటా; తూటాలో మందుగుండు సామాను, సీసపు గుండ్లు ఉంటాయి;
* carton, n, డబ్బా; అట్టతో కాని, ప్లాస్టిక్తో కాని చేసిన డబ్బా;
* cartoon, n. కొంటెబొమ్మ; పరిహాసచిత్రం; వ్యంగ్యచిత్రం;
* carve, v. t. దొలుచు; చెక్కు; కోరు;
* cascade, n. నిర్ఝరం; సెలయేరు; సోన;
* case, n. (1) బడి; (2) పెట్టి; గలీబు; తొడుగు; (3) వ్యాజ్యం; అభియోగం; వివైనం;(4) దృష్టాంతం; సందర్భం; ఉదాహరణ; వైనం; (5) విభక్తి; grammatical function of a noun or pronoun in a sentence; (6) రోగి; ఉపతాపి; (7) పాత్ర;
** ablative case, ph. [gram.] పంచమీ విభక్తి; వలన; కంటె; పట్టి;
** accusative case, ph. [gram.] ద్వితీయా విభక్తి; ని; ను; కూర్చి; గురించి; కర్మకారకం; generally indicates the direct object of a verb;
** conjunctive case, ph. [gram.] సహార్థక విభక్తి; తో, తోడ, మొదలగునవి;
** dative case, ph. [gram.] చతుర్థీ విభక్తి; కొరకు; కై; generally used for a noun which receives something, something which moves toward that noun;
** genitive case, ph. [gram.] షష్ఠీ విభక్తి; కి, కు, యొక్క, లో, లోపల; generally indicates that one noun is being modified by another noun;
** in case, ph. ఒకవేళ; అయితే గియితే;
** in any case, ph. ఏది ఏమైనప్పటికి;
** instrumental case, ph. [gram.] కరణార్థక విభక్తి; తృతీయా విభక్తి; చే, చేత, మొదలగునవి; a noun usually used as a tool to complete action;
** locative case, ph. [gram.] సప్తమీ విభక్తి; అందు; ఇందు; న; used to indicate location;
** lower case, ph. చిన్నబడి; ఇంగ్లీషులో రాత అక్షరాలు;
** nominative case, ph. [gram.] ప్రథమా విభక్తి; కర్తృకారకం;
** pillowcase, n. తలగడ గలీబు;
** special case, ph. పరిమితిగల సందర్భం; ప్రత్యేక సందర్భం;
** upper case, ph. పెద్దబడి; ఇంగ్లీషులో అచ్చు అక్షరాలు;
** vocative case, ph. [gram.] సంబోధనా ప్రథమా విభక్తి;
* cash, n. నగదు; రొక్కం; పైకం; సొమ్ము;
** petty cash, ph. దినవెచ్చం; చిన్న చిన్న ఖర్చులకు కేటాయించిన డబ్బు;
** cash box, ph. గల్లాపెట్టి;
** cash cow, ph. నగదు ధేనువు; వ్యాపారంలో ఎల్లప్పుడు లాభాన్ని తెచ్చే వస్తువు;
* cashew, n. జీడిమామిడి; ముంతమామిడి; ఎర్ర జీడి; [bot.] ''Anacardium occidentale;''
* cashews, n. జీడిపప్పు; ముంతమామిడి పప్పు;
** cashew nuts, ph. pl. జీడిపిక్కలు;
** cashew apple, ph. జీడిమామిడి పండు;
* cashier, n. షరాబు; నగదు అధికారి; కేషియరు;
* casino, n. జూదశాల;
* cask, n. పీపా;
* casket, n, (1) కరండం; పేటిక; (2) శవపేటిక; Coffin కంటె పెద్దగా ఉంటుంది;
* Caspian sea, n. తురక కడలి;
* cassava, n. ఒక రకం కర్ర పెండలం; సగ్గుబియ్యం చెయ్యడానికి వాడే దుంప; ఈ దుంప స్వస్థలం దక్షిణ అమెరికా; ఈ దుంపలలో సయనైడ్ అనే విష పదార్థం ఉంటుంది కనుక వీటిని నానబెట్టి, ఉడకబెట్టి, పిండి చేసిన తరువాతనే తినాలి; [bot.] ''Manihot esculenta'';
* cassette, n. కరండం; పెట్టె;
* cassia, n. రేల చెట్టు; [bot.] ''Cassia fistula'' of the Fabaceae family;
* Cassia auriculata, n. [bot.] తంగేడు;
* Cassiopeiae, n. [astro.] కాశ్యపీయులు; కశ్యప ప్రజాపతి సంతానం; అప్సరసలు; శర్మిష్ఠ నక్షత్రం;
* cast, n. (1) నటీనటులు; తారాగణం; నటీనటవర్గం; (2) అచ్చు; ముద్ర;
* cast, v. t. పోత పోయు;
** cast iron, ph. పోత ఇనుము;
* castanet, n. చిడత;
* castigate, v. t. దుయ్యబట్టు;
* caste, n. కులం; వర్గం; తెగ; జాతి;
** higher caste, ph. అగ్రకులం;
** scheduled caste, ph. దళిత వర్గం; ఉపేక్షత వర్గం;
** untouchable caste, ph. అంటరాని కులం; దళిత వర్గం;
* castle, n. కోట; దుర్గం;
* Castor and Pollux, n. మిథునరాశి;
* Castor, Pollux and Procyon, n. పునర్వసు నక్షత్రం;
* castor oil, n. ఆముదం; చిట్టాముదం;
* castoreum, n. సీమ కస్తూరి; కెనడా, రష్యా దేశాలలో తిరిగే బీవర్ జాతి జంతువుల పొట్ట దగ్గర ఉండే తిత్తులనుండి స్రవించే పదార్థం; దీన్ని సెంట్ల తయారీలో వాడతారు;
* castration, n. శస్త్ర చికిత్స ద్వారా వృషణాలని తీసివెయ్యడం లేదా పనిచెయ్యకుండా చెయ్యడం;
* cattle, n. పాల కొరకు, మాంసం కొరకు పెంచబడ్డ గోజాతి జంతువులు;
* cause, n. కారణం; హేతువు; నిమిత్తము; వ్యాజము;
** efficient cause, ph. నిమిత్త కారణం; కారకుడు; కారకి; కర్త; an efficient cause consists of things apart from the thing being changed, which interact to be an agency of the change. For example, the efficient cause of a table is a carpenter acting on wood. In the natural world, the efficient cause of a child is a father;
** material cause, ph. సమవాయ కారణం; This is the aspect of the change or movement that is determined by the material that composes the moving or changing things. For a table, this might be wood; for a statue, it might be bronze or marble;
* cause, v. t. కలుగఁజేయ; చేయించు;
* casual, adj. దైవాధీనమైన; ఆకస్మికమైన; అచింతితమైన; యాదృచ్ఛికమైన; తాత్కాలిక; ప్రాసంగిక;
** casual guest, ph. అనుకోకుండా వచ్చిన అతిథి; అభ్యాగతి;
** casual leave, ph. ఆకస్మికంగా కావలసి వచ్చిన శెలవు;
* casually, adj. ఆనుషంగికంగా; ఆషామాషీగా; యథాజ్లాపంగా;
* casualties, n. pl. హతక్షతాలు; హతక్షతులు;
* casualty, n. (1) నష్టం; (2) యుద్ధంలో కాని, ప్రమాదంలో కాని దెబ్బలు తగిలినవారు, చనిపోయినవారు;
* casuarina, n. సరుగుడు చెట్టు; సర్వీ చెట్టు;
* cat, n. (1) పిల్లి, మార్జాలం; బిడాలం; ఓతువు; (2) పులి; సింహం;
** rusty spotted cat, ph. [[నామాల పిల్లి]]; [biol.] Prionailurus rubiginosus;
* cat's eye, n. వైడూర్యం; నవరత్నాలలో ఒకటి;
* catabolism, n. విచ్ఛిన్న ప్రక్రియ; జీవకోటి శరీరాలలో సజీవ కణజాలాన్ని రద్దు సామగ్రిగా మార్చే ఒక రసాయన ప్రక్రియ; same as destructive metabolism; (ant.) anabolism;
* cataclysm, n. మహాప్రళయం; ఉత్పాతం;
** cognitive cataclysms, ph. అభిజ్ఞాత ఉత్పాతాలు;
* catalog, catalogue (Br.), n. (1) జాబితా; పట్టిక; చలానా; (2) పట్టీ పుస్తకం; సూచీ గ్రంథం;
* catalysis, n. ఉత్ప్రేరణం; రసాయన సంయోగాన్ని త్వరితపరిచే ప్రక్రియ;
* catalyst, n. ఉత్ప్రేరకం; తోపు; రసాయన సంయోగాన్ని త్వరితపరచే పదార్థం;
* cataract, n. (1) జలపాతం; పెద్ద జలపాతం; (2) శుక్లం; కంటిలో పువ్వు; మోతిబిందు; మసక కమ్మిన కంటికటకం;
* catarrh, n. (కేటరా) శైత్యం; చలువ; జలుబు; పడిశం; పీనస; గొంతు, ముక్కులలో పొర వాపు;
* catastrophe, n. వినిపాతం; గొప్ప విపత్తు; ఆశనిపాతం; ఉత్పాతం;
** catastrophe theory, ph. ఉత్పాత వాదం; అకస్మాత్తుగా జరిగే ప్రక్రియల ప్రభావాన్ని గణిత సమీకరణాలతో వర్ణించే పద్ధతి;
* catch, v. t. అంటుకొను; పట్టుకొను; చేయు;
** catch a thief, ph. దొంగని పట్టుకొను;
** catching a cold, ph. జలుబు చేయు; పడిశం పట్టు;
** catching fire, ph. అంటుకొను; రాజుకొను;
** catch-22, n. పీటముడి;
* catchment, n. ఆరగాణి; ఏటిదండి; పరీవాహక ప్రాంతం; నదులు, జలాశయాలలోనికి వర్షపు నీరు వచ్చి చేరే పరిసర ప్రాంతం;
** catchment area, ph. పరీవాహక ప్రాంతం; నదులు, జలాశయాలలోనికి వర్షపు నీరు వచ్చి చేరే పరిసర ప్రాంతపు వైశాల్యం;
* catchword, n. ఊతపదం;
* catechu, n. కాచు;
* categorical, adj. సంవర్గ; నిరపేక్ష, నిశ్చిత, స్పష్ట; రూఢియైన; నిశ్చయమైన; పరిష్కారమైన; నిస్సంశయమైన;
* categorically, adv. స్పష్టంగా; విపులంగా; వివరంగా; తేటతెల్లంగా; ఖండితంగా;
* categorization, n. వర్గీకరణ; కోవీకరణ; ఒక కోవలో పెట్టడం;
* category, n. కోవ; వర్గం; తెగ;
* catenary, n. రజ్జువక్రం; మాలావక్రం; రెండు రాటల మధ్య వేలాడే తాడు ఆకారపు వక్ర రేఖ;
* caterer, n. మోదీ; వండిన భోజన పదార్థాలని సరఫరా చేసే వ్యక్తి లేదా సంస్థ;
* caterpillar, n. ఆకుపురుగు;చత్చ్
** hairy caterpillar, ph. గొంగళిపురుగు;
* catfish, n, వాలుగ; ఒక జాతి చేప;
* cathartic, n. విరేచనకారి; విరేచనాలు అవడానికి వాడే మందు; భేదిమందు;
* catheter, n, సన్నని రబ్బరు గొట్టం; శరీరపు నాళాలలోనికి జొప్పించడానికి వాడే గొట్టం;
* cathode, n. రునోడు; రుణధ్రువం;
* cation, n. ధనాయనం; కేటయాన్;
* catnap, n. కునుకు; కోడికునుకు;
* cattle, n. పశువులు; గొడ్లు; పసరములు;
* caucus, n. సమాలోచన;
* caudal, adj. పుచ్ఛక; తోకకి సంబంధించిన;
* cauldron, n. బాన; కొప్పెర; కాగు; ఆండా; గాబు; మరిగించడానికి వాడే అండా;
** metallic cauldron, ph. కొప్పెర; డేగిసా;
* cauliflower, n. కోసుకూర; కోసుపువ్వు; పోట్లాపువ్వు; ముట్టకోసు; పువ్వుబుట్టకూర; కాలీఫ్లవర్;
* causal, adj. (కాజల్) కారణ; కారకమైన; నైమిత్తిక;
* causal body, ph. కారణ శరీరం; అంగ శరీరం; సూక్ష్మశరీరం;
* causal, n. (కాజల్) నైమిత్తికం; కారణభూతం;
* causative, adj. కారకం; హేతు;
** causative agent, ph. కారకి; హేతు కర్త;
* cause, n. కారణం; నిమిత్తం; హేతువు; హేతు కర్త; కతం; శకునం; ప్రేరణ; కారకం;
** efficient cause, ph. నిమిత్త కారణం;
** material cause, ph. ఉపాదాన కారణం;
** cause and effect, ph. కారణ కార్యములు; ప్రేరణ స్పందనలు; జనక జన్యములు;
** cause and effect relationship, ph. కారణ కార్య సంబంధం; పౌర్వాపర్యం; జనక జన్య సంబంధం;
** with cause, ph. సహేతుకంగా, సకారణంగా;
** without cause, ph. ఊరికే; ఊరక; నిష్కారణంగా; అకారణంగా;
[[File:Singapore-Johor_Causeway.jpg|right|thumb|సింగపూర్ ని మలేసియాతో కలిపే సేతువు]]
* causeway, n. సేతువు; ఇది వంతెన కాదు కాని నీటిని దాటడానికి కట్టిన రహదారి; A causeway is a track, road, or railway on the upper part of an embankment across "a low, or wet place, or a piece of water"; సముద్రం దాటి లంకకి వెళ్ళడానికి రాముడు కట్టినది సేతువు;
* caustic, adj. దాహక; దహించేది; కాల్చునట్టిది; తాకిడి వలన శరీరాన్ని పొక్కించేది; గాఢ; తీక్షణ;
** caustic alkali, ph. దాహక క్షారం;
** caustic potash, ph. దాహక పొటాష్, potassium hydroxide;
** caustic soda, ph. దాహక సోడా; sodium hydroxide;
* cauter, n. వాతలు పెట్టే పుల్ల;
* cauter, v. t. (1) వాతలు పెట్టు; (2) శస్త్ర చికిత్సలో శరీరాన్ని చిన్నగా కాల్చు; చిరిగిన చర్మాన్ని అతకడానికి చిన్నగా చురకలు పెట్టు;
* caution, n. మందలింపు; హెచ్చరిక;
* caution, v. t. మందలించు; హెచ్చరించు; జాగ్రత్త; భద్రత;
* cavalry, n. ఆశ్వికసేన; ఆశ్వికదళం; గుర్రపు దండు; సాహిణి;
* cave, n. గుహ; కుహరం; గహ్వరం; బిలం; కందరం;
** interior of a cause, ph. గుహాంతరం;
* caveat, n. (కేవియాట్) షరతు; వివరణ; హెచ్చరిక; మెలి; మెలిక; ఆక్షేపణ; ఆటంకం;
** caveat lector, ph. చదువరీ, జాగ్రత్త!; చదివిన అంశం లోని నిజానిజాలు నిర్ణయించే బాధ్యత చదువరిదే!
** caveat emptor, ph. కొనుగోలుదారుడా, జాగ్రత్త!; కొన్న వస్తువు యొక్క మంచి చెడులు నిర్ణయించే బాధ్యత కొనుగోలుదారిదే!
* caviar, n, (కేవియార్) ఉప్పులో ఊరవేసిన కొన్ని రకాల చేప గుడ్లు; ఒకొక్క జాతి చేప కడుపులోంచి తీసిన గుడ్లతో చేసిన కేవియార్ లక్ష డాలర్ల వరకు పలకవచ్చు;
* cavity, n. (1) కుహరం; గది; గహ్వరం; కోటరం; వివరం; బిలం; రంధ్రం; (2) డొల్ల; పుచ్చు; పుప్పి పన్ను; నోటిలోని పన్ను పుచ్చడం;
** abdominal cavity, ph. ఉదర కుహరం;
** chest cavity, ph. హృదయ కుహరం;
** thoracic cavity, ph. హృదయ కుహరం;
* cayenne, n. బాగా కారంగా ఉండే ఒక రకం మిరపకాయల పొడి;
** cayenne peppers, ph. బాగా కారంగా ఉండే ఒక రకం మిరపకాయలు
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==Part 2: cb-cl ==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) --->
* cease, v. i. ఆగు;
* cease, v. t. ఆపు; ఉడుగు;
* cease and desist letter, ph. "చేసూన్న పని ఆపు, మళ్లా చెయ్యకు" అని ఆజ్ఞ ఇస్తూ రాసిన ఉత్తరం; పేటెంటు హక్కులని ఉల్లంఘించిన సందర్భాలలో ఇటువంటి ఉత్తరాలు ఎక్కువ వాడతారు;
* cease-fire, n. ధర్మదార; కాల్పుల విరమణ;
* ceaseless, n. నిరంతరం;
* ceaselessly, adv. ఆపకుండా; అదేపనిగా; ఎడతెగకుండా; నిరంతరంగా; హోరాహోరీగా;
* cedar, n. దేవదారు; దేవదారు చెట్టు;
* ceiling, n. సరంబీ; లోకప్పు; (rel.) roof;
* ceiling brush, n. పట్లకర్ర;
* celebrated, adj. ఖ్యాతివడసిన; వినుతికెక్కిన; కీర్తికెక్కిన; ప్రసిద్ధ; పేరున్న; విఖ్యాత; ఘనమైన; జేగీయమాన;
* celebrity, n. m.చాంచవుఁడు; f.చాంచవి; ఖ్యాతివడసిన వ్యక్తి; కీర్తికెక్కిన వ్యక్తి; వినుతికెక్కిన వ్యక్తి; పేరుపొందిన వ్యక్తి;
* celestial, adj. నభో; ఖగోళ; ఖ; అంతరిక్ష;
** celestial body, ph. నభోమూర్తి; మింటిమేను; ఖభం; ఖ అంటే నింగి, భ అంటే మెరిసేది; ఖే భాతి = ఆకాశంలో మెరిసేది; అంటే సూర్య, చంద్ర, గ్రహ, నక్షత్రాదులు, తోకచుక్కలూ;
** celestial equator, ph. ఖగోళమధ్యరేఖ; ఖమధ్యరేఖ; విషువద్ వృత్తం; నాడీవలయం; the great circle on the celestial sphere halfway between the celestial poles;
** celestial horizon, ph. ఖగోళీయ క్షితిజం;
** celestial meridian, ph. మధ్యాహ్నరేఖ;
** celestial poles, ph. ఖగోళీయ ధ్రువములు; భూ అక్షాన్ని అనంతంగా పొడిగిస్తే ఖగోళాన్ని తాకే ఉత్తర, దక్షిణ బిందువులు;
** celestial ship, ph. నభోతరణి; రోదసీనౌక;
** celestial sphere, ph. ఖగోళం; ఆకాశం లోకి చూసినప్పుడు, వీక్షకుడు కేంద్రంగా కనిపించే మహాగోళపు లోపలి ఉపరితలం; ఈ ఉపరితలం మీదనే నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, తాపడం పెట్టినట్లు కనబడతాయి;
* celibacy, n. బ్రహ్మచర్యం; (lit.) the divine act;
** celibate student, ph. బ్రహ్మచారి; (coll.) గోచిపాతరాయుడు;
* cell, n. (1) కణము; జీవకణం; (2) చిన్నగది; అర; అర్ర; కోషికం; కోష్టం; (3) బందీగది; (4) ఘటం;
** apical cell, ph. అగ్ర కణం;
** blood cell, ph. రక్త కణం;
** daughter cell, ph. పిల్ల కణం;
** eukaryotic cell, ph. కణికసంహిత కణం; నిజకేంద్రక కణం;
** fuel cell, ph. ఇంధన కోషికం; ఇంధన కోష్టం;
** mother cell, ph. తల్లి కణం; మాతృ కణం;
** prokaryotic cell, ph. కణికరహిత కణం; పూర్వకేంద్రక కణం; Prokaryotes are cells that do not contain a nucleus; (ety.) pro: before; Karyo: nucleus;
** prothallial cell, ph. ప్రథమాంకుర కణం;
** red blood cell, ph. ఎర్ర కణం;
** sex cell, ph. లైంగిక కణం; లింగ కణం;
** sheath cell, ph. తొడుగు కణం;
** shield cell, ph. డాలు కణం;
** stem cell, ph. అంకుర కణం;
** white blood cell, ph. తెల్ల కణం;
** cell division, ph. కణ విభజన;
** cell membrane, ph. కణత్వచం; కణ పొర; కణ పటలం;
** cell phone, ph. చరవాణి; (note) here the word is translated from mobile phone; A mobile phone is a better descriptor because "cell phone" has been derived from "cellular technology" and a mobile phone need nor rely on cellular technology;
** cell nucleus, ph. కేంద్రకం; కణిక;
** cell sap, ph. [[కణసారం]];
** cell theory, ph. కణ సిద్ధాంతం;
** cell wall, ph. కణ కవచం;
* cellar, n. భూగృహం; నేలమాళిగ; భూమట్టానికి దిగువగా ఉన్న గది; (rel.) basement;
* cellophane, n. కణపత్రం; కణోజుతో చేసిన పల్చటి, పారభాసకమైన, కాగితం వంటి రేకు;
* cellulose, n. కణోజు; పేశిమయం; మొక్కల కణాలలో ఉండే ఒక పీచు పదార్థం కనుక కణోజు అన్నారు;
* cement, n. సిమెంటు; సీమసున్నం; సంధిబంధం;
* cement, v. t. అతుకు; కలుపు; సంధించు;
* cemetery, n. క్రైస్తవ శ్మశానం; క్రైస్తవుల ఖనన భూములు; రుద్రభూమి; (same as graveyard);
* cenotaph, n. ఒక వ్యక్తి స్మారకార్థం నిర్మించబడే ఒట్టి ఖాళీ సమాధి; శత్రువుల చేతులలో మరణించిన సైనికుల శవాలు, విమాన, ఓడ ప్రమాదాలలో మృతుల దేహాలు ఒక్కోసారి కుటుంబ సభ్యులకు లభించవు.అలాంటి సందర్భాలలో ఖననం చేసేందుకు శవం లేకపోవడం చేత ఖాళీ సమాధి నిర్మిస్తారు. అలా ఒక వ్యక్తి స్మారకార్థం నిర్మించబడే ఖాళీ సమాధిని ‘సెనోటాఫ్' లేక 'కెనోటాఫ్' అంటారు;
* Cenozoic era, n. నవ్యజీవ యుగం; నవజీవ యుగం; The Cenozoic is also known as the Age of Mammals because the extinction of many groups allowed mammals to greatly diversify; the current and most recent of the three Phanerozoic geological eras, following the Mesozoic Era and covering the period from 66 million years ago to present day.
* censer, n. ధూపపు పాత్ర; ధూపం వెయ్యడానికి వాడే పాత్ర; చిన్న ఆనపకాయ ఆకారంలో ఉండి వేలాడదీయడానికి వీలుగా ఒక గొలుసు ఉన్న పాత్ర:
* censor, v. t. కత్తిరించు; సెన్సారు; నిషిద్ధ దృశ్యాలని, రాతలని కత్తిరించే పద్ధతి; see also censure;
* censoriousness, n, రంధ్రాన్వేషణ; పనికట్టుకుని తప్పులు పట్టడం;
* censure, n. నింద; మందలింపు; అభిశంసనం; ఆక్షేపణ; ఆరడి;
* censure, v. t. దూషించు; నిందించు; మందలించు; అభిశంసించు;
* census, n. జనాభా లెక్క; జనపరిగణన; జనగణనం; జనసంఖ్య;
* cent, n. (1) డాలరు వగైరా నాణేలలో నూరవ భాగం; పైస; (2) ఎకరంలో నూరవ భాగం;
* centaur, n. (1) నరతురంగం; గ్రీకు పురాణాలలో అగుపడే మనిషి తల, గుర్రపు శరీరం ఉన్న ఒక శాల్తీ; (2) కింపురుషులు; హిందూ పురాణాలలో కనపడే మనిషి తల, గుర్రపు శరీరం ఉన్న ఒక శాల్తీ; see also satyr;
* centenarian, n. నూరేళ్ళు బతికిన వ్యక్తి;
* centenary, n. శతవార్షికోత్సవం;
** birth centenary, ph. శతవార్షిక జయంతి;
** death centenary, ph. శతవార్షిక వర్ధంతి;
* center, centre (Br.), n. కేంద్రం; నాభి;
** center of gravity, ph. గరిమనాభి; గురుత్వ కేంద్రం; Centre of gravity is the point at which the distribution of weight is equal in all directions, and does depend on gravitational field;
** center of mass, ph. గరిమనాభి; ద్రవ్యనాభి; Centre of mass is the point at which the distribution of mass is equal in all directions, and does not depend on gravitational field; On Earth, both the center of gravity and the center of mass are almost at the same point;
** center of inertia, ph. జడనాభి;
* centigrade, adj. శతపద; వంద భాగాలుగా చేసిన;
** centigrade thermometer, ph. శతపద ఉష్ణమాపకం; సెంటీగ్రేడ్ ఉష్ణమాపకం; వేడిని కొలవడానికి సున్న నుండి వంద డిగ్రీల వరకు ఉన్న మేరని వంద భాగాలుగా విభజించబడ్డ పరికరం;
* centimeter, centimetre (Br.), n. సెంటీమీటరు; మీటరులో నూరవ వంతు;
* centipede, n. జెర్రి; శతపాది; ఎన్నో కాళ్లుగల ఒక క్రిమి; (lit.) నూరు పాదములు కలది; నిజానికి శతపాదికి 32-40 కాళ్లే ఉంటాయి;
* central, adj. కేంద్రీయ; కేంద్ర; మధ్య;
** central government, ph. కేంద్ర ప్రభుత్వం;
** central nervous system, ph. కేంద్ర నాడీమండలం;
* centralization, n. కేంద్రీకరణం; కేంద్రీకృతం;
* centrifugal, adj. అపకేంద్ర; వికేంద్రీకరణ; కేంద్రం నుండి బయటకు పోయే; మధ్యత్యాగి; మధ్యస్థలాపకర్షిత;
* centrifuge, n. వికేంద్రీకరణి; వికేంద్రీకరణ యంత్రం;
* centripetal, adj. కేంద్రాభిముఖ; వృత్తంలో పరిధి నుండి కేంద్రం వైపు సూచించే దిశ; మధ్యాకర్షిత; మధ్యాభిగామి;
* century, n. శతాబ్దం; శతాబ్ది; నూరేళ్లు;
* cephalic, adj. కాపాలిక; కపాలానికి సంబంధించిన;
* Cepheid Variables, n. (సిఫియడ్) cepheid variable stars; Named after delta-Cephei, Cepheid Variables are the most important type of variable stars because it has been discovered that their periods of variability are related to their absolute luminosity. This makes them invaluable in measuring astronomical distances;
* ceramic, adj. పక్వమృత్త; కాలి గట్టి పడిన;
* ceramic, n. పింగాణీ; మృణ్మయం; మృత్తిక; మర్తబాన్;
* cereals, n. తృణధాన్యాలు;
* cerebellum, n. చిన్నమెదడు; అనుమస్తిష్కం;
* cerebral, adj. మస్తిష్క; మూర్ధన్య; మెదడుకి కాని బురక్రి కాని సంబంధించిన;
** cerebral angiogram, ph. మస్తిష్కధమనీ చిత్రం;
** cerebral hemispheres, ph. మస్తిష్క గోళార్ధాలు; మెదడులో కనిపించే రెండు అర్ధ భాగాలు;
* cerebrals, n. [ling.] మూర్ధన్యములు; గొంతుక వెనక భాగం నుండి ఉచ్చరింపబడే హల్లులు;
* cerebrospinal, adj. మస్తిష్కమేరు; మస్తిష్కసుషుమ్న;
** cerebrospinal fluid, ph. మస్తిష్కమేరు ఐర; మస్తిష్కమేరు జలం;
* cerebrum; n. పెద్దమెదడు; బృహన్మస్తిష్కం;
* ceremony, n. (1) క్రతువు; (2) ప్రత్యేకమైన పండుగ; (3) ఆబ్దికం;
** funeral ceremony, ph. దినవారాలు;
* certain, n. తధ్యం; తప్పనిది; ఖాయం;
* certainty, n. తధ్యం; ఖాయం;
* certainly, interj. అవశ్యం; తప్పకుండా;
* certificate, n, నిర్ణయపత్రం; యోగ్యతాపత్రం; ధ్రువపత్రం; ప్రమాణపత్రం; మహాజరునామా; ఒరపురేకు;
** birth certificate, ph. జన్మ పత్రం, జన్మ నిర్ణయ పత్రం
** death certificate, ph. మరణ పత్రం, మరణ నిర్ణయ పత్రం;
* cervical, adj. గ్రీవ;
* Cesium, n. ఆకాశనీలం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 55, సంక్షిప్త నామం, Cs); [Lat. caesius = sky blue];
* cess, n. పన్ను; same as tax, still used in British colonial countries;
* cesspool, n. గంధకుండం; పీతిరి గుంట; మురికి కుండీ; కూపం;
* cetacean, n. తిమింగలం;
* chaff, n. (1) పొట్టు; పొల్లు; పప్పుల మీద ఉండే తొక్క; (2) ఊక; వరి మొదలైన ధాన్యాల మీద ఉండే తొక్క;
* chagrin, n. మనస్థాపం; విసుగు; వేసట;
* chain, adj. గొలుసు; శృంఖల;
** chain isomerism, ph. శృంఖల సాదృశం;
** chain reaction, ph. శృంఖల చర్య; గొలుసుకట్టు చర్య;
** chain rule, ph. శృంఖల సూత్రం; పరంపర ప్రమాణం; గొలుసుకట్టు సూత్రం;
* chain, n. (1) గొలుసు; చయనిక; శృంఖలం; (2) నాను; హారము; పేరు; సరం; (3) దామము; దండ; మాలిక; (4) వరుస; పరంపర;
** side chain, ph. పక్కగొలుసు;
* chair, n. కుర్చీ; కుర్చీపీట; పీఠం;
** easy chair, ph. పడక కుర్చీ; ఆసందీ;
** lounging chair, ph. పడక కుర్చీ; ఆసందీ;
* chairman, n. సభాపతి; అధ్యక్షుడు; పీఠాధిపతి;
* chalcedony, n. పుష్యరాగం; కురువిందం; కురింజి;
* chalice, n, పంచపాత్ర; కలశం; చర్చిలో మధుపానం కొరకు వాడే పాత్ర;
* chalk, n. సుద్ద; పాలమన్ను; ధవళ మృత్తిక; calcium carbonate;
** piece of chalk, ph. సుద్ద ముక్క;
** red chalk, ph. శిలాజిత్తు; గైరికం; అరదళం;
* challenge, n. సవాలు;
[[File:Marotti.jpg|thumb|right|గరుడ ఫలం]]
* chalmogra, n, గరుడఫలం; ఈ ఫలం రసంతో లేపనం చేస్తే బొల్లి మచ్చలు పోతాయంటారు; [bot.] ''Hydnocarpus wightiana'';
* chalmogroil, n, గరుడతైలం; గరుడఫల తైలం;
* chamber, n. (1) వేశ్మము; గది; కోష్ఠం; కోష్ఠిక; పేటిక; (2) మండలం;
** cloud chamber, ph. జీమూత కోష్ఠిక;
** cumbustion chamber, ph. దహన కోష్ఠిక;
** small chamber, ph. కోష్ఠిక; పేటిక;
** chamber of commerce, ph. వాణిజ్య మండలం;
* chameleon, n. (కమీలియాన్) ఊసరవెల్లి; మూడు వన్నెల తొండ; any of a group of primarily arboreal (tree-dwelling) Old World lizards best known for their ability to change body color; [bio.] ''Chamaeleo zeylanicus'' of the Chamaeleonidae family;
* chamois, n. (షామీ) కొండజింక; మేకని పోలిన ఒక రకం కొండ లేడి; [bio.] ''Rupicapra rupicapra'';
** chamois leather, ph. కొండజింక తోలు; జింక తోలు; జింక చర్మం;
* chamomile, n. (కేమోమిల్) సీమ చేమంతి; బంగరాజు పువ్వు; కేమోమిల్లా; [bot.] ''Marticaria Chamomilla;'' One of several species in the daisy family (Asteraceae) with the common name chamomile. Also known as German chamomile or wild chamomile, it is one of two species commonly used for making chamomile tea;
* champion, n. జెట్టి; వస్తాదు;
** world champion, ph. జగజ్జెట్టి;
* chance, n. అవకాశం; తరుణం; అదను; తరి; సమయం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: chance, opportunity''
* ---Use these words to talk about something you are able to do because of luck. Chance also means possibility.
|}
*
* chandelier, n. దీపవిన్యాసం; కందీలు; (ety.) candle lights;
* change, n. (1) మార్పు; ఫిరాయింపు; (2) పరిణామం; వికారం; (3) చిల్లర డబ్బు;
** gradual change, ph. క్రమ పరిణామం;
** phonetic change, ph. ధ్వని పరిణామం;
** semantic change, ph. అర్థ విపరిణామం;
* change, v. i. మారు; ఫిరాయింపు;
* change, v. t. మార్చు; ఫిరాయించు;
* channel, n . (1) మార్గం; దారి; పరీవాహం; (2) సహజమైన జలమార్గం; జలసంధి; see also canal; (3) ఛానల్;
* chapel, n. చర్చి భవనంలో ఒక మూల ఉండే గది; చర్చిలో చిన్న ప్రార్ధన మందిరం;
* chaos, n. (కేయాస్) కల్లోలం; అస్తవ్యస్తత; అవ్యక్త స్థితి; అయోమయం; గందరగోళం; గజిబిజి; అరాజకత్వం;
* chapbook, n. గుజిలీ ప్రతి; a small booklet on a specific topic, typically saddle stitched;
* chaperon, n. f. పెద్దదిక్కు; రక్షకురాలు;
* chaplain, n. గురువు; ఆచారి; పురోహితుడు;
* chappals, n. pl. [Ind. Engl.] చెప్పులు; (rel.) sandals; flip-flops; slip-on shoes;
* chapped, adj. పగుళ్లు వేసిన; బీటలు వేసిన;
* chapter, n. అధ్యాయం; ప్రకరణం; ఆశ్వాసం; సర్గం; కాండం; పర్వం; స్కంధం; పరిచ్ఛేదం; వల్లి;
* character, n. (1) శీలం; నడవడి; నడవడిక; (2) స్వభావం; లక్షణం; తత్వం; గుణం; శీలత; (3) మూర్తి; శాల్తీ; ఆసామీ; పాత్ర; శీలత; (4) వర్ణం; అక్షరాంకం;
** alphabetical character, ph. అక్షరమూర్తి;
** alphanumeric character, ph. అక్షరాంకికమూర్తి;
** person of good character, ph. గుణవంతుడు; గుణవంతురాలు;
** character actor, ph. గుణచిత్ర నటుడు; గుణచిత్ర నటి; ప్రధాన పాత్రలు కాకుండా ఇతర ముఖ్య పాత్రలు పోషించగలిగే నటుడు;
** character set, ph. వర్ణ సంచయం;
* characteristic, adj. లాక్షణిక; స్వాభావిక; విశిష్ట;
* characteristic, n. స్వభావం; ముఖ్య లక్షణం; తత్వం; గుణం; విశిష్టత; కారకత్వం;
* characteristic equation, n. లాక్షణిక సమీకరణం;
* characteristics, n. pl. లక్షణాలు; గుణగణాలు;
* characterize, v. t. ఉపలక్షకరించు; వర్ణించు; చిత్రించు;
* charcoal, n. బొగ్గు; అంగారం;
** animal charcoal, ph. శల్యాంగారం; జంతుబొగ్గు;
** wood charcoal, ph. కర్రబొగ్గు; ద్రుమాంగారం; దార్వాంగారం;
** charcoal grill, ph. కుంపటి; అంగారిణి; అంగారధానిక; బొగ్గుల కుంపటి;
* charge, n. (1) ఘాతం; ఆవేశం; భాండం; విద్యుత్వంతం; తటిత్వంతం; తటి; ఛార్జి; (2) అప్పగింత; హవాలా; (3) ఫిర్యాదు; (4) దాడి;
** electrical charge, ph. విద్యుదావేశం; విద్యుత్వంతం; తటి;
** false charge, ph. అభాండం;
* charge, v. t. ఆరోపించు; నిందమోపు; మీదకి దూకు; మీద పడు; (2) ఖాతాలో వేయు; (3) అప్పగించు; భారం వేయు;
** charge sheet, ph. (1) ఆరోపణ పత్రం; నేరారోపణ పత్రం; (2) అప్పగింత పత్రం;
* charged, adj. ఆవేశిత; విద్యుదావేశిత;
** charged particle, ph. ఆవేశిత కణం;
* charisma, n. సమ్మోహన శక్తి; జనాకర్షక శక్తి;
* charitable, adj. దాతృత్వ; ధర్మ;
** charitable organization, ph. దాతృత్వ సంస్థ;
** charitable trust, ph. దాతృత్వ నిధి; ధర్మనిధి; ధర్మసంస్థ;
* charitableness, n. దాతృత్వశీలత; త్యాగశీలత;
* charity, n. ఉదాత్తత; దాతృత్వం; ఈగి; తిరిపెం;
* charlatan, n. అల్పజ్ఞుడు; పండితమ్మన్యుడు; కుహనా మేధావి; దుర్విదగ్ధుడు; లోతైన జ్ణానము లేని వ్యక్తి;
* charm, n. రక్తి; మనోజ్ఞత; కమ్రం;
* charming, adj. రమణీయ; మనోహర; కమ్రమైన;
* chart, n, పటం; బొమ్మ; చక్రం;
** natal chart, ph. జన్మ చక్రం; జాతక చక్రం;
* chartered, adj. శాసనపూర్వకముగా పొందిన;
* chattel, n. 1. గృహోపకరణం; సామాను; 2. చరాస్తి.
* chase, v. t. తరుము; వెంటాడు;
* chasm, n. (కేజం) అగాధం; పెద్ద బీట; లోతైన గొయ్యి;
* chassis, n. (ఛాసీ) చట్రం; బండి చట్రం; కారు చట్రం;
* chaste, adj. (ఛేస్ట్) శీలవతి అయిన; నిర్దోషి అయిన;
* chastise, v. t. (ఛేస్టయిజ్) దండించు; తిట్టు; కొట్టు;
* chastity belt, n. ఇనప కచ్చడం;
* chat, v. t. ముచ్చటించు; కబుర్లు చెప్పు;
* chatterbox, n. డబ్బా; వసపిట్ట; వాగుడునోరు; వదరుబోతు;
* chauffeur, n. (షోఫర్) కారు నడిపే వ్యక్తి; డ్రైవరు;
* chauvinism, n. డంబాచారం; దురతిశయం;
** cultural chauvinism, ph. సాంస్కృతిక దురతిశయం;
** male chauvinism, ph. పురుష డంబాచారం; పురుషాధిక్యత;
* chayote squash, n. బెంగుళూరు వంకాయ;
[[File:Chayote_BNC.jpg|right|thumb|బెంగుళూరు వంకాయ]]
* cheap, n. (1) చవుక; అగ్గువ; (2) చవుకబారు; (3) లేకి;
** dirt cheap, ph. కారు చవుక;
* cheat, v. t. మోసగించు; వంచించు; మస్కా కొట్టు;
* cheater, n. m. మోసగాడు; వంచకుడు; తక్కిడి; బకవేషి; అటమటీడు; f. మోసకత్తె; వంచకురాలు;
* check, n. (1) చెక్కు; బరాతం; బ్యాంకు హుండీ; (Br.) cheque; (2) తనిఖీ; పరీక్ష;
* checkers, n. చదరంగం బల్ల వంటి బల్ల మీద ఆడే ఒక ఆట;
* check up, n. తనిఖీ; పరీక్ష;
* cheek, n. చెంప; చెక్కిలి; బుగ్గ; లెంప; కపోలపాలిక; కపోలం;
* cheekiness, n. చిలిపితనం;
* cheese, n. కిలాటం; దధికం; మరిని; పనీర్; జున్ను; The solidified proteins in milk are little lumps called curds, and the water is called whey.
** cream cheese, ph. Take cheese, mush it up well with some milk, and maybe a little oil, then put it in a tub;
** cottage cheese, ph. Cottage cheese is curdled milk plus some salt to give it flavor, and depending on the maker, some benign bacteria, so it becomes a bit more ‘sour’ like yogurt. It’s mild, salty and soft.
* cheetah, n. చీతా; [bio.] ''Acinonyx jubatus''; ఇది ఎక్కువగా ఆఫ్రికాలో నివసించే జంతువు; లేత పసుపుపచ్చ చర్మం మీద నల్లటి మచ్చలు ఉంటాయి; చిన్న గుండ్రటి తలకాయ, రెండు కళ్ళ నుండి కన్నీటి ధారల నల్లటి గీతలు ఉంటాయి; ఇది భారతదేశంలో కనిపించే leopard (చిరుతపులి) జాతిది కాదు; చీటా అన్నది ఉత్తరాది భాషల్లో చీతా, సంస్కృతం చిత్రా నుంచి వచ్చింది. దాన్ని మనం చీటా అనడం కంటే చీతా అనటం మంచిది;
[[File:Cheetah_%28Acinonyx_jubatus%29_female_2.jpg|right|thumb|చీటా (Cheetah_female).jpg]]
* chef, n. వంటరి; వంటమనిషి; సూనరి; m. వంటవాఁడు; సూదుఁడు; పాకశాసనుఁడు; f. వంటలక్క; వంటగత్తె; సూదురాలు;
* chemical, n. రసాయనం; రసాయన పదార్థం;
* chemical, adj. రసాయన; రసాయనిక;
** chemical affinity, ph. రసాయన అనురాగం;
** chemical analysis, ph. రసాయన విశ్లేషణ;
** chemical change, ph. రసాయన మార్పు;
** chemical combination, ph. రసాయన సంయోగం;
** chemical compound, ph. రసాయన మిశ్రమం;
** chemical decomposition, ph. రసాయన వియోగం;
** chemical element, ph. రసాయన మూలకం; రసాయన ధాతువు;
** chemical equation, ph. రసాయన సమీకరం;
** chemical process, ph. రసాయన ప్రక్రియ;
** chemical science, ph. రసాయన శాస్త్రం;
** chemical substance, ph. రసాయన పదార్థం;
** chemical synthesis, ph. రసాయన సంశ్లేషణ;
** chemical warfare, ph. రసాయన యుద్ధం;
* chemicals, n. రసాయనాలు; రసాయన పదార్థాలు; రసాయన ద్రవ్యాలు;
* chemist, n. రసాయనుడు; రసాయన శావేత్త;
* chemistry, n. రసాయనం; రసాయన శాస్త్రం;
** biochemistry, n. జీవ రసాయనం;
** food chemistry, ph. ఆహార రసాయనం;
** industrial chemistry, ph. పారిశ్రామిక రసాయనం;
** inorganic chemistry, ph. వికర్బన రసాయనం; అనాంగిక రసాయనం; మూలక రసాయనం;
** organic chemistry, ph. కర్బన రసాయనం; సేంద్రియ రసాయనం; ఆంగిక రసాయనం; భూత రసాయనం;
** photochemistry, n. తేజో రసాయనం;
** physical chemistry, ph. భౌతిక రసాయనం;
** synthetic chemistry, ph. పౌరుష రసాయనం; సంధాన రసాయనం;
* chemotherapy, n. రసాయన చికిత్స; ఔషధ చికిత్స; కేన్సరుకి వాడే వైద్యం;
* cherimoya, n. సీతాఫలం; custard apple;
* cherry tomatoes, n. చిట్టి టొమేటోలు; పింపినెల్లా (సోంఫు) ఆకులని పోలిన ఆకులు కలది; [bot.] Lycopersicon pimpinellifollium;
* chess, n. చతురంగం; చదరంగం;
* chest, n. (1) రొమ్ము; ఛాతీ; అక్కు; బోర; ఎద; వక్షస్థలం; హృదయఫలకం; భుజాంతరం; (2) పెట్టె; బీరువా; మందసం;
** medicine chest, ph. మందుల బీరువా;
** chest of drawers, ph. సొరుగుల బల్ల;
* chew, v. t. నములు; చర్వణం చేయు;
* chew the cud, v. t. నెమరువేయు;
* chewed, adj. నమిలిన; చర్విత;
* chewing, n. నమలడం; చర్వణం;
* chiaroscuro, adj. వెలుగు-నీడల శైలి;
** chiaroscuro effect, ph. ఛాయాచిత్రాలు తీసేటప్పుడు వెలుగు-నీడలని కళాత్మకంగా ఉపయోగించుకోవడం;
* chickadee, n. చుంచుపిచ్చుక; also called as Titmice and Tit bird
* chickpeas, n. pl. శనగలు; see also garbanzos;
* chickweed, n. దొగ్గలి కూర;
* chicken, n. కోడిపిల్ల;
* chicken pox, n. ఆటలమ్మ; తడపర; చిన్నమ్మవారు; పొంగు; వేపపువ్వు; ఒక వైరస్ వల్ల వచ్చే జబ్బు; varicella;
* chide, v. t. మందలించు;
* chief, adj. ముఖ్య; ప్రధాన;
* chief justice, ph. ముఖ్య న్యాయాధిపతి; ప్రధాన న్యాయమూర్తి;
* chief minister, ph. ముఖ్యమంత్రి;
* chief, n. అధిపతి;
* chicory, n. చికోరీ; కొందరు చికోరీ వేరుని పొడి చేసి కాఫీలో కలుపుతారు; [bot.] ''Cichorium intybus;'' Common chicory is a woody, perennial herbaceous plant of the family Asteraceae, usually with bright blue flowers. Native to the Old World;
* chilblains, n. ఒరుపులు; చలికి చేతి వేళ్లల్లోను, కాలి వేళ్లల్లోను రక్త నాళాలు సంకోచించటం వల్ల రక్త ప్రవాహం తగ్గి, ఆయా భాగాలు ఎర్రగా కంది, నొప్పితో బాధ పెట్టే వ్యాధి;
* child, n. బిడ్డ; పాప; శిశువు; కందు; కూన; బుడుత; బాల; పట్టి; బొట్టె; m. పిల్లడు; బిడ్డడు; డింభకుడు; బాలుడు; గుంటడు; f. పిల్ల; బాలిక; గుంట; శాబకం; మాటలు మాట్లాడడం వచ్చిన తరువాత దశ;
* child, adj. బాల; శిశు;
* childcare, ph. శిశు సంరక్షణ;
* child welfare, ph. శిశు సంక్షేమం; శిశు సంరక్షణ;
* childhood, n. బాల్యం; బాల్యావస్థ; చిన్నతనం; పసితనం; చిన్నప్పుడు; శైశవం; కైశోరం; చిరుత ప్రాయం;
* childish, adj. కైశోరక; కురత్రనపు; కుర్ర తరహా;
* childishness, n. చంటితనం; పసితనం; కుర్రతనం;
* childless, n. నిస్సంతు;
** childless woman, ph. గొడ్రాలు;
* children, n. పిల్లలు;
** one's children, ph. బిడ్డలు; పిల్లలు;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: children
* ---Baby and infant mean very small child, but infant is more formal. A child who is under 3 and who can walk is a toddler. Children aged 13 to 19 are teenagers. Use kids in informal situations for all these categories.'''
|}
*
* Chile saltpeter, n. సురేకారం; యవక్షారం; ఒక రకమైన, తినడానికి వీలు కాని, ఉప్పు; potassium nitrate; sodium nitrate;
* chillies, n. మిరపకాయలు;
** Bird eye chillies, ph. కొండ మిరప;
* chill, n. (1) చల్లదనం; చలి; (2) ఒణుకు; (3) భయం;
* chill, v. t. చల్లార్చు; చల్లబరచు;
* chilly, n. చలి; చలిగానుండు; చలివేయు;
* chimera, n. (కిమేరా) (1) వింతజంతువు; సింహం తల, మనిషి శరీరం లేక మనిషి తల, చేప శరీరం మొదలయిన రెండు విభిన్న జంతువుల శరీరాలను కలపగా వచ్చిన కొత్త జంతువు; In mythology, the Chimera was a magnificent monster. It was an unusual mélange of animals, with a lion's head and feet, a goat's head sprouting off its back, and a serpentine tail.(2) కంచర జీవి; ఒకే శరీరంలో రెండు విభిన్న జాతుల జీవకణాలు ఉన్న జీవి; A chimera is essentially a single organism that's made up of cells from two or more "individuals" — that is, it contains two sets of DNA, with the code to make two separate organisms;
* chimney, n. పొగగొట్టం; పొగగూడు; చిమ్నీ;
* chimpanzee, n. చింపంజీ; ఆఫ్రికా అడవులలో నివసించే, మనిషిని పోలిన, కోతి వంటి, తోక లేని జంతువు; [biol.] Pan troglodytes of the Pongidae family;
* chin, n. గడ్డం; చుబుకం;
* China-rose, n. మందారం; జపపూవు;
* chink, n. బీట; పగులు; చిరుగు;
* chip, n. (1) బిళ్ళ; తునక; ముక్క; (2) అవకర్త; అతి సూక్ష్మమైన ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు చెయ్యడానికి వాడే సిలికాన్ బిళ్ళ;
** chip off the old block, ph. [idiom.] పుణికి పుచ్చుకుని పుట్టిన వ్యక్తి;
** chip on the shoulder, ph. [idiom] ముక్కుమీది కోపం;
* chirality, n. [chem.] (కీరాలిటీ) కరత్వం; చేతివాటం; handedness;
* chirping, n, పక్షులు చేసే కిచకిచ ధ్వని;
* chisel, n. ఉలి; చీరణం;
* chit, n. చీటీ; కాగితపు ముక్క; ఉల్లాకి;
* chital deer, n, జింక; దక్షిణ ఆసియాలో కనబడే ఒక జాతి చుక్కల లేడి;
* chitchat, n. బాతాఖానీ; లోకాభిరామాయణం; చొల్లు కబుర్లు;
* chives, n. pl. కింజిల్కం; కేసరం; ఉల్లికాడల జాతికి చెందిన పత్రి; [bot.] ''Allium schoenoprasum'';
* chloral, n. హరితాల్; నిద్ర మందుగా వాడబడే ఒక రకమైన కర్బన రసాయనం; C<sub>13</sub>CCHO;
* chores, n. pl. పనులు; చిల్లర మల్లర పనులు;
** domestic chores, ph. ఇంటి పనులు;
** office chores, ph. కచేరీ పనులు;
* chloride, n. హరిదం;
* chloride of zinc, ph. యశద హరిదం;
* chlorine, n. హరితం; హరిత వాయువు; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 17, సంక్షిప్త నామం, Cl);
* chloroform, n. త్రిహరితపాడేను; క్లోరోఫారం; ఒక మత్తు మందు; CHCl<sub>3</sub>;
* chlorophyll, n. పత్రహరితం; పైరుపచ్చ; వృక్షజాతికి ఆకుపచ్చ రంగునిచ్చే పదార్థం;
* chloroplast, n. హరితపత్రం; (lit.) green leaf;
* choice, n. ఎంపిక;
* choir, n. (క్వాయర్) మేళపాటగాళ్లు;
* choke, n. ఊపిరి తిరగకుండా చేయు; ఉక్కిరిబిక్కిరి చేయు;
* choker, n. కుత్తిగంటె; మెడకు బిగుతుగా పట్టే ఆభరణం;
* cholagogue, adj. పిత్తహరి; పిత్తాన్ని హరించేది;
* cholera, n. వాంతిభేది; విషూచి; మహామారి; మరిడివ్యాధి; కలరా; ఒక రకమైన సూక్ష్మజీవుల వల్ల కలిగే విరేచన వ్యాధి;
* cholesterol, n. పిత్తఘృతాల్; కొలెస్టరోల్; జంతువుల కొవ్వులో ఉండే ఒక ఘృతామ్లం;
* cholum, n. జొన్నలు;
* choose, v. t. ఎంపిక చేయు;
* chop, v. t. ముక్కలుగా కోయు; తరుగు;
* chord, n. (1) జ్యా, జీవ; జీవన రేఖ; వృత్తపు పరిధి మీద రెండు బిందువులని కలిపే సరళ రేఖ; (2) వాద్యసాధనం యొక్క తీగ; (3) స్వరసమూహం; ఒకేసారి పలుస్వరాలను కలిపి వినిపించడం; A chord is a group of notes sounded together, creating a harmonic effect;
* chordates, n. [biol.] మేరోమంతములు; తాత్కాలికంగాకాని; శాశ్వతంగాకాని వెన్నెముక ఉన్న జంతుజాతి;
* chordophones, n. pl. తంతు వాద్యములు; చేతి గోళ్లతో మీటి వాయించే వాద్యములు; ఉ. తంబురా; వీణ; సితార్;
* chores, n. pl. చిల్లరమల్లర పనులు; జీవితంలో దైనందినం చేసుకునే పనులు;
* choreography, n. నాట్యలేఖనం; నాట్యం ఎప్పుడు ఎలా చెయ్యాలో రాసుకోవడం;
* chorus, n. వంతపాట;
* chough, n. లోహతుండకాకోలం; సువర్ణతుండ కాకువు; శీతల ప్రాంతాలలో కనిపించే ఒక రకం కాకి;
* choultry, n. [Ind. Engl.] సత్రవ; ధర్మశాల; a place where free accommodation and sometimes free meals are provided for travelers and pilgrims;
* chowry, n. చామరం; ఒక రకం విసనకర్ర;
* Christian, adj. క్రైస్తవ; క్రీస్తవ; కిరస్థానీ;
* Christian, n. m. క్రైస్తవుడు; క్రీస్తవుడు; కిరస్థానీవాడు;
* Chromium, n. వర్ణం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 24, సంక్షిప్త నామం, Cr); [Lat. chroma = color];
* chromoplasts, n. వర్ణకణములు;
* chromosome, n. వారసవాహిక; వంశబీజం; జీవకణాలలో దారాల రూపంలో ఉండే జన్యు పదార్థం; డి.ఎన్.ఏ. అన్నా ఇదే;
* chromosphere, n. వర్ణావరణం;
* chromatograph, n. వర్ణలేఖిని; వర్ణపాత లేఖిని;
* chromatography, n. వర్ణలేఖనం; వర్ణపాత లేఖనం;
* chronic, adj. దీర్ఘ; విలంబిత; జీర్ణించుకుపోయిన; జీర్ణ; సదా; పురాణ; జగమొండి;
* chronic disease, ph. దీర్ఘవ్యాధి; విలంబిత వ్యాధి; సదారోగం; జీర్ణించిన వ్యాధి; జగమొండి రోగం; ఏళ్ళ తరబడిగా ఉన్న జబ్బు; బాగా ముదిరిన వ్యాధి;
* chronicle, n. చరిత్ర; కవిలె; వృత్తాంతం;
* chronicler, n. చరిత్రకారుడు;
* chronological, adj. తిథివారీ; చారిత్రక క్రమవారీ; అనుపూర్విక;
* chronology, n. చారిత్రక క్రమం; తైధిక క్రమం; కాలక్రమం; అనుపూర్వికం; భూతకథానుక్రమణిక; కాలవృత్తాంతం;
* chronometer, n. కాలమాపకం; శ్రేష్ఠమైన గడియారం;
* chronotope, n. స్థలకాలజ్ఞత; how configurations of time and space are represented in language and discourse. The term was taken up by Russian literary scholar M.M. Bakhtin who used it as a central element in his theory of meaning in language and literature;
* chrysalis, n. పురుగుగూడు; పిసినికాయ; గొంగళీ; పట్టుపురుగు మొ. కట్టుకునే గూడు;
* chrysanthemum, n. చామంతి;
* chuckle, v. i. ముసిముసి నవ్వు; చిన్నగా నవ్వు; ఇకిలించు; సకిలించు;
* chum, n. దగ్గర స్నేహితుడు; ఆప్తుడు; దగ్గర స్నేహితురాలు; ఆప్తురాలు;
* church, n. (1) క్రైస్తవుల సత్సంగం; క్రైస్తవుల సమావేశం; (2) క్రైస్తవుల ప్రార్ధన మందిరం; (3) క్రైస్తవ మత వ్యవస్థ యొక్క అధిష్టాన వర్గం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: church, cathedral, abbey, chapel, basilica'''
* ---A church is any building used exclusively to worship God in the Christian (or related) traditions. A cathedral is a church where a bishop has his seat and is the official church of his diocese. Size has nothing to do with being a cathedral. An abbey is a building that houses a monastic community of either monks or nuns. Most large monasteries have an abbey. An exception is Westminster Abbey in London, which bears the name but no longer functions as an abbey. A chapel is a smaller area in a large church that can be used for liturgical ceremonies. The best-known example is the Sistine Chapel, which houses the famous Michelangelo ceiling and the altar painting of the Last Judgment. This room is used for the election of the Pope as well as Masses and is attached to St. Peter’s Basilica. A basilica is a large building used for public gatherings.
|}
*
* churlish, adj. అమర్యాదకరమైన; మోటు;
* churn, v. t. మథించు; చిలుకు; త్రచ్చు; కవ్వించు;
* churner, n. కవ్వం;
* churning, n. మథనం; చిలకడం; త్రచ్చుట; త్రచ్చడం; తిప్పడం;
** churning rod, ph. చల్లగుంజ; కవ్వం; చిలికే కర్ర;
* chutney, n. పచ్చడి; తొక్కు; చట్నీ;
* chutzpah, n. (ఖూట్స్పా), మొండి ధైర్యం; తెగువ; సాహసం; చొరవ; audacity;
* cicada, n. ఇలకోడి; చిమ్మట; ఈలపురుగు; grey cricket;
* cide, suff. హత్య; హారి; సంహారి; ఆరి;
** homicide, n. హత్య; మానవహత్య;
** infanticide, n. శిశుహత్య; శిశుమేధం;
** insecticide, n. కీటకారి;
** matricide, n. మాతృహత్య;
** patricide, n. పితృహత్య;
** suicide, n. ఆత్మహత్య;
* cider, n. కొద్దిగా పులియబెట్టిన పళ్ళరసం; ముఖ్యంగా ఏపిల్ పళ్ళ రసం;
* cigar, n. చుట్ట; పొగచుట్ట;
* cigarette, n. సిగరెట్టు;
* cilantro, n. కొత్తిమిర; ధనియాల మొక్క; [bot.] ''Coriandrum sativum'';
** Chinese cilantro, [bot.] ''Allium tuberosum'';
* cilia, n. నూగు;
* cinchona, n. సింకోనా; మలేరియాకి వాడే ఒక ఔషధం; హోమియోపతీ మందులలో వాడే ఛైనా ఈ సింకోనా నుండే చేస్తారు; [bot.] China officinalis;
* cinder, n. దాలి; మావి పట్టిన నిప్పులు;
* cinder pit, ph. దాలి గుంట;
* cine, adj. చలనచిత్రాలకి సంబంధించిన; సినిమా;
* cinema, n. చలనచిత్రం; చిత్రకథ; సినిమా; తెరాట;
** cinema hall, ph. చిత్ర ప్రదర్శనశాల; సినిమా హాలు;
* cinnabar, n. ఇంగిలీకం; హింగుళం; రససింధూరం; HgS;
* cinnamon, n. దాల్చినచెక్క; లవంగపట్ట;
** Ceylon cinnamon, ph. [bot.] ''Cinnamomum zeylanicum;''
** Saigon cinnamon, ph. [bot.] ''Cinnamomum loureirii;''
** cinnamon bark, ph. దాల్చినచెక్క;
* cipher, n. (1) శూన్యం; సున్న; హళ్ళి; హుళక్కి; పూజ్యం; గగనం; (2) రహస్యలిపి;
** big cipher, ph. గుండుసున్న; బండిసున్న;
* circa, adv. సుమారుగా; ఆ రోజులలో;
[[Image:Incircle and Excircles.svg|right|thumb|300px|A {{colorbox|black}}{{nbsp}}triangle with {{colorbox|#a5c2da}}{{nbsp}}incircle, [[incenter]] (I), {{colorbox|orange}}{{nbsp}}excircles, excenters (J<sub>A</sub>, J<sub>B</sub>, J<sub>C</sub>).]]
* circadian, adj. దైనిక; (ety.) circa + dies = సుమారుగా + రోజూ;
** circadian rhythm, ph. దైనిక లయ; అహోరాత్ర లయ; A term derived from the Latin phrase “circa diem,” meaning “about a day”; refers to biological variations or rhythms with a cycle of approximately 24 hours;
* circle, n. వృత్తం; వర్తులం; వలయం; చక్రం; మండలం; అల్లి; హళ్ళి;
** circumscribed circle, ph. పరివృత్తం; బహిర్ వృత్తం; ఒక బహుభుజి బయట అన్ని శీర్షాలనీ స్పర్శిస్తూ ఉండగలిగే వృత్తం; An inscribed polygon is a polygon in which all vertices lie on a circle. The polygon is inscribed in the circle and the circle is circumscribed about the polygon. A circumscribed polygon is a polygon in which each side is a tangent to a circle;
** excircle, ph. బహిర్ వృత్తం; ఒక త్రిభుజం బయట ఒక భుజాన్నీ, మిగిలిన రెండు భుజాల పొడుగింపులనీ స్పర్శిస్తూ ఉండగలిగే అతిపెద్ద వృత్తం;
** Great Circle, ph. [astronomy] మహావృత్తం;
** Great Circle arc, ph. [astronomy] మహావృత్తపు చాపము;
** incircle, ph. అంతర్ వృత్తం; ఒక త్రిభుజం లోపల మూడు భుజాలని స్పర్శిస్తూ ఉండగలిగే అతిపెద్ద వృత్తం;
** inner circle, ph. (1) అపసిద్ధ బిందువు; అంతర్లిఖిత వృత్తం; (2) ఆంతరంగికులు;
** inscribed circle, ph. అంతర్ వృత్తం; ఒక బహుభుజి లోపల అన్ని భుజాలని స్పర్శిస్తూ ఉండగలిగే అతిపెద్ద వృత్తం;
** nine-point circle, ph. నవబిందు వృత్తం;
** vicious circle, ph. విష వలయం;
* circuit, n. (1) మండలం; పరిధి; ప్రదక్షిణం; (2) ఆవృత్తం; పరీవాహం; పరిపథం; జాలం; వలయం; see also network;
** electrical circuit, ph. విద్యుత్ పరీవాహం; విద్యుత్ వలయం;
* circuitous, adj. డొంకతిరుగుడు; చుట్టుతిరుగుడు;
* circular, adj. (సర్క్యులార్) గుండ్రని; వృత్తాకారమైన; వర్తులాకారమైన; చక్రీయ; వట్రువ; బటువు;
* circular, n. (సర్క్యులర్) కరపత్రం; తాకీదు; ప్రకటన పత్రం; వర్తులం; వర్తుల లేఖ;
* circulate, v. t. తిప్పు; నలుగురికీ చూపించు; చేతులు మార్చు;
* circulating, adj. వ్యావర్తక;
* circulation, n. (1) ప్రసరణ; (2) చలామణి; చెల్లుబడి;
** blood circulation, ph. రక్త ప్రసరణ;
** in widespread circulation, ph. బాగా చలామణీలో ఉంది;
* circulator, n. పంకా; విసనకర్ర; సురటి;
* circum, pref. ప్ర; పరి;
* circumambulation, n. ప్రదక్షిణం; చుట్టూ తిరగడం;
* circumcised, n. సున్నతుడు;
* circumcision, n. సున్నతి; సుంతీ; (ant,) uncircumcised = అసున్నతులు;
* circumference, n. పరిధి; చుట్టుకొలత; కైవారం;
* circumpolar, adj. ప్రరిధ్రువ;
* circumpolar stars, ph. ప్రరిధ్రువ తారలు; ధ్రువ నక్షత్రం చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేసే తారలు;
* circumradius, n. బాహ్య వ్యాసార్ధం; the radius of a circle (sphere) drawn outside a polygon (polyhedron) while touching all the vertices;
* circumspection, n. జాగరూకత; అప్రమత్తత;
* circumstance, n. పరిస్థితి; స్థితిగతి;
* circumstantial, adj. స్థితిగత్యానుసార; అప్రత్యక్ష; పరిస్థితిసంబంధ; సంభవాత్మక; ప్రాసంగిక;
* circumstantial evidence, ph. స్థితిగత్యానుసార ప్రమాణం; ఉత్తరోత్తర ఆధారాలు; సంభవాత్మక ప్రమాణం; ప్రాసంగిక ప్రమాణం;
* circumterestrial, adj. పరిభౌమిక; భూమి చుట్టూ;
* circumvent, v. t. దాటిపోవు; దాటు;
* cirrhosis, n. అవయవములు గట్టిపడి పరిమాణం తగ్గుట; నారంగ వ్యాధి;
** cirrhosis of the liver, ph. కాలేయం గట్టిపడడమనే ఒక వ్యాధి; నారంగ కాలేయ వ్యాధి; జలోదరం;
* cis, adj. pref. [chem.] గ్రహణ; పక్కగా; see also trans;
* cis fat, ph. [chem.] ఒక రకం కొవ్వు పదార్థం; ఈ రకం కొవ్వులలో జంట బంధం ఉన్న కర్బనపు అణువులకి ఒక పక్కనే గొలుసు పెరగటం వల్ల ఆ గొలుసు వంకరగాఉంటుంది;
* cistern, n. కుండీ; గోలెం; తొట్టి; బాన;
[[File:Cissus quadrangularis MS0938.jpg|thumb|right|నల్లేరు]]
* cissus, n. నల్లేరు; [bot.] ''Cissus quadrangularis'';
* citadel, n. దుర్గం; కోట;
* citation, n. (1) చేసిన తప్పుని చూపి జరిమానా వెయ్యడం; (2) ఉపప్రమాణం; ఒకరు చేసిన మంచి పనులని ఎత్తి చూపి సత్కరించడం; (3) ఒకరి రచనలని ఎత్తి చూపి ఉదహరించడం;
* cite, v. t. ఉదహరించు; చూపించు; ఎత్తి చూపు;
* citron, n. మాదీఫలం; దబ్బపండు;
* citizen, n. m. పౌరుడు;
* citizenship, n. పౌరసత్వం;
* citric acid, n. పండ్లలో ఉండే ఒక ఆమ్లం; తెల్లటి, పుల్లటి చూర్ణం; C<sub>6</sub>H<sub>8</sub>O<sub>7</sub>:H<sub>2</sub>O;
* citrus, adj. నిమ్మ;
** citrus canker, ph. నిమ్మగజ్జి తెగులు;
* city, n. నగరం; పట్టణం; పురం; ప్రోలు; మహానగరం; బస్తీ; పెద్ద ఊరు;
* civet, n. జవాది; జవాది పిల్లి మర్మస్థానాల నుండి స్రవించే తేనె వంటి పదార్థం; దీన్ని సెంట్లు, అత్తరులలో వాడతారు;
* civet cat, n. జవాది పిల్లి; పునుగు పిల్లి; పునుగు; బూతపిల్లి; కమ్మపిల్లి; గంధ మృగం; గంధ మార్జాలం; మార్జారిక; ఆఫ్రికా, ఇండియా, మలేసియా దేశాలలో నివసించే ఒక మాంసాహారి;
[[File:Civetone 3D ball.png|thumb|right|civitone=జవాది నిర్మాణ క్రమం]]
* civetone, n. జవాది; జవ్వాది; సంకు; పునుగు పిల్లుల శరీరం నుండి స్రవించే కొవ్వు వంటి మదజలం [see also musk];
* civic, adj. విద్యుక్త; పురజన; పౌర; సామాజిక;
** civic duty, ph. విద్యుక్త ధర్మం;
** civic reception, ph. పౌరసన్మానం;
** civic responsibility, ph. విద్యుక్త ధర్మం;
** civic sense, ph. సామాజిక స్పృహ; పౌరకర్తవ్య భావన;
** civic society, ph. పుర సంఘం; పౌర సంఘం;
* civil, adj. (1) నాగరిక; సభ్య; (2) పౌర; షవన; (3) దివానీ; సర్కారీ; ధనోద్భవ; (ant.) criminal; military; religious;
** civil code, ph. పౌర స్మృతి;
** civil engineering, ph. సర్కారీ స్థాపత్యశాస్త్రం; పౌర స్థాపత్యశాస్త్రం;
** uniform civil code, ph. ఉమ్మడి పౌర స్మృతి;
** civil court, ph. దివానీ అదాలతు;
** civil day, ph. షవన దినం;
** civil supplies, ph. పౌర సరఫరాలు; సర్కారీ సరఫరాలు;
** civil war, ph. అంతర్ కలహం; అంతర్ యుద్ధం;
** civil disobedience, ph. సత్యాగ్రహం; శాసనోల్లంఘనం;
* civilian, adj. లౌక్య;
** civilian dress, ph. లౌక్య వేషం;
* civility, n. నాగరికత; సభ్యత; మర్యాద;
* civilization, civilisation (Br.), n. నాగరికత; సభ్యత;
* clad, adj. ధరించిన; తొడుక్కున్న; పరివేష్టితమైన;
* claim, n. హక్కు; అర్హత; స్వత్వం; విల్లంగం;
* claim, v. i. తనకు రావలసినదాని కొరకు పోరాడు; దావా వేయు;
* clairvoyance, n. దివ్యదృష్టి; యోగదృష్టి; కంటికి ఎదురుగా కనిపించని వస్తువులని చూడగలిగే దివ్య శక్తి;
* clamor, n. సద్దు; సందడి;
* clamp, n. బందు; బిగించు సాధనం;
* clan, n. కులం; జాతి; వర్గం;
* clandestine, adj. లోపాయకారీ; రహస్యమయిన; గుప్తమైన; ప్రచ్ఛన్న;
* clarification, n. విశదీకరణ; స్పష్టీకరణ; వివరణ;
* clarify, v. t. విశదీకరించు; స్పష్టం చేయు; స్పష్టపరచు; వివరించు;
* clarity, n. స్పష్టత; సుబోధకత; తెరిపి; వ్యక్తత;
* clarified, adj. తేటపరచిన; శుద్ధి అయిన;
** clarified butter, ph. నెయ్యి; ఘృతం; ఆజ్యం; హవిస్; శుద్ధి చెయ్యబడ్డ వెన్న;
* clash, v. i. డీకొట్టుకొను; వికటించు;
* class, n. (1) తరగతి; (2) వర్ణం; (3) వర్గం; తెగ; కులం; జాతి; తరం; see also caste; (4) తరగతి; శాస్త్రవేత్తలు జీవకోటిని ఏడు వర్గాలుగా విడగొట్టినప్పుడు మూడవ వర్గానికి పెట్టిన పేరు; [see also] kingdom, phylum, class, order, family, genus, and species;
** labor class, ph. శ్రామిక వర్గం;
** mammalia class, ph. క్షీరదాలు; క్షీరద తరగతి;
** ruled class, ph. పాలిత వర్గం;
** ruling class, ph. పాలక వర్గం;
** class conflict, ph. వర్గ వైరం;
** class struggle, ph. వర్గ సంఘర్షణ;
* classical, adj. శాస్త్రీయ; సనాతన; సంప్రదాయిక; కాలజయి; కాలాన్ని జయించినది; (ety.) belonging to the upper and ruling classes;
** classical literature, ph. సంప్రదాయిక సాహిత్యం; ప్రాచీన సాహిత్యం; (ant.) modern literature;
** classical mechanics, ph. సంప్రదాయిక యంత్రశాస్త్రం; (rel.) quantum mechanics;
** classical music, ph. శాస్త్రీయ సంగీతం; (ant.) light music;
* classics, n. pl. సనాతన గ్రంథాలు; ప్రామాణిక గ్రంథాలు; గణనీయ గ్రంథాలు; శ్రేష్ఠసాహిత్యం;
* classification, n. వర్గీకరణం; తరీకరణం;
** natural classification, ph. స్వాభావిక వర్గీకరణం;
* classified, adj. (1) తరంవారీ; వర్గీకృత; తరగతులుగా విడగొట్టబడిన; (2) రహస్యంగా ఉంచవలసిన; బహిరంగపరచకుండా ఉంచవలసిన;
** classified advertisements, ph. తరంవారీ ప్రకటనలు; వర్గీకృత ప్రకటనలు;
** classified research, ph. వర్గీకృత పరిశోధన; రహస్యంగా ఉంచవలసిన శాస్త్రీయ పరిశోధన;
* classifier, n. తరందారు; తరగతులుగా విడగొట్టునది;
* classify, n. వర్గీకరించు; తరగతులుగా విభజించు;
* clause, n. ఉపవాక్యం;
** main clause, ph. ప్రధాన ఉపవాక్యం;
* clavicle, n. జత్రువు; కంటియెముక; మెడయెముక; collar bone;
* claw, n. (1) పక్షిగోరు, పులిగోరు, పిల్లిగోరు; పంజా; (2) డెక్క; గిట్ట; (3) పట్టుకొమ్ము; సుత్తిలో మేకులని ఊడబెరికే కొస;
* clay, n. బంకమన్ను; బంకమట్టి; రేగడిమన్ను; మృత్తిక;
** white clay, ph. పాలమన్ను; సుద్ద; నాము; ధవళ మృత్తిక;
* clear, adj. (1) స్పష్టమైన; స్ఫుటమైన; విశదమైన; స్వచ్ఛమైన; (2) తెరిపి; మబ్బు లేకుండా; నిర్మల; స్వచ్ఛ;
* clear, n. కళంకం లేని స్థితి; స్పుటం;
* clear, v. t. ఖాళీ చేయు;
* clearly, adv. విదితముగా; విశదంగా; స్పష్టంగా;
* clean, adj. (1) శుభ్రమైన; శుచియైన; మృష్ట; (2) నున్ననైన; బోడి;
* clean, v. t. (1) శుభ్రం చేయు; శుభ్రపరచు; (2) నున్నగా చేయు;
* clean, n. శుభ్రం; నిర్మలం;
** cleaning paste, ph. ధావన ఖమీరం;
** cleaning powder, ph. ధావన చూర్ణం;
* cleanliness, n. శుచి; శుభ్రం; శౌచం; శుభ్రత; నైర్మల్యం; నిర్మలత;
* clean-shaven head, n. బోడిగుండు;
* cleansing, n. ప్రక్షాళన;
* clear, v. t. శుభ్రం చేయు; తుడిచి వేయు; చెరుపు; చెరిపివేయు;
* clear, adj. తేరిన; తేట తేరిన; నిర్మలమైన;
** clear fluid, n. తేట; తేట తేరిన ద్రవం;
* clearing nut, n. ఇండుప గింజ; చిల్ల గింజ; అందుగు గింజ;
* cleavage, n. (1) చీలిక; (2) ఆడదాని చన్నుల మధ్యనున్న చీలిక వంటి స్థలం;
* cleave, v. t. పగలదీయు; విడదీయు;
* cleft lip, ph. గ్రహణపు మొర్రి; తొర్రి;
** cleft palate, ph. అంగుట్లో ఉన్న మొర్రి;
* clemency, n. దయాభిక్ష; కనికరించి క్షమించడం;
* clepsydra, n. నీటిగడియారం;
* clergyman, n. క్రైస్తవుల చర్చిలో పురోహితుని వంటి మతాధికారి;
* clerical error, ph. హస్తదోషం; చేతప్పు; రాతలో జరిగిన తప్పు;
* clerk, n. గుమస్తా; ముసద్దీ; రాసేవాడు; లేఖరి;
* clerkship, n. రాయసం; రాతకోతలు నేర్చుకునే దశ;
* cleverness, n. వైదగ్ధ్యం; విదగ్ధత; నేర్పరితనం; నేర్పు; చాతుర్యం;
* client, n. కాతాదారు; కక్షదారు;
* climate, n. (1) సదావరణం; ఒక ప్రదేశంలో దీర్ఘకాల సగటు పరిస్థితులు – అంటే దశాబ్దాలు, శతాబ్దాల తరబడి ఉండే పరిస్థితులని వర్ణించడానికి వాడతారు. “దీర్ఘకాలం” అంటే కనీసం 30 సంవత్సరాలు ఉండాలని ఒక ఒప్పందం ఉంది; (2) వాతావరణం; (3) శీతోష్ణస్థితి; ఇది వాతావరణం యొక్క పరిస్థితిని (state of the atmosphere) వర్ణించే మాట. తరుణకాల శీతోష్ణస్థితి అంటే వెదర్, దీర్ఘకాల శీతోష్ణస్థితి అంటే క్లయిమేట్ అని వివరణ చెప్పవచ్చు; (rel.) weather;
** desert climate, ph. ఎడారి వాతావరణం; ఎడారి సదావరణం;
** Mediterranean climate, ph. మధ్యధరా వాతావరణం; మధ్యధరా సదావరణం;
** political climate, ph. రాజకీయ వాతావరణం;
* climax, n. పరాకాష్ఠ; పతాక సన్నివేశం; బిగి; రసకందాయం;
* climb, v. i. ఎక్కు; అధిరోహించు; ఆరోహించు;
* clinch, v. t. తేల్చు;
* cling, v. i. పట్టుకుని వేలాడు; కరచి పట్టుకొను;
* clinic, n. (1) ఆరోగ్యశాల; వైద్యశాల; వైద్యాలయం; భేషజ శాల; ప్రజలకి వైద్య సహాయం దొరికే స్థలం; ఆసుపత్రి అంటే ఉపతాపిని 24 గంటలు పర్యవేక్షణలో ఉంచి చూడడానికి అనువైన స్థలం;(2) ఒక నిర్ధిష్టమైన పనిని సమర్ధవంతంగా చెయ్యడానికి కొంతమంది ఉమ్మడిగా సమావేశమయే ప్రదేశం; ఉ. టెన్నిస్ క్లినిక్ అంటే టెన్నిస్ ఆడడంలో చేసే తప్పులని సవరించుకోడానికి సమావేశమయే ఆట స్థలం;
* clip, v. t. కత్తిరించు;
* clip, n. కత్తిరించిన భాగం;
** clip art, ph. అతకడానికి వీలైన చిన్న చిన్న బొమ్మలు;
* clique, n. సన్నిహితుల గుంపు; ఇతరులని చేరనీయని సన్నిహితుల గుంపు;
* clitoris, n. భగలింగం;
* cloak, n. కండువా వంటి బట్ట; మెడ దగ్గర ముడికట్టి వెనకకి జారవిడచే వం;
* clock, n. గడియారం; గంటల గడియారం; పెద్ద గడియారం; ఘడి; ఘటీకారం;
* clockwise, adj. అనుఘడి; దక్షిణావర్త; ప్రదక్షిణ; అవిలోమ;
** clockwise direction, ph. అనుఘడి దిశ; దక్షిణావర్త; దిశ; సవ్య దిశ; ప్రదక్షిణ దిశ; (ant.) anticlockwise;
* clockwork, n. ఘటీయంత్రాంగం; ఘటీయంత్రం;
* clod, n. గర; గడ్డ;
* close, adj. దగ్గర; సన్నిహిత; సమీప;
** close relative, ph. దగ్గర బంధువు; సన్నిహిత బంధువు;
* close, v. t. మూతవేయు; మూయు; మూసివేయు; మోడ్చు; ముకుళించు; నిమీలించు;
* closed, adj. మూతవేసిన; మూసిన; మూతపడ్డ; మూయబడ్డ; మోడ్చిన; ముకుళించిన; సంవృత; ఆవృత; నిమీలిత;
** closed system, ph. సంవృత వ్యవస్థ;
** half closed, ph. అరమోడ్చిన; అర్ధ నిమీలిత; అర్ధ సంవృత;
* closet, n. చిన్న గది; కొట్టు; కొట్టుగది; అర;
* closure, n. సమాపకం; సంవృతం; వివారం; సమాప్తి; మూసివేత;
* clot, n. గడ్డ; దొబ్బ;
** blood clot, ph. రక్తపు కదుం; గడ్డకట్టిన రక్తం; దొబ్బ;
* clot, v. i. పేరుకొను; గడ్డకట్టు; గరకట్టు;
* clotting, n. పేరుకొనుట; గడ్డకట్టుట; గడ్డకట్టడం;
* cloth, n. (క్లాత్) బట్ట; గుడ్డ; వలువ; చేలం; వస్త్రం;
** muslin cloth, ph. ఉలిపిరి బట్ట; జిలుగు;
** shiny cloth, ph. జిలుగు; పట్టులా మెరిసే వస్త్రం;
* cloths, n. pl. (క్లాత్స్) గుడ్డ ముక్కలు;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: cloth, fabric
* ---Use cloth as an uncountable noun to talk about the cotton, wool, etc. that is used to make clothes. Fabric can be countable or uncountable, and can be used about things other than clothes.'''
|}
*
* clothe, v. t. (క్లోద్) దుస్తులు తొడుగు; బట్టలు వేయు;
* clothed, adj. సచేల; దుస్తులతో ఉన్న; బట్టలు కట్టుకున్న;
* clothes, n. pl. దుస్తులు; కుట్టిన బట్టలు;
* clothesline, n. దండెం; బట్టలు ఆరవేసుకొనే తాడు;
[[File:GoldenMedows.jpg|thumb|right|cumulus clouds=పుంజ మేఘములు]]
* cloud, n. మేఘం; మబ్బు; మొగులు; మొయిలు; ఖచరం; అభ్రం; పయోధరం; ఘనం; జీమూతం; జలధరం; అంబుడము;
** altostratus cloud, ph. మధ్యమ స్తార మేఘం;
** altocumulus cloud, ph. మధ్యమ పుంజ మేఘం;
** cirrocumulus cloud, ph. అలకా పుంజ మేఘం;
** cirrus cloud, ph. అలకా మేఘం;
** cumulus cloud, ph. పుంజ మేఘం; సమాచి మేఘం;
** cumulonimbus cloud, ph. పుంజ వృష్టిక మేఘం;
** dark cloud, ph. కారుమేఘం;
** nimbus cloud, ph. వృష్టిక మేఘం;
** stratocumulus cloud, ph. స్తారపుంజ మేఘం;
** stratus cloud, ph. స్తార మేఘం;
** thunder cloud, ph. పర్జన్యం;
** rain cloud, ph. అభ్రం;
** cloud chamber, ph. [phy.] జీమూత కోష్ఠిక; భౌతిక శాస్త్ర పరిశోధనలో వాడే ఒక ఉపకరణం;
* cloudy, adv. మబ్బుగా; మసకగా; మెయిలుగా; ముసాబుగా; మొగులుగా;
* clove, n. పాయ; చీలిక; తొన; తునక;
* clover, n. గడ్డి మైదానాలలో పెరిగే ఒక జాతి కలుపు మొక్క;
* cloves, n. pl. లవంగాలు; లవంగపు చెట్టు యొక్క ఎండిన మొగ్గలు; దేవకుసుమం; కరంబువు; [bot.] Eugenia caryophyllata;
* clown, n. m. విదూషకుడు; కోణంగి; గంథోళిగాడు; హాస్యగాడు;
* clue, n. ఆధారం; ఆచూకీ; ఆరా; జాడ; పత్తా; కిటుకు; సవ్వడి;
* clownish, adj. వెకిలి;
* club, n. (1) కర్ర; దుడ్డు కర్ర; (2) సంఘం; జట్టు;
* club, v. t (1) కర్రతో కొట్టు; బాధు; (2) జోడించు;
* clubs, n. కళావరు; (ety.) clover shaped;
* clumsy, adj. వికృత; వికార; నేర్పులేని;
* cluster, n. (1) గుంపు; గుచ్ఛం; రాశి; వితతి; గమి; (2) సంయుక్తాక్షరం; (3) గెల; అత్తం; గుత్తి; చీపు;
** cluster beans, n. గోరుచిక్కుడు;
* clutch, n. (1) పట్టెడు; (2) పట్టు;
** a clutch of mosquito eggs, ph. ఒక పట్టెడు దోమ గుడ్లు;
* clutch, v. t. పట్టుకొను;
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==Part 3: cm-cz ==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) --->
* co-, pref. తోటి; జంట; యుగళ;
* co-ordinates, n. తోటి అక్షములు; నిరూపకములు;
* coach, n. (1) బండి; శకటం; (2) శిక్షకుడు; తరిఫీదు ఇచ్చే మనిషి;
* coagulate, v. i. పేరుకొను; గడ్డకట్టు; గట్టిపడు; చిక్కపడు;
* coagulation, n. స్కందనము; గడ్డకట్టుట;
* coal, n. రాక్షసిబొగ్గు; నేలబొగ్గు; రాతిబొగ్గు; గనిబొగ్గు; శిలాంగారం; రాక్షసాంగారం;
** coal gas, ph. అంగార వాయువు;
** coal tar, ph. తారు; వాడకీలు;
* Coal Sacs, n. [astro.] శ్యామ సీమలు; మిల్కీవే గేలక్సీలో నల్లటి భాగాలు;
* coarse, adj. స్థూలమైన; ముతక; ముదుక; కోరా; అనణువైన; మోటు; మడ్డి; గరుకు; బరక;
** coarse language, ph. మోటు భాష;
** coarse paper, ph. ముతక కాగితం; మడ్డి కాగితం; గరుకు కాగితం;
** coarse silver, ph. మట్ట వెండి;
** coarse sugar, ph. బెల్లం;
* coast, n. కోస్తా; సముద్రతీరం; కరసీమ;
* coastal, adj. కోస్తా; సాగర; వేలా; కరసీమ;
** coastal country, ph. సాగర సీమ; కరసీమ;
** coastal dialect, ph. కరసీమ మాండలికం;
** coastal districts, ph. కోస్తా జిల్లాలు;
* coat, n. (1) కోటు; (2) కళాయి; పూత; పొర;
** long coat, ph. అంగరకా;
* coating, n. పూత; గార; కళాయి; పోసనం; పోష్;
** gold coating, ph. జల పోసనం; జర పోసనం; బంగారు పూత;
* coax, v. t. లాలించు; బెల్లించు; ఒప్పించు; పుసలాయించు;
* coaxial, adj. ఏకాక్షక; సమాక్షక; సహాక్షక;
* Cobalt, n. మణిశిల; నల్లకావి రాయి; గనిజం; కోబాల్టు; ఒక రసాయన (అణుసంఖ్య 27, సంక్షిప్త నామం, Co.); మూలకం; [Gr. cobalo = mine];
* cobbler, n. మాదిగ; చెప్పులు కుట్టేవాడు;
* cobra, n. నాగుపాము; తాచు పాము;
** king cobra, ph. రాజనాగు; కాళనాగు; [bio.] ''Ophiophagus hannah;'' The king cobra was an early offshoot of a genetic lineage giving rise to the mambas, rather than the Naja cobras.
** Indian cobra, ph. నాగుపాము; తాచు పాము; [bio.] ''Naja naja;''
* cobweb, n. సాలెపట్టు; సాలెగూడు; దూగరం; ధుంధుమారం;
[[File:Erythroxylum_novogranatense_var._Novogranatense_%28retouched%29.jpg|right|thumb|కోకా మొక్క]]
* coca, n. కోకా; ఈ తుప్ప ఆకులలో 14 రకాలైన ఔషధాలు ఉన్నాయి; ఈ ఔషధాలలో ముఖ్యమైనది కోకెయిన్; దక్షిణ అమెరికాలోని ఇండియన్లు ఈ ఆకులని తమలపాకులలా వాడతారు. ఈ ఆకులకి సున్నం రాసుకుని తింటే కొద్దిగా నిషా ఎక్కుతుంది; సా. శ. 1885 లగాయతు 1905 వరకు కోకా-కోలా కంపెనీ ఈ ఆకులనుండి కొన్ని రసాయనాలని సంగ్రహించి వారి పానీయాలలో వాడేవారు;
* cocaine, n. కొకెయిన్; (1) స్థానికంగా నొప్పి తెలియకుండా చెయ్యడానికి వాడే ఒక మందు; (2) తెల్లటి గుండ రూపంలో దొరికే ఈ మందుని దురలవాటుగా, ముక్కుపొడుంలా వాడి, దుర్వినియోగం చేసుకునే ప్రమాదం కూడా ఉంది;
* coccyx, n. ముడ్డిపూస; అనుత్రికం; త్రోటిక; గుదాస్థి;
* cock, n. m. కోడిపుంజు; కుక్కుటం; f. hen;
** cock and bull stories, ph. బూటకపు కథలు; కల్లబొల్లి మాటలు;
* cockatoo, n. కాకతువ్వ; చిలకని పోలిన దక్షిణ అమెరికా పక్షి; This unusual word comes from the 16th century, when it was used to describe an enclosed space for bird fighting (gamecocks), back when the sport was popular. In the early 1700s, it gained nautical usage, describing a midshipman’s below-deck compartment. Like other maritime terminology, it made its way into aviation handbooks in the early 20th century.
* cockpit, n. విమానాన్ని నడిపేటప్పుడు చోదకులు కూర్చినే చిన్న గది;
* cockroach, n. బొద్దింక;
* cocktail, n. A stimulating drink composed of alcohol mixed with any kind of sugar, water, and bitters;”
* coconut, adj. కొబ్బరి; నారికేళ;
** coconut fiber, ph. కొబ్బరి పీచు;
** coconut fiber rope, ph. నులక; చాంతాడు; కొబ్బరి తాడు;
** coconut fruit, ph. కొబ్బరి కాయ;
** coconut gratings, ph. కొబ్బరి కోరు;
** coconut juice, ph. కొబ్బరి పాలు; కొబ్బరి ముక్కలని పిండగా వచ్చే తెల్లటి పాలు;
** coconut meat, ph. కొబ్బరి;
** coconut milk, ph. కొబ్బరి నీళ్లు; కొబ్బరి కాయలో ఉండే నీళ్ళు;
** coconut palm, ph. కొబ్బరి చెట్టు;
** coconut tree, ph. కొబ్బరి చెట్టు;
* coconut, n. కొబ్బరికాయ; టెంకాయ; నారికేళం;
** grated coconut, ph. కోరిన కొబ్బరి; కొబ్బరి కోరు;
* cod, n. గండుమీను;
* code, n. (1) ధర్మశాస్త్రం; స్మృతి; సంహిత; (2) ఏర్పాటు; నియమం; నియమావళి; (3) రహస్యలిపి; గుర్తు; సంక్షిప్తం; ప్రతీక; కోడు; ఒక వాకేతాన్ని అంకెల రూపంలో కానీ చిహ్నం రూపంలో కానీ రాసినప్పుడు దానిని మనం ప్రతీక అని తెలుగులోనూ “కోడు” అని ఇంగ్లీషులోను అంటున్నాం; (4) కంప్యూటరులో వాడే క్రమణిక లేక ప్రోగ్రాము;
** code of conduct, ph. ధర్మ సంహితం; ప్రవర్తన నియమావళి;
** code of justice, ph. ధర్మ శాస్త్రం;
** code name, ph. రహస్య నామం;
** scan code, ph. వీక్షక ప్రతీక;
* codicil, n. వీలునామాకి అనుబంధించిన తాజా కలం;
* codify, v. t. సూత్రీకరించు;
* coding, v. t. (1) రహస్యలిపిలో రాయడం; సంక్షిప్తంగా రాయడం; (2) కంప్యూటరు ప్రోగ్రాము రాయడం;
* co-eds, n.pl. f. సహపాఠులు; తరగతిలో ఉండే అమ్మాయిలు;
* coefficient, n. [math.] గుణకం; ఒక గణిత సమీకరణంలో చలన రాసులని గుణించే ఒక గుణకం; ఉదాహరణకి <math>7x^2-3xy+1.5+y</math> అనే సమీకరణంలో 7 నీ, -3 నీ గుణకాలు అంటారు, 1.5 ని స్థిరాంకం అంటారు; కాని <math>ax^2-bx+c</math> అనే సమీకరణంలో "a," "b," "c" లని పరామీటర్లు (parameters) అంటారు;
** coefficient of absorption, ph. శోషణ గుణకం;
** coefficient of diffusion, ph. విసరణ గుణకం; ఒక నిర్దిష్ట కాల పరిమితి (ఉ. సెకండు) లో ఒక పదార్థం ఎంత ప్రాంతం లోకి వ్యాప్తి చెందుతుందో చెప్పే సంఖ్య;
** coefficient of viscosity, ph. స్నిగ్ధతా గుణకం; చిక్కదనాన్ని తెలిపే గుణకం; నీటి చిక్కదనం 1 అనుకుంటే ఆముదం చిక్కదనం 1 కంటె ఎక్కువ ఉంటుంది, తేనె చిక్కదనం ఇంకా ఎక్కువ ఉంటుంది;
* coerce, v. t. జులుం చేయు; బలవంతం చేయు; మొహమాటం పెట్టు;
* coercion, n. జులుం; బలవంతం; బలాత్కారం; మొహమాటం;
* coffee, n. కాఫీ;
** coffee beans, ph. కాఫీ గింజలు;
** coffee powder, ph. కాఫీ గుండ; కాఫీ పొడి;
* coffin, n. శవపేటిక; see also casket;
* cog, n. పళ్ళ చక్రంలో పన్ను;
* cogitations, n. ఆలోచనలు; దీర్ఘాలోచనలు;
* cognac, n. (కోన్యాక్), ప్రాంసు దేశంలో, కోన్యాక్ అనే ప్రాంతంలో తయారయే బ్రాందీ;
* cognate, adj. [ling.] సజాతీయ; జ్ఞాతి; సవర్ణ; సహజాత; సోదర;
* cognates, n. హిందూ వారసత్వ చట్టం 1925 (Indian Succession Act) ప్రకారం, చనిపోయిన వ్యక్తి యొక్క తల్లి తరపు బంధు వర్గం; see also agnates;
* cognitive, adj. ఎరుక; అభిజ్ఞ
** cognitive cataclysm, ph. అభిజ్ఞాత ఉత్పాతం; ఎరుకలో ఉత్పాతం; ఎరుకలో ప్రళయం;
** cognitive disorder, ph. ఎరుక లేమి;
* cognizable, adj. [legal] న్యాయస్థానంలో హాజరు పరచగలిగేటటువంటి అనే జ్ఞానం కల; నేరముగా గుర్తించబడ్డ;
** cognizable offense, ph. [legal] న్యాయస్థానంలో హాజరు కావలసినటువంటి నేరం; నేరముగా గుర్తించబడ్డది; cognizable offence అంటే ఎవరూ ఫిర్యాదు చేయకపోయినా, పోలీసులు సమాచారం అందిన వెంటనే కేసు నమోదు చేసుకుని విచారణ ప్రారంభించాలి.
* cognizance, n. ఎరుక; తెలుసుకోవడం; జ్ఞానం:
* cohabitation, n. సహవాసం; సహనివాసం;
* coherent, adj. సంబద్ధం; సంగతం; పొంత; పొందిక; పొత్తు; సామరస్యం;
** coherent light, ph. పొంత కాంతి;
* cohesive, adj. సంలగ్న;
* cohort, n. సహపాఠి; సహపాటి; సోపతి; A cohort is a group of people who share a common trait, such as age, birth year, or social class. For example, a study might focus on the cohort of people born between 1980 and 1985;
* coiffure, n. కొప్పు; కొప్పు ముడి; కేశాలంకారం; ముడి; మూల; ధమ్మిల్లం;
* coil, n. కుండలి; చుట్ట; తీగ చుట్ట;
** coil of wire, ph. తీగ చుట్ట;
* coil, v. t. చుట్టు;
* coin, n. నాణెం; బిళ్ల; రూప్యం;
** gold coin, ph. గద్యాణం; మాడ;
** minted coin, ph. రూప్యం;
** rupee coin, ph. రూపాయి; రూపాయి కాసు; రూపాయి బిళ్ల;
** silver coin, ph. రూక;
* coin, v. t. తయారుచేయు; ప్రయోగించు;
* coincidence, n. కాకతాళీయం; యాదృచ్ఛికం; అవితర్కిత సంభవం; సంపాతం;
* coitus, n. రతి; సంభోగం; స్త్రీ పురుషుల మధ్య లైంగిక సంయోగం;
* colander, n. చాలని; కర్కరి; సిబ్బితట్ట; వంటకాలలోని నీటిని బయట పారబోయడానికి వాడే చిల్లుల పాత్ర;
* cold, adj. (1) చల్లనైన; శీతల; (2) కఠినమైన;
** cold-blooded, ph. (1) అతి ఘోరమైన; అమానుషమైన; (2) శీతల రక్తపు;
** cold-blooded animals, ph. బయట ఉండే శీతోష్ణతలతో శరీరం ఉష్ణోగ్రత మారే జంతుజాలం;
** cold-eyed, ph. శీత కన్ను; unfriendly or not showing emotion; ex: she gave him a cold-eyed stare;
** cold-pressed oil, ph. గానుగలో ఆడించిన నూనె;
** cold shoulder, ph. అనాదరణ;
* cold, n. (1) చలి; శీతలం; (ant.) warmth; (2) జలుబు; పడిశం; రొంప; పీనసం; (3) శీతం; (ant.) heat;
* colic, n. శూల; కడుపులో తీవ్రంగా వచ్చే నొప్పి; (note) పసిపిల్లలు పాలు తాగిన తరువాత త్రేనుపు చెయ్యకపోతే పాలతో మింగిన గాలి కడుపులో చిక్కుపడి ఈ రకం నొప్పిని కలుగజేస్తుంది;
* collaborate, v. i. సహకరించు; కలసి పనిచేయు;
* collaboration, n. సహకారం;
* collaborator, n. సహకారి;
* collapse, v. i. కూలు; కుదేలు అగు; (ety.) In playing card games, Indians use a term called కుందేలు, which is a step below బేస్తు; because బేస్తు means a marginal win, కుదేలు, probably a distortion of కుందేలు, means total loss or collapse of the bet;
** collapsed star, ph. కూలిన తార; నల్ల నక్షత్రం; కాల రంధ్రం;
* collar, n. కంటె; పొన్ను; నేమి;
** metal collar, ph. పొన్ను;
** collar around the circumference of a wheel, ph. నేమి;
** collar bone, ph. కంటె ఎముక;
* collate, v. i. పుటల వారీగా పత్రాలని అమర్చడం;
* collateral, adj. అనుషంగిక; పక్కగా జరిగిన;
** collateral agreement, ph. అనుషంగిక ఒడంబడిక;
** collateral damage, ph. అనుషంగిక నష్టం; అనుషంగిక హాని; అనుకున్నదానికే కాకుండా చుట్టుప్రక్కల వాటికి దెబ్బతగలడం;
** collateral evidence, ph. అనుషంగిక సాక్ష్యం;
* collateral, n. తాకట్టు పెట్టిన వస్తువ;
* colleagues, n. pl. సహోద్యోగులు; ఒకే చోట పనిచేసే వ్యక్తులు;
* collect, v. t. దండు; పోగుచేయు; కూడబెట్టు; వసూలుచేయు; సేకరించు; సమాహరించు;
* collection, n. (1) పోగయినది; వసూళ్లు; వసూలు చేసినది; సేకరించినది; జమా; (2) సంహితం; సమాహారం; (3) సమితి; సముదాయం; పటలం; పటలి; ఝాటం; వారం; తతి; కురుంబం; కూటమి; కూటువ;
* collection box, ph. హుండీ;
* collections, n. pl. వసూళ్ళు; పోగయిన మొత్తం; వసూలు చేసినది; సేకరించినది;
* collective, adj. సామూహిక; సమూహ; సమష్టి; సాముదాయిక; మూకుమ్మడి; బహుగత;
* collectively, adv. సామూహికంగా; సమష్టిగా; సాముదాయికంగా;
* collector, n. దండుదారు; సేకర్త; కలెక్టరు;
* college, n. కళాశాల; కాలేజీ;
* collide, v. i. ఢీకొను; గుద్దుకొను; సంఘర్షించు;
* collinear, adj. ఏకరేఖీయ; ఏకరేఖాస్థితమైన; ఒకే రేఖ మీద ఉండే;
* collinearity, n. ఏకరేఖీయత; ఏకరేఖాస్థితం; ఒకే రేఖ మీద ఉండడం;
** multicollinearity, n. ఒకే రేఖ మీద బహు చలరాసులు ఉండడం; గణితంలో ఒకొక్క నిరూపకం మీద ఒకొక్క చలరాసి సర్వస్వతంత్రంగా ఉండడానికి బదులు అస్వతంత్రతని కోల్పోయిన పరిస్థితి;
* collision, n. అభిఘాతం; సంఘర్షణ; సంఘాతం; గుద్దుకోవడం; ఢీకొనడం;
** elastic collision, ph. స్థితిస్థాపక సంఘాతం; ఈ రకం సంఘాతంలో పతన పదార్థాల (incident objects) మొత్తం గతిజ శక్తి క్షీణించకుండా పరావర్తన పదార్థాల మొత్తం గతిజ శక్తికి ఆపాదించబడుతుంది; An elastic collision is a collision in which there is no net loss in kinetic energy in the system as a result of the collision. Both momentum and kinetic energy are conserved quantities in elastic collisions. Suppose two similar trolleys are traveling toward each other with equal speed. They collide, bouncing off each other with no loss in speed. This collision is perfectly elastic because no energy has been lost.
** inelastic collision, ph. ఘన సంఘాతం; కేరం బల్ల మీద పిక్కలు గుద్దుకున్నప్పుడు ఈ రకం సంఘాతం; జరుగుతుంది; ఈ రకం సంఘాతంలో పతన పదార్థాల మొత్తం గతిజ శక్తిలో సింహ భాగం క్షీణించి, మిగిలినది పరావర్తన పదార్థాల గతిజ శక్తికి ఆపాదించబడుతుంది; An inelastic collision is a collision in which there is a loss of kinetic energy. While momentum of the system is conserved in an inelastic collision, kinetic energy is not. This is because some kinetic energy had been transferred to something else. Thermal energy, sound energy, and material deformation are likely culprits. Suppose two similar trolleys are traveling towards each other. They collide, but because the trolleys are equipped with magnetic couplers they join together in the collision and become one connected mass. This type of collision is perfectly inelastic because the maximum possible kinetic energy has been lost. This doesn't mean that the final kinetic energy is necessarily zero; momentum must still be conserved.
* colloid, n. జిగార్ధం; జిగురువంటి పదార్థం; శ్లేషాభం; కాంజికాభం; see also gel;
* colloidal, adj. జిగార్ధ; బంధక; కాంజికాభ;
** colloidal clay, ph. జిగార్ధ మృత్తికం; బంధక మృత్తికం;
* colloquial, adj. వ్యావహారిక; ప్రచలిత; సంభాషణలో వాడే;
* collusion, n. లాలూచీ; గూడుపుఠానీ; కుట్ర; లోపాయకారీ; రహశ్య ఒప్పందం; కుమ్మక్కు;
* collyrium, n. సురుమా; కాటుక రూపంలో కళ్లకి పెట్టుకునే మందు;
* cologne, n. (కొలోన్), a perfume with a lower concentration of fragrance oils (typically around 2-5%) with a shorter-lasting scent; it fades faster than perfume. Lighter, more subtle scent: Perfect for everyday wear or when a less intense fragrance is desired.
* colon, n. (1) పెద్దపేగు; బృహదాంత్రం; (2) అటకా; న్యూన బిందువు; వాక్యంలో విరామ చిహ్నం;
* colonel, n. (కర్నెల్), సైన్యంలో లుటునెంట్ (లెఫ్టినెంట్) పై అధికారి;
* colonial, adj. ఔపనివేశ; (Aupani-vesha); ఇది ఔపనివేశవాదం లేదా విదేశీ పాలనకు సంబంధించినది. ఒక దేశం ఇతర దేశ పాలనలో ఉండే పరిస్థితిని సూచిస్తుంది;
** colonial rule, ph. ఔపనివేశ పాలన;
* Colonialism, n. ఔపనివేశవాదం;
* colony, n. (1) సహనివేశం; (2) వలస రాజ్యం;
** ant colony, ph. చీమల సహనివేశం;
* colophon, n. గద్య; శతకం చివర కాని, ఒక అధ్యాయం చివర కాని గ్రంథకర్త తన గురించి తెలిపే వాక్య సముదాయం; గ్రంథం చివరిలో ఉపసంహారము, మలిపలుకు, చివరిమాట, భరతవాక్యం, epilogue, colophon, వీటిని ఉత్తర పీఠిక అంటారు;
* color, colour (Br.), n. రంగు; వర్ణం; రాగం; కాంతి కిరణం యొక్క పౌనఃపున్యం;
** fast color, ph. పక్కా రంగు;
** fugitive color, ph. కచ్చా రంగు;
** light color, ph. లేత రంగు;
** magenta color, ph. బచ్చలిపండు రంగు;
** mordant color, ph. కసటు రంగు;
** saffron color, ph. చెంగావి;
** multi-colored, ph. బహురంగి; రంగురంగుల;
** two-colored, ph. దోరంగి;
** color blindness, ph. వర్ణాంధత్వం; రంగులలో భేదం కంటికి కనిపించకపోవడం;
** color code, ph. కంప్యూటర్ రంగంలో బొమ్మల రంగులని నిర్దిష్టంగా నిర్దేశించడానికి వాడే అక్షరాంకిక సంక్షిప్తం; ఉదాహరణకి: Hex color code, RGB color code, CMYK color code; ముదురు నీలం (Navy Blue) అని చెప్పడానికి #000080 అనే సంక్షిప్తం వాడతారు; లేత ఎరుపు అని చెప్పడానికి #ffcccb అనే సంక్షిప్తం వాడతారు; చామన ఛాయ (swarthy complexion) ని సూచించడానికి #e5c298 అనే సంక్షిప్తం వాడతారు;
* colorless, adj. నిరంజన; వివర్ణ; రంగు లేని;
* color scheme, ph. వర్ణకల్పన;
* colostrum, n. జున్నుపాలు; పశువులు ఈనిన తరువాత మొదటి రెండు, మూడు రోజులూ ఇచ్చే పాలు; ఈ పాలు చూడడానికి తెల్లగా ఉండవు; నీళ్లల్లా ఉంటాయి;
* colt, n. మగ గుర్రప్పిల్ల;
* column, n. (1) స్తంభం; కంబం; (2) దొంతి; కుందం; వరుస; నిలువు వరుస; నిరుస; మొగరం; స్థూపం; ధారణి; ఓజ;
** column of liquid, ph. ద్రవస్తంభం; ద్రవకంబం;
** vertical column, ph. ధారణి; నిలువు వరుస; నిరుస; ఓజ;
* coma, n. అపస్మారకం; కుంభనిద్ర; స్థిరనిద్ర; చిరనిద్ర; స్మృతిరహిత నిద్ర; స్మృతివిహీనత; ఒంటి మీద తెలివిలేని స్థితి; కోమా;
* comatose, adj. అపస్మారక స్థితిలో ఉన్న; కుంభనిద్రలో ఉన్న;స్మృతిరహితనిద్రలో ఉన్న; స్మృతివిహీన;
* comb, n. దువ్వెన; పన్ని; చిక్కట్ట; కంకతము;
* comb, v. t. (1) దువ్వు; (2) వెతుకు; గాలించు;
* combination, n. మేళనం; సంయోగం; సంమ్మిశ్రమం; సంచయము;
** chemical combination, ph. రసాయన సంయోగం;
** permutation and combination, ph. క్రమచయసంచయము; క్రమవర్తనం, క్రమసంచయం; క్రమవర్తన క్రమసంచయాలు;
* combine, v. t. మేళవించు; సంయోగించు; సంయోగపరచు; కలుపు; కలబోయు; జమిలించు; జమాయించు;
* combining, n. సంయోజనం;
* combined, adj. సంయుక్త; సమయోజిత; సమైక్య; కలసిన; కలసిపోయిన; %check this సమయోజిత
* combined state, ph. సమైక్య రాష్ట్రం; సమైక్య స్థితి;
* combustible, adj. దాహక; కాలే గుణం గల; మండగల;
* combustibility, n. దహ్యత;
* combustion, n. దహనం; నిర్ధహనం; నిర్ధగ్ధం; జ్వలనం; ప్లోషం; మంట; జ్వాల;
** heat of combustion, ph. దహనోష్ణత;
** internal combustion, ph. అంతర్ దహనం;
** supporter of combustion, ph. దహనాధారం;
** combustion boat, ph. దహన తరణి;
** combustion temperature, ph. జ్వలన ఉష్ణోగ్రత;
** combustion tube, ph. దహన నాళం;
* come, inter. రా; రాండి;
* come, v. i. వచ్చు; అరుదెంచు; వేంచేయు; విచ్చేయు; ఏగుదెంచు; ఏతెంచు; అరుదెంచు;
* comedian, n. m. హాస్యగాడు; విదూషకుడు; ప్రహసనకుడు;
* comedienne, n. f. హాస్యగత్తె; విదూషకి;
* comedy, n. (1) ప్రహసనం; హాస్యరస ప్రధానమయిన నాటకం; (2) సుఖాంతమైన నాటకం;
* comet, n. తోకచుక్క; ధూమకేతువు;
* come-upper, n. [idiom] అగస్త్యభ్రాత; అతి తెలివిగా ప్రవర్తించడానికి ప్రయత్నం చేసే వ్యక్తి;
* comfort, n. సౌకర్యం; సుఖస్థితి; నెమ్మి;
* comfort, v. t. ఊరడించు;
* comic, adj. హాస్యరస ప్రధానమయిన; హాస్య; హాస్య స్పోరక; నవ్వు పుట్టించే;
* comical, adj. హాస్యమయ;
* coming, adj. రాబోయే; వచ్చే; రాబోతూన్న;
* comma, n. కొరాటిక; కామా; వాక్యాన్ని ఆపుదల చెయ్యడం కోసం వాడే సంజ్ఞ;
* command, n. అనుశాసనం; ఉత్తరువు; ఉత్తర్వు; ఆదేశం; నిర్దేశం; ఆనతి; ఆన; ముదల;
** peremptory command, ph. వశిష్ట వాక్యం;
** command line, ph. [comp.] ఆదేశ పంక్తి; ఆదేశ వాక్యం;
* commander, n. దళవాయి; దళపతి; దండనాయకుఁడు; సేనాధిపతి; నిర్దేష్ట; వాహినీపతి; అవవాదుఁడు;
* commander-in-chief, n. సర్వసేనాధిపతి;
* commandments, n. ఆదేశాలు; అనుశాసనాలు;
** ten commandments, ph. దశాదేశాలు;
* commence, v. i. మొదలుపెట్టు; చేపట్టు; ఆరంభించు; ఉపక్రమించు;
* commendable, adj. ముదావహమైన;
* commendable, n. ముదావహం; ప్రశంసనీయం;
* commensurable, adj. (1) సమానభాజకముగల, having a common measure; divisible without remainder by a common unit; (2) పరిగణనీయ; సాపవర్తకమైన; అపవర్తనముగల;
* comment, n. వ్యాఖ్య; వ్యాఖ్యానం; మీదువల్కు;
** no comment, ph. నిర్వాఖ్య;
* commentator, n. భాష్య కారుడు; వ్యాఖ్యాత;
* commentary, n. టీక; టిప్పణం; వ్యాఖ్యానం; వ్యాఖ్య; భాష్యం;
** brief commentary, ph. టిప్పణం;
** commentary on commentary, ph. టీకకు టీక;
* commerce, n. వ్యాపారం; వాణిజ్యం; వర్తకం;
* commission, n. అడితి; కాయిదా; అడిసాటా;
** commission business, ph. అడితి వ్యాపారం; కాయిదా వ్యాపారం;
** commission business shop, ph. కాయిదా కొట్టు;
** commission merchant, ph. అడితిదారుడు,
* commitment, n. నిబద్ధత; సంకల్పం; అంకితభావం; అభినివేశం; నిరతి; శ్రద్ధాభక్తులు; ప్రతిశబ్దత;
** commitment to service, ph. సేవానిరతి;
* committee, n. బృందం; మండలి; కమిటీ;
* commodity, n. సరకు;
* common, adj. (1) సామాన్య; లోక; సమాహారక; ఏకోను; (2) ఉమ్మడి; ఉభయ;
** common factor, ph. సామాన్య భాజకం; ఉమ్మడి భాజకం;
** common practice, ph. పరిపాటి; రివాజు;
** common property, ph. ఉమ్మడి ఆస్తి;
** common sense, ph. లోకజ్ఞానం; వ్యవహారజ్ఞానం; సహజ వివేకము;
** common term, ph. సమాహారక పదం; ఉమ్మడి పదం;
* commotion, n. అలజడి; అలబలం; కలకలం; సంచలనం; గొడవ; గందరగోళం;
* communal, adj. సాముదాయిక; సంఘానికి సంబంధించిన;
* communalism, n. కులతత్త్వం; సామాజికవర్గ తత్త్వం;
* communicable, adj. సంక్రామిక;
** communicable disease, ph. సంక్రామిక వ్యాధి, సంక్రామిక రోగం; అంటురోగం;
* communication, n. వార్త; విశేషం; సందేశం;
* communications, n. pl. వార్తాసౌకర్యాలు;
* communion, n. సత్సంగం; [సత్ = God, సంగం = union];
* communique, n. ప్రసారమాధ్యమాలకి అందించే అధికార ప్రకటన;
* communism, n. సామ్యవాదం;
* community, n. సమాజం;
** community development center, ph. సమాజ వికాస కేంద్రం;
* commute, v. t. (1) తగ్గించు; (2) ఇంటి నుండి ఉద్యోగ స్థలానికి రోజువారీ ప్రయాణం చేయు; పాయకరీ;
* commuter, n. పాయకారీ; ఇటూ అటూ తిరిగేది;
* compact, adj. మట్టసమైన; చిన్నదైన; కుదిమట్టమైన; కురుచైన; సాంద్ర; (ant.) diffuse;
* compact, n. ఒడంబడిక; ఒప్పందం;
* compact, v. t. కుదించు;
* compactor, n. దిమ్మిస;
** rolling compactor, ph. దిమ్మిస రోలు;
* companion, n. సహవాసి; తోడు;
* companionship, n. సహచర్యం;
* company, n. (1) తోడు; సహవాసం; సావాసం; (2) నిగమ్; కంపెనీ; వ్యాపార బృందం;
* comparative, adj. తులనాత్మక; సామ్య; పోల్చదగిన;
** comparative grammar, ph. తులనాత్మక వ్యాకరణం;
** comparative philology, ph. తులనాత్మక భాషా చరిత్ర;
* compare, v. t. పోల్చు; సరిపోల్చు; సరిచూచు; ఉపమించు; బేరీజు వేయు; తైపారు వేయు;
* comparison, n. పోలిక; సామ్యం;
* compartment, n. గది; అర; రైలు పెట్టెలో ఒక గది; see also bogie;
* compass, n. దిక్సూచి;
* compassion, n. కరుణ; దయ; జాలి; అనుకంపం; దాక్షిణ్యం; సంయమనం;
** compassion for living creatures, ph. భూతదయ; జీవకారుణ్యం;
* compassionate, adj. కరుణామయ; దయగల; జాలిగల; అనుకంప;
* compatible, adj. అవిరుద్ధ;
* compatibility, n. పొంత; పొందిక; పొత్తు; అవిరుద్ధత; క్షమత;
* compatriot, n. స్వదేశీయుడు;
* compendium, n. సంకలనం;
* compensation, n. (1) పరిహారం; నష్ట పరిహారం; (2) జీతం;
* competence, n. ప్రయోజకత్వం; సామర్ధ్యం; దక్షత;
* competition, n. పోటీ; దంటీ; ప్రతిస్పర్థ;
* competitor, n. పోటీదారు; ప్రతియోగి; స్పర్ధాళువు; దంట; ప్రతిస్పర్థి;
* compilation, n. కూర్పు; సంహితం;
* compile, v. t. కూర్చు; సేకరించు;
* compiled, n. కూర్పబడినది; ప్రోతం; గ్రథితం;
* compiler, n. (1) కూర్పరి; సంకలన కర్త; (2) ఒక ఉన్నత భాష నుండి మరొక నిమ్న భాషకి తర్జుమా చెయ్యటానికి కంప్యూటరు వాడే క్రమణిక;
* complainant, n. ఫిర్యాది; ఫిర్యాదు చేసే వ్యక్తి;
* complaint, n. చాడీ; అభియోగం; ఫిర్యాదు; (ety.) [Hin.] ఫిర్ యాద్ means "remind again'';
* complement, n. [math.] పూరకం; ఉదాహరణకి దశాంశ పద్ధతిలో <math>10000000 - y</math> y యొక్క దశాంశ పూరకం (ten’s complement) అంటారు. అలాగే <math>99999999 - y</math> y యొక్క నవాంశ పూరకం (nine’s complement of y). ద్వియాంశ పద్ధతిలో <math>11111111 - y</math> y అనే ద్వియాంశ సంఖ్య యొక్క "ఒకట్ల" పూరకం (one’s complement of y).
** binary complement, ph. [[ద్వియాంశ పూరకం]];
** decimal complement, ph. దశాంశ పూరకం;
** complement addition, ph. [[పూరక సంకలనం]]; కంప్యూటర్లలలో సంకలన వ్యవకలనాలు చెయ్యడానికి అనువైన పద్ధతి;
** complement subtraction, ph. పూరక వ్యవకలనం;
* complementary, adj. ఉల్టా; పూరక; పరస్పర పరిపూరక;
** complementary event, ph. ఉల్టా సంఘటన; పూరక సంఘటన;
* complete, v. t. (1) పూర్తిచేయు; పూరించు; (2) నింపు; (3) భర్తీచేయు;
* complete, adj. అంతా; పూర్తిగా; యావత్తు; నిండుగా; సాంగంగా; పరిపూర్ణంగా; సంపూర్ణంగా;
* complex, n. క్లిష్ట మానసిక స్థితి; జటిల మానసిక స్థితి; సంశ్లిష్ట మానసిక స్థితి;
* complex, adj. సంకీర్ణ; మిశ్రమ; క్లిష్ట; జటిల; సంశ్లిష్ట; జిలుగు;
** complex issue, ph. క్లిష్ట సమస్య; జటిలమయిన సమస్య;
** complex number, ph. సంకీర్ణ సంఖ్య; సమ్మిశ్ర సంఖ్య; క్లిష్ట సంఖ్య;
** complex sentence, ph. సంశ్లిష్ట వాక్యం;
** diana complex, ph. మగ పోకడలకి పోవాలనే ఆడదాని కోరిక; మాటలలోను, చేతలలోను పురుషుడిలా ఉండాలనే కోరిక;
** electra complex, ph. తండ్రితో కామ సంబంధాలు నెరపాలని కూతురు అంతరాంతరాలలో వాంఛించడం;
** inferiority complex, ph. ఆత్మన్యూనతా భావం;
** superiority complex, ph. అధిక్యతా భావం;
* complexion, n. ఛాయ; వర్చస్సు; వర్ణం; రంగు; శరీరపు రంగు;
** swarthy complexion, ph. చామనఛాయ;
* complexity, n. క్లిష్టత; సంక్లిష్టత;
* compliance, n. ఆచరణ; అనుసరణ; పాటింపు; కట్టుబడి;
* complement, n. పొగడ్త; మెచ్చికోలు; అభినందన; ప్రశంస; శుభాకాంక్ష;
* complimentary, adj. గౌరవార్ధక;
* comply, v. t. పాటించు; ఆచరించు; అనుసరించు; అనువర్తించు; అనుష్టించు; అమలు చేయు;
* component, n. అంశీభూతం; అంశం; భాగం; అనుఘటకం;
* compose, v. t. (1) రచించు; అల్లు; (2) పేర్చు; కూర్చు; "Jasmines and Marigolds compose the bouquet.”
** composing stick, ph. మరబందు; అచ్చొత్తేముందు అక్షరాలని కూర్చడానికి వాడే పనిముట్టు;
* composite, adj. సంయుక్త;
* composition, n. (1) రచన; అల్లిక; (2) పేర్పు; కూర్పు;
* compositor, n. అక్షరసంధాత; అక్షరకూర్పరి;
* compost, n. (కాంపోస్ట్) ఆకుపెంట; పెంట; చీకుడు ఎరువు;
** compost pile, ph. పెంటపోగు;
* composure, n. నిబ్బరం;
* compound, adj. మిశ్రమ; సంయుక్త; సమ్మిశ్ర; ద్వంద్వ;
** compound eye, ph. సంయుక్తాక్షము; సంయుక్తాక్ష;
** compound sentence, ph. ద్వంద్వ వాక్యం;
** compound interest, ph. చక్రవడ్డీ; ఇబ్బడి వడ్డీ;
** compound fraction, ph. మిశ్రమ భిన్నం;
** compound number, ph. సంయుక్త సంఖ్య;
** compound word, ph. సమాసం;
** compound wall, ph. ప్రహరి గోడ; ప్రాకారం; ప్రాంగణ ప్రాకారం;
* compound, n. (1) మిశ్రమ ధాతువు; (2) ప్రాంగణం; లోగిలి;
* compoundable, adj. [legal] రాజీ కుదుర్చుకోకూడనిది లేదా రాజీ కుదుర్చుకోడానికి వీలు కాని నేరం;
* comprehend, v. t. గ్రహించు; అర్ధం చేసుకొను;
* comprehensible, n. సుబోధకం; అర్థం అయేవిధంగా ఉన్నది;
* comprehension, n. గ్రహింపు; గ్రహణం; ఆకళింపు; ఆకలనం; అవగాహన; అవగతం;
* comprehensive, adj. సమగ్ర; సర్వతోముఖ;
* comprehensively, adv. సమగ్రంగా; సర్వతోముఖంగా; సాంగోపాంగంగా; సాకల్యంగా;
* compress, v. t. కుదించు; దట్టించు;
* compression, n. సంపీడనం; సంఘాతం;
* compressor, n. సంపీడకి; సంపీడకం;
** compressor coil, ph. సంపీడన కుండలి; సంపీడక కుండలి;
* comprise, v. i. “comprise” describes the whole that the elements form:“ “The garland comprises Jasmines and Marigolds.”
* compromise, n. రాజీ;
* compromise, v. i. రాజీపడు;
* compulsion, n. నిర్బంధం; ప్రసభం;
* compulsory, adj. విధిగా; విధాయకంగా; వెట్టి; నిర్బంధ; అనివార్య; ఆవశ్యక; తప్పనిసరి;
** compulsory education, ph. నిర్బంధ విద్యావిధానం;
** compulsory labor, ph. వెట్టి చాకిరీ; బేగారి చాకిరీ;
* computation, n. గణన; లెక్కింపు;
* computational, adj. లెక్కింపు పద్ధతులకి సంబంధించిన; గణన పద్ధతులకి సంబంధించిన;
** computational methods, ph. లెక్కింపు పద్ధతులు; గణన పద్ధతులు;
* compute, v. t. సంగణీకరించు;
* computer, n. (1) గణకుడు; గణకి; లెక్కలు చూసే వ్యక్తి; (2) కలనయంత్రం; గణాంకయంత్రం; గణిత యంత్రం; సంగణకం; కంప్యూటరు;
** analog computer, ph. సారూప్య కలనయంత్రం;
** digital computer, ph. అంక కలనయంత్రం;
** hybrid computer, ph. సంకర కలనయంత్రం;
* concatenate, v. t. జతపరచు; జోడించు; తగిలించు; కలుపు;
* concave, adj. పుటాకారమైన, నతోదర; ఉత్తాన;
* concave lens, ph. నతోదర కటకం; పుట కటకం; పుటాకార కటకం;
* concede, v. i. ఒప్పేసుకొను; ఓటమిని అంగీకరించు;
* conceit, n. అతిశయం; టెక్కు; డాంబికం; అహమహమిక;
* conceited, adj. అతిశయంతో కూడిన; టెక్కుతో; ఆడంబరపు;
* conceive, v. i. (1) గర్భం ధరించు; కడుపుతోనుండు; (2) ఊహించు; భావించు; అనుకొను;
* concentrate, v. i. లగ్నముచేయు; ధారణ చేయు; కేంద్రీకరించు;
* concentrate, v. t. గాఢతని పెంచు; నిర్జలీకరించు;
* concentrate, n. (1) లగ్నం; ధరణి; (2) నిర్జలి;
* concentrated, adj. గాఢ; నిర్జల; సాంద్రీకృత; see also anhydrous;
* concentration, n. (1) అవధానం; ఏకాగ్రత; ధారణ; ధ్యానం; నిధిధ్యాసము; తితీక్ష; (2) గాఢత; సాంద్రీకరణం; (3) నిర్జలత;
** power of concentration, ph. ధారణశక్తి;
* concentration, v. t. నిర్జలీకరణ;
* concentric, adj. ఏకకేంద్రక; కేంద్రకయుత;
** concentric circles, ph. ఏకకేంద్రక వృత్తములు;
** concentric spheres, ph. ఏకకేంద్రక గోళములు;
* concept, n. భావం; భావన; పరిభావన; మనోగతి; ఊహ; ఊహనం; అధ్యాహారం; గ్రాహ్యం; సవీతటం; పోహ (అపోహ కానిది); ప్ర + ఊహ(ప్రశస్తమైన అంటే మంచి ఊహ) = ప్రోహ = పోహ;
** concept formation, ph. భావ సంకల్పన; పరిభావ సంకల్పన;
* conception, n. ఆవయం; శిశుసంకల్పన;
* conceptual, adj. అధ్యాహారిక; ఊహాత్మక; పోహిక; పౌహిక;
* conceptually, adv. భావనాత్మకంగా;
* concern, n. బెంగ; తాపత్రయం; ధ్యాస;
* concert, n. కచేరీ; పాటకచేరీ;
** musical concert, ph. గాన కచేరీ; పాట కచేరీ;
* concerto, n. (కంచెర్టో) సంగీత స్వర కల్పన; a musical composition;
* concerted, adj. సమైక్య; కూడబలుక్కొన్న;
* concession, n. రాయితీ;
* concessional, adj. రాయితీ;
** concession stand, ph. రాయితీ బడ్డీ; క్రీడా స్థలాల వంటి బహిరంగ ప్రదేశాలలో కిరాయికి కుదుర్చుకున్న కిరాణా దుకాణాల వంటి బడ్డీలు;
* conch, n. శంఖం;
** conch shell, ph. శంఖం; చిందం;
* conciliation, n. రాజీ; ఒప్పందం; అంగీకారం;
* concise, adj. సంక్షిప్త; క్లుప్త;
* conclave, n. సమాలోచన సభ; కొద్దిమంది ముఖస్థంగా మాట్లాడుకుందికి సమావేశమయే గది;
* conclude, v. t. ముగించు; ఉపసంహరించు; పూర్తిచేయు; విరమించు; నిష్కర్షించు; సమాప్తం చేయు; కడతేర్చు;
* conclusion, n. ముగింపు; పర్యవసానం; ముక్తాయింపు; ఉపసంహారం; ఉద్యాపన; సమాప్తి; నిష్కర్ష; విరమింపు; అవసానం; పిండితార్ధం: (ant.) beginning; takeoff;
** truthful conclusion, ph. తథ్యం; అనుభవ ఆధారితమైన ఒక పిండితార్థము;
* concoct, v. i. కిట్టించు; అల్లు;
* concomitant, adj. అనుషంగిక; ప్రధానం కాని; ముఖ్యం కాని;
* concord, n. సామరస్యం;
* concordance n. (1) సామరస్యత; అనుగుణ్యత; (2) అకారాది క్రమంలో అమర్చిన పదసూచిక;
* concrete, adj. సంయుక్త; మూర్త; యదార్థ; వాస్తవిక; నిర్ధిష్ట; (ant.) abstract;
** concrete objects, ph. మూర్త పదార్థాలు;
* concrete, n. (1) కాంక్రీటు; (2) యదార్థం; వాస్తవం;
** not cast in concrete, ph. [idiom] రాతి మీద గీత కాదు;
* concreteness, n. మూర్తత;
* concubine, n. ఉంపుడుకత్తె; ఉపపత్ని; చేరుగొండి; ముండ;
* concur, v. i. ఏకీభవించు;
* concurrent, adj. అనుషక్త; జమిలి;
* condemn, v. i. ఖండించు; దుయ్యబట్టు; నిందించు; గర్హించు;
* condemnable, n. గర్హనీయం; అభ్యంతరం చెప్పదగ్గ; నిందింప దగిన;
* condemnatory, adj. నిందాత్మక మయిన; నిందించేటట్టి; గర్హనీయ;
* condensation, n. (1) కుదింపు; సంగ్రహణ; సంధానం; బణుసంధానం; రెండు అణువులని జతపరచుట; (2) ద్రవీభవనం; సంఘననం; సంక్షేపణం; (rel.) liquifaction;
** condensation trails, ph. సంఘనన జాడలు; సంక్షేపణ జాడలు; జెట్ విమానం ఎగురుతూన్నప్పుడు వెనుక కనిపించే తెల్లని చారలు; పొగలో ఉన్న నీటి ఆవిరి ద్రవీభవనం చెంది, తర్వాత మంచుగా మారినప్పుడు నప్పుడు కనిపించే తెల్లని చారలు; contrails;
* condense, v. t. (1) కుదించు; సంగ్రహించు; (2) గడ్డ కట్టించు; సంధించు;
* condensed, adj. గడ్డకట్టబడిన; సంఘటిత; సాంద్రీకృత; సాంద్రీకృత;
** condensed book, ph. సంఘటిత పుస్తకం;
** condensed milk, ph. గడ్డ పాలు;
* condiments, n. సంభారములు; సంబరువులు; పరివ్యయములు; వంటలలో వాడే సుగంధ ద్రవ్యములు;
* condition, n. (1) నిబంధన; నియమం; షరతు; (2) పరిస్థితి; స్థితి; అవస్థ;
** initial condition, ph. ప్రారంభ పరిస్థితి;
* conditional, adj. నైబంధిక; నియమ; షారత;
** conditional lease, ph. నైబంధిక కౌలు; మద్దతు కౌలు;
** conditional probability, ph. నైబంధిక సంభావ్యత;
** conditional sale, ph. నైబంధిక క్రయం; షారత క్రయం; మద్దతు అమ్మకం;
* conditioning, n. నియంత్రీకరణ;
** air conditioning, ph. వాత నియంత్రీకరణ;
* condole, v. t. పరామర్శించు; పరామర్శ చేయు;
* condolence, n. సానుభూతి; సంతాపం; పరామర్శ;
* condom, n. తొడుగు; లింగతొడుగు; పిల్లలు పుట్టకుండాను, సుఖరోగాలు రాకుండాను తప్పించుకుందికి రతి సమయంలో లింగానికి తొడిగే రబ్బరు తొడుగు;
* condominium, n. ఉమ్మడి పరిపాలన; ఉమ్మడి వాటాదారులుగా ఉన్న ఇల్లు; (rel.) flat; apartment;
* condone, v. t. క్షమించు;
* condor, n. గూళి; సాళువ డేగ;
* conduce, v. i. దోహదం చేయు;
* conduct, n. (కాండక్ట్) ప్రవర్తన; శీలం; నడవడిక; నడత;
* conduct, n. (కండక్ట్) జరిపించు; నడిపించు; నిర్వహించు; నెరపు; కానిచ్చు;
* conduction, n. వహనం;
* conductivity, n. వాహకత్వం;
* conductor, n. (1) వాహకి; వాహకం; (2) యాజి; నిరవాకి; ప్రవర్తకుడు; వ్యవహర్త; కండక్టరు;
** semiconductor, n. అర్ధవాహకి; అర్ధవాహకం;
** tour conductor, ph. యాత్రిక యాజి;
* conduit, v. t. (కాండూట్) కాలువ; తూము; గొట్టం; మార్గం;
* cone, n. శంఖం; శంఖు;
* conical, adj. .శంఖాకార;
* confection, n. మోదకం; చాకలేట్లు, బిళ్ళలు, మొ. తీపి సరుకులు;
* confederation, n. సమాఖ్య;
* conference, n. సభ; సమావేశం; సదస్సు; సమ్మేళనం;
** summit conference, ph. శిఖరాగ్ర సమావేశం;
** video conference, ph. దృశ్య సమావేశం;
** conference hall, ph. సభాస్థలి;
* confess, v. i. ఒప్పేసుకొను;
* confidants, n. pl. (కాన్ఫిడాంట్స్) ఆంతరంగికులు; సన్నిహితులు;
* confidence, n. ధీమా; నమ్మకం; విశ్వాసం; దీలాసా; భరవసం; ధిషణ;
** self-confidence, ph. ఆత్మవిశ్వాసం;
* confidential, adj. గుప్త; రహస్య; ఆంతరంగిక;
** confidential communication, ph. గుప్త నివేదన;
** confidential secretary, ph. ఆంతరంగిక సచివుడు;
* confidential, n. గుప్తం; రహస్యం; ఆంతరంగికం;
** highly confidential, ph. దేవ రహస్యం;
* confidentiality, n. ఆంతరంగికత; రహస్యం;
* configuration, n. అమరిక; సమగ్రాకృతి;
* confine, v. t. బంధించు; నిర్బంధించు;
* confinement, n. బంధిఖానా; నిర్బంధం;
* confirm, v. t. ఖాయపరచు; ధ్రువపరచు; ధ్రువీకరించు; రూఢిపరచు; రూఢిచేయు;
* confirmation, n. ధ్రువీకరణ; దృఢీకరణ;
* confiscation, n. జప్తు;
* conflagration, n. దహనకాండ; మంటలు;
* conflict, n. ఘర్షణ; సంఘర్షణ; లడాయి; విప్రతిపత్తి;
** armed conflict, ph. సాయుధ సంఘర్షణ;
** class conflict, ph. వర్గ సంఘర్షణ;
** mental conflict, ph. భావ సంఘర్షణ;
** conflict of interest, ph. విప్రతిపత్తి; ప్రయోజనాల సంఘర్షణ;
* conflicting, adj. పరస్పర విరుద్ధ; పొందిక లేని; పొందు పొసగని; విప్రతిపన్న;
** conflicting objectives, ph. విరుద్ధ ప్రయోజనాలు;
* confluence, n. నదీ సంగమం; సంగమం; కూడలి; సమూహం;
* conform, v. i. బద్ధమగు;
** conform to contemporary trends, ph. సమయ బద్ధమగు;
* conformal, adj. అనురూప;
* conformational, adj. అనురూపాత్మక;
** conformational analysis, ph. అనురూపాత్మక విశ్లేషణ;
** conformational isomerism, ph. అనురూపాత్మక సాదృశం;
* conformist, n. సాంప్రదాయదాసుడు; అనుసారి;
* confounded, n. కారాకూరం; %check this
* confront, v. i. ఎదుర్కొను;
* confuse, v. i. కంగారుపడు;
* confuse, v. t. కంగారుపెట్టు;
* confusion, n. కంగారు; గందరగోళం; తికమక; తొట్రుపాటు; కలత; ఆకులపాటు; గాసటబీసట; గజిబిజి; కకపిక;
** confusion of mind, ph. ఆకులపాటు;
* congeal, v. i. ముద్దకట్టు; గడ్డకట్టు; పేరుకొను;
* congee, n. గంజి; అన్నం ఉడకబెట్టగా మిగిలిన నీరు;
* congenial, adj. ఒకే స్వభావంగల; కలుపుగోలు;
* congenital, adj. జాయమాన; ఆగర్భ; ఆజన్మ; జన్మజ; పుట్టు; పుట్టుకతో వచ్చిన; జనుష; వంశ పారంపర్యంగా ఉన్నది కాదు; see also genetic;
** congenital blindness, ph. పుట్టుగుడ్డితనం; జనుషాంధత్వం;
** congenital disease, ph. పుట్టు వ్యాధి; జాయమాన వ్యాధి; పుట్టుకతో ఉన్న రోగం; ఆగర్భ రోగం; ఈ రుగ్మతలు అవయవ నిర్మాణ లోపాలు, అవయవ కార్యనిర్వహణ లోపాలు, జీవ రసాయనాల
ఉత్పత్తి లోపాలు, లేక జీవప్రక్రియ లోపాలు వలన కలుగుతాయి;
* congestion, n. ఇరుకు; ఇరకాటం; రద్దీ; తొడతొక్కిడి;
* conglomerate, v. i. గుమిగూడు;
* congratulation, n. అభినందన;
* congregation, n. సమావేశం; సమాజం;
* congress, n. సమావేశం; ప్రతినిధుల సభ;
* congruence, n. ఆనురూపత;
* congruent, adj. ఆనురూప; సమాన; సర్వసమాన; సమశేష; తాదాత్మ్య;
* congruent class, ph. [math.] సమశేష వర్గం;
* conifer, n. పైను, ఫర్ జాతి శంఖాకారపు చెట్టు; కోను కాయలను కాసే చెట్టు;
* conjecture, n. ఊహ; ప్రతిపాదన;
* conjoined, adj. సంయోజిత;
* conjoint, adj. కూడిన; చేరిన; కలసి ఉన్న; కలసి ఒకటిగా ఉన్న;
** conjoined twins, ph. కలసి ఒకటిగా ఉన్న కవలలు; అతుక్కుపోయిన కవలలు;
* conjugacy, adj. సంయుగ్మత;
* conjugal, adj. జంటకి సంబంధించిన; వైవాహిక జీవితానికి సంబంధించిన; దాంపత్య;
** conjugal life, ph. కాపరం; దాంపత్య జీవితం;
** conjugal rights, ph. దాంపత్య హక్కులు;
* conjugated, adj. సంయుగ్మ; సంయుక్త; సంబద్ధ; అనుబద్ధ; సంయోగ; జంటకి సంబంధించిన;
** conjugated double bond, ph. సంయోగ జంట బంధం;
* conjugation, n. సంయోగం; సంయుగ్మం;
* conjunctivitis, n. నేత్రాభిష్యందం; కండ్లకలక;
** gonorrheal conjunctivitis, ph. ప్రమేహ నేత్రాభిష్యందం;
* conjunction, n. యుతి; మిళితం; కలయిక; సంయోగం; (వ్యాకరణంలో) సముచ్ఛయం; పొంతనం;
** conjunction of planets, ph. గ్రహ పొంతనం; గ్రహాల యుతి; conjunction occurs when any two astronomical objects (such as asteroids, moons, planets, and stars) appear to be close together in the sky, as observed from Earth; (rel.) Opposition is when a planet is opposite the Earth from the Sun. This is when we can observe it best, as it is normally the nearest to Earth at this point. Opposition is typically used to describe a superior planet’s position;
* conjurer, n. మాయావి; మాయలమారి; మాంత్రికుడు;
* connect, v. t. అతుకు; కలుపు; తగిలించు; సంధించు; అనుసంధించు; అనుబంధించు;
* connected, adj. శ్లిష్ట; అనుసంధాన;
** connecting rod, ph. లంకె ఊస; సంసక్త ఊస; ఇంజనుని చక్రాలకి తగిలించే ఊస;
* connection, n. అతుకు; సంధి; సంబంధం; అనుసంధానం; స్పృక్కు; కైకట్టు; electrical connection;
* connective, adj. అతికే; సంధాయక; సంధాన;
** connective tissue, ph. సంధాయక కణజాలం; సంధాన కణజాలం;
* connectivity, n. అనుసంధేయత;
* connector, n. (Gr.) సముచ్చయం;
* connoisseur, n. (కానసూర్) m. రసికుడు; రసజ్ఞుడు; f. రసికురాలు;
* connotation, n. సందర్భార్ధం; సందర్భానికి సరిపోయే అర్ధం; see also denotation;
* conquer, v. i. జయించు;
* conqueror, n. జేత; విజేత; జైత్రుడు;
* consanguine, n. m. సగోత్రీకుడు; రక్తసంబంధి;
* consanguinity, n. (1) సగోత్రీయత; రక్తసంబంధం; వావి; వావి-వరస; (2) మేనరికం; రక్త సంబంధం ఉన్న వారితో వివాహం;
* conscience, n. (కాన్షన్స్) అంతర్వాణి; అంతరాత్మ; మనస్సాక్షి;
* conscientious, adj. (కాన్షియన్షస్) మనస్ఫూర్తి అయిన శ్రద్ధ; మనస్సాక్షికి లోబడిన;
* conscious, adj. (కాన్షస్) వ్యక్తమైన; స్పృహతో; మెలుకువతో; [psych.] వైఖరి; చేతన; జ్ఞాత;
** subconscious, adj. వ్యక్తావ్యక్తమైన; [psych.] ఉపచేతన; ఉపజ్ఞాత; ఇగో;
** unconscious, adj. అవ్యక్తమైన; [psych.] సుప్తచేతన; సుప్తజ్ఞాత; అవ్యక్తచేతన; పర; ఇడ్;
** conscious age, ph. బుద్ధి ఎరిగిన వయస్సు; వ్యక్త వయస్సు;
** conscious state, ph. జాగ్రదావస్థ; చేతనావస్థ;
** super conscious state, ph. నిర్వికల్పసమాధి;
* consciously, adv. సస్పృహముగా;
* consciousness, n. (1) చేతస్సు; చైతన్యం; చేతన; చేతనత్వం; చిత్; వ్యక్తచేతనం; చిత్తాకాశం; పరిజ్ఞానం; ప్రజ్ఞానం; జ్ఞాతం; స్మృతి; మనస్సు; తురీయం; చతుర్థం; సైకీ; లిబిడో; (2) స్పృహ; స్మారకం; awareness of internal or external existence; awareness of yourself and the world around you; Consciousness is, for each of us, all there is: the world, the self, everything. But consciousness is also subjective and difficult to define;
** primary consciousness, ph. అగ్రిమం; అగ్రిమ చేతస్సు;
**. pure consciousness, ph. తురీయ స్థితి; In Advaita philosophy this is the the forth state of awareness that is beyond the wakeful, dreaming and deep sleep states in which one is conscious of the falsehood of the above three states;
** secondary consciousness, ph. అనగ్రిమం; అనగ్రిమ చేతస్సు;
** self consciousness, ph. ఆత్మజ్ఞానం;
** social consciousness, ph. సామాజిక స్పృహ;
** sub-consciousness, n. అంతర్ చేతన;
** un-consciousness, n. అవ్యక్తచేతన;
** stream of consciousness, ph. చైతన్య స్రవంతి;
** Universal consciousness, ph. బ్రహ్మజ్ఞానం;
* consecrate, v. t. పవిత్రం చేయు; పవిత్ర పరచు;
* consecration, n. అభిషేకం; పవిత్రం చేసే తంతు;
* consecutive, adj. నిరత; సతత; క్రమానుగత; పుంఖానుపుంఖంగా; ఒకదాని తర్వాత మరొకటి;
** consecutive numbers, ph. క్రమానుగత సంఖ్యలు;
* consensus, n. అభిప్రాయసామ్యం; ఏకాభిప్రాయం;
* consent, n. అంగీకారం; మేకోలు; ఈకోలు;
* consent, v. i. ఒప్పుకొను; అంగీకరించు; ఎవరైనా ప్రతిపాదించిన దానిని గాని అడిగినదానిని కాని చెయ్యడానికి ఒప్పుకొనడం; అనుమతించు; see also assent, agree, concur, accede and acquiesce;
* consequence, n. పర్యవసానం; పరిణామం;
** negative consequence, ph. దుష్పరిణామం; రుణపరిణామం;
* consequently, adv. తత్ఫలితంగా; దరిమిలా;
* conservation, n. పరిరక్షణ;
** conservation laws, ph. విహిత నియమాలు; నిక్షేప నియమాలు;
** law of conservation of energy, ph. శక్తి నిత్యత్వ నియమం;
* conserve, n. నిల్వ పెట్టడానికి వీలుగా చేసిన సరుకు; ఊరగాయలు; అప్పడాలు; వడియాలు వంటి ఎండబెట్టిన సరుకులు; మురబ్బాలు;
* conserve, v. t. నిక్షేపించు;
* consider, v. i., v.t. పరిగణించు; ఆలోచించు; లెక్కలోనికి తీసికొను; చిత్తగించు; యోచించు; మానసించు;
* consideration, n. పరిగణన; యోచన; పర్యాలోచన;
* consign, v. i. కేటాయించు;
* consignment, n. (1) కేటాయింపు; (2)) రవాణాసరుకు;
* consistent, adj. అనుగుణ్యత; అవిరుద్ధ; అవిరోధత; సంగతత్వ; నియతి; నిలకడ; స్థిరత్వ;
* consistency, n. స్థిరత్వం; సంగతత్వం;
* consistently, adv. నియతంగా; నియతికాలికంగా; నియమాను సారంగా; క్రమం తప్పకుండా; సంగతంగా;
* consolation, n. ఊరడింపు; ఓదార్పు; సాకతం; సాంత్వనం; సముదాయింపు; పరామర్శ;
** consolation prize, ph. సాకత బహుమానం; సాంత్వన బహుమానం; ప్రోత్సాహక బహుమానం;
* console, n. (కాన్సోల్) సాలారం;
** computer console, ph. కలనయంత్ర సాలారం; సంగణక సాలారం;
* console, v. t. (కన్సోల్) ఓదార్చు; సముదాయించు; ఊరడించు; పరామర్శించు;
* consolidate, v. t. క్రోడీకరించు;
* consolidated, adj. ఏకం చెయ్యబడ్డ; ఏకీకృత; సంఘటిత; సుసంఘటిత;
* consolidation, n. క్రోడీకరించడం; ఒక చోటకి చేర్చడం;
** consolidation loan, ph. రుణార్ణం;
* consonants, n. హల్లులు; వ్యంజనములు;
** aspirated consonants, ph. ఒత్తు అక్షరములు;
** double consonants, ph. జడక్షరములు;
** conjunct consonants, ph. జంట అక్షరములు; సంయుక్తాక్షరాలు;
** contact consonants, ph. స్పర్శములు;
** fixed consonants, ph. స్థిరములు;
** hard consonants, ph. పరుషములు; క, చ, ట, త, ప;
** intermediate consonants, ph. అంతస్థములు;
** pure consonants, ph. పొల్లు హల్లు;
** soft consonants, ph. సరళములు; గ, జ, డ, ద, బ;
** unaspirated consonants, ph. ఒత్తులు లేని అక్షరములు;
** voiced consonants, ph. పరుషములు; క, చ, ట, త, ప;
** voiceless consonants, ph. సరళములు; గ, జ, డ, ద, బ;
* conspicuous, adj. స్పష్టముగా; కొట్టొచ్చినట్లు; స్పుటంగా;
* conspiracy, n. కుట్ర; కుట్టరము; పన్నాగం; గూడుపుఠాణి;
* conspirator, n. కుట్టరి;
* conspire, v. t. కుట్రపన్ను;
* constancy, n. స్థిరత్వం;
* constant, adj. స్థిరమయిన; మారని; మార్పులేని;
* constant, n. స్థిరాంకం; స్థిరరాసి; స్థిరం;
** gas constant, ph. వాయు స్థిరాంకం; The ideal gas law is: pV = nRT, where n is the number of moles, and R is the universal gas constant. The value of R depends on the units involved but is usually stated with S.I. units as R = 8.314 J/mol·K
** proportionality constant, ph. అనుపాత స్థిరాంకం;
** universal constant, ph. సార్వత్రిక స్థిరాంకం;
* constellation, n. రాశి; రాసి; రిక్క; తారావళి; నక్షత్ర సముదాయం; నక్షత్రమండలం; చూసే వాళ్ల సదుపాయం కొరకు ఆకాశంలో ఉన్న నక్షత్రాలని కొన్ని గుంపులుగా విడగొట్టేరు; ఈ గుంపులే రాశులు; ఇటువంటి రాశులు 88 ఉన్నాయి; సూర్యుడు, చంద్రుడు, గ్రహాలు పయనించే నభోపథంలో ఉన్న నక్షత్రాలకి ఒక ప్రత్యేక స్థానం ఉండబట్టి వీటికి పెట్టిన పేర్లు అందరికీ బాగా పరిచయం; అవే మేష, వృషభాది ద్వాదశ రాశులు; ఈ పథంలో ఉన్న 27 నక్షత్ర సమూహాలే అశ్వని, భరణి, మొదలయిన నక్షత్ర రాసులు; see also asterism;
* consternation, n. దిగ్భ్రాంతి; దిగ్భ్రమ; నివ్వెరపాటు;
* constipation, n. మలబద్ధకం; (rel.) indigestion;
* constituency, n. నియోజకవర్గం; ఎన్నికల సదుపాయానికిగా దేశాన్ని విడగొట్టిన పరిపాలనా భాగం;
* constituent, n. అంగం; అంగరూపం; భాగం;
* constitution, n. (1) రాజ్యాంగం; సంవిధానం; body of fundamental principles or established precedents according to which a state or other organization is acknowledged to be governed;(2) శరీర తత్వం; నిర్మాణం; కట్టుబాటు; దేహపాకం;
** written constitution, ph. లిఖిత రాజ్యాంగం;
* constitutional, n. (1) రాజ్యాంగ బద్ధం; (2) తత్వ బద్ధం;
* constitutionalist, n. రాజ్యాంగవాది;
* constraint, n. ఆంక్ష; నిబంధన; కట్టుబాటు; నియమం; నిరోధం; సంయమనం; షరతు; ఆసేధం;
** space constraint, ph. స్థానాసేధం;
** time constraint, ph. కాలాసేధం;
* construction, n. (1) నిర్మాణం; కట్టడం; (2) ప్రయోగం;
** building construction, ph. భవన నిర్మాణం; గృహనిర్మాణం;
** passive construction, ph. కర్మణి ప్రయోగం;
* constructive, adj. నిర్మాణాత్మక;
* consult, v. t. సంప్రదించు; సలహా తీసుకొను;
* consultant, n. సలహాదారు; మంతవ్యుడు;
* consultation, n. సంప్రదింపు; సమాలోచన;
* consume, v. i. (1) తిను; భుజించు; ఆరగించు; (2) వాడు; ఖర్చుచేయు; వినియోగించు వినియోగపరచు; (3) దహించు;
* consumers, n. భోక్తలు; ఉపయోక్తలు; వినియోగదారులు; వినిమయదారులు; అనుభోక్తలు;
* consumerism, n. భోక్తత్వం;
* consumption, n. (1) వాడకం; వినియోగం; వినిమయం; (2) క్షయ; బేక్టీరియా వల్ల కలిగే ఊపిరితిత్తులని తినేసే ఒక రోగం;
* contact, n. సన్నికర్షం; స్పర్శ; సంసర్గం; ఒరపు;
** contact lens, ph. కంటి కటకం; స్పర్శ కటకం; సన్నికర్ష కటకం;
** electrical contact, ph. విద్యుత్ సన్నికర్షం;
* contagious, adj. అంటు; సోకుడు; సాంక్రామిక; సంక్రామిక; సంకలిత;
** contagious disease, ph. అంటురోగం; సోకుడు రోగం; సంక్రామిక వ్యాధి;
* container, n. పాత్ర; ఘటం;
* contaminate, v. t. కలుషిత పరచు; పంకిలపరచు; మురికి చేయు; పాడు చేయు;
* contemplation, n. ధ్యానం; దీర్ఘాలోచన; ధీయాలంబం;
* contemporary, adj. సమకాలీన; సమకాలిక;
* contemporary, n. సమకాలికుడు; సమకాలిక వ్యక్తి;
* contempt, n. ధిక్కారం; తృణీకారం; ఏవగింపు; ఏహ్యం; అవజ్ఞ;
** contemptuous silence, ph. తూష్ణీం భావం;
* content, adj. సంతృప్తి;
* content, n. విషయం; సారం; సరుకు;
* contention, n. పరిస్పర్ధ;
* contentious, adj. స్పర్ధాత్మక;
** contentious person, ph. స్పర్ధాళువు; పరిస్పర్ధాళువు;
* contentment, n. పరితుష్టి; పరితృప్తి;
* contest, n. పోటీ;
** beauty contest, ph. అందాల పోటీ; సుందరాంగుల పోటీ;
* context, n. సందర్భం; ఘట్టము; తరి; పూర్వాపర సంబంధం;
* contextual, adj. ప్రాసంగిక;
* contiguous, adj. ఉపస్థిత; పక్కపక్కనే;
* continence, n. బ్రహ్మచర్యం; నిగ్రహం; ఆత్మనిగ్రహం;
* continent, n. ఖండం;
* continual, adj. అనుశృత; పదేపదే; అడుగడుగున; మాటిమాటికి; వెంటవెంటనే; అనేక మార్లు; at every step;
* continually, adv. పదేపదే; అడుగడుగున; మాటిమాటికి; వెంటవెంటనే; అనేక మార్లు; at every step; repeatedly;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: continual, continuous
* ---Use ''continual'' when something happens repeatedly often over a long time. Use ''continuous'' when something continues without stopping.'''
|}
*
* continuation, n. కొనసాగింపు;
* continue, v. i. కొనసాగించు; కానిచ్చు;
* continuing, adj. అవినాభావ;
* continuity, n. అవిరళత; నిరంతరత; అవిచ్ఛిన్నత;
* continuous, adj. నిత్య; నిరంతర; నితాంత; అవిచ్ఛిన్న; అనవరత; అనునిత్య; అఖండిత; అవిరళ; అవిరత; అవ్యాహత; అనుశ్రుత; ధారాళమైన; నిరత; అవిరామ; జడి;
** continuous flow, ph. ధారాళమైన ప్రవాహం; అవిచ్ఛిన్న ప్రవాహం;
** continuous fraction, ph. అవిచ్ఛిన్న భిన్నం;
** continuous function, ph. [math.] జడి ప్రమేయం; అవిరామ ప్రమేయం;
** continuous spectrum, ph. అవిచ్ఛిన్న వర్ణమాల;
* continuously, adv. నిత్యం; సదా; ఎల్లప్పుడు; నితాంతంగా; నిరంతరాయంగా; అవిచ్ఛిన్నంగా; ఏకటాకీగా, ఏకథాటిగా; నిరాఘాటంగా;
* continuum, n. [phy.] సమవాయం; ఒకే స్థలానికి పరిమితం కాకుండా అవిచ్ఛిన్నంగా ఉన్న ప్రదేశం;
* contour, n. ఈనెగట్టు; ఆకార రేఖ; రూపురేఖ;
** contour lines, ph. ఈనెగట్టు గీతలు;
* contraband, adj. నిషేధించబడ్డ; నిషిద్ధ;
* contract, n. గుత్త; ఒడంబడిక; ఒప్పందం; ఏర్పాటు; కరారునామా; ముస్తాజరీ;
** contract labor, ph. గుత్త కూలి;
* contract, v. i. సంకోచించు; ముకుళించు;
* contraction, n. (1) సంకోచం; ముకుళింత; (2) ఒక కండరం కానీ కొన్ని కండరాలు కానీ తాత్కాలికంగా కొద్దీ క్షణాలు ముకుళించుకోవడం; (3) పురిటి సమయంలో వచ్చే నొప్పి;
* contractor, n. గుత్తదారుడు; గుత్తేదారు; ముస్తాజరు; కంట్రాక్టరు; ఇంత అని ముందు ఒప్పుకొని పని సాంతం జరిపించే వ్యక్తి;
* contradict, v. t. ఖండించు; వ్యతిరేకించు; నిరాకరించు;
* contradiction, n. విరుద్ధం; విరుద్ధోక్తి; వ్యాఘాతం; వ్యత్యాస్తం; వ్యతిక్రమం; వ్యాఘాతం; ఏడాకోడం; ఖండన;
** proof by contradiction, ph. ఖండన ఉపపత్తి;
** self contradiction, ph. స్వవచో వ్యాఘాతం;
* contraindication, n. [med.] కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితులలో కలిగే ప్రమాదం;
* contraption, n. కందువ;
* contrarily, adv. వ్యత్యాస్తంగా; విరుద్ధంగా; వ్యతిక్రమంగా;
* contrary, adj. విరుద్ధమయిన; వ్యతిరేకమైన;
* contrast, n. వైషమ్యం; భేదం;
* contribute, v. t. దోహదం చేయు;
* contribution, n. (1) చందా; (2) దోహదం;
* contributor, n. (1) దాత; (2) దోహదకారి;
* contributory, adj. దోహదప్రాయమైన;
* contrivance, n. ఉపాయం; ప్రకల్పితం;
* contrite, adj. పశ్చాత్తాపముతో నిండిన; అనుతాపముతో;
* contrive, v. t. ప్రకల్పించు; రూపొందించు;
* contrived, n. ప్రకల్పితం; రూపొందించబడినది;
* control, n. ఆధిపత్యం; అధీనత; అదుపు; నియంత్రణ; ఖాయిదా; ఏలుబడి; నియతి; నియామకం;
** birth control, ph. కుటుంబ నియంత్రణ;
* control, v. i. నిగ్రహించుకొను; తమాయించుకొను;
* control, v. t. నియంత్రించు; అదుపుచేయు; తమాయించు; చేవలించు; చెప్పుచేతలలో ఉంచుకొను;
* controllability, n. దమనీయత; నియంత్రీయత; వశ్యత;
* controller, n. యంత; నియంత; నియంత్రకి; నిర్వాహకుడు; చేవలి; నిర్వాహకి; నేత; నిరోధకి; దమనకి; అధిపతి; ఈశ్వరుడు; వశ్యకి;
** keyboard controller, ph. మీటలపలక నియంత్రకి;
* controversial, adj. వివాదాస్పద మైన;
* controversy, n. వివాదం; వాదప్రతివాదం;
* contusion, n. బొప్పి; బొప్పికట్టిన దెబ్బ; కదుం; కమిలిన చర్మం;
* conundrum, n. పొడుపుకథ; ప్రహేళిక; కుమ్ముసుద్దు; కైపదం; పజిలు; పజిల్; తలబీకనకాయ; బురక్రి పని చెప్పే సమస్య; మెదడుకి మేతవేసే మొండి సమస్య;
* convection, n. సంవహనం; స్థితిభ్రంశవ్యాప్తి; పారప్రేషణం;
* convene, v. t. సమావేశపరచు;
* convener, n. m. సంచాలకుడు; సంధాత; సంధాయకుడు;
* convenience, n. సదుపాయం; హంగు; సౌలభ్యం; వీలు; అనువు; అనుకూలం; వసతి; సానుకూలం; సుకరం:
* convenient, adj. అనుకూలమైన; అనువయిన; హంగులతో కూడిన; వీలయిన; సుకరమైన;
* convention, n. (1) సభ; సమావేశం; (2) ఆచారం; లోకసమ్మతి; లోకమర్యాద;
* conventional, adj. ఆనువాయి;
* conventions, n. ఆచారములు; ఆనవాయితీలు; మరియాదలు; లోకమర్యాదలు;
* converge, v. i. కూడు; గుమిగూడు; చేరు; కలియు; అభిసరించు;
* convergence, n. కూడిక; చేరిక; కలయిక; సంగమం; పరిచ్ఛిన్నం; అభిసరణం; కేంద్రాభిసరణం;
* convergent, adj. అభిసార; ఆసన్నమాన; అభిసరణ;
* conversant, adj. తెలిసిన; నైపుణ్యం ఉన్న;
* conversation, n. సంభాషణ; సల్లాపం; గోష్ఠి; మాటలు; సంకథ;
** friendly conversation, ph. బాతాకానీ; పిచ్చాపాటీ; ఇష్టాగోష్ఠి; సరస సల్లాపం;
* converse, adj. (కాన్వర్స్) విపర్య;
* converse, v. i. (కన్వర్స్) మాట్లాడు; సంభాషించు;
* converse, n. (కాన్వర్స్) విపర్యం; వ్యత్యాస్తం;
* conversely, adv. వ్యత్యాస్తంగా; విపర్యంగా;
* conversion, n. (1) మార్పు; పరివర్తన; సంయోజకం; (2) మార్పిడి; (3) మతం మార్పిడి;
* convert, n. (కాన్వర్ట్) మారిన మనిషి; మతం మారిన వ్యక్తి;
* convert, v. t. (కన్వర్ట్) మార్చు; పరివర్తించు;
* converter, n. మార్పరి; పరివర్తరి; సంయోజకి;
* convex, adj. కుంభాకారమైన; ఉబ్బెత్తు; ఉన్నతోదర;
** convex lens, ph. కుంభాకార కటకం; కుంభ కటకం;
** convex mirror, ph. ఉన్నతోదర దర్పణం; కుంభాకార దర్పణం;
** convex polygon, ph. ఉన్నతోదర బహుభుజి; కుంభ బహుభుజి;
** convex region, ph. ఉన్నతోదర ప్రదేశం; కుంభాకార ప్రదేశం;
* convexity, adj. కుంభాకారత్వం; ఉబ్బెత్తుతనం; ఉన్నతోదరత్వం;
* conveyance, n. యానం; ప్రయాణం చెయ్యడానికి అనుకూలమైన బండి;
* convict, n. (కాన్విక్ట్) దోషి; అపరాధి; శిక్షితుడు; నిర్వాది;
* convict, v. t. (కన్విక్ట్) దోషి అని నిర్ధారణ చేయు;
** convicted criminal, ph. శిక్షింపబడిన నేరస్థుడు;
* conviction, n. నమ్మిక; నిర్వాదం; అధ్యవసానం; అధ్యవసాయం;
* convocation, n. పట్టప్రదానోత్సవం;
* convulsion, n. ఈడ్పు; కంపము; పొర్లు; జన్ని; వంపులు తిరగడం;
* cook, n. వంటరి; వంటమనిషి; వల్లవ; m. వంటవాడు; శూదుడు; f. వంటలక్క; వంటకత్తె; అడబాల; పాచకురాలు;
* cook, v. t. వండు; పచనముచేయు; ఉడికించు;
* cooked, adj. వండిన; పచనమైన; ఉడికించిన; పక్వ;
** cooked in ghee, ph. ఘృతపక్వ;
** cooked rice, ph. అన్నం; ఉడికించిన బియ్యం;
* cooker, n. (1) వంటపాత్ర; (2) వంటపొయ్యి;
* cooking, adj. వంట; వంటకి సంబంధించిన;
** cooking gas, ph. వంటవాయువు;
** cooking ladle, ph. వంటగరిటె; తెడ్డు; కరండి;
** cooking oil, ph. వంటనూనె; మంచినూనె;
* cooking, v. t. వండడం; వండటం;
* cool, adj. (1) చల్లని; (2) నిదానమైన;
* cool, v. i. చల్లారు; చల్లబడు;
* cool, v. t. చల్లార్చు; చల్లబరచు; చల్లారబెట్టు;
* co-operate, v. t. సహకరించు;
* co-operation, n. సహకారం; కూడుదల;
** non co-operation, ph. సహాయ నిరాకరణం;
* co-operative, adj. సహకార;
** co-operative society, ph. సహకార సంఘం;
* co-ordinate, n. [math.] అక్షం; కోభుజం; నిరూపకం;
** coordinate system, ph. అక్ష వ్యవస్థ; నిరూపక వ్యవస్థ;
* co-ordinate, v. t. సానుకూలపరచు; సంధాన పరచు; అనుసంధించు;
* co-ordinator, n. సంధాత; అనుసంధాత;
* co-ownership, n. ఉమ్మడి హక్కు;
* cop, n. పోలీసు;
* coplanar, adj. ఏకతల; ఒకే సమతలంలో ఉన్న;
* Copper, n. రాగి; తామ్రం; ఉదుంబలం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణు సంఖ్య 29, సంక్షిప్త నామం, Cu);
** Copper foil, ph. రాగి రేకు; రాగి తగడు;
** Copper oxide, ph. తామ్ర భస్మం; చిలుం;
** Copper sulfate, ph. మయిలుతుత్తం; మైలతుత్తం; ఇంగిలీకం; మయూరకం; కాసీసం; చికీగ్రీవం; తామ్ర గంధకితం; CuSO<sub>4</sub>;
* copra, n. కొబ్బరి; కొబ్బరి కురిడీ; కొబ్బరికాయలోని తెల్లటి చెక్క;
* coprolite, n. శిలాజంగా మారిన మలాన్ని కాప్రలైట్ అంటారు;
* coprophagic, adj. మలభోజిక; మలభుక్కు; పీతిరి; పీతి;
** coprophagic dog, ph. పీతి కుక్క; అశుద్ధం తినే కుక్క;
* copulation, n. మైథునం; రతిక్రీడ;
* copy, n. (1) నకలు; ప్రతికృతి; ప్రతిలేఖ; ప్రతిరూపం; ప్రతిరూపకం; పేరిమూర్తి; (2) ప్రతి;
** another copy, ph. ప్రత్యంతరం; వేరొక ప్రతి;
** fair copy, ph. సాపు ప్రతి; సాపు నకలు;
** hard copy, ph. పటు ప్రతి; కఠిన నకలు; ఘన ప్రతి;
** rough copy, ph. చిత్తు ప్రతి; చిత్తు నకలు;
** soft copy, ph. మృదు ప్రతి; కోమల నకలు;
* copy, v. i. నకలు తీయు; చూసి రాయు; అచ్చుదించు;
* copying, n. నకలు తీయడం; ప్రతిలేఖనం;
* copyright, n. ప్రచురణ హక్కు; గ్రంథప్రచురణ హక్కు; గ్రంథస్వామ్యం; సర్వాధికారం;
* coquetry, n. టెక్కు; బోగం టక్కులు; వగలమారితనం; లిటీలిట విభ్రమం;
* coquette, n. వయ్యారి; వయ్యారిభామ;
* coral, n. పగడం; ప్రవాళం; విద్రుమం; సముద్రంలో నివసించే ఒక రకం జీవియొక్క శరీర అవశేషాలు; the stony skeletons of corals or marine anthozoa;
** red coral, ph. ఎర్ర పగడం; నవ రత్నాలలో నొకటి;
** coral atoll, ph. పగడపు దీవి;
** coral island, ph. పగడపు దీవి;
** coral polyp, ph. పగడపు జీవి;
** coral reef, ph. పగడపు దిబ్బ;
** coral rock, ph. పగడపు శిల;
* cord, n. (1) తాడు; పాశం; సూత్రం; పగ్గం; దారం కంటె ముతకగా ఉండేది, మోకు కంటె సన్నంగా ఉండేది; (2) తీగ; తంత్రి; (3) 128 ఘనపుటడుగుల పరిమాణం గల వంటచెరకు;
** telephone cord, ph. టెలిఫోను తాడు;
** umbilical cord, ph. బొడ్డుతాడు;
** spinal cord, ph. వెన్నుపాము;
** vocal cord, ph. నాదతంత్రి; స్వరతంతువు;
* cordial, adj. సౌమనస్య;
* cordiality, n. సౌమనస్యత;
* core, n. మూలాంశం;
** Earth's inner core, ph. అంతర కేంద్ర మండలం;
** Earth's outer core, ph. బాహ్య కేంద్ర మండలం;
* corer, n. కోరాము;
* coriander seed, n. ధనియాలు;
* coriander leaf, n. కొత్తిమీర;
* cork, n. (1) బెరడు; బెండు; త్వచము; (2) బెండుబిరడా; బెండుతో చేసిన బిరడా;
** pith cork, ph. జీలుగు బెండు;
* corm, n. [bot.] దుంప; కంద, చేమ వంటి దుంప;
* cormels, n. pl. [bot.] పిల్లదుంపలు; కంద, చేమ వంటి దుంపలు; దుంప పిలకలు;
* cormorant, n. నీటికాకి;
* corn, n. (1) మొక్కజొన్న; (2) ఆనికాయ; కదర; అరికాలిలో వేసే ఒకరకమయిన పుండు;
** ear of corn, ph. మొక్కజొన్న కంకి; మొక్కజొన్న పొత్తు;
** pop corn, ph. మొక్కజొన్న పేలాలు; పేలాల మొక్కజొన్న;
** corn on the cob, ph. మొక్కజొన్న పొత్తు; జొన్న పొత్తు; పొత్తు;
** corn field, ph. మొక్కజొన్న చేను; జొన్న చేను;
** corn flakes, ph. మొక్కజొన్న రేకులు; జొన్న రేకులు;
** corn meal, ph. మొక్కజొన్న పిండి; జొన్న పిండి;
** corn oil, ph. మొక్కజొన్న నూనె; జొన్న నూనె;
* cornea, n. కంటిపాప మీద ఉండే పారదర్శకమైన పొర; see also eye ball;
* cormorant, n. నీటికాకి;
* corner, n. మూల; కోణం; చెరగు;
* corolla, n. [bot.] ఆకర్షక పత్రావళి;
* corollary, n. [math.] ఉపసిద్ధాంతం; అర్ధాపత్తి; ఫలితం;
* Coromandel, adj. చోళమండలంకి సంబంధించిన;
** Coromandel Coast, ph. భారతదేశంలో ఉత్తరాన్న ఉత్కల్ మైదానాలనుండి, దక్షిణాన్న కావేరీ సంగమస్థానం వరకు ఉన్న తూర్పు తీరపు ప్రాంతాన్ని చోళమండలం అనేవారు. ఇదే ఇంగ్లీషు ఉచ్చారణలో కోరమాండల్ కోస్ట్ అయింది; The Coromandel Coast is the southeastern coastal region of the Indian subcontinent, bounded by the Utkal Plains to the north, the Bay of Bengal to the east, the Kaveri Delta to the south, and the Eastern Ghats to the west, extending over an area of about 22,800 square kilometers;
* corona, n. కిరీటిక; కాంతికిరీటం; కాంతివలయం; ఉపసూర్యకం;
* coronary, adj. [med.] (1) గుండెకు సంబంధించిన; (2) సీసక; మకుట; కిరీట; కిరీటపు ఆకారంలో ఉన్న;
** coronary artery, ph. కిరీట ధమని; హృదయ ధమని; సీసక ధమని; మకుట ధమని;
** coronary vein, ph. కిరీట సిర; హృదయ సిర; సీసక సిర; మకుట సిర;
* coronation, n. పట్టాభిషేకం;
* coroner, n. మరణ విచారణాధికారి; రాజవైద్యుడు; మకుట వైద్యుడు;
* corporal, adj. శారీరక; శారీరకమైన; శరీర సంబంధమైన;
** corporal punishment, ph. బెత్తంతో కొట్టడం, శొంటిపిక్క పెట్టడం వంటి శారీరకమైన శిక్ష;
* corporate, adj. సభ్యులతో కూడిన; ప్రాతినిధ్య;
* corporation, n. ప్రతినిధి వర్గం; మండలి; సంస్థ; వాటాదారులు ఉన్న వ్యాపార సంస్థ;
** municipal corporation, ph. పురపాలక సంఘం;
* corporeal, adj. పాంచభౌతికమైన; శారీరక; పార్ధివ;
* corps, n. (కోర్) దండు; సైన్యం; పటాలం;
** volunteer corps, ph. ఉమేదువారీ పటాలం;
* corpse, n. (కార్ప్స్) శవం; మానవ కళేబరం; పీనుగు; బొంద; కుణపం; (rel.) carcass; carrion;
** corpse flower, ph. శవం పువ్వు; ఇవి కుళ్ళిన శవం వాసనను వెదజల్లుతూ వుంటాయి; [bot.] ''Amorphophallus titanum,'' the largest unbranched inflorescence in the plant kingdom, boasts a powerful stink, and blooms for just 2-3 days once every two to three years. The bloom can grow up to 9 feet tall! Listed as Endangered by the International Union for Conservation of Nature (IUCN), with an estimated number of fewer than 1,000 individuals remaining in the wild.
* corpuscle, n. రక్తకణం; The key difference between cells and corpuscles is that cells are the basic units of life while corpuscles are the cells that are free-floating in the blood (erythrocytes and leukocytes);
** red corpuscle, ph. ఎర్ర కణం; erythrocyte;
** white corpuscle, ph. తెల్ల కణం;
* correct, adj. సరి అయిన; ఉచితమయిన;
* correct, v. t. తప్పులు దిద్దు; సవరించు; సరిదిద్దు;
* correction, n. సవరణ; సంశోధనం; దిద్దుబాటు;
* corrected, adj.సంశోధిత; దిద్దిన;
* correlate, v. t. సహసంబంధించు; సహసమన్వయించు;
* correlation, n. సహసంబంధం; సహసమన్వయం;
* correspondence, n. (1) అనురూపత; అనుగుణ్యత; (2) ఉత్తరప్రత్యుత్త రాలు;
** correspondence of sounds, ph. ధ్వనుల అనుగుణ్యత;
* corresponding, adj. అనురూప; అనుగుణ్య;
* corridor, n. నడవ; వసారా; వరండా;
* corrigendum, n. తప్పొప్పుల పట్టిక; అచ్చయిపోయిన పుస్తకంలో దొర్లిన తప్పులని సవరించిన పట్టిక;
* corrugated, adj. ముడతలు పడిన;
* corolla, n. [bot.] ఆకర్షక పత్రావళి; the petals of a flower, typically forming a whorl within the sepals and enclosing the reproductive organs;
* corrugated, adj. ముడతలు పెట్టబడ్డ; ముడతలు పడ్డ;
* corrosive sublimate, n. రసకర్పూరం; భాండవకర్పూరం; Mercuric chloride; HgCl<sub>2</sub>;
* corruption, n. (1) వికృతి; (2) లంచగొండితనం; ఉత్కోచం;
** corrupt person, ph. లంచగొండి; ఉత్కోచకుడు;
* cortex, n. పట్ట; బెరడు; వల్కలం; దేహాంగాలని సంరక్షించే పొర;
** adrenal cortex, ph. [med.] వృకోపర వల్కలం;
** lower cortex, ph. [med.] అధో వల్కలం;
* cortical, adj. [med.] వల్కిక;
* corundum, n. కురువిందం; కురింజిరాయి;
* Corvus, n. హస్త; ఈ రాసిలో ఉన్న 5 ప్రకాశవంతమైన నక్షత్రాల సమూహమే హస్తా నక్షత్రం;
* coryza, n. [med.] పడిశం; జలుబు;
* cosmetic, adj. (1) సౌగంధిక; (2) పై మెరుగుకి సంబంధించిన;
* cosmetician, n. సౌగంధికుడు;
* cosmetics, n. సుగంధ ద్రవ్యాలు; సౌగంధికాలు; మైపూతలు; అంగరాగాలు; సురభిళ విలేపనాలు; అలంకరణ సామగ్రి;
* cosmic, adj. రోదసీ; రోదసికి సంబంధించిన; విశ్వ; కాస్మిక్;
** cosmic dust, ph. విశ్వ పరాగం; విశ్వధూళి; కాస్మిక్ పరాగం; విశ్వ దూసరం;
** cosmic order, ph. ఋతము; ఉపనిషత్తుల ప్రకారం దేవుడు అంటే 'ఋతము' (Cosmic Order) లేదా 'ధర్మము.' అంటే, ఈ విశ్వాన్ని నడిపించే నియమమే దేవుడు. భగవద్గీతలో కృష్ణుడు 'మయాధ్యక్షేణ ప్రకృతిః సూయతే సచరాచరమ్' అంటాడు. అంటే "నా పర్యవేక్షణలో (నా ఉనికి వల్ల) ప్రకృతి తన నియమాల ప్రకారం సృష్టిని నడిపిస్తోంది" అని అర్థం. ఒక రాజ్యాంగం ప్రకారం దేశం ఎలా నడుస్తుందో, అలాగే దేవుడు సృష్టించిన భౌతిక సూత్రాల ప్రకారం విశ్వం నడుస్తోంది. ఇక్కడ భౌతిక సూత్రాలు వేరు, దేవుడు వేరు కాదు. ఆ భౌతిక సూత్రాల యొక్క అంతిమ ఉనికిని, చైతన్యాన్ని దేవుడు లేదా అతీంద్రియ శక్తిగా మనం భావించవచ్చు.
** cosmic rays, ph. విశ్వకిరణాలు; కాస్మిక్ కిరణాలు; a continuous flow of particles that reach the surface of the Earth from space, particles produced by black holes of enormous mass and by the remains of supernovae; Cosmic rays are primarily composed of high-energy particles, mainly protons (90%), followed by helium nuclei (alpha particles, 9%), and heavier atomic nuclei (1%). A small fraction are electrons, positrons, and antimatter particles.
* cosmogony, n. విశ్వోత్పత్తి; విశ్వసృష్టి శాస్త్రం; విశ్వనిర్మాణ శాస్త్రం; ఈ విశ్వం యొక్క సృష్టి ఎలా జరిగిందో అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం;
* cosmology, n. విశ్వశాస్త్రం; విశ్వోద్భవ శాస్త్రం; రోదసీ శాస్త్రం; విశ్వాంతరాళాన్ని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం;
* cosmonaut, n. వ్యోమగామి; జ్యోతిర్గామి;
* cosmopolitan, adj. సార్వజనిక;
* cosmos, n. విశ్వం; రోదసి; deep space;
* cost, n. ఖరీదు; ఖర్చు; ధర; మూల్యం; దారణ; ఒక వస్తువుని కొనడానికి అయే డబ్బు;
* cost of labor, ph. చేతకూలి; మజూరీ;
* costume, n. వేషం; ఒక కాలానికి కాని, వ్యాపారానికి కాని సంబంధించిన దుస్తులు;
* costs, n. ఖర్చులు; తగులుబడి; తగులుబాటు;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: cost, price, value
* ---Use ''cost'' to talk about how much you have to pay for something. Use ''price'' only to talk about how much you must pay to buy something. Use ''charge'' when talking about how much someone makes you pay. Use ''value'' to talk about how much something is worth. Use ''expense'' while talking about large sums of money.'''
|}
*
* cot, n. మంచం; పర్యంకం;
** camp cot, ph. మకాం మంచం;
** folding cot, ph. మడత మంచం;
* coterie, n. (కోటరీ ) జట్టు; ముఠా; మూక; బృందం; ఒకే విధంగా ఆలోచించే సన్నిహిత బృందం;
* cottage, n. కుటీరం; పాక; పర్ణశాల;
** cottage industry, ph. కుటీర పరిశ్రమ; గృహ పరిశ్రమ;
* cotter pin, ph. తమిరె;
* cotton, adj. ప్రత్తి; దూది; తూలిక;
** cotton candy, ph. పీచుమిఠాయి;
** cotton fiber, ph. నూలుపోగు;
** cotton swab, ph. తూలినాళిక; చిన్నపుల్ల చివర దూదిని తగిలించగా వచ్చిన సాధకం; చెవులను శుభ్రపరచుకొనుటకు ఉపయోగించబడేది;
* cotton, n. ప్రత్తి; దూది; తూలిక;
** ginned cotton, ph. దూది; పిక్క తీసిన ప్రత్తి; పిక్క తీసి ఏకిన ప్రత్తి;
** raw cotton, ph. ముడి ప్రత్తి;
* cotyledon, n. నూగాకు; విత్తు మొలకెత్తేటప్పుడు మొదట వచ్చే ఆకు; (ant.) కోటాకు;
* couch, n. శయ్య; పడక; పల్యంకం; (rel.) Sofa;
** couch potato, ph. [idiom.] శయ్యాళువు;
* cougar, n. బూదిపిల్లి; కొండ సింహం; అమెరికా కొండలలో తిరుగాడే, బూడిద రంగు చర్మం గల ఒక రకం చిన్న పులి; mountain lion; puma; [bio.] ''Puma concolor;'' Cougar is closer to a domestic cat than to a ion or tiger;
* cough, n. దగ్గు; కాసం; కాస;
** dry cough, ph. పొడి దగ్గు; శుష్క కాస;
** phlegmatic cough, ph. తడి దగ్గు; కఫ కాస;
* cough drop, ph. దగ్గు బిళ్ల; కాస బిళ్ల;
* council, n. సభ; సంఘం; సమితి; పరిషత్తు; మంత్రాంగ సభ;
** privy council, ph. మంత్రి పరిషత్తు; అత్యున్నత న్యాయసభ;
** village council, ph. పంచాయతీ;
* counsel, n. (1) వకీలు; వకీళ్ల బృందం; (2) సలహా;
* counselor, n. (1) సలహాదారుడు; (2) వకీలు;
* count, n. లెక్క; లెక్కింపు; పరిగణన;
* count, v. i. లెక్కించు; లెక్కపెట్టు; పరిగణించు;
* countable, adj. గణనీయం; గణీయ; సంఖ్యేయ; గణ్య;
** countable infinity, ph. గణనీయ అనంతం; సంఖ్యేయ అనంతం; A set is countably infinite if its elements can be put in one-to-one correspondence with the set of natural numbers. In other words, one can count off all elements in the set in such a way that, even though the counting will take forever, you will get to any particular element in a finite amount of time;
* countenance, n. వదనం; ముఖం; ఆననం;
* counter, n. (1) లెక్కిణి; లెక్కపెట్టే పరికరం; (2) మెత్తపలక; సొమ్ము లెక్కపెట్టుకుందికి వాడే బల్ల; (3) పని చేసుకుందికి వీలుగా, చదునుగా ఉన్న తీనె; (4) వ్యాపార స్థలాలలో డబ్బు చెల్లించే కిటికీ;
* counter, adj. pref. ప్రతి; ప్రతికూల; ఎదురు;
** counter-argument, ph. ప్రతివాదన;
** counterclockwise, ph. ప్రతిఘడి; వామావర్త; అప్రదక్షిణ;
** counter-example, ph. ప్రత్యుదాహరణ;
** counterproductive, ph. ప్రతికూల ఫలసిద్ధి;
** countersuit, ph. అడ్డుదావా;
* counterfeit, adj. నకిలీ; దొంగ నకలు; మోసపుచ్చడానికి తయరు చేసిన నకలు;
* counterpart, n. (1) ఉల్టాభాగం; (2) ప్రత్యర్థి; (3) సహస్థానీయుడు;
* countless, adj. అసంఖ్యాకములయిన;
* country, adj. దేశీ; నాటు; పల్లెటూరి;
** country bumpkin, ph. బైతు; పల్లెటూరి గబ్బిలాయి;
** country fig, ph. అత్తి;
** country made goods, ph. నాటు సరుకు; దేశవాళీ వస్తుసముదాయం;
** senna, ph. తంగేడు మొక్క;
* country, n. దేశం; పల్లెటూరు; వర్షం; సీమ;
** developing country, ph. వర్ధమాన దేశం; ‘వెనుకబడ్డ’ అనడానికి బదులు ‘వర్ధమాన’ అంటే బాగుంటుంది;
** foreign country, ph. విదేశం; పరదేశం; సీమ;
* countryside, n. పల్లెపట్టు; గ్రామీణ ప్రాంతం; జనపదం;
* coupe, n. (కూపె) కూపం; చిన్న గది, వాహనాలలో ఇద్దరు ప్రయాణీకుకి సరిపడే చిన్న గది; (rel.) bogie and compartment;
* couple, n. (1) జంట; జోడీ; జత; యుగళం; యుగ్మము; ద్వయం; ద్వయి; దంట; (2) ఆలుమగలు; మిథునం; దంపతి; దంపతులు; (note) couple అనేది ఇంగ్లీషులో ఏక వచనమే అయినా తెలుగులో దానికి అనువాదమయిన దంపతులు అనే మాట బహువచనం అన్నది గమనార్హం.
* couple, v. t. జోడించు; జతచేయు; జంటపరచు;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: couple, pair
* ---Use ''couple'' to talk about any two things of the same kind: There are a couple of cars. Use ''pair'' to talk about something that has two main parts that are joined together: a pair of pants; a pair of scissors. Pair is also used to talk about things that are used together: a pair of shoes.'''
|}
*
* couplet, n. (1) ద్విపద; రెండు పాదాలు ఉన్న పద్యం; (2) ద్వికం;
* coupling, n. జోడించేది; జంటపరచేది; జంటకి; ద్వికి;
* courage, n. ధైర్యం; సాహసం; నిర్భయం; నిబ్బరం; చేవ; కలేజా; దిలాసా;
* courier, n. m. జాంఘికుడు; వార్తాహరుడు; వార్తావాహకం;
* course, n. (1) గతి; కదలికకి అనుకూలమైన బాట; (2) పాఠావళి; విషయం; మందలం; విద్య నేర్చుకోడానికి కావలసిన పాఠ్యాంశాల సంపుటి; (3) భోజనపు వడ్డనలో ఒక భాగం;
* course, v. i. ప్రవహించు; ప్రయాణం చేయు;
* court, n. (1) కచేరీ; దర్బారు; దివాణం; మొగసాల; (2) న్యాయస్థానం; ధర్మాసనం; ధర్మదర్భారు; కోర్టు; (3) ఆటస్థలం;
** appeals court, ph. ఉత్తర దర్బారు; అప్పీలు కోర్టు;
** high court, ph. ఉన్నత న్యాయస్థానం;
** king's court, ph. రాజ్యసభ; రాజ్యాంగనం;
* courtesy, n. (1) మర్యాద; (2) సౌజన్యం;
* courtiers, n. సభాసదులు;
* courtesan, n. m. అజ్జుకుఁడు; f. అజ్జుక;
* courtship, n. ఉపసర్పణం;
* courtyard, n. నాలుగిళ్ల వాకిలి; ముంగిలి; చావడి; ప్రాంగణం; మండువా; చతుశ్శాలిక; అంకణం; అంగణం; హజారం;
* cousin, n. జ్ఞాతి; దాయ; సజన్ముడు; మాతృష్యస్రీ; పితృష్యస్రీ;
** cross cousins, ph.
** first cousins, ph. తల్లి అన్నదమ్ముల పిల్లలు; తండ్రి అన్నదమ్ముల పిల్లలు; తల్లి అప్పచెల్లెళ్ళ పిల్లలు; తండ్రి అప్పచెల్లెళ్ళ పిల్లలు;
** first cousins once removed, ph. తల్లిదండ్రుల అన్నదమ్ముల, అప్పచెల్లెళ్ళ పిల్లల పిల్లలు;
** matrilateral cross cousins, ph. తల్లి అన్నదమ్ముల పిల్లలు; తెలుగు దేశంలో వరసకి మేనబావలు, మేనవదినలు, మేనమరదళ్ళు అవతారు;
** patrilateral cross cousins, ph. తండ్రి అప్పచెల్లెళ్ళ పిల్లలు;
** parallel cousin
** matrilateral parallel cousins, ph. తల్లి అప్పచెల్లెళ్ళ పిల్లలు; తెలుగు దేశంలో వరసకి అన్నదమ్ములు, అప్పచెల్లెళ్ళు అవతారు;
** patrilateral parallel cousins, ph. తండ్రి అన్నదమ్ముల పిల్లలు; తెలుగు దేశంలో వరసకి అన్నదమ్ములు, అప్పచెల్లెళ్ళు అవతారు;
** paternal cousin, ph. దాయ;
* couscous, n. కూస్^కూస్; బొంబాయి రవ్వ (సెమోలీనా) తో చేసే సగ్గుబియ్యం లాంటి పదార్ధం; మధ్యప్రాచ్యపు వంటలలో విస్తారంగా వాడతారు;
* covalent, adj. సహసంయోజక;
** covalent bond, ph. సహసంయోజక బంధం;
* cover, n. (1) మూత; కప్పు; ఉపదేహం; (2) మూకుడు (మూయు + కుడుక); (3) కవరు;
* covered, adj. కప్పబడ్డ; పిహిత; అవగుంఠిత;
* covering, n. ఆచ్ఛాదనం; ఆస్తరణం; తొడుగు; గుంఠనం;
** gold covering, ph. జల పోసనము;
** table covering, ph. మేజా పోసనము;
** wall covering, ph. కుడ్య పోసనము;
** well covering, ph. వాపీ పోసనము; బావితొడుగు; బావిమూఁత; వీనాహువు;
* covering, v. t. కప్పడం;
* covert, adj. రహస్య; ప్రచ్ఛన్న;
* covert war, ph. ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం;
* Covid 19, n. COrona VIrus Disease 2019;
* cow, n. ఆవు; గోవు; గిడ్డి; ధేనువు; మొదవు; అనడుహి;
** black cow, ph. కర్రావు;
** brown cow, ph. పుల్లావు;
** white cow, ph. వెలిమొదవు;
** cow dung, ph. ఆవుపేడ;
* cowhitch, n. దూలగొండి; దురదగొండి;
* cow-pen, n. పశువుల సాల; గోష్ఠము;
* cowage, n. దూలగొండి; దురదగొండి;
* coward, n. పిరికి పంద; పారుబోతు; భీరువు; భీరుడు; m. పిరికివాడు; f. పిరికిది;
* cowardice, n. పిరికితనం;
* cow-pox, n. గోస్తనవ్యాధి; గోసూచికం;
* cowrie, n. గవ్వ; కపర్ది;
* cows, n. pl. ఆవులు; ఆలు; గోవులు; ధేనువులు;
* coxalgia, n. తుంటి కీలులో నొప్పి;
* coyote, n. (ఖయోటీ లేదా ఖయోడీ) గుంటతోడేలు; ఉత్తర అమెరికాలో తిరిగే చిన్న తోడేలు వంటి జంతువు;
* crab, n. పీత; ఎండ్రకాయ; కులీరం; కర్కటం; కర్కాటకం;
** hermit crab, ph. ముని పీత;
* crack, n. (1) పగులు; బీట; నెరద; నెరియ; సరియ; ఓడు; (2) పిచ్చి మనిషి;
* crack, v. i. పగులు; చిట్లు; బీట వేయు; నెరద; ఓడు;
** crackling sound, ph. చిటపట; చిటచిట చప్పుడు;
* cradle, n. తొట్టి; డోల; ఊయల; ఉయ్యాల; లాలి; జంపాల; పిల్లలని పడుకోబెట్టే ఊయల;
* craft, n. చేతిపని; నైపుణ్యంతో చేసే పని; వృత్తి;
* craftsman, n. చేతిపనిలో నైపుణ్యం గల వ్యక్తి;
* craftsmanship, n. పనితనం;
* cramps, n. pl. కండరములు అప్రయత్నముగా, బాధాకరంగా బిగుసుకొని కొంకర్లు పోవడం;
** leg cramps, ph. కాలు పిక్కలలోని కండరాలు బిగుసుకుని ముడి పెట్టినట్లు అయిపోయి నొప్పి పుట్టడం;
* crane, n. (1) కొంగ; బకం; కొక్కెర; కొక్కిరాయి; (rel.) heron; stork; (2) బరువులనెత్తు యంత్రం;
* cranial, adj. కపాలానికి సంబంధించిన; పుర్రెకి సంబంధించిన;
** cranial nerves, ph. కపాల నాడులు;
* cranium, n. కపాలం; పుర్రె;
* crank, n. (1) ముసలకం యొక్క ముందు, వెనక కదలికని చక్రాలని గిర్రున తిప్పడానికి వీలు చేసే పరికరం; (2) తిక్కశంకరయ్య;
* cranky, adj. సులభంగా చిరాకు పడే స్థితి;
* crap, n. చెత్త; వ్యర్థం; బాగులేని పనితనం;
** that movie is a crap, ph. ఆ సినిమా చెత్తగా ఉంది;
* crash, n. టోత్కారం; కూలుడు;
* crate, n, పెట్టె; కట్టె పెట్టె; సరకుల రవాణా కొరకు కర్రతో కాని, అట్టతో కాని, ప్లేస్టిక్తో కాని చేసిన పెట్టె;
* crater, n. జంగిడి; ఉల్కాపాతం వల్ల ఒక గ్రహం మీద ఏర్పడిన గొయ్యి; a shallow hole formed on the surface of a planet due to the impact of a meteorite;
* craving, n. లాలస; తృష్ణ; అధికేచ్ఛ; తీవ్రవాంఛ;
* crawl, v.i. (1) ప్రాకు; పాకాడు; దోగాడు; జరుగు; (2) పాకురు; నేలకి మోకాళ్ళని, చేతులని ఆనించి నాలుగు కాళ్ళ మీద నడిచినట్లు ముందుకు కదలడం; (3) అతి నెమ్మదిగా కదులు;
* crayons, n. pl. మైనపు బలపాలు; బొమ్మలకి రంగులు వెయ్యడానికి వాడే సుద్ధ బలపాలు;
* craze, n. వేలంవెర్రి; కొత్త వస్తువుల మీద అలవాట్లమీద విపరీతమైన మోజు;
* crazy, n. వెర్రి అభిమానం;
* craziness, n. ఉన్మత్తత; పిచ్చి; వెర్రి;
* creak, v. i. కిర్రుమను; కిర్రుమని చప్పుడు చేయు;
* cream, n. (1) మీగడ; మస్తు; కోవా; (2) బాగా చిక్కబరచబడ్డ పాలు; (3) నూక; రవ్వ; (4) సారం; సారాంశం;
* cream, v. t. చితక్కొట్టు; బాధు;
* cream of wheat, ph. గోధుమ నూక; గోధుమ రవ్వ;
* crease, n. (1) మడత; బట్టలో మడత; (2) ముడత; చర్మంలో మడత;
* creation, n. సృష్టి; సృజనం; నిర్మాణం; ఏర్పాటు; అభిసర్గం;
** creation theory of life, ph. జీవసృష్టి వాదం;
* creative, adj. సృజనాత్మక;
* creativity, n. సృజనాత్మకత; స్రష్టత్వం; సర్జనశక్తి; కల్పనాశక్తి;
* creator, n. సృష్టికర్త; స్రష్ట; నిర్మాత; సృష్టికారకుడు; కల్పనకర్త; ఈ కర్త ఆడో, మగో తెలీదు. ఎలా ఉంటాడో కూడా తెలీదు. కొందరు "ఈశ్వరుడు" అంటారు, మరికొందరు "యహోవా" అంటారు. ఇంకొందరు "అల్లా" అంటారు. దీనికి ఆధారం కొన్ని మత, ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు మాత్రమే;
* creature, n. జన్మి; ప్రాణి; జీవి;
* credence, n. నమ్మిక; విశ్వాసం;
* credible, adj, నమ్మదగ్గ; విశ్వసనీయ;
* credibility, n. విశ్వసనీయత; అర్థగౌరవం;
* credit, n. (1) పరపతి; ప్రతిష్ఠ; (2) అరువు; అప్పు; ఉత్తమర్ణం;(3) జమ; (4) నమ్మకం;
** credit transaction, ph. అరువు బేరం;
* credit, v. t. జమకట్టు;
* creditor, n. అప్పిచ్చువాడు; అప్పులవాడు; రుణదాత; జమాజవాను; ఉత్తమర్ణుడు; (ety.) ఉత్తమర్ణ = ఉత్తమ+ఋణ(గుణసంధి);
** credits and debits, ph. జమాఖర్చులు;
* creditworthy, adj. పరపతి;
* creditworthiness, n. నమ్మదగిన; పరపతి ఉన్న;
* creed, n. నమ్మకాలు; నమ్మకం;
* creep, v. i. డేకురు; నేలకి కడుపుని కాని, ముడ్డిని కాని ఆనించి ముందుకు జారడం;
* creeper, n. లత; పాదు; తీగ; అలము; వల్లి;
* cremation, n. దహనం; దహన సంస్కారం;
** cremation grounds, ph. శ్మశానం; శ్మశాన వాటిక; దహనవాటిక; పురాంతక భూములు; రుద్ర భూములు;
* crepe, n. (1) పల్చటి అట్టు; [[ఫ్రాన్స్]] దేశపు అట్టు; కాగితం దోసె; (2) ఒక రకమైన పల్చటి గుడ్డ;
* crescendo, n. పరాకాష్ఠ; ఉత్కర్ష;
* crescent moon, ph. నెలవంక; చంద్రవంక; చంద్రరేఖ;
* crest, n. శిఖ; తలాటం; ఉత్తంసం;
** crest and trough, ph. శిఖ, గర్త;
* crestfallen, adj. విషాధపూరిత; ఉత్సాహరహిత;
* crew, n. సిబ్బంది; సరంగులు; కర్మచారులు;
* crib, n. పసిపిల్లలు పడుక్కోడానికి కటకటాలు ఉన్న తొట్టి మంచం;
* cricket, n. (1) కీచురాయి; చీరండ; ఇలకోడి; శలభం; కుమ్మరిపురుగు; (2) క్రికెట్ అనే ఒక ఆట;
* crime, n. అపరాధం; బృహన్నేరం; నేరం; కంటకం; ఏనస్సు; సమాజంపై చేసిన అపరాధం; offence against society;
* criminal, n. నేరస్థుడు;
* criminal, adj. అపరాధ; హింశోధ్భవ; క్రిమినలు;
** criminal code, ph. దండవిధి; దండన వ్యవహార సంహితం; శిక్షా స్మృతి;
** criminal procedure code, ph. దండవిధి; దండన వ్యవహార సంహితం; శిక్షా స్మృతి;
* criminology, n. నేరవిచారణ శాస్త్రం;
* crimson, n. రక్తిమ; అరుణిమ; అరుణ వర్ణం; ఎరుపు; ఎరట్రి రక్తపు రంగు; కెంపు రంగు;
* cripple, n. అవిటి వ్యక్తి;
* crippled, adj. అవిటి;
* crisp, adj. (1) బిగువైన; సరికొత్త; (2) కరకరలాడే; నమిలేటప్పుడు చేసే ఒక రకమైన శబ్దం; Refers to a thin, fragile, and dry texture that breaks easily into small flakes or pieces. Often associated with foods like potato chips, crackers, or bacon.
The sound produced when chewing crispy foods is typically a higher-pitched, shorter sound.
see also crunchy;
** crisp style, ph. బిగువైన శైలి; చురుకైన శైలి;
* crisis, n. విషమ పరిస్థితి; చిక్కు; సంక్షోభం; సంకటకాలం;
* criterion, n. ప్రమాణం; కొలబద్ధ; గీటురాయి;
* critic, n. (క్రిటిక్) విమర్శకుడు; విమర్శకురాలు; బెన్జాన్సన్.. ‘విమర్శకుడు దోషాల్ని చెప్పడమే కాకుండా, దోష రహితంగా ఎలా ఉండాలో’ చెప్పాలన్నారు.
* critical, adj. కీలక;
* critical, n. కీలకం;
* criticism, n. (1) విమర్శ; (2) ఆక్షేపణ; హడ్సన్ విమర్శ విధులను వివరిస్తూ...'Criticism may be regarded as having two different functions that of interpretation and that of Judgement' అని అన్నారు.
** destructive criticism, ph. వితండవాదం;
** literary criticism, ph. సాహిత్య విమర్శ; ఒక గ్రంథంలోని లోపాలోపాలను, ఔచిత్య, అనౌచిత్యాలను, భావ గంభీరతను అలంకార రచనా పాటవాన్ని, ధ్వని విశేషాల్ని, శయ్యా సౌభాగ్యాన్ని, వస్తు నిర్మాణ సౌష్టవాన్ని, పాత్ర పోషణ, రస పోషణ, సన్నివేశ కల్పనలను, ఆ గ్రంథానికి సంబంధించిన సర్వ విషయాలను కూలంకషంగా చర్చించి సాహిత్యంలో ఆ గ్రంథానికి ఉన్న స్థానాన్ని నిర్ణయించడాన్ని సాహిత్య విమర్శగా పేర్కొనవచ్చు;
* criticize, v. t. (1) విమర్శించు; (2) ఆక్షేపించు;
* critique, n. (క్రిటీక్) విమర్శ; వివేచన; 'మృశ్’ అనే ధాతువుకు ‘వి’ అనే ఉపసర్గ చేరి ‘విమర్శ’ అనే పదం ఏర్పడింది. విమర్శ అనే పదానికి పరిశీలించడం, పరీక్షించడం, పరామర్శించడం, ఆలోచించడం, చర్చించడం అనే అర్థాలున్నాయి. ఒకరు చేసిన పనిలో బాగోగులను ఇంకొకరు వివేచించి తెలపడాన్ని ‘విమర్శ’ అంటారు;
* critter, n. జంతువు; పురుగు; పురుగు, పుట్ర;
* Cro Magnon, n. (క్రో మేన్యన్) ఐరోపాలో నియాన్డ్రథాల్ తర్వాత ప్రభవించిన ఒక జాతి మానవుల వంటి తెగ; ఈ జాతి ఇప్పుడు నశించిపోయింది;
** croaking of frogs, ph. కప్ప అరుపు; బెకబెక మను; టర్టరాయణం;
* crocodile, n. మొసలి; మకరం; నక్రం; కుంభీరం;
** crocodile tears, ph. మొసలి కన్నీరు; మకరాశ్రువులు; [idiom.] కడుపులో దుఃఖం లేకపోయినా కళ్ళ వెంబడి వచ్చే నీళ్ళు;
* crook, n. కుటిలుడు;
* crooked, adj. కుటిల; వంకర టింకర; అడ్డదిడ్డం; అష్టావక్ర;
* crooked, n. (క్రుకెడ్) అష్టావక్రం;
* crop, n. (1) పంట; ఫలసాయం; సస్యం; (2) కత్తిరించి తీర్చి దిద్దడం;
** cash crop, ph. వర్తకపు పంట;
** first crop, ph. సారువా పంట;
** second crop, ph. దాళవా పంట;
** summer crop, ph. పునాస పంట;
** third crop, ph. పునాస పంట;
** crop pest, n. పంట తెగులు; తెగులు;
* Cross, n. శిలువ; క్రైస్తవ మతానికి గుర్తు;
* cross, adj. (1) పర; (2) వజ్ర; అడ్డ;
** cross multiplication, ph. వజ్ర గుణకారం; అడ్డ గుణకారం; ఒక భిన్న సమీకరణంలో ఒక పక్కనున్న లవాన్ని రెండవ పక్క ఉన్న హారంతో గుణించడం;
** cross pollination, ph. పర పరాగ సంపర్కం;
** cross ratio, ph. వజ్ర నిష్పత్తి;
** cross section, ph. అవచ్ఛేదం; అడ్డుకోత;
* cross, v. t. (1) పరాగ సంపర్కం చేయు; రెండు మొక్కల జన్యుపదార్థాలని కలపడం; (2) పొర్లించు; రెండు జంతువుల జన్యుపదార్థాలని కలపడం;
* crossing, n. (1) దాటడం; (2) తరణం; (3) సంధి స్థలం;
** crossing out, ph. కొట్టివేత;
* crossover, v. t. దాటు; తరించు;
* crossroads, n. కూడలి; చౌరస్తా; శృంగాటకం; చతుష్పథం; నాలుగు రోడ్ల కూడలి;
* crossword, n. పదవిన్యాసం; గళ్లనుడికట్టు; పదకేళి; పలుకుల పందిరి; జల్లికట్టు;
* crotch, n. కచ్చ; కిస్తా; తొడలు, కటి ప్రదేశం కలిసే స్థానం;
* croton, n. భూతాంకుశం; క్రోటను;
* crow, n. కాకి; కాకం; భస్మచ్ఛవి కాకం; వాయసం; కరటకం; ఐంద్రి; బలిభుక్కు; బలిపుష్ఠం; అరిష్టం; కారవం; పికవర్ధనం; ధ్వాంసవర్ధనం; శీతర్తుబలీయం; చిరప్రాణం; పరభ్రుత్; ఆత్మఘోషం; ఏకాక్షి; సకృత్ప్రజా; (rel.) raven;
* crow pheasant, n. జెముడుకాకి;
* crowbar, n. గునపం; గడ్డపార; పలుగు; కుద్దాలం;
* crowd, v. i. ముసురు; మూగు; గుమిగూడు;
* crowd, n. గుంపు; మూక; జనసమ్మర్దం; గుమి; సంకులం;
* crowded, adj. సంకులమైన;
* crown, n. శిఖ; కిరీటం; కోటీరం; మకుటం; బొమిడికం;
* crucial, n. కీలకం;
* crucible, n. మూస; ద్రోణి; దొన్నె; పుటం; ప్రమిద; దొప్ప;
** crucible tongs, ph. పటకారు;
* crucifix, n. కొరత; శిలువ;
* crucify, v. t. (1) కొరత వేయు; (2) [idiom] గట్టిగా చివాట్లు పెట్టు;
* crude, adj. ముతక; ముడి; ఆమమైన; నాటు; కచ్చా; మోటు; చిత్తు;
** crude oil, ph. ముతక నూనె; ముడి నూనె; మట్టినూనె; శిలతైలం; ఆమనూనె;
* cruel, adj. క్రూరమైన; దారుణమైన;
** cruel murder, ph. దారుణమైన కూనీ; చిత్రవధ;
** cruel violence, ph. చిత్రహింస;
* cruelty, n. క్రూరత్వం; దౌష్ట్యం; దుష్టత్వం;
* cruise, n. (క్రూజ్) నౌకాయానం; షికారా; పడవ ప్రయాణం;
* crumb, n. (1) చిన్న ముక్క; తిండి పదార్థాలని చిదిపినప్పుడు రాలే ముక్క; (2) [idiom] పిసరు;
* crunchy, adj. నమిలేటప్పుడు చేసే ఒక రకమైన శబ్దం; Describes a firmer, more dense texture that makes a louder, longer-lasting sound when chewed. Examples include nuts, pretzels, or raw vegetables. The sound produced when chewing crunchy foods is typically a lower-pitched, longer sound. see also crispy;
* crusade, n. ఉద్యమం;
* crush, v. t. (1) పిండు; నలుపు; (2) అణగదొక్కు; చిత్తుచేయు;
* crush, n. పిండగా వచ్చిన రసం;
* crusher, n. పేషకి; పేషకం; పేషణ యంత్రం;
* crust, n. పటలం; పెచ్చు; ఉల్లె; అప్పం;
** Earth's crust, ph. భూ పటలం;
* crutch, n. (1) ఊతకోల; ఆనుకర్ర; (2) ఊత; ఆను;
* crux, n. కీలకం; ఆయువుపట్టు; మర్మం;
* Crux Australis, n. త్రిశంకుడు; దక్షిణార్ధగోళంలోని ఆకాశంలో, శిలువ ఆకారంలో, స్పుటంగా కనిపించే నక్షత్ర మండలం;
* cry, n. ఏడ్పు; రోదన; అరుపు; బొబ్బ; కూత;
* cry, v. i. ఏడ్చు; రోదించు; అరచు; వాపోవు; అలమటించు;
* cryptic, adj. అంతర్నిహితమైన; నర్మగర్భమైన;
* cryptogram, n. అంతర్లాపి; నర్మగర్భలేఖ;
* cryptography, n. ఆరండకము; నర్మగర్భలేఖనం; గూఢలేఖనశాస్త్రం;
* crystal, n. స్ఫటికం; పలుగు;
* crystalline, adj. స్ఫటికపు; స్ఫటికముతో చేయబడిన; స్ఫటికాకారముతో;
* crystallization, n. స్ఫటికీకరణం;
* crystallography, n. స్ఫటికలేఖనం;
* crystalloid, n. స్ఫటికార్థం; (ety.) స్ఫటికం వంటి పదార్థం;
* crystals, n. స్ఫటికములు; స్ఫటికాదులు;
* cub, n. పులి పిల్ల; సింహపు పిల్ల; పాండా పిల్ల; మొదలైనవి;
* cube, n. (1) ఘనం; ఘనచతురస్రం; సమఘనం; షణ్ముఖి; ఆరు ముఖాలు కలది; ఉదాహరణకి ఒక షణ్ముఖి(cube) తీసుకుంటే, దాని ప్రతి ముఖం చతురస్రాకారంలో ఉంటుంది. ప్రతి అంచు దగ్గరా రెండు ముఖాలు కలుస్తాయి. ప్రతి శీర్షం దగ్గరా మూడు ముఖాలు కలుస్తాయి; (2) ముక్క;
* cube-root, n. ఘనమూలం;
* cubebs, n. pl. చలవ మిరియాలు; తోక మిరియాలు;
* cubit, n. మూర; మూరెడు;
* cuboid, n. (1) దీర్ఘఘనం; ఆరు ముఖాలు, ప్రతి ముఖము దీర్ఘ చతురస్రాకారం అయిన ఒక ఘన రూపము; (2) పాదములో ఉన్న ఒక ఎముక పేరు;
* cuckoo, n. కోకిల; కోయిల;
* cucumber, n. దోసకాయ; కీరా;
* cudgel, n. దుడ్డు; దుడ్డు కర్ర; లక్కక;
* cufflinks, n. బేడీ బొత్తాలు; అరదండాలు;
* cuffs, n. (1) బేడీలు; అరదండాలు; నిగడాలు; (2) పొడుగు చేతుల చొక్కాలకి పెట్టుకునే ఒక రకం బొత్తాములు;
* cuisine, n. (క్విజీన్) వంట; వండే పద్ధతి; కుశిని;
* cul-de-sac, n, (1) ఒక పక్కనే తెరచి ఉన్న సంచి వంటి శరీర కట్టడం; (2) సంచీ సందు; ఒక వైపు మాత్రమే తెరచి ఉన్న వీధి;
* culinary, adj. పాకశాస్త్ర;
* culpable, adj. నింద్యమయిన; దోషయుక్త;
** culpable homicide, ph. నిందార్హమైన నరవధ; దోషయుక్తమయిన హత్య;
** culpable negligence, ph. దోషయుక్తమైన ఉపేక్ష;
* culprit, n. నేరస్థుడు; అపరాధి; నేరము చేసిన వ్యక్తి;
* cultivable, adj. సేద్యయోగ్య;
* cultivar, n. సాగురకం; సాగుమొక్క; (ety.) cultivated + variety; సాగు చేసేందుకు, వన్య ప్రజాతిని (wild plant) సిద్ధ పరచిన వంగడం (for cultivation) అని అనవచ్చు; ఉదాహరణకి, Cabbage, Brussel sprouts, Kohlrabi, Kale, Broccoli and Cauliflower are cultivars from Brassica oleracea (బ్రాసికా ఒలెరేసి);
* cultivation, n. సాగు; సేద్యం; వ్యవసాయం; జిరాయితీ;
** contour cultivation, ph. ఈనెగట్టు సేద్యం;
** shift cultivation, ph. పోడు వ్యవసాయం;
** wet cultivation, ph. దంపసాగు; దంపసేద్యం;
* cultivator, n. రైతు;
* culture, n. (1) సంస్కృతి; (2) తోడు; పాలని తోడు పెట్టడానికి వేసే మజ్జిగ; (3) సూక్ష్మజీవులని ప్రయోగశాలలో పెంచే పద్ధతికి అనుకూలపడే మధ్యమం; (4) పెంపకం; (5) వ్యవసాయం;
* culture, suff. సాయం; పెంపకం;
** agriculture, n. వ్యవసాయం;
** arboriculture, n. చెట్ల పెంపకం; తరుకృషి; తరుసాయం;
** monoculture, n. ఏకసాయం; ఒకే రకం పంటని పదేపదే పండించడం;
** pisciculture, n. చేపల పెంపకం; మత్స్యసాయం; మత్స్యపరిశ్రమ;
** polyculture, n. బహుసాయం; ఒకే పొలంలో ఒకదాని తర్వాత మరొకటి చొప్పున, పంటలని మార్చి పండించడం;
** viticulture, n. ద్రాక్ష పెంపకం;
* culvert, n. తూము; మదుం; కలుజు; కానాగట్టు, kAnAgaTTu
* cumbersome, n. యాతన; భారం; ప్రతిబంధకం;
* cumin seed, n. జీలకర్ర;
* cummerbund, n. కటివం; దట్టి; కమ్మరబొందు;
* cumulative, adj. సంచాయిత;
* cuneiform writing, ph. శరాకార లిపి;
* cunning, n. కపటత; టక్కు;
* cunnilingus, n. యోని ద్వారాన్ని నోటితో ఉత్తేజ పరచడం;
* cup, n. దొప్ప; దొన్నె; పిడత; చషకం; చమసం; చిట్టి; చిప్ప; మరిగ; కప్పు;
** cup made of stone, ph. రాతిచిప్ప; రాచ్చిప్ప; మరిగ;
* cupboard, n. అలమారు; చిట్టటక; కప్పులు పెట్టుకొనే బీరువా;
* cupful, n. చిట్టెడు; కప్పుడు; కప్పు;
* curated, adj. వడపోసిన; సంస్కరించిన; మరమ్మత్తు చేసిన;
* curator, n. భాండాగారి;
* curb, kerb (Br.), n. చపటా, వీధి చపటా,
* curd, n. (1) పెరుగు; పెరుగుగడ్డ; దధి; కలుఁపు; ఆమిక్ష; (2) విరుగుడు; పాలు విరిగినప్పుడు గడ్డలుగా ఉన్న భాగం; (3) కోలకం; గడ్డగా గట్టిగా ఉండేది;
* curdle, n. గర; గడ్డ; విరుగుడు;
* curdle, v. t. గరకట్టు; విరుగు; గడ్డకట్టు; పేరుకొను;
* cure, n. (1) వైద్యం; మందు; నివారణ; (2) స్వస్థత;
** nature cure, ph. ప్రకృతి వైద్యం;
* cure, v.t. (1) నయము చేయు; కుదుర్చు; మానిపించు; స్వస్థపరచు; (2) నిల్వ చేయు;
* cured, adj. (1) నిల్వ చేసిన; (2) రోగం నయం చేయబడ్డ;
** cured meat, ph. నిల్వ చేసిన మాంసం;
* curiosity, n. ఉత్సుకత; ఆసక్తి; బుభుత్స; వ్యాసక్తత;
* curlew, n. క్రౌంచపక్షి; కంకపక్షి
* curls, n. కురులు; ఉంగరాల జుత్తు; నొక్కుల జుత్తు; వక్ర కేశములు; కుటిల కుంతలములు;
* curly, adj. కుటిల; ఉంగరాల;
** curly hair, ph. కుటిల కుంతలాలు; ఉంగరాల జుత్తు;
* currants, n. pl. ఒక రకం ఎండు ద్రాక్ష; "బ్లాక్ కొరింత్" మరియు "కారినా" (Black Corinth and Carina) అని పిలువబడే వివిధ రకాల చిన్న, విత్తన రహిత ద్రాక్షలను ఎండబెట్టడం ద్వారా తయారు చేయబడిన ఎండుద్రాక్షలను Currants అంటారు.
* currency, adj. వాడుకలోనున్న; చెల్లుబడి అయే; చలామణిలో ఉన్న;
* currency, n. వాడుకలోనున్న డబ్బు; చెల్లుబడి అయే డబ్బు;
* current, adj. ప్రస్తుత; వర్తమాన; సమకాలీన; చాలూ; అర్జు;
** current account, ph. చాలూ ఖాతా; అర్జు ఖాతా;
** current affairs, ph. వర్తమాన వ్యవహారాలు;
** current phase, ph. వర్తమాన దశ;
* current, n. (1) ప్రవాహం; విద్యుత్ ప్రవాహం; ఆపూరం; విద్యుత్తు; కరెంటు; (2) సమకాలీనం; ప్రస్తుతం;
** alternating current, ph. ఏకాంతర ప్రవాహం; ఏకాంతర విద్యుత్తు; ప్రత్యావర్తక ప్రవాహం;
** direct current, ph. ఏకముఖ ప్రవాహం; అజస్ర ప్రవాహం; అభిద్య ప్రవాహం;
** electric current, ph. విద్యుత్ ప్రవాహం;
** induced current, ph. ప్రేరిత ప్రవాహం;
** photoelectric current, ph. తేజోవిద్యుత్ ప్రవాహం;
* curriculum vitae, ph. జీవిత సంగ్రహం; (lit.) the course of one's life;
* curry, n. (1) కూర; వండిన కూర; (2) కూరలో వేసే మసాలా;
** curry favor, ph. కాకా పట్టు; తైరు కొట్టు; ingratiate oneself with someone through obsequious behavior;
** curry powder, ph. కూరలో వేసే మసాలా పొడి; this is not powdered curry leaves;
* curry-leaf, n. కరివేపాకు; కల్యామాకు;
* cursive, adj. జిలుగు; గొలుసుకట్టు;
** cursive writing, ph. జిలుగు రాత; గొలుసుకట్టు రాత;
* cursor, n. [comp.] తెరసూచి; సారకం; తెర మీద బొమ్మలని చూపించే గుర్తు; An on-screen blinking character that shows where the next character will appear;
* cursory, adj. పైపైన; నామకః;
* curtain, n. తెర; యవనిక; కనాతి; కండవడము; (rel.) screen;
* curvature, n. వక్రత; వట్రువు; వంపు; వంకర; వంకీ; వంకరతనం;
* curve, n. వంపుగీత; వక్రరేఖ;
* curved, adj. వట్ర; వక్ర; వరాళ;
** curved surface, ph. వట్రతలం; వక్రతలం;
* cushion, n. తలాపి; దిండు; కశిపు; మెత్త; గాది; ఉపధానం;
* cuss-cuss, n. వట్టివేరు; కురువేరు; అవురుగంట వేరు; ఉసీరం; లఘులయము; అవదాహం; [bot.] straw of Andropogon muriaticum;
* custard, n. గుడ్లు, పాలు, చక్కెర, కలిపి చేసే మెత్తటి, జున్ను వంటి వంటకం;
* custard apple, n. సీతాఫలం; cherimoya;
* custody, n. (1) స్వాధీనత; స్వాధీనం; (2) నిర్బంధం;
* custom, n. ఆచారం; అలవాటు; వాడుక; రివాజు; సంప్రదాయం; ఆనవాయితీ; మామూలు; వ్యవహారం;
** ancient custom, ph. వృద్ధాచారం; పాత అలవాటు;
** daily custom, ph. నిత్యవ్యవహారం;
* customary, adj. మామూలు; రివాజు; వ్యావహారికం; యౌగికం;
* customer, n. ఖాతాదారు; రివాజురాజు; వినియోగదారు; ఒక దుకాణంలో సరుకులు కొనే వ్యక్తి కాని, సేవలు అందుకొనే వ్యక్తి కాని;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: customer, client
* ---When you go out to buy things, you are a ''shopper''. When you go out to buy things from a particular store, then you are that store's ''customer.'' If you are paying someone such as lawyer for professional services, then you are a ''client''. If you are seeing a doctor, you are a ''patient''. If you are staying at a hotel, you are a ''guest''.'''
|}
*
* customs, n. (1) ఆచారాలు; (2) దిగుమతి సుంకములు;
* cut, n. (1) కత్తిరింపు; కోత; గాటు; గంటు; కచ్చు; పరిఖ; (2) దెబ్బ; గాయం;
* cut, v. i. తెగు;
* cut, v. t. కత్తిరించు; ఉత్తరించు; కోయు; నరుకు; తరుగు; తెంచు; కొట్టు; ఛేధించు;
** cut the cloth, ph. గుడ్డని కత్తిరించు;
** cut the tree, ph. చెట్టుని కొట్టు;
** cut the vegetable, ph. కూరగాయలని తరుగు;
* cuticle, n. అవభాసిని; Cuticles are a thin layer of clear dead skin located at the nail bed. As your nail grows, it rips the underside of the skin at the base of your nail, which is called the eponychium. Between the eponychium and the nail plate is where the cuticle forms; [see also] hangnail;
* cutting, n. (1) కత్తిరింపు; ఖండం; (2) కత్తిరించిన ముక్క; ఖండిక;
* cyan, n. పాలపిట్ట రంగు;
* cyanosis, n. శరీరం నీలివర్ణం పొందడం; (ety.) సయనైడు వల్ల మరణించిన వారి శరీరం ఇలా నీలంగా మారుతుంది కనుక ఈ పేరు వచ్చింది;
* cyber, adj. సమాచార సాంకేతిక రంగానికి సంబంధించిన;
* cybersecurity, n. Cybersecurity refers to the body of technologies, processes, and practices designed to protect computer networks, devices, programs, and data from attack, damage, or unauthorized access. Cybersecurity may also be referred to as information technology security.
* cyberspace, n. జాలావరణం; అంతర్జాలావరణం; (note) Cyberspace is the virtual, non-physical environment created by interconnected computers, networks, and digital devices;
* cycle, n. (1) చక్రం; ఆవృత్తం; ఆవర్తం; (2) సైకిలు; తొక్కుడుబండి; రెండు చక్రాల వాహనం;
** hydrological cycle, ph. జల చక్రం;
** seasonal cycle, ph. రుతు చక్రం; ఋతు చక్రం;
** cycle of time, ph. కాలచక్రం;
* cyclic, adj. చక్రీయ; వృత్తస్థిత;
** cyclic substances, ph. చక్రీయ పదార్థాలు;
** cyclic symmetry, ph. చక్రీయ సౌష్ఠవం; చక్రీయ సౌష్ఠత, cakrIya saushThata;
* cyclo, pref. చక్రీయ;
* cyclohexane, n. [chem.] చక్రీయ షడ్జేను, cakrIya shadjEnu
* cyclone, n. తుఫాను; గాలివాన; దూదర; (rel: tornado =చక్రవాతం; storm = గాలివాన)
** tropical cyclone, ph. ఉష్ణమండలంలో వచ్చే తుపాను;
* cyclopropane, n. [chem.] చక్రీయత్రయేను; చక్రీయప్రోపేను;
* cylinder, n. (1) స్థూపకం; వర్తులస్తంభం; (2) సిలిండరు;
* cylindrical, adj. స్థూపాకార; స్తంభాకార;
* cymbal, n. చేతాళము; కాంస్యతలం; వాయించెడు తాళము;
* cyanobacteria, n. a division of microorganisms that are related to the bacteria but are capable of photosynthesis; When blue-green algae, also known as cyanobacteria, are present in the waterways, all recreational users should exercise caution and always avoid contacting algae;
* cynophobia, n. కుక్కలంటే తర్కరహితమైన భయం;
* cyst, n. తిత్తి; కోష్ఠము;
* cytology, n. కణ శాస్త్రం;
* cytoplasm, n. కణసారం; జీవరసం; కణద్రవం; కోశరసం; ప్రోటోప్లాసమ్లో కణికని మినహాయించగా మిగిలినది;
* czar, n. (1) పూర్వపు రష్యా దేశపు చక్రవర్తి; ; (2) ప్రభుత్వంలో సర్వాధికారాలు గల వ్యక్తి;'''
*
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2
==వర్గం==
[[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]]
g9hj8iy79gutv3q0ycw5yu83ox01og7
వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు/M
0
3004
39302
39273
2026-06-26T23:54:31Z
Vemurione
1689
/* Part 2: Mf-Mz */
39302
wikitext
text/x-wiki
పరువు
<br />
=నిఘంటువు=
*This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* This dictionary uses American spelling for the primary entry. Equivalent British spellings are also shown as n added feature.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
19 Aug 2015.
==Part 1: Ma-Me ==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
'''
[[File:Blue-and-Yellow-Macaw.jpg|right|thumb|/Blue-and-Yellow-Macaw]]
* macaw, n. మాకా; రామ చిలుకని పోలిన పెద్ద చిలుక; దీని తొట్టతొలి జన్మస్థలం దక్షిణ అమెరికా ఖండం; [bio.] ''Ara ararauna'' of the Psittacidae family;
* mace, n. (1) గద; (2) జాపత్రి; జాజికాయ లోపల ఉన్న గింజ చుట్టూ వలలా ఉన్న కవచమే జాపత్రి; జాజికాయ ని nutmeg అనిన్నీ, జాపత్రిని mace అనిన్నీ అంటారు;
* machination, n. పథకం; కుట్ర;
* machine, n. యంత్రం; మర; జంత్రం; మిషను;
** sewing machine, ph. కుట్టు మిషను;
** machine learning, ph. యాంత్రికాభ్యాసం; యాంత్రిక అభ్యాసం; యంత్రాలకి స్వయం ప్రతిభతో పనులు చెయ్యడం ఎలాగో నేర్పే శాస్త్రం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: machine, appliance, device, gadget, tool.
* ---''Machine'' is a generic word for a piece of equipment that needs electricity or another type of power. An ''appliance'' is a large machine that is used in the home.'''
|}
*
* machinery, n. యంత్రాంగం; యంత్రసముదాయం;
* Machiavellian, n. మేకీవిల్లియం; కౌటిల్యం; కుటిల రాజనీతి;
* macro, adj. స్థూలమైన; పేద్ద; మహా;
* macrocosm, n. స్థూలప్రపంచం; విశ్వం; ప్రపంచం;
* macrophage, n. మహాబక్షణి; కణబక్షక కణాలలో కల్లా పెద్దగా తినమరిగిన కణం; ఈ కణాలు పైనుండి చొరబడ్డ సూక్ష్మజీవుల వంటి లాతి జీవులని, చచ్చిపోయిన స్వంత కణజాలన్నీ కబళించెస్తాయి;
* mad, n. పిచ్చి; వెర్రి; ఉన్మత్తత;
* madam, n. స్త్రీ;
* mademoiselle, n. (మేమ్యుజెల్) కుమారి; అవివాహిత;
* made, pt. & pp. make;
* madness, n. పిచ్చితనం; వెర్రితనం; ఉన్మత్తత;
* maelstrom, n. (1) సుడిగుండం; (2) గందరగోళమైన పరిస్థితి;
* mafia, n. ముష్కరమూక; చట్టవ్యతిరేకమైన పనులు చేసే రహస్య ముఠా;
* magazine, n. (1) పత్రిక; సంచికల వారీగా ప్రచురితమయే పత్రిక; (2) తుపాకీలో గుళ్ళు అమర్చే సొరుగులాంటి సదుపాయం; గుళ్ళగిడ్డంగి;
* maggot, n. ఈగ గుడ్డు; మక్షిక డింభం;
* magic, n. ఇంద్రజాలం; కనికట్టు; మాయ; మంత్రం;
** magic wand, ph. మంత్ర దండం;
* magician, n. ఇంద్రజాలికుడు; మాంత్రికుడు; మాయలాడి;
* magma, n. భూగర్భంలో ద్రవరూపంలో ఉండే రాయి; see also lava;
* magnate, n. ఘనుడు; అగ్రగణ్యుడు; పెద్ద;
** business magnate, ph. పెద్ద వ్యాపారస్తుడు;
* Magnesium, n. మగ్నం; [[మెగ్నీషియం|మెగ్నీసియం]]; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 12, సంక్షిప్త నామం, Mg);
** Magnesium sulfate, ph. మగ్నగంధకితం; మహాగ్నీషగంధకితము; MgSO<sub>4</sub>;
* magnet, n. సూదంటురాయి; అయస్కాంతం; స్కాంతం; లోహకాంతం; చుంబకం;
** bar magnet, ph. అయస్కాంతపు కడ్డీ; అయస్కాంత దండం; దండాయస్కాంతం;
** iron magnet, ph. అయస్కాంతం;
* magnetic, adj. అయస్కాంత తత్వం; చుంబక; చుంబకీయ;
** magnetic field, ph. అయస్కాంత క్షేత్రం;
** magnetic pole, ph. అయస్కాంత ధ్రువం;
* magnetism, n. (1) అయస్కాంత తత్వం; లోహచుంబకత్వం; (2) ఆకర్షణ;
* magnetite, n. కాకిరాయి; ఇనుము యొక్క ముడి పదార్థం; Fe<sub>3</sub>O<sub>4</sub>;
* magnetization, n. అయస్కాంతీకరణం; స్కాంతీకరణం; ఒక వస్తువుకి అయస్కాంతపు లక్షణాలు వచ్చేలా చెయ్యడం;
* magnetized, adj. అయస్కాంతీకృత;
* magnetosphere, n. అయస్కాంతావరణం; భూమి చుట్టూ ఉండే అయస్కాంత క్షేత్రం;
* magnification, n. ఆవర్ధనం; పెద్దగా చెయ్యడం;
* magnitude, n. పరిమాణం; పరిమేయత; స్థూలత్వం; కాయస్తం; మహత్వం; ప్రాముఖ్యం; తరగతి;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: magnitude, brightness, absolute and apparent of stars
* ---నక్షత్రం నిజంగా ఎంత వెలుగుని వెలిగక్కుతున్నాదో చెప్పడం కష్టం; ఒక నక్షత్రం తన ఉపరితలం నుండి ఎంత కాంతిని వెదజల్లుతున్నాదో (దీనినే తేజస్సు లేదా luminosity అంటారు) ఆ నక్షత్రం ఉపరితలం దగ్గరకి వెళ్లి కొలవలేము కదా! కనుక ఆ నక్షత్రాన్ని ఒక ప్రామాణికమైన దూరంలో (అనగా 10 పార్సెక్కుల దూరంలో) నిలిపి చూసినప్పుడు కంటికి కనిపించే దీప్తి ఎంతుంటుందో అంచనా వేస్తాం. ఈ అంచనాని absolute magnitude of a star అని అంటారు; it is the brightness with which a star would appear if placed at a standard distance of 10 parsecs or 32.6 light-years; దీనిని మనం శుద్ధ దీప్తి (absolute brightness) అని కాని శుద్ధ శ్రేణి (absolute magnitude) అని కాని అందాం. ఆ నక్షత్రం తన నిజ స్థానంలో ఉన్నప్పుడు మన కంటికి కనిపించేది దృశ్య దీప్తి (apparent brightness) లేదా దృశ్య శ్రేణి (apparent magnitude).
* ఉదాహరణకి మృగవ్యాధుడు-ఎ భూమికి 8.6 జ్యోతిర్వషాల (light-years) దూరంలోఉన్నాడు. భూమి నుండి చూసినప్పుడు ఈ తార దృశ్య దీప్తి -1.46. ఇదే తారని 10 పార్సెక్కుల (= 32.6 జ్యోతిర్-వర్షాల) ప్రామాణిక దూరంలో నిలిపి చూస్తే కనిపించే శుద్ధ దీప్తి +1.4. మన సూర్యుడు భూమికి 8.0 జ్యోతిర్-నిమిషాల దూరంలో ఉన్నాడు. భూమి నుండి చూసినప్పుడు సూర్యుడి దృశ్య దీప్తి - 26.74. సూర్యుడిని 10 పార్సెక్కుల (= 32.6 జ్యోతిర్-వర్షాల) ప్రామాణిక దూరంలో నిలిపి చూస్తే కనిపించే శుద్ధ దీప్తి +4.83. కనుక సూర్యుడి కంటే మృగవ్యాధుడు స్వతహాగా చాలా ఎక్కువ దీప్తి అయిన నక్షత్రం; ఎంతో దూరంగా ఉండబట్టి మినుక్కు, మినుక్కు మంటూ కనబడుతోంది!'''
|}
*
** star of the first magnitude, ph. మొదటి తరగతి తార; మొదటి తరగతి తార ఆరవ తరగతి తార కంటె 100 రెట్లు ఎక్కువ ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది; మొదటి తరగతి తార రెండవ తరగతి తార కంటె 2.5 రెట్లు ఎక్కువ ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది; రెండవ తరగతి తార మూడవ తరగతి తార కంటె 2.5 రెట్లు ఎక్కువ ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది; ఒక తరగతి తేడా ఉంటే వాటి ప్రకాశత్వంలో ఉరమరగా 100 కి పంచ-మూలం (fifth-root of 100) అంత తేడా ఉంటుంది. ఉదాహరణకి సిరియస్ నక్షత్రం ప్రకాశత్వం -1.47. అక్కడ నుండి 40 డిగ్రీలు ఈశాన్యంగా కనిపించే వసాత్ నక్షత్రం ప్రకాశత్వం 3.53. కనుక వసాత్ అయిదవ తరగతి నక్షత్రం అవుతుంది కనుక వసాత్ కంటె సిరియస్ ప్రకాశత్వం 100 రెట్లు ఎక్కువ!
** star of the fourth magnitude, ph. నాల్గవ తరగతి తార;
** magnitude of a star (absolute), ph. శుద్ధ శ్రేణి; శుద్ధ దీప్తి; పరమ ప్రకాశత్వం; నక్షత్రాన్ని 10 పార్సెక్ లు = 36.6 జోతిర్వషాల దూరంలో ఉంచితే ఎంత ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తుందో అదే ఆ నక్షత్రం యొక్క పరమ ప్రకాశత్వం;
** magnitude of a star (apparent), ph. దృష్ట ప్రకాశత్వం; మామూలుగా నక్షత్రాన్ని కంటితో చూసినప్పుడు కనిపించే ప్రకాశత్వం; ఇది ఆ నక్షత్రం యొక్క స్వయం ప్రకాశత్వం మీదా, ఆ నక్షత్రానికీ, ప్రేక్షకునికీ మధ్య ఉండే దూరం మీదా ఆధారపడి ఉంటుంది; దీనిని బట్టే నక్షత్రం యొక్క తరగతి నిర్ణయిస్తారు;
* magnify, v. t. పెద్దదిగా చేయు;
** magnifying glass, ph. భూతద్దం;
* maid, n. (1) కన్య; వివాహము కాని బాలిక; (2) ఇంట్లో చిల్లరపనులు చేసే పనిమనిషి;
** maid servant, ph. దాసి; పనిమనిషి; ఇంట్లో చిల్లరపనులు చేసే పనిమనిషి;
* maiden, n. కన్య; పెళ్లి కాని పిల్ల;
* maiden, adj. ప్రప్రథమమైన;
* maim, v. t. గాయపరచు; అంగవైకల్యం చేయు; అవిటిగా చేయు;
* main, adj. ప్రధాన; ముఖ్య;
** main points, ph. ముఖ్యాంశాలు;
* mainstay, n. ఆధారం;
* maintain, v. t. (1) కాపాడు; రక్షించు; పోషించు; (2) నడిపించు;
* maintainer, n. పరిపోషణ కర్త; సంరక్షకుడు; పోషకుడు;
* maintenance, n. (1) పరిపోషణ; సంరక్షణ; పోషణ; కాపు; భృతి; ఆలన; (2) భరణం; మనోవర్తి; (3) నిర్వహణ;
* maize, n. మొక్కజొన్న; corn;
* majestic, adj. గంభీరమైన;
* major, n. యుక్తవయస్సు వచ్చిన వ్యక్తి; (ant.) minor;
* major, adj. భారీ; పెద్ద; దీర్ఘ;
* major axis, n. దీర్ఘ అక్షం; బృహదక్షం; దీర్ఘ వృత్తంలో కేంద్రం నుండి దూరబిందువు దిశలో గీసిన రేఖ;
* majority, n. (1) సంఖ్యాధికత్వం; అధికసంఖ్యాకులు; మెజారిటీ; (2) యుక్తవయస్సు; మెజారిటీ;
** silent majority, ph. అధికసంఖ్యాక మౌనభూషణులు;
* make, n. చేత; పని;
* make, v. t. చేయు;
** make believe, ph. నమ్మేటట్లు చేయు; నటన; కనుకట్టు;
* makeup, n. (1) [cinema] ముస్తాబు; అలంకరణ; అంగరచన; రూపశిల్పం; కైసేత; (2) నిర్మాణం; నిర్మాణక్రమం;
* mal, pref. తప్పు; చెడు; దుర్; వక్ర; కు; మల;
* Malabar catmint, n. మాభేరి; [bot.] ''Anisomeles malabarica'';
* Malabar nightshade, n. అల్లుబచ్చలి;
* Malabar nut, n. అడ్డసరం;
* malady, n. వ్యాధి; జబ్బు; రోగం;
* malaise, n. వ్యాకులత; ఆవేదన; అశాంతి; సుస్తీ; కారణం ఐడియాని చెప్పలేని అనారోగ్యపు స్థితి;
* malapropism, n. అర్థం లేని శబ్ద ప్రయోగం;
* malaria, n. మన్నెపు జ్వరం; కొండ జ్వరం; చలిజ్వరం; మలేరియా; (lit.) చెడుగాలి;
* male, adj. మగ; కోడె; పోతు; పుంజు; గండు;
** male bee, ph. పోతుటీగ;
** male buffalo, ph. ఎనుబోతు;
** male cat, ph. పోతుపిల్లి;
** male cuckoo, ph. గండు కోయిల;
** male elephant, ph. పోతుటేనుగు;
** male fowl, ph. పుంజు;
** male fox, ph. నక్కపోతు;
** male snake, ph. కోడె త్రాచు;
* male, n. మగవాడు; పురుషుడు; మగ జంతువు;
* malevolence, n. అక్షాంతి; [see also] envy;
* malice, n. ద్వేషం; కార్పణ్యం; ఈర్ష్య; జుగుప్స; శత్రుత్వం; పగ; దుష్టభావం;
* malicious, adj. ద్వేషపూరిత; ద్రోహచింతగల;
* malign, v. t. దుర్భాషలాడు; దూషించు;
* mall, n. అంగడిల్లు; ఒకే చోట అనేక విక్రయ సాలలు ఉన్న భవనం;
* malleable, adj. సుతిమెత్తని; సుత్తితో కొట్టుటవలన సాఁగునట్టి; అవాంతరనీవ్యత; ఒత్తిడి వల్ల రూపం మారే గుణం కల;
* mallet, n. కొయ్యసుత్తి; కొయ్యగూటం; కర్ర సమ్మెట; కాజం;
* malleus, n. కూటకాస్తి; మధ్య చెవిలో సుత్తి ఆకారంలో ఉండే ఒక చిన్న ఎముక;
* malnutrition, n. కుపోషణ; పోషణ చాలకపోవడం; పోషణచాలిమి;
* malodor, n. దుర్వాసన; దుర్గంధం; కంపు; నీచుకంపు; గవులు; పూతిగంధం; వసాగంధం; గబ్బు కంపు;
* malodorous, adj. పూతిగంధిల; వసాగంధిల; దుర్గంధ పూరిత; దుర్గంధమైన; కంపుకొట్టే;
* malt, n. నారు; మొలక; మోక; నిసువు; ఈరిక; ఉప్పిళ్లు; మొక్క మొలిచేవరకు నానబెట్టి ఎండబెట్టిన గింజలు; ఈ గింజలు ఏవైనా కావచ్చు (ఉ: గోధుమ, శనగ, బటానీ, బార్లీ, మొదలైనవి కాని అనేక కారణల వల్ల ఈ సందర్భంలో బార్లీని ఎక్కువ వాడతారు; Malt is a cereal grain, most commonly barley, that's soaked, germinated (sprouted), and then dried (kilned) to develop sugars and enzymes, making it sweeter and easier to digest, and is essential for brewing beer, distilling whiskey, making malted milk, and flavoring baked goods. The process, called malting, transforms the grain, adding flavors from nutty to chocolatey depending on the kilning temperature, while providing starches, proteins, and sugars for fermentation and brewing.
** malt liquor, ph. నారునీరా; మొక్క మొలిచే వరకు బార్లీ గింజలని నానబెట్టి, వాటితో చేసిన సారా;
* mammal, n. s. క్షీరదం; స్తన్యదం; పిల్లలకి పాలిచ్చే జంతువు; జరాయుజములు;
* mammalia, n. క్షీరదాలు; జీవశాస్త్రంలో క్షీరదాలు ఒక తరగతి (class);
* mammilla, n. ౘనుమొన;
* man, n. (1) మానవుడు; మనిషి; జంతువు కాదనే భావం; (2) మగాడు; పురుషుడు; స్త్రీ కాదనే భావం; (3) పెద్దవాడు; పిల్లవాడు కాడనే భావం;
** family man, ph. గృహమేధి; గృహస్థు;
** middle man, ph. మధ్యవర్తి;
** respectable man, ph. గృహమేధి;
* man-made, adj. పౌరుషేయము; మనిషి చేసినది;
* manage, v. t. నిర్వహించు; పెత్తనముచేయు; పరిపాలించు; అదుపులోపెట్టు; నడిపించు; నెట్టుకువచ్చు; అజమాయిషీ చేయు;
* manager, n. నిర్వాహకుడు; అధినేత; పెత్తందారు; అజమాయిషీదారు; వ్యవహర్త; ప్రవర్తకుడు; ఉపదర్శి; మేనేజరు; (rel.) యజమాని;
* management, n. అజమాయిషీ; అధ్వర్యం; నిర్వాకం; పెత్తనం; యాజమాన్యం; యోజన;
** financial management, ph. విత్తయోజనం;
* mandate, v. t. శాసించు; విధించు; ఆజ్ఞాపించు;
* mandatory, adj. విధాయకమైన; తప్పనిసరి;
* mandible, n. చిబుకాస్తి;
* mane, n. జూలు; గుర్రం, సింహం మొ. జంతువుల మెడమీద వెంట్రుకలు;
* man-eater, n. (1) నరమాంసానికి మరగిన పులి; (2) నరమాంస భక్షకుడు; పొలదిండి;
* maneuver, n. జిత్తు; యుక్తి; ఉపాయం;
* Manganese, n. మంగనం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 25, సంక్షిప్త నామం, Mn); [Lat. magnes = magnet];
* manger, n. కొల్లం; పశువులకు మేత వేసే తొట్టి;
* mango, n. (1) మామిడి; మావి; రసాలం; మాకంద పండు (2) మామిడిపండు; మామిడికాయ;
** mango jelly, ph. మామిడి తాండ్ర;
** mango juice, ph. మామిడి పండు రసం;
** mango fruit, ph. మామిడి పండు; మామిడి కాయ;
** mango stone, ph. మామిడి టెంక;
** mango pulp, ph. మామిడి పండు ముద్ద;
* mangoes, types of, ph. పలురకాల మామిడిపళ్ళు; చెరకు రసాలు; పెద్ద రసాలు; చిన్న రసాలు; పంచదార కలశ; ఎండ్రాసు; నూజివీడు రసాలు; సువర్ణరేֻఖ; బంగినపల్లి; కలక్టరు; జహంగీరు; కోలంగోవా; నీలాలు;
* mangrove, n. మడ; మడచెట్టు; నల్లమడ; సముద్రపు ఉప్పునీటి వాతావరణంలో పెరిగే నీటి చెట్లు;
** forest mangrove, ph. మడాడవి; మడారణ్యం;
* mania, n. వెర్రి; వేలంవెర్రి; వ్యామోహం; ఉన్మాదం; మేనియా; మేనియా అంటే డిప్రెషన్ కి వ్యతిరేకంగా ఉండే ఒక వింత మానసిక పరిస్థితి. మేనియాతో కూడిన డిప్రెషన్ ని బైపోలార్ డిజార్డర్ (Bipolar Disorder) అంటారు. బైపోలార్ డిజార్డర్ సంక్లిష్టమైనది,ప్రమాదమైనది; మేనియా లక్షణాలు కొన్ని: (1) అత్యుత్సాహం, అతిశక్తి, అతిసంతోషం (ఒకోసారి మనసులో చెప్పుకోలేని బాధ dysphoria); (2) నిద్ర లేమి (నిద్ర లేకపోయినా శక్తి తగ్గదు); (3) నిర్లక్ష్యం (అప్పులు చేయటం, జూదమాడటం, నగలు కొనెయ్యటం, వివాహేతర సంబంధాలు కలిగించుకోవటం);
(4) చాలా గొప్పవాడిని/దానిని అని భ్రమించడం (Delusions of grandeur); (5) ఆలోచనల పరంపరలు (Flight of ideas), ఒక ఆలోచన పూర్తికాకముందే మరొక ఆలోచన, ఏకాగ్రత లోపించడం;
** kleptomania, ph. దొంగతనం చెయ్యాలనే వెర్రి కోరిక; చౌర్యోన్మాదం;
** nymphomania, ph. విపరీతమైన లైంగిక వాంఛ;
* maniac, n. వెర్రివాడు; అదుపులో లేని బుద్ధులు కలవాడు; ఉన్మాది;
** kleptomaniac, ph. అసంకల్పచోరుడు; చౌర్యోన్మాది;
** nymphomaniac, ph. రిరంసువు; విపరీతమైన లైంగిక వాంఛగల స్త్రీ; see also succubus and incubus;
* manifestation, n. సాక్షాత్కారం; వ్యంజితం; వివర్తం; వ్యాకృతం; ఆవిర్భావం; వ్యక్తి;
* manifested, n. వ్యక్తము; వ్యంజితం;
* manifesto, n. ఆదర్శ తరంగిణి; ఆదర్శాలు రాసిన ప్రచురణ; ప్రణాళిక;
** communist manifesto, ph. కమ్యూనిష్టు వారి ఆదర్శాలు రాసిన ప్రచురణ;
** election manifesto, ph. ఎన్నికల ప్రణాళిక;
* manifold, n. (1) కారు ఇంజనులో ఒక భాగం; లోపల నుండి బయటకి రెండు, మూడు రంధ్రాలు ఉన్న గది; (2) [math.] a curved surface in a higher-dimensional space; a topologically closed surface or an analog of this in three or more dimensions; a flat surface in a higher-dimensional space is called a hyperplane;
* Manila envelope, ph. టపా చెయ్యడానికి అనుకూలమైన గోధుమ రంగు కాగితపు సంచి;
* mankind, n. మానవజాతి;
* manliness, n. మగతనం; మగటిమి;
* manner, n. తీరు; తరహా; వరస; వాటం; వైఖరి; వ్యవహారం; రీతి; విధం; ఫక్కీ; ప్రకారం; బాపతు; పగిది, pagidi
* manners, n. నడవడి; ప్రవర్తన;
* manor, n. భవనం;
* manpower, n. అంగబలం; బలగం;
* mansion, n. భవనం; సౌధం; హర్మ్యం; పటారం; హవేలీ;
* manslaughter, n. నరవధ; నరహత్య;
* mantel, n. తీనె;
* mantis, n. గొల్లభామ; మిడత;
** praying mantis, ph. దండాల మిడత;
* mantissa, n. ఘాతభిన్నాంకం;
* mantle, n. (1) ముసుగు; కప్పు; పైపొర; ప్రావారం; ఉత్తరీయం; వల్కలం; ఆచ్ఛాదనం; (2) ఒక రకం దీపపు వత్తి; (3) భూగర్భంలో ఉండే ఒక పొర;
** Earth's mantle, ph. భూ ప్రావారం;
* manual, adj.(1) కై; చేతి; కాయిక; కాయ; చేతికి సంబంధించిన; (2) మానవీయ; ఆటోమేటిక్ కాని;
** manual labor, ph. కూలి; కాయ కష్టం;
** manual support, ph. కై దండ;
** manual work, ph. కైసేత; చేతితో చేసే పని;
* manual, n. చేతి పుస్తకం; కైపొత్తం; a book of instructions, especially for operating a machine or learning a subject;
* mantis, n. గొల్లభామ; large, usually green, insects distributed worldwide in temperate and tropical habitats. They have triangular heads with bulging eyes supported on flexible necks. They feed on other insects and clasp their prey in forelimbs held up as if in prayer;
* mantle, n. (1) ముసుగు; కప్పు; వల్కలం; ఆచ్ఛాదనం; (2) ఒక రకం దీపపు వత్తి;
* manufacture, n. తయారీ; ఉత్పత్తి;
* manufacturers, n. ఉత్పత్తిదారులు; తయారీదారులు;
* manure, n. ఎరువు; గత్త; గొబ్బరం; పాంశువు;
** leaf manure, ph. ఆకెరువు;
** cow manure, ph. పేడెరువు; సస్యార్ధసంచిత గోమయం;
* manuscript, n. చేతితో రాసినది; చేతితో రాసిన గ్రంథం; (rel.) typescript;
* many, adj. చాల; ఎన్నో; పెక్కు; పలు; అనేక;
** many people, ph. ఎంతోమంది; పెక్కురు; పలువురు; అనేకులు;
* map, n. దేశపటం; నక్ష; మానచిత్రం; మేరతేనం; మేపు;
* mar, v. t. పాడుచేయు; చెడగొట్టు;
* maraud, v. i. కొల్లగొట్టు;
* marble, n. (1) పాలరాయి; చలువరాయి; సున్నపురాయి; సంగమల; (2) గోలీకాయ; అల్లికాయ;
* march, v. i. నడుచు; పోవు;
* march, v. t. నడిపించు;
* mare, n. (1) ఆడగుర్రం; ఘోటిక; గోడిగ; బడబ; (2) ఆడ గాడిద;
** mare's nest, ph. [idiom] గాడిద గుడ్డు; అసంభవమైనది; కుందేటి కొమ్ము;
* margarine, n. వనస్పతి; మార్జరీను; a soft hydrogenated oil;
* margin, n. బద్దె; అంచు; ఉపాంతం; వార; మార్జిన్;
** bottom margin, ph. నీచోపాంతం;
** left margin, ph. వామోపాంతం; ఎడమ అంచు;
** right margin, ph. కుడి బద్దె; కుడి అంచు; దక్షిణోపాంతం;
** top margin, ph. మీద బద్దె; మీద అంచు; శీర్షోపాంతం;
* marginal, adj. (1) ఉపాంతర; అంచున వ్రాసిన; (2) బొటాబొటీ; పరిమిత; నామమాత్ర;
** marginal output, ph. ఉపాంతర ఉత్పాదన;
** marginal return, ph. ఉపాంతర లబ్ది;
* marginalization, n. ఉపాంతీకరణ; ఒక సమూహంలో కొందరిని తక్కువ ప్రాముఖ్యత లేదా ద్వితీయ స్థానానికి బదిలీ చేసే ప్రక్రియ;
* marginalize, n. ఉపాంతరీకరించు; ఉపాంతీకరించు;
* margosa, n. వేప; same as neem;
* Mariana trench, n. మరియానా కందకం;
* marigold, n. బంతి; బంతిపువ్వు;
* marinate, v. t. ఊరబెట్టు;
* marine, adj. సాగర;
* mariner, n. నావికుడు;
* marital, adj. వైవాహిక; దాంపత్యపు;
** marital problems, ph. దాంపత్యపు స్పర్ధలు;
* marjoram, n. (1) మరువం; (2) పాశ్చాత్యదేశాల వంటలలో వాడే ఒక సుగంధ పత్రి; [bot.] Origanum marjorana; ok
* marijuana, n. గంజాయి; మేరువానా; [bot.] ''Cannabis sativa''; గంజాయి మొక్క నుండి వచ్చిన మొగ్గలు, పువ్వులు, ఆకులు, వగైరా ని ఎండబెట్టి. చుట్టల మాదిరి చుట్టి కాల్చుతారు; (rel.) హషీష్ అన్నది గంజాయి మొక్క నుండి స్రవించే పాలని ముద్దలా చేసి అమ్ముతారు; దీనిని కూడా చుట్టల మాదిరి చుట్టి కాల్చుతారు;
* mark, n. (1) సూచిక; కెతనం; ఆనవాలు; (2) మరక; (3) గుణాంకం; మార్కు;
** diacritical mark, ph. శబ్దసూచిక; శబ్దలక్షణ సూచిక;
** first mark, ph. ప్రథమ గుణాంకం;
* mark, v. t. గుర్తువేయు;
* Markab, n. పూర్వాభాద్ర; ఒక నక్షత్రం పేరు;
* marker, n. సాభిజ్ఞానం; గుర్తు;
* market, v. t. అమ్ము; విక్రయించు;
* market, n. సంత; అంగడి; బజారు; విపణి; మార్కెట్;
** black market, ph. నల్ల బజారు; చీకటి వ్యాపారం;
** black money, ph. అక్రమ సంపాదనలో వచ్చిన డబ్బుని నల్ల డబ్బు అంటారు; నల్ల డబ్బును ఆదాయ వనరులలో చూపకుండా దాచిపెట్టు విధానము
మనీ లాండరింగ్ అంటారు; మన దేశమున దీనిని హవాలా కార్య కలాపాలు అని కూడా పిలుస్తారు;
** fish market, ph. మైలసంత; చేపల బజారు;
** meat market, ph. మైలసంత;
** vegetable market, ph. మడిసంత;
** market street, ph. విపణి వీధి; అంగడి వాడ;
* marketable, adj. అమ్ముడు పోగల;
* marketing, n. విక్రయం; వ్యాపారప్రచారం; క్రయవిక్రయాదులు;
* marking nut, n. నల్ల జీడిపిక్క;
* marks, n. గుణాంకాలు; అంకాలు; పరీక్షలో వచ్చే “మార్కులు”;
* marmalade, n. same as fruit preserve; పండ్ల రసం, గుజ్జు, తొక్కలు అన్నీ కలిపి పాకంపట్టి నిల్వ ఉండేటట్లు చేసిన పదార్ధం.
* maroon, n. ముదరెఱుపు రంగు;
* marriage, n. వివాహం; పెండ్లి; పెళ్ళి; దాంపత్యం; ఉద్వాహం; ఉద్వహం; ఉద్వాహనం; ఉద్వహనం; (rel.) wedding;
** hypergamous marriage, ph. అనులోమ వివాహం;
** hypogamous marriage, ph. ప్రతిలోమ వివాహం;
* marrow, n. (1) మజ్జ; మూలుగు; మేద; మేదస్సు; కుల్యిక; అస్థిసారం; ఎముక సొన; ఎముకల లోపల ఉండే ఒక రకమైన కొవ్వు పదార్థం; (2) దవ్వ;
* marry, v. i. వివాహమాడు; చేపట్టు; పెండ్లి చేసుకొను; పెండ్లాడు; చేసుకొను;
* marry, v. t. వివాహం చేయు; పెండ్లి చేయు;
* Mars, n. అంగారకుడు; అంగారక గ్రహం; మంగళ గ్రహం; కుజుడు;
* marsh, n. చిత్తడినేల; పంకభూమి; మురుగునేల; ఉబ్బనేల; పర్ర; కరవాక;
** salt marsh, ph. కరవాక;
** marsh gas, ph. చిత్తడి వాయువు; పంక వాయువు;
[[File:Trainyard.bradleygee.jpg|thumb|right|మారుగుళ్ల దొడ్డి]]
* marshalling yard, n. మారుగుళ్ల దొడ్డి; రైలు పెట్టలని ఒక వరసలో అమర్చడానికి వాడే ప్రదేశం;
* mart, n. వ్యాపారస్థలం; కొట్టు; షాపు;
* martin, n. ఏట్రింత పిట్ట;
* martynia, n. తేలుకొండి కాయ;
* martyr, n. త్యాగాళువు; త్యాగి; తన లక్ష్యసిద్ధికి ప్రాణాన్ని త్యాగం చేసిన వ్యక్తి;
* marvel, n. వింత; విడ్డూరం; విచిత్రం; అద్భుతం;
* mascara, n. కాటుక; కళ్ళకి పూసుకునే ఒక అలంకారం; అంజనం;
* macerated, adj. భావన; నానబెట్టిన; ఊరబెట్టిన;
** macerated ginger, ph. భావన అల్లం; పంచదారలో ఊరబెట్టిన అల్లం;
* masculine, adj. మగ; పుంభావ; పుం;
** masculine gender, ph. పుంలింగం;
* masculinity, adj. మగతనం; మగటిమి; పుంభావం;
* mashed, adj. ఎనిపిన; ముద్ద చేసిన;
* mask, n. ముసుగు; ప్రచ్ఛాదకి; బురఖా;
* mask, v. t. ముసుగు వేయు; కప్పు; ప్రచ్చాదించు;
* masochism, n. ఆత్మ హనన కారుణ్యం; మజోకిస్టులా ప్రవర్తించే తత్వం; తన శరీరానికి బాధ కలిగించే పనులు జరిగితేనే కాని రతి క్రీడలో ఆనందం పొందలేని వింత మానసిక తత్వం; తనకు హాని జరిగే విధంగా ప్రవర్తించే తత్వం; see also sadism;
* masochist, n. మజోకిస్టు; శరీరానికి బాధ కలిగించే పనులు జరిగితేనే కాని రతి క్రీడను ఆనందించలేని వ్యక్తి; తనకే హాని జరిగే విధంగా ప్రవర్తించే వ్యక్తి;
* mason, n. తాపీ పనివాడు; కాసీదు; కాసే పనివాడు; రాతి పనివాడు; ఇటిక పనివాడు; కుడ్యకారుడు;
* mason's level, n. మూలమట్టం;
* masonry, n. కట్టడం; రాతి కట్టడం; ఇటిక కట్టడం;
** brick masonry, ph. ఇటిక కట్టడం;
** stone masonry, ph. రాతి కట్టడం;
* mass, adj. తండ; సామూహిక; మూకుమ్మడి;
** mass action, ph. తండ చర్య;
** mass arrests, ph. మూకుమ్మడి నిర్భంధాలు; మూకుమ్మడి ఆపుదలలు;
** mass burial, ph. సామూహిక ఖననం; తండ ఖననం;
** mass number, ph. గరిమ సంఖ్య; ఒక మూలకపు అణుగర్భంలో ఉండే ప్రోటానులు, నూట్రానుల మొత్తపు సంఖ్య; ఉదాహరణకి సాధారణ కర్బనంలో 8 ప్రోటానులు, 4 నూట్రానులు ఉంటాయి కనుక కర్బనం గరిమ సంఖ్య 12; ఒక మూలకానికి సమభాగులు ఉన్నయెడల ప్రోటానులని, నూట్రానుల సగటు విలువని కలపగా వచ్చిన సంఖ్య;
* mass, n. రాసి; ద్రవ్యరాసి; ధుర; తండం; పుద్గాలం; గరిమ; ముద్ద; భారం; కాయస్థం;
** center of mass, ph. గరిమనాభి;
** inertial mass, ph. గరిమ గురుత్వం; జడత్వ గురుత్వం;
* massacre, n. జనసంహారం; నరమేధం;
* massage, n. మర్దనా; మాలీసు; సంవహనం;
* massage, v. t. మర్దనా చేయు; మాలీసు చేయు; ఒత్తు; పిసుకు;
* masseur, n. m. సంవాహకుడు; అంగమర్ధనుడు; మర్దనా చేసే పరిచారకుడు;
* masseuse, n. f. మర్దనా చేసే పరిచారిక; సంవహనకి;
* masses, n. జనాలు; ప్రజ; ప్రజానీకం; మంది; జనసామాన్యం; జనబాహుళ్యం; జనసందోహం;
* massive, adj. గురుతరమైన; స్థూల;
* massiveness, n. గురుత్వం; గరిమత్వం; భారీతనం;
* mast, n. కూపకం; స్తంభం; తెరచాప కొయ్య; కంబం;
* master, n. (1) యజమాని; ఓజు; ఖామందు; (2) గురువు; ఆచార్య; (3) ప్రవీణుడు; నేర్పరి; (4) సంధాత;
** master of ceremonies, ph. కార్యక్రమపు సంధాత;
** master plan, ph. బృహత్ ప్రణాళిక; పెద్ద ప్రణాళిక;
* masterpiece, n. కళాఖండము;
* masticate, v. t. నములు;
* mastication, n. నములుట; చర్వణం;
* mastitis, n. స్తనసోఫ; స్తనముల వాపు;
* masturbation, n. ముష్టిమైథునం; హస్తప్రయోగం; మర్మస్థానాలని చేతితో తాకి లైంగిక కోర్కెలు తీర్చుకోవడం;
* mat, n. చాప; కిలంజం;
** mat for meditation, ph. చిత్రాసనం;
* match, n. (1) అగ్గిపుల్ల; (2) ఉజ్జీ; ఉద్ది; జత; సమానమైనది; ఎన; పొంతన; (3) ఆట; పందెం; ఎదురు; పోటీ; (4) సంబంధం; వివాహనిర్ణయం;
* matchbox, n. అగ్గిపెట్టె;
* matchstick, n. అగ్గిపుల్ల;
* matching, adj. నప్పిన; జోడు కుదిరిన;
* matchless, adj. ఎనలేని; సాటిలేని; అతులిత;
* matchmaker, n. పెళ్ళిళ్ళ పేరయ్య;
* mate, n. భార్య; సహధర్మచారిణి; భార్య; సహధర్మచారుడు; సహాధ్యాయి; సహాధ్యాయుడు;
* mate, v. i. జత చేరు; వివాహం చేసికొను; రతిక్రీడ చేయు;
* Materia medica, n. పదార్థ గుణ సంహిత; ఔషధ లక్షణ సంగ్రహం; వస్తుగుణ ప్రకాశిక; వస్తుగుణ దీపిక;
* material, adj. భౌతికమైన; స్థూల; వస్తు; ఉపాదాన; పాదార్థిక;
** material body, ph. స్థూల దేహం;
** material cause, ph. ఉపాదాన హేతువు; పాదార్థిక హేతువు;
** material reason, ph. పాదార్థిక కారణం;
** material resources, ph. భౌతిక వనరులు;
** material world, ph. భౌతిక ప్రపంచం; స్థూల ప్రపంచం;
** material universe, ph. భౌతిక ప్రపంచం; వస్తు ప్రపంచం;
* material, n. (1) పదార్థం; సరుకు; సంభారం; (2) విషయం; (3) గుడ్డ;
** raw material, ph. ముడిపదార్థం; ముడిసరుకు; ముడి సంభారాలు;
* materialist, n. కుక్షింభరుడు; కుక్షింభరి; భౌతికవాది; ప్రత్యక్షంగా కనిపించేదే ప్రధానమని వాదించే వ్యక్తి; అనాత్మవాది; లోకాయతికుడు;
* materialistic, adj. కుక్షింభర; ప్రాపంచిక; భౌతిక; లోకాయత;
* materialism, n. కుక్షింభరత్వం; భౌతికవాదం; లోకాయతం; భోగలాలసం;
* materialize, v. i. (1) జరుగు; సంభవించు; (2) మూర్తీభవించు; కార్యరూపం దాల్చు; అకస్మాత్తుగా కనబడు;
* maternal, adj. తల్లివైపునుండి; తల్లికి సంబంధించిన;
** maternal uncle, ph. మేనమామ;
** maternal uncle's daughter, ph. మేన వదిన; మేన మరదలు;
** maternal uncle's son, ph. మేనబావ; బావ;
** maternal uncle's wife, ph. మాతులాని; అత్త; అత్తమ్మ;
** maternal grandmother, ph. అమ్మమ్మ;
* maternity, adj. గర్భవతికి సంబంధించిన; ప్రసవానికి సంబంధించిన; పురిటికి సంబంధించిన; ప్రసూతి;
** maternity hospital, ph. ప్రసూతి వైద్యశాల;
** maternity ward, ph. పురుళ్ల వార్డు; ప్రసూతి విభాగం;
* mathematical, adj. గణితాత్మక; గణిత; లెక్కల;
** mathematical brain, ph. లెక్కల బుర్ర;
** mathematical operation, ph. గణితాత్మక సంక్రియ; గణితాత్మక పరికర్మ;
* mathematics, n. గణితం; లెక్కలు; గణిత శాస్త్రం; అంకశాస్త్రం; అంకవిద్య; అంకతంత్రము; ధూలికర్మ;
* mathematician, n. గణిత శావేత్త; గణితాచారి;
* matinee, n. పగటాట;
* matriarch, n. f. మూలమగువ; కుటుంబానికి అధిపతిగా ఉన్న స్త్రీ;
* matriarchal, n. మాతృస్వామ్య; మాతృతంత్ర; మాతృయజమాన;
* matriarchy, n. మాతృస్వామ్యం; మాతృతంత్రం; మాతృ అధికారం;
* matricide, n. మాతృ హత్య; మాతృఘాతం;
* matrix, n. (1) అచ్చు; మూస; వరుధారణి; ప్రస్థారం; (2) చిక్కు; అల్లుడు; పడుగు, పేకలతో అల్లబడ్డది; (3) మాతృక; అడ్డు వరుసలు, నిలువు వరుసలు ఉన్న ఒక గణిత విన్యాసం; (ety.) an arrangement of ites with rows and columns; (4) ఖనిజ నిక్షేపాలతోపాటు కనిపించే శిలామయ, మృత్తికామయ నేపథ్య పదార్థం;
** matrix algebra, ph. మాత్రిక బీజగణితం;
* matter, n. (1) పదార్థం; ద్రవ్యం; మూర్త వసువు; (2) విషయం; బాపతు; ఎడాటం;
** anti matter, ph. నిష్పదార్థం; ప్రతిపదార్థం;
** dark matter, ph. కృష్ణపదార్థం; అజ్ఞాత పదార్థం; గుప్త పదార్థం;
* mattress, n. పరువు; తల్పం; తలిమం;
* matty, adj. చాపీయ; చాపలా ఉన్న; అల్లబడ్డ;
** matty cloth, ph. అల్లినట్టు కనిపించే బట్ట;
* mature, adj. ఎదిగిన; ఈడువచ్చిన; ముదిరిన; పక్వమైన; పండిన; ముగ్గిన; సిద్ధమైన; తయారైన; ప్రౌఢ;
* maturity, n. ఈడు; పరిపక్వత; పరిపాకం; ప్రౌఢిమ; ప్రౌఢత్వం;
* maul, v. t. చీల్చి చెండాడు;
* mausoleum, n. మసోలీ; అద్భుతమైన గోరీ; సమాధి;
* maw worm, n. నులి పురుగు;
* maxilla, n. దవడలు;
* maxi, pref. పెను; పెద్ద;
* maxim, n. సూక్తి; నీతివాక్యం; పన్నా; నిజం అని అందరూ ఒప్పుకున్న సూత్రం; see also paradox;
* maximization, n. గరిష్టీకరణం;
* maximum, n. అత్యధికం; గరిష్ఠం; పరమం; మహత్తమం; ఊర్ధ్వతమం;
** maximum limit, ph. గరిష్ఠ పరిమితి;
* maze, n. చిక్కు; వ్యూహం;
* meadow, n. మైదానం; పచ్చిక బయలు; క్షేత్రం; బీడు;
* meager, n. చాలీచాలని; బహుకొద్దిగా;
* meal, n. (1) భోజనం; బోనం; భుక్తి; కూడు; ప్రాశనం; ఒక నిర్ధిష్టమైన వేళకి తినే తిండి; (2) పిండి;
** corn meal, ph. మొక్కజొన్న పిండి;
* meals, n. భోజనాలు; బోనాలు;
* mealtime, n. భోజనాల వేళ;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage note: mealtime
* ---The first meal of the day is ''breakfast'', which is eaten after getting up. ''Lunch'' is the meal that is eaten around 12.00 p.m. In most Western countries, ''dinner'', which is eaten around 6.00 p.m., is the main meal of the day. ''Supper'' is an informal or light evening meal. ''Brunch,'' a hybrid between breakfast and lunch, is eaten fairly late in the morning.'''
|}
*
* mean, adj. నీచ; అల్పబుద్ధిగల;
** mean fellow, ph. నీచుడు; లుచ్ఛా;
* mean, n. సగటు; సరాసరి;
** arithmetic mean of x and y = (x+y)/2;
** geometric mean of x and y = sqrt(x times y);
* meander, v. i. మెలికలు తిరుగు;
* meandering river, n. తిరుగుళ్ల గంగ;
* meaning, n. అర్థం; ఉద్దేశం; భావం; తెల్లం;
** figurative meaning, ph. గౌణార్థం; ఉద్దిష్టార్థం;
** literal meaning, ph. వాచ్యార్థం; శాబ్దికార్థం;
** precise meaning, ph. రూఢ్యర్థం;
** special meaning, ph. విశిష్టార్థం;
** word by word meaning, ph. ముక్కస్య ముక్కార్థం;
* meaningful, adj. సార్థక; అర్థవంత; అర్థయుక్త;
* meaningfulness, n. సార్థక్యం; అర్థవంతం; అర్థయుక్తం;
* meaningless, adj. అర్ధంలేని; అర్థరహిత; నిరర్థక; భావశూన్య; కదర్థ;
** meaningless task, ph. అర్ధంలేని పని;
* means, n. సాధనం; తెరువు; మార్గం; వెరపు;
* meanwhile, adv. అందాకా; అంతలో; ఈలోగా;
* measles, n. పొంగు; తట్టు; రోమాంతిక; చిన్న అమ్మవారు; ఎర్రని నూకల వంటి తట్టుతో ఒక జాతి వైరస్ వల్ల వచ్చే జబ్బు; (rel.) chicken pox;
* measure, n. (1) కొలత; మానం; ప్రమ; ప్రమాణం; ప్రస్థం; తన్మాత్ర; (2) కొలబద్ధ;
* measurement, n. కొలత; మితి; మానం; మాపనం; కొలువడి;
* measuring, adj. కొల; కొలత;
** measuring cup, ph. కొలమానిక; ప్రస్థమానం;
** measuring instrument, ph. కొలమాపకం;
** measuring jar, ph. కొలజాడీ; కొలముంత; ప్రస్థమానం;
** measuring rod, ph. కొలబద్ధ; మానదండం;
** measuring tape, ph. కొలపట్టీ; మానసూత్రం;
** measuring tool, ph. కొలముట్టు;
** measuring vessel, ph. కొలజాడీ; కొలత గిన్నె; ప్రస్థమానం;
** measuring wire, ph. కొలత్రాడు; మానరజ్జువు;
* meat, n. మాంసం; పొలసు; పిసితం; పలం; flesh of animals eaten as food;
** chicken (meat), ph. కోడిమాంసం;
** mutton (meat), ph. మేఁకమాంసం;
** beef (meat), ph. గోమాంసం; గొడ్డుమాంసం;
** pork (meat), ph. పందిమాంసం;
** human (meat), ph. పొల; నరమాంసం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: Meat
* --- The meats of some animals have special names: The meat from a cow (or bull or ox) is ''beef.'' The meat from a calf is ''veal.'' The meat from a pig is ''pork'' or ''ham.'' The meat from a goat is ''mutton.'' The meat from a deer is ''venison.'' Usually the meat from birds is same as the bird’s name: chicken, duck, etc.'''
|}
*
* meatless, adj. ఆమిష శూన్య;
* mechanic, n. యంత్రసూరి;
* mechanical, adj. యంత్ర; యాంత్రిక; కీలు;
** mechanical advantage, ph. యంత్రలాభం;
** mechanical behavior, ph. యాంత్రిక ప్రవర్తన;
** mechanical doll, ph. కీలు బొమ్మ; మర బొమ్మ;
** mechanical energy, ph. యాంత్రిక శక్తి;
** mechanical horse, ph. కీలు గుర్రం;
* mechanic, n. యంత్ర సూరి; యంత్రములని మరమ్మత్తు చేసే వ్యక్తి;
* mechanics, n. యాంత్రిక శాస్త్రం; యంత్ర శాస్త్రం; యంత్రగతి శాస్త్రం; ప్రయోగించిన బలాన్ని, దానివల్ల కలిగే కదలికనీ అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం; (note) mechanics is that area of science concerned with the behaviour of physical bodies when subjected to forces or displacements;
** celestial mechanics, ph. ఖగోళ యంత్రగతి శాస్త్రం; ఖగోళ యంత్రశాస్త్రం; నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, ఇతర ఖగోళ శాల్తీల కదలికలకి సంబంధించిన శాస్త్రం
** classical mechanics, ph. సంప్రదాయక యంత్రగతి శాస్త్రం; సంప్రదాయక యంత్రశాస్త్రం;
**. fluid mechanics, ph. ప్రవాహి యంత్రశాస్త్రం;
** Hamiltonian mechanics, ph. హేమిల్టనీయ యంత్రశాస్త్రం;
** Lagrangian mechanics, ph. లగ్రాంజీయ యంత్రశాస్త్రం;
** Newtonian mechanics, ph. నూటనిక యంత్రశాస్త్రం;
** orbital mechanics, ph. కక్ష్యలని నిర్ణయించే యంత్రశాస్త్రం;
** quantum mechanics, ph. గుళిక యంత్రశాస్త్రం; క్వాంటం యంత్రశాస్త్రం;
** relativistic mechanics, ph. సాపేక్ష యంత్రగతి శాస్త్రం; సాపేక్ష యంత్రశాస్త్రం; కాంతి వేగం దరిదాపుల్లో ప్రయాణించే రేణువుల కదలికలకి సంబంధించిన శాస్త్రం
** statistical mechanics, ph. సాంఖ్యక యంత్రశాస్త్రం; పదార్థాల సమూహ ఉష్ణగతి లక్షణాల గురించి వివరించే శాస్త్రం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: Difference between Newtonian and Lagrangian mechanics
* --- Newtonian mechanics starts with the three laws, but mathematically, the important one is 𝐹 = 𝑚𝑥¨. When Newton discovered the laws of motion, he had no idea about Lagrangian mechanics (in fact, Lagrange came almost 50 years after his death), so at the time, the laws were essentially empirical laws. So when you first learn about them, you’re usually just told, F = ma is just true.
* --- Lagrangian mechanics start from a deeper principle and through which, you can derive Newton’s laws. We start with a scalar function of position and velocity (as a function of position) which basically encodes possible paths in space (so you also need to add in a "start" point and an "end" point). Lagrangian mechanics then asks: “I have all these possible paths in space, how do I select a path that is physically correct?”'''
|}
*
* mechanism, n. యంత్రాంగం; సంవిధానం;
** balance mechanism, ph. సంతులన యంత్రాంగం;
* mechanized, adj. యంత్రసజ్జిత;
* medal, n. పతకం; బిరుదుబిళ్ళ; మెడలు;
* media, n. pl. [phys.] (1) యానకాలు; (2) మాధ్యమాలు; ప్రసార మాధ్యమాలు; (sing.) medium;
** multimedia, ph. బహుళ మాధ్యమాలు;
** yellow media, ph. పచ్చ మాధ్యమాలు; ప్రజలని ఉద్రేకపరచడానికి నిజంతో నిమిత్తం లేకుండా రంగురంగుల బొమ్మలతోటీ, పతాక శీర్షికలతోటీ వార్తలని ప్రసారం చెయ్యడం;
* median, n. నడిమి; మధ్య రేఖ;
* median strip, ph. రహదారి యొక్క ఇరువైపుల బాటలకీ మధ్యనున్న జాగా;
* mediation, n. మాధ్యస్థం; మధ్యవర్తిత్వం;
* mediator, n. మధ్యవర్తి; మాధ్యస్థుడు;
* medical, adj. వైద్యసంబంధమైన; ఆరోగ్య సంబంధమైన;
** medical treatment, ph. చికిత్స;
* medicated, adj. ఔషధీకృత;
* medicine, n. (1) (మెడ్సిన్) మందు; ఔషధం; ఆయుర్ద్రవ్యం; (2)(మెడిసిన్) వైద్యశాస్త్రం; వైద్య విద్య;
* medicinal, adj. ఔషధీయ; రోగనాశక; మందులకు పనికివచ్చే;
** medicinal herb, ph. ఓషధి;
* meditation, n. మననం; జపం; ధ్యానం; ఉపాసన;
** meditation room, ph. మనన మందిరం; ధ్యాన మందిరం;
* medium, adj. మధ్యస్థమైన;
* medium, n. (1) యానకం; (2) మాధ్యమం;
** aqueous medium, ph. జల మాధ్యమం; నీటి మాధ్యమం;
** communication medium, ph. ప్రసార మాధ్యమం; ప్రసార యానకం;
** organic medium, ph. కర్బన మాధ్యమం;
** reaction medium, ph. చర్యా మాధ్యమం;
** Telugu medium, ph. తెలుగు మాధ్యమం;
* Mediterranean sea, n. మధ్యధరా సముద్రం; నడిపుడమి కడలి;
* Medulla, n. దవ్వ; దూట; ఏ శరీరాంగానికి అయినా అంతర్భాగంలో ఉండే కట్టడం;
** Medulla oblongata, ph. మజ్జా ముఖం; మెదడు వెనక ఉండి మన శ్వాసని నియంత్రించే ఒక కట్టడం;
* medulloblastoma, n. చిన్న పిల్లలకి మెదడులో వచ్చే ఒక రకమైన కేన్సరు కంతి;
* meet, v. t కలుసుకొను; తగులు;
* meeting, n. సభ; సమావేశం; కలయిక; మీటింగు;
** closed-door meeting, ph. జనాంతిక సమావేశం;
** orientation meeting, ph. దృగ్విన్యాస సమావేశం;
** summit meeting, ph. శిఖరాగ్ర సమావేశం;
* mega, adj. మహత్; బృహత్; స్థూల; మెగా;
* Mega, pref. (1) మిలియను; 1,000,000; (2) కంప్యూటరు రంగంలో మెగా అంటే 1,048,576=220;
* Megabits, n. మిలియను ద్వింకములు; కంప్యూటరు రంగంలో మాత్రం 1,048,576=220 ద్వింకములు; మెగా బిట్లు;
* Megrez, n. అత్రి నక్షత్రం; సప్తర్షి మండలం (Big Dipper) లో కాంటివిహీనమైన తార;
* melanosis, n. శరీరపు రంగు నల్లగా మారటం; మెలనిన్ తయారీ ఓపం వల్ల వచ్చే లక్షణం;
* melee, n. (మేలే) తొక్కిసలాట;
* mellifluous, adj. తేనెవలె తియ్యనైన; మధురమైన; కోమలమైన; శ్రావ్యమైన; ఇంఫైన; తియ్యని ప్రవాహముకల;
* melodrama, n. మోతాదు మించిన ఉద్వేగంతో, సాధారణంగా సుఖాంతం అయే నాటకం కాని, సినిమా కాని; నాటకీయత ఎక్కువ, పాత్ర పోషణ తక్కువ ఉన్న నాటకం కాని, సినిమా కాని; ఎత్తిపొడవడానికి వాడే మాట; A melodrama is a story or play in which there are a lot of exciting or sad events and in which people's emotions are very exaggerated. Key constitutive factors: pathos, overwrought or heightened emotion, moral polarization (good vs. evil), non-classical narrative structure (e.g., use of extreme coincidences);
* melodious, adj. శ్రావ్య; శ్రవణపేయ; కర్ణపేయ; సుశ్రావ్య;
* melody, n. శ్రావ్యత; రక్తి; మాధుర్యము; స్వర మాధుర్యం; a sweet and agreeable relation between successive notes; The fundamental difference between Western and Indian classical music is that the latter is based on melody. Melody means ``one note at a time.'' Western Classical music, on the other hand, is based on harmony; పాశ్చాత్య సంగీతం ప్రధానంగా హార్మనీ (Harmony) ఆధారితం. అంటే, ఒకే సమయంలో పలువురు గాయకులు లేదా వాయిద్యాలు కలిసి వినిపించే స్వరాల సమాహారాన్ని హార్మనీ అంటారు. ఒర్కెస్ట్రా సంగీతం పూర్తిగా హార్మనీపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
* melon, n. కర్బూజా; పుచ్చపండు; తర్బూజా;
** muskmelon, ph. కర్బూజా; పుచ్చపండు;
** watermelon, ph. పుచ్చపండు;
* melt, v. i. కరుగు; v. t. కరగించు; చలించు;
* melting point, ph. కరుగు స్థానం; ద్రవీభవన స్థానం; కరిగే ఉష్ణోగ్రత;
* member, n. సభ్యుడు; సభ్యురాలు; కూటరి; మెంబరు;
* membrane, n. పొర; త్వచం; త్వక్కు; పటలం; కుబుసం; జిలి;
** cell membrane, ph. కణ త్వచం; కణ పటలం;
* meme, n. అనుకరణ; హాస్యానుకరణ; అంతర్జాలంలో ఒకరిని చూసి మరొకరు అనుకరించడం; an image, video, piece of text, etc., typically humorous in nature, that is copied and spread rapidly by internet users, often with slight variations; a word coined by Richard Dawkins, the evolutionary biologist, to represent a unit of "social gossip" (that rhymes with gene) that gets mutated and transmitted in social circles;
* memento, n. జ్ఞాపిక; స్మృతి చిహ్నం;
* memo, n. రాసిన ప్రతిపాదన; short for memorandum;
* memorable, adj. చిరస్మరణీయ;
* memorandum, n. నివేదిక; వినతిపత్రం; విన్నపం; మనవి; విజ్ఞాపన; యాదాస్తు; జ్ఞాపిక; స్మరణలేఖ్యం; గిల్లుపత్రం; దరఖాస్తు; తాఖీదు; మెమో; మెమొరాండం;
* memorial, adj. సంస్మరణ;
* memorial, n. (1) స్మారక సభ; (2) స్మారక చిహ్నం;
* memorize, v. i. కంఠస్థం చేయు; ధారణ చేయు;
* memory, n. (1) జ్ఞాపకం; జ్ఞాపకశక్తి; స్మృతి; ధారణ; (2) [comp.] కొట్టు; కోఠీ; గరిస; కంప్యూటరులో దత్తాంశాలని, ఆదేశాలని దాచే ప్రదేశం;
** eidetic memory, ph. తత్కాల జ్ఞాపక శక్తి; తాత్కాలిక జ్ఞాపక శక్తి;
** long-term memory, ph. దీర్ఘకాలిక జ్ఞాపక శక్తి;
** photographic memory, ph. బొమ్మకట్టు జ్ఞాపక శక్తి;
** short-term memory, ph. తత్కాల జ్ఞాపక శక్తి;
* memoirs, (మెమ్వార్స్) n. pl. జీవితానుభవాలు; పూర్వస్మృతులు;
* men, n. పురుషులు; మగవారు; (note) man అన్నది ఉభయ లింగాలకీ వర్తిస్తుంది కాని, men అంటే మాత్రం పురుషులు అనే అర్థమే వస్తుంది;
* menarche, n. సమర్తాడడం; పెద్దమనిషి అవడం; రజస్వల అవడం; పుష్పవతి అవడం;
* mendacity, n. అబద్ధం;
* menorrhagia, n. ఎరక్రుసుమ; రక్తప్రద; స్త్రీ రుతు కాలంలో అతిగా జరిగే రక్త స్రావం;
* menses, n.ముట్టు; రుతు స్రావం; రుతు కాలం; బయటుండుట; వాకిటుండుట;
* mend, v. t. మరమ్మత్తు చేయు; బాగు చేయు;
* mendicant, n. m. అవధూతుడు;
* menial, n. గులాము; దాసుడు;
* menopause, n. రజోనివృత్తి; ముట్లుడుగు కాలం;
* menstruation, n. రుతువు; రుతుకాలం; బయటుండడం; వాకిటుండడం; ముట్టవడం;
* menstrual, adj. రుతు;
** menstrual discharge, ph. రుతు స్రావం;
** menstrual period, ph. రుతు కాలం;
* mensuration, n. మాపన శాస్త్రం; మాపనం; కొలతలకి సంబంధించిన లెక్కలు; కొలత; భూమి కొలత; క్షేత్రమితి;
* mental, adj. మానసిక; మానస; మనస్; మనో;
** mental debility, ph. మానసిక దౌర్బల్యం; కశ్మలం;
** mental hospital, ph. పిచ్చాసుపత్రి;
* mentality, n. మానసికతత్వం; మనస్తత్వం; మనోగతి; చిత్తవృత్తి;
* menthol, n. పుదీనా కర్పూరం; పుదీనా ఆకులలో నుండి తీసిన ఒక సుగంధ ద్రవ్యం; రసాయన శాపు దృష్ట్యా ఇది ఒక ఒలంతం (alcohol); see also mint camphor;
* mention, v. i. పేర్కొను; చెప్పు; నుడువు;
* menu, n. (మెన్యూ) (1) వడ్డనకి తయారైన వంటకాల జాబితా; వాటి ధరలు; మెన్యూ; (2) ఎంపిక అంశాల పట్టిక; ఎంపిక జాబితా;
* mephitic, adj. దుర్గంధభరితమైన; దుర్వాసనతోకూడిన; కంపుకొట్టే;
* mercenary, n. కిరాయి సైనికుడు; కూలికి యుద్ధం చేసే వ్యక్తి;
* merchandise, n. సరుకులు; సామానులు; దినుసులు; వస్తువులు; సామగ్రి; సార్థములు;
* merchant, n. వణిజుడు; వ్యాపారస్తుడు; సార్ధవాహుడు; సెట్టి; సాహుకారు;
** merchant marine, ph. వాణిజ్య నౌకాదళం;
* Mercury, n. (1) బుధుడు; బుధగ్రహం; (2) పాదరసం; రసం; పారదం; రసపతి; రసరాట్టు; తడివెండి; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 80, సంక్షిప్తనామం = Hg [Lat. hydrargyrum = liquid silver];
** mercuric chloride, ph. రసహరితం; ఖాండవ కర్పూరం; Mercury (II) chloride; corrosive sublimate; HgCl<sub>2</sub>;
** mercuric sulfide, ph. ఇంగిలీకం; రససింధూరం; Mercury (II) sulfide; HgS;
** mercurous chloride, ph. రసకర్పూరం; Mercury (I) chloride; white sublimate of mercury; Hg<sub>2</sub>Cl<sub>2</sub>;
* mercurial, adj. చంచల; చపలమైన; అస్థిర;
* mercy, n. దయ; కనికరం; కృప; కరుణ;
* mere, adj. కేవలం; ఉత్త; వడారము;
* merely, adv. కేవలం; ఫక్తు; వడారము;
* merger, n. కలిస, పోవుట; ఐక్యమగుట; లయమగుట; లీనీకరణ;
* meridian, n. (1) మధ్యాహ్న రేఖ; యామ్యోత్తర రేఖ; ధ్రువరేఖ; భూగోళంలో ఉత్తరం నుండి దక్షిణానికి వెళ్లే ఊహా రేఖ; (2) ధ్రువవృత్తం; మయామ్యోత్తర రేఖ; ఖగోళంలో ఉత్తరం నుండి దక్షిణానికి ప్రేక్షకుని శిరస్సు మీదుగా వెళ్లే ఊహా వృత్తం;
** prime meridian, ph. భూగోళం మీద ఉత్తరం ధ్రువం నుండి దక్షిణ ధ్రువానికి ఇంగ్లండు లోని గ్రీన్విచ్ వేధశాల మీదుగా వెళ్లే ఊహా రేఖ; భూగోళం మీద, దీనికి ఎట్టఎదురుగా, పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉన్న ఊహా రేఖని "అంతర్జాతీయ తేదీ రేఖ" (International Date Line) అంటారు. తూర్పుకి ప్రయాణం చేస్తూ ఈ రేఖని దాటినప్పుడు మీ కేలండరులో ఒక రోజు ముందుకి జరుపుకోవాలి;
* merit, n. యోగ్యత; శ్రేష్టత;
** merit certificate, ph. యోగ్యతా పత్రం; ప్రశంసాపత్రం;
* merits, n. యోగ్యతలు; సలక్షణాలు;
** merits and demerits, ph. గుణగణాలు; లాభనష్టాలు;
* mermaid, n. మత్స్య కన్య; సగం స్త్రీ, సగం చేప అయిన వింత కల్పిత జీవి; see also echidna;
* merry-go-round, n. రంగులరాట్నం; మెర్రీగుర్రం;
* mesa, n. నెత్తం; కొండనెత్తము; పీఠభూమి; సానువు; కోన; కొండ మీద చదునైన ప్రదేశం;
* mesh, n. వలయం; జల్లి; జాలీ; see also grid;
* mesh, v. i. సరితూగు; అమురు; జతపడు;
* mesmerism, n. మెస్మరీయం; [[మెస్మరిజం]]; ఒక వ్యక్తికి ఒక విధమైన మైకం కల్పించి ఆ వ్యక్తిచేత చెప్పిన విధంగా ప్రవర్తింపజేసే పద్ధతి;
* meso, pref. మధ్య;
* mesoblast, n. మధ్యాస్తరం; అంతశ్చర్మానికి, బహిశ్చర్మానికి మధ్యనున్న పొర; mesoderm;
* mesosphere, n. మధ్యావరణం; ఆస్తరావరణము పైన 85కి మీ వరకు విస్తరించి ఉంటుంది. ఇక్కడ ఎత్తు పెరిగే కొద్ది ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుంది. ఇదే భూ వాతావరణంలోో చల్లని పొర. ఇక్కడే వాతావరణంలో ప్రవేశించిన ఉల్కలు కాలి మండిపోయేది;
* mesozoic era, n. మధ్య జీవయుగం;
* mess, n. (1) భోజనశాల; పాకశాల; మెస్సు; (2) చాలా చిందరవందరగా ఉన్న స్థితి;
* message, n. సందేశం; వర్తమానం; వార్త; వేగు; మాట; దూతిక; దూతం; కబురు; సమాచారం; కచేలం;
* messenger, n. వార్తాహరుడు; దూత; వార్తికుడు; చారుడు; pl. హర్కారాలు అనగా వార్తాహరులు;
** messenger RNA, ph. దూతిక రైకామ్లం; the form of RNA in which genetic information transcribed from DNA as a sequence of bases is transferred to a ribosome;
* meta, pref. (1) మధ్య; తో; ఆవలి; సంబంధించిన; అసలుది కానిది; (2) లోకోత్తర; బీజాతీత; అధిభౌతిక; ఉన్నత;
** meta data, ph. "డేటా" కి సంబంధించిన సమాచారం; ఉదా. సినిమా ని "డేటా" గా ఊహించుకుంటే ఆ సినిమాకి సంబంధించిన విశేషాలు "మెటా డేటా" అవుతుంది;
** metaverse, ph. అసలది కాని విశ్వం; ఊహాత్మక విశ్వం;
* metabolism, n. పాచకం; జీవనప్రక్రియ; చయాపచయం;
* metacarpals, n. కరభాస్థికలు; పాణి శలాకలు; అరచేతిలోని ఎముకలు;
** metacarpal bones, ph. పాణిశలాకలు; కరభాస్థికలు; అరచేతిలోని ఎముకలు;
** metatarsal bones, ph. ప్రపాదాస్థికలు; పాద శలాకలు; పాదము లోని ఎముకలు;
* metastasis, n. శరీరంలో వ్యాధి ఒక చోటు నుండి మరొక చోటుకి ప్రయాణం చేయుట; ముఖ్యంగా కేన్సరు వ్యాధి యెడల ఈ పదం ఉపయోగిస్తారు
* metal, n. (1) లోహం; ధాతువు; (2) కంకర;
** base metal, ph. హీన ధాతువు; పరుష లోహం; ఇనుము, రాగి, సీసము, మొ.;
** noble metal, ph. రాచ ధాతువు; వెండి, బంగారము, మొ.;
** metal collar, ph. పొన్ను;
* metallic, adj. లోహ; ధాతు;
** metallic luster, ph. లోహ ద్యుతి; ధాతు ద్యుతి;
* metallurgy, n. లోహ సంగ్రహణ శాస్త్రం;
* metamorphosis, n. మార్పు; పరిపూర్ణమైన మార్పు; రూపవిక్రియ; రూపపరిణామం;
* metaphor, n. రూపకాలంకారం; అధ్యారోపం;
* metaphysics, n. అధిభౌతిక శాస్త్రం; పారలౌకిక శాస్త్రం; ఆధ్యాత్మిక విద్య; ఇది తత్వశాస్త్రం (ఫిలాసఫీ)లో ఒక విభాగం. మనకు తెలిసిన వాస్తవ ప్రపంచాన్ని అన్ని రకాలుగా అధ్యయనం చేసేదే అధిభౌతిక శాస్త్రం. దీనికి ఊహాప్రపంచంతో సంబంధం లేదు. Metaphysics is the branch of philosophy that examines the fundamental nature of reality, including the relationship between mind and matter, between substance and attribute, and between potentiality and actuality; meta = beyond or above; metaphysics deals with things beyond physical experience;
* metathesis, n. [ling.] వర్ణవ్యత్యయం; శబ్ద ఉచ్చారణలో అక్షరాల వరస మారుగుళ్లు అవడం; ఉదా: ఇంగ్లీషులో రెండు హల్లులని వరస తప్పించి ఉచ్చరించడం (ask ని aks అని ఉచ్చరించడం);
* metempsychosis, n. పరకాయప్రవేశం;
* meteor, n. ఉల్క; వాతావరణం లోనికి ప్రవేశించిన తల తెగిన తోకచుక్క; అంతరిక్షం నుండి వాతావరణం గుండా కిందకి పడే ఒక ఘన పదార్థం;
** meteor shower, ph. ఉల్కాపాతం;
* meteorite, n. ఉల్కాశిల; భూపతనమైన ఉల్క; కింద పడ్డ ఉల్క;
* meteoroid, n. తల తెగిన తోకచుక్క; శిధిలమైన తోకచుక్క; సూర్యుడి చుట్టూ పరిభ్రమిస్తూన్న రాయి వంటి ఘనపదార్థం; సౌర కుటుంబంలో ఇటువంటివి చాలా ఉన్నాయి; ఇవి భూమి వాతావరణంలో ప్రవేశించి భూపతనమైతే అప్పుడు వాటిని ఉల్కలు అంటారు;
* meteorology, n. వాతావరణ శాస్త్రం; [Gr. meteoron = గాలిలో ఉండేది];
* meter, metre [Br.] n. (1) మీటరు; మాపకం; కొలమానం; మితి; (2) పద్యపాదంలో ఉన్న గణాల సమాఖ్య;
** barometer, n. భారమితి; వాతావరణంలోని గాలి బరువుని కొలిచేది;
** thermometer, n. ఉష్ణమితి; ఉష్ణంపుల్ల; వేడిని కొలిచేది; థర్మామీటరు;
* methanal, n. పాడాల్; కాష్టాల్; మెతనాలు; ఫార్మాల్డిహైడు; CH<sub>2</sub>O;
* methane, n. ఏకేను; పాడేను; మెతేను; చిత్తడి వాయువు; పంక వాయువు; CH<sub>4</sub>;
* methanoic acid, n. పాడోయిక్ ఆమ్లం; పిపీలికామ్లం; ఫార్మిక్ ఆమ్లం; HCOOH;
* methanol, n. పాడోల్; కాష్టోల్; మెతనోలు; మెతల్ ఆల్కహాలు; CH<sub>3</sub>OH;
* method, n. పద్ధతి; మార్గం; విధి; విధానం;
** common sense method, ph. లౌకిక పద్ధతి;
** historical method, ph. చారిత్రక పద్ధతి;
** systematic method, ph. క్రమ పద్ధతి;
* methyl alcohol, n. కాష్టోల్; పాడోల్; కర్రసారా; మెతనోలు; మెతల్ ఆల్కహాలు;
* methyl group, n. మెతల్ గుంపు;
* methyl radical, n. మెతల్ రాసి;
* meticulously, adv. అతి జాగ్రత్తగా;
* metonymy, n. ఇంగ్లీషు భాషలో ఒక అలంకారం; ఒక మాటకి బదులు దానికి దగ్గర సంబంధం ఉన్న మరొక మాటని వాడడం; ఉ. సనాతన ధర్మం నశించి పోతోందని శృంగేరీ మఠం ఆక్రోశించింది అన్నప్పుడు శృంగేరీ మఠాధిపతి సంతాపం వెలిబుచ్చేరని అర్థం చెప్పుకోవాలి;
* metre, n. మీటరు; (note) మెట్రిక్ పద్ధతిలో ఈ వర్ణక్రమాన్నే వాడాలి;
* metric system, n. మెట్రిక్ పద్ధతి; శతాంశ పద్ధతులని ఉపయోగించి, బరువులని, దూరాలని కొలవడం;
* metropolis, n. మహానగరం; ప్రధాన నగరం; కస్బా; ముఖ్య పట్టణం;
* Mexican poppy, n. బ్రహ్మదండి; బలురక్కెస;
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==Part 2: Mf-Mz ==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) --->
* miasma, n. దోషం; మౌలిక దోషం; రోగకారణం; హోమియోపతీ శాస్త్రం ప్రకారం, శరీరంలో ఒక మౌలికమైన దోషం ఉన్నప్పుడు శరీరం రోగగ్రస్త మవుతుంది;
* mica, n. అభ్రకం; గిరిజం; కాకిబంగారం; గనులలో దొరికే ఒక రకం అల్లూమినో సిలికేటు అనే ఖనిజం;
* micro, adj. సూక్ష్మ;
* microbe, n. సూక్ష్మజీవి; రోగకారకమైన సూక్ష్మజీవి; same as microorganism;
* microgravity, n. సూక్ష్మ గురుత్వం; ఒక కక్ష్యలో తిరుగుతున్న నభోనౌకలో అనుభవానికి వచ్చేఅతి కొద్ది గురుత్వ బలం;
* micrometer, n. మీటరులో మిలియనో వంతు పొడుగు; మైక్రాను;
* micron, n. మీటరులో మిలియనో వంతు పొడుగు; మైక్రోమీటరు;
* microorganism, n. సూక్ష్మజీవి; మైక్రోబు; బేక్టీరియాలు, వైరసులు, రికెట్సియాలు, స్పైరోకీట్లు, ప్రోటోజోవాలు సూక్ష్మజీవులకి ఉదాహరణలు;
* microprocessor, n. సూక్ష్మసంకలిని; మైక్రోప్రాసెసర్; వేలి గోరు ప్రమాణంలో ఉన్న అర్ధవాహిని చితుకు మీద నిర్మించిన కలన యంత్రం;
* microscope, n. సూక్ష్మదర్శిని; కంటికి కనబడనంత చిన్నగా ఉన్న వస్తువులని చూడడానికి వాడే పరికరం;
* microsome, n. సూక్ష్మకాయం; (lit.) small body;
* mid, adj. మధ్య; నడు; అర్ధ;
* middle, adj. మధ్య; నడుమ; అంతరాళ;
** middle man, ph. మధ్యవర్తి; దళారి;
** middle point, ph. అంతరాళం;
* midnight, n. అర్ధరాత్రి; నడురేయి; నడిరేయి;
* midrib, మధ్యశిర; ఈనె;
* midwife, n. మంత్రసాని;
* migrain, n. అనంతావర్తం; పార్శ్వపు నొప్పి; ఒక రకమైన విపరీతమైన తలనొప్పి; ఉదయం మొదలై రోజంతా ఉంటుంది. వెలుగు, ధ్వనులు నొప్పిని అధికం చెయ్యొచ్చు. ఒక్కోసారి నొప్పి రావడానికి ముందు వాంతిరావడం, కడుపులో తిప్పినట్లుంటుంది.
* migrant, n. ప్రవాసి; వలస పోయిన వ్యక్తి;
* migration, n. వలస;
** migration routes, ph. వలస వీధులు;
* mil, n. సహస్రాంశము; వెయ్యవ భాగం;
* mild, adj. సన్న; మంద; మేదక;
** mild breeze, ph. మందమారుతం;
* mildew, n. బూడిద తెగులు; మజ్జిగ తెగులు;
* mile, n. మైలు; (note) 8 కిలోమీటర్లు 5 మైళ్లకి సమానం; దూరాన్ని కొలిచే ఒక కొలమానం;
** nautical mile, ph. Nautical miles are used to measure the distance traveled through the water. A nautical mile is slightly longer than a mile on land, equaling 1.1508 land-measured (or statute) miles. The nautical mile is based on the Earth’s longitude and latitude coordinates, with one nautical mile equaling one minute of latitude;
* milestone, n. మైలురాయి;
* milieu, n. సంగతి, సందర్భం; సామాజిక వాతావరణం;
* military, n. సైన్యం; మిలిటరీ;
* militia, n. పౌరసేన;
* milk, adj. పాల; క్షీరం; గొల్ల;
* milk, n. పాలు; క్షీరం; దుగ్ధం; పయస్సు;
** breast milk, ph. చనుబాలు; స్తన్యం;
** condensed milk, ph. చిలువాలు;
** homogenized milk, ph. పాలని అతి సన్నటి బెజ్జాలు ఉన్న జల్లెడ గుండా ఎక్కువ పీడనంతో పోనిచ్చి, వెన్నని అతి సూక్ష్మ కణాలుగా విభజించి, పాలు, వెన్న విడిపోకుండా చేసే పధ్ధతి;
** Pastuerized milk, ph. పాలని వేడి చేసి పాలల్లోని సూక్ష్మజీవులని చంపగా మిగిలిన ఆరోగ్యకరమైన పాలు;
** powder milk, ph. పాలపొడి;
** skimmed milk, ph. వెన్న తీసేసిన పాలు;
** milk products, ph. పయస్యములు; పాలనుండి వచ్చే పదార్థాలు; పెరుగు, వెన్న, నెయ్యి, చీజు, వగైరాలు;
* milk, v. t. పితుకు; పిండు;
* milkmaid, n. గొల్లభామ;
* milkshake, పాలసుగంధి; పాలల్లో ఐస్క్రీమ్ కలిపి రంగరించగా వచ్చినది;
* milk teeth, n. పాలపండ్లు;
* Milky Way, n. పాలపుంత; పాలవెల్లి; పాలకడలి; ఆకాశ గంగ; సోమధార; దివిజ గంగ; మన క్షీరసాగరం (గేలక్సీ) పేరు;
** thicker Milky Way, ph. పాలకడలి;
** thinner Milky Way, ph. ఆకాశ గంగ; దివిజ గంగ;
* mill, n. మర; గానుగ; తిరుగలి; మిల్లు;
** flour mill, ph. పిండి మర;
** rice mill, ph. ధాన్యం మర; జిన్ను;
* mill, v. t. మరపట్టు; ఆడించు; మరపట్టించు; ఆడు; ఆడించు;
* milled, adj. మరపట్టిన; మరాడించిన;
* millennials, n. pl. జనాభాలో సా. శ. 1980-2000 మధ్యలో పుట్టినవారు;
* millennium, n. సహస్రాబ్దం; వెయ్యి సంవత్సరముల కాలం;
* millets, n. (1) చిరు ధాన్యాలు; సిరి ధాన్యాలు; జొన్నలు, సజ్జ, రాగి, మొదలగునవి; (ety.) చిరు ధాన్యాలు because of smaller seeds compared to rice, wheat, corn, and other larger ones; సిరి ధాన్యాలు is a more recent coinage to promote their use;
** barnyard millets, ph. ఊదలు; ఊదర్లు;
** brown-top millets, ph. అండు కొర్రలు;
** finger millets, ph. రాగి; రాగులు;
** foxtail millets, ph. కొర్ర; కొర్రలు;
** great millets, ph. జొన్న; జొన్నలు;
** Italian millets, ph. కొర్ర; కొర్రలు;
** Kodo millets, ph. ఊద; ఊదలు; అరికె; అరికెలు;
** little millets, ph. సామ; సామలు;
** pearl millets, ph. సజ్జలు;
** spiked millets, ph. సజ్జ; సజ్జలు;
* million, n. పది లక్షలు; మిలియను;
* millipede, n. రోకలిబండ; గాజుపురుగు; సహస్ర పాది; ఎన్నో కాళ్లుగల ఒక క్రిమి; (lit.) వెయ్యి పాదములు కలది; నిజానికి సహస్రపాదికి 200-400 కాళ్లే ఉంటాయి; ప్రతి శరీర ఖండానికి (body segment) రెండు జతల కాళ్ళు ఉండటం వీటి లక్షణం;
* millstone, n. తిరగలి; తిరుగలి; తిరుగలి రాయి;
* Milkyway, n. పాలపుంత; ఆకాశగంగ; మన సూర్యమండలం ఉన్న క్షీరసాగరం (galaxy) పేరు;
* mime, n. మూకాభినయం;
* mimesis, n. అనుకరణ;
* mimic, v. t. అనుకరించు;
* mimicry, n. పరిహాసానుకరణ; స్వరవంచన; ధ్వన్యనుకరణ;
* mince, v. t. పొట్టుచేయు; చిన్న ముక్కలుగా తరుగు;
** minced jackfruit, ph. పనస పొట్టు;
* mind, n. మనస్సు; మది; అంతఃకరణం; అంతరంగం; ఉల్లము; డెందము; ఎద; ఎడద; చేతనం; చేతస్సు; చిత్తము; భౌతికమైన మెదడులో, కంటికి కనపడని విధంగా, భౌతికమైన ఉనికి లేని మనస్సు ఉంటుందనే భావం ఒకటి ఉంది; ఈ మెదడుకి, మనస్సుకీ మధ్య ఉండే లంకెనే ఆత్మ అంటారని తాత్వికుడు రెనే డెకార్ట్ అంటారు; ఇంగ్లీషులో mind అనే మాటలో వేదాంతం నాలుగు స్థాయిలను గుర్తిస్తుంది: (1) మనస్సు - ఆలోచనలకు మూలం. (2) బుద్ధి అంటే వివేకము. అనగా, ఈ ఆలోచన మంచిది, ఆ వాక్యము సత్యము అనుకునే తెలివితేటలు. (3) చిత్తము. ఇంగ్లీషు అనువాదం consciousness. Krishna consciousness అంటే చిత్తములో కృష్ణునికి తప్ప ఎవరికీ స్థానం ఉండకపోవడం. అందుకే ఆయన చిత్తచోరుడు. (4) అహంకారము. అహం అంటే నేను. మమ అంటే నాది. నేను చాలాగొప్పవాణ్ణి అనుకోవడం అహంకారం. అన్నీ నావి అనుకోవడం మమకారము.
** frame of mind, ph. చిత్తవృత్తి;
** peace of mind, ph. మనశ్శాంతి;
** presence of mind, ph. సద్యస్ఫూర్తి;
** state of mind, ph. చిత్తవృత్తి;
** subconscious mind, ph. ఉపచేతనం;
** mind-body system, ph. దేహేంద్రియ మనస్సంఘాతము;
* mine, n. (1) గని; ఖని; (2) ఆకరం; (3) మందుపాతర;
* mine, poss. pron. నాది; నావి; అస్మదీయం;
* miner, n. m. ఖనకుడు;
* mineral, n. ఖనిజం;
** mineral salt, ph. ఖనిజ లవణం;
** mineral oil, ph. ఖనిజ తైలము; ఖనిజపు చమురు;
** mineral pitch, ph. గంజిత్తు; గని+జిత్తు; శిలాజిత్; a dark, semisolid, bituminous substance that is used in India and Nepal to treat a variety of ailments, including inflammation, weakness, bone fractures, bleeding, and wounds;
** mineral spring, ph. గనిజబ్బుగ్గ;
* mineralogy, n. ఖనిజ శాస్త్రం;
* mini, pref. పిట్ట; పిల్ల; చిన్న;
* miniature, adj. చిట్టి; బుల్లి; లఘు;
* minimal, adj. అల్పిష్ఠ; కనిష్ఠ; కనీస;
* minimization, n. కనిష్ఠీకరణం;
* minimize, v. t. అత్యల్పించు; కనిష్ఠీకరించు;
* minimum, n. అత్యల్పం; కనిష్ఠం; కనీసం; అధమం;
** at the minimum, ph. హీనపక్షం;
* minister, n. (1) మంత్రి; అమాత్యుడు; సచివుడు; (2) క్రైస్తవ మత గురువు; చర్చిలో ఒక మతాధికారి;
* ministry, n. (1) మంత్రివర్గం; అమాత్య కూటమి; (2) మంత్రాలయం; మంత్రిత్వం;
* minor, adj. చిరుత; చిన్న; లఘు; మంద;
** minor axis, ph. లఘు అక్షం;
** minor crime, ph. ఉపపాపం; చిన్నతప్పు;
** minor offense, ph. స్వల్పనేరం; మందాపరాధం;
* minor, n. చిరుత; అయుక్తుడు; బాలుడు; బాలిక; 18 సంవత్సరముల వయస్సు నిండని వ్యక్తి; మైనరు;
* minorities, n. బడుగు వర్గాలు; అల్పసంఖ్యాక వర్గాలు;
* minority, n. (1) చిరుత ప్రాయం; బాల్యదశ; లేబ్రాయము; అయుక్తవయస్సు; కౌమారత్వం; (2) అల్పసంఖ్యాక వర్గం;
* mint, n. (1) టంకశాల; (2) పొదీనా; [bot.] ''Mentha viridis'';
* minuend, n. వియోజ్యం; శోధనీయము; 4 నుండి 3 ని తీసివేసినప్పుడు, 4 వియోజ్యం; 3 వ్యవకలితం; see also subtrahend;
* minute, adj. (మైన్యూట్) స్వల్పమైన; అతిచిన్నదైన; సూక్ష్మమైన; అణు;
* minute, n. (మైన్యూట్) స్వల్పం; అల్పం; అల్పిష్ఠం; ఆణకం; అణుప్రమాణం; (rel.) tiny; subtle;
* minute, n. (మినిట్); (1) నిమిషము; గంటలో అరవైయ్యవ వంతు; లిప్త; కల; (2) డిగ్రీలో అరవైయ్యవ వంతు;
* minutes, n. pl. (మినిట్స్) సభలలో జరిగే వ్యవహార సంగ్రహం;
* miracle, n. మహాత్మ్యం; మహాద్భుతం;
* mirage, n. ఎండమావి; మృగతృష్ణ; మరీచిక; మంచి ఎండలో కళ్ళకు దూరంలో నీళ్ళు ఉన్నట్టు గోచరించడాన్ని ఎండమావులు అంటారు. ఎడారుల్లో ఈ స్థితి ఏర్పడుతుంది. తృష్ణ అంటే దప్పిక. మృగతృష్ణ అంటే జంతువులకు దప్పిక కలిగించేది;
* mire, n. రొంపి; ఊబి; బురదనేల; రొచ్చు; అడుసు; పంకం; పంకిలం; జంబాలం; ఉబ్బలి;
* mirror, n. అద్దం; దర్పణం; కర్కరం; ఆదర్శనం; ముకురం;
** framed mirror, ph. చెక్కుటద్దము;
** mirror image, ph. బింబం; ప్రతిబింబం; దర్పణ బింబం;
** mirror symmetry, ph. దర్పణ సౌష్ఠవం;
* misanthrope, n. మానవద్వేషి; నరద్రోహి;
* miscarriage, n. (1) గర్భస్రావం; గర్భపాతం; అకాల ప్రసవం; కట్టుక; (2) అక్రమరీతి; అక్రమ వైఖరి; అన్యాయం; భంగపాటు; వ్యాఘాతం; విఘాతం;
** miscarriage of justice, ph. న్యాయానికి అన్యాయం జరిగిపోవడం;
* miscellaneous, adj. వివిధ; చిల్లర మల్లర; చిల్లర; నానా; నానావిధ;
* miscellaneous, n. అమాంబాపతులు; చిల్లర మల్లర; చిల్లర; మ్రుక్కడి;
* miscellany, n. కలగూరగంప; కదంబం;
* mischief, n. పెంకితనం; అల్లరి; దుండగం; ఆగడం; రాలుగాయితనం; ఆకతాయితనం; తుంటరితనం;
** mischief maker, ph. పెంకి పిల్ల; అల్లరి పిల్ల; పెంకివాడు; అల్లరివాడు; దుండగీడు;
* mischievous fellow, ph. పెంకి పిల్లాడు; రాలుగాయి; ఆకతాయి;
* mischievousness, n. పెంకితనం; రాలుగాయితనం; ఆకతాయితనం; తుంటరితనం; దుడుకుతనం;
* misconception, n. అపోహ; భ్రమ, తప్పుభావము; అపార్థము; దురూహ;
* misconduct, n. దుష్ప్రవర్తన; దుర్నడత;
* misdeed, n. పొరపాటు; చెడ్డపని; దుష్కృత్యం; కాకృత్యం;
* misdemeanor, n. కపటచేష్ట; చెడ్డపని; కీలు; అకృత్యం; దుష్కృతం; దుష్ప్రవర్తన; దురాకృతం; దుశ్చేష్ట; వికర్మ; ఉన్మార్గం; చెడు దారి; చట్టవిరుద్ధమైన పని;
* miser, n. లోభి; పిసినిగొట్టు; పిసినారి; పీనాసి; కింపచానుఁడు; అడియరి; టక్కుఁడు;
** extreme miser, ph. పరమ లోభి;
* miserliness, n. లోభం; లోభత్వం; కాపీనం; పిసినారితనం; పిసినిగొట్టుతనం;
* misfortune, n. దురదృష్టం; ఓగు;
* misgiving, n. సందేహం; సంశయం;
* mishap, n. దుర్ఘటన; విపత్తు; అశ్రి;
* misinformation, n. అపసమాచారం;
* misinterpretation, n. వక్రీకరణం; తప్పు అర్థం చెప్పడం; దురర్థం చెప్పడం;
* mislead, v. t. తప్పుదారిలో పెట్టు; మభ్యపరచు;
** misleading statement, ph. విప్రలంభం;
* mismatch, n. విజ్జోడు; జత కలవకపోవడం;
* mismatched pair, ph. విజ్జోడు;
* misnomer, n. దుర్నామం; లక్షణాలకి సరిపడని పేరు;
* misogynist, n. ఆడవారంటే చులకన భావం కల వ్యక్తి; పురుషాహంకారి; ఆడ జాతి యెడల వివక్ష చూపే వ్యక్తి;
* misprint, n. అచ్చుతప్పు; ముద్రారాక్షసం;
* misrepresentation, n. మభ్యపరచుట; అసత్యకథనం; తప్పుగా వర్ణించడం;
* missile, n. కంపణము; అవాయి; క్షిపణి;
** guided missile, ph. మార్గణ క్షిపణి; మార్గణం;
** heat-seeking missile, ph, ఉష్ణ మార్గణం;
* miss, v. i. ఏమారు;
** how did I miss this, ph. నేను ఎట్లు ఏమారితిని?
* missing, adj. తొస్సి;
** missing tooth, ph. తొస్సి పన్ను;
** missing syllable, ph. తొస్సి మాట;
* mission, n. (1) మఠం; (2) ప్రచారక వర్గం; (3) బృహత్కార్యం;
* missionaries, n. మతబోధకులు; మతప్రచారకులు; మిషనరీలు;
* mist, n. కుహేళి; తుషారం; సూక్ష్మమైన బిందువులు గాలిలో తేలియాడిన పరిస్థితి;
* mistake, n. పొరపాటు; తప్పు; కైతప్పు;
** printing mistake, ph. అచ్చుతప్పు; ముద్రారాక్షసం;
* mistrust, n. అపనమ్మకం;
* mistletoe, n. బదనిక; పరభుక్కి అయిన ఒక జాతి మొక్క;
* mistress, n. ఉపపత్ని; ఉంపుడుకత్తె; దయిత; ధర్మకార్యాలకు పీటల మీద భర్త ప్రక్కన కూర్చునే అర్హత గల వాళ్లనే ధర్మపత్నులంటారు.
మిగిలిన వాళ్లందరూ వల్లభలు, దయితలు;
* misunderstanding, n. అపార్థం; అపావబోధము;
* misuse, n. దుర్వినియోగం;
* mite, n. తవుటి పురుగు;
* mitigation, n. ఉపశాంతి;
* mix, v. t. కలుపు; రంగరించు; కలబోయు; మిళాయించు; మేళవించు;
* mix, n. మాదక ద్రవ్యాలలో కలిపే పళ్లరసం వంటి పానీయం;
* mixed, adj. కలగలసిన; కలగలుపు; కదంబ; మిళిత; చంపూ;
* mixture, n. మిశ్రమం; కలగలుపు; కరంబం; కదంబకం; మిళితం;
* mix-up, n. తారుమారు; గందరగోళం; తికమక;
* Mizar, n. వసిష్ట నక్షత్రం; Mizar and Alcor are two stars forming a naked eye double in the handle of the Big Dipper (or Plough) asterism in the constellation of Ursa Major. Mizar is the second star from the end of the Big Dipper's handle, and Alcor, its fainter companion. Mizar is really four stars, and Alcor is really two stars. So what we see as two stars are really six in one!
* mnemonics, n. pl. స్పోరకములు; జ్ఞాపకార్థం ఉంచుకొనే గుర్తులు;
* moan, n. మూలుగు; నిట్టూర్పు;
* moat, n. కందకం; ఆగడ్త; పరిఖ; దవంత్రి;
* mob, n. మూక; దండు; తొంబ; మూకప్రజ; గుంపు, అల్లరిమూక; క్రమశిక్షణ పాటించని జన సమూహం;
** mob battle, ph. సంకుల సమరం;
** mob disorder, ph. దొమ్మీ;
* mobile, adj. చర; చలన; చంచత్; చంచత్వ; జంగమ; జంగమాత్మక; చరిష్ణు; గమనశీల; కదలాడునట్టి;
** mobile computing, ph. చలన కలనం; జంగమ కలనం;
** mobile phone, ph. చరవాణి; జంగవాణి;
* mobility, n. చలనశీలత; చంచలత; చంచత్వం; జంగమత్వం; కదలే గుణం; గమనశీలత;
* mock, v. t. (1) పరిహసించు; ఎకసక్కేలాడు; ఎగతాళి చెయ్యు; ఎద్దేవాచేయు; (2) అనుకరించు
** mock parliament, ph. శాసన సభని అనుకరిస్తూ విద్యార్థులు తరగతిలో చేసే ప్రయోగం;
** mock trial, ph. న్యాయస్థానంలోని విచారణని అనుకరిస్తూ విద్యార్థులు తరగతిలో చేసే ప్రయోగం;
** mock theta function, ph. [[శ్రీనివాస రామానుజన్]] కనిపెట్టిన కొత్త రకం [[ప్రమేయం]];
* mockery, n. అపహాస్యం; గేలి; అవహేళన;
* mode, n. వెరవు;
* model, n. (1) నమూనా; మాదిరి; మచ్చు; మూదల; ప్రతిరూపం; మోస్తరు; (2) మేలుబంతి; ఒరవడి;
* moderately, adv. మితంగా; పరిమితంగా;
* moderator, n. మధ్యవర్తి; సంచాలకుడు; మితవాది; మితి మీరకుండా అడ్డు పెట్టేది; one that restrains or regulates;
* moderates, n. మితవాదులు;
* moderation, n. మోతాదు; మితి;
* modern, adj. అధునాతన; ఆధునిక; నూతన; నవీన; నవ్య; నవయుగ; అభినవ; ప్రత్యగ్రమ; నాజూకైన; కొత్త; ఇటీవలి; అర్వాచీన;
* modernity, n. ఆధునికత; ఇందీవలికం; నవ్యత;
* modernization, n. నవీకరణ; అధునీకరణం; ఆధునికీకరణ; ఇందీవలింపు;
* modest, adj. వినీత;
** modest person, ph. వినీతుడు; సొంత డబ్బా కొట్టుకోని మనిషి;
* modesty, n. వినయం; నమ్రత; అణకువ;
* modicum, n. మోతాదు;
* modification, n. మార్పు; సవరింపు;
* modular, adj. గుళిక; ఘడీ;
** modular arithmetic, ph. గుళిక గణితం; ఘడీ గణితం;
** modular form, ph. ఘడీ స్వరూపం;
* module, n. గుళిక;
* Modus operandi, ph. A Latin phrase meaning, "a distinct pattern or method of operation especially that indicates or suggests the work of a single criminal in more than one crime."
* Modus ponens, ph. A Latin phrase meaning, "a form of deductive argument and a rule of logical inference that involves reasoning from a hypothetical proposition. If the antecedent is true, then the consequent must also be true. For example, "If A is true, B is true; but A is true; therefore, B is true;"
* Modus tollens, ph. A deductive argument form in propositional logic that involves denying the consequent of an "if-then statement;" For example, if you know that it's not raining and you also know that "If it rains, then the streets are wet", you can conclude that the streets are not wet;
* Modus vivendi, ph. A Latin phrase meaning, "an agreement or arrangement that allows conflicting parties to coexist peacefully. For example, "Our two countries must put aside the memory of war and seek a modus vivendi."
* mofussil, adj. [Ind. Engl.] గ్రామీణ; నగరేతర; పరిసర;
* mogul, n. వ్యాపార రంగాన్ని ఎక్కువగా ప్రభావితం చెయ్యగల వ్యాపారస్తుడు; see also tycoon;
* moist, adj. తేమగల; చెమ్మగిల్లిన; తడిసిన; క్లిన్న;
* moisten, v. t. తడుపు; తడిపి పెట్టు; పదును పెట్టు;
* moisture, n. తేమ; చెమ్మ; తడి; నెమ్ము;
* molar, adj. (1) బుగ్గకి సంబంధించిన; (2) రసాయనశాస్త్రంలో మోల్ అనే కొలమానానికి సంబంధించిన;
* molars, n. pl. దంతములు; చర్వణకములు; బుగ్గవైపు పళ్లు; మానవులలో ఇవి మూడు జతలు ఉంటాయి; వీటిలో మూడవ జతని జ్ఞానదంతాలు అంటారు.
* molasses, n. ఇక్షుసారం; బెల్లపుపాగు; మొలాసిస్; Molasses is the thick, brown syrup left over after sugar crystals are removed from the juice. Molasses is a rich source of minerals, including iron, calcium, magnesium, potassium, and manganese. These minerals are essential for good health and play a role in maintaining strong bones, a healthy immune system, and proper muscle function;
[[File:Fuligo_septica_bl1.JPG|thumb|right|slime mold=ఒక రకం బూజు]]
* mold, [Br.] mould, n. (1) బూజు; బూడిద తెగులు; చెమ్మగానున్న ఆహారపదార్థాలపై మొలిచే బూజు; ఒక రకం శిలీంధ్రం; (2) అచ్చు; మూస;
** slime mold, ph. జిగురు బూజు;
* mold, [Br.] mould, v. t. తీర్చిదిద్దు; మలుచు;
* mole, n. (1) పుట్టుమచ్చ; (2) భూమిలో బొరియ చేసికొని బతికే ఒక ఎలుక జాతి చిన్న జంతువు; (3) మన మధ్యలో చేరిన శత్రుపక్షం వారి గూఢచారి; (4) ఒక బణువులో పదార్థం ఎంతుందో చెప్పే ఒక కొలమానం;
* molecule, n. బణువు; (ety.) బహుళంగా, అంటే మెండుగా, ఉన్న అణు సముదాయం;
** molecular formula, ph. బణు సాంఖ్యక్రమం; ఒకొక్క బణువులో ఎన్నెన్ని అణువులు ఉన్నాయో సూచించే పద్ధతి; ఉదా. నీరు = H<sub>2</sub>O, పంచదార = C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>6</sub>;
** molecular weight, ph. బణుభారం;
* molt, n. పాము కుబుసం; పాము పొర; నిర్మోకం;
* molten, adj. కరిగించిన; కరగబెట్టిన;
* molting, v. i. కుబుసం విడవడం; పొర విడవడం; ecdysis;
* Molybdenum, n. మోలిబ్డినం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 42, సంక్షిప్త నామం; Mo) [Gr. molybdos = lead];
* Mom, n. అమ్మ;
* moment, n. (1) క్షణం; సమయం; (2) ఘాతిక; భ్రామకం;
** dipole moment, ph. ద్విధ్రువ భ్రామకం;
** every moment, ph. క్షణక్షణం; అనుక్షణం;
** moment of inertia, ph. జడత్వ భ్రామకం;
* momentum, n. (1) [Phy.] భారగతి; (exp.) భారం అంటే weight, గతి అంటే motion అనీ అనుకోవాలి; రయజాతం; (exp.) రయం అంటే velocity కనుక రయం నుండి పుట్టినది రయజాతం; ద్రవ్యవేగం; (exp.) ద్రవ్యం అంటే mass, వేగం అంటే velocity అనీ అనుకుంటే దీని అర్థం అవగతం అవుతుంది; momentum = mv = mass x velocity; (2) ఊపు; ఉద్వేగం; ఆవేగం;
** angular momentum, ph. కోణీయ ఉద్వేగం; కోణీయ రయజాతం; angular momentum = mvr = momentum x radius;
** orbital angular momentum, ph. గతి కోణీయ ఉద్వేగం; ప్రదక్షణం చెయ్యడం వల్ల కలిగే కోణీయ ఉద్వేగం;
** spin angular momentum, ph. భ్రమణ కోణీయ ఉద్వేగం; ఆత్మభ్రమణం వల్ల కలిగే కోణీయ ఉద్వేగం;
* monad, n. సూక్ష్మాత్మ;
** finite monad, ph. ప్రత్యగాత్మ;
* monarch, n. m. ఏకరాజు; సార్వభౌముడు; చక్రవర్తి;
* monarchy, n. సార్వభౌమత్వం; రాచరికం; ఏకరాజాధిపత్యము; government by a monarch or single sovereign ruler;
* monastery, n. విహారం; సాధువులు, భిక్కులు, మొదలైన మత నిష్ఠాపరులు నివసించే చోటు;
* Monday, n. సోమవారం; ఇందువారం;
* mondegreen, n. ఒక పాటలో కానీ, పద్యంలో కానీ అసలు మాటలకి బదులు మరేవో మాటలు వాడడం; (1) A word or phrase inspired by misheard language; (2) A made-up lyric or line that replaces a song's real words;
* monetary, adj. ద్రవ్యసంబంధ; డబ్బు సరఫరా, ప్రసరణలకి సంబంధించిన; (rel.) fiscal;
* money, n. డబ్బు; ధనం; ద్రవ్యం; సొమ్ము; అర్థం; పైకం; రొక్కం; విత్తం; దుడ్డు;
** black money ph. నల్ల ధనం; అక్రమంగా ఆర్జించిన డబ్బు;
** coin money, ph. నగదు; నాణేల రూపంలో ఉన్న డబ్బు;
** earnest money, ph. ధరావత్తు; బయానా;
** hush money, ph. నోరు మూసుకుని ఉన్నందుకు ఇచ్చే లంచం;
** ready money, ph. రొక్కం;
** money laundering ph. అక్రమ ఆర్జనలపై పన్నులు కట్టకుండా తప్పించుకోడానికి నల్ల ధనాన్ని తెల్ల ధనంగా మార్చే పద్ధతి;
* monger,n. వ్యాపారి; వర్తకుడు;
** fishmonger, ph. చేపల వ్యాపారి;
* mongoose, n. ముంగిస; నకులం; [bio.] ''Viverra ichneumon'';
* mongrel, n. కంచరం; వేరు వేరు జంతువులకి పుట్టినది;
* monism, n. అద్వైతవాదం; ఏకేశ్వరవాదం; ఏకసత్తావాదం;
* monitor, n. పరివీక్షకి; పరివీక్షకుడు;
* monitor, v. t. పరివీక్షించు;
* monk, n. సన్యాసి; క్రైస్తవ సన్యాసి; ముని; [Gr. monakos = one who is alone];
** Monk fruit, ph. బుద్ధ ఫలం; లోహాంగువో; ముని పండు; [bot.] Siraitia grosvenorii; Lo Han Guo) translates to "Buddha fruit". A zero-calorie, natural sweetener, it is increasingly popular among diabetic patients in India as a healthy sugar alternative.
* monkey, n. కోతి; మర్కటం; వానరం; తిమ్మడు; తిమ్మి; మల్లు;
* mono, pref. ఏక;
* monoaction, n. ఏకపాత్రాభినయం;
* monochloromethane, n. ఏకహరితఏకేను; క్లోరోమెతేను; మెతల్ క్లోరైడ్; ఒక కర్బన రసాయనం పేరు; CH<sub>3</sub>Cl;
* monochromatic, adj. ఏకవర్ణపు;
* monogram, n. ఏకరాత; గొలుసుకట్టు రాత; కలం పైకి ఎత్తకుండా పేరు రాయడం; పేరులోని పొడి అక్షరాలని ఈవిధంగా రాయడం;
* monograph, n. ఒకే విషయాన్ని క్షుణ్ణంగా పరిశీలిస్తూ రాసిన గ్రంథం;
** monozygotic twins, ph. ఏక సంయుక్త బీజ కవలలు;
* monolith, n. ఏకశిల;
* monologue, n. ఏకభాష్యం; ఏకభాషణ; ఏకాంతభాషణ;
* monopolist, n. గుత్తదారు; గుత్తాధిపతి; ఏకాధికారి; మస్తాౙరు; ఒక సరకును తాను మాత్రమే అమ్ముటకు అవకాశము పొందినవాఁడు;
* monopoly, n. గుత్తవ్యాపారం; గుత్తాధిపత్యం; ఇజారా; ముస్తాజరీ; మక్తా; [Gr. mono = one, poly= trade];
* monosaccharide, n. ఏకచక్కెర; గ్లూకోజు ఒక ఉదాహరణ;
* monosodium glutamate, n. చైనా ఉప్పు; గ్లూటామిక్ ఆమ్లంతో సోడియం కలవగా వచ్చే లవణం; చైనా, జపాను వంటలలో ఈ ఉప్పుని విరివిగా వాడతారు; MSG; C<sub>5</sub>H<sub>8</sub>NNaO<sub>4</sub>;
* monotheism, n. ఏకేశ్వరోపాసన; ఏకేశ్వరవాదం; ఒకడే దేవుడు ఉన్నాడు అనే నమ్మకం;
* monotone, n.ఏకదిష్టం; ఏకశృతం;
* monotonic, adj. ఏకదిష్ట; ఏకశృత;
** monotonic function, ph. ఏకదిష్ట ప్రమేయం;
* monotonous, adj. ఏకస్వన; ఏకరూప; ఒకే విధంగా ఉండడం వల్ల విసుగు పుట్టించెడు;
* monotony, n. ఏకరూపత; ఏకస్వరత; విసుగు;
* monotype, n. అక్షరాల కూర్పు; పాత రోజులలో అచ్చు వేసే పద్ధతి; (rel.) linotype;
* monsoon, n. (1) వర్షాకాలం; వర్షరుతువు; (2) రుతుపవనాలు;
** monsoon winds, ph. రుతుపవనాలు;
* month, n. నెల; మాసం;
** anomalistic month, ph. 27.55455 రోజులు; చంద్రుడు భూమి చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేస్తూన్నపుడు ఒక సమీప బిందువు నుండి, అదే సమీప బిందువుకి చేరుకోవడానికి పట్టే కాలం;
** draconic month, ph. 27.21200 రోజులు;
** excalary month, ph. లుప్తమాసం; క్షయమాసం;
** intercalary month, ph. అధికమాసం;
** last month, ph. పోయిన నెల; గత మాసం;
** nodical month, ph. 27.21200 రోజులు;
** per month, ph. నెలకి; నెలసరి; నెల ఒక్కంటికి; మాసానికి;
** sidereal month, 27.32166 రోజులు; దూరంగా ఉన్న నక్షత్రాల నేపథ్యంలో చంద్రుడు భూమి చుట్టూ ప్రదక్షిణం చెయ్యడానికి పట్టే కాలం;
** supernumerary month, ph. అధిక మాసం,
** synodic month, ph. 29.530588 రోజులు; అమావాస్యనుండి అమావాస్య వరకు ఉన్న కాలం;
** month by month, ph. నెల నెలా;
* monthly, adj. నెలవారీ; నెలసరి; నెల ఒక్కంటికి;
* monthly, n. మాసపత్రిక; మాసికం;
** bi-monthly, ph. ద్వైమాసికం; ద్విమాస పరిమితమైనది;
** tri-monthly, ph. త్రైమాసికం; త్రిమాస పరిమితమైనది; quarterly;
** six-monthly, ph. షాణ్మాసికం; షట్ మాస పరిమితమైనది; half-yearly;
* monument, n. స్మారకం; స్మారక భవంతి; స్మారక కట్టడం;
* mood, n. మనస్సు; మనస్థితి; మనోభావం; మనోదశ; మానసికావస్థ; భావావేశం;
** imperative mood, ph. [gram.] విధ్యర్థం; ఆజ్ఞార్థకం;
** indicative mood, ph. నిశ్చితార్దకం;
** infinitive mood, ph. తుమున్నర్ధకం;
** subjunctive mood, ph. సంశయార్ధకం;
* moody, adj. ముసురు మూతితో ఉండు; మూతి ముడుచుకుని ఉండు;
* moon, n. చంద్రుడు; నెల; నెలరాజు; రేరాజు; జాబిల్లి; శశి; ఇందు; ఉడుపతి; కడలి మీగడముద్ద; కడలి వెన్న;
** blue moon, ph. రాకా చంద్రుడు; చంద్రుడు భూమి చుట్టూ తిరిగే కక్ష్యలో ఒక్కోసారి ఒకే నెలలో రెండు పూర్ణిమలు వస్తాయి. అందులో రెండవదానిని "రాకా పూర్ణిమ" అంటారు;
** crescent moon, చంద్రవంక; నెలవంక; శశిరేఖ; బాలచంద్రుడు;
** full moon, ph. పూర్ణచంద్రుడు; రాకాచంద్రుడు; నిండు చంద్రుడు;
** half moon, ph. అర్థచంద్రుడు;
** new moon, ph. అమావాస్య; అమావాస్య తిధిలో చంద్రుడు పూర్తిగా సూర్యమండలాన్వర్తియై - అనగా ఆసాంతము సూర్యుని పరిధిలోనికి వెళ్లకుండా - ఒక దారపుపోగంత చంద్రకళ సూర్యోదయాని కంటే ముందుగా కన్పడినపుడు దానినే "సినీవాలీ " అమావాస్య అంటారు; సిద్ధాంత పరంగా నైతే కృష్ణ చతుర్దశి తో కూడిన అమావాస్యే "సినీవాలీ" అమావాస్య;
** once in a blue moon, ph. ఏటికో, కోటికో, యుగానికో ఒకసారి;
** waning moon, ph. క్షీణచంద్రుడు;
** waxing moon, ph. వర్ధమాన చంద్రుడు;
* moonlight, n. వెన్నెల; నెలవెలుగు; రేయెండ; చంద్రరశ్మి; చంద్రకాంతి; చంద్రిక; చందిరిక; చంద్రగోళి; చంద్రద్యుతి; చంద్రబాల; చంద్రశాల; చంద్రాతపము; చంద్రాలోకము; చాంద్రి; చార్వి; సుధాకర భాతి; కౌముది; అకల్క; అమృతతరంగిణి; ఐందవాతపము; కామవల్లభ; కైరవి; జ్యోత్స్న; జ్యోత్స్నిక; మాలతి; శాతపత్రకము; శాతపత్రకి; హేల;
* moonquake, n. చంద్రకంపం;
* moonshine, n. పరిపక్వం చెందని విష్కీ జాతి మాదక ద్రవ్యాలు
* moonstone, n. ఏణాంక మణి;
* moor, n. బీడు; బీడు భూమి; మెరక; వ్యవసాయానికి పనికిరాని మెరక భూమి;
* mooring, n. ఠావు; తావు;
** moot point, ph. చర్చనీయాంశం; a fact that doesn't matter because it's not relevant to the current situation;
* mop, n. అలుగ్గుడ్డ; అలుకుజుట్ట;
* moral, adj. నైతిక;
** moral governor, ph. నైతిక పాలకుడు;
** moral normativity, ph. నైతిక ధార్మికత; నైతికత;
** moral values, ph. నైతిక విలువలు;
* moral, n. నీతి; కథయొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం;
* morality, n. నీతి; నీతి, నియమం;
* morass, n. బాడవ నేల;
* morbid, adj. (1) అనారోగ్యాన్ని సూచించే; రోగాన్ని సూచించే; రోగసూచక; (2) మరణసూచక;
** morbid dilation, ph. రోగాన్ని సూచించే ఉబ్బు;
* morbidity, n. అనారోగ్యం; రోగగ్రస్తం; అనారోగ్యానికి కారణం;
* more, adj. మరిన్ని; మరికొంచెం; ఇంకా; హెచ్చుగా;
** more or less ph. ఇంచుమించుగా; దాదాపు; ఉరమరగా; దరిదాపుగా;
* mordant, n. వర్ణబంధకి; వర్ణలగ్ని; వర్ణస్థాపకి; color binder;
* moreover, adv. పైపెచ్చు; పైగా; అంతే కాకుండా;
* morning, n. ఉదయం; ప్రొద్దు; ప్రభాతం; వరువాత; వేఁకువ; ప్రాతఃకాలం; దివాది; పూర్వాహ్ణము;
** early morning, ph. వేఁకువ; ప్రభాతం; తెల్లవారుజాము;
** good morning, ph. శుభోదయం; సుప్రభాతం;
** morning sickness, ph. వేవిళ్లు;
* moron, n. మొద్దు; మొద్దావతారం; పశుప్రాయుడు;
* morph, n. రూపం; పదాంశం;
* morphemes, n. pl. [ling.] శబ్దాలు; పదాంశాలు; ఒక్క మాటలో అర్థవంతమైన కనిష్ఠాంశాలు; ఉ. చురుకుతనం అనే మాటలో "చురుకు" "తనం" అనే రెండు పదాంశాలు ఉన్నాయి;
** bound morpheme, ph. నిబద్ధ రూపం; విసంధి లేని మాటలు; ఉదా. ఇంగ్లీషులో inept ని in, ept అని విడదీసి అర్థాలు చెప్పలేము; తెలుగులో చెలులు అన్న మాటని చెలు, లు అని విడదీయలేము;
* morphine, n. అభిని; నొప్పిని తగ్గించే ఒక బలమైన మందు;
* morphology, n. రూపనిర్మాణ శాస్త్రం; రూపనిర్మాణం; స్వరూప శాస్త్రం;
* mortal, adj. మరణించేది; మరణం కలిగించేది;
* mortal, n. మర్త్యుడు; మరణించే స్వభావం కలవాళ్ళు అని వ్యుత్పత్తి;
* mortality, adj. మరణించేది; చావు; మృత్యువు; మర్త్యత్వం;
* mortar, n. (1) పొత్రం; ఱోలు; గార; కల్వం; (2) బెందడి; సున్నం; చెక్కసున్నం; సిమెంటు; ఱాతి సున్నం; గార;
* mortgage, n. గిరవు; తనఖా; కుదువ; అడమానం; ఆయకం;
** mortgage loan, ph. ఆయకం; గృహార్ణ; ఇల్లు కొనడానికి చేసే అప్పు;
* mortician, n. శవసంరక్షకుడు; కాటికాపరి;
* mortise, n. కుసి బెజ్జం; వడ్రంగంలో రెండు కర్రలని అతకడానికి ఒక కర్రలో పెట్టే బెజ్జం; రెండవ కర్రకి ఉండే ముక్కుని కుసి అంటారు;
* morsel, n. ముద్ద; కబళం; కరుడు; పిడచ;
* mosque, n. మసీదు;
* mosquito, n. దోమ; చీకటీగ; దంశము; మశకము;
** mosquito net, ph. దోమతెర;
* most, adj. గరిష్థ;
* moss, n. నాచు; పాకుడు; పాచి; శైవాలం; green slime floating in dirty water;
* mote, n. నలుసు; త్రసరేణువు; చూరు చోంచి వచ్చే కిరణవారంలో తేలియాడుతూ కనిపించే దుమ్ము రేణువు;
* motel, n. (మొటేల్) కార్లలో ప్రయాణం చేసే ప్రయాణీకుల సౌకర్యం కొరకు కట్టిన హొటేల్; motor + hotel;
* moth, n. చిమ్మెట; చిల్లక; శలభం; వడ్లచిలుక; బట్టలను తినే పురుగు; ఇవి రాత్రించరులు; Lepidoptera జాతికి చెందిన పరుపు రెక్కల పురుగు; see also butterfly;
** hawk moths, ph. ఆరు అంగుళాల వరకు పరిమాణం కలిగి గంటకు 50 కిలోమీటర్ల వేగంతో ఎగురగలవు. పూదేనియ కోసం మూగే హమ్మింగ్ బర్డ్స్ (Hummingbirds) లాగే ఈ హాక్ మాత్స్ కూడా తరచుగా పూలచెట్ల వద్దనే కనిపిస్తాయి;
** vampire moth, ph. మరో రకం వడ్లచిలుకలు తమ ముల్లువంటి పదునైన తొండాన్ని మనుషులు, పశువుల చర్మం మీద గుచ్చి రక్తం తాగుతాయి. ఈ రక్తపిపాసి మాత్స్ తో చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి;
* mother, adj. తల్లి; మాతృ;
** mother board, ph. మాతృ ఫలకం; కంప్యూటర్ లోపల ఉండే ప్రాథమిక ప్రింటెడ్ సర్క్యూట్ బోర్డ్; మదర్బోర్డులు చిప్స్, మెమరీ స్లాట్లు, ఫర్మ్వేర్ చిప్స్ మరియు పవర్ కనెక్టర్ కోసం సాకెట్లను కలిగి ఉంటాయి.
** mother cell, ph. తల్లి మాతృ;
** mother planet, ph. మాతృగోళం; మాతృగ్రహం;
** mother tongue, ph. మాతృభాష; తల్లిబాస;
* mother, n. అమ్మ; అంబ; తల్లి; మాత; జనని; జనయిత్రి; ధాత్రి; తాయి;
** adoptive mother, ph. పెంపుడు తల్లి; పెంచుకున్న తల్లి;
** birth mother, ph. జనక తల్లి; కన్న తల్లి;
** step mother, ph. సవతి తల్లి; మారటి తల్లి;
* mother-in-law, n. అత్తగారు; భార్య తల్లి; భర్త తల్లి;
* mother-of-pearl, n. ముత్యపు చిప్ప; ఆలిచిప్ప; ముత్యపు చిప్పలో ఉండే పొర;
* mothers-in-law, n. pl. అత్తలు;
* motherhood, n. మాతృత్వం;
* motherland, n. మాతృభూమి;
* motif, n. పదే పదే ప్రత్యక్షమయే ప్రసక్తి; కళాత్మక రచనలో ప్రధాన ఆంశం;
* motility, n. చలనశక్తి; చలనత్వం;
* motion, n. (1) గతి; చలనం; గమనం; కదలిక; చారణం; చోపనం; (2) విరేచనం; (3) అర్జీ దాఖలు చేయుట; ప్రతిపాదన;
** forward motion, ph. ఋజుర్గతి; ఋజుగతి;
** proper motion, ph. నిజ గమనం; నక్షత్ర నిజగతి;
** retrograde motion, ph. వక్రగతి; పశ్చగమనం; గ్రహచేష్ట; గ్రహం వెనక్కి నడచినట్లు కనబడడం;
** motion picture, ph. చలన చిత్రం; సినిమా;
* motionless, adj. నిశ్చల;
* motivate, v. i. అభిముఖీకరించు; అంగీకరించునట్లు చేయు; ప్రేరేపించు;
* motivation, n. ప్రచోదనం; ప్రేరణ; ప్రేరణకారణం;
* motive, n. ప్రేరణ; ప్రేరణకారణం; ఉద్దేశము; నిమిత్తము;
* motor, adj. చలన; చాలక; గతివాహక; జంగమ;
** motor nerves, ph. చలన నాడులు; చాలక నాడులు;
** motor strip, ph. చలనచార; మెదడులో ఈ చెవి వద్దనుండి ఆ చెవి వరకు ఉన్న మేర;
* motor, n. చాలకం;
** electrical motor, ph. విద్యుచ్చాలకం; విద్యుత్ చాలకం;
** mechanical or manual motor, ph. చేచాలకం; కైచాలకం; మానవచాలకం;
** hydro motor, ph. జలచాలకం; వాశ్చాలకం;
* mottle, n. డాగు; మచ్చ; మరక;
* mount, n. (1) శిఖరం; (2) వాహనం;
* mound, n. తిప్ప; దిబ్బ; గుట్ట;
* mount, n. వాహనం; తత్తడి; సవారీ చెయ్యడానికి అనువైన సాధనం;
* mount, v. t. (1) ఎక్కు; సవారీ చేయు; (2) తొక్కు; పొర్లు;
* mountain, n. పర్వతం; నగం; గిరి; అద్రి; కొండ; చట్టు; traditionally, a hill is not considered to be a mountain if the summit is under 1,000 feet; If a hill eventually becomes tall enough to be generally classified as a mountain, it must be located on shifting fault lines that cause an increase in size. For example, the Himalayas once were small hills that grew — over millions of years — into the tallest mountain range on Earth, thanks to ongoing collisions between two large tectonic plates. Conversely, mountains can become hills after millions of years of erosion, causing them to shrink.
** Mountain peak, ph. పర్వత శిఖరం; నగ శృంగం;
* mourn, v. i. దురపిల్లు;
* mouse, n. చుంచు; చుంచెలుక; చిట్టెలుక; అంజలిక; గిరిక; ఆఖువు;
** field mouse, ph. కల్లెలుక;
* mouth, n. నోరు; మూతి; వాయి;
* movable, adj. చర; జంగమాత్మక;
** movable property, ph. చరాస్తి;
* move, n. (1) ఎత్తు; ఆటలో ఒక ఎత్తు; (2) బదిలీ;
* move, v. i. (1) జరుగు; (2) కదులు; మెదులు; అదురు; చలించు; (3) తిరుగు; మసలు; చెరలాడు; త్రిమ్మరు; క్రుమ్మరు;
** do not move, ph. జరగకు; కదలకు; మెదలకు;
** move with gusto, ph. అదురు;
* move, v. t. జరపు; కదపు; మెదపు; తరలించు; నప్పు;
** do not move, ph. జరపకు; కదపకు; మెదపకు;
* moved, v. i. జరిగిన; కదలిన; మెదలిన;
* movement, n. (1) చలనం; కదలిక; ఇసిరింత; ధూపనం; గతి; గమనం; (2) ఉద్యమం; (3) ఆందోళన;
** fast movement, ph. ద్రుత గమనం;
** national movement, ph. జాతీయోద్యమం;
** slow movement, ph. మెదలిక;
** women's liberation movement, ph. స్త్రీ విమోచన ఉద్యమం;
* movie, n. చలనచిత్రం; తెరాట;
* moving, adj. కదులుచున్న; ఉచ్చల;
* mrigal, n. ఎర్రమీసు; ఎరమీను; ఒక రకం చేప;
* mowing, n. లవనము; గడ్డిని కోయడం;
* mucilage, n. తెమడ; క్లేదము; జిగురు;
* mucus, n. అమత్వక్కు నుండి స్రవించే ద్రవం; ఇది శ్లేష్మం, కఫం, కళ్లె, చీమిడి, ఏదయినా కావచ్చు; see also phlegm;
** mucus membrane, ph. అమత్వక్కు;
* mud, n. బురద; బెందడి; పంకము; అడుసు; ఉబ్బలి;
* muddy, adj. బురద; పంకిలము;
* muddy-up, adj. కెలుకు; బురద చేయు; పంకిల పరచు;
* mud minnow, n. మట్టగిడస; ఒక జాతి చేప;
* muffle, v. t. నొక్కు; అణచివేయు;
* mug, v. t. మీదపడి కొట్టు;
* mug, n. పాన పాత్ర; చేతితో పట్టుకోడానికి చెవి ఉన్న పాత్ర; ఒక రకం కప్పు;
* muggy, adj. ఉక్కగా ఉన్న; ఉమ్మదముగా ఉన్న; వాతావరణంలో వేడి, చెమ్మదనం ఉన్నప్పుడు అసౌకర్యంగా ఉండే అనుభూతి;
* mujahideen, n. (ముజహిదీన్) విశ్వాసులు అవిశ్వాసులపై జరిపే మత యుద్ధాన్ని అరబ్బీ భాషలో 'జిహాద్ ' అంటారు. ఈ యుద్ధంలో పాల్గొనే యోధుడిని 'ముజాహిద్' అంటారు; బహువచనంలో ముజహిదీన్;
* mule, n. కంచర గాడిద; వేసడం; వేష్ట్రం; అతిభారగం;
* Mulligatawny, n. మిరియాల చారు; మిలగు రసం; (ety.) మిళగు = మిరియాలు, తన్నీ = నీరు; This is the name given by the British;
* multi, pref. బహు;
* multidimensional, adj. బహుప్రమాణ;
* multifaceted, adj. విశ్వతోముఖ; బహుముఖ; బహుముఖీన;
* multilingual, adj. బహుభాషా;
** multilingual center, ph. బహుభాషా కేంద్రం;
* multilingualism, n. బహుభాషితం;
** multimedia, n. pl. బహుళ మాధ్యమాలు;
* multinationals, n. pl. బహుళజాతి కంపెనీలు;
** multiple choice, adj. ph. బహూత్తర; బహుళైచ్చిక;
* multiplex, adj. బహుముఖ;
* multiplexer, n. బహుముఖి; ఒక వాకేతాన్ని అనేక దిశలలో పంపిణీ చేసే యంత్ర సాధనం;
* multiplicand, n. గుణ్యం;
* multiplication, n. గుణకారం; హెచ్చవేత; నిహతం;
** cross multiplication, ph. వజ్రగుణకారం; అడ్డగుణకారం;
** multiplication table, ph. ఎక్కం; గుణకార సారణం; గుణసారణి;
* multiplier, n. గుణకం;
* multiply, v. i. వృద్ధిపొందు;
* multiply, v. t. గుణించు; హెచ్చవేయు;
* multipurpose, adj. బహుళార్థక; బహుళార్థసాధక;
* multitude, n. సందోహం;
* mumble, v. i., v. t., సణుగు; గొణుగు;
* mummy, n. చిరకాలం శిధిలమైపోకుండా ఉన్న శవం;
* mumps, n. గవదలు; గాలిబిళ్లలు; పాషాణగర్ధభం; చెవుల వెనక ఉన్న గ్రంథులు వాచడం; ఒక వైరస్ వల్ల వచ్చే జబ్బు;
* mundane, adj. (1) ప్రాపంచిక; లౌకిక; ఇహలోక సంబంధమైన; (2) నిరుత్తేజమైన; ఉత్సాహం లేని; బోరు కొట్టే;
* municipal, adj. పురపాలక;
** municipal high school, ph. పురపాలక ఉన్నత పాఠశాల;
* municipality, n. పురపాలక సంఘం;
* munificence, n. ధాతృత్వం;
* murals, n. భిత్తి చిత్రాలు; గోడ మీద చిత్రించబడే చిత్రాలు;
* murder, n. హత్య; ఖూనీ; హననం;
* murderer, n. హంత; m. హంతకుడు; f. హంతకి; హంతకురాలు;
* murmur, n. మురముర; గుసగుస; ముర్మర ధ్వని; గొణుగుడు;
* muscle, n. కండరం; స్నాయువు; పేశి;
** biceps muscle, ph. ద్విసిర కండరం; దండ;
** triceps muscle, ph. త్రిసిర కండరం;
** musculo-skeletal system, ph. కంకాళ-కండర వ్యవస్థ;
* museum, n. సంగ్రహణాలయం; చిత్రవస్తు ప్రదర్శనశాల;
* mushroom, n. పుట్టగొడుగు; పుట్టకొక్కు; అహిచ్ఛత్రం; కవకం; క్యాకువు; ఒక రకమైన శిలీంధ్రం; -- see also toadstool
* music, n. (1) పాట; గానం; సంగీతం; నాదం; వాద్యం; గీత వాద్య సమ్మేళనం; (2) స్వరకల్పన; (3) వీనులవిందు;
** Carnatic music, ph. (lit.) చెవికి ఇంపైన సంగీతం; దక్షిణ భారతదేశంలో ప్రసిద్ధి చెందిన సంగీతపు బాణీ:
** classical music, ph. శాస్త్రీయ సంగీతం;
** extempore music, ph. మనోధర్మ సంగీతం; మనోధర్మం;
** folk music, ph. జానపద సంగీతం;
** instrumental music, ph. వాద్య సంగీతం; వాదనం;
** orchestra music, ph. బహువాద్య సమ్మేళన సంగీతం; బహువాద్య సమ్మేళనం;
** vocal music, ph. గాత్ర సంగీతం; గాత్రం;
** Western music, ph. పాశ్చాత్య సంగీతం;
* musical, adj. సంగీత; స్వర;
** musical composition, ph. సంగీత రచన; స్వరకల్పన;
** musical notes, ph. స్వరములు; భారతీయ సంగీతంలో స, రి, గ, మ, ప, ద, ని అనే 7 స్వరములు వాడతారు. పాశ్చాత్య సంగీతంలో ఇవి Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si (C, D, E, F, G, A, B) కి సమానం;
** musical instruments, ph. వాద్యములు;
** musical score, ph. స్వరకల్పన;
* musical, n. సంగీత నాటకం; యక్షగానం;
* musician, n. పాటకుడు; గాయకుడు, గాయని, సంగీత వేత్త/శాస్త్రజ్ఞుడు; భాగవతార్;
* musings, n. ఊహాగానాలు;
* musk, n. కస్తూరి; మృగనాభి; కురంగనాభం; ఇఱ్ఱి గోరజం; హరిణమదం; ఒక జాతి లేడి పొట్ట దగ్గర ఉండే తిత్తులలో దొరికే ఎరుపు రంగు బంక లాంటి పదార్థం; దీన్ని సుగంధ అత్తరుల తయారీలో వాడతారు;
* musk deer, n. కస్తూరి మృగం; కుచ్చుల మెకం; కస్తూరి కురంగం; ఇఱ్ఱి;
* muskrat, n. కంపెలుక; చుచ్చుందరం;
* muslin, adj. ఉలిపిరి;
* muslin cloth, ph. ఉలిపిరి బట్ట; పలుచని బట్ట;
* mustache, n. మీసం; శ్మశ్రువు;
** wearing a mustache, ph. మీస ధారణ;
* mustard, n. ఆవాలు;
** black mustard, ph. నల్ల ఆవాలు; [bot.] ''Brassica nigra'';
** Indian mustard, ph. ఎర్ర ఆవాలు; [bot.] ''Brassica juncea'';
** white mustard, ph. తెల్ల ఆవాలు; కదంబకం; [bot.] ''Brassica alba'';
* muster, n. పనివాళ్ల పేర్ల జాబితా;
* musty, adj. గవులు కంపు; ముక్క వాసన; గుహల వాసన;
* mutability, n. మార్పు; మారే తత్త్వం;
* mutatis mutandis, ph. వివరములలో తగిన మార్పులతో; ఉదా: "what is true of undergraduate teaching in England is equally true, mutatis mutandis, of American graduate schools"
* mutagen, n. ఉత్పరివర్తకం;
* mutation, n. ఉత్పరివర్తన; యాధృచ్ఛిక పరివర్తన; మార్పు;
** dominant mutation, ph. ప్రబల ఉత్పరివర్తన;
** recessive mutation, ph. మసక ఉత్పరివర్తన;
* mutilation, n. వైకల్యం; వికలత్వం; వికలత;
* mutiny, n. తిరుగుబాటు;
* muttering, n. గొణుగుడు; సణుగుడు;
* mutton, n. మేకమాంసం; గొర్రె మాంసం; యాటకూర;
* mutual, adj. పరస్పర; పారస్పర్య; అన్యోన్య; ఉభయ;
** mutual agreement, ph. పరస్పర అంగీకారం; ఒకరితో మరొకరు అంగీకరించడం;
** mutual dislike, ph. ఒకరినొకరు నచ్చుకోకపోవడం;
* mutually, adv. ఉభయతారక; పరస్పర;
** mutually beneficial, ph. ఉభయతారకం; పరస్పరం లాభకరం;
** mutually complementary concepts, ph. పరస్పర పూరక భావాలు;
** mutually dependent, adj. పరస్పరాశ్రయ;
** mutually dependent, n. పరస్పర ఆశ్రయాలు;
** mutually exclusive, adj. పరస్పర వ్యావర్తక;
** mutually exclusive environments, ph. పరస్పర వ్యావర్తక పరిసరాలు;
** mutually opposed, ph. విప్రతిపన్నం;
* muzzle, n. (1) ముట్టె; పశువుల మూతి భాగం; (2) తుపాకి; ఫిరంగి మొదలైన ఆయుధాల మూతి;
* my, pos. pron. నా; నాది; మదీయ; నా యొక్క;
* mycelium, n. బూజు; శిలీంధ్రజాలం;
* mycology, n. శిలీంధ్రశాస్త్రం;
* myna, n. మైనా పిట్ట; గోరువంక; గోరింక;
* myopia, n. హ్రస్వదృష్టి; దగ్గర వస్తువులు మాత్రమే కనబడే దృష్టి దోషం; (ant.) presbyopia;
* myriad, n. (1) 10,000; (2) అయుతం; (3) చెప్పలేనన్ని; బోలెడు; లెక్కకు మీరిన;
* myrrh, n. సాంబ్రాణి; బోళము; గోపరసము; పరిమళము గల ఒక రకం బంక;
* mystery, n. (1) హేత్వాతీతం; హేతువుకి అందనిది; గుహ్యము; (2) అపరాధ పరిశోధక కథ;
* mystic, n. m. తాంత్రికుడు; ఆధ్యాత్మికుడు; మార్మికుడు;
* mystique, n. (మిస్టీక్)(1) కొందరి వ్యక్తుల చుట్టూ ఉండే భయ-భక్త వాతావరణం; (2) కొన్ని కార్యక్రమాలచుట్టూ ఉండే రహశ్య వాతావరణం;
* mystical, adj. ఆధ్యాత్మిక; తాంత్రిక; దురవగాహమైన; సులభంగా ఆకళింకు లొంగని;
* myth, n. (1) సత్యదూరం; బూటకం; కల్పిత గాథ; పుక్కిటి పురాణం; (2) పురాణము; పురాణ కథ; నిజంగా జరిగేయా, లేదా అనే వివేచన లేకుండా తరతరాలుగా చెల్లుబాటు అవుతూ వస్తూన్న వీర గాథలు; ఇటువంటి కథలలో మానవులు, దేవుళ్ళు, వింత జంతువులు కూడ కనబడుతూ ఉంటాయి;
* mythological, adj. పౌరాణిక;
* mythology, n. పౌరాణిక కథ; పురాణ గాథా సర్వస్వం; పురాణం;'''
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]]
iu5mc87nr6xbpn7pdxzes9ia2klj0gp
వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు/N-O
0
3005
39299
39283
2026-06-26T23:32:55Z
Vemurione
1689
/* Part 1: N */
39299
wikitext
text/x-wiki
=నిఘంటువు=
*This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* This dictionary uses American spelling for the primary entry. Equivalent British spellings are also shown as n added feature.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
19 Aug 2015.
==Part 1: N==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
* N, n. గణితంలో సహజ సంఖ్యలు (1, 2, 3, వగైరా) యొక్క సమితి; the set of natural numbers;
* '''nadir, n. నీచ; అధోబిందువు;
* nag, v. t. సాధించు; నసపెట్టు; సణుగు; వేధించు;
* nail, n. (1) గోరు; నఖం; కరజం; (2) మేకు;
** nail clipper, ph. నఖోత్పాటని; గోళ్ల కత్తెర; కరజ కత్తెర;
* naive, adj. (నయీవ్) అమాయకపు; కుటిలం కాని; వెర్రిబాగుల; పిచ్చి; కపటరహిత; బోళా; పున్నపూస;
** naive man, ph. వెర్రిబాగుల వాడు; అమాయకుడు;
** naive woman, ph. వెర్రిబాగులది; అమాయకురాలు;
* naivetè, n. (నయీవెట్టే) అమాయకత్వం; ముగ్ధత్వం; బోళాతనం; సరళత;
* naked, adj. (1) నగ్న; దిగంబర; దిసమొల; అంగమొల; దడ్డు; అనావృత; బిత్తలి; (2) అలంకారంలేని;
** naked beauty, ph. నగ్న సౌందర్యం;
** naked eye, ph. నగ్న నయనం;
** naked man, ph. దిగంబరుడు; నగ్నుడు; అవధూత; బిత్తలి;
** naked truth, ph. నగ్న సత్యం; పచ్చి నిజం;
* name, n. (1) పేరు; నామధేయం; నామం; (2) కీర్తి;
** christian name, ph. పెట్టిన పేరు; (ఇంటి పేరు కాదని తాత్పర్యం);
** descriptive name, ph. అన్వర్థ నామం; సార్థక నామం;
** family name, ph. ఇంటి పేరు;
** fanciful name, ph. యౌగిక పదం;
** first name, ph. పెట్టిన పేరు; సంప్రదాయికంగా మొదట రాసుకునే పేరు;
** given name, ph. పెట్టిన పేరు;
** last name, ph. ఇంటి పేరు; సంప్రదాయికంగా చివర రాసుకునే పేరు;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: names
* ---Use ''first names'' when you know the person well. Use someone's ''title and last name'' in formal situations : Professor Mitra, could I make an appointment to see you? You can use title alone without using their last name: What is wrong with me, Doctor? However, the titles Mr., Mrs., Ms. Can only be used if you are also saying someone's last name : Hello! Mrs. Gupta, how are you? Last names are rarely used alone, unless you know each other very well. When someone has the ''title Sir,'' use the title with their first name : Say, Sir Winston, not Sir Churchill.'''
|}
*
* name, v. t. పేరుపెట్టు; నామకరణం చేయు;
* nameless, adj. పేరులేని; అనామక;
* namesake, n. పేరింటిగాడు; పేరింటిగత్తె;
* nano, adj. pref. నేనో; అత్యాతి సూక్ష్మ; బిలియనులో ఒక పాలు మోతాదులో ఉన్న భాగాలని సూచించే ప్రత్యయం;
* nanometer, n. నేనో మీటరు; మీటరులో బిలియనో వంతు; 10<sup>−9</sup> మీటరు;
* nanosecond, n. నేనో సెకండు; సెకండులో బిలియనో వంతు;
* nameplate, n. నామఫలకం;
* nap, n. కునుకుబాటు; అల్పనిద్ర;
* napalm, n. భగ్గుమని మండే రసాయనం; naphthalene + palmitic acid
* nape, n. మెడ; కంధరం; గ్రీవం; గొంతుక యొక్క వెనుక భాగం;
* napkin, n. చిరుతుండు; చిన్న తువ్వాలు;
* naphtha, n. A generic term applied to refined, partly refined, or an unrefined low-to-medium boiling petroleum distillate fraction. Naphtha resembles gasoline in terms of its boiling range and carbon number, serving as a precursor to gasoline. A volatile liquid hydrocarbon mixture used as a solvent or fuel, whereas naphthalene is a crystalline solid compound used as a moth repellent and in the production of dyes and resins.
* naphthalene, n. నేఫ్తలీను; ఘాటుగా వాసన వేసే ఒక రసాయనం;
** naphthalene balls, ph. pl. కల్రా ఉండలు; చిమ్మెటలని రాకుండా ఈ ఉండలని బట్టలలోనూ, పుస్తకాల బీరువాలలోనూ వేసేవారు;
* narcissism, n. ఆత్మవ్యామోహం; ఆత్మధీమతాభావం; తానే గొప్ప అని అతిగా అనుకునే ఒక మానసిక రుగ్మత. ఈ జబ్బు ఏ కారణం లేకుండా శరీర తత్త్వం వలన కూడా రావచ్చును;
* narcissist, n. స్వయంమోహితుడు; మోతాదు మించిన ఆత్మాభిమానం కలిగి ఉండే వ్యక్తి; సహానుభూతి లేకపోవడం, గర్వంతోటీ, అహంభావంతోటీ ఉండడం, తానే మొనగాడినని అనుకోవడం, ఇతరుల ప్రశంశలకొరకు ఎదురు చూడడం, వంటి లక్షణాలు ప్రదర్శించే ఒక మానసిక రోగి; ఈ వ్యక్తి ఏదైనా చెడ్డ పని చేసినప్పుడు నలుగురిలోనూ తలెత్తుకు తిరగడానికి ఆత్మాభిమానం అడ్డు వస్తుంది. (rel.) psychopath కూడా స్వయం మోహితుడే కాని ఈ వ్యక్తి చెడ్డ పని చేసినప్పుడు నలుగురు ఏమనుకుంటాఋఓ అనే భయం ఉండదు;(see also sociopath and psychopath);
* narcissistic, adj. స్వయంమోహిత; ఆత్మమోహిత;
* narcosis, n. మత్తు;
* narcotic, n. మాదకం; బుద్ధిని మందగింప చేసే పదార్థం; (ety.) [Gr. narcos = stupor]; the English adjective stupid is also derived from this; opium and its derivatives like morphine, codeine, and heroin are examples of narcotics;
* nares, n. ముక్కురంధ్రములు; చెరమలు; ముక్కుపచ్చలు;
* narrate, v. t. చెప్పు; వివరించు;
* narration, n. (1) కథ; (2) కథనం; కథాగమనం; కథితం; ఆఖ్యానం; చెప్పడం;
* narrative, n. కథనం; కథని చెప్పే విధం; కథితం; విశదీకరణ; వర్ణన; కథనం ఒక క్రమబద్ద వ్యక్తీకరణ;
** narrative therapy, ph. కథన చికిత్స; అటు మానసిక వైద్యం లోను,ఇటు వ్యక్తిత్వ వికాస విద్యలోనూ,బహుళ ప్రాచుర్యంలోకి ,ప్రాబల్యంలోకి వస్తోన్న ఒక వైద్యవిధానం;
* narratology, n. కథన శాస్త్రం; కథనాలలోని సాధారణ, తార్కిక, నిర్మాణ ధర్మాలని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం; కథని ఎలా చెబుతారు అనే అంశాన్ని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం;
* narrator, n. ఆఖ్యాత; m. కథకుడు; కథావాచకుడు; ఆఖ్యాయికుడు; f. కథావాచకి;
* narrow, adj. సన్నని; ఇరుకైన; సంకుచితమైన; వెడల్పు కాని;
** narrow mindedness, ph. సంకుచిత మనస్తత్వం; సంకుచిత స్వభావం;
* nasal, adj. అనునాసిక; నాసికా; ముక్కుకి సంబంధించిన;
** nasal cavities, ph. చెరమలు;
* nasals, n. అనునాసికములు; ముక్కుతో పలికే అక్షరాలు; ణ, న, మ, ం;
* nascent, adj. నవజాత; సద్యోజాత; ఉద్భవ; ప్రారంభ దశలో ఉన్న; అప్పుడే పుట్టిన;
** nascent state, ph. నవజాత స్థితి; ఆరంభ దశ; సద్యోజాత స్థితి;
* nasopharynx, n. నాసికా సప్తపథ;
* nasty, adj. ఏభ్య; రోతైన; అసహ్యమైన;
** nasty fellow, ph. ఏభ్రాసి = ఏభ్య + రాసి;
* natal, adj. పుట్టుకకి సంబంధించిన; జన్మకి సంబంధించిన;
* natation, n. ఈత కొట్టడం; నీళ్ళల్లో తేలడం;
* nates, n. pl. పిరుదులు;
* nation, n. జాతి; దేశం; రాజ్యం;
** father of the nation, ph. జాతిపిత;
* national, adj. జాతీయ; దేశ; దేశీయ;
** national anthem, ph. జాతీయ గీతం;
** national consciousness, ph జాతీయ చైతన్యం;
** national debt, ph. జాతీయ రుణం;
** national monument, ph. జాతీయ స్థూపం;
** national wealth, ph. జాతీయ సంపద;
* national, n. m. దేశస్థుడు; పౌరుడు;
* nationalism, n. జాతీయవాదం:
* nationalist, n. జాతీయవాది;
* nationality, n. దేశీయత;
* nationalization, n. జాతీయీకరణం;
* nationwide, adj. దేశవ్యాప్తంగా;
* native, adj. సహజ; స్వంత; సొంత; ప్రాకృత; దేశీ; దేశవాళీ; స్వదేశీ; మాతృ; నాటు; నిసర్గ;
** native crop, ph. దేశవాళీ పంట;
** native land, ph. మాతృభూమి; అభిజనం;
** native stuff, ph. నాటు సరుకు; దేశవాళీ సరుకు;
** native tongue, ph. మాతృభాష;
** native place, ph. సొంత ఊరు; స్వంత ఊరు; స్వస్థలం;
** native vocabulary, ph. దేశీ పదజాలం;
* native, n. s. (1) ఒక ప్రదేశానికి చెందినది; (2) జాతకుడు;
* natives, n.pl. నిసర్గములు; నిసర్గులు;
* natural, adj. ప్రకృతి సిద్ధమైన; ప్రాకృతిక; స్వతసిద్ధమైన; స్వభావ సిద్ధమైన; స్వభావికమైన; సిద్ధ; సహజమైన; నైజ; నైసర్గిక; ఆధిభౌతిక;
** natural forces, ph. ప్రకృతి శక్తులు; సహజ శక్తులు;
** natural gas, ph. వంట వాయువు; సహజ వాయువు; Natural gas is primarily comprised of methane (CH4), which typically accounts for 70% to 90% of its volume in its raw form and at least 90% to 98% once processed for consumer use. Beyond methane, natural gas contains other gases such as Ethane (0-20%), and smaller amounts of Propane, Butane, and Pentane.
** natural luminosity, ph. నైసర్గిక తేజం;
** natural numbers, ph. సహజ సంఖ్యలు; ధన పూర్ణాంకాలు; 1, 2, 3, ... వగైరా:
** natural oil, ph. సిద్ధ తైలం;
** natural period, ph. [gram.] సిద్ధ బిందువు; వాక్యం చివర వచ్చే విరామ సంకేతం;
** natural philosophy, ph. ఆధిభౌతిక శాస్త్రం;
** natural property, ph. నైసర్గిక గుణం; నైసర్గిక లక్షణం; నైజం;
** natural selection, ph. నైసర్గిక నిర్ణయం; ప్రాకృతిక వరణం; ప్రకృతి వరణం; సహజ సంవరణ;
* naturality, n. స్వాభావికత;
* nature, n. (1) ప్రకృతి; నిసర్గము; (2) స్వభావం; స్వయంభు; నైజం; స్వతహా; సహజం; లక్షణం; ప్రవృత్తి;
** by nature, ph. స్వతహాగా;
** nature or nurture?, ph. ప్రకృతా, పెంపకమా?
* naturopathy, n. ప్రకృతి వైద్యం; కూరగాయ వైద్యం;
* naught, n. సూన్యం; సున్న;
* naughty, adj. ఆకతాయ; కొంటె; ఉలిపి;
* nausea, (నాసియా) n. కడుపులో తిప్పు; వికారం; వమనేచ్ఛ;
* nauseating, adj. కడుపులో తిప్పు కలిగించే; వికారం కలిగించే; అసహ్యకరమైన;
* nauseous, (నాషస్) adj. కడుపులో తిప్పుపెట్టు; అసహ్యం కలిగించు;
* nautical, adj. నావిక; సముద్రానికి సంబంధించిన;
** nautical almanac, ph. నావిక పంచాంగం;
** nautical mile, ph. 6080 అడుగులు; 1.508 statute mile; (note) 1 nautical mile/sec = 1 knot; భూమి ఒక గోళంలా ఉందనుకున్నప్పుడు ఆ గోళం కేంద్రం దగ్గర ఒక “నిమిషం” కోణం చెయ్యగలిగే ఒక మహావృత్తం మీద ఉన్న రెండు బిందువుల మధ్య దూరం; the distance measured along the Great Circle joining two points that subtend an angle of 1 minute at the center; దూరాన్ని కొలవడానికి భూమి చుట్టుకొలత ఆధారంగా నిర్ణయించిన కొలమానం; ఒక డిగ్రీలో 60 వ వంతు దూరంలో ఉన్న అక్షాంశం యొక్క దూరం;
* naval, adj. నావిక; నౌకాదళానికి సంబంధించిన;
** naval base, ph. నావికా పీఠం; నావికా స్థావరం;
* navel, n. బొడ్డు; నాభి;
** navel orange, ph. బొడ్డు నారింజ; నాభి నారింజ;
* navigable, n. నావ్యం; పడవలు వెళ్లడానికి వీలైనది;
* navigation, n. మాలిమి; మార్గనిర్దేశకం; నౌకాగమనశాస్త్రం;
* navigator, n. నియామకుడు; మార్గదర్శక్; మాలిమి; మాలిమికాడు; నావని నడపడానికి దారి చూపే వ్యక్తి;
* navy, n. నౌకాదళం; నౌకాబలం;
* near, adj. దగ్గర; సమీప;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: near, close
* ---Use ''near'' and ''close'' to talk about short distances. ''Close'' is usually followed by ''to'', but ''near'' is not: We live close to the temple; There is a market near our house.'''
|}
*
* nearby, adj. దగ్గరలో; సమీపంలో;
* nearsightedness, n. హ్రస్వదృష్టి, దగ్గర వస్తువులని మాత్రమే చూడగలగటం; myopia;
* nebula, n. నీహారిక; తేజోమేఘం; జ్యోతిర్మేఘం; వెలిమబ్బు; శుక్లపటలం; ఆకాశంలో, కొద్ది కాంతితో, తెల్లని మబ్బులా కనిపించే నభోమండలాలకి ఇది సామాన్య నామం;
** planetary nebula, ph. గ్రహరూప నీహారిక;
** ring nebula, ph. అంగుళ్యాకార నీహారిక;
* necessary, adj. అవసరమైన; తప్పనిసరిగా ఉండవలసిన;
* necessity, n. ఆవశ్యకత; తప్పనిసరి అవసరం; జరూరు;
* neck, n. మెడ; గొంతు; పీక; కంఠం; కుత్తుక; అర్రు;
* neck deep, adj. కుత్తుకబంటి;
* necklace, n. నేవళం; తావళం; కంఠహారం; గొలుసు; ప్రాలంబం; నెక్లేసు; త్రిసరం;
* necromancy, n. భవిష్యత్తుని చెప్పించడానికి ప్రేతాత్మని పిలవడం;
* necropolis, n. శ్మశానవాటిక; శ్మశానం;
* necrosis, n. అనియంత్రిత కణ మరణం; అకస్మాత్తుగా జరిగే కణ మరణం; కణ మరణం (Cell Death) అనేది జీవకణంలో ఒక సహజ ప్రక్రియ; ఇది రెండు రకాలుగా జరుగుతుంది; see also apoptosis;
* nectar, n. మకరందం; మరందం; పూదేనె; శీధువు;
** agave nectar, ph. సీమ కలబంద మకరందం;
* nectary, n. మకరంద కోశం;
* need, n. అవసరం; అక్కర; జరూరు; గర్జు; ప్రయోజనం;
** future need, ph. ఊర్జస్సు;
** immediate need, ph. ఇష;
* needful, adj. కావలసిన;
* needle, n. సూది; సూచి; కంటకం; ముల్లు;
** point of a needle, ph. సూది మొన; సూచీముఖం;
* needlessly, adv. అనవసరంగా;
* needy, n. అవసరం ఉన్నవారు; బీదవారు; లేనివారు;
* neem, n. వేప; నింబ; see also margosa;
* nefarious, adj. ఘోర; అధమ; క్రూర; దుర్మార్గ;
* negate, v. t. ఖండించు; తిరస్కరించు; రద్దు చేయు;
* negative, adj. (1) రుణ; రుణాత్మక; ప్రతీప; (2) నకారాత్మక;
** negative electricity, ph. రుణ విద్యుత్తు;
** negative feeling, ph. నకారాత్మక అనుభూతి; నకారాత్మక స్పందన;
** negative item, ph. ప్రతీప అంశం; నకారాత్మక అంశం;
** negative pole, ph. రుణ ధ్రువం;
** negative quantity, ph. రుణ రాశి;
** negative sign, ph. రుణ సన్న;
** negative thoughts, ph. సకారాత్మక ఆలోచనలు;
** nagattive viewpoint, ph. నకారాత్మక దృక్కోణం;
* negative, n. వ్యతిరేకం; వ్యతిరేకార్థం;
* neglect, v. i. అశ్రద్ధ చేయు; ఉపేక్షించు; తాత్సరం చేయు;
* negligence, n. అశ్రద్ధ; ఉపేక్ష; తాత్సారం; యాలం;
* negligible, n. అశ్రద్ధచేయదగినంత; ఉపేక్షణీయమైన; ఉపేక్షించదగినంత; స్వల్పమైన;
* negotiate, v. t. సంప్రదించు; చర్చించు;
* negotiations, n. సంప్రదింపులు;
* neighborhood, n. ఇరుగు; పొరుగు; నికటం; వాడకట్టు; చేరువు; చేరుబడి; పరిసరం; పేట; సామంతి; ఆజుబాజు;
* neighboring, adj. సామంత; పరిసర;
* neighbors, n. పొరుగువాళ్లు; ఇరుగువాళ్ళు; ఇరుగు పొరుగులు; సామంతులు;
* nematode, n. నులిపురుగు జాతి పురుగు;
* neo, adj. నూతన; కొత్త; నవ; నవ్య; అధునాతన;
* neoclassical, adj. నవ్యసంప్రదాయిక;
* Neodymium, n. [[నియొడీమియం]] (Nd), అణుసంఖ్య = 60, విరళ మృత్తిక మూలకం, ఇది నిజానికి అంత అరుదైన (విరళ) మూలకం కాదు కాని ఆ పేరు అలా స్థిరపడిపోయింది; (note) [[నియోబియం]] (Niobium) అనేది 41వ మూలకం, దీని హ్రస్వనామం Nb)
* neolithic age, n. కొత్తరాతి యుగం; నవశిలా యుగం;
* nephew, n. (1) అన్నదమ్ముల మగ బిడ్డలు; (2) అప్పచెల్లెళ్ళ మగ బిడ్డలు;
* nephron, n. [[మూత్రపిండం]]లోని సూక్ష్మ కణం;
* nephritis, n. మూత్రపిండముల వాపు; వృక్కశోఫ;
* nepotism, n. బంధు పక్షపాతం; ఆశ్రీత పక్షపాతం;
* Neptune, n. సగరుడు; యముడు; (1) సౌర కుటుంబంలో ఒక గ్రహం; (2) రోమను పురాణాలలో సముద్రాలకి అధిపతి;
* Neptunium, n. సగరము; ఒక రసాయన మూలకం; Neptunium is a chemical element with symbol Np and atomic number 93. Classified as an actinide, Neptunium is a solid at room temperature;
* nerve, n. నరం; నాడీతంతువు; మజ్జాతంతువు; నాడి;
** afferent nerve, ph. అంతర్ముఖ నాడి;
** auditory nerve, ph. శ్రవణ నాడి;
** efferent nerve, ph. బహిర్ముఖ నాడి;
** motor nerve, ph. చలన నాడి; చాలక నాడి;
** nerve center, ph. నాడీ కేంద్రం;
** nerve fiber, ph. నాడీ తంతువు;
* nervous, adj. (1) నాడీ మండలానికి సంబంధించిన; (2) ఆత్రుతతో చిరచిరలాడు;
** nervous system, ph. నాడీ మండలం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: nervous, concerned, anxious
* ---Use ''nervous'' when you feel worried or frightened about something that is going to happen soon : Bhaskar was nervous about talking in front of the class. ''Concerned'' also means "worried'' but it is used when you are worried about a specific problem. Padma is concerned about the impact of pollution on public health. Use ''anxious'' when you are worried that something bad has happened to someone you know : Her husband became anxious when her flight was delayed.'''
|}
*
* nescience, n. అవిద్య;
* ness, suff. తనం;
* nest, n. గూడు; పక్షుల నివాసం;
* nestling, n. గూటిపిట్ట;
* net, adj. నికర;
** net income, ph. నికరాదాయం;
* net, n. వల;
* nether world, n. పాతాళం;
* netizen, n. లీవలాటి; (inter = నడి, లీ, కౌ; net = వల; internet = లీవల);
* nettle, n. దురదగొండి మొక్క; దూలగొండి మొక్క;
* network, n. జాలం; పరివాహం; వలయం;
** electrical network, ph. విద్యుత్ వలయం;
** neural network, ph. నాడీ వలయం;
* neuralgia, n. నాడీ తంతులు పాడవడం వల్ల వచ్చే పోటు, మంటతో కూడిన నొప్పి; నాడీ తంతులు పాడవడానికి అనేక కారణాలు ఉండొచ్చు;
** trigeminal neuralgia, ph. వాచిన రక్తనాళం మెదడు నుండి ముఖం మీదకి వచ్చే నాడీ తంతిని తాకి ఒత్తిడి పెడితే ఈ రకం నొప్పి వస్తుంది;
* neurology, n. నాడీ మండల శాస్త్రం;
* neuron, n. నాడీ కణం;
* neurosis, n. భౌతిక లక్షణాలు బయటకి పొడచూపని మానసిక రోగం;
* neurotmesis, n. శరీరంలో ఉపరితలానికి చేరువలో ఉన్న నాడీతంతువు తెగిపోవడం; ఇలా జరిగినప్పుడు శరీరం పూర్తిగా కోలుకోలేదు;
* neuter, adj. నపుంసక;
* neutral, adj. తటస్థ; ఉదాసీన; ఉపేక్ష; నిష్పాక్షిక; మధ్యస్థ;
** neutral equilibrium, ph. తటస్థ నిశ్చలత; ఉదాసీన సంతుల్యం;
* neutrality, n. తాటస్థ్యం; ఉదాసీనత;
* neutralization, n. తటస్థీకరణ; ఉదాసీనకరణ; నిర్బలీకరణ; నిరాకరణ;
* neutralize, v. t. తటస్థీకరించు; ఉదాసీనపరచు; నిర్బలీకరించు;
* nevertheless, adv. అయినప్పటికీ; ఎటొచ్చీ;
** never mind, ph. పరవాలేదు;
* new, adj. కొత్త; నూతన; వినూత్న; నవ్య; నవ; అభినవ; నవీన; (rel.) modern;
** brand new, ph. సరికొత్త; క్రొంగొత్త;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: new, recent, modern, current, contemporary, up-to-date, latest
* ---Use ''new'' to talk about something that has existed for a short time: Have you seen Taroor's new book? Is this a new car? Use ''recent'' to talk about something, especially an event, that happened a short while ago: He won first prize in the recent national debates. Use ''modern'' to describe things that exist now and are different from the previous versions: modern machinery, modern English. Use ''current'' to describe something that exists now but that may change: the current stock market crisis. Use contemporary to describe things or people that existed at the same tie: Nehru and Patel were contemporaries. Use ''up-to-date'' to describe the newest: up-to-date technology. Use latest to describe the newest thing in a series of similar things: the latest issue of India Today.'''
|}
*
* newfangled, adj. పిదపకాలపు;
** newfangled ideas, ph. పిదపకాపలు బుద్ధులు;
* new moon, n. కొత్త చంద్రుడు; బాల చంద్రుడు; నెలవంక;
** new moon day, ph. అమావాస్య;
* news, n. వార్త; వార్తలు; సమాచారం; ఉదంతం; వృత్తాంతం; కబురు; కబుర్లు; విశేషాలు; సుద్ది; వర్తమానం; వక్కాణము, వాచికం; జనశ్రుతి; మతలబు;(note) news అనేది ఇంగ్లీషులో ఏక వచనమే అయినా దీనిని తెలుగులో వార్త అని ఏక వచనంలో అనవచ్చు లేదా వార్తలు అని బహు వచనంలో అనవచ్చు;
** orally conveyed news, కబురు; కబుర్లు; వాచికం;
* newsletter, n. వార్తాపత్రం; చిన్న వార్తాపత్రిక;
* newspaper, n. వార్తాపత్రిక;
* newt, n. నల్లికండ్లపాము;
* next, adj. మరుసటి; తర్వాత; వచ్చే; రాబోయే;
** next day, ph. మరునాడు; తర్వాత రోజు; మరుసటి రోజు;
** next of kin, ph. ఆప్తులు; సన్నిహితులు; తర్వాత వారు;
** next week, ph. వచ్చే వారం;
* nib, n. పాళీ;
* nibble, v. t. కొంచెం కొంచెం తిను;
* nice, adj. మంచి; బాగున్న; ఉల్లాసకరమైన;
* nicely, adv. బాగా;
* niche, (నీష్) n. ఉనికిపట్టు; స్థావరం; గూడు; అరగూడు; గోడలో దొలిచిన బెజ్జం;
* Nickel, n. నికెల్; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 28, సంక్షిప్త నామం, Ni);
* nickname, n. ముద్దుపేరు; వేడుక పేరు; మరోపేరు;
* niece, n. (1) అన్నదమ్ముల ఆడ బిడ్డలు; (2) అప్పచెల్లెళ్ళ ఆడ బిడ్డలు;
* Nietzhche, Friedrich, n. వివాదాత్మకము, విప్లవాత్మకము అయిన జెర్మనీ దేశపు తత్త్వవేత్త; "దేవుడు చచ్చిపోయేడు" అనే నినాదంతో మతవిశ్వాసాలని కూల్చివేయండి అని బోధించినవాడు; సంప్రదాయ సిద్ధమైన విలువలు వేటినీ ఒప్పుకోకపోవడం. నైతికసంబంధం గానూ, మతసంబంధం గానూ బహు కాలంగా ఉన్న విశ్వాసాలను వ్యతిరేకించడం ఇతని బోధనలో సారాంశం;
* niggard, n. లోభి; పిసినిగొట్టు;
* night, n. రాత్రి; రేయి; నిసి; నిశీధి; మాపు; నక్తము; తమి; రాతిరి; నిశ; విభావరి; రజని; యామిని;
** at night, ph. రాత్రికి; మాపటికి;
** dead of night, ph. అపరాత్రి;
** night blindness, ph. రేచీకటి;
** night stalker, ph. నక్తంచరుడు;
* nightmare, n. పీడకల;
* nightshade vegetables, n. pl. Solanaceae కుటుంబానికి చెందిన మొక్కలని nightshades అని కూడా అంటారు. ఈ కుటుంబంలోని మనం తినే కొన్ని కురగాయలకి nightshade vegetables అని పేరు; బంగాళా దుంపలు, టొమేటోలు, వంకాయలు, మిరపకాయలు, వగైరా ఈ కుటుంబానివే;
* night-vision goggles, n. నిశాదర్శిని;
* nihilism, n. శూన్యవాదం; వర్తమాన వ్యవస్థని సమూలంగా ధ్వంసం చేస్తేనే గానీ భవిష్యత్తులో మంచి జరగడానికి అవకాశం లేదనే వాదం నిహిలిజం; the rejection of all religious and moral principles, in the belief that life is meaningless; extreme skepticism maintaining that nothing in the world has a real existence;
* nil, n. పూజ్యం; ఏమీ లేదు; సున్న;
* Nilgai, n. మానుపోతు; నీలి ఎద్దు; Blue bull; [bio.] ''Boselaphus tragocamelus,'' is Asia's largest antelope and the state animal of Delhi;
* nimbus, n. (1) దీప్తి మండలం; దేవతామూర్తుల చుట్టూ ప్రకాశించే దీప్తి మండలం; (2) వర్షాకాలపు మేఘం;
** nimbus cloud, n. వృష్టిక మేఘం; కారుమబ్బు;
* nip, v. t. తుంచు;
* nipple, n. (1) తిత్తి; పీక; చూచుకం; (2) చనుమొన; కుచాగ్రం; స్తనాగ్రం;
* nirvana, n. నిర్వాణం; అపవర్గం; మోక్షం; మహదానందం;
* nit, n. పేను గుడ్లు; ఈపి కట్టు;
* nitration, n. నత్రీకరణ;
* nitre, n. సురేకారం; పెట్లుప్పు;
* nitric acid, n. నత్రికామ్లం;
* Nitrogen, n. నత్రజని; రంగు, రుచి, వాసన లేని ఒక రసాయన మూలక వాయువు; (అణుసంఖ్య 14, సంక్షిప్త నామం, N);
* nitwit, n. తమందం;
* no, adv. కాదు;
* no, it is not so. ph. అలా కాదు;
* nobility, adj. గౌరవ సూచక;
** nobility particle, ph. పేరులో ఎక్కడో ఒక చోట గౌరవ సూచకంగా తగిలించే ప్రత్యయం; ఉదా. టంగుటూరి ప్రకాశం ''పంతులు''; ''మహర్షి'' బులుసు సాంబమూర్తి; వాస్కో ''డి'' గామా; పియర్ ''డి'' ఫెర్మా; మొదలైనవి; ఇవి దేశ, కాల, పరిస్థితులని బట్టి మారుతూ ఉంటాయి. కొన్ని దేశాలలో వీటిని కేవలం మర్యాదకి మాత్రమే వాడి, చట్టపరమైన దస్తావేజుల వంటి కాగితాలలో వాడరు;
* nobility, n. (1) ప్రభువులు; గొప్పవారు; ఆర్యులు; గౌరవనీయులు; (2) ఉదారత;
* noble, adj. గొప్ప; ఉత్కృష్ట; ఉదాత్త;
* nobleman, n. ప్రభువు; ఘనుడు; ధనికుడు; గొప్పవాడు; అమీరు;
* nocturnal, adj. నిశాచర; రాత్రించర; స్వప్న;
** nocturnal bird, ph. నిశాచర పక్షి;
** nocturnal emission, ph. స్వప్నస్కలనం;
* nod, v. t. తల పంకించు; తల ఆడించు; తల ఊపు; సమ్మతి తెలుపుతూ తలని పైకీ కిందికీ ఆడించడం; see also shake;
* node, n. (1) ముడి; కణుపు; గ్రంధి; స్కంధాంతం; స్కంధశిఖరం; గంటు; పర్వం; కన్ను; (2) [astron.] గ్రహపాతం; కక్ష్యాపాతం;
* nodes, n. pl. [astron.] రాహు,కేతువులు; సూర్య, చంద్రుల కక్ష్యా ఖండన బిందువులు;
* nodule, n. కుదుపం; ప్రావరం; కంతి;
** olfactory nodule, ph. గంధ కుదుపం; గంధ ప్రావరం;
** polar nodule, ph. ధ్రువ కంతి;
* noir, n. (French, న్వా అని కానీ న్వార్ అని పలకాలి) చీకటి; నలుపు;
** films noir, ph. న్వార్ సాహిత్యమూ, hardboiled సాహిత్యమూ ఆధారంగా తయారైన కథలను, అప్పటి black and white చిత్రాల్లో expressionism cinematography పద్ధతులలో చూపించిన చిత్రాలే న్వార్ చిత్రాలు.
** noir fiction, ph. చీకటిని ఆలంబనంగా చేసుకున్న ఒక సాహిత్య శైలి; ఇందులో సంప్రదాయ రీతిలో లాగా మంచివాళ్ళూ, చెడ్డవాళ్ళూ ఉండరు. మంచికీ-చెడుకూ మధ్యన ఉండే సన్నని గీత మీద పాత్రల చేష్టలు నడుస్తాయి. కథానాయకులు మానసిక నిస్పృహ లో ఉండి, అంతర్గత సంఘర్షణలూ, ఒంటరితనమూ వంటివాటితో ఇబ్బంది పడుతుంటారు. ఈ సమాజము వారికి అన్యాయము చేయడముతో వారు ఆ దారి ఎంచుకుంటారు. నెమ్మదిగా పూర్తిగా పతనమైపోతారు. ఇదీ న్వారు సాహిత్యమంటే.
* noise, n. రొద; గోల; శబ్దం; సద్దు; సవ్వడి; చడి; సడి; చప్పుడు; ధ్వని; అలికిడి; అలబలం; కలకలం; గొల్లు; Noise contains all possible frequency components, and the amplitude of the noise varies randomly over time;
** radio noise, ph. రేడియో రొద;
** thermal noise, ph. తాపపు రొద;
** white noise, ph. తెల్ల రొద; A noise is said to be “white noise” if it contains all frequency components each at the same average sound level;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: noise, sound
* ---''Sound'' is something you hear. ''Noise'' is loud unpleasant sounds.'''
|}
*
* noma, n. నోటిపూత;
* nomad, n. దిమ్మరి; దేశ దిమ్మరి; సంచారి;
* nomenclature, n. పరిభాష; నామీకరణ; see also jargon; notation;
** binomial nomenclature, ph. ద్వి నామీకరణ;
* nominal, adj. నామకః; నామకార్థం; నామమాత్రం; పేరుకి మాత్రం; నామ్కే వాస్తే;
* nominate, v. i. ప్రతిపాదించు; నియమించు; నియోగించు; పేర్కొను; నామినేటు చేయు;
** nominative case, n. [gram.] కర్తృకారకం;
* nomination, n. ప్రతిపాదన; నియామకం; నామనిర్దేశం; నామినేషన్;
* nominator, n. ప్రతిపాదకుడు; ప్రతిపాదకి;
* nominee, n. ప్రతిపాదితుడు; నియుక్తుడు; నియోజితుడు;
* non, pref. ఇతర;
* non-aligned, adj. అలీన; తటస్థ;
** non-aligned countries, ph. అలీన దేశాలు; తటస్థ దేశాలు;
* non-Andhras, n. ఆంధ్రేతరులు;
* non-committal, adj. ఉదాసీన;
* non-empty, adj. అక్షయ;
* non-conventional, adj. సంప్రదాయేతర;
* non-entity, n. అపదార్థం;
* non-existence, adj. నకించనత్వం;
* non-formal, adj. నియతేతర;
* non-ideal, adj. ఆదర్శేతర;
* non-stop, adj. ఎకాయకీ; ఎడతెరపి లేకుండా; ఆగకుండా; ఏకబిగిన; ఏకధాటిగా;
* nonagon, n. నవభుజి;
* nonane, n. నవేను; తొమ్మిది కర్బనపుటణువులు ఉన్న ఉదకర్బనం;
** non-detailed text, ph. ఉపపాఠ్యం;
* non-dual, adj. అద్వైత;
* none, adj. ఎవరూ కాదు; ఏదీకాదు; (ety.) no one; a rare example of sandhi in English;
* non-edible, adj. అఖాదీ;
** non-edible oil, ph. అఖాదీ తైలం;
* non-existent, adj. అభూత;
* nonlinear, adj. విరళ; వక్ర; నరాళ; వంకర అయిన;
** nonlinear equation, ph. విరళ సమీకరణం; నరాళ సమీకరణం;
** nonlinear differential equation, ph. విరళ అవకలన సమీకరణం;
** nonlinear partial differential equation, ph. విరళ పాక్షిక అవకలన సమీకరణం;
* non-metal, n. అలోహం; లోహం కానిది; ఉ: ఉదజని, కర్బనం, మొదలైనవి 20+ ఉన్నాయి;
* non-productive, adj. అనుత్పాదక;
* non-profit organization, ph. లాభాపేక్షలేని సంస్థ;
* nonsense, n. కొక్కిరాయి మాటలు;
* non-stop, adj. ఏకధాటిగా; ఏకబిగిన; నిరంతరం; అవిరతం; అశ్రాంతం;
* non-uniform, adj. చాపు;
* nonviolence, n. అహింస;
* noon, n. మధ్యందినం; మిట్టమధ్యాహ్నం; మధ్యాహ్నం;
* noose, n. ఉచ్చు;
* nori, n. ఎండబెట్టిన కడలికలుపు; dried edible seaweed used in Japanese cuisine, made from species of the red algae genus Pyropia including ''P. yezoensis'' and ''P. tenera''. It has a strong and distinctive flavor, and is often used to wrap rolls of sushi or onigiri (rice balls); Seaweed can be a good source of omega-3 fats and vitamin B12. It appears that dried green and purple seaweed contain substantial amounts of vitamin B12. One study found 2.4 mcg or 100% of the RDI (Recommended Dietary Intake) of vitamin B12 in only 4 grams of nori seaweed;
* normal, adj. (1) సాధారణమైన; ప్రమాణాంకిత; ప్రమాణయుక్త; (2) అభిలంబ; నిట్ర;
* normal, n. (1) సామాన్యం; ప్రాయికం; (2) లంబం; నిట్రం;
* normalization, n. ప్రమాణాంకితం; ప్రమాణాంకీకరణ;
* normally, adv. సామాన్యంగా; సాధారణంగా;
* normative, adv. నిర్ణాయక;
* North, n. ఉత్తరం; ఉత్తరపు దిక్కు; ఎడమర; ఎడమట; దాపల; డాపల; వడచక్కెలిక;
* northeast, n. ఈశాన్యం; ఈశాన్య దిశ; ఈశాన్య మూల;
* northwest, n. వాయవ్యం; వాయవ్య దిశ; వాయవ్య మూల;
* northern, adj. ఉత్తర; ఔత్తరాహ; ఉదీచీన;
** northern direction, ph. ఉత్తర దిశ;
** northern lights, ph. ఉత్తర జ్యోతులు; ఉదీచీన ఉద్యోతాలు; ఉదీచీన జ్యోతిర్వస్త్రాలు; ఉత్తర ధ్రువ జ్యోతులు;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: north, south, east, west
* ---Use ''north'' / ''south'' / ''east'' /''west'' as an adjective phrase to tell where a place is located: Goa is south of Mumbai: Vindhya mountains are to the north of Mumbai. However you must use northern, southern, eastern, or western with the name of a place: He has a job somewhere in northern India.'''
|}
*
* Northern cross, [astron.] ph. రాజహంస మండలం;
* northerner, n. ఉత్తరాదివాడు; ఔత్తరాహ్యుడు;
* northeast, n. ఈశాన్యం;
* nose, n. ముక్కు; నాసిక; ఘ్రాణం;
** saddle nose, ph. తప్పట ముక్కు;
** stout nose, ph. బుర్రముక్కు;
* nostalgia, n. జ్ఞాపకాలు; భావోద్రేకంతో కూడిన జ్ఞాపకాలు;
* nostril, n. ముక్కు చెరమ; ముక్కు రంధ్రం; నాసాపుటం; మంజెరం;
* not, n. కాదు; లేదు;
* notable, n. గమనార్హం; గణనీయం; గుర్తింపదగ్గది;
* notation, n. సంజ్ఞామానం;
* notch, n. గంటు; గాటు; కచ్చు; పరిఖ;
* notch, v. t. గంటుపెట్టు; నరుకు;
* note, v. i. గమనించు;
* note, n. (1) చీటీ; పత్రం; కాగితం; యాదాస్తు; పురోణి; నోటు; (2) గమనిక; షరా; (3) స్వరం; (4) షడ్జమం (స), రిషభం (రి), గాంధారం (గ), మధ్యమం (మ), పంచమం (ప), దైవతం (ద), నిషాదం (ని), స; (5) భారతీయ సంగీతంలో 7 స్వరాలు (స, రి, గ, మ, ప, ద, ని) ఉంటాయి. అయితే, రాగాన్ని బట్టి వివిధ స్వరాంతరాలు లభిస్తాయి. పాశ్చాత్య సంగీతంలో 12 "నోట్లు" (C, C#, D, D#, E, F, F#, G, G#, A, A#, B) ఉంటాయి. ఇవి స్థిరంగా ఉంటాయి; a sound with a specific pitch (frequency) and duration;
** false note, ph. అపస్వరం;
** flat note, ph. కోమల స్వరం;
** non-movable note, ph. అచల స్వరం; ఉదాహరణకి స, ప లు అచల స్వరాలు; స, ప ల తరచుదనం (frequency) ఎప్పుడూ స్థిరంగానే ఉంటుంది;
** pure note, ph. శుద్ధ స్వరం; శుద్ధ స్వరం కంటే తక్కువ తరచుదనం ఉన్నదానిని కోమల స్వరం అంటారు;
** sharp note, ph. తీవ్ర స్వరం; మ కి తీవ్ర స్వరం ఒక్కటే ఉంది; మ కి కోమల స్వరం లేదు;
** high note, ph. తార స్వరం;
** one rupee note, ph. రూపాయి కాగితం;
* notebook, n. పుస్తకం; యాదాస్తు పుస్తకం; నోటు పుస్తకం;
* noted, adj. పేరున్న; ప్రసిద్ధికెక్కిన;
* noteworthy, adj. గమనార్హమైన; చెప్పుకోతగిన;
* noteworthy, n. గమనార్హం;
* nothing, n. పూజ్యం; ఏమీ లేదు;
* notice, n. ప్రకటన; గమనిక; తాఖీదు; నోటీసు;
* notice, v. i. గమనించు; చూడు;
* noticeable, adj. గమనార్హం; గమనార్హమైన;
* noticeability, n. గమనార్హత;
* notification, n. తెలియపరచుట; చాటింపు; ప్రకటన; విజ్ఞాపన; అధిసూచన;
* notify, v. t. తెలియపరచు; ప్రకటించు;
* notion, n. తలంపు; భావం; ఊహ; కల్పన; అభిప్రాయం;
* notwithstanding, conj. అయినప్పటికి;
* noun, n. [gram.] నామవాచకం; విశేష్యం; వాచకం;
** abstract noun, ph. గుణ వాచకం;
** collective noun, ph. సామూహిక వాచకం;
** common noun, ph. జాతి వాచకం;
** compound noun, ph. సంయుక్త వాచకం;
** concrete noun, ph. ఇంద్రియ వాచకం;
** proper noun, ph. సంజ్ఞా వాచకం;
** verbal noun, ph. క్రియా వాచకం; కృదంతం;
** noun phrase, ph. వాచక పదబంధం;
** noun with post-positive adjective, ph. విశేషణోత్తర కర్మధారయము; ఉ. కపోతవృద్ధము; president elect;
* nourishing, adj. పోషకమైన; బలవర్ధకమైన;
* nourishment, n. పుష్టి; పరిపోషణ;
* nova, n. నవ్యతార;
* nove, n. pl. (నోవీ) నవ్యతారలు; కొత్తగా పుడుతూన్న నక్షత్రాలు;
* novel, adj. కొత్తదైన; కొత్త; వింత అయిన;
* novel, n. నవల;
* novelette, n. నవలిక; చిన్న నవల;
* novella, n. నవలిక; చిన్న నవల;
* novelty, n. (1) కొత్తదనం; నవ్యత; అభినవత్వం; (2) తాయం; తాయిలం;
* novice, n. (1) శిశువు; (2) కొత్తగా నేర్చుకున్న వ్యక్తి; ప్రావీణ్యత లేని వ్యక్తి; (3) m. అర్భకుడు;
* now, adv. ఇప్పుడు;
** now and then, ph. అప్పుడప్పుడు;
* nowadays, adv. ఈ రోజుల్లో; ఈ కాలంలో;
* nozzle, n. నాసిక;
* nuance, n. మెళుకువ;
* nucleic acid, n. కణికామ్లం; కణామ్లం; కదష్ఠికామ్లం;
* nucleolus, n. గర్భకణిక; గర్భాష్ఠి; కేంద్రకాంశం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''...USAGE NOTE: atomic, nuclear
*... The words "atomic" and "nuclear" are used carelessly and interchangeably in both English and Telugu. The nucleus is the central core of an atom as well as the central core of a living cell. An "atomic bomb" uses either uranium or plutonium and relies on fission, a nuclear reaction in which a nucleus of an atom breaks apart into two pieces. ... The "hydrogen bomb" relies on fusion, the process of taking nuclei of two separate atoms and fusing them together to form the nucleus of a third atom.'''
|}
*
* nuclear, adj. [biol.] జీవకణ కేంద్రానికి (కదష్ఠికి) సంబంధించిన; [phys.] అణు కేంద్రకానికి సంబంధించిన; అణుకేంద్ర; అణుకేంద్రక;
** nuclear device, ph. కేంద్రక విస్పోటన పరికరం; అణు బాంబు;
** nuclear energy, ph. అణు శక్తి; కేంద్రక శక్తి;
** nuclear fission, ph. అణుకేంద్ర విచ్ఛిన్నం;
** nuclear fusion, ph. అణుకేంద్ర సంయోగం;
** nuclear propulsion, ph. అణు చాలనం; కేంద్రక చాలనం;
** nuclear reaction, ph. అణుకేంద్రక ప్రక్రియ;
** nuclear reactor, ph. అణువిద్యుత్ కేంద్రం;
** nuclear reactor vessel, ph. కేంద్రక క్రియాకలశం;
* nucleus, n. (1) [biol.] కణిక; బీజం; అష్ఠి; కదష్ఠి; (2)[phys.] కేంద్రకం; అణుకేంద్రకం;
* nudity, n. నగ్నత్వం;
* nudge, v. i. తొయ్యడం; తట్టి లేపడం; ఉసి కొల్పడం; మోచేత్తో తోసి ప్రేరేపణ చెయ్యడం;
* nugget, n. కణిక; తునక;
** gold nugget, ph. బంగారు కణిక;
* nuisance, n. నస; గొడవ; చీడ; కంటకం;
** public nuisance, ph. లోకకంటకం;
* null, n. శూన్యం; పూజ్యం;
* numb, n. అచేతనం;
* numbness, n. తిమ్మిరి;
* number, adj.. [నమ్మర్] ఎక్కువ తిక్కిరిగా ఉండు; ఎక్కువ అచేతనంగా ఉండు;
* number, n. [నంబర్] (1) సంఖ్య; నెంబరు; అంకె; అంకము; (2) వచనం;
** binary number, ph. ద్వియాంశ అంకము; ద్వింకము;
** cardinal number, ph. ముఖ్య సంఖ్య; ఉ. ఒకటి; రెండు, మూడు, మొదలగునవి.
** complex number, ph. సమ్మిశ్ర సంఖ్య; సంకీర్ణ సంఖ్య; జంట సంఖ్య;
** consecutive number, ph. క్రమానుగత సంఖ్య;
** even number, ph. సరి సంఖ్య;
** finite number, ph. పరిమితాంకం; మితాంకం; మితసంఖ్య;
** fractional number, ph. భిన్నాంకం; భిన్నం;
** imaginary number, ph. కల్పన సంఖ్య;
** irrational number, ph. అనిష్ప సంఖ్య; కరణీయ సంఖ్య;
** natural number, ph. సహజ సంఖ్య; ఏకోత్తర సంఖ్య;
** negative number, ph. రుణ సంఖ్య;
** odd number, ph. బేసి సంఖ్య;
** ordinal number, ph. క్రమ సంఖ్య; ఒకటవ, రెండవ, మూడవ, మొదలగునవి;
** perfect number, ph. పరిపూర్ణ సంఖ్య;
** plural number, ph. బహువచనం;
** prime number, ph. ప్రధాన సంఖ్య; అభేద్య సంఖ్య; అభేధ్యాంకం; ప్రధానాంకం; అవిభాజ్యం; అభాజ్య సంఖ్య;
** positive number, ph. ధన సంఖ్య;
** rational number, ph. నిష్ప సంఖ్య; అకరణీయ సంఖ్య;
** real number, ph. నిజ సంఖ్య; వాస్తవ సంఖ్య;
** roll number, ph. వరుసవారీ సంఖ్య;
** serial number, ph. క్రమానుగత సంఖ్య; క్రమ సంఖ్య;
** singular number, ph. ఏక వచనం;
** whole number, ph. పూర్ణాంకం; పూర్ణ సంఖ్య;
** number theory, ph. సంఖ్యా శాస్త్రం; అంకెలలో కాని, సంఖ్యలలో కాని కనిపించే బాణీలని అధ్యయనం చేసి గణితశాస్త్ర సూత్రాలని వెలికి లాగే శాస్త్రం;
* numbers, n. pl. సంఖ్యలు;
** amicable numbers, ph. కలుపుగోలు సంఖ్యలు;
** consecutive numbers, ph. క్రమానుగత సంఖ్యలు;
* numeral, n. అంకె; అంకం; సంఖ్యావాచకం; అంకెల రాత గుర్తు; అంకెల లేఖా సంకేతం;
** Arabic numeral, ph. అరబ్బు అంకె; అరబ్బాంకం;
** Roman numeral, ph. రోమక అంకె; రోమకాంకం;
* numerator, n. లవం;
* numerical, adj. సంఖ్యావాచక; సంఖ్యాత్మక;
** numerical analysis, ph. సంఖ్యావాచక విశ్లేషణ;
* numerology, n. సంఖ్యల వరుసలలో ఏదో మార్మికత ఉందని నమ్మి సంఖ్యలలో కనిపించే బాణీని బట్టి జోశ్యం చెప్పడం; ఇది ఒక నమ్మకమే కాని శాస్త్రం అనిపించుకోదు;
* numerous, adj. చాలా; బహు; మెండు; ఎక్కువ; అసంఖ్యాక;
* numismatics, n. రూప్యశాస్త్రం; నాణెముల గురించిన శాస్త్రం;
* nurse, n. ఉపమాత; నర్సు; f. దాది; పరిచారిక; నరసమ్మ; m. పరిచారకుడు; నరసయ్య;
* nurse, v. t. శుశ్రూష చేయు; పరిచర్య చేయు;
* nursery, n. (1) వృక్ష సంవర్ధని; మొక్కలను పెంచి అమ్ము స్థలం; (2) బాలవిహార్; క్రీడాగృహం; పసి పిల్లలకి నర్సు పర్యవేక్షణలో ఆటలు, పాటలు నేర్పే స్థలం;
** nursing mother, ph. బాలెంతరాలు;
* nurture, n. పెంపకం;
[[File:Nut-hardware.jpg|thumb|right|/220px-Nut-hardware.jpg]]
* nut, n. (1) పిక్క; గింజ చుట్టూ పెంకు లాంటి కవచం ఉన్న విత్తు; ఉ. చింత పిక్క; బాదం పిక్క; జీడి పిక్క; (2) మరచుట్టు; మర ఉంగరం; (rel.) bolt; screw; (3) పిచ్చి మనిషి;
* nutcracker, n. అడకత్తెర; వక్కలని, పిక్కలని విరగ్గొట్టడానికి వాడే కత్తెర వంటి ఉపకరణం;
* nutmeg, n. జాజికాయ; ఈ జాజికాయ తొక్కనే జాపత్రి అంటారు;
* nutrient, n. పోషకం; పోషక పదార్థం; పోషకాహారం;
** antinutrient, n. ప్రతిపోషకం; These are plant compounds that reduce the absorption of nutrients from the digestive system. Most of the antinutrients in foods are found in the skin. Since many antinutrients are water-soluble, they simply dissolve when foods are soaked;
* nutrition, n. పోషణ; ప్రోది; పరిపోషణ;
* nutritional, adj. పోషక; పౌష్టిక;
** nutritional value, ph. పౌష్టిక విలువ; పోషక విలువ;
* nutritious, adj. పోషకమైన; పుష్టికరమైన; పౌషిక;
* nux vomica, n. ముషిణి; ముసిడి; ముసిని; Loganiaceae జాతి చెట్టు;
* nymph, n. ఎలనాగ; యువతి;
* nymphomania, n. కామాతురత;
* nymphomaniac, n. f. రిరంసువు; కాముకి; విపరీతమైన కామేచ్ఛ గల స్త్రీ; వివిధమైన పురుషులతో రతిని కోరే స్త్రీ;'''
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==Part 2: O==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
* O, inter. ఒహో; అలాగునా;
* oak tree, n. సిందూర వృక్షం;
* oar, n. తెడ్డు; అల్లీసకర్ర; క్షేపణి;
* oasis, n. విరామారామం; ఇసువాద = ఇసుము + వాద = sand + pond; ఎడారిలో నీళ్లు, నీడ దొరికే ప్రదేశం;
** like an oasis, ph. [idiom] కుంపట్లో తామర వలె;
* oats, n. ఓట్లు; ఓటు ధాన్యము; ఒక ధాన్యపు దినుసు; తైదులు; [bot.] ''Avena sativa'' of the Poaceae family;
* oatmeal, n. (1) అటుకులులా దంచబడ్డ ఓటు బియ్యం; (2) ఓటు బియ్యాన్ని బాగా చిమడబెట్టి అంబలిలా కాచిన భోజన పదార్థం;
* oath, n. ఒట్టు; ప్రమాణం; శపథం; ఆన, Ana
* obdurate, adj. మూర్ఖమైన;
* obedience, n. విధేయత; వినయం; నమ్రత; ప్రణతి;
* obediently, adv. సవినయంగా; విధేయతతో;
** obedient person, ph. విధేయుడు; ప్రణతుడు; విధేయురాలు;
* obese, adj. లావైన; స్థూలమైన; వలంగా; బడ్డుగా;
* obesity, n. స్థూలకాయత్వం; స్థౌల్యం;
* obey, v. i. కట్టుబడియుండు; పాటించు; చెప్పినట్లు నడుచుకొను;
* obituary, n. వార్తాపత్రికలో ప్రచురించబడ్డ మరణ వార్త; సంస్మరణ; స్మృతి;
* object, n. (ఆబ్జెక్ట్) (1) భౌతిక పదార్థం; వస్తువు; (2) కర్మ, వ్యాకరణంలో; (ant.) subject;
* object, v. t. (అబ్జెక్ట్) వారించు; అభ్యంతరపెట్టు; ఆక్షేపించు;
* objection, n. అభ్యంతరం; ఆక్షేపణ; ప్రతిబంధకం;
** groundless objection, ph. దురాక్షేపణ;
* objectionable, adj. ఆక్షేపణీయ; కూడని;
* objective, adj. వస్తుగత; (ant.) subjective;
* objective, n. వస్తుగత గమ్యం; లక్ష్యం; ఆశయం; ప్రయోజనం; గమ్యం ఎంతవరకు చేరుకున్నామో కొలిచి చెప్పడానికి వీలయిన చలరాసి; (rel.) goal;
* objectively, adv. నిష్పక్షపాతంగా;
* objectivity, n. విషయనిష్టత; వస్తునిష్టత;
* objectivism, n. నిష్పాక్షికత; "నీ స్వార్ధం కోసం బతుకు; నీ అభిమతం ధైర్యంగా వెల్లడించు కానీ అది ఇతరుల మీద రుద్దకు" అని బోధించే అయాన్ రేండ్ తత్త్వ ధోరణి; త్యాగం మీద స్వార్ధానిదే పైచేయి అని బోధించే తత్త్వం; Human knowledge and values are objective: they exist and are determined by the nature of reality, to be discovered by one's mind, and are not created by the thoughts one has;
* oblation, n. నైవేద్యం; నైవేద్యాది ఉపచారం;
* obligation, n. (1) అనివార్యకార్యం; తప్పనిసరి అయిన పని; (2) మొహమాటం; నిర్బంధం; విద్యుక్తం; విధాయకం;
** obliging person, ph. ఉపకారబుద్ధిగల వ్యక్తి;
* oblique, adj. తిర్యక్; వాలివున్న; వాలుగా ఉన్న; ఒరిగిన; transverse;
** oblique line, ph. తిర్యక్ రేఖ; వాలు గీత; transversal;
* obliquely, adv. వాలుగా; ఐమూలగా;
* obliterate, v. t. సర్వనాశనం చేయు; తుడిచిపెట్టు;
* oblong, adj. కోల; కోలగా ఉన్న;
* obnoxious, adj. అసహ్యకరమైన; హేయమైన;
* obscene, adj. అసభ్యమైన; అసహ్యకర మైన; అశ్లీలమైన; అవాచ్యమైన; సాధుసమ్మతంకాని; బూతు;
* obscure, adj. స్పష్టతలేని; ఎక్కడో మారుమూలని ఉన్న;
* obsequies, n. అపరకర్మలు; ఉత్తర క్రియలు; మరణానంతరం చేసే కర్మ;
* observable, adj. గమనార్హమైన; అవలోకనార్హమైన;
* observation, n. (1) పరిశీలనం; అవలోకనం; వీక్షణ; విలోకనం; ప్రేక్షణం; దృశ్యం; (2) పరిశీలన;
* observatory, n. వేధశాల;
* observe, v. i. పరిశీలించు; గమనించు; అవలోకించు; వీక్షించు; పాటించు; పారజూచు;
* observer, n. పరిశీలకుడు; ప్రేక్షకుడు; ద్రష్ట; పారజూడరి;
* obsession, n. రంధి; యావ; పరమ చాదస్తం; స్వీయభావ అవరోధం; దూరంగా ఉన్న, అర్ధం లేని, చొరబడే (intrusive), పదేపదే వచ్చే ఆలోచనలను ఆబ్సెషన్ లేదా స్వీయ భావ అవరోధం అంటారు. అనుచితమైనవి, ప్రేరేపించేవి, అసమంజస మైనవి, పునరావృతం అయ్యేవి, నిషిద్ధమైనవి అయిన ఆలోచనలు;
** obsessive compulsive disorder, ph. స్వీయభావ అవరోధ రుగ్మత; ఉదా: (1) మెట్లు ఎక్కేటప్పుడు లెక్క పెట్టడం, పెట్టకపోతే ఎదో జరుగుతుంది అనుకోవడం, ఫోన్ ఒక కోణంలో పెట్టక పొతే ఎదో దుర్వార్త వస్తుందని నమ్మటం. అలా పెట్టక పొతే ఆందోళన చెందటం. (2) అశుభ్రత, క్రిమి సంకులత, దుమ్ము, ధూళి, అంటువ్యాధుల పై మితిమీరిన భయం, (3) తమకి, తమవారికి, ఇతరులకి హాని జరుగ బోతుందనే అకారణ భయం
* obsolete, n. విలుప్తం; వ్యవహారబ్రష్టం; వ్యవహారచ్యుతం; అప్రచలితం; వాడుకలో లేనిది;
* obsolescence, n. అప్రచలనం;
* obstacle, n. అడ్డంకి; అవరోధం; అవాంతరం; ప్రతిబంధకం; విఘ్నం; విష్కంభం;
** without obstacle, ph. నిర్విఘ్నంగా;
* obstetrics, n. సూతిక శాస్త్రం; ప్రసూతి శాస్త్రం; ప్రసవ శాస్త్రం; పురిటి వైద్యం;
* obstinacy, n. మొండితనం; పిడివాదం; మూర్ఖపు పట్టు;
* obstinate, adj. మొండి; మూర్ఖపు పట్టుగల; హఠం చేసే; refractory;
* obstruct, v. t. అడ్డు; ఆటంకపరచు; అటకాయించు; అవరోధించు; నిరోధించు; అభ్యంతరపెట్టు; వారించు;
* obstructed, n. ప్రతిహతం;
** one that was obstructed, ph. ప్రతిక్షిప్తం;
* obstruction, n. అడ్డంకి; ఆటంకం; రోధం; రుద్ధం; అవరోధం; నిరోధం; ఆక; ప్రతిఘాతం; ప్రతిబాధకం; ప్రతిబాధి; ప్రతిబంధం; ప్రతిబంధకం; ప్రతిరోధకం; ప్రాతిరోధం;
* obtain, v. i. పొందు; సాధించు; సంపాదించు;
* obtrude, v. i. ముందుకు చొచ్చుకొని వచ్చు;
* obtuse, adj. [geom.] గురు; బహిర్లంబ; సూదిగాలేని;
** obtuse angle, ph. గురు కోణం; బహిర్లంబ కోణం;
* obverse, adj. బొమ్మవైపు; ప్రతిలోమ;
* obverse, n. బొమ్మ; బొరుసు కానిది; సీదా; (ant.) reverse;
* obvious, n. స్వయంవిదితం; విదితం; విస్పష్టం; వివరణ లేకపోయినా అర్థం అయేది;
* occasion, n. సందర్భం; సమయం; అవకాశం; కారణం;
* occasional, adj. అప్పుడప్పుడు; కాదాచిత్క; నైమిత్తిక;
* occasionally, adv. అప్పుడప్పుడు; అడపాదడపా; కదాచిత్తుగా;
* occident, n. పాశ్చాత్య దేశాలు; పశ్చిమ దేశాలు;
* occidental, adj. పాశ్చాత్య; పశ్చిమ దేశాలకి సంబంధించిన;
* occipital, adj. కపాలాస్థి; కపాలాస్థిక; తల వెనక భాగాన్ని ఉన్న ఎముకకి సంబంధించిన;
** occipital lobe, ph. కపాలాస్థిక తమ్మె; మెదడులో ఒక భాగం;
* occlusion, n. అంతర్ధారణ; ఆటంకం; అడ్డు;
* occult, adj. నిక్షిప్త; రహస్య; మానవుడి అవగాహనకి అందని;
* occultation, n. గ్రహ గమనం; ఒక్కొక్కసారి చంద్రుడు బుధ, శుక్ర, కుజ, గురు, శని గ్రహాలను కప్పివేయడం కూడా జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు శుక్రునికి, భూమికి మధ్యలో చంద్రుడు వచ్చినపుడు దానిని శుక్రుని గ్రహణం (eclipse) అని అనరు; Lunar occultation of Venus లేదా శుక్ర గమనం అంటారు; అదే విధంగా బుధ గమనం;
* occupation, n. (1) వృత్తి; ఉద్యోగం; (2) వ్యాపకం; (3) ఆక్రమణ;
* occupant, n. ఆక్రమించినవాడు; ఆక్రమితుడు;
* occupy, v. t. ఆక్రమించు; ఆవరించు;
* occur, v. i. సంభవించు; తట్టు; స్ఫురించు; తటస్థించు;
* occurrence, n. సంఘటన; స్ఫూర్తి;
* ocean, n. మహాసముద్రం; మహార్ణవం; అబ్రాసి; కడలి; విషధి; ఉదధి; అంబుధి; జలధి; సాగరం;
* oceanography, n. సాగరశాస్త్రం;
* ocellus, n. కృష్ణపాదం; the characteristic marking on the hood of a cobra;
* ochre, n. గోపీచందనం; ఒక రంగు పదార్థం;
* octadecane, n. అష్టాదశేను; ఒక ఉదకర్బనం; C<sub>18</sub>H<sub>38</sub>;
** octadecanoic acid, ph. అష్టాదశాయిక్ ఆమ్లం; C<sub>18</sub>H<sub>38</sub>O<sub>2</sub>;
* octagon, n. అష్టభుజి; అష్టకోణి;
** regular octagon, ph. క్రమ అష్టభుజి;
* octahedron, n. అష్టముఖి; ఎనిమిది సమత్రిభుజములు ముఖములుగా గల ఒక ఘనరూపము;
* octal, adj. అష్టాంశ;
** octal number system, ph. అష్టాంశ పద్ధతి;
* octane, n. అష్టేను; ఒక ఉదకర్బనం పేరు; CH<sub>3</sub>(CH<sub>2</sub>)<sub>6</sub>CH<sub>3</sub>;
** octane number, ph. అష్టేను సంఖ్య; పెట్రోలు నాణ్యతని కొలిచే సూచికాంకం;
* octave, n. (1) సప్తకం; సంగీతంలో f అనే పౌనఃపున్యం నుండి 2f పౌనఃపున్యం వరకు ఉన్న మధ్య దూరం; ఈ దూరంలోనే సప్త స్వరాలు ఇమిడి ఉంటాయి; భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతంలో ఈ దూరాన్ని సరిగమపదని వరకే లెక్కపెడతారు, పాశ్చాత్య సంగీతంలో సరిగమపదనిస అని లెక్క పెడతారు; (2) అష్టపది; అష్టకం;
* octet, n. అష్టకం; అష్టకి; ఎనిమిది అంశాలు కలది;
* octanoic acid, n. అష్టనోయిక్ ఆమ్లం; కేప్రిలిక్ ఆమ్లం; ఎనిమిది కర్బనపు అణువుల దండ ఉన్న గోరోజనామ్లం;
* odd, adj. (1) బేసి; బేసరి; ఓజ; విషమ; సరి కాని; (2) వింతైన; ఎబ్బెట్టు; విజ్జోడు; (3) విషమ; చికై్కన;
** odd behavior, ph. వింత ప్రవర్తన;
** odd looking, ph. వింతగా కనిపించే;
** odd number, ph. బేసి సంఖ్య;
** odds and ends, ph. చిల్లర మల్లర వస్తువులు, పనులు;
* ode, n. కీర్తన; స్తుతి; పదం; భావగీతం;
* odious, adj. హేయమైన;
* odor, n. వాసన; గంధము; (Br.) odour; (rel.) malodor;
* oeuvre, n. (ఓవ్ర), ఒక కళాకారుని (కవి) సంపూర్ణ రచనా సంపుటి;
* of, prep. యొక్క; గురించి;
* offend, v. t. నేరం చేయు; కోపం పుట్టించు; నొప్పించు;
* offense, n. నేరం; తప్పు; తప్పు పని;
** cognizable offense, ph. వారంటు లేకుండా అరెస్టు చెయ్యడానికి పోలీసులకి హక్కు ఉన్న నేరం; ఇండియాలో ఇటువంటి నేరం జరిగిందని అనిపించగానే పోలీసులు తప్పనిసరిగా FIR (first information report) నమోదు చేసి తీరాలని చట్టం చెబుతోంది;
** punishable offense, ph. శిక్షార్హమైన నేరం;
* offer, v. t. అర్పించు; సమర్పించు; భక్తితో ఇచ్చు; కానుకగా ఇచ్చు;
* offering, n. ముడుపు; కానుక; నైవేద్యం; బలి;
* off-guardedly, adv. ఏమరుపాటుగా;
* office, n. కచేరీ; కార్యాలయం; పనిపట్టు; కృత్యాగారం; దప్తరు; ఆఫీసు;
** office bearer, ph. కార్యకర్త;
* officer, n. అధికారి; ఉద్యోగి; సచివుడు; ఆఫీసరు;
** executive officer, ph. కర్మాధికారి; కర్మసచివుడు;
** investigative officer, ph. విచారణాధికారి;
* official, adj. అధికార; అఫీషియల్;
* official, n. అధికారి;
* officinalis, n. ఉపయోగం ఉండి దుకాణాలలో కొనుగోలుకి దొరికేది;
* offshore, adj. తీరస్థ;
** offshore islands, ph. తీరస్థ దీవులు;
* offspring, n. s. బిడ్డ; సంతానం; తోకం; కేపు, kEpu
* offspring, n. pl. తనుజులు; సంతానం; సంతతి; బిడ్డలు;
* often, adv. తరచుగా;
* ogre, n. మనుష్యులను తినే రాక్షసుడు;
* oil, n. నూనె; చమురు; తైలం; ఆయిలు;
** animal oil, ph. జాంతవ తైలం;
** Canola oil, ph. సీమావ నూనె;
**. cold-pressed, ph. గానుగ నూనె;
** cooking oil, ph. వంట నూనె;
** Corn oil, ph. మొక్కజొన్న నూనె;
** crude oil, ph. ముడి చమురు; ముడి నూనె; క్రూడాయిలు;
**. extra-virgin oil, ph. గానుగ నూనె; గానుగ ఆడినప్పుడు మొదటి తడవ తీసిన నూనె;
** fuel oil, ph. మంట చమురు; ఇంధనపు చమురు;
** kerosine oil, ph. కిరసనాయిలు;
** mineral oil, ph. ఖనిజపు చమురు; ఖనిజ తైలం;
**. Olive oil, ph. జిత తైలం;
** refined oil, ph. రిఫండాయిలు; crude vegetable oil (such as soybean, sunflower, or rice bran) that has undergone intensive physical and chemical processing to remove impurities, odors, free fatty acids, and colors, resulting in a clear, neutral-tasting product suitable for high-heat cooking and deep frying;
** Eucalyptus oil, ph. నీలగిరి తైలం;
** sesame oil, ph. నువ్వుల నూనె;
** Sunflower oil, ph. సూర్యకాంతపు నూనె;
** til oil, ph. నువ్వుల నూనె;
** vegetable oil, ph. శాకీయ తైలం;
** wintergreen oil, ph. గంధపుర తైలం;
** oil cake, ph. తెలక పిండి; పిణ్యాకం; నూనె చెక్క;
* oily, adj. నూనెలా ఉండే; జిడ్డుగా ఉండే; జిడ్డయిన;
* ointment, n. అంజనం; లేపనం; విలేపనం; మలాము; పైన పూసే మందు;
* o.k., n. సరే;
* okra, n. బెండ; ఎద్దునాలుక చెట్టు; గంబో;
* ol, suff. ఆల్కహాలు జాతికి చెందిన రసాయనాల పేరు చివర విధాయకంగా వచ్చే ప్రత్యయం; ఉదా. alcohol; menthol; phenol;
* old, adj. పాత; పురాతన; చిరంతన; ముసలి; ముదుసలి;
** old age, ph. ముసలితనం; వృద్ధాప్యం; వార్థక్యం; ముదిమి;
** old people, ph. ముసలివారు; వృద్ధులు; వయోవృద్ధులు;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: old, elderly
* ---Use ''old'' to talk about the age of things or people: This is an old car; How old are your children? Use ''elderly'' to be more polite when talking about people who are very old.'''
|}
*
* oldtimer, n. అనుభవశాలి; చాలా కాలంబట్టి ఒక చోట ఉన్న వ్యక్తి; వయస్సు మళ్ళిన వ్యక్తి;
* oleander, n. గన్నేరు; కరవేరం; [bot.] ''Nerium oleander'' of the Apocynaceae family;
* olfactory, adj. ఘ్రాణ; వాసనకి సంబంధించిన;
** olfactory nerves, ph. ఘ్రాణ నాడులు;
** olfactory nodes, ph. [bio.] గంధప్రవరాలు,
* oligarchy, n. స్వల్పజన పరిపాలనం; స్వల్పజనాధిపత్యం;
* oligosaccharide, n. స్వల్పచక్కెర; తక్కువ ఏకచక్కెరలు ఉన్న కర్బనోదక కట్టడం; a carbohydrate whose molecules are composed of a relatively small number of monosaccharide units.
* olive, n. జిత చెట్టు; జిత వృక్షం; మానుగాయ; కుదురు జువ్వి; ఆలివ్; మధ్యధరా వాతావరణాలలో కాసే ఒక చిన్న కాయ;
** olive branch, ph. [idiom[ మైత్రీ సందేశం;
** olive oil, ph. జిత తైలం; మానుగాయ నూనె;
** olive green, ph. మానుగాయ రంగు;
* -ology, suff. శాస్త్ర విభాగాన్ని సూచించే అంత్య ప్రత్యయము; ఉ: శాస్త్రం; ఎరిమి; ఎర్మి;
** biology, n. జీవశాస్త్రం; మనీకెరిమి;
** botany, n. వృక్షశాస్త్రం; మానెరిమి;
* oma, suff. [med] వైద్య రంగంలో వచ్చే ఈ ఉత్తర ప్రత్యయానికి అర్థం "కంతి"; అనగా, శరీరంలోని జీవకణాలు మితిమీరి పెరిగి కాయలా తయారవడం; ఈ కంతి కేంసరు కావచ్చు, కాకపోవచ్చు;
** carcinoma, ph. అంగాలని చుట్టి ఉండే పొరలలో కాని, చర్మపు పొరలలో కాని వచ్చే కేంసరు;
** cytoma, ph. కణాలకి సంబంధించిన కంతి;
** melanoma, ph. మెలనిన్ అనే రంగు పదార్థం ఉన్న చోట (సాధారణంగా చర్మం) పెరిగే కంతి;
** sarcoma, ph. శరీరపు కట్టడానికి ఉపయోగపడే భాగాలకి (అనగా, ఉ. ఎముకలు, కండరాలు, వగైరాలకి) వచ్చే కేంసరు;
* ombrophobia, n. వానపిరికి; వర్షం అంటే భయం;
* ombudsman, n. లోకపాల్;
* omelet, n. గుడ్డట్టు; గుడ్డు పొరటు; (rel.) scrambled eggs;
* omen, n. శకునం;
** bad omen, ph. అపశకునం; దుర్నిమిత్తం; దుశ్శకునం;
** fatal omen, ph. మారకం;
* ominous, adj. దుశ్శకునమైన; అశుభసూచకమైన;
* omit, v. t. మినహాయించు; పరిహరించు; వదలివేయు; విడచిపెట్టు;
* omission, n. పరిహార్యం; మినహాయింపు; పరిహరింపు; చేయమి;
* omni, adj. సర్వ; అన్ని; సమస్థ;
* omnidirectional, n. సర్వదిశాత్మకం;
* omniscience, n. సర్వజ్ఞత;
* omniscient, n. సర్వజ్ఞుడు; అన్నీ తెలిసినవాడు;
* omnipotent, adj. సర్వశక్తిసంపన్నత; సర్వసమర్ధత; సర్వశక్తిత్వం;
* omnipotent, n. సర్వశక్తిసంపన్నుడు; సర్వసమర్ధుడు;
* omnipresence, n. సర్వవ్యాప్తి; సర్వవ్యాపకత్వం;
* omnipresent, n. సర్వోపగతుడు; సర్వవ్యాపకుడు;
* omnivorous, adj. సర్వభక్షక;
* omnivore, n. సర్వభక్షిణి; సర్వాహారి; సర్వభక్షకి;
* on, prep. మీద; పైన; గురించి;
** on behalf, ph. తరఫున; పక్షమున;
** on demand, ph. అడగ్గానే; అడిగిన వెంటనే;
* once, adv. (1) ఒకప్పుడు; ఒకానొకప్పుడు; (2) ఒకసారి; ఒకమారు; ఒకతడవ; ఒక పర్యాయం; ఒక తూరి;
** once upon a time, ph. అనగా అనగా; తొలి; తొల్లి;
* one, adj. ఏక; ఒంటి;
* one, n. ఒకటి;
** increment by one, ph. ఏకోత్తరించు; ఏకోత్తరవృద్ధి; ఒకటొకటిగా పెంచు;
** one-by-one, ph. ఒకదాని తరువాత మరొకటి చొప్పున; ఐకాఇకంగా;
** one-to-one correspondence, ph. ఏకైక సంబంధం;
** one and only, ph. ఏకైక;
* one's, adj. స్వ; స్వకీయ; తన; తనదైన;
* one's own duty, ph. స్వధర్మం;
* one-dimensional, adj. ఏకమాత్రక; ఏకప్రమాణ; ఏక దిశమాన; ఒకే కొలత గల;
* onion, n. (1) ఉల్లి; ఉల్లిపాయ; ఉల్లిగడ్డ; అల్లియం; (2) నీరుల్లి; పెద్ద ఉల్లి; ఎర్రగడ్డ; సుకంద;
** green onion, ph. ఉల్లికాడలు;
** yellow onion, ph. లతార్కం; దుద్రుమం;
** onion bulb, ph. ఉల్లిపాయ; ఉల్లిగడ్డ; అల్లియం; ఎర్రగడ్డ;
* onionskin, n. ఉల్లిపొర; ఉలిపిరి;
** onion skin paper, ph. ఉల్లిపొర కాగితం;
* onlooker, n. చూపరి; దారిన పోయే దానయ్య; కలుగజేసుకోకుండా పక్కనుండి చూసే వ్యక్తి; ప్రేక్షకులు;
* only, adj. ఏక; ఒకే ఒక;
* only, adv. మాత్రం;
* onomastics, n. సంజ్ఞానామ పరిశీలన; పేర్ల పూర్వాపరాలని పరిశీలించే శాస్త్రం;
* onomatopoeia, n. ధ్వన్యనుకరణం; భావమును వ్యక్తపరచు శబ్దం; ఒక రకమైన శబ్దాలంకారం; అన్నం కుతకుత ఉడుకుతున్నది అన్నప్పుడు ‘కుతకుత’ అన్నం ఉడికే శబ్దాన్ని అనుకరించడమే ఈ అలంకారం లక్షణం; అటజనికాంచె భూమిసురు డంబరచుంబి శిర స్సరజ్ఝరీ
పటల ముహుర్ముహు ర్లుఠ దభంగ తరంగ మృదంగ నిస్వన లో "అభంగ తరంగ మృదంగ నిస్స్వన" మరొక ఉదాహరణ;
* onset, n. మొదలు; ఆరంభం;
* onslaught, n. ఆక్రమణ; పైబడడం; ఆఘాతం;
* ontology, n. లక్షణ శాస్త్రం; సత్త్వమీమాంశ; దృశ్యమాన ప్రపంచంలో వస్తువుల మూల స్వభావాన్ని తెలుసుకొనడానికి ప్రయత్నించే ఆధిభౌతిక విజ్ఞాన శాస్త్రం;
a set of concepts and categories in a subject area or domain that shows their properties and the relations between them; Ontology లో సత్తా (అంటే ఉనికి) గల పదార్థాల తత్త్వము ముఖ్యం;
* ontological, adj. లక్షణ శాస్త్ర సంబంధమైన;
* onus, n. బాధ్యత; పూచీ; భారం;
* onyx, n. గోమేధికం; క్వార్ట్జ్ (quartz) జాతికి చెందిన రాయి; SiO<sub>2</sub>;
* oodles, n. pl. కొల్లలు;
* oogamy, n. అండ సంయోగం;
* oogenesis, n. అండజననం; అండోత్పత్తి;
* oogonium, n. స్త్రీ బీజాశయం;
* oology, n. అండాధ్యయనం; గుడ్లని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం:
* ooze, v. i. ఒలుకు; కారు; చెమర్చు; ఊరు; శ్రవించు;
* opal, n. క్షీరోపలం; ఒక విలువైన రాయి;
* opaque, n. కాంతి కిరణాలని చొరనీయని లక్షణం గల;
* open, adj. తెరచిన; తీసిన; విడిన; వికసించిన; విప్పిన; వివృత; విరళ; ఉపరితల;
** near-open, ph. ఉప వివృత; జారుగా తెరచిన;
** wide open, ph. బార్లా తెరచిన; బారుగా తెరచిన; బార్లా తీసిన;
** open set, ph. వివృత సమితి;
** open society, ph. వివృత సమాజం;
** open circuit, ph. వివృత వలయం; వివృత పరివాహం;
** open door, ph. విరళారళం; విరళ అరళం;
** open drainage system, ph. ఉపరితల నీటిపారుదల వ్యవస్థ;
** open forcibly, ph. పెగుల్చు; పెగలదీయు;
** open gently, ph. విడదీయు; జాగ్రతగా తెరచు;
* open, v. i. వికసించు;
* open, v. t. తెరుచు; విప్పు; విడదీయు; పెగుల్చు; పెగలదీయు;
* opening, n. (1) వివారం; వివరం; కన్నం; బెజ్జం; (2) ఖాళీ; ఖాళీ స్థలం; సందు; బీటిక; (3) ఎత్తుబడి; మొదలు;
* openly, adv. బాహాటంగా; బహిరంగంగా; వెల్లడిగా; దాపరికం లేకుండా; నిష్కపటంగా;
* opera, n. గేయ రూపకం; గేయ నాటకం; Originally understood as an entirely sung piece, in contrast to a play with songs, opera has come to include numerous genres, including some that include spoken dialogue;
* operate, v. t. (1) తోలు; నడుపు; చోదించు; (2) శ చికిత్స చేయు;
* operating system, n. నిరవాకి; ఉపద్రష్ఠ; కలనాత్మ; ఆత్మ లేని శరీరం ఎలాంటిదో అలాగే కలనాత్మ లేని కలనయంత్రం ప్రాణం లేని బొందె వంటిది; ఒక కలనయంత్రంలో పనిచేసే క్రమణికల (ప్రోగ్రాముల) మీద అజమాయిషీ, లేదా నిరవాకం, చేసే మరొక పెద్ద క్రమణిక; the software that supports a computer's basic functions, such as scheduling tasks, executing applications, and controlling peripherals;
* operation, n. (1) [math.] సంక్రియ; పరిక్రియ; పరికర్మ; సముచ్చయం; (2) శస్త్ర చికిత్స; కోత; (3) చర్య; కార్యము;
** algebraic operation, ph. బీజీయ పరిక్రియ; బీజీయ సముచ్చయం;
** mathematical operation, ph. గణిత పరిక్రియ;
** surgical operation, ph. శస్త్ర పరిక్రియ; శస్త్ర సముచ్చయం;
* operator, n. [math.] పరికర్త; కర్మచారి; నిర్వాహకుడు;
** difference operator, ph. భేద పరికర్త;
** differential operator, ph. అవకలన పరికర్త;
* operative, n. కర్మచారి;
* ophidiophobia, n. అహిభయం; పాము జడుపు; పాము అంటే భయం;
* opinion, n. అభిప్రాయం; మతం; ప్రవాదం; అనుకోలు;
** difference of opinion, ph. అభిప్రాయ భేదం;
** good opinion, ph. సదభిప్రాయం;
** in my opinion, ph. నా అభిప్రాయం ప్రకారం;
** of the same opinion, ph. సమత;
** popular opinion, ph. లోక ప్రవాదం;
* opinionated, adj. దిట్టమైన అభిప్రాయాలు గల;
* opium, n. నల్లమందు; అభిని; అహిఫేనం;
** opium poppy seeds, ph. గసగసాలు; అభిని;
* opponent, n. ప్రత్యర్థి; ప్రతిద్వంది; ప్రతిస్పర్ధి; ప్రతిపక్ష; ప్రతికక్షి; ఎదిరి; వ్యతిరేకి; ప్రతికూలుడు; విరోధి; ప్రతిరోధి; ప్రతిరోధి, pratirOdhi
* opportune, adj. సానుకూల; సమయానుకూల;
** opportune idea, ph. తరుణోపాయం;
** opportune moment, ph. సానుకూల పరిస్థితి;
* opportunist, n. అవకాశవాది;
* opportunity, n. అవకాశం; తరుణం; వీలు; సమయం; ఎసలిక;
** good opportunity, ph. సదవకాశం; మంచి తరుణం;
* oppose, v. t. ప్రతిఘటించు; ఎదిరించు;
* opposite, adj. విరుద్ధ; విపరీత; అభిముఖ; వ్యతరిక్త; వ్యతిరేక; ప్రాభిముఖ; ఎదురెదురుగా; ఎదుటి;
* opposites, n. పరస్పర విరుద్ధములు;
* opposition, n. (1) ప్రతిపక్షం; విపక్షం; (2) వ్యతిరిక్తం; (3) (astro.) సూర్యుడిని, మరొక బాహ్య గ్రహాన్ని కలిపే ఊహాత్మక రేఖ మీదకి భూమి వచ్చినప్పుడు ఉన్న స్థితి; Opposition is when a planet is opposite the Earth from the Sun. This is when we can observe it best, as it is normally nearest Earth at this point. Opposition is typically used to describe a superior planet’s position; (ant.) conjunction; conjunction occurs when any two astronomical objects (such as asteroids, moons, planets, and stars) appear to be close together in the sky, as observed from Earth;
** opposition party, ph. ప్రతిపక్షం; విపక్షం;
* oppression, n. జులుం;
* optic, adj. దృష్టి; దృక్; చక్షు; నేత్ర;
** optic nerve, ph. నేత్ర నాడి;
* optical, adj. చక్షుష;
** optical axis, ph. చక్షుష అక్షం; చక్షుషాక్షం;
** optical fiber, ph. చక్షుష తంతువు; దృక్ తంతువు;
** optical illusion, ph. చక్షుష భ్రమ;
** optical instruments, ph. చక్షుష పరికరాలు;
** optical microscope, ph. చక్షుష సూక్ష్మదర్శిని;
* optician, n. కళ్లద్దాలని తయారు చేసే వ్యక్తి;
* optics, n. (1) కాంతిశాస్త్రం; నేత్రజ్ఞానశాస్త్రం; దృశాశాస్త్రం; తేజశ్శాస్త్రము; (2) ప్రచారం కొరకు ఛాయాచిత్రాలలో కనబడే తీరు;
* optimism, n. ఆశావాదం;
* optimistic, adj. ఆశాజనక;;
* optimization, n. ఉన్న ప్రత్యామ్నాయాలలో సర్వోత్తమమైన ప్రత్యామ్నాయాన్ని ఎంచుకునే పద్ధతి;
* optimum, n. సర్వోత్తమం;
* option, n. వైకల్పికం; వికల్పం; వైభాషికం; ఐచ్ఛికం; ఐచ్చికాంశం; అభిమతం;
* optional, n. వైకల్పికం; వికల్పం; వైభాషికం; ఐచ్ఛికం; ఐచ్చికాంశం;
* ophthalmologist, n. కంటివైద్యుడు; కంటి జబ్బులని నయం చేసే వైద్యుడు;
* ophthalmology, n. నేత్రవైద్యం; కంటివైద్యం;
* option, n. వికల్పం; విభాష: అభిరుచి; కోరి ఎన్నుకున్నది;
* optional, adj. ఐచ్ఛిక;
* optometrist, n. దృష్టిదోషాన్ని కొలచి కళ్లజోడుని అమర్చే వ్యక్తి;
* opulence, n. ఐశ్వర్యం; అయిస్వర్యం;
* opulent, adj. విలువైన వస్తువులతో అలంకరించబడ్డ;
* or, conj., కాని; లేక; కానిపక్షంలో; లేకపోతే; లేనియెడల;
* oracle, n. సర్వజ్ఞుడు; ద్రష్ట; ప్రవక్త; గ్రీకు గాథలలో వచ్చే అన్నీ తెలిసిన వ్యక్తి;
* oral, adj. (1) నోటిద్వారా; వాక్; వాగ్రూపంగా; వాచా; వాచ్య; వాచారంభ; మౌఖిక; మూజువాణీ; (2) నోటికి సంబంధించిన; నోటితో; ఆశ్య;
** oral cavity, అంగిలిగుంట; ఆశ్య కుహరం;
** oral commitment, ph. వాగ్దానం;
** oral examination, ph. వాచ పరీక్ష;
** oral exegesis, ph. కథాకాలక్షేపం;
** oral medicine, ph. నోటిద్వారా వేసికొనే మందు; మూజువాణీ మందు;
** oral testimony, ph. వాగ్మూలం;
** oral thrush, ph. తెల్ల పూత;
** oral tradition, ph. మౌఖిక సంప్రదాయం;
* orally, adv. వాచ్యంగా; నోటి;
* orange, n. (1) నారింజ; నాగరంగం; కిచ్చిలి; (2) నారింజ రంగు;
** Batavian orange, ph. బత్తాయి; మోసంబి;
** citron (orange), ph. మాదీఫలం; [bot.] ''Citrus medica;''
** navel orange, ph. బొడ్డు నారింజ; నాభి నారింజ;
** sweet orange, ph. బత్తాయి; చీనీకాయ; మోసంబి; తియ్య నారింజ; [bot.] ''Citrus sinensis;''
** Pomelo (orange), ph. [bot.] ''Citrus maxima;''
** Mandarin orange, ph. కమలాఫలం; [bot.] ''Citrus reticulata;''
** International orange, ph. ముదురు నారింజ రంగు;
* orator, n. వక్త; వాంగ్మి; ప్రవక్త;
* oratory, n. వక్తృత్వం;
* orb, n. (1) బింబం; (2) గోళం;
* orbicular, adj. మండలాకార;
* orbit, n. కక్ష్య; చారగతి; వివర్తకం; భచక్రం;
** inner orbit, ph. అల్ప వృత్తం; అల్ప కక్ష్య;
** outer orbit, ph. అధిక వృత్తం; అధిక కక్ష్య;
* orbital, adj. కక్షీయ; కక్ష్యకి సంబంధించిన; గ్రహగతికి సంబంధించిన;
** orbital mechanics, ph. కక్షీయ యంత్రశాస్త్రం; (note) mechanics is that area of science concerned with the behavior of physical bodies when subjected to forces or displacements;
* orbital, n. విగతి; విస్తృతమైన గతి; ఒక ఎలక్ట్రాను ఎక్కడ ఉందో సూచించడానికి వాడే తరంగ ప్రమేయపు లక్షణం; గుళిక వాదంలో వచ్చే ఒక సంక్లిష్ట భావన;
* orchard, n. పండ్లతోట; తోట; తోపు;
** palm orchard, ph. తాటి తోపు;
* orchestra, n. వాద్యబృందం; భజంత్రీలు; పక్కవాద్యాలు;
* ordeal, n. అగ్ని పరీక్ష;
* order, n. (1) ఆనతి; ఆన; ఆజ్ఞ; ఆజ్ఞాపన; అనుశాశనం; ఉత్తర్వు; తాకీదు; (2) ఆజ్ఞా పత్రిక; ఫర్మానా; (3) క్రమం; వరుస; (4) క్రమం; శాస్త్రవేత్తలు జీవకోటిని ఏడు వర్గాలుగా విడగొట్టినప్పుడు నాలుగవ వర్గానికి పెట్టిన పేరు; [see also] genus, family, order, class, phylum and kingdom;
** alphabetical order, ph. అక్షర క్రమం;
** infra order, ph. అధోక్రమం; జీవశాస్త్రంలో క్రమం, ఉపక్రమం, అధోక్రమం అనేది అవరోహణ క్రమం;
** money order, ph. మనియార్డరు; పైకపు బరాతం;
** out of order, ph. క్రమం తప్పడం; తారుమారు అవడం;
** primate order, ph. వానరాలు; వానర క్రమం;
** written order, ph. బరాతం; పరవానా;
** ordered pair, ph. [math.] క్రమ యుగ్మం; (x, y) అనేది క్రమ యుగ్మం;
** suborder, ph. ఉపక్రమం; జీవశాస్త్రంలో క్రమం, ఉపక్రమం, అధోక్రమం అనేది అవరోహణ క్రమం;
* orderly, n. ఆసుపత్రిలో పనివాడు;
* ordinal, adj. వరసవారీ; వరసలోని; వరసలోనుండి ఎంచిన; క్రమ;
** ordinal number, ph. వరసవారీ సంఖ్య; క్రమ సంఖ్య;
* ordinance, n. ఆజ్ఞ; అధికార శాసనం;
* ordinarily, adv. సామాన్యంగా; సాధారణంగా;
* ordinary, adj. సామాన్య; సాధారణ; సాదా; లౌకిక; మామూలు; తందురుసు;
** ordinary person, ph. సామాన్యుడు; సామాన్యురాలు; తందురుసు రెంచ; తందురుసువాడు;
* ordnance, n. యుద్ధసామగ్రి; తోపులు;
* ore, n. ఖనిజం;
* oregano, n. మృదుమరువం; పాశ్చాత్య దేశాల వంటకాలలో వాడే ఒక సుగంధ పత్రి; [bot.] ''Origanum vulgare;'' While this is a Mediterranean herb, its similar-tasting, fleshy-leaved cousin often found in Indian households is known as Vamu Aku (వాము ఆకు) or Karpooravalli (కర్పూరవల్లి); frequently called Cubans Oregano in English.
** Greek oregano, ph. [bot.] ''Origanum vulgare hirtum'';
** Italian oregano, ph. [bot.] ''Origanum majoricum'';
* organ, n. (1) అంగం; అవయవం; (2) ఒక రకం పియానో;
* organism, n. జీవి;
* organic, adj. ఆంగిక; సేంద్రియ; చేతన; అవయవజనిత;
* organic, n. ఆంగికం; సేంద్రియం; చేతనం; అవయవజనితం;
* organization, n. (1) సంస్థ; వ్యవస్థ; (2) సంవిధానం;
* organized, adj. వ్యవస్థిత; సంఘటిత;
** organized labor, ph. సంఘటిత శ్రామిక వర్గం;
* organizers, n. pl. కార్యకర్తలు; నిర్వాహకులు; వ్యవహర్తలు; సంధాతలు;
* orgasm, n. రతిక్రీడలో పరాకాష్ఠని అందుకున్న సన్నివేశం;
* orgon, n. నిమ్మ గడ్డి;
* oriel, n. వీధి అరుగు; వీధి వసారా; చీడీ;
* oriental, adj. పూర్వ; ప్రాక్; ప్రాచ్యదేశ;
* orientation, n. దృగ్విన్యాసం; దిక్సాధన;
* orifice, n. బెజ్జం;
* origin, n. మూలం; ప్రభవం; ప్రభూతి; సంభవం; పుట్టుక; హేతువు; మూల బిందువు; ఉద్గమం;
* original, adj. అసలు; మొదటి; మూల;
** original copy, ph. అసలు ప్రతి;
* original, n. (1) అసలు; మొదటిది; మాతృక; మూలం; (2) అసలు ప్రతి;
** Telugu original, ph. తెలుగు మాతృక; తెలుగు మూలం;
* originality, n. అపూర్వత; నూతనత్వం; ఉపజ్ఞ;
* originator, n. m. కారణభూతుడు;
* oriole, n. కల్ల పిట్ట;
* Orion, n. మృగవ్యాధుడు; వృత్రాసురుడు; మృగశిర; మృగశీర్షం; అగ్రహాయిణి; ఇది క్రమంగా అగ్రాయిని, తరువాత ఒరాయన్ అయేయని అంటారు; నిజానికి మృగశిర అనే కూటమి మృగవ్యాధ రాశిలో ఒక భాగమే;
** Orion's Belt, ph. త్రిపురములు; ఇన్వకములు; గొల్లకావడి చుక్కలు;
* ornate, adj. అలంకృతమైన; సాలంకృత;
* ornament, n. నగ; భూషణం; ఆభరణం; తొడవు; రవణం; అలంకారం;
* ornamentation, n. అలంకారం; సంగీతంలో అలంకారం అంటే సాదా, సీదాగా పాడకుండా స్వరాలకి చిన్న ఊపో, గమకమో, కంపిత గమకమో, వగైరాలు చేర్చి పాడడం; భాషలో అలంకారం అంటే ఉపమ, రూపక, మొదలైన అలంకారాలు వాడడం;
* ornithology, n. పక్షిశాస్త్రం;
* orphans, n. అనాథలు; తల్లిదండ్రులు లేని పిల్లలు;
* orphanage, n. అనాథ శరణాలయం;
* ortho, pref. తిన్ననైన; ఉదగ్ర;
* orthodontist, n. ఎత్తుపల్లాలు ఉన్న పంటి వరసని తిన్నగా చేసే వైద్యుడు;
* orthodox, adj. పూర్వాచార; సదాచార; శ్రోత్రియ; ఆస్తిక;
* orthodoxy, n. పూర్వాచార పద్ధతి; శ్రోత్రియ సంప్రదాయం; ఆస్తికత్వం; ఛాందసం; వేదాలని ప్రమాణంగా నమ్మడం;
* orthogonal, adj. లంబీయ; లంబకోణీయ; ఉదగ్రకోణీయ;
* orthonormal, adj. లంబనిట్రీయ;
* orthography, n. వర్ణక్రమం; వర్ణక్రమదోషం లేకుండా రాయడం;
* orthotropous, adj. [bot.] ఉదగ్రముఖ; having the nucleus of a plant ovule straight;
* oscillating, adj. డోలాయమాన; స్పందన; నివర్తన;
** oscillating universe theory, ph. విశ్వస్పందన వాదం;
* oscillation, n. స్పందనం; డోలనం; నివర్తనం; ఊగడం; ఆందోళనం;
* oscillator, n. [phys.] ఆందోళిక;
** harmonic oscillator, ph. [phys.] హరాత్మక ఆందోళిక; స్వరాత్మక ఆందోళిక; In classical mechanics, a harmonic oscillator is a system that, when displaced from its equilibrium position, experiences a restoring force F proportional to the displacement x;
* oscillatory, adj. స్పందించే; డోలాయమానమైన; ఊగే;
** oscillatory universe, ph. స్పందించే విశ్వం;
** theory of the oscillatory universe, ph. విశ్వ స్పందన వాదం; see also big bang theory;
* oscilloscope, n. డోలన దర్శిని;
* osculation, n. వేష్టనం; చుంబనం;
* osmosis, n. అభిసరణం; ఉత్సరణం; ద్రవాభిసరణ;
** osmotic pressure, ph. అభిసరణ ప్రేషం;
** reverse osmosis, ph. వ్యతిరేక ద్రవాభిసరణం;
* ostentation, n. ఆడంబరం; డంబరం;
** verbal ostentation, ph. వాగాడంబరం;
* osteomalacia, n. అస్తిమాల్యం; ఎముకల బలహీనతకు చెందిన వ్యాధి;
* ostrich, n. నిప్పుకోడి; ఉష్ట్రపక్షి; ఆఫ్రికాలో ఉండే ఎగరలేని పెద్ద పక్షి; [bio.] ''Struthio camelus'';
* other, adj. మరొక; వేరే; లాతి; అన్య; పరాయి; (rel.) another;
** other countries, ph. అన్య దేశాలు; పరాయి దేశాలు;
** other people, ph. లాతి వాళ్లు;
** other side, ph. అవతల; అవతల పక్క;
* otiose, adj. పనికిమాలిన;
* otter, n. ఆటర్; నీళ్ళల్లో ఉండే కుక్కని పోలిన ఒక క్షీరదం;
* otherwise, adv. అలాకాని పక్షంలో; అట్లుకాకున్న; కానిచో; అన్యథా; అథవా; పక్షాంతరమున;
* ounce, n. అవున్సు; (1) ద్రవ పదార్థాలని కొలవడానికి వాడే ఒక మానం; (2) బరువుని కొలిచేటప్పుడు పౌనులో పదహారో వంతు;
* our, poss. pron. (1) inclusive, మన; (2) exclusive; మా; మాయొక్క;
* out, adv. బైట; బైటకి;
* outbreak, n. అకస్మాత్తుగా చెలరేగడం; విప్లవ సంఘటన; విఘటన; the sudden or violent start of something unwelcome, such as war, disease, etc.
* outbreak, v. i. వ్యాపించు; వ్యాప్తిచెందు; చెలరేగు;
* outcast, n. అప్రాశ్యుడు; వెలి వేయబడ్డవాడు;
* outcome, n. ఫలితార్థం; ఫలం; పరిణామం;
* outcropping, n. గుట్ట; శిలాసంస్తరం; మట్టిలోంచి బయటికి పొడుచుకు వచ్చిన శిలాసంస్తరం;
* outcry, n. పెద్ద గోల; గొడవ; ఉద్ఘోషం;
* outdoor, adj. బయటి; లోపలి కాని;
* outer, adj. బహిర్గత; బాహ్య;
* outfit, n. (1) దుస్తులు; (2) సరంజామా; సాధన సంపత్తి;
* outlaw, v. t. నిషేధించు;
* outlay, n. పెట్టుబడి; మొత్తపు ఖర్చు; వ్యయం;
* outlet, n. నిర్గమ ద్వారం; నిర్గమం; నిష్క్రమణిక; బహిర్ద్వారం; బయటకు వెళ్ళే మార్గం;
* outline, n. రూపురేఖ;
* output, adj. వెలపట; బహిర్గత; అంతర్యాన; అంతర్యాగ; నిర్గమిత;
** output data, ph. బహిర్గత దత్తాంశం; బహిర్యానాంశం; బహిర్యాగాంశం;
** output device, ph. నిర్గమిటా సాధనం;
** output pressure, ph. బహిర్గత పీడనం;
* output, n. వెలపలం; వెలపటంశం; నిర్గమాంశం; నిర్గతం; బహిర్గతం; బహిర్హితం; బహిర్యానం; బహిర్యాగం; బరవానా; పోత; ఫలితం; పరిణామం; ఉత్పన్నం; ఉత్పాదన; ఫలోత్పత్తి; నిర్గళితం; ఆయాతం; ప్రదానం; బైపెట్టు;
* outrage, n. దౌర్జన్యం; దురంతం; దురాగతం;
* outside, n. బయట;
* outsiders, n. pl. బయటివారు; తస్మదీయులు;
* outskirts, n. పొలిమేరలు; శివార్లు;
* outstanding, adj. (1) విశిష్టమైన; (2) బాకీ ఉన్న; మిగిలిన;
** outstanding exhibition, ph. విశిష్టమైన ప్రదర్శన;
** outstanding debt, ph. మిగిలిన అప్పు;
* outstretched, adj. బారజాపిన; చాపిన;
* outward, adj. బహిర్; బాహరమైన;
* ova, n. గుడ్లు; అండములు;
* ovary, n. స్త్రీబీజకోశం; అండకోశం; గర్భాగారం;
* oven, n. (అవెన్) ఆవం; ఆశ్మంతం; హసంతి; కమటం; పొక్కలి; పొయ్యి;
** goldsmith's oven, ph. కమటం;
** oven bird, ph. పొయ్యిపిట్ట; ఆవపిట్ట;
** oven to fire bricks, ph. ఇటుకలావం;
* over, prep.కంటె; మీద; పైన;
* over-bar, n. [math.] శిరోవారం; గణితంలో బీజాక్షరాల తల మీద గీసే అడ్డు గీత;
* overbearing, adj. దాష్టీకమైన;
* overcast, adj. మబ్బు కమ్మిన; మందారముగానున్న;
* overcoat, n. అంగరఖా;
* overcome, v. i. అధిగమించు; నిస్తరించు; గెలుచు; జయించు;
* overdose, n. మితిమీరిన మోతాదు;
* overdue, n. నిల్వ బాకీ; బకాయ;
* overflow, v. i. పొంగు; ఉప్పొంగు;
* overhang, v.i. వేలాడు;
* overhead, n. అమాంబాపతులు; పై ఖర్చులు;
* overlook, v. t. (1) చూడకపోవు; గమనించకపోవు; (2) ఒకరు చేసిన తప్పుని పట్టించుకోకుండా వదలిపెట్టు; (3) పైనుండి కిందకి చూచు;
* overripe, adj. ఆరముగ్గిన;
* oversee, v. i. అజమాయిషీ చేయు;
* overseer, n. తలవరి; ఓర్సీలు;
* oversight, n. (1) ఏమరుపాటు; ఏమరుపాటుతో చేసిన పొరపాటు; (2) ఏమరుపాటుతో పొరపాట్లు జరగకుండా అజమాయిషీ చేయు; (note) a word with opposing meanings;
* overtake, v. t. అధిగమించు; అతిక్రమించు; పట్టుకొను;
* overtly, adv. బాహాటంగా; బహిరంగంగా;
* overtone, n. అతిస్వరం; ప్రాధమిక ధ్వని తరంగం కంటె ఎక్కువ తరచుదనం (పౌనఃపున్యం) తో కంపించే తరంగం;
* overture, n. (1) పూర్వరంగం; (2) ఆరంభవాద్యం; సంగీత సభలలో ఉపోద్ఘాతంగా వాడే సంగీతం; (3) స్నేహభావాన్ని ప్రదర్శించడం;
* overturn, v. t. (1) తలకిందులు చేయు; బోల్తా కొట్టించు; (2) దిగువ కోర్టులో చేసిన తీర్మానాన్ని ఎగువ కోర్టువారు కొట్టివేయు;
* overview, n. పర్యావలోకనం; విహంగావలోకనం;
* overwhelming, adj. అతిశయించిన;
** overwhelming response, ph. అతిశయించిన స్పందన;
* oviduct, n. అండవాహిక;
* oviform, adj. అండాకార;
* Ovoviviparous, adj. అండజ సజీవ సంతానోత్పత్తి; తల్లి కడుపులో ముందు అండం ఏర్పడి, ఆపైన అక్కడే బాగా అభివృద్ధి చెంది లార్వా, లేదా ఆపై దశల్లో తల్లి కడుపులోంచి బయటకు రావటం ఇందులో కనపడుతుంది.
* ovoparous, adj. అండజమైన; గుడ్డులోంచి పుట్టిన; ovum అనేది అండం. గుడ్లుగా తల్లి కడుపులోంచి బయటకు తెచ్చి వదిలేస్తే, వాటిని మరలా పొదిగితేనే పిల్లలు అవుతాయి. అంటే సగం అభివృద్ధి మాత్రమె తల్లి కడుపులో జరుగుతుంది.
* ovulation, n. అండోత్సర్గం;
* ovum, n. స్త్రీబీజం; అండం; శోణితం;
* owing to, prep. వల్ల; నుంచి;
* owl, n. గుడ్లగూబ; పులుగుపిట్ట; ఘూకం; ఉలూకం; దివాంధం; వాయసారాతి; వాయసారి; ధ్వాంక్షారాతి; పేచకం;
* owlet, n. గుడ్లగూబ పిల్ల;
* own, adj. స్వంత; ఖాసా; కాసా;
* owner, n. స్వామి; కామందు; యజమాని; స్వంతదారు; సొంతదారు; పట్టాదారు;
** owner of a house, ph. ఇంటిదారు; ఇంటి యజమాని;
* ownership, n. స్వంతం; హక్కు; స్వామ్యం; స్వామిత్వం;
* ox, n. s. ఎద్దు; గిత్త; వృషభం;
* oxen, n. pl. ఎడ్లు; గిత్తలు;
* ox gall, n. గోరోచనం;
* oxidation, n. భస్మీకరణం; ఉపచయం;
** exothermic oxidation, ph. ఉష్ణమోచక భస్మీకరణ;
* oxidant, n. భస్మీకరి; భస్మం చేసేది;
** antioxidant, n. ప్రతిభస్మీకరి;
* oxidation, n. (1) రసాయన సంయోగ ప్రక్రియలో ఆమ్లజనిని ఎక్కువ చెయ్యడం (కలపడం); (2) రసాయన సంయోగ ప్రక్రియలో ఉదజనిని తక్కువ చెయ్యడం (తీసివేయ్యడం);
* oxide, n. భస్మం; ఆమ్లజనితో సంయోగం చెందగా వచ్చిన పదార్థం;
** copper oxide, ph. తామ్ర భస్మం;
** iron oxide, ph. తుప్పు; అయో భస్మం;
* oxy-acetylene, n. ఆమ్లవిదీను;
** oxy-acetylene torch, ph. ఆమ్లవిదీను దివ్వె; ఈ రకం దివ్వెతో ఉక్కుని సునాయాసంగా కోయవచ్చు;
* Oxygen, n. ఆమ్లజని; ప్రాణవాయువు; రంగు, రుచి, వాసన లేని ఒక రసాయన మూలక వాయువు; (అణుసంఖ్య 8, సంక్షిప్త నామం O)
* oxymoron, n. విరుద్ధోక్తి; విరోధాభాసాలంకారం; నిందాస్తుతి; సంసృష్టి; రెండు విరుద్ధమైన అర్థాలు వచ్చే మాటలని ఒకే సందర్భంలో వాడడం; ఉ. మా చెడ్డ మంచోడు;
* oxidation, n. (1) రసాయన సంయోగ ప్రక్రియలో ఆమ్లజనిని ఎక్కువ చెయ్యడం (కలపడం); (2) రసాయన సంయోగ ప్రక్రియలో ఉదజనిని తక్కువ చెయ్యడం (తీసివేయ్యడం);
* oxide, n. భస్మం;
** iron oxide, ph. తుప్పు; అయో భస్మం;
* oyster, n. సీపి; గుల్లచేప; ఆల్చిప్ప;
* ozone, n. ఓజోన్. మూడు ఆమ్లజని అణువులతో కూడిన బణువు; Ozone is an odorless, colorless gas made up of three oxygen molecules (O3) and is a natural part of the environment;
** ozone layer, n. ఓజోను పొర; అంతరిక్షం నుండి హాని చేసే కిరణాలు భూమిని సోకకుండా ఆపు చేసే వాయువుల పొర;
* '''
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]]
675hd2295lhfb62tokthojpohg1i749
వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు/క-ఖ
0
3014
39298
39292
2026-06-26T22:41:47Z
Vemurione
1689
/* Part 2: క - ka */
39298
wikitext
text/x-wiki
=నిఘంటువు=
* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout.
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.
16 March 2016.
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) --->
==Part 1: కం - kaM==
<poem>
కంకణం, kaMkaNaM
-n.
--(1) bracelet;
--(2) bangle;
--(3) a bracelet worn on the wrist or ankle as a mark of taking a vow;
కంకణం కట్టుకొను, kaMkaNaM kaTTukonu
-ph.
-- take a vow; commit oneself to a task;
కంకర, kaMkara
-n.
--gravel; road metal; (esp.) the stones used in road building; Gravel often has the meaning a mixture of different size pieces of stone mixed with sand and possibly some clay;
కంకాళం, kaMkALaM
-n.
--skeleton;
కంకి, kaMki
-n.
--ear of grain; seedhead;
కంఖాణి, kaMkhANi
-n.
--a horse of good pedigree; an Arabian horse;
కంగారు, kaMgAru
-n.
--(1) agitation; anxiety; confusion;
--(2) kangaroo; a marsupial native to Australia;
కంగుతిను, kaMgutinu
-v. i.
--lose; take a loss; get defeated; get humiliated; get embarrased;
కంగుమను, kaMgumanu
-v. i.
--produce a clangy metallic sound;
కంచం, kaMcaM
-n.
--dinner plate; (lit.) plate made out of bronze; కంచుతో చేసినది కనుక కంచం;
కంచరం, kaMcaraM
-n.
--carriage; cart;
కంచర, kaMcara
-adj.
--hybrid;
కంచర గాడిద, kaMcara gADida
-n.
--mule; (lit.) hybrid donkey; the offspring of a mare and a jackass; (ety.) this word probably came about because mules are mostly used to carry goods or pull carts;
కంచరి, kaMcari
-n.
--bronzesmith; coppersmith; brazier;
కంచు, kaMcu
-n.
--bronze; bell metal; an alloy of copper and tin;
కంచుకం, kanchukaM
- n.
-- (1) jacket; (2) slough; the outer skin left by a snake;
కంచు కాగడా, kaMcu kAgaDA
-n.
--bronze torch; bright torch;
కంచుకోత్సవం, kanchukOtsavaM
- n.
-- పూర్వం కంచుకోత్సవం అనేది వైష్ణవాలయాలలో జరిగేది. ముక్తి పొందవలెనని కోరిక ఉన్న స్త్రీలు తమ రవికెలని ఒక గదిలో ఉంచేవారు. వైష్ణవ స్వాములు ఆ గదిలోకి వెళ్లి ఎవరికీ చేజిక్కిన రవికెని వారు తీసుకునేవారు. ఆ రవికె ఎవరిదైతే ఆ స్త్రీ ఆ సవాలుతో పవళింపు సేవ చెయ్యాలి. అది సాక్షాతూ శ్రీకృష్ణ పరమాత్మతో పవళింపు సేవ చేసినంత పుణ్యమని భావిచేవారుట. బ్రిటిష్ వారి ఏలుబడిలో ఈ ఉత్సవం నిషేధించబడిందిట. ఈ ఉదంతం ఆంద్ర సచిత్ర వారపత్రిక 31-12-52 సంచికలో ప్రశ్నలు-సమాధానాలు శీర్షికలో ఉంది. పండగనాడు కూడా మొగుడేనా అన్న నానుడికి ఇది మూలం అని అంటారు.
కంచు యుగం, kaMcu yugaM
-n.
--bronze age; the period of time between stone age and iron age; circa 4000 B. C. E;
కంచి, kaMci
-n.
--short for కాంచీపురం, a holy place in South India;
కంచి గరుడ సేవ, kaMci garuDa sEva
-ph.
--[idiom] futile effort; unrecognized effort;
-- కంచి గరుడ సేవ అంటే వృథా నిరీక్షణ; పెద్దగా ఉపయోగం లేని పని, బండ చాకిరి లాంటిది చేసి దాని నుండి ఏమాత్రం లాభం, ఫలితం లేకపోతే అలాంటిదాన్ని "కంచి గరుడ సేవ" అని అనడం జనవ్యవహారం లోకి వచ్చింది. దీని వెనుక కథ: కంచిలో వరదరాజస్వామికి విపరీతంగా అలంకారం చేస్తారు. దీనికి బాగా సమయం పడుతుంది. అంతకు చాలాసేపటికి ముందే గరుడ వాహనాన్ని తీసుకువచ్చి రాజగోపురం ముందు నిలుపుతారు. ఆ తరవాత రెండు మూడు గంటలకు అలంకారంతో ఉన్న ఉత్సవమూర్తిని తెచ్చి వాహనం ఎక్కిస్తారు. అంతసేపూ గరుత్మంతులవారు అలా నిరీక్షిస్తూ ఉంటారు. అలా ఎందుకు చాలాముందే గరుడుని తెచ్చి, వీధిలో పెట్టటం అంటే, ప్రసార సాధనాలు లేని ఆ రోజుల్లో ఉత్సవం మొదలు కాబోతుందని జనానికి తెలిసి, ఆ వార్త ఊరంతటా పాకి, ఉత్సవంలో విశేష ప్రజానీకం చేరటానికి.
కంచె, kaMce
-n.
--fence; hedge; a fence made out of thorny material; a living fence;
కంటకం, kaMTakaM
-n.
--(1) thorn; barb;
--(2) crow;
--(3) plague; evil;
కంటకుడు, kaMTakuDu
-n.
--tormentor;
కంటి, kaMTi
-adj.
--related to the eye; possessive form of కన్ను;
కంటికంత, kaMTikaMta
-n.
--eye-hole; eyelet; a small hole in a front door that permits people inside to see who is outside;
కంటికటకం, kaMTikaTakaM
-n.
--lens in the eye;
కంటిపాప, kaMTipApa
-n.
--pupil in the eye;
కంటిరెప్ప, kaMTireppa
-n.
--eyelid;
కంటె, కన్న, kaMTe, kanna
-p.p.
--than; rather than; other than;
-n.
--(1) collar;
--(2) an ornament in the shape of a ring worn by women around their neck;
కంటె ఎముక, kaMTe emuka
-n.
--collar bone; clavicle;
కంఠం, kaMThaM
-n.
--(1) throat;
--(2) voice;
--(3) neck;
--(4) [phonet.] glottis;
కంఠమాల, kaMThamAla
- n.
-- necklace;
కంఠబిలం, kaMThabilaM
-n.
--glottis;
కంఠతాపట్టు, kaMThatApaTTu
-v. t.
--to learn by heart; to commit to memory;
కంఠమణి, kaMThamaNi
-n.
--Adam's apple;
కంఠశోష, kaMTha SOsha
-n.
--strain to the throat; used to refer to strain caused by talking with no useful result; unproductive talk;
కంఠసర్పి, kaMThasarpi
-n.
--diphtheria; Diphtheria is a serious infection caused by strains of bacteria called Corynebacterium diphtheriae that make toxin (poison). It can lead to difficulty breathing, heart failure, paralysis, and even death;
కంఠ్య, kaMThya
-adj.
--back; glottal;
కంఠ్యములు, kaMThyamulu
-n.
--velars; gutturals; క, ఖ, గ, ఘ, ఙ;
కంఠాణి, kaMThANi
-n.
--awl; a sharp stout needle useful to make holes through leather or stacks of paper;
కంఠ్యాచ్చులు, kaMThyAcculu
-n.
--[phonet.] back vowels; vowels uttered from the back of the throat;
కంఠోష్ట్యములు, kaMThOshTyamulu
-n.
--[phonet.] glotto-labials; a type of vowel sound used in some spoken languages;
కండ, kaMDa
-n.
--(1) muscle; biceps;
--(2) meat of a fruit;
--(3) hardened sugar;
కండకావరం, kaMDakAvaraM
-n.
--arrogance;
కండపుష్టి, kaMDapushTi
-n.
--muscle strength;
కండబలం, kaMDabalaM
-n.
--strength of the biceps; ability to fight;
కండరం, kaMDaraM
-n.
--muscle;
కండ్లకలక, kaMDlakalaka
-n.
--conjunctivitis; a contagious infection of the eye;
కండువా, kaMDuvA
-n.
--shoulder cloth; a towel-like upper garment typically worn by men on their shoulder;
కండ్లు, kaMDlu
-n. pl.
--eyes;
కంత, kaMta
-n.
--slit; small hole; eyelet; aperture;
కంతి, kaMti
-n.
--(1) bump; swelling caused by a bruise;
--(2) tumor;
కందం, kaMdaM
-n.
--a type of poetic meter;
కంద, kaMda
- n.
-- corm; elephant-foot yam; [bot.] ''Amorphophallus campanulatus'' of the Araceae family; ''Typhonium orixenese'';
-- గ్రీకు భాషలో ‘ఎమార్ఫోస్' అంటే ‘ ఒక నియమిత ఆకారం లేని' అని అర్థం. ‘గంట ఆకారంలో ఉన్న’ దీని పుష్ప గుచ్ఛాన్ని బట్టి దీనికి ‘కాంపాన్యులేటస్’ అనే పేరు వచ్చింది;
-- కందలో తీట కంద, తియ్య కంద అని రెండు రకాలున్నాయి. తీట కంద గడ్డ (Corm) అర్ధ గోళాకారంలో, ముదురు గోధుమ వన్నెలో నున్నగా ఉంటుంది. దాన్ని చిన్నచిన్న ముక్కలుగా కోసి నేలలో పాతిపెడితే ప్రతి ముక్క నుంచి మొక్క మొలుస్తుంది. తీట కందలోని దురద దాన్ని ముక్కలు కోసి నీళ్ళతో వండి పారవంచితే పోతుంది. అప్పుడే తవ్వి తీసిన తీట కంద గడ్డలు మరింత దురదగా ఉంటాయి. వాటిని కొంతకాలం నిల్వ ఉంచితే వాటిలోని దురద కొంతమేరకు తగ్గుతుంది.ఇక తియ్య కంద గడ్డకు మొత్తం ఒళ్లంతా కాయల్లా చిన్న గడ్డలుంటాయి. ఈ చిన్న గడ్డల్ని పిల్ల గడ్డలు (Cormels ) అంటారు. పాతిపెట్టిన ఇలాంటి ప్రతి చిన్న గడ్డ నుంచీ ఒక తియ్య కంద మొక్క మొలుస్తుంది.
-- కంద దుంపలో ఉండే కాల్షియం ఆగ్జలేట్ (Calcium Oxalate) అనే రసాయనిక పదార్ధం కారణంగా పచ్చి కంద తింటే, నోటిలోనూ గొంతులోనూ విపరీతమైన వికారంతో కూడిన దురద వస్తుంది. తియ్య కందలో ఈ దురద కలిగించే స్వభావం తక్కువగా ఉంటుంది. తీట కందలో దురద ఎక్కువ. ఇక అడవి కందలోనైతే దురద విపరీతం;
-- వజ్ర కంద = వన కంద = అడవి కంద = [bot.] ''Amorphophallus sylvaticus'' is poisonous but has medicinal uses;
-- [Sans.] సూరణ; అర్శోఘ్న; -- తీటకంద; తియ్యకంద; వజ్రకంద; వనకంద;
--[Sans.] సూరణ; అర్శోఘ్న; కన్ద;
కందకం, kaMdakaM
-n.
--moat; a wide; water-filled trench around fortifications;
కందమూలములు, kaMdamUlamulu
-n. pl.
--roots and tubers; typically, edible stuff found under the soil;
కందరం, kaMdaraM
-n.
--cave;
కందలి, kaMdali
- n.
-- [bot.] ''Musa superba''; the tree bears red flowers only after the ground has been moistened by monsoon rains;
కందాయం, kaMdAyaM
-n.
--trimester; a duration of four months, a term widely used in astrology;
కంది, kaMdi
-adj.
--red gram; pigeon pea; Congo pea; toor dal; a kind of lentil used in soups; [bot.] Cajanus cajan; Cajanus indicus;
-- [Sans.] అఢకీ; తువరీ;
కందిగుండ, kaMdiguMDa
-n.
--a spicy powder made from lightly fried red gram; this powder is mixed with rice and eaten;
కందిచేను, kaMdicEnu
-n.
--field of red gram crop;
కందిపప్పు, kaMdipappu
-n.
--split red gram; toor dal;
కందిరీగ, kaMdirIga
-n.
--hornet; wasp; yellow jacket; [biol.] Vespa crabro;
కందు, kaMdu
-n.
-- (1) child; infant; (2) blemish; black spot; (3) defect; (4) distress:
-v. i.
--redden; develop a reddish spot;
కందుకం, kaMdukaM
-n.
--ball;
కందువ, kaMduva
-n.
--(1) token; mark;
--(2) place; locality;
--(3) device; contraption;
కందులు, kaMdulu
-n.
--red gram; pigeon pea; Cadjan pea; dal; [bot.] Cajanus indicus of Leguminosae (pea) family;
కందెన, kaMdena
-n.
--(1) lubricant; grease;
--(2) lubrication;
కందెనబిళ్ల, kaMdenabiLla
-n.
--washer; leather or metal washer placed on an axle before a wheel is mounted;
కంపం, kaMpaM
-n.
--quake; trembler; vibration;
---చంద్రకంపం = moonquake.
---భూకంపం = earthquake.
---శుక్రకంపం = venusquake.
కంప, kaMpa
-n.
--thorny plant;
కంపగోడ, kaMpagODa
-n.
--hedge of thorny plants;
కంపచెట్టు, kaMpacheTTu
-n.
-- [bot.] ''Prosopis juliflora'' of the Fabaceae family; a kind of mesquite;
-- The seeds were received from Jamaica and sown in South India during 1877. While various species of Prosopis were introduced at the time, ''P. juliflora'' has spread over large areas in most of the arid and semi-arid regions of India; This has become an invasive weed in several countries where it was introduced. It is considered a noxious invader in Ethiopia, Hawaii, Sri Lanka, Jamaica, Kenya, the Middle East, India, Nigeria, Sudan, Somalia, Senegal, South Africa, Namibia, and Botswana. It is also a major weed in the southwestern United States. It is hard and expensive to remove as the plant can regenerate from the roots;
-- ఫారం చెట్టు;
కంపనం, kaMpanaM
-n.
--[phy.] vibration; (rel.) డోలనం = oscillation;
కంపన తలం, kaMpana talaM
-n.
--[phy.] plane of vibration;
కంపరం, kaMparaM
-n.
--shiver; as in shivering with fever shivering with anger;
కంపు, kaMpu
-n.
--(1) malodor; foul smell;
--(2) scent; smell; odor;
కంపుకొట్టే, kaMpukoTTE
- adj.
-- malodorous; mephitic;
కంబం, kaMbaM
-n.
--pillar; post; mast;
---ఉరి కంబం = gallows.
కంబళి, kaMbaLi
-n.
--(1) rug; carpet;
--(2) a thick blanket;
---నేల కంబళి = rug; carpet, floor rug.
---కంబళి పురుగు = hairy caterpillar.
కంసాలి, kaMsAli
-n.
--goldsmith; (lit.) bronzesmith;
కంసాలి పిట్ట, kaMsAli piTTa
-n. coppersmith;
--[bio.] ''Megalaima haemacephala;''
</poem>
==Part 2: క - ka==
<poem>
కకపిక, kakapika
-n.
--tumult; confusion;
కక్క, kakka
-n.
--uncle; father’s younger brother;
కక్కసము, kakkasamu
-n.
--hardship; rigidity;
కక్కసు, kakkasu
-n.
--latrine; [Dutch] kak = stool, huis = house;
కక్కి, kakki
-n.
--aunt; mother’s younger sister;
-- (note) పిన్ని is wife of father's younger brother;
కకుభ, kakubha
- n.
-- [bot.] ''Termilania arjuna''of the Combretaceae family;
--this tree produces clusters of flowers at the end of hot season; The arjuna is one of the species whose leaves are fed on by the Antheraea paphia moth which produces the tassar silk, a wild silk of commercial importance;
-- తెల్ల మద్ది;
కకుర్తి, kakkUrti
-n.
--miserliness; cheap taste; want;
కక్కు, kakku
-n.
--(1) vomit;
--(2) sawtooth;
-v. i.
--vomit; spew;
కక్ష, kaksha
-n.
--grudge; revenge; vengeance;
కక్ష్య, kakshya
-n.
--(1) thread worn around the waist;
--(2) orbit; trajectory;
కచ్చ, kacca
-n.
--(1) crotch, the junction whence the legs separate from the torso;
--(2) the end of the traditional lower garment of Indian men or women that goes between the legs;
కచ్చడం, kaccaDaM
-n.
--(1) garter belt; a belt with elastic suspenders used by women as underwear;
--(2) loin-cloth;
-- (ety.) కచ్చ + అడ్డం = కచ్చకి అడ్డంగా ఉన్నది;
---ఇనప కచ్చడం = chastity belt.
కచ్చా, kaccA
-adj.
--(1) raw; unripe; green; crude;
--(2) unfinished; current; not closed;
--(3) inferior;
కచిక, kacika
-n.
--ash of burned cow-dung; this ash is often used as a tooth powder;
కచికపదం, kacikapadaM
-n.
--palindrome; any word or phrase that reads the same both forward and backward. "Able was I ere I saw Elba" is a well known palindromic sentence. "Malayalam" is the longest known palindromic word (though a proper noun) in English. There are palindromic poems in Telugu;
-- same as భ్రమకం;
కచ్చితం, kaccitaM
-adj.
--exact; strict;
కచ్చూరం, kaccUraM
-n.
--round zedoary; an aromatic root from the turmeric family; [bot.] ''Curucuma zedoaria;''
-- same as కచోరము
కచేరీ, kacErI
-n.
--(1) office;
--(2) court;
--(3) concert; musical concert;
కచోరము, kachOramu
- n.
-- zedoary; [bot.] ''Curcuma zedoaria'' of the Zingiberaceae family;
-- కచ్ఛూరకము, గందకచోరము, తెల్ల పసుపు;
[[File:Curcuma_zedoaria_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-048.jpg|thumb|right|కచోరము]]
కజ్జా, kajjA
-n.
--minor quarrel; other progressively violent quarrels are తగవులాట, దెబ్బలాట; కొట్లాట; పోట్లాట;
కజ్జూరం, kajjUraM
-n.
--date fruit; [bot.] ''Phoenix dactylifera'';
-- same as కర్జూరం;
కటకం, kaTakaM
-n.
--(1) lens;
--(2) name of a town in the state of Orissa;
---కంటి కటకం = eye lens.
---కుంభ కటకం = convex lens.
---కుంభాకార కటకం = convex lens.
---పుట కటకం = concave lens.
---పుటాకార కటకం = concave lens.
---సన్నికర్ష కటకం = contact lens.
---స్పర్శ కటకం = contact lens.
కటకటాలు, kaTakaTAlu
-n.
--(1) banisters; rails; railings;
--(2) jail; prison;
కట్ట, kaTTa
-n.
--(1) bundle; stack; roll; pile; wad;
--(2) bank; levee; embankment;
--(3) dais; elevated platform;
కట్టకడలు, kaTTakaDalu
-n. pl.
--the dots and dashes of telegrahic Morse Code;
కట్టడం, kaTTaDaM
-n.
--(1) structure;
--(2) building;
---అయిఫిల్ టవరు పేరిస్లో ముఖ్యమైన కట్టడం = the Eiffel Tower is an important structure in Paris.
కట్టడి, kaTTaDi
-n.
--(1) structure; construction;
--(2) discipline; rule; restriction;
---రక్తచందురపు బణువు యొక్క కట్టడి చాలా క్లిష్టమైనది = the structure of the hemoglobin molecule is very complex.
కట్టలాణి, kaTTalANi
-n.
--Khatlan horse; a black horse with a white mane and tail;
కట్నం, kaTnaM
-n.
--(1) a cash gift; 'కట్నం' అన్నది ఒక కానుక లేక బహుమతి. సాధారణంగా తక్కువ స్థాయిలో ఉన్నవారు ఎక్కువ స్థాయిలో ఉన్నవారికి సమర్పించుకొనేది కట్నం. సామంత రాజులు చక్రవర్తికి, ఉద్యోగులు అధికారికి ఇచ్చే బహుమతిని కట్నం అనొచ్చు. అలాగే పెళ్లికూతురి తండ్రి వరునికి ఇచ్చుకొనే సొమ్ము, కానుకలు 'వరకట్నం' అయింది; కనుక వరకట్నం ఎంత ఇచ్చినా అది ఆ మగవాడి 'ఎంటైటిల్మెంట్' అవుతుంది కానీ అతడు అమ్ముడు పోయినట్లు కాదు; see also శుల్కం;
--(2) dowry; often, the dowry paid by a girl's parents to a boy at the time of the wedding; can also mean the fee paid by a boy to get a girl, but this practice is no longer in vogue;
--(3) award; typically a cash award given for display of talent or scholarship;
కట్లపాము, kaTlapAmu
-n.
--Russell's viper; banded krait; a venomous snake with black stripes;
కట్లసొర్ర, kaTlasorra
-n.
--a fish; [bio.] ''Galeocerdo rayneri;''
కట్ఫల వృక్షం, kaTphala vRkshaM
- n.
-- [bot.] ''Myrica nagi'';
కటాక్షం, kaTAkshaM
-n.
--grace; favorable look;
కట్రాయి, kaTrAyi
-n.
--(1) a flagged floor; a floor paved with stones;
--(2) any natural geological formation that looks like a flagged floor;
కట్టిటిక, kaTTiTika
-n.
--cobbled floor; cobbled pavement; a floor paved with bricks;
కట్టిపెట్టు, kaTTipeTTu
-v. t.
--(1) bring under control; close;
--(2) build; construct something on behalf of someone;
కటిక, kaTika
-adj.
--(1) raw; green; unripe; unaltered; unadorned;
--(2) total; complete;
---కటిక కాయ = raw, green fruit.
---కటిక చీకటి = pitch darkness.
---కటిక దరిద్రుడు = downright pauper.
---కటిక పచ్చడి = chutney made from raw, unsoaked pulses.
---కటిక నేల = bare floor; bare ground.
కటుక రోహిణి, kaTuka rOhiNi
-n.
--black hellebore; Piccorriza; [bot.] ''Picrorriza kurroa;''
-- a small, hairy, perennial medicinal herb with woody rhizomes;
-- కుటికి;
కటువు, kaTuvu
-adj.
--harsh; pungent;
కటుకరోహిణి, kaTukarOhiNi
- n.
-- black hellebore; [bot.] ''Helleborus niger''; ''Helleborus argutifolius; Helleborus foetidus'' – stinking hellebore or setterwort;
-- కటురోహిణి; అశోకరోహిణి; కరికసరు;
కట్టు, kaTTu
-n.
--(1) puree; broth; thin soup; soup made by cooking one part dry cereal with eight parts water and boiled until water is reduced by half;
--(2) clannishness; unity;
--(3) bandage;
-- (4) construction;
-- (5) style of wearing clothes;
---పెసరకట్టు = a soupy preparation made out of green gram and offered as a first course of a meal. The difference between plain పప్పు and కట్టు is that the latter is thinner and receives పోపు as a final step in its preparation.
---కందికట్టు = a soupy preparation made out of red gram and offered as a first course of a meal.
-v. t.
--(1) build;
--(2) tie; bind;
--(3) wear;
--(4) remit;
-- (5) compose;
---కట్టు కట్టుట = tying a bandage.
---కట్టు బట్టలు = the clothes one is wearing.
---జీతం కట్టుట = paying the tuition.
కట్టుక, kaTTuka
-n.
--miscarriage;
కట్టుకథ, kaTTukatha
- n.
-- believable fiction;
-- కట్టు కథలులో పకడ్బందీగా నమ్మించేట్టు సంఘటన కథా నిర్మాణం చేయడం ఉంటుంది. కట్టు కథలు నిజమే అని నమ్మేసేటట్టు ఉంటాయి. నిజంగా జరగక పోయినా జరిగాయి అని నమ్మించేవి ఇవి.
కట్టుగొయ్య, kaTTugoyya
-n.
--a stake planted in the ground and used for tieing cattle;
కట్టుడు, kaTTuDu
-adj.
--built; artificial; not natural;
కట్టుడుపళ్లు, kaTTuDupaLlu
-n.
--dentures; artificial teeth;
కట్టుతీగ, kaTTutIga
- n.
-- bind weed;
కట్టుదిట్టం, kaTTudiTTaM
-adj.
--well made; tightly woven; well-planned; leak-proof; strict;
కట్టుబడి, kaTTubaDi
-n.
--compliance;
కట్టుమాను, kaTTumAnu
-n.
--catamaran; a kind of boat that originated in Kerala;
కట్టుబాటు, kaTTubATu
- n.
-- regulation; restriction;
కట్టె, kaTTe
-n.
--(1) piece of wood; stick;
--(2) the physical body;
కట్టెదుట, kaTTeduTa
-adv.
--right in front;right in front of the physical body;
కట్టెపెట్టి, kaTTepeTTi
-n.
--crate; wooden box;
కట్టెబొగ్గులు, kaTTeboggulu
-n. pl.
--charcoal; wood charcoal;
కట్టెలు, kaTTelu
-n. pl.
--firewood;
కట్లపాము, kaTlapaamu
- n.
-- krait;
-- కట్లపాము వంటిమీద కట్లు లేదా అడ్డగీతలు తెలుపు, నలుపు రంగుల్లో ఉంటాయి; కట్లపాము విషం మనిషి నాడీమండలం మీద పని చేస్తుంది;
కఠిన, kaThina
-adj.
--hard; severe; harsh;
---కఠిన జలం = hard water; water containing certain dissolved salts.
---కఠిన శిక్ష = rigorous imprisonment.
కఠినత్వం, kaThinatvaM
-n.
--hardness;
కఠోర, kaThOra
-adj.
--harsh; dreadful;
---కర్ణకఠోరం = harsh to the ear.
---కఠోర శిక్ష = dreadful punishment.
కడ, kaDa
-n.
--end;
కడగండ్లు, kaDagaMDlu
-n. pl.
--difficulties; calamities; troubles;afflictions;
కడగొట్టు, kaDagoTTu
-n.
--the youngest; the last in line;
కడపటి, kaDapaTi
-adj.
--the later; the later part of a sequence;
కడమ, kaDama
-adj.
--remaining; rest;
కడముట్టు, kaDamuTTu
-v. i.
--reach the end; get to be finished; reach a conclusion;
కడలి, kaDali
-n.
--sea; ocean;
కడి, kaDi
-n.
--bolus; lump; morsel;
---పేడకడి = a bolus of dung.
---అన్నపుకడి = a bolus of cooked rice.
కడితేరా, kaDitEra
-adv.
--completely until done;
కడియం, kaDiyaM
-n.
--anklet; (rel.) మురుగు;
కడ్డీ, kaDDI
-n.
--bar; ingot;
కడుగు, kaDugu
-n.
--wash-water; spent wash; esp. rice-wash;
-v. t.
--wash; clean;
కడుగునీళ్లు, kaDugunILLu
-n.
--wash-water;
కడుపు, kuDupu
-n.
--(1) stomach;
--(2) abdomen; tummy;
--(3) pregnancy;
---కడుపు నొప్పి = stomach ache.
---ఆమె కడుపుతో ఉంది = she is pregnant.
కడుపు ఉబ్బరం, kaDupu ubbaraM
- n.
-- flatulence;
కడుపే కైలాసం, kaDupE kailAsaM
- ph.
-- materialistic; solely driven by the desire to make more money;
కణం, kaNaM
-n.
--(1) [biol.] corpuscle, a term used specifically to indicate blood cells;
--(2) particle;
---ఎర్ర కణం = red corpuscle; red blood cell.
---ఘర్మ కణం = drop of sweat.
---నిప్పు కణం = spark; particle of fire.
కణ కవచం, kaNa kavacaM
-n.
--[biol.] cell wall;
కణ విభజన, kaNavibhajana
-n.
--[biol.] mitosis; cell division;
కణజాలం, kaNajAlaM
-n.
--[biol.] tissue; a group of cells;
కణతలు, kaNatalu
-n.
--[biol.] temples; temples of the forehead;
కణత్వచం, kaNatvacaM
-n.
--[biol.] cell membrane;
కణద్రవం, kaNadravaM
-n.
--[biol.] cytoplasm; cell sap;
కణపత్రం, kaNapatraM
-n.
--cellophane;
కణపటలం, kaNapaTalaM
-n.
--[bio.] cell membrane;
కణపొర, kaNapora
-n.
--[bio.] cell membrane;
[[కణసారం]], kaNasAraM
-n.
--[bio.] cytoplasm; cell sap;
కణసిద్ధాంతం, kaNasiddhAMtaM
-n.
--[bio.] cell theory;
కణ్వస్త్రం, kaNvastraM
-n.
-- nuclear weapon; Hydrogen bomb; (rel.) అణ్వస్త్రం;
కణిక, kaNika
-n.
--(1) [bio.] nucleus of a cell;
--(2) granule;
--(3) stick;
---సుద్దకణిక = a whole chalk stick;
---సుద్దముక్క = a piece of chalk stick;
కణికరహితాలు, kaNikarahitAlu
-n.
--కణిక లేని కణాలు;
--[biol.] prokaryotic cells;
కణికసంహితాలు, kaNikasaMhitAlu
-n.
--కణిక ఉన్న కణాలు;
--[bio.] eucaryotic cells;
కణికామ్లం, kaNikAmlaM
-n.
--[bio.] nucleic acid; the DNA is comprised of these nucleic acids;
కణుపు kaNupu
-n.
--node; the bulges along the length of a stalk of a plant;
కణుసు, kaNusu
-n.
--antler; buck; any animal of the deer family that grows antlers; he deer called sambur; [bio.] ''Cervus hippelaphus'';
కణోజు, kaNOju
-n.
--cellulose; the matter out of which plant cells are built;
కత్తలాని, kattalAni
- n.
-- a horse imported from Khatlan; a black horse with a white tail and hooves;
కత్తి, katti
-n.
--(1) knife;
--(2) barber's razor;
కత్తిమందు మొక్క, kattimaMdu mokka
- n.
-- ఒక ముండ్ల మొక్క; [bot.] ''Euphorbia lactea'' of Euphorbiacea family;
కత్తిరించు, kattiriMcu
-v. t.
--cut; sever; snip; trim;
కత్తె, katte
-suff.
--denotes female sex;
---అందకత్తె = pretty woman.
---ఒంటరి కత్తె = lonely woman.
కత్తెర, kattera
-n.
--scissors; shears; (rel.) అడకత్తెర;
---పెద్ద కత్తెర = shears.
కత్తెరకార్తె, kattera kArte
-n.
--the period between 10-24 May, traditionally the hottest part of Summer in India; (ety.) this name owes its origin to the fact that the six stars of Pleides, that rise in the East with the Sun during this period, are in the shape of a barber’s razor; another possible explanation is that the Sanskrit name for Pleides is కృత్తిక and perhaps కత్తెర is a Telugu version of that name;
-- కత్తెర్లు;
కథ, katha
-n.
--narration; story; tale; fable; parable; allegory;
కథ కమామీషు, katha kamAmIshu
-ph.
--business affairs; management of affairs; status of affairs;
-- పారశీకంలో కమాయిష్- అంటే వ్యవహారము. వ్యవహారము నిర్వహించుట. అదే తెలుగులో కమాయిష్షు, కమామిషు అయ్యింది. (کمایش kamāyish, Affairs, business; the management of affairs);
-- కథ సంస్కృతంలోని కథం-/కథా- అంటే 'ఎందుకు?' 'ఎట్లా?' అన్న ప్రశ్నార్థక శబ్దం నుండి వచ్చింది. సంస్కృతంలోనూ, ప్రాకృతంలోనూ మాట్లాడడానికి (conversation), చర్చకు, కథకు (story) ఈ పదాన్ని వాడినా, తెలుగులో ఇది స్టోరీ అన్న అర్థంలోనే స్థిరపడిపోయింది.
-- కథా కమామీషు అంటే, కథ, వ్యవహారం ఎంతదాకా వచ్చింది అని వాకబు చేయడం. (సురేశ్ కొలిచాల);
కథకుడు, kathakuDu
-n.
--storyteller; narrator;
కథనం, kathanaM
-n.
--narrative; narration; description; account;
కథనాత్మక, kathanAtmaka
-adj.
--narrative;
కథాక్రమం, kathAkramaM
-n.
--sequence of events in a story;
కథానిక, kathAnika
-n.
--short story;
కథావస్తువు, kathAvastuvu
-n.
--theme; topic of story; (rel.) ఇతివృత్తం;
కదంబం, kadaMbaM
-n.
--potpourri; variety; mixture; collection;
---(1) a garland made with a variety of flowers;
---(2) mixture, medley; variety; Salmagundi; smorgasbord; potpourri;
--- హాస్యకదంబం = వ్యంగ్య, హాస్య ప్రధానమైన రచనల కలగూరగంప - నాటకం, పద్యనాటకం, నవలు, ప్రహసనములు, గీతములు, చణుకులు, చతుర సంభాషణలు ఇలాంటివి అన్నీ కలసి వున్నది హాస్యకదంబం.
--- కదంబము = వివిధ రకముల కూరగాయలు వేసి వండిన దప్పళమును కదంబము అంటారు.
--- కదంబశతకం = ఒకే విషయంపై కాకుండ ఒకదానికి ఒకటి సంబంధం లేకుండ వ్రాసిన పద్య సమాహారం.
---(3) [bot.] ''Anthocephalus cadamba;'' ''Anthocephalus indicus;'' గోళాకారంలో ఉన్న కదంబపు గుత్తిలో అనేక పువ్వులు వుంటాయి;
---(4) [astron.] pole of the ecliptic; the imaginary point where the axis of the Sun's orbit intersects with the celestial sphere;
కదలించు, kadaliMcu
-v. t.
--move; flex;
కదలిక, kadalika
-n.
--movement;
కదలు, kadalu
-v. i.
--move;
కదాచిత్తుగా, kadAcittugA
-adv.
--once in a while; occasionally; rarely;
కదుము, kadumu
-n.
--(1) lump; swelling; blood clot;
కదుము కట్టు, kadumu kaTTu
-v. i.
-- (1) clot; harden due to clotting of blood caused by a hard blow;
- v. t.
-- (1) occupy; (2) oppress; (3) suppress; keep under control;
కదురు, kaduru
-n.
--(1) [engr.] rotor;
--(2) spindle; spool; spinner;
కద్దు, kaddu
-v. i.
--it is so; it happens thus;
కనకం, kanakaM
-n.
--gold;
కనకాంబరం, kanakAMbaraM
-n.
--goldenfabric; a flowering shrub with golden yellow flowers; [bot.] ''Crossandra infudibuliformis'' of the Acanthaceae family;
-- గొబ్బి పూలు;
కనపడు, kanapaDu
-v. i.
--appear; seem;
కనరు, kanaru
-n.
--bitterness; astringency; a disagreeable bitter taste exhibited by some vegetables
కన్నం, kannaM
-n.
--hole; orifice; (rel.) కంత;
కన్నంగి, kannaMgi
-n.
--Indian tarpon; ox-eye herring of the Megalopidae family; [bio.] ''Megalops cyprinoides'';
కన్నతండ్రి, kannataMDri
-n.
--one's own father; one's birth father;
కన్నమ్మ, kannamma
- n.
-- a village goddess who looks after (కను) the welfare of the village;
కన్య, kanya
-n.
--(1) Virgo; one of the 12 signs of the Zodiac;
--(2) maiden; virgin; spinster; unmarried girl;
కనాకత్తుగా, kanAkattugA
-adv.
--approximately;
కనాతి, kanAti
-n.
--curtain; wall made of cloth; screen;
కన్యాశుల్కం, kanyAsulkaM
-n.
--(1) money paid by a boy to get the right to marry a girl, a practice no longer in vogue;
--(2) the first social play in Telugu by Gurajada Apparao;
కనికరం, kanikaraM
-n
--compassion; pity;
కనిపించు, kanipiMcu
-v. i.
--seem; appear;
కనిపెట్టు, kanipeTTu
-v. t.
--discover; invent; find out;
కనిపెట్టుకొని ఉండు, kanipeTTukoni uNDu
-v. t.
--look after; keep an eye on;
కని విని ఎరగని, kani vini eragani
-ph.
--unseen, unheard and unknown; outside one's experience;
కనిష్ఠ, kanishTha
-adj.
--(1) the least; minimum; (ant.) గరిష్ఠ; (2) the youngest; (ant.) జ్యేష్ఠ;
కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం, kanishTha sAmAnya guNijaM
-n.
--[math.] least common multiple; LCM; కసాగు;
కనీనిక, kanInika
-n.
--pupil of the eye;
కనీసం, kanIsaM
-adj.
--(1) at the worst;
--(2) at the least;
---కనీసపు విలువ = the least value.
కన్నీళ్లు, kannILlu
-n.
--tears;
కను, kanu
-v. t.
--(1) give birth to; sire;
--(2) see; observe;
---ఆమె కవలలని కన్నది = she gave birth to twins.
---అతను ముగ్గురు పిల్లలని కన్నాడు = he sired three children.
---కని, విని ఎరగం = we never saw and never heard.
కనుక, kanuka
-conj.
--therefore; thereby;
కనుగవ, kanugava
-n.
--a pair of eyes;
కనుగుడ్డు, kanuguDDu
-n.
--eye-ball;
కనుగీటు, kanugITu
-n.
--wink;
కనుగొను, kanugonu
-v. t.
--find; locate; discover; invent;
కనుచూపు, kanucUpu
-n.
--vision; sight;
---కనుచూపు మేరలో = within sight; as far as one can see;
కనుపాప, kanupApa
-n.
--pupil of the eye;
కనుమలు, kanumalu
-n. pl.
--hilly ranges; ghats; hills along the east and west coast of India;
కనురెప్ప, kanureppa
-n.
--eye-lid;
కన్ను, kannu
-n.
--eye;
కన్నులార, kannulAra
-adv.
--with one's own eyes; an eyeful;
కనోలా, kanOlA
-n.
--Canola, [bot.] ''Brassica napus''; B. campestris; a hybrid variety of rape plant, related to mustard, bred to produce oil low in saturated fatty acids; Canola is the trade name used in Canada for the oil drawn from the "rape" plant; (ety.) "Can" is derived from Canada, "o" from oil, and "la" is for low acid;
కపటము, kapaTamu
-adj.
--insincerity; deceitfulness; hypocrisy;
కపటి, kapaTi
-n.
--insincere person; deceitful fellow; hypocrite; cheater;
కప్పం, kappaM
-n.
--tax; tribute;
కప్ప, kappa
-n.
--(1) lock; (2) frog;
---కప్ప = rough-backed puffer; [biol.] ''Tetrodon'' spp. (note.) The abbreviation sap. tells that the frog belongs to the Tetrodon family.
---బోదురు కప్ప = Indian bull frog; [biol.] ''Rana tigrina Daudin'';
---పచ్చ కప్ప = green frog; [biol.] ''Rana hexadactyla Lesson''; చెరువు కప్ప.
---తాళం కప్ప = padlock;
కప్ప, తాళం, kappa, tALaM
-ph.
--padlock and key;
కప్పదాటు వేయు, kappadATu vEyu
- ph.
-- not doing the work as promised; making false promises;\
కప్పల తక్కెడ, kappala takkeDa
- ph.
-- unsteady situation; confusing situation; hilarious confusion;
కప్పలి, kappali
-n.
--ship; cargo ship;
కపాలం, kapAlaM
-n.
--(1) skull, cranium; (2) fontanels; the two soft spots at the crown of the skull in infants;
-- కపాల మోక్షం = శిరస్సు పై భాగం లో చిన్న బిడ్డపుడు మెత్తగా ఉండి క్రమంగా గట్టిబడి పోయె భాగం కపాలం; దాన్ని భేదించుకొని ప్రాణోత్క్రమణం ఐతే మోక్షం పొందాడు అంటాము;
కపాలాస్థిక తమ్మె, kapAlAsthika tamme
-n.
--[anat.] occipital lobe;
కపి, kapi
-n.
--monkey; ape;
కపిలా, kapilA
- n.
-- [bot.] Mallotus philippensis;
కపిలె, kapile
-n.
--water lift; a large bucket which is raised and lowered by a rope passing over a large pulley and powered by bullocks;
కప్పీ, kappI
-n.
--pulley;
కప్పు, kappu
-n.
--(1) roof;
--(2) cover; coat;
--(3) cup;
-v. t.
--cover; hide;
కప్పుడు, kappuDu
-adj.
--a cup full of; a cup of;
కపోతాంజనం, kapOtAMjanaM
-n.
--antimony; a silvery white, brittle metallic element whose chemical symbol is Sb and atomic number 51.
కపోలం, kapOlaM
-n.
--cheek;
---స్వకపోల కల్పితం = something created in one's own cheek; an original.
కఫం, kaphaM
-n.
--(1) phlegm;
--(2) foam; froth;
--(3) one of the three governing principles of Ayurveda, India's traditional medical system;
-- కఫ ఆధిపత్యం ఉన్న వ్యక్తులు దృఢంగా, బలమైన ఎముకలు కలిగి ఉంటారు; శ్రద్ధచూపుతూ ఉంటారు. కఫ ఆధిపత్యం ఉన్న వాళ్ళు సులభంగా బాధపడరు. ఆలోచించి నెమ్మదిగా, ఉద్దేశపూర్వకంగా జీవితాన్ని గడుపుతారు.
కబళించు, kabaLiMcu
-v. t.
-- devour; eat; swallow;
కబ్బలి, kabbali
-n.
-bartender;
కబ్బా, kabbA
-n.
--vest; a short jacket with no sleevs;
కబ్జా, kabjA
-n.
--(1) encroachment; possession by force; స్థిరమైన ఆస్తి సంబంధంగానే దీనికి ప్రయోగం; ఈ భూమి పదేళ్లనుండీ నా కబ్జాలో ఉంది.
--(2) land illegally possessed by an occupier;
కబురు, kaburu
-n.
--word; message; news; information; report;
కమటం, kamaTam
-n.
--furnace; furnace of a goldsmith;
కమతం, kamataM
-n.
--land holding; lessee's land holding;
-- కమతం అంటే వ్యవసాయం చేసే మాగాణి పొలం;
-- same as కయ్య;
కమలం, kamalaM
-n.
--a floating herb with large leaves; [bot.] ''Nelumbo nucifera'';
కమలాఫలం, kamalAphalaM
-n.
--Mandarin orange; bergamot; [bot.] ''Citrus nobilis'' of the Rutaceae family;
కమ్మ, kamma
-adj.
--pleasant flavor or taste (esp.) of food;
-n.
--(1) ornamental stud used in earlobes;
--(2) sheet of paper or letter;
--(3) palm leaf;
--(4) one of the castes in Andhra Pradesh, India; (ety.) this meaning probably came from కమ్మతం, suggesting that Kamma caste people were collective farmers;
కమ్మకసింద, kammakasiMda
-n.
--Sweet Negro Coffee;
కమ్మతం, kammataM
-n.
--collective farming;
కమ్మదనం, kammadanaM
-n.
--pleasing aroma; used especially when referring to food;
కమ్మనాడు, kammanADu
-n.
--the region between the rivers గుండ్లకమ్మ and పేరకమ్మ (కృష్ణ) rivers in Guntur and Prakasam districts of Andhra Pradesh; (ety.) this may be the origin for the Kamma caste name;
కమ్మపిల్లి, kammapilli
-n.
--civet cat;
కమ్మరి, kammari
-n.
--blacksmith; ironsmith;
కమ్మరి కొలిమి, kammari kolimi
-n.
--forge;
కమాను, kamAnu
-n.
--bow; (esp.) bow of a violin or a fiddle;
కమిటీ, kamiTI
-n.
--committee; a group of people assigned to work on a specific task;
కమిలా, kamilA
- n.
-- [bot.] ''Mallotus philippensis'';
-- కుంకుమ చెట్టు;
కమ్మి, kammi
-n.
--rod; rod used as a window railing;
కమీజు, kamIju
-n.
--undershirt; sleeveless shirt;
కమీషన్, kamIshan
-n.
--commission;
--(1) a committee appointed by a government body to resolve an issue;
--(2) fee charged by a middle man in a business transaction;
--(3) a percentage charged by business for its services;
కమ్చీ, kamcI
-n.
--whip;
కమ్ము, kammu
-v. i.
--(1) cover up, spread; surround;
-- (2) draw into a wire;
కయ్యం, kayyaM
-n.
--dispute; fight; altercaction; quarrel;
కయ్య, kayya
-n.
--(1) branch; spur; section; అ small land holding; కమతం,
--(2) branch of a backwaters; a small segment of a crop field;
---ఉప్పుకయ్య = salt creek; backwaters; estuary.
కరం, karaM
-n.
--(1) hand;
--(2) ray;
--(3) trunk of an elephant;
-suff.
---ఉపయోగకరం = useful.
---భయంకరం = dreadful.
---హానికరం = harmful.
కరండం, karaMDaM
-n.
--(1) casket;
--(2) cassette;
కరంబోలా, karaMbOlA
- n.
-- star fruit; [bot.] ''Averrhoa carambola'' of the Oxalidaceae family;
-- మూత్రపిండాల పనితీరులో లోపాలున్నవారు, కిడ్నీలో రాళ్లు ఉన్నవారు స్టార్ ఫ్రూట్స్ తినకూడదు. తింటే వాటిలోని కరంబాక్సిన్ (Caramboxin), ఆగ్జాలిక్ యాసిడ్ (Oxalic Acid) కారణంగా వారి ఆరోగ్యానికి మరింత చెడు జరుగుతుంది;
కరంభం, karaMbhaM
-n.
-- (1)pudding; a sweet made by mixing various flavors;
కరకట్ట, karakaTTa
-n.
--breakwater; levee; embankment;
కరకర, karakara
-adj.
--onomatopoeia for crunchy sound; used to describe crispy foods;
కరక్కాయ, karakkAya
-n.
--Indian gall nut; ink nut; myrobalan; the fruit of Chebulic myrobalan; [bot.] ''Terminalia chebula'' of the Combretaceae family; ''Terminelia indica; Terminelia arjuna;''
--(note) This is used as a cough medicine in the traditional Indian system of medicine;
--[Sans.] హరితకీ; పథ్యా; అభయా; అమృతా;
కరగు, karagu
-v. i.
--(1) melt; liquefaction by melting;
--(2) dissolve; see also కరుగు;
కరగించు, karagiMcu
-v. t.
--(1) melt; liquefaction by melting;
--(2) dissolve;
కరచాలనం, karacAlanaM
-n.
--handshake;
కరడు, karaDu
-n.
--(1) lump; chunk, as in a chunk of cooked rice;
--(2) solidified liquid;
కరడుగట్టు, karaDugaTTu
-v. i.
--lumping; formation of a lump, esp. during solidification;
కరణం, karaNaM
-n.
--(1) tool;
--(2) keeper of village land records;
--(3) one-half of “tithi” in a Hindu calendar;
కరణం, karaNaM
-suff.
---కుండలీకరణం = parenthesization.
---జాతీకరణం = nationalization.
---నవీకరణం = modernization.
---నగరీకరణం = urbanization.
కరణార్థకం, karaNArthakaM
-n.
--[gram.] instrumental case;
కరణి, karaNi
-n.
--mode; manner;
కరతలం, karatalaM
-n.
--palm of a hand;
కరతాళం, karatALaM
-n.
--clapping; applauding;
కరత్వం, karatvaM
-n.
--handedness; chirality; the property of being right-handed or left-handed;
కరతిత్తి, karatitti
-n.
--hand bag;
కరదివ్వె, karadivve
-n.
--hand-held flaming torch;
కరదీపిక, karadIpika
-n.
--hand-held light; flashlight; torch light;
కరపత్రం, karapatraM
-n.
--pamphlet; handout;
కరబూజా, karabUjA
-n.
--cantaloup-like melon; [bot.] ''Citrullus vulgaris'' of the Cucurbitaceae family;
కరభం, karabhaM
-n.
--(1) metacarpus; part of the hand from the wrist to the base of the metacarpal bones; (lit.) hand bones;
-- (2) a young camel; a young elephant;
కరవాక, karavAka
-n.
--salt marsh;
కరవాలం, karavAlaM
-n.
--sword; (lit.) extension of hand;
కరవేరు, karavEru
-n.
--[bot.] root of ''Lavendula carnosa'';
కర్కటకం, karkaTakaM
- n.
-- (1) a crab;
-- (2) the sign Cancer of the zodiac.
-- (note) కర్కాటకం is not the correct usage;
కర్కట శృంగి, karkaTa SRMgi
- n.
-- [bot.] ''Rhus succedonea;''
కర్కరి, karkari
-n.
--colander, strainer; a vessel with holes to facilitate draining of liquids from food;
కర్ణం, karNaM
-n.
--(1) ear;
--(2) hypotenuse of a right triangle;
--(3) diagonal (of a quadrilateral);
--(4) hole;
--(5) rudder;
కర్ణగోచర, karNagOcara
-adj.
--audible; (lit.) one that can be sensed by the ears; (rel.) దృగ్గోచరం; స్పర్శగోచరం;
కర్ణధారి, karNadhAri
-n.
--ship's pilot; the person who drives a ship; (rel.) నియామకుడు = navigator.
కర్ణభేరి, karNabhEri
-n.
--eardrum; tympanum;
కర్త, karta
-n.
--(1) doer; actor;
--(2) [gram.] subject; the causative agent;
కర్త్రర్థకం, karthrarthakaM
- n.
-- [gram.] active voice; కర్త ప్రథమా విభక్తిలోనూ, కర్మ ద్వితియా విభక్తిలోనూ ఉన్న వాక్యం;
-- ఉదా. రాముడు కుక్కను కొట్టెను.
కర్తరి, kartari
-n.
--(1) the specific period of time when the Sun spends in the third and fourth quarters of the asterism భరణి, all four quarters of the asterism కృత్తిక, and the first quarter of the asterism రోహిణి; this period is especially hot in India; a colloquial name for this is కత్తెర;
--(2) [gram.] active voice;
కర్తవ్యం, kartavyaM
-n.
--responsibility; duty; thing to do;
కర్బనం, karbanaM
-n.
--carbon; this word can be used for all three allotropic forms of carbon, namely graphite, diamond, and carbon-60 (or fullerene, a short form of Buckminsterfullerene);
-- కర్బన ఉద్గారం = carbon emission;
కర్బన చతుర్ హరితం, karbana catur haritaM
-n.
--[chem.] carbontetrafluoride; Freon; CF<sub>4</sub>;
కర్బన రసాయనం, karbana rasAyanaM
-n.
-- [chem.] carbon chemistry; organic chemistry;
కర్బనపు గొలుసు, karbanapu golusu
-n.
--[chem.] carbon chain;
కర్బనోదకం, karbanOdakaM
-n.
--[chem.] carbohydrate; starches (పిండి పదార్థాలు) and sugars (చక్కెరలు) are examples of carbohydrates;
కర్త, karta
-n.
--(1) doer; actor; maker; author;
--(2) [gram.] subject; the causative agent; the nominative case;
-- see also కారయిత, ప్రేరకుడు, అనుమోదకుడు;
కర్త్రర్థకం, karthrarthakaM
- n.
-- [gram.] active voice; కర్త ప్రథమా విభక్తిలోనూ, కర్మ ద్వితియా విభక్తిలోనూ ఉన్న వాక్యం;
-- ఉదా. రాముడు కుక్కను కొట్టెను.
కర్మ, karma
-n.
--(1) fate; karma; lot; destiny;
--(2) law of causation and action;
--(3) deed; work; effect of a deed;
--(4) [gram.] object;
-- According to Hindu thought, there are three types of "karma:" (1) సంచిత కర్మ = the karma accumulated from the previous birth(s). This is analogous to inherited wealth; (2) ప్రారబ్ధ కర్మ = the karma "earned" during the current birth; (3) ఆగామి = the "karma" forwarded to the next birth;
కర్మకాండ, karmakAMDa
-n.
--(1) ritual; ceremony;
--(2) funeral rites; obsequies;
కర్మణి, karmaNi
-n.
--[gram.] passive voice;
కర్మధారయం, karmadhArayaM
-n.
--[gram.] name of a compound word where the first half is an adjective and the second half a noun; ex. నల్లపిల్లి; ఉక్కుపాదము;
కర్ర, karra
-n.
--wood;
కర్రపెండలం, karrapeMDalaM
-n.
--cassava root; yucca; [bot.] ''Manihot utilissima''; ''Manihot esculenta'';
-- The starch from this root is used to make tapioca or sago
కర్రసారా, karrasArA
-n.
--wood alcohol; methyl alcohol; methanol; CH<sub>4</sub>;
కర్షణం, karshaNaM
-n.
--traction;
కరాటం, karATaM
-n.
--pill box; భరిణె;
కరాటీ, karATi
-n.
--karate; a martial art involving use of hand power;
కరాఖండిగా, karaakhaMDIgaa
- adv.
-- precisely; exactly,
కరారునామా, karArunAmA
-n.
--written agreement; warranty;
కర్కాటకం, karkATakaM
-n.
--Cancer; one of the 12 signs of the Zodiac;
కర్కాటక రేఖ, karkATaka rEkha
-n.
--Tropic of Cancer; the 23.5 degrees north latitude;
కర్ణాకర్ణిగా, karnAkarNigA
-adv.
--from ear to ear; by the grapevine; by word of mouth; orally;
కర్ణాటక, karnATaka
- adj.
-- melodious; pleasant to the ears; (note) కర్ణ = ear; ఆటతి = pleasant;
కర్ణాస్థి వ్యూహం, karnAsthi vyUhaM
-n.
--[anat.] bony labyrinth of the ear;
కర్మాగారం, karmAgAraM
-n.
--workshop; factory; (lit.) place where work is done;
కర్మార్థకం, karmArthakaM
-n.
--[gram.] passive voice;
కరి, kari
-n.
-- (1) elephant; (2) mold; a kind of fungal infection; (3) blackness; (4) an illustration; a proof; (5) witness;
-- కర్రి;
కరివేప, karivEpa
-n.
-- curry leaf; sweet neem; [bot.] ''Murraya koenigii'' of Rutaceae family; విఖ్యాత వృక్షశాస్త్రజ్ఞుడు జొహాన్ యాండ్రియాస్ మర్రే (Johann Andreas Murray 1740- 1791) పేరిట దీనిని మర్రయా (Murraya) అంటున్నారు;
--(note) curry powder is not powdered curry leaves; curry powder is a mixture of several spices;
-- (ety.) కరి = కర్రి = black; వేప = neem; the leaves of are indeed darker than neem leaves; "sweet neem" does not imply that the leaves are sweet, rather they are not as bitter as neeem leaves;
--[Sans.] కైడర్య; కృష్ణ నింబ;
-- కరివేప ఆకులలో కాల్షియం, ఫాస్ఫరస్, పీచు పదార్ధం, విటమిన్- ఎ, విటమిన్- సి పుష్కలంగా ఉన్నందున అవి ఆహారపరంగా విలువైనవి. కరివేప ఆకులను డిస్టిలేషన్ చేసి కర్రీ లీఫ్ ఆయిల్ అనే నూనె తయారుచేస్తారు. ఈ నూనెను సబ్బుల తయారీలో వినియోగిస్తారు. కరివేప చెట్టు వేళ్ళు, కాండం బెరడు, ఆకులు వైద్యపరంగా విలువైనవి. ఇవి శరీరపు కాకను తగ్గించి చల్లబరుస్తాయి. జ్వరాలనూ, కడుపులోని క్రిములను పోగొట్టి, పొట్టలోని గాస్ ను వెడలించి, ఆకలి పుట్టిస్తాయి. నొప్పులు, వాపులు పోగొడతాయి. కుష్ఠు, ప్రూరిటస్, ల్యూకోడెర్మా వంటి మొండి చర్మవ్యాధులకు కరివేప దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది. భోజనంలో ముందుగా కొద్ది అన్నంతో కరివేప కారం నెయ్యి వేసుకు తింటే కడుపు ఉబ్బరం, అగ్నిమాంద్యం, నోటి అరుచి తగ్గిపోయి ఆకలి పెరుగుతుంది. కరివేప పచ్చడి నీళ్ల విరేచనాలు, రక్త విరేచనాలను అరికడుతుంది. కరివేపాకు పచ్చడి వాంతులను, వాపులను పోగొడుతుంది. మూత్రపిండాల వాపులు, నొప్పులను కరివేప వేళ్ళ రసం పోగొడుతుంది. కరివేప మాను చెక్క అరగదీసి రాస్తే ఒంటిమీది పొక్కులు తగ్గుతాయి. కరివేప పళ్ళు నల్లగా, రుచిగా ఉంటాయి. దాహాన్నీ, రక్తపైత్యాన్నీ అవి పోగొడతాయి.
కర్ణిక, karNika
-n.
--(1) auricle; one of the upper chambers of the heart; (rel.) జఠరిక;
--(2) middle finger;
--(3) ear stud; external ear;
--(4) tip of an elephant's trunk;
కర్రి, karri
-adj.
--black, dark;
కర్రి కాయ, karrikAya
-n.
--[phys.] black body; a hypothetical object that absorbs radiation of all frequencies;
కర్రి పెట్టె, karri peTTe
- n.
-- [engr.] black box; a hypothetical object that takes an input and produces an output, but whose internals are unknown to the analyst;
కర్రి బిలం, karri bilaM
- n.
[phys.] black hole; an astronomical object of intense mass and intense gravitational pull such that even light cannot escape from it, thus making it appear black;
కర్పూరం, karpooraM
- n.
-- Camphor; [bot.] ''Cinnamomum Camphora;''
-- కర్పూరంలో రెండు రకాలు ఉన్నాయి: పచ్చ కర్పూరం, హారతి కర్పూరం;
-- ప్రాకృతిక మయిన కర్పూరం మన దేశంలో చాలా తక్కువ. ఇక అలాంటి దాని ఖరీదు చాలా ఎక్కువ. బహుశా నిర్ధారణగా దాన్ని అమ్మే వారు ఉన్నారా అనేది సందేహమే. కర్పూరం చెట్టు యొక్క ఎత్తు 50-60 అడుగులకు చేరుకుంటుంది మరియు దాని గుండ్రని ఆకులు 4 అంగుళాల వెడల్పు కలిగి ఉంటాయి. ఈ చెట్టు బెరడు నుండి కర్పూరం తయారుచేస్తారు. చెట్టు యొక్క బెరడు ఎండబెట్టడం లేదా బూడిద రంగులో కనిపించడం ప్రారంభించినప్పుడు, అది చెట్టు నుండి తీసివేయబడుతుంది. దీని తరువాత అది వేడి చేయడం ద్వారా శుద్ధి చేయబడుతుంది మరియు పొడిగా మార్చబడుతుంది. ఇది అవసరానికి అనుగుణంగా రూపొందించబడింది. కర్పూరం చెట్టును నల్ల బంగారం అని కూడా అంటారు. ఇది ప్రపంచంలోని అత్యంత విలువైన చెట్లలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. పూజలో ఉపయోగించే కర్పూరం మాత్రమే కాదు, ఈ చెట్టు నుండి అనేక ఇతర వస్తువులను తయారు చేస్తారు.
-- కృత్రిమ తయారీలో టర్పెంటైన్ అనే ముడిపదార్ధం నుంచే కర్పూరం వస్తుంది. ఇది పైన్ జాతి, ఇతరత్రా వృక్షాల నుంచి, లభించేదే. కాబట్టి దీన్ని అందరూ నేచురల్ అని గప్పాలు కొట్టుకుని లేబిల్స్ మీద ముద్ర వేసుకుంటున్నారు. అయితే టర్పెంటైన్ ని, కర్పూరం గా మార్చేది ప్రయోగశాలలలోనే.
-- ఫార్మా గ్రేడ్ 98% శుద్ధమైనది, మందుల్లోనూ వాడతారు. టెక్నికల్ గ్రేడ్ 93–94% శుద్ధమైనది - పూజల్లో వాడతారు.
కలబంద, kalabanda
- n.
-- Aloe vera; [bot.] ''Aloe Vulgaris; Aloe Indica;''
-- ఆయుర్వేదం లో "కుమారీ ఆసవం" చాలా పేరున్న మందు. "ముసాంబరం" ని వాడేవారు కలబంద ను కాలిచి చేస్తారు.
-- [Sans.] కుమారి;
కలిగొట్టు చెట్టు, kaligoTTu cheTTu
- n .
-- Yellow snake tree; Trumpet Flower Tree; [bot.] ''Stereospermum tetragonum; Stereospermum colais;'' Often used in Ayurvedic medicine, particularly as part of the Dashmula formulation.
-- [Sans.] పతల;
కలివికోడి, kalivikODi
- n.
-- Jerdon's courser; [bio.] ''Rhinoptilus bitorquatus;'' a nocturnal bird belonging to the pratincole and courser family Glareolidae; The bird was discovered by the naturalist Thomas C. Jerdon in 1848 but not seen again until its rediscovery in 1986; This courser is a restricted-range endemic found locally in India in the Eastern Ghats of Andhra Pradesh. It is currently known only from the Sri Lankamalleswara Wildlife Sanctuary, and Sri Penusila Narasimha Wildlife Sanctuary where it inhabits sparse scrub forest with patches of bare ground;
కలివిడి, kaliviDi
-adj.
-- gregarious; sociable; social; company-loving;
కలువ, kaluva
- n.
-- prickley water lily; Gorgon plant; Foxnut plant; [bot.] ''Euryale ferox'' of the Nymphaeaceae family; The flowers are usually white, red, or blue;
-- the seeds of this plant, called foxnuts, are nutritious and are getting widely popular;
-- see also తామర;
కళ, kaLa
-n.
-- (1) [gram] న కారము చివర లేని పదము;
-- (2) art; (3) a spark; a twincle;
కళ్ళాపి, kaLLaapi
- n.
-- వాకిలి చిమ్మి పేడనీళ్ళు చల్లడాన్ని కళ్ళాపి అంటారు.
కళ్ళేం, kaLLEM
- n.
-- చక్కగా అలికి శుభ్రం చేసి, తడి లేని మిట్టనేల కళ్ళాం. పైరుకోతలు అయిన తర్వాత ఆ కంకులను నురిచే ప్రదేశాన్ని కళ్ళాం అంటారు.
-- కోసిన పైరు పనాలు (చిన్న మోపులు)గా కట్టి పెట్టి, రెండు మూడు రోజులకు చెమ్మ ఆరిపోగా ఆ కట్టలను ఈ నేలలో నురిచి, ధాన్యమూ గడ్డీ వేరుచేస్తారు. ఆ ధాన్యంలోని తరకలన్నీ ఎగిరిపోయి గట్టి గింజలు చేతికి రావడానికి తూర్పారబడ్తారు. ఎడ్లబండి మీదనో/ ఎత్తైనా ప్రదేశంలోనో నిలబడి పై నుంచి కిందికి ధాన్యం జారవిడుస్తూ ఉండగా, తాలు తరకలు దూరంగా పడిపోతాయి. ఆ శుభ్రమైన ధాన్యాన్ని బస్తాలకు ఎత్తుతారు. ఈ ప్రక్రియ అంతా జరిగేది కళ్ళాంలోనే.
కస్తూరి,kastoori
- n.
-- musk;
-- కస్తూరి మృగం నాభిలో స్రవించేది కస్తూరి; మృగనాభి అంటే కస్తూరి;
కాకమంచి, kaakamanchi
- n.
-- Black nightshade; [bot.] ''Solanum nigrum;'' The leaves and berries are edible when cooked and used to treat mouth ulcers, fever, and liver issues.
-- కామంచి చెట్టు;
కాచు, kaachu
- n.
-- తుమ్మ జాతికి చెందిన చెట్టు బెరడు; తాంబూలంలో వేస్తారు; [bot.] ''Acacia catech;''
కామంచి, kaamanchi
- n.
-- Black nightshade; [bot.] ''Solanum nigrum;'' is a medicinal plant used for stomach issues, fever, and skin disorders, and its leaves are often eaten in soups or dal. Unripe berries are often considered poisonous due to high solanine content.
కాణాచి, aaNaachi
- n.
-- a domicile; a hereditary possession or right;
-- చిరకాల వాసస్థానము;
-- తమిళంలో 'కాణియాచ్చి' అనే పదం ఉంది. కాణి = భూమి లేదా ఒక చిన్న స్థలం. ఆచ్చి = హక్కు లేదా అధికారం. కనుక
'కాణియాచ్చి' అంటే "మన తాతముత్తాతల నుండి మనకు వారసత్వంగా సంక్రమించిన భూమి లేదా ఆస్తి" అని అర్థం. మనం దేన్నైతే "సొంతం" అని గర్వంగా చెప్పుకుంటామో అది అన్నమాట. 'కళల కాణాచి' అంటే ఆ ప్రాంతంలో కళలు అనేవి ఈరోజో రేపో వచ్చినవి కావు, అవి అక్కడ తరతరాలుగా ఊపిరి పోసుకుంటున్నాయని అర్థం.
కానుగ, kaanuga
- n.
-- [bot.] ''Millettia pinnata, Pongamia pinnata''of the FABACEAE family;
-- Pongamia tree, an ancient tree from India, could help provide the world with renewable energy as a petroleum alternative. Its beans yield oil 30% by weight. The 70% that is left is high-quality protein. Further research is needed to convert this protein into edible consumer products; This tree can yield both food and fuel;
కాపు, kaapu
- n.
-- (1) a social subdivision in Southern India; a cultivator; ryot; తూర్పు కాపు (ఉత్తరాంధ్ర); కాపు (కోస్తా ఆంధ్ర); తెలగ (కోస్తా ఆంధ్ర); ఒంటరి (కోస్తా ఆంధ్ర); బలిజ (రాయలసీమ); మున్నూరు కాపు -పటేల్ (తెలంగాణా);
(2) a householder; (3) protection; guard; (4) productiveness of plants and trees;
కామందు, kaamandu
- n.
-- landlord;
కాయ, kaaya
- n.
-- green fruit; unripe fruit;
కాయధాన్యాలు, kaayadhaanyaalu
- n. pl.
-- legumes; pulses;
-- అపరాలు; చిక్కుళ్ళు;
కాయు, kaayu
- v. i.
-- (1) to shine as the sun or the moon; (2) to place a bet; (3) to tend animals; (4) to bear fruit;
కారణం, kAraNaM
-n.
--cause; reason;
కారణకార్యములు, kAraNakAryamulu
-ph.
--cause and effect;
కారణకార్య సంబంధం, kAraNakArya saMbaMdhaM
-ph.
--relation between cause and effect;
కారణజన్ములు, kaaraNajanmulu
- ph.
-- ఒక లోకోపకారం జరగడానికి పుట్టిన వాళ్ళు. స్వాతంత్ర్యం రావడానికి గాంధీజీ, సంఘ సంస్కరణ లక్ష్యంగా, వీరేశలింగం గారు ఉదాహరణలు. శాస్త్ర పరిశోధనలో అనేక నూతన ఆవిష్కరణలు చేసిన వాళ్లూ కారణ జన్ములే. వాళ్ల అన్వేషణలు భవిష్యత్ తరాల జీవితాలనే మార్చివేసేవిగా ఉంటాయి;
కారణభూతం, kAraNabhUtaM
-n.
--cause; reason;
కారణభూతుడు, kAraNabhUtuDu
-n.
--originator;
కారణాంకం, kAraNaMkaM
-n.
--[math.] factor;
కారణాంశం, kAraNaMSaM
-n.
--[med.] factor; an agent responsible for an event;
కారయిత, kArayita
- n.
-- the person or agent who causes;
-- see also కర్త, ప్రేరకుడు, అనుమోదకుడు;
కార్యం, kArayaM m.
--(1) effect;
--(2) the deed;
--(3) nuptials; the first night together for the bride and groom;
---కాగల కార్యం గంధర్వులే తీరుస్తారు = the Gandharvas will do the deed. This popular quotation refers to a small skirmish in the epic Mahabharata; This phrase is used to covey the meaning, "why do we bother, there are others who can render punishment in more appropriate ways."
కార్యకలాపాలు, kAryakalApAlu
-n.
--activities;
కార్యకర్త, kAryakarta
-n.
--office-bearer; staff; a member of a political party who takes active responsibility;
కార్యక్రమం, kAryakramaM
-n.
--program; itinerary; agenda; order of doing things;
కార్యదర్శి, kAryadarSi
-n.
--secretary;
కార్యదీక్ష, kAryadIksha
-n.
--dedication; devotion; commitment;
కార్యభారం, kAryabhAraM
-n.
--(1) workload;
--(2) responsibility;
కార్యవర్గం, kAryavargaM
-n.
--working committee;
కార్యవాది, kAryavAdi
-n.
--pragmatist; practical person;
కార్యశూరుడు, kAryasUruDu
-n.
--persistent person; a person who gets the job done;
కారాకూరం, kArAkUraM
-adj.
--jumbled; confounded;
కార్ఖానా, karkhAnA
-n.
--workshop; factory;
కారింజా, kAriMjA
-n.
--artificial fountain;
కారాగారం, kArAgAraM
-n.
--jail; prison; penitentiary;
కారాలు మిరియాలు నూరడం, kArAlu miriyAlu nUraDaM
- ph.
-- the act of showing extreme anger;
కార్యాలయం, kAryAlayaM
-n.
--office;
కారింగువ, kAriMguva
-n.
--[bot.] ''Gardenia resinifera'' of the Rubiaceae family;
--Gardenia plants are prized for the strong sweet scent of their flowers, which can be very large in size in some species;
-- కొండమంగ;
కార్డిగన్, kArDigan
-n.
--cardigan; an open-front sweater; named after the Earl of Cardigan (1797 - 1868), British general;
కార్తికేయుడు, kArtikEyuDu
-n.
--the six-headed son of Lord Shiva; according to one legend, the six mothers are believed to be six women representing the six stars of the Pleides group of stars, a group of stars often referred to in the Vedas;
కారు, kAru
-adj.
--extreme;
---కారు నలుపు = extremely dark.
---కారు చవుక = very cheap.
---కారు మేఘం = thick cloud.
-n.
--(1) car; wagon; automobile;
--(2) short for పటకారు;
--(3) strong malodor; offensive odor; కారు కూతలు = వినడానికి కఠినమైన మాటలు;
-v. i.
--drip; leak; trickle;
కారుప్పు, kAruppu
-n.
--bittern; brine; the thick solution left over after the crystallization of salt from seawater;
కారుశిల్పి, kAruSilpi
-n.
--artisan;
కార్డు, kArDu
-n.
--postcard; card; cardboard;
కార్తె, kArte
-n.
--the heliacal rising of a star; the period of time during which the Sun rises along with one of the 27 asterisms of the Hindu calendar; duration of about 13.5 days spent by the Sun in each one of the star groups;
-- భరణి కార్తెలో బండలు పగుళ్ళిచ్చేంత ఎండ కాస్తుంది. కృత్తిక కార్తెలో కుతికలు బిగుస్తాయి (గాలి వీచటం తగ్గి, ఎండ తీవ్రత పెరగటం వలన). రోహిణి కార్తెలో రోళ్ళు పగిలేలా ఎండలు కాస్తాయి. మృగశిర కార్తెలో ముసలి ఎద్దు కూడా రంకె వేస్తుంది (తొలకరి మొదలౌతుంది). ఆరుద్ర కార్తెలో ఆడవారు కూడా మగవారికి సమానంగా వ్యవసాయ పనులు చేయవలసి ఉంటుంది.
కాలం, kAlaM
-n.
--(1) time;
--(2) season;
--(3) life-span;
--(4) [music] speed;
---ఆయన కాలం చేసేరు = he finished his time; he is dead.
---చలి కాలం = cold season.
---వాడి కాలం తీరింది = he is dead; (lit.) his time was up.
---కాలము, దూరము = time and distance.
కాల, kAla
-adj.
--(1) black; dark;
--(2) pertaining to time;
కాల రంధ్రం, kAla raMdharaM
-n.
--[astron.] black hole; collapsed star whose gravitational force is so strong even light cannot escape from it;
కాలకృత్యం, kAlakRtyaM
-n.
--morning routine such as brushing, bathing etc;
కాలక్షేపం, kAlakshEpaM
-n.
--passing time; spending time;
---గ్రంధ కాలక్షేపం = passing time reading books.
---పురాణ కాలక్షేపం = passing time listening to epic readings.
కాలగర్భం, kAlagarbhaM
-n.
--the march of time; (lit.) the womb of time;
కాలచక్రం, kAlacakraM
-n.
--the march of time; (lit.) the wheel of time;
కాలజ్ఞానం, kAlaj~nAnaM
-n.
--ability to prophecy;
కాలదన్ను, kAladannu
-v. t.
--refuse to avail an opportunity; reject; kick away;
కాలదోషం, kAladOshaM
-n.
--(lit.) expiration of time to take action; expiration of the statute of limitations;
---కాలదోషం పట్టేసింది = the statute of limitations has expired; it is too late to take any action.
కాలధర్మం, kAladharmaM
-n.
--death;
---ఆయన కాలధర్మం చెందేరు = a respectful way of saying he is dead.
కాలమానం, kAlamAnaM
-n.
--(1) climate;
--(2) standard time;
---కాలమాన పరిస్థితులు = climatic conditions.
---భారతీయ కాలమానం = Indian Standard Time.
కాలము, kaalamu
- n.
-- (1) time; (2) [gram] tense;
-- వర్తమాన కాలము = present tense; భూత కాలము = past tense; భవిష్యత్ కాలము = future tense;
కాలయాపనం, kAlayApanaM
-n.
--delay; wastage of time; procrastination;
కాలరు, kAlaru
-n.
--collar;
కాలవ్యతిక్రమం, kAlavyatikramaM
- n.
-- anachronism;
కాలసర్పం, kAlasarpaM
-n.
--(1) black snake;
--(2) metaphorical snake representing time;
---కాలసర్పం కాటు వేసింది = the "time snake" bit, which means "met with death."
కాలసర్పదోషం, kaalasarpadOshaM
- n.
-- an euphimism for wasting time by indulging in sleep and banter;
-- నిద్రతో, వ్యర్దపు మాటలతో కాలాన్ని దుర్వినియోగం చేసేవారికి కాలసర్పదోషం తగులుతుందని జ్యోతిషులు అంటారు;
కాలహరణం, kAlaharaNaM
-n.
--delay; loss of time; wastage of time;
కాల్బలం, kAlbalaM
-n.
--infantry; soldiers on foot;
కాల్పనిక, kAlpanika
-adj.
--artificial; invented; fictional;
కాలాతీతం, kAlAtItaM
-n.
--(1) delay; out of time; సమయం ఇప్పటికే చాలా అయింది. ఇక తర్వాత పని మొదలు పెట్టాలి అనే సందర్భం లో వాడతాము.
--(2) out of step with the times; కాలంతో సంబంధం లేకండా ఎవర్ గ్రీనుగా ఉండటాన్ని కాలాతీతమయినదిగా చెప్తారు. అది మనిషి యొక్క కీర్తిప్రతిష్ఠలు కావచ్చు,పుస్తకం కావచ్చు, సినిమా కావచ్చు, నవల కావచ్చు, నాయకులు చేపట్టే మంచి పథకాలు కావచ్చు.
-- (3) Beyond time; దేవుడు కాలాతీతమయినవాడు. భూత వర్తమాన భవిష్యత్ కాలాలలో ఆయన ప్రభ శాశ్వతంగా ఓకే లాగ ఉంటుంది.
కాలిదారి, kAlidAri
-n.
--foot path;
కాలిపిక్క, kAlipikka
-n.
--calf; calf muscle;
కాలిబంటు, kAlibaMTu
-n.
--foot soldier;
కాలిబాట, kAlibATa
-n.
--footpath;
కాలిబోను, kAlibOnu
-n.
--snare;
కాలీఫ్లవర్, kAlIphlavar
-n.
--cauliflower;
కాలు, kAlu
-n.
--(1) leg;
--(2) foot;
-- (3) the fraction 1/4;
-v. i.
--burn; bake; scald;
---ఇల్లు కాలిపోతోంది = the house is burning.
కాలువ, kAluva
-n.
--canal; an artificially created waterway as opposed to a channel which is a natural waterway; (lit.) కాల్ = to flow;
కాలుష్యం, kAlushyaM
-n.
--pollution;
కాల్చు, kAlcu
-v. t.
--burn; roast;
---చెయ్యి కాల్చుకోకు = do not burn your hand; as an idiom this also means do not cook.
---జీడిపిక్కలు కాల్చు = roast the cashews.
కాలేజి, kAlEji
-n.
--college; an institution for learning beyond high school;
కాలేయం, kAlEyaM
-n.
--[biol.] liver; the organ that produces bile;
కాలోచిత, kAlOcita
-adj.
--seasonal; appropriate for a time; timely; opportune;
కావరం, kAvaraM
-n.
--fat;
కావ్యం, kAvyaM
-n.
--any literary work (prose, verse, or a mixture) that places emphasis on the quality of the concept being treated;
-- "వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం" అని పెద్దల మాట. అంటే రసాత్మకంగా ఉండి మనసును స్పందింపజేసే ఒక వాక్యమైనా కావ్య గౌరవాన్ని అందుకొంటుంది. కావ్యం అందమైన ఊహలతో, వర్ణనలతో, అర్థ గాంభీర్యంతో, ఔచిత్యంతో చదవగానే మనసులో రసాలు ఊరేలా ఉండాలి. కవి భావనలతో మన హృదయం కూడా స్పందించేలా చేయగలిగిన ఏ రచనైనా కావ్యమే;
కావిడిబద్ద, kAviDibadda
-n.
-- shoulder pole; a pole carried on the shoulder with two loads suspended from both ends of the pole;
కావి రంగు, kAvi raMgu
-n.
--tan color;
కావిరి, kAviri
-n.
--vapor; black vapor;
కావున, kAvuna
-adv.
--therefore;
కాశీగన్నేరు, kASIgannEru
-n.
-- Yellow Oleander plant; [bot.] ''Cascabela thevetia;'' A shrub with bright yellow, funnel-shaped flowers;
-- It is not to be confused with ''Nerium oleander'', which is commonly referred to simply as గన్నేరు or కరవీరం;
కాశీరత్నాలు, kASIratnAlu
- n.
-- Red Cypress Vine; red tubular flowering vine, also called Scarlet Morning Glory; [bot.] ''Ipomoea hederifolia'' of the Convolvulaceae family; This is native to the Americas but is now widely seen all over the world, including Andhra Pradesh; A related plant with similar flowers is called Red Cypress Vine, [bot.] ''Ipomoea quamoclit;''
కాసం, kAsaM
-n.
--(1) cough;
--(2) (abbr.) light-year; short for కాంతి సంవత్సరం; జ్యోతిర్వర్షం;
కాసారం, kAsAraM
-n.
--lake;
కాస్తా, kAsiMta
-n.
--a little, a small amount; a little bit;
కాసింత, kAsiMta
-adj.
--little bit;
-n.
--a little, a small amount; a little bit;
-- (ety.) కాసు + అంత = కాసింత; రూపాయి - అర్ధరూపాయి - పావలా - బేడ - అణా - అర్ధణా - కాణీ - దమ్మిడీ - కాసు - అరకాసు: ఈ క్రమంలో కాసు అనేది ఒకప్పటి దమ్మిడీలో సగము.
కాస్మిక్ కిరణాలు, kAsmik kiraNAlu
-n.
-- Cosmic rays; A continuous flow of particles that reach the surface of the Earth from space, particles produced by black holes of enormous mass and by the remains of supernovae; Cosmic rays are primarily composed of high-energy particles, mainly protons (90%), followed by helium nuclei (alpha particles, 9%), and heavier atomic nuclei (1%). A small fraction are electrons, positrons, and antimatter particles. The ionosphere protects us all from the damaging influence of these rays.
-- విశ్వకిరణాలు;
కాసీరత్నం, kAsIratnaM
- n.
-- a climber or bushy plant with scarlet red flowers; [bot.] ''Ipomoea hederifolia'' Linn.;
కాసు, kAsu
-n.
--(1) sovereign; a gold coin weighing 10 grams;
--(2) cash; copper coin; any coin;
కాసేపు, kAsEpu
-adj.
--little while;
కాష్ఠం, kAshThaM
-n.
--wood; wood used on the funeral pyre;
కాష్ఠ, kAshTha
-n.
--(1) quadrant; a fourth of the region created by two rectangular coordinate axes;
--(2) duration of time equal to 18 winks; 1 / 450th of a Muhoortham;
కాష్ఠోల్, kAshThOl
-n.
--wood alcohol; methyl alcohol; methanol; కరస్రారా;
క్త్వార్థం, ktvArthaM
-n.
--[gram.] any infinite verb ending in ఇ, such as వచ్చి, తెచ్చి;
-- భూతకాలిక అసమాపక క్రియ; ఉదా. వచ్చియిచ్చెను. ఇందులో 'వచ్చి' క్త్వార్థకము.
%క్రా - krA, క్షా - kshA, కిం - kiM, కి - ki, క్రి - kri, క్షి - kshi
క్రాంతి, krAMti
-n.
--(1) turning;
--(2) revolution;
--(3) [astro.] declination; the angular distance of a celestial object north or south of the celestial equator, analogous to latitude on Earth; this is always measured in degrees, minutes, and seconds;
క్రాంతిచక్రం, krAMticakraM
-n.
--ecliptic; the apparent path of the sun in the sky;
క్రాంతివృత్తం, krAMtivRttaM % replacement for old entry
-n.
--(1) ecliptic; the great circle on the celestial sphere that lies in the plane of the Earth's orbit; the apparent circular path of the Sun as it travels in its annual journey, as seen from Earth; the plane of the ecliptic is tilted at an angle of 23.5 degrees from the plane fo the celestial equator; the two points at which the ecliptic crosses the celestial equator are the equinoxes; the constellations through which the ecliptic passes are the constellations of the Zodiac;
--(2) the Zodiac;
క్లాసు పీకడం, klaasu peekaDaM
- adj.
-- preachy; having or revealing a tendency to give moral advice in a tedious or self-righteous way;
క్షామం, kshAmaM
-n.
--famine;
క్షారం, kshAraM
-n.
--alkali; (ety.) భూతిర్బసిత భస్మనీక్షారో రక్షా (అమరకోశము);
క్షారార్థం; kshArArthaM
-n.
--alkaloid; (ety.) an alkali-like substance; క్షారం వంటి పదార్థం కనుక క్షారార్థం;
కి, ki
- suff.
-- షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయం; ఇకారాంత పదాలకి కి అనే ప్రత్యయం వచ్చి చేరుతుంది; పిల్లి > పిల్లికి
కింక, kiMka
-n.
--anger; same as కినుక;
కించిత్తు, kiMcittu
-n.
--very little; iota; "teency, weency" bit;
కింపురుష, kiMpurusha
-n.
-- (1) centaur; a legendary creature with a horse’s body and a human head; (2) మనుష్యముఖమున్ను పక్షిశరీరమున్ను గలిగిన దేవతావిశేషపు జాతి;
-- see also కిన్నెర;
కింశుకం, kiMSukaM
-n.
--[bot.] Butea frondosa;
కిక్కురుమనకుండా, kikkurumanakuMDA
-adv.
--without making any noise; silently;
కిచకిచ, kicakica
-adj.
--onomatopoeia for the chirping sound of birds or the squealing sound of monkeys;
కిచిడీ, kiciDI
-n.
--rice cooked with a variety of vegetables, spices and dal;
కిచ్చిలి, kiccili
-n.
--orange;
కిటికి, kiTiki
-n.
--window;
కిటకిట, kiTakiTa
-adj.
--onomatopoeia for tightly packed people at a place;
కిటుకు, kiTuku
-n.
--trick; device;
కిణ్వప్రక్రియ, kiNvaprakriya
-n.
--[chem.] fermentation;
కిత్తనార, kittanAra
-n.
--a fiber made from agave;
కిత్తలి, kittali
-n.
--agave; [bot.] ''Agave americana;'' bast sagopalm;
-- పల్లెలలో పొలం గట్లపైన, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో మొలిచే కలబంద మొక్కలా కనిపించే పలుచని ఆకుల మొక్క కిత్తలనార. పాత రోజుల్లో పొలాల సరిహద్దులలో ఈ మొక్కలను నాటి సహజమైన కంచెను తయారుచేసుకునే వారు. వీటి ఆకులు పలచగా, పొడవుగా వుండి అంచుల్లో ముళ్లను కలిగి ఉంటాయి. అందుకే పశువులు, మనుషులు వీటి జోలికి పోలేరు. మట్టి కోతకు గురికాకుండా వుండటానికి వీటిని రక్షణ కవచాల్లా ఉపయోగిస్తారు. ఆయుర్వేద ఔషధాలలో ప్రతి భాగాన్ని వాడతారు. ఆకుల నుండి వచ్చిన నారను వస్త్రాలు, తాళ్లు తయారీకి వినియోగిస్తారు. ఇప్పుడు చాలా గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఈ మొక్కలను వాణిజ్య పంటగా పండిస్తున్నారు.
కితాబు, kitAbu
-n.
--(1) kudos; praise; appreciation;
--(2) book;
కిన్నర, kinnara
-n.
-- see కిన్నెర;
కినుక, kinuka
-n.
--anger;
కినోవా, quinoa
- n.
- the goosefoot plant; [bot.] ''Chenopodium quinoa'';
-- the protein-rich, gluten-free seeds of this plant, native to South America, are being used as a cereal grain and as an alternative to rice and wheat;
కిన్నెరులు, kinnerulu
- n. pl.
-- legendary creatures with a human head and a horse’s body; వీరు అశ్వ శరీరం, నరముఖం కలవారు;
-- see also కింపురుషులు;
కిఫాయతు, kiphAyatu
-n.
--benefit; advantage;
కిమ్మనకుండా, kimmanakuMDA
-adv.
--without making any protest; quietly; without hesitation;
కిరణం, kiraNaM
-n.
--ray (of light);
కిరణజన్య సంయోగక్రియ, kiraNajanya saMyOgakriya
-n.
--photosynthesis;
కిరణవారం, kiraNavAraM
-n.
--a beam of (light) rays; (Chinnaya Suri uses the phrase తరణి కిరణవారం);
కిరసనాయిలు, kirasanAyilu
-n.
--kerosene; a combustible hydrocarbon liquid which is derived from petroleum. It is widely used as a fuel in aviation as well as in household Kerosene lamps;
-- కిరసనాయిలు సహజంగా రంగు లేని ద్రవం. కేవలం మన దేశంలోనే, ప్రజాపంపిణీకి ఉద్దేశించిన కిరసనాయిలు నల్ల బజారు పాలు కాకుండా రక్షించడానికి అందులో నీలి రంగు 'డై' ని, ఇంకా 'పర్ఫ్యూరాల్''అనే మరో రసాయనాన్ని కలుపుతారు. ఆ రంగును సులభంగా పోగొట్టగల రసాయనాలు లేవు. ఉన్నా వాటిని వాడడం చట్ట ప్రకారం నేరం;
కిరాతకం, kirAtakaM
-n.
--savage deed; barbarian act;
కిరాతుడు, kirAtuDu
-n.
--savage; barbarian; huntsman;
కిరాయి, kirAyi
-n.
--hire; fare; rent;
కిరీటం, kirITaM
-n.
--crown; tiara;
కిరీటిక, kirITika
-n.
--conona;
కిర్రుచెప్పులు, kirruceppulu
-n.
--creaking slippers; shoes deliberately made to produce a creaking sound to act as a means to ward off creeping creatures like serpents;
కిలకిల, kilakila
-adj.
--onomatopoeia for the sound of a woman or baby laughing;
కిలారం, kilAraM
- n.
-- farce;
-- కిలకిల నవ్వించేది; రూపకాలలో ఒక రకం;
కిలుం, kiluM
-n.
--verdigris; a mildly toxic substance formed when bronze or brass vessels react with domestic organic acids;
-- ఇత్తడి, రాగి పాత్రలు వాడకుండా, శుభ్రం చేయకుండా కొన్ని రోజులు వుంచినట్లైతే మలినాలు చేరి, వాటి రంగు మారి మచ్చలు ఏర్పడతాయి. పాత్రలో లోహంతో ఆమ్లజనీకరణ జరగడం వలన ఉపరితలంపై విషపూరితమైన మలినాలు చోటు చేసుకుంటాయి. దాన్నే "కిలుము" అంటారు. ఈ కిలుము పట్టిన పాత్రలు ఉపయోగించడం ఆరోగ్యానికి హానికరం.
కిలో, kilO
-pref.
--వెయ్యి;
---కిలోగ్రాము = measure of weight in the metric system; one thousand grams; కిలో.
---కిలోమీటరు = measure of distance in the metric system; one thousand meters; ఉరమరగా 8 కి.మీ. = 5 మైళ్లు.
కిళ్లీ, kiLlI
-n.
--an after-dinner chewable item prepared by wrapping scented betel nut pieces and some sweet or pungent condiments in a betel leaf;
---(e. g.) కారా కిళ్లీ = one made from pungent condiments and tobacco.
---(e. g.) మిఠాయి కిళ్లీ = one made from sweet condiments.
కిశోరం, kiSOraM
-n.
--(1) baby;
--(2) any baby animal;
--(3) baby horse;
--(4) baby deer;
కిస్తీ, kistI
-n.
--installment; installment payment;
కిసుమీసు, kisumIsu
-n.
--raisin; dried seedless grapes;
క్రిమి, krimi
-n.
--(1) worm;
--(2) germ;
--(3) microorganism; (rel.) కీటకం = insect;
క్రిమిక, krimika
-n.
--appendix; vermiform appendix; a part of the large intestine;
క్రిమిసంహారక, krimisaMhAraka
-adj.
--insecticidal;
క్రిమిసంహారిణి, krimisaMhAriNi
-n.
--(1) germicide;
--(2) insecticide;
క్రియ, kriya
-n.
--(1) action; activity;
--(2) [gram] verb; tells about action;
-- (ant.) ప్రతిక్రియ; (rel.) ప్రక్రియ = process, as in a chemical process;
---అకర్మక క్రియ = intransitive verb.
---సకర్మక క్రియ = transitive verb.
క్రియాజన్యవిశేషణం, kriyAjanya viSEshaNaM
-n.
--verbal adjective;
క్రియాప్రాతిపదిక, kriyAprAtipadika
-n.
--[gram.] a verbal root;
క్రియావిశేషణం, kriyAviSEshaNaM
-n.
--adverb;
క్రియాశీల, kriyASIla
-adj.
--active; practical; constructive;
క్రిస్మస్, krismas
-n.
--Christmas; the birthday of Jesus Christ;
క్రిస్మస్ రోజ్, krismas rose
-n.
--black hellebore flower; [bot.] ''Helleborus niger'';
క్లిష్టత, klishTata
-n.
--intricacy; complexity;
క్వినైన్, quinine
- n.
-- a medicine - once widely used to prevent Malaria - produced from the bark of the Cinchona tree;
క్షితి, kshiti
-n.
--(1) the Earth;
--(2) an abode;
--(3) 1 followed by 20 zeros;
క్షితిజం, kshitijaM
-n.
--horizon;
క్షితిజసమాంతరం, kshitijasamAMtaraM
-adj.
--horizontal;
క్షిపణి, kshipaNi
-n.
--missile;
%కీ - kI, క్రీ - krI, క్షీ - kshI
కీకటారణ్యం, kIkaTAraNyaM
- n.
--dark forest; thick jungle;
కీకారణ్యం, kIkAraNyaM
-n.
--dark forest; thick jungle;
కీచు, kIcu
-adj.
--shrill;
కీచుగొంతుక, kIcugoMtuka
-n.
--shrill voice;
కీచురాయి, kIcurAyi
-n.
--cricket; an insect of the cricket family;
కీచులాట, kIculATa
-n.
--squabble; minor quarrel, esp. between a husband and wife;
కీటకం, kITakaM
-n.
--insect; any of the small invertebrate animals with a head, thorax, abdomen, three pairs of legs, and two pairs of membranous wings;
కీటకారి, kITakAri
-n.
--insecticide; (lit.) killer of insects;
కీడు, kIDu
-n.
--harm; bad luck; down-side; disadvantage; evil; misfortune; (ant.) మేలు;
కిడెంచి మేలెంచడం, kIDeMci mEleMcaDaM
- ph.
-- the act of looking at the downside before counting the benefits;
కీత, kIta
-adj.
--(1) inferior;
--(2) level; not heaping;
---కీత చెంచాడు = a level tea-spoonful.
కీరచేప, kIracEpa
-n.
--Cotio; a fish of the Cyprinidae family; [biol.] Osteobramma vigorsii; Osteobramma cotio;
కీర్తన, kIrtana
-n.
--(1) a type of song sung in the Carnatic style; these songs typically have a refrain and one or more stanzas of lyrics;
--(2) praise;
కీర్తి, kIrti
-n.
--fame; (ant.) అపకీర్తి;
కీలం, kIlam
-n.
--(1) wedge; pivot;
--(2) [bot.] style;
కీలకం, kIlakaM
-adv.
--critical; pivotal;
-n.
--pivot; key;
కీలకోపన్యాసం, kIlakOpanyAsaM
-n.
--keynote speech;
కీలు, kIlu
-n.
--(1) joint; anatomical joint;
--(2) screw;
--(3) mechanism;
--(4) tar; pitch;
---బంతి గిన్నె కీలు = ball and socket joint.
---మడతబందు కీలు = folding joint.
కీలుబొమ్మ, kIlubomma
-n.
--mechanical doll; puppet;
కీసా, kIsA
-n.
--purse; small purse;
కీళ్లవాతం, kILlavAtaM
-n.
--rheumatism;
కీళ్లవాపు, kILlavApu
-n.
--arthritis; inflammation of the joints;
కీళ్లు, kILlu
-n. pl.
--joints;
క్రీడ, krIDa
-n.
--game; sport; play;
క్రీస్తు, krIstu
-n.
--Jesus Christ;
క్రీస్తుపూర్వం, krIstupUrvaM
-n.
--Before Christ;
క్రీస్తుశకం, krIstuSakaM
-n.
--Anno Domini; in the year of our Lord; A.D.;
క్షీరం, kshIrAM
-n.
--milk;
క్షీరదం, kshIradaM
-n.
--mammal;
క్షీరవర్ధకం, kshIravardhakaM
- n.
--galactagogue;
క్షీరామ్లం, kshIrAmlaM
-n.
--lactic acid;
క్షీరాన్నం, kshIrAnnaM
-n.
--rice pudding; rice cooked in milk and sugar;
క్షీరోజు, kshIrOju
-n.
--lactose; a sugar found in milk;
%కుం - kuM, కు - ku, క్షు - kshu
కుంకం, kuMkaM
-n.
--see కుంకుమ;
కుంక, kuMka
-n.
--(1) child widow;
--(2) urchin; innocent and mischievous lad;
కుంకుడు చెట్టు, kuMkuDu ceTTu
-n.
--soap nut tree; [bot.] ''Sapindus emarginatus'';
-- [Sans.] ఫేనిలం; అరిష్టం;
కుంకుడు కాయ, kuMkuDu kAya
-n.
--soap nut; soapberry; sapindus; [bot.] ''Sapindus mukorossi;'' see also సీకాయ;
కుంకుమ, kuMkuma
-n.
--red rouge-like substance used for making the red dot worn on the forehead of Hindu women; There are several methods of making this; (1) to mix turmeric powder with alum, and quicklime; (2) to mix turmeric powder with lime juice; (3) to mix turmeric powder with some crystals available in the market;
-- కుంకం;
కుంకుమ చెట్టు, kuMkuma చెట్టు
-n.
--[bot.] ''Mallotus philippensis''
-- చెందిరం; సిందూర వృక్షం; కమల; కపిలి;
కుంకుమ పువ్వు, kuMkuma puvvu
-n.
--saffron; [bot.] ''Crocus sativa'' of the Iridaceae family;
-- తృణ కుంకుమం = hay saffron;
--[Sans.] అగ్నిశిఖ; కుంకుమం; కాశ్మీరం; బాహ్లీకం; అస్రం;
-- ఈ పూల పురుష కేసరాలు పసుపుపచ్చగా ఉంటే, స్త్రీ కేసరాలు ఎర్రగా ఉంటాయి. ఒక్కో పువ్వులో మూడు స్త్రీ కేసరాలుంటాయి. కీలాగ్రాలు (Stigmas), వాటి పొడవాటి కాడలు (కీలములు - Styles) కూడా ఎర్రగా రక్తవర్ణంలో ఉంటాయి. వీటిని వేరుచేసి ఎండబెట్టి దాన్నే కుంకుమపువ్వు పేరుతో మార్కెట్లో విక్రయిస్తారు. కుంకుమ పువ్వు అని మనం వాడుకునేది ఆ మొక్క పువ్వును కాదు; పూల కీలములు, కీలాగ్రాలను మాత్రమే అని గ్రహించాలి.
-- లేటిన్ ”సాఫ్రానం” అనే పదం, ఇటాలియన్ "జాఫ్రానో" అనే పదం అరబ్బుల "అల్ జేఫరిన్" నుంచి వచ్చినవే. వీటన్నిటికి "బంగారు రంగు" అని అర్ధం. సంస్కృత పదం "కుంకుమం" నుంచి ఆ మొక్క పేరు క్రోకస్ వచ్చిందనిన్నీ, దాని అర్ధం "పసుపు రంగు" గా మారిందని చరిత్ర కారులంటారు;
కుంకుమ బొట్టు, kuMkama boTTu
-n.
--the red dot on the forehead worn esp. by Hindu married women, traditionally made from turmeric powder and a dash of lime (calcium carbonate);
కుంగు, kuMgu
-v. i.
--sag; sink; bend; (rel.) ఒంగు;
కుంచం, kuMcaM
-n.
--a volumetric measure for measuring grain until the metric system was introduced; approximately two liters; 1 కుంచం = 2 అడ్డలు = 4 మానికలు = 8 తవ్వలు = 16 సోలలు = 64 గిద్దలు; Similarly, 4 కుంచాలు = 1 తూము; 5 తూములు = 1 ఏదుము (ఐదు + తూము); 10 తూములు = 1 పందుము (పది + తూము); 4 ఏదుములు = 1 పుట్టి;
-- గరిసె అంటే పెద్ద ధాన్యపు గంప అనీ ధాన్యపు కొట్టు అనీ అర్థం. ఈ గంపలు, ధాన్యపు కొట్లు వివిధ ప్రాంతాలలో వివిధ పరిమాణాలలో ఉండే కారణంగా గరిసె ఒక్కో ప్రాంతంలో ఒక్కో రకంగా ఉంది.
కుంచె, kuMce
-n.
--brush;
కుంజరం, kuMjAraM
-n.
--elephant; (ety.) one that has కుంజలు;
కుంజలు, kuMjAlu
-n. pl.
--little depressions found on both sides of an elephant's head, just below the కుంభస్థలం;
కుంట, kumTa,
-n.
-- (1) pond; a pond of the size of one "kunta" or about 1/40th acre; (2) pit; low-lying land;
-- పెద్ద నీటి చెలమ;
కుంటు, kuMTu
-v. i.
--limp;
కుంఠితము, kuMThitamu
-n.
--dented; bent; wavered; (ant.) అకుంఠితం;
కుండ, kuMDa
-n.
--earthen pot; (rel.) బిందె;
కుండపోత, kuMDapOta
-n.
--torrential rain; heavy rain; rain coming down as if someone is pouring water from a pot;
కుండమల్లి, kuMDamalli
-n.
--star jasmine; a plant of the Oleaceae family; [bot.] Jasminium multiforum; This plant has medicinal uses in treating ulcers; known to have an antidote for cobra venom; This plant was mentioned in Potana's Bhagavatam;
కుండలము, kuMDalamu
-n.
--ear ring;
కుండలిని, kuMDalini
- n.
-- A Yoga system to tame and harness the internal energy in the human body; Kundalini yoga (kuṇḍalinī-yoga) derives from kundalini, defined as energy that lies within the body, at the base of the spine. Kundalini is considered to be dormant until it is activated (as by the practice of yoga) and channeled upward through the central channel, along the spine, in a process of spiritual perfection;
-- కుండలిని అనేది భారతీయ యోగ శాస్త్రం ప్రకారం ఒక అనిర్వచనీయమైన శక్తి. ఇది మానవ శరీరంలో వెన్నులో క్రింది భాగాన చుట్ట చుట్టుకొని పాములా దాగి ఉంటుంది. ఈ స్థానాన్ని మూలాధారం అంటారు. ఈ మూలాధారం లో దాగివున్న ఈ కుండలినీ శక్తిని మానవ శరీరంలోని షట్చక్రాల (అంటే మూలాధార, స్వాధిష్టాన, మణిపూర, అనాహత, విశుద్ధి, ఆజ్ఞా) నుండి సుషుమ్నా నాడి ద్వారా పైకి సహస్రారం వరకు తీసుకొనివెళ్లే పద్ధతి కుండలినీ యోగం. కుండలినీ యోగంలో కుండలినిని జాగృతం చేయడానికి ప్రాణాయామం ఒక ముఖ్య సాధనం. కుండలిని స్థితి శక్తి (potential energy) రూపంలో ఉండగా, త్రికరణ శుద్ధితో అరిషడ్వర్గాలను జయించినప్పుడు, గతి శక్తి (kinetic energy) గా మారి ఊర్ధ్వ ముఖంగా పయనించి, షట్చక్రాల్లోని ఒక్కొక్క చక్రాన్నీ దాటుతూ, తల మాడు భాగాన ఉండే సహస్రార చక్రాన్ని చేరుతుంది. ఈ స్థితినే అష్టాంగ యోగంలోని అత్యున్నత దశ అయిన "సమాధి స్థితి"గా కూడా పేర్కొంటారు. ఈ స్థితిలో సాధకుడు అనిర్వచనీయమైన ఆనందాన్ని (బ్రహ్మానందాన్ని) పొందుతాడని అంటారు. కుండలినీ విద్యను ఉపాసించిన రమణ మహర్షి, రామకృష్ణ పరమహంస సమాధి స్థితికి చేరారని అంటారు.
కుండలీకరణం, kuMDalIkaraNaM
-v. t.
--parenthesize; bracket;
కుండలీకరణములు, kuMDalIkara-Namulu
-n. pl.
--parentheses; brackets;
కుండీ, kuMDI
-n.
--bin; jar; urn; (rel.) చెత్త కుండీ; పూల కుండీ;
కుందము, kuMdamu
- n.
-- star jasmine; Downy jasmine;[bot.] Jasminum multiflorum
-- [Sans.] సదాపుష్ప;
కుందేలు, kuMDElu
-n.
--(1) Indian hare; rabbit; [biol.] Lepus nigricollis;
--(2) total loss in a card game; (ety.) In certain card games, Indians use the terms ఆట (game), బేస్తు (marginal win), and కుందేలు (total loss); కుందేలు, probably a distortion of కుదేలు, means total loss;
కుంపటి, kuMpaTi
-n.
--portable charcoal grill; portable charcoal furnace;
కుంభం, kuMbhaM
-n.
--(1) Aquarius; one of the 12 signs of the Zodiac;
--(2) pot, water pot;
కుంభ, kuMbha
-adj.
--convex;
కుంభకం, kuMbhakaM
-n.
--holding the breath in yoga practice;
---అంతః కుంభకం = inhaling and holding the breath.
---బహిః కుంభకం = exhaling and holding the breath.
కుంభకటకం, kuMbhakaTakaM
-n.
--convex lens;
కుంభకామెర్లు, kuMbhakAmerlu
-n.
--yellow fever;
కుంభకోణం, kuMbhakONaM
-n.
--(1) a town in Southern India;
--(2) scam; allegorically used while referring to big-time deceit; a toponym;
కుంభవృష్టి, kuMbhavRsTi
-n.
--torrential rain; heavy rain; downpour;
-- [see also] ముసురు; జడివాన;
కుంభస్థలం, kuMbhasthalaM
-n.
--an area at the top part of the head and between the shoulders of an elephant, where the mahout uses his iron stylus to control the elephant;
కుంభాకార, kuMbhAkAra
-n.
--adj. convex; (lit.) pot shaped;
కు, ku
-n.
--pref. false; pseudo; artificial;
-- షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయం; అకారాంత పదాలకి కు అనే ప్రత్యయం వచ్చి చేరుతుంది; కుక్క > కుక్కకు
కుక్క, kukka
-n.
--dog; terrier;
---ఆడకుక్క = bitch.
---ఉడుప కుక్క = terrier.
---కుక్కపిల్ల = puppy.
---మగకుక్క = dog.
---కుక్కలగుంపు = kennel.
---కుక్కలదొడ్డి = kennel.
కుక్క కాటుకి చెప్పు దెబ్బ, kukka kATuki ceppu debba
-ph.
--[idiom] tit for tat;
కుక్కగొడుగు, kukkagoDugu
-n.
--agaricus; toadstool; [bot.] ''Mushroom agaricus;'' (note) the edible variety is called mushroom or పుట్టగొడుగు;
కుక్కతులసి, kukkatulasi
-n.
--white basil; [bot.] ''Ocimum album; Ocimum americanum;'' [Sans.] ఫణిర్జకం;
కుక్కబంతి, kukkabaMti
-n.
--tridax;
కుక్కమూతి పిందెలు,
- n.
-- vegetables, like gourds and cucumbers, that were deformed and twisted at a tender stage thus rendered useless;
-- బాల్యంలోనే చెడు నడవడికకు అలవాటు పడినపిల్లలను కుక్క మూతి పిందెలతో పోల్చడం ఉంది. వక్రంగా పుట్టిన పిందెలు నిజంగానే కుక్క మూతిని పోలి ఉండడం కద్దు.
కుక్కవాయింట, kukkavAyiMTa
-n.
--dog mustard; an edible green; [bot.] Polanisia viscosa; Cleome viscosa Linn. ; శ్వానబర్చర; కుక్కవావింట;
కుక్కవెర్రి, kukkaverri
-n.
--hydrophobia; a disease, characterized by a fear of water, caused by a dog bite;
కుక్కలదొడ్డి, kukkaladoDDi
-n.
--dog-kennel;
కుక్కుటం, kukkuTaM
-n. m.
--cock; rooster; chicken; fowl;
కుక్కుటి, kukkuTi
-n. f.
--hen;
కుక్షి, kukshi
-n.
--stomach;
---నిరక్షర కుక్షి = illiterate person; (lit.) without a syllable in the stomach.
[[File:Starr_060305-6527_Myoporum_sandwicense.jpg|thumb|Right|కుచందనం,Myoporum_sandwicense]]
కుచందనం, kucaMdanaM
- n.
-- bastard sandalwood; [bot.] ''Myoporum sandwicense''; native to Hawaii, grows as either a small tree, large tree, or dwarf shrub, depending on the elevation and conditions;
కుచము, kucamu
-n.
--breast; woman's breast;
కుచాగ్రము, kucAgramu
-n.
--nipple; the tip of the breast;
కుచ్చు, kuccu
-adj.
--pleated; bushy; (alt.) కుచ్చుల;
---కుచ్చు టోపీ = cap with a tassel.
---కుచ్చు తోక = bushy tail.
కుచ్చులు, kucculu
-n. pl.
--(1) pleats;
--(2) tassels;
కుచ్చెళ్లు, kucceLLu
-n. pl.
--pleats; frills; folds used in clothing to lend body and beauty;
---కుచ్చెళ్ల అంచు = the side of a sari suitable for pleating.
కుజుడు, kujuDu
-n. m.
--Mars; (alt.) కుజగ్రహం; this is a misnomer because (lit.) కు = Earth, జ = born, కుజ = born of Earth; the translation అంగారకుడు is better because అంగారము connotes fire and fire is red and Mars is the red planet;
కుటకి, kuTaki
- n.
-- [bot.] ''Picrorhiza kurroa'' of the Plantaginaceae family;
-- one of the major income-generating non-timber forest products found in the Nepalese Himalayas. It is one of the oldest medicinal plants; It is a perennial herb and is used as a substitute for Indian gentian (Gentiana kurroo); Taking picrorhiza by mouth for up to one year, in combination with a drug called methoxsalen, that is also taken by mouth, and applied to the skin, seems to help treat vitiligo in adults and children;
కుట్ర, kuTra
-n.
--conspiracy; plot; machination;
కుట్ర పన్ను, kuTra pannu
-v. t.
--conspire; plot;
కుటి, kuTi
-n.
--cottage; (rel.) గుడి;
కుటీరం, kuTIraM
-n.
--cottage; (rel.) గుడారం;
కుటీర పరిశ్రమ, kuTIra pariSrama
-n.
--cottage industry;
కుటుంబం, kuTuMbaM
-n.
--(1) family;
--(2) household;
---విభాజిత కు. = divided family.
---అవిభక్త కు. = undivided family.
---సమష్టి కు. = joint family.
---ఉమ్మడి కు. = joint family.
కుటుంబ నియంత్రణ, kuTuMba niyaMtraNa
-n.
--family planning; (lit.) controlling the family;
కుట్టు, kuTTu
-n.
-- stitch;
-v. t.
--(1) sting; bite;
--(2) sew; stitch;
కుట్టుపని, kuTTupani
-n.
--sewing; tailoring; needlework;
కుట్టుమిషను, kuTTumishanu
-n.
--sewing machine;
కుడ్య చిత్రాలు, kuDya chitrAlu
- n. pl.
-- murals; pictures painted on walls and ceilings;
-- మన దేశంలో గుహల్లో వేసినవి, బాగా ప్రాముఖ్య మైనవి -భింభేత్క, అజంతా,ఎల్లోరా, సిత్తనవాసల్ వంటి చోట్ల ఇలాంటి చిత్రాలు కనిపిస్తాయి. ప్రపంచంలో గోడ చిత్రాలను ఫ్రెస్కో అంటారు. ఇది ఇటాలియన్ పదం. తాజా అయిన అని అర్ధం;
-- మొదటి రకమైన ఫ్రెస్కో - బ్యునో (fresco-buno) అనేది తడి/తేమ పద్ధతి .ఇందులో సున్నపు పొర తడిగా ఉన్నప్ప్పుడే, రంగు పొడులను నీటితో కలిపి దాని మీద వివిధ ఆకారాల్లో సిద్ధంగా ఉంచుకున్న ఆకార రేఖల పై పూస్తారు. అప్పుడు రంగులు లోపలికి చొచ్చుకుని పోయి చిత్రానికి ధృడత్వాన్ని,మన్నికని ఇస్తాయి. వాటికన్ సిస్టిన్ చాపెల్ లో మైకలాంజేలో వేసింది ఇలానే.
-- రెండోది ఫ్రెస్కో - సెక్కో (fresco-secco) రకం. ఇది పొడి/ఎండు పద్ధతి. తెల్లటి సున్నపు పొర(గార లేక గచ్చు) ఆరిన తర్వాత రంగు పొడులను,ఇతర పట్టీ ఉంచే పదార్ధాలతో(నూనెలో,బంకగా ఉండే మరేదో )** కలిపి చిత్రిస్తారు. ఇది మన అజంతా రకపు చిత్రాలలో వేసినది. వీటిలో చివరగా, నునుపు రాయితో మెరుపు వచ్చే వరకు, రుద్దుతారు.
కుడితి, kuDiti
-n.
--a drink for cattle made from the rice wash water, bran, etc.;
కుతకుత, kutakuta
-n.
--onomatopoeia for the sound of cooking;
కుతర్కం, kutarkaM
-n.
--false logic;
కుత్సిత, kutsita
-adj.
--unscrupulous;
కుతూహలం, kutUhalaM
-n.
--the desire to know; anxiety to find the unknown; inquisitiveness;
కుత్తుక, kuttuka
-n.
--neck; throat;
కుత్తుకబంటి, kuttukabaMTi
-n.
--upto the neck; neck-deep;
కుదప, kudapa
-n.
--clot; curds of blood;
కుదవ, kudava
-n.
--pledge; pawn; mortgage;
కుదుపు, kudupu
-n.
--vibration; rough ride;
కుదించు, kudimcu
-v. t.
--compress; shorten; abbreviate; abridge;
కుదురు, kuduru
-n.
--(1) shapeliness;
--(2) stability; steadiness;
--(3) support; basin to support a round-bottomed pot; basin to support free-flowing liquids;
--(4) cure; recovery from illness;
--(5) root; పెనుకుదురు = big root; కొండుకుదురు = baby root; చనుకుదురు = nipple;
కుదురుగా, kudurugA
-adv.
--properly; comfortably;
కుదుర్చు, kudurcu
-v. t.
--(1) arrange; fix; settle;
--(2) treat; cure;
కుదేలు, kudElu
-n.
--(1) total loss of investment; bankruptcy;
--(2) (note) in card games, Indians use the terms కుదేలు, and sometimes కుందేలు, to refer to a total loss and బేస్తు to indicate a marginal win.
కునుకు, kunuku
-n.
--catnap; dozing;
కునుకుపాట్లు, kunukupATlu
-n.
--little catnaps;
కుపోషణ, kupOshaNa
-n.
--malnutrition;
కుప్ప, kuppa
-n.
--heap; pile;
కుప్పింటి ఆకు, kuppiMTi Aku
- n.
-- leaf of Indian Acalypha; [bot.] ''Acalypha indica''of the Euphorbiaceae family;
-- మురిపింటి; పిప్పింటి; మూర్కొండ; ఈ మొక్కను ఎన్నో వైద్య యోగాలలో వినియోగిస్తారు. ఇది నిటారుగా పైకి పెరిగే వార్షిక మొక్క- అంటే ఏటా పడి మొలుస్తుంది. 30 నుంచి 100 సెంటీమీటర్ల ఎత్తు వరకూ పెరుగుతుంది. తోటలలో కలుపు మొక్కగా, ఖాళీ స్థలాలలో, రోడ్లవెంట పిచ్చి మొక్కగా భారతదేశం అంతటా కనిపిస్తుంది;
-- [Sans.] హరిత మంజరీ;
.
కుప్పె, kuppe
-n.
--flask; bottle; a long necked bottle used in chemistry labs;
కుబుసం, kubusaM
-n.
--molt; slough; the skin that is shed periodically by certain animals like snakes and silkworms;
---కుబుసం విడచుట = molting; ecdysis.
కుబేరుడు, kubEruDu
- n.
-- the demigod of wealth;
-- కుబేరుడు అనగా అవలక్షణములతో కూడిన శరీరము కలవాడు (బేరము అంటే శరీరము అని అర్థము). పేరుకి తగ్గట్టుగానే ఈయన పొట్టిగా (మరగుజ్జులా), పెద్ద కుండ వంటి పొట్టతో, మూడు కాళ్ళు, ఒకే కన్ను, ఎనిమిది దంతాలతో వుంటాడని, పురాణాలలో చెప్పబడింది;
-- పులస్త్యుడికి, తృణబిందుని కుమార్తెకి పుట్టిన శిశువే విశ్రవసుడు. విశ్రవసుడి కుమారుడు కుబేరుడు
-- విశ్రవునికీ, భరద్వాజ మహర్షి కుమార్తె అయిన దేవవర్ణికీ పుట్టినవాడు వైశ్రవణుడు. ఈ వైశ్రవణుడే కుబేరుడు.
కుమ్మక్కు, kummakku
-n.
--aid and abetment in the commission of a crime; support in a conspiracy; collusion; plotting together;
కుమ్మట్టి, kummaTTi
-n.
--plastic; (ety.) కుమ్మరి + మట్టి;
కుమ్మరావం, kummarAvaM
-n.
--kiln; potter's kiln;
కుమ్మరించు, kummariMcu,
-v. t.
--pour out; empty;
కుమ్మరి, kummari
-n.
--potter;
కుమ్మరిమట్టి, kummarimaTTi
-n.
--kaolin; clay; (note) a mixture of sterilized kaolin and pectin is sold as Kaopectate, an over-the-counter medicine for the treatment of diarrhea; % spell check
కుమ్ము, kummu
- n.
-- smouldering ashes;
-v. t.
--butt; gore; pierce;
కుమ్ములాట, kummulATa
-n.
--playful butting in bed;
కుమ్ముసుద్ది, kummusuddi
-n.
--enigma; a talk or communication through symbols;
కురంతకం, kuraMtakaM
-n.
--Yellow Amaranth; a plant of the Acanthaceae family; [bot.] Barleria prionitis; Chewing the leaves of this plant is known to relieve tooth ache; This potassium-rich plant has other medicinal uses in treating boils and fevers; This plant was mentioned in Potanas Bhagavatam; (Syn.) పచ్చ పెద్ద గోరంట; ములు గోరంట;
కుర్ర, kurra
-adj.
--young; junior; small; little;
---కుర్రకుంక = lad; an innocent boy.
---కుర్రకారు = teenagers; youths.
---కుర్రతనం = childishness.
కుర్రది, kurradi
-n. f.
--young girl;
కుర్రాడు, kurraDu
-n. m.
--young boy;
కురిడీ, kuriDI
-n.
--the meat part of a very mature coconut after all the water had been absorbed;
కురు, kuru
-adj.
--short; small; little;
కురుచ, kuruca
-adj.
--short; diminutive in size;
కుర్చీ, kurcI
-n.
--chair; seat;
కురుపు, kurupu
-n.
--boil; (rel.) పొక్కు;
కురువిందం, kuruviMdaM
-n.
--corundum; a crystallized mineral of aluminum oxide varying in color from light blue to smoky gray, brown, and black; the finest varieties of corundum are sapphire and ruby; ruby is called "kuruvinda" in Sanskrit.
కురులు, kurulu
-n.
--curls; curly hair;
కులం, kulaM
-n.
--(1) group; collection; family; tribe; herd; flock;
--(2) caste;
-- హిందూ సాంఘిక వ్యవస్థలో బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర అనే నాలుగు వర్ణాలు ఉన్నాయి. శూద్ర వర్ణంలో అనేక జాతులు (కులాలు) ఉన్నాయి. ఉదాహరణకి ఆంధ్రదేశంలో ఉన్న శూద్రులలో ఉన్న కొన్ని కులాల పేర్లు: కమ్మ, రెడ్డి, కాపు, వెలమ, తెలగ, గవర, సాలె, మొదలైనవి; బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య వర్ణాలలో విడివిడిగా కులాలు ఉన్నాయో లేదో తెలియదు.
---కాకులం = group of crows.
---గురుకులం = the residence of a teacher; a place where students gather;
---గోకులం = group of cows; a place where cows reside;
---ముక్కులం = group of clouds.
కులగోత్రాలు, kulagOtrAlu
-n.
--lineage; ancestry;
కుల్లా, kullA
- n.
-- cap; hat; Muslim hat;
-- శీర్షాచ్చాదనం; ఆలవట్టం; ఉల్లడ; టోపీ;
కులాసా, kulAsA
-n.
--happiness;
కుళాయి, kuLAyi
-n.
--tap; faucet; spigot;
కుశలము, kuSalamu
-n.
--wellbeing; happiness;
కుశి, kusi
-n.
--a joint in woodwork; carpenter's joint;
కుశిని, kusini
-n.
--(1) cuisine; cooking;
--(2) kitchen;
కుసుంబా పువ్వు, kusumbA puvvu
-n.
--safflower; [bot.] Carthemus tinctorius;
---కుసుంబా నూనె = safflower oil.
--కుసుమ
కుసుమించు, kusumiMcu
- v. i.
-- flower; bloom;
కుస్తీ, kustI
-n.
--wrestling;
కుష్టు, kushTu
-n.
--leprosy;
కుహనా, kuhanA
-adj.
-- pseudo; quasi; quack; false; deceptive; bogus;
-- కపట; అర్థాపేక్షచేత కపటత్వతో; ఈర్ష్య గల; అర్థాది లోభకృత మిథ్యాచారాది కపటచర్యా;
కుహరం, kuharaM
-n.
--hole; chamber; cavity;
---హృదయ కుహరం = thoracic cavity; thoracic chamber.
క్రుంకు, kruMku
-n.
--(1) set; die;
--(2) take a dip;
క్లుప్తపరచు, kluptaparacu
-v. t.
--abridge; summarize;
క్లుప్తసరిగా, kluptasarigA
-adv.
--briefly;
క్షుణ్ణం, kshuNNaM
-adj.
--(1) powdered; pounded;
--(2) thorough; complete;
క్షుద్రగ్రహాలు, kshudragrahAlu
-n.
--asteroids; the planetary fragments found in a belt between Mars and Jupiter;
క్షురి, kshuri
-n.
--barber;
క్షురిక, kshurika
-n.
--razor; razor blade;
కృదంతం, kRdaMtaM
- n.
-- [gram.] a noun form created from a verb by appending a suffix (ప్రత్యయం); also called కృదంత నామవాచకం; ఉదా: అలుగు > అలక; ఆడు > ఆట;
%కూ - kU, క్రూ - krU, క్షూ - kshU
కూకటి, kUkaTi
-adj.
-- main; principal; central;
-- మాడు మీఁద పెరిగిన జుట్టునకు కూకటి అని పేరు. అట్లే పీచుపీచుగా ఉన్న దేనికైనను కూకటి అనియే పేరు.
--- కూకటి వేరు = main root; tap root;
--- కూకటి కొట్టు = [comp.] main store.
కూగర్, kUgar
- n.
-- cougar; [bio.] ''Puma concolor'' of the Felidae family;
కూజుపిట్ట, kUjupiTTa
-n.
--warbler; a type of bird;
కూటం, kUTaM
-n.
--(1) association; clique; tight-knit group;
--(2) pinnacle; summit; tip of a mountain;
కూట, kUTa
-adj.
--artificial; pseudo; not real;
---కూట సృష్టి = artificial creation; hoax.
కూటజ పుష్పం, kUTajapuShpaM
- n.
-- [bot.] ''Holarrhena antidysentrica;'' these white flowers bloom in the rainy season;
కూటపక్షి, kUTapakShi
- n.
- magpi; a crow-like bird found in colder climates; కృశకూట, కాలకూట, పూర్ణకూట పక్షులు ఉపజాతులు;
కూటపాదం, kUTapAdaM
-n.
--pseudopod; temporary cytoplasmic extensions produced by cells for purposes of locomotion and for engulfing material;
కూటమి, kooTami
- n.
-- a group; union; association;
కూడలి, kUDali
-n.
--junction; meeting place;
కూడా, kUDA
-prep.
--also;
కూడిక, kUDika
-n.
--(1) addition;
--(2) thrift;
కూడిక పట్టీ, kUDika paTTI
-n.
--[comp.] addition table;
కూడు, kUDu
-n.
--meal; food; cooked rice;
-v. t.
--add; put together; join; mix;
కూడుదల, kooDudala
- n.
-- profit;
కూత, kUta
-n.
--(1) bird call; toot; cry;
--(2) whistle; siren;
--(3) shout;
---పిట్టకొంచెం, కూత ఘనం = the bird is small but the call is loud.
---కూతవేటు దూరం = shouting distance; distance at which a shout can be heard.
కూతురు, kUturu
-n.
--daughter;
కూతురుబుడమ, kUturubuDama
-n.
--wild cucumber; [bot.] bryonia scabrella;
కూన, kUna
-n.
--little one; young one;
---పిల్లి కూన = kitten.
---పసి కూన = human baby.
కూనిరాగం, kUnIrAgaM
-n.
--humming;
కూనీ, kUnI
-n.
--murder;
కూపం, kUpaM
-n.
--pit; hole;
కూపకం, kUpakaM
-n.
--(1) ships mast; the pole to which the sails are attached;
--(2) pelvis; the bone structure around the waist;
కూపస్థ మండూకం, kUpastha maNDUkaM
-n.
--[idiom] a person with limited worldly knowledge, but thinks he knows everything; (lit.) like frog in a well;
కూపీలు, kUpIlu
-n. pl.
--whereabouts; clues; secrets;
కూయు, kUyu
-v. i.
--cry; toot; scream; call; mew;
కూర, kUra
-n.
--(1) vegetable;
--(2) herbs or leafy vegetables;
--(3) curried vegetable or meat dish meant to be eaten with rice or bread;
---కోడికూర = curried chicken.
కూరగాయలు, kUragAyalu
-n.
--vegetables;
కూర్పరాస్తి, kUrparAsti
-n.
--[anat.] ulna; a bone in the forearm; the other bone in the forearm is radius;
కూర్పరి, kUrpari
-n.
--[comp.] compiler; a program that translates a high level language into a low level language;
--(2) [cinema] compiler; editor;
కూరా నారా, kUrA nArA
-n.
--vegetables and stuff;
కూరిమి, kUrimi
-n.
--love; friendship;
కూరు, kUru
-n.
--stuffing;
-v. t.
--stuff; pack; cram;
కూర్చుండు, kUrchuMDu
-v. i.
--sit; be seated;
కూర్చు, kUrchu
-v. t.
--assemble; compile; gather;
కూర్పు, kUrpu
-n.
--compilation; editing;
కూలంకషం, kUlaMkashaM
-adj.
--exhaustive;
కూలపడు, kUlapaDu
-v. i.
--collapse; slump;
కూలి, kUli
-n.
--hire; hired labor;
కూలిన, kUlina
-adj.
--fallen; collapsed; razed;
కూలిన తార, kUlina tAra
-n.
--[astron.] collapsed star; black hole;
కూలు, kUlu
-v. i.
--fall; collapse; buckle;
కూల్చు, kUlcu
-v. t.
--raze; tear down; collapse;
కూళ, kULa
-n.
--cruel person; wicked person; villain;
కూవ, kUva
-n.
--heap; pile;
క్యూ, kyU
-n.
--queue; waiting line;
క్యూసెక్, kyoosek
- n.
-- cubic feet per second; a unit to measure the flow of water; One cusec is roughly equivalent to 28.317 liters per second;
క్రూరం, krUraM
-n.
--(1) cruel; wicked;
--(2) wild; untamed;
క్రూర, krUra
-adj.
--(1) wild; ferocious;
--(2) cruel; wicked; brutal;
--(2) harsh; stern;
క్రూరజంతువు, krUrajaMtuvu
-n.
--wild beast;
క్రూరమృగం, krUramRgaM
-n.
--wild beast; wild animal;
%కృ - kR, కెం - keM, కె - ke, కేం - kEM, కే - kE, క్షే - kshE, కై - kai
కృకం, kRkaM
-n.
--[anat.] esophagus; the food tube in the neck;
కృతం, kRtaM
-suff.
--one that is prepared by; one that is authored by;
---వాల్మీకి కృతం = authored by Valmiki.
కృతఘ్నత, kRtghnata
-n.
--ingratitude; ungratefulness; (ant.) కృతజ్ఞత;
కృతజ్ఞత, kRtaj~nta
-n.
--gratitude; gratefulness;
-- కృతం అంటే చేసినది. జ్ఞ అంటే తెలిసిన. కృతజ్ఞత అంటే చేసిన సహాయం మరచిపోకుండ ఉండడం.
-- (ant.) కృతఘ్నత;
కృతయుగం, kRtayugaM
-n.
--the Age of perfection or Krita Yuga; according to Hindu belief, in Krita Yuga, law and order was 100%; in Treta Yuga, it was 75%; in Dvapara Yuga, 50%; in Kali Yuga, 25%. The duration of Krita Yuga is 1,728,000 years;
కృత్యం, kRtyaM
-n.
--deed; act; activity;
---నిత్యకృత్యం = daily activity; routine.
---కృతకృత్యం = successful activity;
కృత్యాద్యవస్థ, kRtyaadvastha
- n.
-- the mental struggle one goes through before embarking on a major task
-- ఏదైనా పని చేయడంలో ఎటు చేయనూ తోచక ఆలోచిస్తూ ఉంటే "కృత్యాద్యవస్థ అనుభవిస్తున్నాడు" అంటారు.
కృతి, kRti
-n.
--(1) a type of musical composition sung in the Carnatic style; these songs typically have a Pallavi, Anupallavi, and one or more Charanams; a కృతి is distinct from వర్ణం; పదం; జావళి, తిల్లానా:
--(2) composition; a literary composition;
--(3) dedication;
--(4) a finished item or thing;
కృత్తిక, kRttika %updated
-n.
--(1) Eta Tauri; Alcyone; Yoga tara of the third lunar mansion;
--(2) the Pleiades; The Seven Sisters; It is believed that there were seven stars in this group, but now there are only six; The third of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;
--(3) the period of Indic history around 2220 BCE when the vernal equinox occurred in this asterism;
కృత్తికా నక్షత్ర సముదాయం, kRttikA nakshatra samudAyaM
-n.
--Pleiades; A group of six or seven stars found in the constellation Taurus; one of the 27 star groups of the Hindu calendar;
కృత్రిమ, kRtrima
-adj.
--artificial; unnatural;
కృదంతం, kRdaMtaM
-n.
--verbal noun; noun obtained by adding a suffix to a verb;
-- కృత్ప్రత్యయముతో అంతం అయేది; క్రియా పదాలని నామవాచకాలుగా మార్చుకోడానికి క్రియ ధాతువు చివర చేర్చే ప్రత్యయం; ఈ ప్రత్యయాలని కృత్ప్రత్యయాలనీ, ఇలా ఏర్పడ్డ నామవాచకాలని కృదంతనామవాచకాలనీ (లేదా కేదంతాలు అనీ) అంటారు;
కృప, kRpa
-n.
--grace; mercy;
కృశించు, kRsiMcu
-v. i.
--waste away; become thin due to malnutrition or disease; languish;
కృష్ణ, kRshNa
-n., adj.
-- Sri Krishna, the incarnation of Lord Vishnu; dark; black; blue; iron; black peppers; croe; cuckoo; buffalo;
-- విష్ణువు యొక్క శ్రీకృష్ణ అవతారం; నలుపు; నీలం; ఇనుము; మిరియము; కాకి; కోకిల; దున్న;
కృష్ణతులసి, kRshNatulasi
-n.
--[bot.] dOcimum americanum; నల్ల తులసి;
కృష్ణపదార్థం, kRshNapadArdhaM
-n.
--[astron.] dark matter;
కృష్ణపక్షం, kRshNapakshaM
-n.
--waning half of a lunar cycle;
కృష్ణశక్తి, kRshNaSakti
-n.
--[astron.] dark energy;
కృష్ణసారం, kRshNasAraM
-n.
--black buck [biol.] Antelope cervicapra;
కృషి, kRshi
-n.
--effort;
---కృషితో నాస్తి దుర్భిక్షం = with effort, there is no famine.
కృషీవలుడు, kRshIvaluDu
-n.
--farmer, cultivator;
కెంపు, keMpu
-n.
--ruby; one of the nine gems or semi-precious stones;
-- మాణిక్యం అన్నది సంస్కృత పదం. అది కెంపుకు పర్యాయ పదమే. "మాణిక్య వీణాముపలాలయంతీం. మదాలసాం మంజుల వాగ్విలాసాం" అన్న కాలిదాస కృత దేవీ స్తోత్రం వినే ఉంటారు. కన్నడ భాషలో కెంపు అన్న మాట మాణిక్యానికే కాక 'ఎరుపు రంగు' అన్న అర్థంలో కూడా వాడుతారు. కెంపు యొక్క నాణ్యతను, రంగులోని స్వచ్ఛతను బట్టి 'పద్మ రాగం', 'కురువిందం', 'సౌగంధికం', 'నీలగంధి' అన్న పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు;
కెఫీన్, kephIn
-n.
--caffeine; a chemical in coffee or tea that is responsible for the lift experienced after ingesting these drinks;
కెమేరా, kemErA
-n.
--camera; a device to take photographs;
కెరటం, keraTaM
-n.
--wave;
కెరటిన్, keraTin
-n.
--keratin; the protein out of which skin, nails, bones and the like are made;
కెరడు, keraDu
-n.
--bolus; lump; esp. a lump of cooked rice;
కెలుకు, keluku
-v. t.
--stir up;
కెవ్వున, kevvuna
-adj.
--aloud; in a shrill manner;
కేంద్రం, kEMdraM
-n.
--center;
కేంద్ర, kEMdra
-adj.
--central;
---కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ = central nervous system.
కేంద్రకం, kEMdrakaM
-n.
--nucleus; see also కణిక;
కేంద్రకామ్లం, kEMdrakAmlaM
-n.
--[biol.] nucleic acid;see also కణికామ్లం;
కేంద్రాభిముఖ, kEMdrabhimukha
-adj.
--convergent;
కేక, kEka
-n.
--yell; shout; loud cry;
కేకపెట్టు, kEkapeTTu
-v. i.
--yell; shout;
కేకసం, kEkasaM
-n.
--cartilage;
కేకి, kEki
-n.
--peacock; peahen;
కేకు, kEku
-n.
--cake;
కేటాయించు, kETAyiMcu
-v. t.
--allocate; assign; allot; consign;
కేటాయింపు, kETAyiMpu
-n.
--allocation; consignment; assignment; allotment;
కేడి, kEDi
-- n. Known Dacoit; Known Depradator;
-- ఈ పదాన్ని మోసగాళ్ళని, అతితెలివి ప్రదర్శనలు చేసేవాళ్ళని ఉద్దేశించి వాడుతుంటాం. Known Dacoit లేదా Known Depradator అనే పదాలకి కుదింపు పేరు;
కేతక, kEtaka
- n.
-- [bot.] ''Pandanus doratissimus;'' this is a shrub with fragrant flowers in the shape of long pointed leaves;
కేపు, kEpu
-n.
--offspring; child;
కేబేజీ, kEbEjI
-n.
--cabbage; [bot.] Brassica oleracea of Creciferae family;
కేరం, kEraM
-n.
--cocoanut palm;
కేరట్, kEraT
-n.
--carrot [bot.] Dacus carota;
కేరళం, kEraLaM
-n.
--Kerala; the land of cocoanut palms;
కేరళ వక్క, kEraLa vakka
-n.
--betel nut;
కేరు, kEru
-v. i.
--warble; crow; giggle; chuckle;a screetching sound made by children playfully;
కేరింతలు కొట్టు, kEriMtalu koTTu
-v. i.
--behave hilariously; scream with joy; have fun;
కేలండరు, kElaMDaru
-n.
--calendar;
కేలరీ, kElarI
-n.
--(1) calorie; small calorie; the amount of heat needed to raise the temperature of one gram of water by one degree centigrade; This is the calorie one encounters often in physical sciences; abbreviated cal.;
--(2) Calorie; large calorie; great calorie; the amount of heat needed to raise the temperature of one kilogram of water by one degree centigrade; This is the unit used, in biological sciences, for measuring the energy produced by food as it is metabolized; abbreviated Cal., with a capital C;
కేళి, kEli
-n.
--sport;
కేవలం, kEvalaM
-adv.
--merely; simply; absolutely; only;
కేవల, kEvala
-adj.
--absolute; mere; simple; pure; unmixed;
---కేవల చలనం = absolute motion.
---కేవల స్థలం = absolute space.
కేవు, kEvu
-n.
--freight; the charge for carrying goods on a vehicle;
కేశం, kESaM
-n.
--hair;
కేశనాళిక, kESanALika
-n.
--(1) capillary; the finest of the blood vessels;
--(2) any fine tube;
కేశిక, kESika
-n.
--[biol.] flagellum;
కేసర, kEsara
- n.
-- [bot.] Mimyusops elengi; a large tree with small round flowers whose sweet and pungent smell lasts when the flowers are picked and dried in the sun;
కేసరములు, kEsaramulu
-n. pl.
--(1) [bot.] stamens;
--(2) lion's mane;
కేసరావళి, kEsarAvaLi
-n.
--(1) [bot.] androecium;
--(2) a group of lions;
కేసరి, kEsari
-n.
-- lion;
-- filament in a flower; పుష్పంలోని కింజల్కము;
-- saffron; కుంకుమ పువ్వు; కష్మీర్ లో సాగుచేసే Crocus sativus అనే శాస్త్రీయ నామం కల ఒక మొక్క నీలిరంగు పుష్పాలలోని ఎర్రటి కీలములు, కీలాగ్రములను సేకరించి, సుగంధ ద్రవ్యంగా ఉపయోగిస్తారు. దానినే కుంకుమ పువ్వు అంటారు;
కేసరి పువ్వు, kEsari puvvu
-n.
--[bot.] ''Lathyrus sativum'';
కేసి, kEsi
-suff.
--toward;
కేసు, kEsu
-n.
--case; civil or criminal case;
కేసు పెట్టు, kEsu peTTu
-v. t.
--sue;
క్రేత, krEta
-n.
--buyer; (ant.) విక్రేత;
క్లేశం, klESaM
-n.
--(1) grudge; sorrow;
--(2) anger;
--(3) effort;
--(4) obstacle; impediment;
క్లేశకం, klESakaM
-n.
--[engr.] impedance; % e2t
క్షేత్రం, kshEtraM
-n.
--(1) field;
--(2) body;
--(3) wife;
క్షేత్రగణితం, kshEtragaNitaM
-n.
--geometry;
క్షేత్రశాస్త్రం, kshEtraSAstraM
-n.
--agronomy;
క్షేపణి, kshEpaNi
-n.
--paddle; oar;
క్షేమం, kshEmaM
-n.
-- welfare; maintaining what one has;
-- క్షేమం = ఉన్నది పోకుండా ఉండడం క్షేమం. యోగం = కొత్తగా ఏదైనా మేలు వచ్చి కలవడం యోగం.
కైంకర్యం, kaiMkaryaM
-n.
--service;
కైకట్టు, kaikaTTu
-n.
--connection; % use this for electrical connection in E-T part
కైకిలి, kaikili
-n.
--daily wages;
కైకొను, kaikonu
-v. i.
--undertake; takeup; receive; take with one's hand;
కైజారు, kaijAru,
-v. i.
--slide; slip;
కైతవం, kaitavaM
-n.
--hypocrisy;
కైపు, kaipu
-n.
--intoxication;
కైవడి, kvaivaDi
-n.
--manner; likeness;
కైవల్యం, kaivalyaM,
-n.
-- త్రిగుణాతీత స్థితి కైవల్యం. సుఖ, దుఃఖ, మోహ రహిత స్థితి అది. మళ్ళీ పుట్టుక లేని స్థితి కైవల్యం. "యం ప్రాప్య న నివర్తంతే తద్ధామ పరమం మమ" అని భగవద్గీత.
కైవసము, kaivaSamu
- v. t.
-- grab; take by force;
కైవారం, kaivAraM
-n.
--(1) size; circumference;
--(2) praise; flattery; కయి = hand, వారం = collection;
%కొం - koM, కొ - ko
కొంకి, koMki
-n.
--hook; bend;
కొంకి పురుగు, koMki purugu
-n.
--[med.] hookworm; a small parasitic nematode worm bearing hooked mouth parts with which it fastens itself to intestinal walls of various hosts, including humans, and causing anemic conditions;
కొంగ, koMga
-n.
--crane; heron; stork;
కొంగు, koMgu
-n.
-- edge, border, or hem of a cloth worn as a dress;
--one of the two ends of a rectagular piece of cloth a woman wears as a sari;
---కట్టుకొంగు = the inner end of the sari that is wrapped around the waist.
---పైటకొంగు = the flying end of the sari that is thrown over the breasts and hangs down freely from the shoulder.
--- కొంగుపడు = walk next to; accompany;
కొంగు బంగారం, koMgu baMgAraM
- ph.
-- easily accessible (like the gold coin tied to the flying end of a sari); low-hanging fruit; easily achievable goal; a good friend who is readily available in times of need;
కొంచెం, koMceM
-adj.
--little; small amount; a bit;
కొంచెపోడు, koMcepODu
- n. m.
-- mean fellow; selfish fellow;
--అల్పుడు; దుష్ట బుద్ధి; స్వార్థ పరుడు;
కొంటె, koMTe
-adj.
--naughty;
కొండ, koMDa
-n.
--hill; (rel.) మెట్ట = hillock; crest;
కొండకసింద, koMDakasiMda
-n.
--a medicinal plant; [bot.] ''Toddalia aculeata''; ''Toddalia asiatica'';
కొండగన్నేరు, konDagannEru
- n.
-- Indian Willow; [bot.] Salix tetrasperma;
-- జాల్మాలా;
కొండగుర్తు, koMDagurtu
-n.
--landmark;
కొండగోగు, koMDagOgu
-n.
--yellow tree cotton; [bot.] ''Cochlospermum gossypium''; ''Cochlospermum religiosum''; ''Hibiscus populncoides'';
--[Sans.] కర్ణికారం;
కొండగోరింక, koMDagOriMka
-n.
--myna bird;
-- మాట్లాడే గోరింక = talking myna; Grackle; hill myna; [bio.] ''Gracula religiosa'' of the Sturnidae family;
-- సాధారణ గోరింక = common myna bird; [bio.] ''Acridotheres tristis'' of the Sturnidae family;
-- మాట్లాడే గోరింకకి ముఖాన ఉండే బొబ్బలనుబట్టి ఋగ్వేద కాలంలోనే సంస్కృతంలో దానిని ‘రోపణాకా’ అన్నారు. ఆ తరువాత కాలంలో ఆ కారణంగానే దానిని వరణ్డ (వరండ అంటే ముఖం మీద వచ్చే మొటిమ లేక బొబ్బ) అనే పేరుతో పిలిచారు. మాట్లాడే మైనాను సంస్కృతంలో ‘మదన శలాక’ (మన్మథ బాణం) అని కూడా అంటారు. రోపణ అనే సంస్కృత శబ్దానికి బాణము అని అర్థం ఉంది కనుక మన్మథుడి బాణం అనే అర్థంలోనే దీనిని రోపణాకా అనివుంటారు. మాట్లాడే మైనాను మదన శారికా, మదన సారికా అని కూడా అంటారు. దీని మెరిసే నల్లని ఈకలనుబట్టి దీనిని సంస్కృతంలో ‘ కాదంబరీ’ అంటారు. (కద్ + అంబర = Black-plumaged = నల్లని ఈకలు కలిగినది). ప్రేయసీ ప్రియులకు దౌత్యం నెరపుతుంది కనుక దీనికి ‘దూతీ’ అనే పేరూ ఉంది. ప్రయాసపడి ప్రేమికులను కలుపుతుంది కనుక దీనిని ‘యాసా’ అనికూడా అంటారు. తమను పెంచుకునే యజమానులకు ఆనందాన్ని ఇస్తుంది కనుక దీనికి కంజక, కంజన అనే పేర్లూ ఏర్పడ్డాయి. ఈ మైనా ‘మాటల పోగు’ లేక ‘కబుర్ల పోగు’ కనుక దీనికి ‘వచా’ అనే పేరు సార్థకం. మన ప్రాచీనులు గుర్తించిన చతుష్షష్ఠి (అరవై నాలుగు) కళలలో శుకశారికములకు (చిలుకలు, గోరింకలకు) మాటలు నేర్పటం కూడా ఒకటి.
-- గోరువంక;
కొండచింత, koMDachiMta
- n.
-- Copper Pod Tree; [bot.] ''Peltophorum pterocarpum'';
-- The trees have been planted in India as avenue trees alternately with ''Delonix regia'' (Poinciana) to give a striking yellow and red effect in summer, as has been done on Hughes road in Mumbai;
కొండచిలువ, koMDaciluva
-n.
--python; rock snake; mountain snake; [Sans.] అజగరం;
కొండచీపురు, koMDacIpuru
-n.
--an elegant large grass; its panicles are used to make brooms; [bot.] ''Thysonolaena maxima'';
కొండజాతి, koMDajAti
-n.
--hill tribe;
కొండజొన్న, koMDajonna
-n.
--[bot.] ''Sorghum vulgare;''
కొండతంగేడు, koMDataMgEDu
-n.
--[bot.] ''Inga xylocarpa''; ''Delonix regia'';
-- కొండ తంగేడు వృక్షం ఎర్రటి పూల రసాన్ని, కోడిగుడ్డు తెల్ల సొనతో కలిపి విరిగిన ఎముకలకు కట్టు వేస్తారు.
-- see also నేల తంగేడు (''Cassia auriculata'');
కొండదంతెన, koMDadaMtena
-n.
--[bot.] ''Smilax ovalifolia'';
కొండనాలుక, koMDanAluka
-n.
--[anat.] uvula;
కొండని తవ్వి ఎలకని పట్టడం, koMDani tavvi elakani paTTaDaDaM
- ph.
-- making a major effort and getting a minuscule reward; (lit.) digging a mountain and catching a mouse;
[[ఏర్వా లానాటా|కొండపిండి]], koMDapiMDi
-n.
--a medicinal plant; [bot.] ''Aerva lanata;'';
---పిండికూర; [Sans.] పాషాణభేది;
కొండబచ్చలి, koMDabaccali
-n.
--[bot.] ''Ariplex hortensis Linn.;''
కొండబూరుగు, koMDabUrugu
-n.
--[bot.] ''Salmalia malabarica''; ''Ceiba malabarica''; [Sans.] కూటశాల్మలి;
కొండనక్కెర, koMDanakkera
- n.
-- [bot.] ''Ximenia americana;''
కొండమల్లె, koMDamalle
-n.
--[bot.] ''Polygonum barbatum;'' [Sans.] గిరిమల్లిక;
కొండముచ్చు, koMDamuccu
-n.
--black-mouthed monkey; lion-tailed monkey; (lit.) thief of the hills; [bio.] ''Macacus silenus'';
-- కొండెంగ; కోణంగి; గండంగి;
-- బంగారు వన్నె కొండముచ్చు = golden Langur; Gray Langur; Hanuman Langur; [bio.] Semnopithecus entellus;
[[File:Gray_langur_%28Semnopithecus%29_by_Shantanu_Kuveskar.jpg|right|thumb|330px-Gray_langurRaigad, Maharashtra_by_Shantanu_Kuveskar]]
కొండమేక, koMDamEka
-n.
--barking deer; muntjacs; [biol.] ''Muntiacus muntjak'' of the Cervidae family;
[[File:Muntiacus_sp_-_Hai_Hong_Karni.jpg|thumb|right|కొండమేక]]
కొండవీటి చేంతాడు, koMDavITi cEMtADu
-n.
--[idiom] anything that is uncomfortably long, say a narrative;
కొండరోజా, koMDarOjA
-n.
--[bot.] ''Brownea coccinea;'
కొండాడు, koMDADu
-v. t.
--praise;
కొండెం, koMDeM
-n.
--complaint;
కొంత, koMta
-n.
--something;
కొంతమట్టుకు, koMtamaTTuku
-adv.
--to some extent;
కొంతవరకు, koMtavaraku
-adv.
--for some distance; for some time;
కొందరు, koMdaru
-n. pl.
--some people;
కొంప, koMpa
-n.
--(1) dwelling; house; home; (used in a depricatory way);
--(2) thatch house;
కొక్కెం, kokkeM
-n.
--hook; buckle;
కొజ్జా, kojjA
-n.
-- eunuch; a person whose testicles have been removed;
కొటకారం, koTakAraM,
- n.
-- gurgling sound made by a hen while hatching its eggs;
కొట్టం, koTTaM
-n.
--a house with a slanting roof;
కొట్టడి, koTTaDi
-n.
--store room;
కొటారు, koTAru
-n.
--storage house; godown;
---ఉప్పుకొటార్లు = salt works.
కొట్లాట. koTlATa
-n.
--fight; quarrel;
కొట్టిక, koTTika
- n.
-- a group of tenements that cannot be called a village in its own right because it lacked a temple;
కొట్టివేయు, koTTivEyu
-v. t.
--(1) strike out; delete;
--(2) reject; dismiss;
--(3) subtract;
కొట్టు, koTTu
-n.
--(1) store; shop; grocery store;
--(2) storage room in a house;
--(3) jail;
---కిరాణా కొట్టు = general store.
---కిళ్లీకొట్టు = pan shop; a store where pan or betel leaves and nuts are packaged into a fragrant after-dinner chew.
-v. t.
--hit; knock; rap; strike; slap;
---do not hit the child = బిడ్డని కొట్టకు.
---someone is knocking (rapping) on the door = ఎవరో తలుపు కొడుతున్నారు ,
---the clock struck four = గడియారం నాలుగు కొట్టింది,
---it smelled bad = అది కంపు కొట్టింది.
కొట్టుకొను, koTTukonu
-v. i.
--(1) thrash; flail;
--(2) beat; pulsate; throb;
---the heart pulsated = గుండె కొట్టుకున్నది.
---the dog thrashed his legs and died = కుక్క గిలగిల కొట్టుకుని చచ్చిపోయింది.
---కొట్టుకొని వచ్చు = arrive by drifting in a current of water;
కొటేరు, koTEru
-n.
--an downside-up plow with the blade pointing upwards;
-- ఏరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధంగా ఉన్న నాగలి. ఏరువాక అంటే దున్నడానికి మొదలయే సమయం. కోటేరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధంగా లేని నాగలి.
---కొటేరు లాంటి ముక్కు = a sharp nose.
కొడవలి, koDavali
-n.
--sickle; scythe;
కొడుకు, koDuku
-n.
--son; In classical Indian tradition, there are 12 types of sons; Some are listed below;
--- ఔరసుడు = son born to a man and his legally married wife, both belonging to the same "varnam;"
--- క్షేత్రజ్ఞుడు = if a man couldn't sire a child, then son born to his legally married wife with the help of an appointed man for this purpose;
--- దత్తుడు = son adopted through traditional religious rites;
--- కృత్రిముడు = an orphan boy raised by a couple;
--- అపవిద్ధుడు = a boy abandoned by birth parents and raised by a different couple;
--- జ్ఞాతుడు = son of a brother;
కొడిశపాల, koDiSapAla
-n.
--a medicinal plant [bot.] Echites Antidysenterica;
కొత్త, kotta
-adj.
--new; novel;
---సరికొత్త = brand new.
కొత్తది, kottadi
-n.
--new thing; novelty;
కొత్తముట్టు, kottamuTTu
-n.
--filament; fiber;
కొత్తళం, kottaLaM
- n.
-- bastion; bulwark; stronghold;
కొత్తిమిర, kottimira
-n.
--coriander leaves; cilantro; [bot.] Coriandrum sativum; (note) Coriander seeds are called ధనియాలు;
కొత్తెం, kotteM
-n.
--(1) tuft of hair on the head;
--(2) gentle slap on the head with three or four fingers, usually done affectionately;
కొదవ, kodava
-n.
-- shortage; inferior; doubt; error;
కొదుకు, koduku
-n.
--hesitation;
కొన, kona
-n.
--tip; end point; (rel.) మొన;
కొన్ని, konni
-adj.
--some;
కొను, konu
-v. t.
--buy;
కొప్పు, koppu
-n.
--(1) roof;
--(2) coiffure;
కొప్పెర, koppera
-n.
--cauldron; big wide-mouthed vessel;basin;
కొబ్బరి, kobbari
-n.
--coconut meat; copra; the kernel of a coconut;
కొబ్బరి ఆకు, kobbari Aku
-n.
--coconut leaf;
కొబ్బరి ఈనె, kobbari Ine
-n.
--vein of coconut leaf;
కొబ్బరి కాయ, kobbari kAya
-n.
--coconut;
కొబ్బరి కురిడీ, kobbari kuriDI
-n.
--copra; dried coconut meat;
కొబ్బరి చెట్టు, kobbari ceTTu
-n.
--coconut palm; [bot.] ''Cocos nucifera'' of the Arecaceae family;
కొబ్బరితురుం పూలు, kobbariturum pUlu
- n.
-- Indian Crepe Myrtle; [bot.] ''Lagerstroemia indica'' of the Lythraceae family;
-- Bred by the National Arboretum, these outstanding Crape Myrtle varieties were named after North American native Indian tribes; This is a widely commercialized ornamental shrub or small tree that has become naturalized and invasive in many tropical and subtropical regions of the world;
[[File:Lagerstroemia_indica_4.jpg|thumb|right|కొబ్బరితురుం పూలు]]
కొబ్బరి పాలు, kobbari pAlu
-n.
--coconut milk; milky liquid obtained by grinding and squeezing fresh coconut meat;
కొబ్బరి పీచు, kobbari pIcu
-n.
--coconut fiber; coir;
కొబ్బరి పువ్వు, kobbari puvvu
- n.
-- (1) coconut flower; (2) coconut sprout that grows inside a mature coconut; బాగా పండిన కొబ్బరికాయకు తేమ తగిలినప్పుడు కొబ్బరికాయ నుండి మొలక వస్తుంది, కొబ్బరికాయ కన్నుల నుంచి అన్ని విత్తనాల లాగానే. ఆలా కొబ్బరికాయలో మొలక వచ్చినపుడు కొబ్బరికాయ లోపల పువ్వులాంటి తెల్లని పదార్థం లోపల పెరుగు తుంది. దీన్నే కొబ్బరి పువ్వు అంటారు. దేవుడికి కొబ్బరికాయ కొట్టినప్పుడు పువ్వు వస్తే అదృష్టం అని చెబుతారు.
కొబ్బరి బొండాం, kobbari boMDAM
-n.
--whole coconut; coconut fruit;
కొబ్బరి మట్ట, kobbari maTTa
-n.
--stem of a coconut leaf;
కొబ్బరి నల్లి, kobbari nalli
-n.
-- Eriophyid mites; a pest that attacks coconuts;
-- నల్లి మరింతగా విస్తరించకుండా ముందుగా నల్లి సోకి రాలిన పిందెల్ని ఏరి ఒకచోటపోసి తగలబెట్టాలి. వేపమందు (అజాడిరాక్టిన్) ఒక లీటర్ నీటిలో 5 మిల్లీలీటర్లు చొప్పున కలిపి గెలలపై పిచికారీ చెయ్యాలి. నాలుగు నెలలకు ఒకసారి ఇదే మందును నీటిలో కలిపి వేరు ద్వారా కూడా ఎక్కించాలి. నత్రజని, భాస్వరం, పొటాష్ (NPK) ఎరువులు, సేంద్రియ ఎరువులు నిర్దేశిత మోతాదులలో వాడుకుంటే నల్లి ఉద్ధృతిని తగ్గించవచ్చు.
కొబ్బరి నీళ్లు, kobbari nILLu
-n.
--coconut water; there is some confusion on the proper translation of this phrase; Indians prefer to use the literal translation "coconut water" and use "coconut milk" to refer to the milky liquid obtained by grinding and crushing fresh coconut meat; English-speaking countries translate these words respectively as "coconut milk" and "coconut juice";
-- also called ఎడ నీళ్లు;
--[Sans.] నారికేళః
కొబ్బరి నూనె, kobbari nUne
-n.
--coconut oil; oil obtained by squeezing dried coconut meat;
కొన, kona
-n.
--end; extremity;
కొనసాగు, konasAgu
-v. i.
--continue;
కొనియాడు, koniyADu
-v. t.
--praise;
కొన్ని, konni
-adj.
--some;
కొను, konu
-v. t.
--buy; purchase;
కొప్పు, koppu
-n.
--a tuft into which the long tresses of a female are folded;
కొమ్మ, komma
-n.
--(1) branch;
--(2) a female;
కొమ్మదాసరి, kommadAsari
-n.
--an alms-seeker who climbs up a tree branch, threatening not to come down until he is given alms;
కొమ్మరటి, kommaraTi
-n.
--branchy banana; bananas with green-skinned fruit; బంగాళీ రంభ; the word plantain is reserved for the green cooking variety and banana is used to indicate the fruit variety;
కొమ్మసొర్ర, kommasorra
-n.
--a fish; [bio.] ''Zygaena tudes'';
కొమ్ము, kommu
-n.
--(1) horn;
--(2) antler; scientifically, horn is solidified hair whereas antler is skin with a blood supply;
--(3) dried stick of a tuber like turmeric as in పసుపు కొమ్ము;
--(4) the symbol attached to a consonant to impart the vowel sound "U";
--(5) a sweet snack called మిఠాయికొమ్ము;
--(6) the handle on a side of a palanquin;
--(7) musical instrument; perhaps made out of horn;
కొమ్ముకాకర, kommukAkara
-n.
--[bot.] ''Momordica charantia'';
కొయ్య, koyya
-n.
--(1) wood;
--(2) wooden hanger of clothes;
కొయ్య సుత్తి, koyya sutti
-n.
--mallet;
కొరకంచు, korakaMcu
-n.
--a burning log that can be held at one end; a firebrand;
కొరకు, koraku
-suff.
--for; for want of; for the sake of; for the purpose of;
కొరడా, koraDA
-n.
--whip;
కొరడాతో కొట్టు, koraDAtO koTTu
-v. t.
--whip; lash;
కొరడాదెబ్బ, koraDAdebba
-n.
--whiplash;
కొరత, korata
-n.
--(1) shortage; deficit; want;
--(2) crucifixion;
కొర్రలు, korralu
- n.
-- a grain similar to millet; foxtail millet; Italian millet; German millet; Chinese millet; and Hungarian millet; [bot.] ''Panicum Italicum; Setaria Italica'' of the Poaceae family;
--an annual grass grown for human food. It is the second-most widely planted species of millet and the most important in Asia. It has the longest history of cultivation among the millets, having been grown in India since antiquity.
-- నక్కతోక బియ్యం; పంటకి వచ్చిన వెన్నులు నక్క తోక ఆకారంలో ఉంటాయి;
--రోజూ కొర్ర జావ కాచుకుని దానిలో పాలు కలుపుకుని తాగుతుంటే కొద్ది రోజులలోనే విరిగిన ఎముకలు అతుక్కుంటాయి.
[[File:Japanese_Foxtail_millet_02.jpg|thumb|right|కొర్రలు]]
కొరవ, korava
-n.
--(1) anchovy; a fish; [biol.] Coilia korua;
--(2) long finned anchovy; a fish; [biol.] Setipinna godavari;
కొరివి, korivi
-n.
--a burning log that can be held at one end;
కొరివికారం, korivikAraM
-n.
--a spicy pickle made from fresh (as opposed to dry) fruits of red peppers, salt and tamarind;
కొరివిదయ్యం, korividayyaM
-n.
--fiery fiend; a ghost or apparition that purportedly appears in the shape of a moving flame or with a torch in its hand; spontaneous combustion of marsh gases probably led to this belief; willow-o'-the-wisp; [Latin] Ignis fatuus; (ఇగ్నిస్ ఫేచ్యూఅస్) fool's fire;
కొరుకు, koruku
-v. t.
--bite; bite to the extent of taking a piece off;
కొర్రు, korru
-n.
--(1) a peg;
--(2) a spike used to impale criminals in ancient times;
కొలకర్ర, kolakarra
-n.
--measuring rod;
కొలత, kolata
-n.
--measurement;
కొలపట్టీ, kolapaTTI
-n.
--measuring tape;
కొలపాత్ర, kolapAtra
- n.
-- measuring vessel;
కొలబద్ద, kolabadda
-n.
--measuring strip; scale;
కొలమానం, kolamAnaM
- n.
-- system of measurement;
కొలమానిక, kolamAnika
-n.
--measuring cup;
కొలను, kolanu
-n.
--pool; pond;
కొల్లం, kollaM
-n.
--bin; bin for animal fodder;
కొల్ల, kolla
-n.
--plunder; pillage;
కొల్లగొట్టు, kollagoTTu
-v. t.
--plunder; rob; pilfer; loot;
కొల్లలు, kollalu
-n.
--plenty;
కొలిమి, kolimi
-n.
--furnace; forge;
---ముద్దకొలిమి = smelting forge. % e2t
కొలిమి తిత్తి, kolimi titti
-n.
--bellows;
కొలుచు, kolucu
-v. t.
--(1) measure;
--(2) attend; worship; serve;
కొలువడి, koluvaDi
-n.
--measurement;
కొలువు, koluvu
-n.
--court; assembly of dignitaries in attendance with a king;
కొవిదార, kovidAra
-n.
--[bot.] Bauhinia variegata;
కొవ్వు, kavvu
-adj.
--fat; adipose;
-n.
--fat; solid fat; adipose;
కొవ్వు కణం, kovvu kaNaM
-n.
--fat cell;
కొవ్వు కణజాలం, kovvu kaNajAlaM
-n.
--adipose tissue; fatty tissue;
కొస, kosa
-n.
--end; tip; last; posterior; (ant.) మొదలు;
కొస, kosa
-adj.
--end; last; posterior;
కొస ముట్టించు, kosa muTTiMcu
-v. t.
--finish; conclude; bring an end to; (lit.) lit up the end (of a fuse);
కొసరు, kosaru
-n.
--a little extra given by a merchant as a goodwill gesture over and above a measured quantity;
%కో - kO, కౌ - kau
కోక, kOka
-n.
-- sari; a woman's garment;
కోకలి, kOkali
- n.
-- Indian acalypha; [bot.] ''Acalypha indica'' of the Euphorbiaceae family;
-- an erect annual herb;
కోకా, kOkA
-n.
-- coca; [bot.] Erythroxylon coca; The leaves of this bush, found in South America, have 14 different drugs, most important of which is cocaine. South American Indians chew these leaves, sometimes after applying quicklime paste. Chewing this combination gives a little high. See also కాకౌ (cacao);
కోకిల, kOkila
-n.
--the Indian black cuckoo;
కోకోచెట్టు, kOkO
-n.
--cocoa tree; cacao tree; [bot.] ''Theobroma cacao,'' which means "food of the Gods";
కోకెయిన్, kokeyin
-n.
--cocaine;
కోట, kOTa
-n.
--(1) fort;
--(2) tower;
---తులసి కోట = a miniature brick structure to house the holy basil plant, something that is invariably found in any traditional Hindu family's front or back yard.
కోటా, kOTA
-n.
--(1) coat; covering; especially a heavy application of talcum powder to the face;
--(2) quota; a designated quantity;
---కోటా కొట్టేడు = he applied a heavy coat of powder.
---కోటా కొట్టు = a government depot where food rations are sold.
కోటాకు, kOTAku
-n.
--the last leaf (usually much shorter in length) produced by a banana plant before it blooms the only time in its life cycle;
---వాడు కోటాకు వేసేడు = [idiom] he finished all his responsibilities toward gaining skills to earn a livelihood and ready to bear fruit.
కోటానుకోట్లు,
-n.
--innumerable; very many; billions and billions;
కోటి, kOTi
-n.
--(1) ten million; hundred lakhs; crore; one followed by 7 zeros in the traditional Indian method of counting; కరోరు;
కోటీశ్వరుడు, kOTISvaruDu
-n.
--(1) ten-time millionaire; a person having tens of millions of rupees; same as కరోర్పతి;
కోటు, kOTu
-n.
--(1) coat; jacket; an outer garment worn by men;
--(2) a type of bidding in a card game where the player challenges that he will take all the tricks. Similar to slam bidding in Bridge.
కోడలు, kODalu
-n. s.
--daughter-in-law;
కోడళ్లు, kODaLlu
-n. pl.
--daughters-in-law;
కోడి, kODi
-n.
--chicken; hen; rooster;
---కోడిపిల్ల = chick.
---కోడిపెట్ట = hen.
---కోడిపుంజు = rooster; cock.
---కోళ్లగుంపు = flock of chicken.
కోడికన్ను, kODikannu
- n.
-- [bot.] Barleria cristata; గొబ్బి; పెద్ద గోరింట;
కోడిగము, kODigamu
-n.
--ridicule;
కోడిపుంజు చెట్టు, kODipuMju ceTTu
-n.
--flame of the forest; [bot.] Delanix regia; % put this in e-2-t part
కోడు, kODu
-n.
--leg; leg of furniture;
కోడె, kODe
-adj.
--male;
---కోడెనాగు = male cobra.
---కోడెదూడ = male calf.
కోణం, kONaM
-n.
--angle; a measure of an angle;
---గురుకోణం = obtuse angle.
---లఘుకోణం = acute angle.
---లంబకోణం = right angle.
కోణంగి. kONaMgi
-n.
-- (1) a beggar who seeks mercy by showing a deformed body; (2) a clown; buffoon; a fool in a farce;
కోణమితి, kONamiti
-n.
--protractor; an angle measuring instrument;
కోత, kOta
-n.
--(1) harvest;
--(2) cut; incision;
--(3) tall tale; exaggeration; falsehood; lie; fib; fabrication; prevarication;
కోతల రాయుడు, kOtala rAyuDu
-n.
--raconteur, prevaricator; a person who habitually tells tall tales; falsehoods, lies; or fabrications;
కోతి, kOti
-n.
--monkey; monkey with a red mouth; (rel.) కొండముచ్చు; ఏపుకోతి;
కోతి కొమ్మచ్చి, kOti kommacci
-n.
--a game where children climb a tree, come down and chase each other;
కోదండం, kOdaMDaM
- n.
-- a type of punishment meted out to children in elementary schhols in India in which the errant child is held upside down for a few minutes;
-- శీర్షాసనం వెయ్యడంరాని పిల్లలకు, పెద్దలే కాళ్ళు పట్టుకొని తలక్రిందులుగా కొంతసేపు ఉంచడమే కోదండం. కోదండం అనేది కొరత వేయడం లాంటి క్రూరమైన శిక్ష యేమీకాదు. ఏమాత్రం జాలిపడవలసిన విషయమూ కాదు. క్రమశిక్షణతో పాటు జ్ఞానాన్ని కూడా పెంచే ప్రయత్నం మాత్రమే!
-- see also గోడకుర్చీ, గుంజీలు;
కోన్కిస్కా, kOnkiskA
-n.
--non entity; unknown person;
కోన, kOna
-n.
--(1) valley; dell; trough;
--(2) forest;
కోనేరు, kOnEru
-n.
--tank; a stone-faced tank, usually located inside a temple compound, square in shape, and with steps on all four sides;
కోపం, kOpaM
-n.
--anger; fury; ire;
కోప్పడు, kOppaDu
-v. t.
--get angry and express it verbally; yell with anger; rebuke;
కోపిష్టి, kOpishTi
-n.
--a short-tempered person;
కోమలం, kOmalaM
-adj.
--delicate; soft; gentle;
కోయలకూర, kOyalakUra
-n.
-- [bot.] Salicornia brachiata Roxb;
కోర, kOra
-n.
--(1) fang; tooth; tusk;
--(2) drinking bowl; goblet;
కోరడి, kOraDi
-n.
--fence; hedge; an earthen ridge with thorny bushes to act as a fence;
కోరపళ్లు, kOrapaLlu
-n.
--incisors; canine teeth;
కోరాం, kOrAM
-n.
--grater; a kitchen implement to grate vegetables;
---కొబ్బరి కోరాము = coconut grater.
కోరా, kOrA
-adj.
--unbleached;
కోర్వాదులు, kOrwaadulu
- n. pl.
-- [Gram.] the list of words starting with "కోరు", namely [కోరు, పూను, పోలు, మను, విను, చూడు];
-- కోర్వాదులు అంటే కోరు ఆది గా గల కొన్ని శబ్దాలు. అంటే ఇది ఒక జాబితా. ఈ జాబితాకు మొదటి పదం "కోరు" కాబట్టి ఈ చిట్టా పేరు కోర్వాదులు. ఇవి తప్ప మనలాంటి వారు కొత్త మాటలు ఈ చిట్టా కు చేర్చకూడదు;
కోరింతదగ్గు, kOriMtadaggu
-n.
--whooping cough; pertussis;
కోరిక, kOrika
-n.
--wish (rel.) వరము; ఆశ;
కోరు, kOru
-n.
--gratings;
---కొబ్బరి కోరు = grated coconut.
-v. t.
--(1) wish; ask; propose; pray;
--(2) erode;
---ఒక వరం కోరుకో = make one wish.
---నది ఒడ్డుని కోరేస్తున్నాది = the river is eroding the banks.
కోర్టు, kOrTu
-n.
--(1) court; a hall of justice;
--(2) playground organized for a specific game, typically involving a net to separate two sides;
---కోర్టులో దావా వేస్తాను = I will file a suit in the court.
---టెన్నిస్కోర్టు బాగా తడిసిపోయింది = the tennis court has become very wet.
కోలంగోవా, kOlaMgOvA
-n.
--a variety of mangoes suitable for pickling;
కోల, kOla
-adj.
--oblong; long; oval;
-n.
--baton; stick;
కోలపరగ, kOlaparaga
-n.
--golden anchovy; a fish; [biol.] Coilia dussumieri;
కోలాటం, kOlATaM
-n.
--a folk dance in which people, with batons in hands, go around a circle and strike the batons in harmony;
కోలాహలం, kOlAhalaM
-n.
--commotion; noise from a crowd; hubbub;
కోలు, kOlu
-adj.
--big; large;
---కోలుపడిగె = large banner.
కోలుకర్ర, kOlukarra
- n.
-- measuring stick; scale;
కోలుకాడు, kOlukADu
-n.
--bailiff; (lit.) the big man;
కోలుకొను, kOlukonu
-v. i.
--recover; get cured;
కోలుపోవు, kOlupovu
-v. t.
--lose;
కోవి, kOvi
-n.
--tube;
కోవిదత్వం, kOvidatvaM
- n.
-- scholarship; learnedness; erudition;
కోవిదుడు, kOviduDu
-n. m.
--skilled man; learned man; scholar;
కోవెల, kOvela
-n.
--temple;
కోశం, kOSaM
-n.
--(1) receptacle; repository; sheath; (2) treasury; (3) dictionary; lexicon; glossary;
కోశసంబంధ, kOSasaMbaMdha
- adj.
-- fiscal;
కోశస్తం, kOSasthaM
-n.
--(1) pupa; chrysalis; one of the life stages of silkworms, butterflies and the like;
కోశాగారం, kOSAgAraM
- n.
-- treasury;
కోశాధికారి, kOSAdhikAri
- n.
-- treasurer;
కోష్ఠిక, kOShThika
- n.
-- [sci.] chamber;
[[File:Saussurea_alpina_esthonica_-_Eesti_soojumikas_-_Niitv%C3%A4lja_soo2.jpg|thumb|right|Saussurea_alpina_esthonica]]
కోష్టు, kOshTu
- n.
-- Snow lotus; [bot.] ''Saussurea lappa;'' a perennial herbaceous plant, ranging in height from dwarf alpine species 5–10 cm tall, to tall thistle-like plants up to 3 m tall
--''Costi amari radix'' or costus root was an important item of Roman trade with India and is believed to have been the dried root of ''Saussurea lappa;''
--this is an ingredient in the Ayurvedic mixture called "vacaadi choornam;"
కోస్తా, kOstaa
- n.
-- coast;
-- తీరం అంటే నదీతీరం కావచ్చు, సముద్రతీరం కావచ్చు. కోస్తా అంటే సముద్రతీరం మాత్రమే. కోస్తా అనే మాట ఇంగ్లీషు మాట coast నుండి వచ్చింది. దీనికి తెలుగు మాట "ఒడ్డు." ఈ ఒడ్డు అనే మాట నదీతీరంని కానీ, సముద్రతీరంని కానీ సూచించవచ్చు;
కోసు, kOsu
-n.
-- a measure of distance used in India until recently (believed to be about 3.65 kilometers or 2.27 miles);
-- 4 కోసులు = 1 ఆమడ = 1 యోజనం;
-- During the British rule, 1 యోజనం was approximated to 8 miles; 1 కోసు to 2 miles;
కోసుకూర, kOsukUra
-n.
--cauliflower;
కోస్తా, kOstA
- adj.
-- coastal;
-n.
--coastal region; coast; (Sp.) costa = coast;
కోహళి, kOhaLi
- n.
-- cap; hat; Muslim hat;
-- శీర్షాచ్చాదనం; ఆలవట్టం; ఉల్లడ; టోపీ; కుల్లా;
క్లోమం, klOmaM
-n.
--pancreas;
క్రోటను, krOTanu
-n.
--croton; [bot.] Codiaeum spp,;
క్రోడిక, krODika
-n.
--(1) summary; abstract;
--(2) code;
క్రోడీకరించు, krODIkariMcu
-v. t.
--(1) codify;
--(2) collect; compile;
--(3) consolidate;
క్రోడీకరణ, krODIkaraNa
-n.
--(1) codification;
--(2) compilation;
క్రోమిక్ ఆమ్లము, krOmik Amlamu
-n.
--chromic acid;
క్రోమియం, krOmiyaM
-n.
--Chromium; one of the chemical elements whose symbol is Cr and atomic number 20;
క్షోణి, kshONi
-n.
--(1) the earth;
--(2) the number 1017; one followed by seventeen zeros;
క్షోభ, kshObha
-n.
--agitation; suffering;
కౌగలింత, kaugaliMta
-n.
--embrace; hug;
కౌటిల్యం, kauTilyaM
-n.
--Machiavellianism; craftiness; political craftiness;
కౌపీనం, kaupInaM
-n.
--modesty piece used by men;
కౌమారం, kaumAraM
-n.
--youth; bloom;
కౌముది, kaumudi
-n.
--moonlight;
కౌలు, kaulu
-n.
--land-lease; the process by which a tiller leases land for agricultural purposes and pays the landlord an agreed upon rent;
-- కౌలుకు తీసుకొనడం అంటే ఇంతకాలం ఇంత భూమి అని భూయజమాని దగ్గర భూమి తీసుకొని సంవత్సరానికి ఇంత అని (ముందు ఉభయులూ ఒప్పుకొన్న ప్రకారం) ప్రతి సంవత్సరమూ చెల్లించడం. ఆ పొలం పండించుకోవడం అంతా గుత్తకు తీసుకొన్న అతని బాధ్యత. అతడు పని వాళ్ళను పెట్టుకొని పంట పండించుకోవాలి. ఖర్చులన్నీ రైతే భరించి పండించాలి.
కౌలుదారు, kauludAru
-n.
--lessee; కౌలుకి పుచ్చుకున్న వ్యక్తి;
కౌలుదిమ్మ, kauludimma
-n.
--die; punch; goldsmith's die;
కౌశలం, kauSalaM
-n.
--skill; dexterity;
క్రౌంచపక్షి, krauMchapakshi
- n.
-- Indian Sarus Crane; curlew;
-- (1) ఒక తరహా సముద్రపు పక్షి; ఉల్లంకాయ; నల్లకంకణము; వడ్లకంకణము; బలాకము; (2) కొంగ; ఓదెకొంగ;
--a large wading bird of the sandpiper family, with a long down-curved bill, brown-streaked plumage, and frequently a distinctive ascending two-note call.
-- ‘క్రుఞ్ క్రౌఞ్చః’ అని అమరకోశం క్రౌంచపక్షికి క్రుఙ్, క్రౌంచః అని రెండు పేర్లు చెపుతుంది. ఈ రెండు పేర్లూ ‘క్రుఞ్చ గతి, కౌటిల్య, అల్పభావయోః’ అనే ధాతువునుండి ఏర్పడినాయని – అంటే పంక్తిరూపముగా బోవునది, లేక కుటిలమై (వంకరగా) నుండునది – అని గురుబాలప్రబోధిక. కొంగ అని దీనికి తెలుగులో అర్థము వ్రాసినారు అమరంలో. కొంగలు బారులు దీరి పోవుట, వాటి శరీరనిర్మాణము వంకరగా నుండుటచే ఈ వ్యుత్పత్తులు సరిపోయినవి. ఈ క్రౌంచ శబ్దంయొక్క వికృతులే కొంచ, క్రొంచ అను తెలుఁగు పదాలు. ‘పసిఁడికీల్బొమ్మ మీపజ్జ నేగదు గదా కొంచలార, కొలంకుటంచలార!’ అని అచ్చతెనుఁగు రామాయణంలో కొంచలార = కొంగలార అనే అర్థంలో వాడిన కొంచశబ్దం. ‘చలాచలక్రౌంచ కారండవ మండలీ పటపటత్కారపటహారవంబులతో’ అని వసుచరిత్రము. ఈ వాక్యంలో గల క్రౌంచకారండవాలకు క్రౌంచ = కొంగలయొక్కయు, కారండవ = కన్నెఱేడు పక్షులయొక్కయు అని సోమకవి వ్యాఖ్యానం. ఈ విధంగా క్రౌంచపక్షి అంటే కొంగ అనడానికి సాహిత్యంలో అనేక ప్రయోగము లున్నవి. (దేశికాచారి)
-- "The key event at the start of the Sanskrit Rāmāyaṇa attributed to Vālmīki is the death of a bird at the hands of a hunter. In Sanskrit, that bird is termed krauñca. Various identifications have been offered in the past but uncertainty persists. Focusing on the text of the critical edition and drawing on ornithological data regarding the birds commonly suggested, this article establishes beyond doubt that Vālmīki’s ‘krauñca bird’ is the Indian Sarus Crane. It then considers a key verse in the southern recension, omitted by the editors of the critical edition, which supports this identification. Finally, the article explores the significance of the Indian Sarus Crane for the epic scene." - LESLIE, JULIA. “A BIRD BEREAVED: THE IDENTITY AND SIGNIFICANCE OF VĀLMĪKI’S ‘KRAUÑCA.’” Journal of Indian Philosophy 26, no. 5 (1998): 455–87. http://www.jstor.org/stable/23496373.
</poem>
==Part 3: ఖం - khaM==
<poem>
ఖంగుతిను,khaMgutinu
-v.i.
--get hurt or get defeated; astonished at the unexpected turn of events;
-- same as కంగుతిను;
ఖంగుమను,khaMgumanu
-v.i.
--sound like a metal striking metal;
ఖండం, kjaMDaM
-n.
--(1) continent;
--(2) segment; a piece (of space);
ఖండనం, khaMDanaM
-n.
--cutting; trimming; dividing into pieces;
---కేశఖండనం = cutting of hair;
---సమద్విఖండనం = bisection;
ఖండన తీర్మానం, khaMDana tIrmAnaM
-n.
--censure; a motion to censure; % put in e-2-t part for censure;
ఖండనమండనాలు, khaMDana maMDanalu
-n. pl.
--in-depth debate on the pros and cons of an issue;
ఖండాంతర, khaMDAMtara
-adj.
--pref. intercontinental;
ఖండించు, khaMDiMcu
-v. t.
--(1) refute an argument;
--(2) cut to pieces;
ఖండిక, khaMDika
-n.
--excerpt; cutting;
</poem>
==Part 4: ఖ - kha==
<poem>
ఖ, kha
-pref.
--space; sky; outer space;
ఖగం, khagaM
-n.
--(1) bird;
--(2) kite;
--(3) arrow;
--(4) planet; (lit.) one that moves in space;
ఖగోళం, khagOLaM
-n.
--celestial sphere; the imaginary sphere on which surface all celestial bodies appear to be attached; (lit.) the sphere of space;
ఖగోళశాస్త్రం, khagOLaSAstraM
-n.
--astronomy; science of celestial bodies;
ఖగోళశాస్త్ర వేత్త, khagOLaSAstra vEtta
-n.
--astronomer;
ఖగోళమధ్య రేఖ, khagOLamadhya rEkha
-n.
--celestial equator;
ఖగోళీయ క్షితిజం, khagOLIya kshitijaM
-n.
--celestial horizon; the imaginary circle created by extending the plane of observation;
ఖచరం, khacaraM
-n.
--(1) bird;
--(2) wind;
--(3) cloud; (lit.) one that wanders in space; ఖేచరం;
ఖచ్చితం, khaccitaM
-n.
--(1) strict; by the book;
--(2) accurate; on the button;
ఖజానా, khajAnA
-n.
--treasury;
ఖటికము, khaTikamu
-n.
--[chem.] calcium;
ఖటికధరోల్, khaTikadharol
-n.
--[chem.] calciferol; one of the D vitamins; an alcohol C<sub>28</sub>H<sub>43</sub>OH usually prepared by irradiation of ergosterol and used as a dietary supplement in nutrition and medicinally in the control of rickets and related disorders;
ఖటికపుటెరువు, khaTikapuTeruvu
-n.
--fertilizer with a major portion of calcium carbonate;
ఖటికశిల, khaTikaSila
-n.
--[chem.] limestone; calcium carbonate;
ఖడ్గం, khaDgaM
-n.
--sword;
ఖడ్గమృగం, khaDgamRgaM
-n.
--rhinoceros; rhino;
ఖద్దరు, khaddaru
-adj.
--(1) handmade;
--(2) handspun;
ఖదిరం, khadiraM
-n.
--a tree of the acacia family from which catechu is made; [bot.] ''Acacia catechu'';
ఖభం, khabhaM
- n.
-- celestial object;
-- ఖ అంటే నింగి భ అంటే మెరిసేది; ఖే భాతి = ఆకాశంలో మెరిసేది; అంటే నక్షత్రాలూ, గ్రహాలూ, తోకచుక్కలూ;
ఖనకుడు, khanakuDu
-n.
--(1) ditch digger;
--(2) miner;
ఖననం, khananaM
-n.
--(1) digging;
--(2) burial;
ఖని, khani
-n.
--(1) mine;
--(2) quarry;
ఖనిజం, khanijaM
-n.
--mineral; ore; (lit.) one that is found in a mine; (rel.) లోహం;
ఖనిజ లవణం, khanija lavaNaM
-n.
--mineral salt;
ఖనిజపు చమురు, khanijapu camuru
-n.
--mineral oil; The name mineral oil by itself is imprecise, having been used for many specific oils over the past few centuries; Mineral oil is any of various colorless, odorless, light mixtures of higher alkanes from a mineral source, particularly a distillate of petroleum, as distinct from usually edible vegetable oils; Other names, similarly imprecise, include white oil, paraffin oil, liquid paraffin (a highly refined medical grade), paraffinum liquidum (Latin), and liquid petroleum. Baby oil is a perfumed mineral oil;
ఖబడ్దార్, khabaddaar
-inter.
--be so informed!; be so warned!;
ఖమీరం, khamIraM
-n.
--paste; jelly;
---శిలతైల ఖమీరం = petroleum jelly.
ఖరం, kharaM
-n.
--donkey; ass;
ఖర్వం, kharvaM
-n.
--(1) trillion; one followed by 12 zeros in the traditional Indian method of counting;
--(2) small one; short one;
ఖరాఖండీగా, kharAkhaMDIgA
-adv.
--firmly; definitely;
ఖరాబు, kharAbu
-adj.
--dirty; filthy; spoiled;
ఖరారునామా, kharArunAmA
-adv.
--(1) agreement;
--(2) warranty; a document giving a guarantee;
ఖరీదు, kharIdu
-n.
--cost; price;
ఖరీఫ్, kharIph,
-n.
--khariff is a Urdu/Farsi word; south-west monsoon agricultural season starting in May-June; వానాకాలపు పంట;
-- తొలకరిలో సాగు మొదలు పెట్టి కార్తీక మాసానికి చేతికి వచ్చే వర్షాధార పంటను సారువా, ఖరీఫ్, కత్తెర (కార్తీక) అనే పేర్లతో వ్యవహరించేవారు. సారువా అంటే వర్షాధార పంట. కార్తీక మాసంలో చేతికొస్తుంది కాబట్టి కత్తెర పంట;
-- see also రబీ;
ఖర్చు, kharcu
-n.
--expenditure;
ఖర్జూరం, kharjUraM
-n.
--date; fruit of date palm;
ఖాతరు, khAtaru
-v. i.
-- heed; pay attention;
---ఖాతరు చెయ్యడం లేదు = he is not paying attention
ఖాతా, khAtA
-n.
--account; ledger; a table showing credits and expenditures;
ఖాదిర, khAdira
-adj.
--acrid;
ఖాదీ, khAdI
-adj.
--(1) edible;
--(2) handmade;
ఖామందు, khAmaMdu
-n.
--owner; proprietor; master; lord;
ఖాయపరచు, khAyaparacu
-v. t.
--(1) fix; confirm; settle;
--(2) make permanent; give tenure;
ఖాయిదా, khAyidA
- n.
-- care; protection;
ఖాళీ, khALI
-n.
--empty; void; vacant; unoccupied;
ఖ్యాతి, khyAti
-n.
--reputation; fame; renown;
ఖిన్న, khinna
- adj.
-- dejected; distressed;
ఖిలం, khilaM
- adj.
-- (1) dilapidated; ruined; (2) unplowed; waste; (3) addendum;
-- ‘‘ఖిలమనగా పరిశిష్టం. హరివంశం భారతమునకు ఖిలం. ఆదిపర్వం మొదలుకొని స్వర్గారోహణ పర్వం వఱకునుఁగల గ్రంథం భారతమనియు, హరివంశంతో గలసిన గ్రంథం మహాభారత మనియు అందురు.’’
ఖిల్లా, khillA
-n.
--fort; hill fort;
ఖిలీభూత, khilIbhUta
-adj.
--dilapidated;
ఖురసాని వాము, khurasAni vAmu
-n.
--seeds of Bishop's weed; (Bishop's weed is also known as అజమోద or అజామోద;)
--Henbane; black henbane; stinking nightshade; [bot.] ''Hyoscyamus niger'' of the Solanaceae family;
ఖుషీ, khuShI
- n.
-- happiness; delight;
ఖూనీ, khUnI
- n.
-- murder;
ఖేచరం, khEcaraM
-n.
--(1) bird;
--(2) wind;
--(3) cloud; (lit.) one that wanders in space;
ఖేచరుడు, khEcaruDu
-n.
--demigod;
ఖైదు, khaidu
-n.
--jail; prison; imprisonment;
ఖైదీ, khaidI
-n.
--prisoner; inmate;
</poem>
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]
n9k44vq52k40ll5zcv5s4pbeq1db999
వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు/ప-ఫ
0
3019
39296
39285
2026-06-26T20:24:42Z
Vemurione
1689
/* Part 2: ప - pa */
39296
wikitext
text/x-wiki
=నిఘంటువు=
* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout.
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.
16 March 2016.
* ఈ నిఘంటువు, ఏషియన్ ఎడ్యుకేషనల్ సర్వీసెస్, న్యూఢిల్లీ వారు 2002 లో ప్రచురించిన ముద్రిత ప్రతి కంటే మెరుగైనది (విస్తరించాం, లోపాలను సవరించాం, కొత్త అంశాలను చేరుస్తూ ఉన్నాం)
* మీరూ దీన్ని విస్తరించవచ్చు. కానీ తొలగింపులేమీ చెయ్యకండి - లోపం దొర్లిందని మీకు కచ్చితంగా, నిర్ద్వంద్వంగా, నిరాక్షేపణీయంగా తెలిస్తే తప్ప.
* ఇక్కడ ఇచ్చిన పదాలు, వాటి అర్థాలూ వ్యక్తిగతంగా మీకు అంగీకారం కాదు కాబట్టి వాటిని తొలగించకండి.
* ఇంగ్లీషు భాష యొక్క అమెరికను స్పెల్లింగును వాడాం.
* ఇక్కడి తెలుగు పదాల అమరిక గురించిన వివరణ సుదీర్ఘమైనది కాబట్టి ఇక్కడ చర్చించలేం.
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
| width="895" |<!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) --->
==Part 1: పం - pratima==
<poem>
పంకం, paMkaM
-n.
--mire; mud;
పంకజం, paMkajaM
-n.
--lotus;
పంకా, paMkA
-n.
--fan; air circulator; any device that circulates air;
పంకించు, paMkiMcu
-v. i.
--nod; move the head up and down (in agreement);
పంకిలం, paMkilaM
-n.
--mire; muddy place;
పంక్తి, paMkti
-n.
--row; line;
పంగ, paMga
-n.
-- (1) fork; (2) branching structure of a tree;
పంగువు, paMguvu
-n.
--lame person;
పంచ, paMca
-adj.
--five;
---పంచ తన్మాత్రలు = the five senses, namely the sense of taste, touch, smell, hearing, and sight.
పంచ, paMca
-n.
--awning; front part of a house's hanging roof;
పంచకం, paMcakaM
- n.
-- a set of five; five;
పంచకల్యాణి, paMchakalyANi
- n.
-- a superior breed of a horse with five desirable traits: (1) white feet, (2) a white spot on the upper forehead, (3) a bushy white tail, (4) white hair on the neck (జూలు), and (5) white back;
-- పంచేంద్రియ జ్ఞానం అపారంగా కల ఉత్తమాశ్వం;
పంచకోల కషాయం, paMcakOlఅ kashAyaM
- n.
-- the decoction made from పంచకోలాలు, the "five peppers";
పంచకోలాలు, paMcakOlAlu
- n. pl.
-- the five pungents; (lit) the five peppers; పిప్పలి, పిప్పలి మూలం; పిప్పలి తీగ; శొంఠి, చిత్రక (ఎర్ర చిత్రమూలం);
పంచదళ, paMcadaLa
-adj.
--pentafoliolate; also పంచదళ హస్తాకార;
పంచదార, paMcadAra
-n.
--sugar;
పంచనఖ, paMcanakha
-adj.
--five-toed; five-fingered;
పంచనఖి, paMcanakhi
-n.
--a five-toed animal;
పంచనామా, paMcanAmA
-n.
-- (1) arbitration in a dispute; (2) an officially signed document recording the facts of an inquiry;
-- ఒక సంఘటన ఎలా ఉందో చూసిన వాస్తవాలను రికార్డు చేసే అధికారిక పత్రమే ఈ పంచనామా.
పంచపాత్ర, paMcapAtra
-n.
--(1) a tumbler - a short wide-mouthed metal cup, normally made of copper, silver or gold - used in Hindu religious rituals, shortened form for పంచామృత పాత్ర; each cup is meant for one of the "five sacred nectars", namely ఆవుపాలు, పెరుగు, నేయి, చక్కెర, తేనె;
--(2) five vessels or cups (for the distinct purposes of offering water to a diety: అర్ఘ్యము, పాద్యము, ఆచమనీయము, స్నానీయము and పానీయము);
పంచప్రాణాలు, paMcaprANAlu
-n.
--according to Hindu belief, there are five life forces: prANa, apAna, vyAna, udAna, and samAna; the union of these five is the subtle body or సూక్ష్మదేహం;
పంచభుజి, paMcabhuji
-n.
--pentagon; a geometrical figures with five sides; literally, pentagon means " five angles";
పంచమి, paMcami
-n.
--fifth day of lunar half-month;
పంచాంగం, paMcAMgaM
-n.
--ephemeres;
పంచామృతాలు, panchamRtaalu
- n. pl.
-- a mixture of milk, curds, ghee, honey, crystal sugar
- పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, ఖండ చెక్కెర లను కలిపి పంచామృతాలు అంటారు.
పంచాయతి, paMcAyati
-n.
--villag
- n e council comprised of five people; a village 'tribunal';
---శవపంచాయతి = postmortem.
పంచారించు, paMcAriMcu
-v. i.
--spread;
పంచితం, paMcitaM
-n.
--urine; cow's urine;
పంచు, paMcu
-v. t.
--distribute;
పంచె, paMce
-n.
--a cloth worn by men to cover the lower part of the body; the counterpart of the sari worn by women; also పంచ; దోవతి; దోతీ;
పంజరం, paMjaraM
-n.
-- (1) cage; especially a cage used to keep birds; (rel.) బోను;
-- (2) seer fish;
పంజా, paMjA
-n.
--paw; especially of wild cats;
పంజాగోళ్లు, paMjAgOLLu
-n.
--claws; especially of wild cats;
పంట, paMTa
-n.
--crop;
-- తొలకరిలో సాగు మొదలు పెట్టి కార్తీక మాసానికి చేతికి వచ్చే వర్షాధార పంటను సారువా, ఖరీఫ్, వానాకాలం, కత్తెర (కార్తీక) అనే పేర్లతో వ్యవహరించేవారు. సారువా అంటే వర్షాధార పంట. కార్తీక మాసంలో చేతికొస్తుంది కాబట్టి కత్తెర పంట. మంచి కత్తెర వడ్లు అనే మాట అవ్వా తాతల నోట వినే ఉంటారు.
-- అటుపై రెండో పంటగా నీటి పారుదల ఆధారంగా పండే పంటలు దాళ్వా, రబీ, యాసంగి అనే పేర్లతో వ్యవహరిస్తారు. వైశాఖ మాసంలో పంట చేతికి వచ్చేది యాసంగి అయ్యింది.
పంట్లాం, paMTlaM
-n.
--pants; pantaloon; a lower garment of men;
పంటించు, paMTiMcu
-v. i.
--delay;
పంటిగ, paMTiga
-n.
--[bot.] Briedelia montuna;
పండబారు, paMDabAru
-v. i.
--ripen;
పండా, కాయా? paMDa, kAyA?
-[idiom.]
--was it a success or a failure; good news or bad? (lit.) is it a ripe fruit or green fruit?
పండితమ్మన్యుడు, paMDitammanyuDu
-n. m.
--[idiom] charlatan; bogus scholar;
పండితపుత్రుడు, paMDitaputruDu
-n. m.
--[idiom] idiot; (lit.) son of a scholar;
పండితుడు, paMDituDu
-n. m.
--scholar; (ant.) పామరుడు;
పండు, paMDu
-v. i.
--to ripen;
పండు, paMDu
-n.
--ripe fruit; (rel.) కాయ is unripe fruit;
పండుగ, paMDuga
-n.
--festive day; festival; treat;
పండ్లు, paMDlu
-n. pl.
--fruits;
పంతం, paMtaM
-n.
--(1) resolve; determination;
--(2) stubbornness; obstinacy;
--(3) bet;
పంతులమ్మ, paM-tu-la-mma
-n. f.
--(1) teacher;
--(2) wife of teacher;
పంతులు, paMtulu
-n.
--(1) school teacher;
--(2) a term of respect used while addressing Brahmins;
పంథా, paMthA
- n.
-- way; path; manner; style;
పంద, paMda
-n.
--(1) coward;
--(2) sheaf of corn;
పంది, paMdi
-n.
--pig; hog; swine;
---పంది మాంసం = pork; ham; bacon.
పందికొక్కు, paM-di-ko-kku
-n.
--(1) any of several very large rats (genera Bandicota and Nesokia) of southern Asia destructive to crops;
--(2) any of a family (Peramelidae) of small insectivorous and herbivorous marsupial mammals of Australia, Tasmania, and New Guinea
పందిరి, paMdiri
-n.
--a temporary outdoor patio usually built out of thatch or palm leaves;
పందెం, paMdeM
-n.
--(1) bet; wager;
--(2) contest; race;
---పందెం గెలిచాడు = he won the bet.
---పరుగు పందెం = running race; dash.
పందొమ్మిది, paMdommidi
-n.
--nineteen;
పంథా, paMtha
-n.
--(1) style; trend;
--(2) manner; method; system;
పంపకం, paMpakaM
-n.
--distribution;
పంపరనారింజ, paMparanAriMja
-n.
-- grapefruit; a hybrid between orange and pomelo; got this name because it grows in clusters like grapes;
పంపరపనస, paMparapanasa
-n.
-- pomelo; pompelmos; pumello; Shaddock fruit; [bot.] ''Citrus maxima''; of the Rutaceae family; ''Citrus grandis; Citrus decumana''; (ety.) from Dutch pompelmoes;
-- [note] grapefruit is a hybrid of pomelo and sweet orange;
పంపిణీ, paMpiNI
-n.
--distribution;
పంపు, paMpu
-n.
--(1) pump;
--(2) a native weight measure equal to 1/8th of a వీశ; used until the metric system was introduced; 8 పంపులు = 4 ఏబులములు = 2 పదలములు =1 వీశ; also అర్ధశేరు నవటాకు;
-v. t.
--send; transmit;
పంపుకొట్టు, paMpukoTTu
-v. t.
--pump;
</poem>
==Part 2: ప - pa==
<poem>
పకపక, pakapaka
-adj.
--onomatopoeia for laughter;
పక్క, pakka
-n.
--(1) side;
--(2) bed;
--(3) direction;
---ఎటు పక్క? = which side? which direction?
పక్కపక్కన, pakkapakkana
-n.
--adj. side by side; abreast;
పక్కపుండు, pakkapuMDu
-n.
--bed sore; sores caused by staying in bed too long without movement;
పక్కగొలుసు, pakkagolusu
-n.
--[chem.] side chain;
పక్షం, pakshaM
-n.
--(1) side; part;
--(2) party in a dispute;
--(3) fifteen days;
--(4) wing; a political party;
---అధిక సంఖ్యాక పక్షం = majority party.
---మీరెవరి పక్షం? = on whose side are you?
---శుక్ల పక్షం = waxing half of a month.
---కృష్ణ పక్షం = waning half of a month.
---ఇరు పక్షాలు = both sides.
పక్షపాతం, pakshapAtaM
-n.
--(1) partiality; preference;
--(2) bias; partisanship;
పక్షవాతం, pakshavAtaM
-n.
--paralysis;
పక్షాంతరం, pakshAMtaraM
-n.
--alternative;
పక్షి, pakshi
-n.
--bird;
పక్కా, pakkA
-adj.
--(1) mature; complete; permanent;
--(2) fit; good; proper;
--(3) real; not fake;
పక్కారంగు, pakkAraMgu
-n.
--fast color; a color that does not fade away; permanent color;
పక్కు, pakku
-n.
--[med.] scab; the hardened cover of a wound; hardened part of any bodily fluid that was once soft or liquidy;
పగ, paga
-n.
--grudge; desire to take revenge; (ant.) ప్రేమ;
పగటాట, pagaTAta
-n.
--day-time show; matinee;
పగటివేషం, pagaTivEshaM
-n.
--theatrical makeup;. an act involving people wearing excessive makeup and clowning around during intermissions of street-corner plays in villages;
పగటివేషగాళ్లు, pagaTivEshagALlu
-n.
--roving street-actors with heavy theatrical makeup; these actors give performances on the streets in return for donations at the end of a show;
పగడం, pagaDaM
-n.
--coral; coral head; one of the gems;
పగడపు చెట్టు, pagaDapu ceTTu
-n.
--[bot.] ''Melanthesa rhamnoides'';
పగడపు జీవి, pagaDapu jIvi
-n.
--coral polyp;
పగడపు దిబ్బ, pagaDapu dibba
-n.
--coral atoll; atoll;
పగడపు దీవి, pagaDapu dIvi
-n.
--coral island;
పగడపు రిక్క, pagaDapu rikka
-n.
--the constellation containing Betelgeuse and Alhena; ఆర్ద్రా నక్షత్రం;
పగపత్తి, pagapatti
-n.
--[bot.] ''Cyrilla aquatick'';
పగలు, pagalu
-n.
--daytime; lighted part of a day; (ant.) రాత్రి; రేయి;
పగ్గం, paggaM
-n.
--(1) tether;
--(2) rein; halter; the rope used to control a horse or an ox; ఎద్దుల ముగుదాళ్లకుగాని, కొమ్మల మొదళ్లకుగాని కట్టి బండితోలే మనిషి పట్టుకొనే తాడు; ఇది బండిని మలుపుకోటానికి, కావలసినప్పుడు ఆపటానికి అవసరం;
--(3) rope used by a weaver;
--(4) churning rope;
పగిది, pagidi
-n.
--mode; manner;
పగులగొట్టు, pagulagoTTu
-v. t.
--break;
పగులు, pagulu
-n.
--crack; split; a break in an otherwise smooth surface;
పగులు, pagulu
-v. i.
--crack; break;
పచ్చ, pacca
-n.
--(1) emerald; aquamarine; jade; one of the gems;
--(2) green;
--(3) raw;
పచ్చ మల్లి, pacca malli
-n.
--yellow jasmine; [bot.] ''Gelsemium sempervirens'';
పచ్చ అడవిమొల్ల, pacca aDivimolla
-n.
--[bot.] ''Jasminum chrysanthemum'';
పచ్చ కర్పూరం, pacca karpUraM
-n.
--green camphor; raw camphor; crude camphor; [bot.] ''Cinnamomum camphora'';
పచ్చ కామెర్లు, pacca kAmerlu
-n.
--jaundice; (rel.) కుంభకామెర్లు;
పచ్చ గన్నేరు, pacca gannEru
-n.
--yellow oleander; [bot.] ''Thevetia peruviana; Thevetia neriifolia'';
పచ్చ చేమంతి, pacca cEmaMti
-n.
--[bot.] ''Chrysanthemum roxburi''; mum;
పచ్చ జొన్న, pacca jonna
-n.
--[bot.] ''Sorghum vulgare'';
పచ్చడి, paccaDi
-n.
--chutney; sauce;
పచ్చ నీరుల్లి, pacca nIrulli
-n.
--[bot.] ''Allium tuberosum'';
పచ్చ పావురం, pacca pAvuraM,
- n.
-- green pigeon; [bio.] ''Treron phoenicoptera'';
పచ్చ పెదగోరంట, pacca pedagOraMTa
-n.
--[bot.] ''Lawsonia alba;''
పచ్చ ములుగోరంట, pacca mulugOraMta
-n.
--[bot.] ''Barleria prionitis'';
పచ్చ ముల్లంగి, pacca mullaMgi
-n.
--[bot.] ''Daucus carota''; కేరట్;
పచ్చ వాడాంబరం, pacca vADAMbraM
-n.
--[bot.] ''Justicia dentata;'' ''Ecbolium ligustrinum;''
-- నక్కతోక; చీకటికూరతుప్ప; నీలాంబరం; [Sans.] నీల సహచర;
-- ఈ తుప్పను తొక్కిన వాళ్ళకు మంచి జరుగుతుందనీ, అదృష్టవంతుడవుతాడనీ ఒక విశ్వాసం ఉండబట్టి "నక్కతోక తొక్కడం" అనే జాతీయం పుట్టిఉండవచ్చు;
పచ్చ సముద్రం, pacca samudraM
-n.
--Yellow Sea; the body of water east of China and west of the Korean peninsula;
పచ్చబొటుకు, pacca boTuku
-n.
--[bot.] ''Cordia polygama;''
పచ్చబొట్టు, paccaboTTu
-n.
--tattoo;
పచారు, pacAru
-n.
--stroll; walk;
పచ్చాకు చెట్టు, paccAku ceTTu
-n.
--[bot.] ''Cinnamomum iners'';
పచ్చారె చెట్టు, paccAre ceTTu
-n.
--[bot.] ''Bauhinia spicata'';
పచ్చి, pacci
-adj.
--(1) green; unripe;
--(2) raw; fresh; new; uncooked; unboiled;
--(3) not dry; undried; unburnt; tender;
--(4) not healed; sore; (ant.) పండు;
--- పచ్చి ఇటిక = sun-dried brick; adobe.
--- పచ్చి మామిడికాయ = unripe mango.
--- పచ్చి పాలు = raw milk, unheated milk; un-Pasteurized milk;
--- పచ్చి పులుసు = soup made from uncooked ingredients;
--- పచ్చి మంచినీళ్లు, పచ్చి మోసం, పచ్చి పుండు;
--- "పచ్చి బాలెంతరాలు" అని వాడాడు శ్రీ నాథుడు హరవిలాసంలో.
--- పసి, పచ్చి ఒకే మూలం కలిగినవి.
పచ్చిక, paccika
-n.
--grass; green grass; greenery;
పచ్చిక బయలు, paccika bayalu
-n.
--grassy meadow; green open space;
పటం, paTaM
-n.
--(1) figure; diagram; picture; drawing; exhibit; map; (2) cloth; (3) hood of a snake;
పటకా, paTakA
-n.
--(1) belt; waist belt;
--(2) length of cloth sufficient to go around the waist once;
--(3) width of a roll of cloth;
పటకారు, paTakAru
-n.
-- (1) pincers; pliers; (2) tongs; crucible tongs;
పటపట, paTapaTa
-adj.
--onomatopoeia for grinding teeth;
పటలం, paTalaM
-n.
--(1) roof; cover;
--(2) a film over the eye;
పట్టం, paTTaM
-n.
--a gold band tied around the head as a mark of coronation;
పట్ట, paTTa
-n.
--the bark of a tree;
పట్టకం, paTTakaM
-n.
--prism;
పట్టణం, paTTanaM
-n.
--city; a big town; a metropolitan area;
--- అగడ్తలు చుట్టూ ఉండే నగరం అనే నిర్వచనం ఒకటి ఉంది; ముఖ్య నగరం పట్ట్ణణం అని మరొక నిర్వచనం ఉంది;
పట్టతీగ, paTTatIga
-n.
--[bot.] Capparis heteroclita;
పట్టపగ్గాలు, paTTapaggAlu
-n.
--restraints;
పటాకీ, paTAkI
-n.
--firecracker;
పటాటోపం, paTATopaM
- n.
-- పటము + ఆటోపము; ఆటోపం అంటే హడావిడి, సంభ్రమము , గర్వం , ఆడంబరము అని నిఘంటువు చూపిన అర్థాలు.
-- మనిషిలో పస ఏమీ లేకపోయినా పైకి డాబుసరిగా పెద్ద హోదాలో ఉన్నట్టు నటించడం పటాటోపం;
పటాపంచలగు, paTaapaMchalagu
-v. i.
--disperse; scatter; flay apart;
పటారం, paTAraM
-n.
--a mansion with silk drapes;
---పైన పటారం, లోన లొటారం = glitter on the outside, nothing inside.
పటాలం, paTAlaM
-n.
--brigade; battalion; a regiment of soldiers;
పటాసు, paTAsu
-n.
--potassium; the chemical element whose symbol is K;
పట్టా, paTTA
-n.
--(1) rail;
--(2) diploma;
--(3) inner bark;
--(4) a deed or title document;
పటిక, paTika
-n.
--alum; a name given to a group of hydrated double salts. The most common among these, called common alum, is potassium aluminum sulfate. Because of its astringent property, i.e. it helps shrink broken skin, it is frequently used in aftershave lotions, tanning, and many cosmetics.
పటికబెల్లం, paTikabellaM
-n.
--sugar candy; rock candy; large crystals of sugar made by evaporating concentrated sugar solution;
-- same as పటిక పంచదార;
పటిష్ఠం, paTishThaM
- n.
-- robust;
పటిష్ఠపరచు, paTishThaparacu
-v. t.
--strengthen;
పట్టి, paTTi
-n.
--child; infant;
-past. part. of పట్టు;
--post position. on account of; because of;
పట్టిక, paTTika
-n.
--table; tabulation; an arrangement of information in an orderly fashion;
పట్టీ, paTTI
-n.
--(1) a catalog or list;
--(2) a plaster or medicated bandage as in పలాపట్టీ;
--(3) a silver chain, worn around the anklet as jewelry;
పటుత్వం, paTutvaM
-n.
--grip; strength;
పట్టు, paTTu
-n.
--(1) silk;
--(2) hive;
--(3) cobweb;
--(4) trick in a cord game;
--(5) hold;
---పట్టు చీర = silk sari.
---తేనెపట్టు = beehive.
---సాలెపట్టు = cobweb.
-v. t.
--(1) the act of feeding a child a liquid such as milk;
--(2) to knead; to rub;
---పిల్లకి పాలు పట్టు = feed milk to the child.
---నా కాళ్లు పట్టు = rub my legs; knead my legs.
పట్టుకొను, paTTukonu
-v. t.
--(1) catch;
--(2) apprehend (a lawbreaker);
--(3) to hold an object;
---బాలుడు బంతిని పట్టుకున్నాడు = the boy caught the ball.
---పోలీసు దొంగని పట్టుకున్నాడు = the police apprehended the thief.
---బాలుడు సంచీ పట్టుకున్నాడు = the boy held the bag.
పట్టుకొమ్మ, paTTukomma
-n.
--(1) crux;
--(2) refuge; primary support;
-- తీగె ప్రాకడానికి ఆధారమైన చెట్టు కొమ్మను పట్టుగొమ్మ అంటారు. అదే విధంగా ఒక కార్యానికి ముఖ్యంగా సహకరించే వ్యక్తిని పట్టు గొమ్మ అనవచ్చు .
--- అదే అతని వాదానికి పట్టుకొమ్మ = that is the crux of his argument.
పట్టుకొమ్ము, paTTukommu
-n.
--claw; specifically; the claw end of a hammer;
పట్టుకో, paTTukO
-inter.
--hold!; catch!;
పట్టుతీగ, paTTutIga
-n.
--[bot.] ''Niebuhria oblongifolia;''
పట్టుదల, paTTudala
-n.
--doggedness; perseverance; single-mindedness;
పట్టుపట్టు, paTTu paTTu
-v. t.
--insist; press on;
పట్టుపరిశ్రమ, paTTupariSrama
-n.
--sericulture;
పట్టుపురుగు, paTTupurugu
-n.
--silkworm;
పట్టుబట్ట, paTTubaTTa
-n.
--silk cloth;
పట్టుబట్టు, paTTubaTTu
-v. t.
--insist; press;
పట్టుమని, paTTumani
-adv.
--barely;
పట్లకర్ర, paTlakarra
-n.
--a long broomstick used to clear cobwebs;
పట్టెడ, paTTeDa
-n.
--(1) strap; tape; strip; bandage; a coarse and wide tape; braided band, usually made of cotton, and used to weave across the jambs of a cot to get a springy effect; used in lieu of box springs in Indian beds;
--(2) a strap-shaped necklace;
--(3) [bot.] ''Spathodea campanulata;''
పట్టెడు, paTTeDu
-adj.
--handful
పటోలం, paTOlaM
-n.
-- parval; [bot.] ''Trichosanthes cucumerina;'' ''Trichosonthis Disica;''
-- పొట్టి పొట్లకాయ;
పఠన, paThana
-v. i.
--recitation;
పఠనం, paThanaM
- n.
-- reading;
పఠనీయం, paThanIyaM
- n.
-- readable;
పడక కుర్చీ, paDaka kurcI
-n.
--easy-chair; reclining chair;
పడగ, paDaga
-n.
--(1) hood; hood of a cobra; slough;
--(2) hood of a car;
పడగొట్టు, paDagoTTu
-v. t.
--raze; tear down;
పడతి, paDati
-n.
--woman;
పడమర, paDamara
-n.
--West; (lit.) the side on which the sun falls;
పడవ, paDava
-n.
--boat; (rel.) తెప్ప, నావ; బల్లకట్టు; పుట్టి; లాంచీ;
పడికట్టు రాయి, paDikaTTu rAyi
-n.
--weight used in scales;
పడిగె, paDige
-n.
--banner; % into e2t
పడిశం, paDiSaM
-n.
--cold; head cold; catarrh;
పడు, paDu
-v. i.
--(1) fall;
--(2) suffer; endure; sustain;
--(3) suit;
---నాకు నీళ్లు పడలేదు = the water did not suit me.
-suff. can be used to convert a noun to a verb;
--do;
-- అంకిలిబడు = అంకిలి + పడు = అడ్డుపడు = to block;
---అలవాటుపడు = fall in the habit of.
---ఇబ్బందిపడు = fall in difficulties.
-- చొప్పడు = చొప్పు+పడు = సరిపడు, అమరిఉండు = to suit;
---బాగుపడు = improve.
---బాధపడు = suffer.
---కనపడు = become visible;
పడుకొను, paDukOnu
-v. i.
--lie down!; recline!; go to sleep!
పడుకో, paDukO
-inter.
--(1) lie down! recline;
--(2) go to sleep!
పడిగాపు, paDigApu
-n.
--an expectant and long wait;
పడుగు, paDugu
-n.
--(1) woof; the longitudinal stretch of fabric in weaving; see also పేక;
--(2) heap of unthreshed grain;
పడుచు, paDucu
-adj.
--young; youthful;
-n.
--(1) a youthful girl; a youthful lady;
--(2) prostitute;
పడుచుతనం, paDucutanaM
-n.
--youth;
పడుపువృత్తి, paDupu vRtti
-n.
--prostitution;
పణం, paNaM
-n.
--ante; bet; the up-front money placed on the table before gambling;
పతంగ, pataMga
-n.
--[bot.] ''Caesalpinia sappan'';
పతకం, patakaM
-n.
-- (1) medal; trophy; plaque; (2) an ornament like the locket;
---సువర్ణ పతకం = gold medal.
---రజిత పతకం = silver medal.
---కాంస్య పతకం = bronze medal.
పతనం, patanaM
-n.
--(1) fall; fall from glory; decline;
--(2) incident;
---నైతిక పతనం = moral decline.
---పతన కోణం = angle of incidence.
పత్త, patta
-n.
--vagina;
పత్రం, patraM
-n.
--(1) leaf;
--(2) sheet; two pages;
--(3) memorandum;
పత్రతలం, patratalaM
-n.
--[bot.] phylloplane;
పత్రశ్వేదనం, patraSvEdanaM
-n.
--[bot.] transpiration; sweating through the leaves;
పత్రహరితం, patraharitaM
-n.
--[bot.] chlorophyll; the green stuff of leaves;
పతాకం, patAkaM
-n.
--flag; banner;
పతాక శీర్షిక, patAka SIrshika
-n.
--banner headline;
పతాక సన్నివేశం, patAka sannivESaM
-n.
--climax;
పత్తా, pattA
-n.
--(1) trace; sign;
--(2) address;
పత్తాదార్, pattAdAr
-n.
--tracer;detective; one who traces;
పత్రావరణం, patrAvaraNaM
-n.
--[bot.] phyllosphere; % to e2t
పతిత, patita
-adj.
--fallen; destitute;
పతిత, patita
-n.
--a woman who lost her honor;
పతివ్రత, pativrata
- n.
-- a chaste woman, chaste by thought, word and deed;
-- same as పతిత్తు; see also పత్నీవ్రతుడు
పత్తి, patti
-n.
--(1) raw cotton;
--(2) cotton plant; [bot.] ''Gossypium spp;'' see also దూది;
-- (3) nib of a pen;
-- (4) blade;
పత్రింపు, patriMpu
-n.
--pruning; % to e2t
పత్రి, patri
-n.
--leaves; leaves offered to god;
పత్రిక, patrika
-n.
--(1) periodical; journal; magazine; newspaper; (lit.) leaflet;
--(2) invitation card;
--(3) pruner; trimmer;
---పక్ష పత్రిక = fortnightly magazine.
---మాస పత్రిక = monthly.
---వార్తా పత్రిక = newspaper.
---సచిత్ర వార పత్రిక = illustrated weekly.
పత్రికా రచయిత, patrikA racayita
-n.
--journalist;
-- (note) పాత్రికేయులు is incorrect usage;
పత్నీవ్రతుడు, patnIvratuDu
- n.
-- a chaste man, chaste by thought, word and deed; a man devoted to only one wife;
పథం, pathaM
-n.
--path; way; road;
పథకం, pathakaM
-n.
--plan; scheme;
పథ్యం, pathyaM
-n.
--special diet; diet prescribed after a fever or sickness;
పథికుడు, pathikuDu
-n.
--traveler; pedestrian;
పదం, padaM
-n.
--(1) word; term;
--(2) ode; ballad;
పద, pada
-inter.
--(1) let's go!
--(2) go!;
పదకోశం, padakOSaM
-n.
--thesaurus; పదార్థ భాండాగారం; (def.) నిఘంటువు పదాలకి అర్థాలు చెబితే, పదకోశం అర్థాలకి పదాలేమిటో చెబుతుంది;
పదక్రమానువాదం, padakramAnuvAdaM
-n.
--transliteration;
పదజాలం, padajAlam
-n.
--terminology;
పదనిధి, padanidhi
-n.
--vocabulary;
పదప్రవరులు, padapravarulu
-n.
--etymologists;
పదలం, padalaM
-n.
--a measure of weight in pre-independence India; 2 పదలంలు = 1 వీశ;;
పదవి, padavi
-n.
--position; rank; official position;
పదసూచి, padacUci
-n.
--index;
పదస్తలి, padastali
-n.
--pedestrian;
పదహారు, padahAru
-n.
--sixteen;
పద్ధతి, paddhati
-n.
--method; scheme;
పద్మం, padmaM
-n.
--lotus;
పద్మపత్రం, padmapatraM
-n.
--(1) lotus leaf;
--(2) wax paper;
పద్మరాగం, padmarAgaM
-n.
--ruby; one of the nine gems or semi-precious stones;
-- see కెంపు; మాణిక్యం;
పద్యం, padyaM
-n.
--verse; stanza; poem;
పదాంశం, padaaMSaM
- n.
-- Syllable; a combination of elementary sounds containing only one vowel sound;
-- ఒక అచ్చుగల (పలుకదగిన) అక్షరసముదాయము, గుణితాక్షరము;
పదార్థం, padArthaM
-n.
--(1) substance; matter;
--(2) thing; item; article;
--(3) meaning of a word;
పదార్థకోశం, padArthakOSaM
-n.
--glossary;
పదావళి, padAvaLi
-n.
--vocabulary;
పది, padi
-n.
--ten;
పదిలం, padilaM
-n.
--care; caution; security;;
పదివేలు, padivElu
-n.
--ten thousand; myriad;
పదిహేడు, padihEDu
-n.
--seventeen;
పదును, padunu
-n.
--(1) sharpness;
--(2) testing cooked rice by pressing the grains between fingers;
--(3) moisture; dampness;
పదును పట్టు, padunu paTTu
-v. t.
--(1) to sharpen;
--(2) to hone;
పద్దు, paddu
-n.
--entry in an account book; entry in a log book;
పద్దెనిమిది, paddenimidi
-n.
--eighteen;
పదేపదే, padEpadE
-adv.
--again and again; repeatedly;
పనస, panasa
-n.
--(1) verse in a chapter of the Vedas;
--(2) Jackfruit; [bot.] ''Artocarpus scortechinii; Artocarpus integrifolia; Artocarpus heterophyllus'' of the Moraceae family; In Greek "arto" means bread and "carpos" means fruit; The breadfruit tree was named thus because the insides of roasted breadfruits resembled baked bread; The English name "Jack fruit" came from "cakkA", the Malayalam name for this fruit;
--- అడవి పనస = wild Jack fruit; [bot.] ''Artocarpus hirsutus'';
--- సీమ పనస = breadfruit;
--- క్షుద్ర పనస = breadfruit;
పన్నా, pannA
-n.
--(1) the frame used in weaving;
--(2) the width of a cloth;
పన్నాగం, pannAgaM
-n.
--plot; trick;
పని, pani
-n.
--work; job; avocation;
పనికిమాలిన, panikimAlina;
- adj.
--useless; otiose;
పనితనం, panitanaM
-n.
--craftmanship; workmanship;
పనిమనిషి, panimanishi
-n. f.
--worker; domestic maidservant; maid;
పనిలోపనిగా, panilOpanigA
-adv.
--in the course of one's work;
పనిముట్లు, panimuTlu
-n.
--tools;
పనివాడు, panivADu
-n. m.
--worker; servant;
పనివాళ్లు, panivALlu
-n. pl.
--workers; crew;
పనులు, panulu
-n.
--errands; chores; tasks;
పన్ని, panni
-n.
--comb;
పన్నీరు, panniru
-n.
--scented water; traditionally made by boiling flower petals in water and let it settle overnight in a cool place. The frozen oils are churned out and a butter-like concentrate, called "attar" is extracted. About 200,000 roses yield 10 grams of attar; Eau de Cologne; also ఉడుకులోను;
పన్ను, pannu
-n. s.
--(1) tooth;
--(2) tax; see also పన్నులు; పళ్లు; పండ్లు;
పన్నులు, pannulu
-n.
--taxes;
పన్నెండు, panneMDu
-n.
-- twelve;
-- పన్ + రెండు = పన్నెండు.
పప్పాయ, pappAya
-n.
--papaya; [bot.] ''Temenuchus pgodarum;'' also బొప్పాయి; బొపాసి కాయ;
పప్పు, pappu
- n.
-- dal; split pulses; cooked split pulses;
పప్పుకూర, pappukUra
- n.
-- [bot.] ''Chenopodium album Linn.'';
పప్పుధాన్యం, pappudhAnyaM
- n.
-- pulses; grains that produce "dal"s like toor, urid, etc.;
పప్పులో కాలు వేయు, pappulO kAlu vEyu
- ph.
-- make a mistake;
పమిడి తంగేడు, pamiDi taMgEDu
-n.
--[bot.] ''Poinciana pulcherrima'';
పమిడిపత్తి, pamiDipatti
-n.
--[bot.] Gossypium acuminatum;
పయనం, payanaM
-n.
--journey;
పయాలు, payAlu
-n.
--porch; verandah; % to e2t
పరంగా, paraMgA
- advl. suffix. from the viewpoint of;
---వృత్తిపరంగా = from a professional viewpoint.
---దేశపరంగా = from a country viewpoint.
పరంగి, paraMgi
-adj.
--foreign;
పరంగి చెక్క, paraMgicekka
-n.
--China root; (lit.) foreign bark;
పరంజా, paraMjA
-n.
--scaffolding;
పరంపర, paraMpara
-n.
--series; succession; lineage;
పర, para
-adj.
--pref.
--(1) the other; alien; foreign; (ety.) from Latin, para;
--(2) [gram.] later; new; (ant.) పూర్వ;
పరక, paraka
-n.
--(1) blade of grass;
--(2) trifle;
--(3) the fraction one-eighth;
--(4) one-eighth of a hundred when 112 represents "hundred";
పరకాయ ప్రవేశం, parakAya pravESaM
-n.
--(1) a method of making the soul leave its physical body and enter another body; the legend has it that Sankara, the great Indian thinker of the early 8th century practiced this;
--(2) metempsychosis;
పరకాయించి చూడు, parakAyiMci cUDu
-v. t.
--carefully examine; see with deliberate care;
పరగడుపు, paragaDupu
-n.
--empty stomach; fasting belly; esp. stomach after fasting overnight;
పరడబ్బా, paraDabbA
-ph.
--[idiom] praising the other one;
పరచు, parachu
-v. t.
--(1) spread; unroll;
--(2) do; take action;
పరతంత్ర, parataMtra
-adj.
--dependent; restrained; subjugated;
పరతంత్రత, parataMtrata
-n.
--dependence;
పరదేశి, paradESi
-n.
--alien; foreigner; outsider; a person who is not a citizen of a land in which he or she is living;
పరధ్యానం, paradhyAnaM
-n.
--absentmindedness; mind concentrated on another thing;
పరపతి, parapati
-n.
--credit; trust; reputation;
పరపర, parapara
-adj.
--onomatopoeia for the sound of cutting or chewing;
పరభుక్కులు, parabhukkulu
-n.
--parasites; also పరాన్నజీవులు; పరాన్నభుక్కులు;
పరమగు, paramagu
-v. i.
--[gram.] come later;
పరమాత్మ, paramAtma
-n.
--the Universal life force; The Supreme Being;
పరమావధి, paramAvadhi
-n.
--ultimate goal; lofty aim;
పరవశం, paravaSaM
-n.
--ecstasy; wild joy;
పరవా, paravA
-n.
--concern; care; anxiety;
పరవా లేదు, paravA lEdu
-ph.
--do not worry; it is all right;
పరశువు, paraSuvu
-n.
--tomahawk; an ax-like weapon;
పరస్పర, paraspara
-adj.
--mutual; reciprocal;
పరస్పర డబ్బా, paraspara DabbA
-ph.
--[idiom] mutual aggrandizement;
పరస్పరపరిపూరక, parasparaparipUraka
-adj.
--complimentary; mutually complementing;
పరస్పర సేవ, paraspara sEva
-n.
--(1) symbiosis;
--(2) a phrase to describe "you scratch my back and I will scratch yours" attitude;
పర్ర, parra
-n.
--barren land; infertile land; ఇసక, రాయి కలిసిన నేల; పంటకు అసలు పనికిరాని నేల;
--- ఇసక పర్ర = sandy wasteland.
--- ఉప్పు పర్ర = salty marsh.
పర్వం, parvaM
-n.
--(1) step;
--(2) knot; joint;
--(3) subdivision of a book;
పర్వతం, parvataM
-n.
--(1) mountain;
--(2) one followed by 26 zeros in the traditional Indian method of counting;
పర్వత శ్రేణి, parvata SrENi
-n.
--mountain range;
పర్యంతం, paryaMtaM
-suff.
--until; as far as; the entire range; up to;
---ఆసేతు హిమాచల పర్యంతం = from the Bridge to the Himalayas; the entire country of India; here the Bridge refers to the now-submerged land bridge between India and Sri Lanka.
---నఖ శిఖ పర్యంతం = from toenail to hair; the entire body.
---పృష్ఠోష్ఠ పర్యంతం = from the anus to the lips.
---పిపీలికాది బ్రహ్మ పర్యంతం = from the ant to the Almighty.
పర్యటన, paryaTana
- n.
-- tour;
-- (note) పర్యాటన is not correct;
పర్యటకులు, paryaTakulu
- n.
-- tourists;
-- (note) పర్యాటకులు is not correct;
పర్యవసానం, paryavasAnaM
-n.
--(1) end; conclusion; termination; completion;
--(2) upshot; consequence;
పర్యవేక్షణ, paryavEkshaNa
-n.
--supervision;
పర్ర, parra
- n.
-- పోరంబోకు భూమి; బంజరు భూమి [రాయలసీమ మాండలికం]; పనికిరాని భూమి [కళింగ మాండలికం];
పర్వము, parvamu
- n.
--1. A knot, a joint in a cane or body; 2. An annual festival at a certain season of the year; పండుగ; 3. A name given to certain days in the lunar month, as the full and change of the moon, and the 8th and 14th of each half month; 4. A sub-division of a book.
పరా, parA
- pref.
-- back; opposite; extreme; going;
పరాంకం, parAMkaM
-n.
--[math.] parameter; (rel.) స్తిరాంకం;
పరాంత, parAMta
-adj. pref.
--posterior; (ant.) పూర్వాంత;
పరాక్రమం, parAkramaM
-n.
--fearlessness; valor; prowess;
పరాకరణం, parAkaraNaM
- n.
-- refusal;
పరాకాష్ఠ, parAkAshTha
-n.
--climax; extreme limit;
-- పతాకస్థాయి;
పరాకు, parAku
-n.
--absentmindedness; forgetfulness; oversight;
పరాగం, parAgaM
-n.
--pollen; పుప్పొడి;
పరాగతం, parAgataM
- n.
-- death;
పరాగమం, parAgamaM
- n.
-- (1) death; (2) raid by enemies; invasion;
పరాగ సంపర్కం, parAga saMparkaM
-n.
--pollination;
---స్వ పరాగ సంపర్కం = self-pollination.
---పర పరాగ సంప్కరం = cross-pollination.
పరాజయం, parAjayaM
-n.
--defeat;
పరాజితుడు, parAjituDu
-n.
--vanquished;
పరాన్నజీవి, parAnnajIvi
- n.
-- parasite; a life form that derives its sustenance from a host;
---అర్ధపరాన్నజీవి = hemiparasite = a plant that derives its sustenance from a host and manufactures part from photosynthesis;
---పూర్ణపరాన్నజీవి = holoparasite = a plant that derives all its sustenance from a host;
---కాండపు పరాన్నజీవి = stem parasite =
---మూలపు పరాన్నజీవి = root parasite =
పరాన్నభుక్కులు, parAnna-bhukkulu
-n.
--[biol.] parasites; saprophytes; same as పరాన్నజీవులు;
పరాభవం, parAbhavaM
-n.
--public humiliation; insult; disgrace;
పరామర్శ, parAmarSa
- n.
-- (1) consolation; condolence; enquiring welfare; (2) remembrance; (3) reference; attention; care; examination; investigation; inquiry; logical deduction;
-- వివేచనము; చక్కగా విచారించుట; అవమర్శము; అవలోకనము; అవలోడనము; చర్చ; విచారణ; విమర్శనము; సమీక్ష;
-- తెలుగులో దుఃఖ సందర్భాల్లో వాడే అర్థం ప్రాచుర్యంలో వుంది; దుఃఖ సందర్భాలలో చేసే పరామర్శలో కూడ ఆ దుఃఖ కారణం ఏ విధంగా సంభవించినది? ఆ పరిస్థితి రాకుండా ఉండడానికి ఏమి చేసారు, అది ఏ విధంగా ఫలించకుండా పోయింది, ఇంకా ఏమి చేసి ఉండవలసింది, అలాంటి పరిస్తితులలో ఇతరులు ఇంతకూ ముందు ఏమేమి చేసారు, వాటి ఫలితాలు ఏవిధంగా వున్నాయి - ఇలాంటివన్నీ చర్చకు వస్తుంటాయి.
పరామర్శ గ్రంథాలు parAmarSa graMthAlu
- n.
-- reference books;
పరామరిక, parAmarika
-n.
--care; attention;
పరార్థం, parArthaM
-n.
--one followed by 27 zeros in the traditional Indian method of counting;
పరార్ధ, parArdha
-adj.
--pref. later half;
పరావర్తనం, parAvartanaM
-n.
--reflection;
పరావర్తన కోణం, parAvartana kONaM
-n.
--angle of reflection;
పరాయి, parAyi
-adj.
--strange; foreign; alien; outside;
పరాసువు, parAsuvu
- n.
-- dead; the dead person;
పర్యటన, paryaTana
-n.
--tour;
-- (note) పర్యాటన is not correct usage; % to e2t
పర్యాటకులు, paryATakulu
-n.
--tourists;
-- (note) పర్యటకులు is not correct usage;
పర్యాయం, paryAyaM
-n.
--an opportunity; a turn;
-- మారు; పాలి; సారి; తూరి; విడత;
పర్యాయ పదం, paryAya padaM
-n.
--synonym;
పర్యాయోక్తి, paryAyOkti
-n.
--repetition; a figure of speech;
పర్యాలోచనం, paryAlOcanaM
-n.
--deep thought; pondering;
పర్యావరణం, paryAvaraNaM
-n.
--environment;
పర్యావలోకనం, paryAvalOkanaM
-n.
--overview; review; % to e2t
పరి, pari
-adj. pref.
--around; completely; extreme; big; excessive;
--- పరికృశం = extremely emaciated;
--- పరికోపం = extreme anger;
--- పరిగర్హణం = severe censuring;
--- పరిఘోషం = big sound; thunder;
---పరిచరుడు = body guard; a guard who surrounds you;
-- పరిచ్చేదం = section; chapter;
---పరితపించు = to grieve;
---పరిత్యాగం = abandonment;
--- పరిపాలన = good administration; good governance;
---పరిపూర్ణం = complete;
---పరిభ్రమించు = to move around; revolve;
---పరిమితి = limit; strong limit;
---పరిశీలన = thorough examination thorough inspection;
---పరిశుద్ధం = completely clean;
పరిక, parika
-n.
--fiction; a fictional story;
పరిక పళ్ళు, parika paLLu
- n.
-- [bot.] ''Ziziphus oenoplia'' of the Rhamnaceae family;
-- రేగు పళ్ళ కుటుంబంకి చెందిన మొక్క. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తుప్పల్లో పెరుగుతుంది;
పరికరం, parikaraM
-n.
--tool; device; instrument; appliance;
పరికి, pariki
-adj.
--dishevelled;
పరికిణి, parikiNi
-n.
--frock worn by young girls; a long, loose outer garment with pleats, worn below the waist;
పరిగణన, parigaNana
- n.
-- complete accounting; complete counting; description;
పరికించు, parikiMcu
-v. i.
--search; examine; investigate; take a closer look; same as పరకాయించు;
పరిఖ, parikha
-n.
--moat; % to e2t
పరిగొను, parigonu
-v. i.
--line up; form a line;
పరిచయం, paricayaM
-n.
--introduction;
---ఆమెని పరిచయం చేయ్యనీ = let me introduce her.
పరిచయస్థుడు, paricayastuDu
-n.
--acquaintance;
---అతను పరిచయస్తుడు మాత్రమే, స్నేహితుడు కాదు = he is only an acquaintance, not a friend.
పరిచ్ఛేదము, paricchEdamu
-n.
--chapter; section; part;
పరిజనం, parijanaM
- n.
-- retinue; attendants; staff;
పరిజ్ఞానం, paroj~nAnaM
- n.
-- knowledge;
పరిఢవిల్లు, paridhavillu
-v. i.
--shine; give light;
పరిణతి, pariNati
-n.
--evolution; transformation; maturity; bending;
పరిణామం, pariNAmaM
-n.
--metamorphosis; transformation; evolution;
పరిణామ దశలు, pariNAma daSalu
-n. pl.
--evolutionary stages;
పరిత్యజించు, parityajiMchu
- v. t.
-- abandon; give up;
పరితాపం, paritApaM
-n.
--(1) anguish; grief; fear; (2) extreme heat;
పరిధి, paridhi
-n.
--(1) circumference; limit;
--(2) domain; jurisdiction;
--(3) halo of sun or moon;
-- (4) loin cloth;
పరిపంధి, paripaMdhi
-n.
--enemy;
పరిపక్వ, paripakva
-adj.
--mature; fully developed;
పరిపరి, paripari
-adj.
--various; diverse; sundry; many faceted;
పరిపాటి, paripATi
-n.
--usual; common occurrence;
పరిపాలక, paripAlaka
-adj.
--administrative;
పరిపాలన, paripAlana
- n.
-- good administration;
పరిపీడన, paripIDana
-n.
--oppression;
పరిపూరకం, paripUrakaM
- n.
-- complement; one that completes;
పరిపూర్ణ సంఖ్య, paripUrNa saMkhya
-n.
--perfect number; according to number theory, the number 6 is a perfect number because it can be expressed as the sum of its factors, namely 1, 2 and 3. Similarly, the number 28 is also a perfect number, because 28 = 1+2+4+7+14;
పరిపూర్తి, paripUrti
- n.
-- completion; end;
పరిపోషణ, paripOshaNa
-n.
--maintenance; nourishment;
పరిభ్రమణం, paribhramaNaM
- n.
-- revolution; (note) "Rotation" refers to an object's spinning motion about its own axis. "Revolution" refers an object's orbital motion around another object. For example, Earth rotates on its own axis, producing a 24-hour day.
పరిభాష, paribhasha
-n.
--jargon; nomenclature; parlance; terminology; conventional terms and words of any special branch of knowledge;
పరిమళం, parimaLaM
-n.
--(1) smell; strong smell; good smell; గంధం;
--(2) perfume;
పరిమాణం, parimANaM
-n.
--measure; magnitude; capacity; size; volume
---కాల పరిమాణం = a measure of time.
---ఘన పరిమాణం = a measure of volume.
పరిమాణాత్మక, parimANAtmaka
-adj.
--quantitative; volumetric;
పరిమార్చు, parimArcu
-v. t.
--kill; slay;
పరిమితం, parimitaM
- n.
-- extremely limited;
పరిమితి, parimiti
-n.
--(1) limit; boundary;
--(2) amplitude;
పరిరక్షణ, parirakshaNa
-n.
--conservation; protection;
పరివర్తకి, parivartaki
-n.
--[engr.] transformer; converter;
పరివర్తనం, parivartanaM
-n.
--transformation; conversion;
పరివర్తిత, parivarthita
-adj.
--extended;
పరివారం, parivAraM
- n.
-- retinue; family;
పరివాహం, parivAhaM
- n.
-- one that overflows the banks; flood-plain;
పరివ్రాజకుడు, parivrAjakuDu
- n.
-- wondering monk;
పరివేషం, parivEshaM
- n.
-- a corona-like formation seen sometimes around the moon or the sun;
-- గాలిగుడి;
పరివేష్టించు, parivEshTiMchu
- v. i.
-- to surround;
పరిశ్రమ, pariSrama
-n.
--(1) industry;
--(2) hard work;
పరిశిష్టం, pariSishTaM
-n.
--annexure; attachment; items at the end of a list; epilogue;
పరిశీలన, pariSIlana
-n.
--examination; inspection; observation;
పరిశీలకుడు, pariSIlakuDu
-n.
--examiner; inspector; observer;
పరిశీలనీయం, pariSIlanIyaM
-n.
--observable;
పరిశుద్ధ, pariSuddha
-adj.
--clean; pure; holy;
పరిశుద్ధాత్మ, pariSuddhaatma
- n.
-- Holy Spirit; In the Bible, the Holy Spirit is the third person of the Trinity—fully God, co-equal with God the Father and Jesus Christ the Son;
పరిశుభ్ర, pariSubhra
-adj.
--very clean;
పరిశోధకుడు, pariSOdhakuపరిశుద్ధాత్మ Du
-n. m.
--researcher; investigator;
పరిశోధన, pariSOdhana
-n.
--research; investigation;
పరిషత్తు, parishattu
-n.
--assembly; congregation; council;
పరిష్కర్త, parishkarta
-n.
--a person who prepares the critical edition; scrutinizer;
పరిష్కరించు, parishkariMcu
-v. t.
--resolve; settle;
పరిష్వంగం, parishvaMgaM
-n.
--embrace;
పరిష్కారం, parishkAraM
-n.
--solution; resolution;
పరిసరం, parisaraM
-n.
--neighborhood; surrounding area; proximity;
పరిహారం, parihAraM
-n.
--compensation;
పరిహాసం, parihAsAsaM
-n.
--ridicule; derision;
పరిహాసాస్పదం, parihAsAspadaM
-n.
--ridiculous;
పరివర్తకం, parivartakaM
-n.
--barter; exchange of one good for another without currency transaction;
పరిసమాప్తం, parisamAptaM
- n.
-- come to a conclusion;
పరీక్ష, parIksha
-n.
--test, examination; quiz;
పరీక్షనాళిక, parIkshanALika
-n.
--testtube;
పరీక్షించు, parikshiMcu
-v. t.
--test, examine; quiz; inspect; survey;
పరుగు, parugu
-n.
--running; rush; hurry;
పరుగు పందెం, parugu paMdeM
-n.
--running race;
పరుపు, parupu
-n.
--bedding; bed-roll; mattress; (lit.) one that can be unrolled;
పరుచు, parucu
-v. t.
--spread; unroll;
పరువం, paruvaM
-n.
--(1) ripeness; maturity;
--(2) youth; youthful age;
పరువ, paruva
-n.
--anchovy; [bio.] ''Thryssa vitirostis''; a fish of the Engraulidae family;
పరువు, paruvu
-n.
--(1) reputation;
--(2) a stage of maturity before ripeness, esp. while referring to fruits; (ant.) లేత;
పరుషము, parushamu
-adj.
--harsh; rough;
పరుషములు, parushamulu
-n.
--[gram.] hard consonants; unvoiced unaspirated plosives; ‘క, చ, ట, త, ప’ లు;
పరుసు, parusu
-adj.
--manner; style;
పర్రు, parru
- suff.
-- a suffix to a village name if the village is slightly above the flood plains of a river or stream; (note) the suffixes పూడి, పర్రు, తుర్రు, కుర్రు as suffixes to village names imply their location on progressively elevated grounds from a nearby river;
పర్యూషితం, paryUshitaM
-n.
--decomposed;
పరోక్షంగా, parOkshaMgA
-adv.
--in the absence of; behind one's back; (ant.) ప్రత్యక్షంగా;
పలంకష, palaMkasha
- n.
-- Bdellium;
-- also known as గుగ్గులు similar to సాంబ్రాణి;
పలక, palaka
-n.
--(1) tile; tablet;
--(2) slate;
--(3) plate;
--(4) pane; face;
-- (5) skin;
పలకమారు, palakamAru
-n.
--accidental entry of food into the windpipe; (lit.) exchange of the plate;
పలకచెక్క, palakacekka
-n.
--floorboard; flooring tile;
పలకపెంకు, palakapeMku
-n.
--flooring tile;
పలకరాయి, palakarAyi
-n.
--slate; when referring to the type of flooring tile;
పలకసరులు, palakasarulu
-n.
-- a gold ornamental chain of yesteryear made out of small disk-shaped links;
పలచబార్చు, palacabArcu
- v. t.
-- dilute; make less thick;
పలవ, palava
- n.
-- forked branch of a tree;
పలవరించు, palavariMcu
- v. t.
-- to talk in one's sleep;
పలహారం, palahAraM
- n.
-- snack; tiffin;
-- యజ్ఞాలలో ఆర్యులు జంతుబలి ఇచ్చిన తరువాత బలి పశువు మాంస ఖండాలను మంటలపై కాల్చి తినే పలలములు "కబాబ్" ల వంటివే; పలలాహారం నుంచే పలహారం అనే శబ్దం ఏర్పడింది.
పల్లకి, pallaki
-n.
--a ceremonial decorated carriage carried on a pole by two people on each end;
పల్లవం, pallavaM
-n.
--sprout; shoot;
పల్లవి, pallavi
-n.
--refrain; first line of a song; the line of a song that is often repeated; a part of a Carnatic music recital; this portion is like an Aalapana with a rhythm;
పలాయనం, palAyanaM
-n.
--flight; fleeing; escape; running away;
పలాయన మంత్రం, palAyana maMtraM
-n. [idiom]
--flight;
పలాయన వేగం, palAyana vEgaM
-n.
--escape velocity, the velocity an object has to attain in order to escape from the gravitational field where it is located;
పల్లి, పల్లె, palli, palle
- suff.
-- a suffix to a village name;
పల్టీ, palTI
-n.
--(1) somersault; (2) [comp.] flip-flop; a binary switching element; a device to store a binary digit;
పల్టీపేరు, palTIpEru
-n.
--[comp.] register; a string (or necklace) of flip-flops; a device to store a (binary) number;
పల్లీ, pallI
- n.
-- groundnut; peanut;
పలుకరించు, palukariMcu
-v. t.
--greet; say "helo";
పలుకరింపు, palukariMpu
-n.
--greeting; the style of saying hello;
పలుకు, paluku
-n.
--(1) word; utterance;
--(2) fragment, (esp.) seed fragment as in జీడి పలుకు;
- v. i.
-- utter; respond; say something;
పలుకుబడి, palukubaDi
-n.
--(1) influence;
--(2) pronunciation;
--(3) a popular expression to convey a message; "అవ్వా కావాలి, బువ్వా కావాలి అంటే కుదరదు. ఏదో ఒకటి చెప్పు" అన్నప్పుడు "అడిగిన వాటిల్లో ఏదో ఒకటే ఇస్తా, అన్నీ కాదు" అనే అర్థంలో వాడేది పలుకుబడి; ఇందులో రెండో వాక్యం చేరబనిలేదు.
పలుగు, palugu
-n.
--(1) crowbar; an iron rod used for digging; (2) a hard, white, crystalline rock; (3) a wretch; bad person;
పలువ, paluva
-n.
--wicked wretch;
పల్లె, palle
-n.
--village;
-- పల్లె అంటే వంద కుటుంబాలు లేదా అంతా కన్నా తక్కువ కుటుంబాలు జీవనం సాగిస్తూ వుంటాయి, ఇక్కడ ప్రభుత్వానికి సంబందించిన ప్రాధమిక పాఠశాల (ఒకటవ తరగతి నుంచి ఐదవ తరగతి ) వరకు మాత్రమే, అంగన్వాడీ స్కూల్ మాత్రమే వుంటాయి.
-- (see also) గ్రామం; పట్టణం;
పల్లెపట్టు, pallepaTTu
-n.
--countryside;
పల్లేరు, pallEru
-n.
--caltrop; a creeper that produces small thorny fruits; [bot.] Pedalium longifolia; Tribulus terrestris Linn.;
పళ్లు, paLlu
-n. pl.
--(1) teeth;
--(2) fruits;
పళ్లు కొరకడం, paLlu korakaDaM
-n.
--bruxism;
పళ్లెం, paLleM
-n.
--plate; కంచం; [comp.] disk;
పళ్లెరం, paLLeraM
-n.
--[comp.] disc; disk; diskette;
పవనం, pavanaM
-n.
--wind; gale;
---రుతుపవనం = trade wind.
పవిత్ర, pavitra
-adj.
--holy; pure;
పవిత్ర స్థలం, pavitra sthalaM
-n.
--holy place; shrine;
పశ్చాత్తాపం, paScAttApaM
-n.
--repentance;
పశ్చిమం, paScimaM
-n.
--west;
పశ్చిమార్థ, paScimArtha
-adj.
--pref. western half;
పశుత్వం, paSutvaM
-adj.
--animal-like behavior; rude;
పశువు, paSuvu
-n.
--animal; domestic animal; cattle; beast;
పశువుల శాల, paSuvula SAla
-n.
--barn; byre; animal shed;
పశువులు, paSuvulu
-n. pl.
--(1) animals;
--(2) cattle;
పస, pasa
-n.
--(1) essence; juice;
--(2) strength; ability;
పసదనం, pasadanaM
-n.
--gift; adornment; embellishment;
పసరు, pasaru
-n.
--juice extracted from leaves and stems of plants;
పసరుతిత్తి, pasarutitti
-n.
--gall bladder;
పసి, pasi
-adj.
--young; childish; infant;
---పసితనము = childhood; infancy.
-n.
--cattle;
పసిడి, paciDi
-n.
--yellow; yellow metal; gold;
పసిమి, pasimi
- n.
-- yellow;
పసిరిక, pasirika
-adj.
--arboreal; gtassy;
---పసిరిక పాము = a green snake that dwells in trees.
పసుపు, pasupu
-n.
--turmeric; turmeric powder; Indian saffron; [bot.] ''Curcuma longa; Curcuma aromatica'' of the Zingiberaceae faily;
--[Sans.] హరిద్రా; నిశా; నిశాహా;
పసుపుకడిమి, pasupukaDimi
-n.
--[bot.] ''Nauclea cordifolia'';
పసుపుకొమ్ము, pasupukommu
-n.
--tuber of turmeric;
పసుపు చామంతి, pasupu cAmaMti
-n.
-- Chinese Wedelia; [bot.] ''Wedelia chinensis'' of the Asteraceae family;
-- ''Wedelia trilobata'' and ''Wedelia chinensis,'' are now named ''Sphagneticola trilobata'' and ''Sphagneticola calendulacea,'' respectively, the former commonly known as Singapore Daisy, the latter Chinese Wedelia; the former is commonly used as ornamental groundcover and the latter as a medicinal herb used in the treatment of inflammations, including abscesses and sore throat; it is also used to treat coughs. The fresh plant, combined with sesame oil, is used to treat elephantiasis;
పసుపుపచ్చ వెన్నముద్ద, pasupupaccha vennamudda
- n.
-- Chinese ixora; [bot.] ''Ixora chinensis'';
పస్తు, pastu
-n.
--fasting;
పహరా, paharA
-n.
--watch; police beat;
%ప్ర - pra, ప్ల - pla
ప్ర, pra
-adj.
--pref. excessive; much; very;
---ప్రకంపన = reverberation; much vibration.
---ప్రకల్పన = organization; arrangement.
---ప్రకర్షము = excellence; hard work.
---ప్రక్రియ = process; desirable work.
---ప్రక్షాళనము = cleaning thoroughly.
---ప్రఖ్యాతి = lot of fame.
ప్ర, pra-,
-pref.
ప్రమోదం = extreme happiness.
ప్రయత్నం = much effort.
ప్రలోభం = extreme miserliness.
ప్రవాదం = word that has spread far and wide.
ప్రకటన, prakaTana
-n.
--(1) announcement; revelation;
--(2) advertisement;
---వ్యాపార ప్రకటన = advertisement.
---ప్రదర్శక ప్రకటన = display advertisement.
ప్రకరణం, prakaraNaM
-n.
--chapter;
ప్రకల్పితం, prakalpitaM
-adj.
--fabricated; made; created; %to e2t
ప్రకాండం, prakAMDaM
-n.
--stem of a plant; the part between the roots and the branches;
ప్రకారం, prakAraM
-adj.
--way; manner; mode;
ప్రకాశం, prakASaM
-n.
--luminosity; brightness; glow; splendor;
ప్రకీర్ణ, prakIrNa
-adj.
--scattered; spread; published; % to e2t
ప్రక్రియ, prakriya
-n.
--process;
ప్రక్రియాపకి, prakriyApaki
-n.
--processor; a machine that processes;
ప్రకృతి, prakRti
-n.
--nature;
---మానవ ప్రకృతి = human nature.
---ప్రకృతి ధర్మం = law of nature.
---ప్రకృతి సౌందర్యం = beauty of nature.
ప్రకృతి వరణం, prakRti varaNaM
-n.
--naturally selection;
ప్రకృతి సిద్ధం, prakRti siddhaM
-n.
--naturally available;
ప్రకోపం, prakOpaM
-n.
--aggravation;
ప్రకోష్ఠం, prakOshThaM
-n.
--fore-arm; the part between the elbow and the wrist;
ప్రక్షేపణ, prakshEpaNa
- n.
-- interpolation;
ప్రక్షేపించు, prakshEpiMcu
- v. t.
-- interpolate;
ప్రఖ్యాతి, prakhyAti
-n.
--fame;
ప్రగండం, pragaMDaM
-n.
--upper arm; the part between the elbow and the arm-pit;
ప్రగతి, pragati
-n.
--progress;
ప్రగతి పథం, pragati pathaM
-n.
--progressive path;
ప్రగతిశీల, pragatisIla
-n.
--progressive;
ప్రగల్భం, pragalbhaM
-n.
--boasting;
ప్రగాఢ, pragADha
-adj.
--strong;
ప్రచండ, pracaMDa
-adj.
--fierce;
ప్రచ్ఛన్న, pracchanna
-adj.
--secret; covert; covered;
ప్రచారం, pracAraM
-n.
--publicity;
ప్రచ్ఛాదనం, pracchAdanaM
-n.
--covering; outer garment;
ప్రచోదనం, pracOdanaM %e2t
-n.
--incentive; stimulus; motivation;
ప్రజ, praja
-n.
-- one's own people; folk;
ప్రజలు, prajalu
-n. pl.
-- one's own children; people; (rel.) జనాభా;
ప్రజ్ఞ, praj~na
-n.
--ability; skill; intelligence; enlightening wisdom; knowledge a priori; (ety.) related to Greek prognosis, implying knowledge not derived from the object, as distinguished from సంజ్ఞ, empirical knowledge;
ప్రజ్ఞానం, praj~nAnaM
-n.
--(1) intellect; enlightening wisdom; super consciousness; knowledge a priori; (ety.) related to Greek prognosis, implying knowledge not derived from the object, as distinguished from సంజ్ఞ, empirical knowledge; (2) sign; mnemonic;
-- ప్రకృష్టమైన జ్ఞానమే ప్రజ్ఞ. ఏది సామాన్యమైన ఆలోచన కాదో, ఏది వస్తువుల లోతైన తత్వాన్ని ప్రకర్షగా గ్రహిస్తుందో అదే ప్రజ్ఞ. ఇది కేవలం స్మృతి (గుర్తుంచుకోవడం) లేదా బుద్ధి (సాధారణ తార్కిక ఆలోచన) కాదు; ఇది ఒక ఆంతరంగిక దివ్యదృష్టి. “ప్రజ్ఞానంబ్రహ్మ” అనేది ఉపనిషద్వాక్యం;
ప్రజ్వలించు, prajvaliMcu
-v. i.
--burn; shine;
ప్రజానీకం, prajAnIkaM
-n.
--populace; the masses; common people; the public;
ప్రజామోదం, prajAmOdaM
-n.
--parsley; [bot.] ''Petroselinum crispum'' of the Apiaceae family;
-- a species of flowering plant that is native to the central and eastern Mediterranean region;
ప్రజావాక్యం, prajAvAkyaM
-n.
--people's say; people's word;
ప్రజాభిప్రాయం, prajAbhiprAyaM
-n.
--people's opinion; public opinion;
ప్రజాస్వామ్యం, prajAsvAmyaM
-n.
--democracy; government of the people, by the people, for the people; (lit.) ownership by people;
ప్రజాస్వామిక, prajAsvAmika
-adj.
--democratic;
ప్రజాహితం, prajAhitaM
-n.
--public welfare; public good;
ప్రణతి, praNati
-n.
--bow; salutation; obeisance;
ప్రణయం, praNayaM
-n.
-- (1) love; affection; fondness; (2) friendship' intimacy; familiarity; (3) confidence;
ప్రణవనాదం, praNavanAdaM
-n.
--aum; the "aural symbol" of the Supreme power behind this universe;
ప్రణామం, praNAmaM
-n.
--act of folding hands together to show respect; bow; salutation;
ప్రణాళి, praNALi
-n.
--channel; canal; water course;
ప్రణాళిక, praNALika
-n.
--(1) irrigation project; water works;
--(2) plan; any planned project;
ప్రణీతం, praNItaM
-adj.
--dressed; cooked; made; created;
ప్రత్యర్థి, pratyarthi
- n.
-- opponent; defendant; enemy;
ప్రత్యక్షంగా, pratyakshamga
-adv.
--in the presence of; right in front of; (ant.) పరోక్షంగా;
ప్రత్యగాత్మ, pratyagAtma
- n.
-- finite monad;
-- monad = సూక్ష్మాత్మ;
-- (1) ప్రత్యగాత్మ అంటే "అసలు సిసలు నేను" అని అర్థం. ప్రత్యగాత్మా = ప్రతి+అక్+ఆత్మా. ప్రతి అంటే వెనుకకు అని. అక్ అంటే వెళ్ళుట. అక్ అనేది అఞ్చ్ అనే ఒక ధాతువు నుండి వచ్చింది. అఞ్చ్ గతౌ అని ధాతుపాఠం. వెనుకకు వెళ్ళటం అంటే ఏ వెనుకకు వెళ్ళాలి? ఏదైతే దేహము కాదో, దేహానికి సాక్షియో, ఏది కర్మేంద్రియములు కాదో, కర్మేంద్రియములకు సాక్షియో, ఏది జ్ఞానేంద్రియములు కాదో, జ్ఞానేంద్రియములకు సాక్షియో, ఏది మనస్సు కాదో, మనస్సుకు సాక్షియో, ఏది బుద్ధికాదో, బుద్ధికి సాక్షియో, ఏది అహంకారము కాదో, అహంకారమునకు సాక్షిగా నిలచియున్న ఏ చైతన్యము కలదో, ఆ ఎరుక, అదియే ప్రత్యగాత్మ. ఆ ప్రత్యగాత్మయే అసలు సిసలైన నేను. అటువంటి ప్రత్యగాత్మగా, అసలు సిసలు నేనుగా విరాజిల్లుతున్నదే ఆ పరమాత్మ;
(2) భగవదనుగ్రహమో, గురూపదేశమో శాస్త్రజన్య జ్ఞానమో, సాధనయో, సంకల్పమో ఏదైతేనేమి జీవాత్మ సరియైన స్వస్వరూప జ్ఞానమును పొంది సంసారమునుండి ముక్తిని పొందుతుంది. ఇలా సంసార గంధము, శరీర సంబంధం తొలిగిపోయిన జీవాత్మ తన యాదార్థస్థితిని పొందుతుంది. పరిమితి లేని జ్ఞానస్వరూపాన్ని తిరిగి పొందుతుంది. ఇలాంటి యదార్థ స్థితిని తిరిగి పొందిన జీవాత్మను "ప్రత్యగాత్మ" అని అంటారు. దీనినే "ముక్తాత్మ" అని కూడా కొందరు వ్యవహరిస్తారు. అయితే ఈ ప్రత్యగాత్మ స్వరూప, స్వభావాలపైన అద్వైత, విశిష్టాద్వైత, ద్వైతాది మతబేధాలున్నాయి. అది అర్థంచేసుకోవడానికి కొంచెం క్లిష్టమైన విషయం.
ప్రత్యయం, pratyayaM
- n.
--[gram.] a suffix that converts a verb into a noun;
---ఉపసర్గ = prefix. (పూర్వ ప్రత్యయం)
---ప్రత్యయం = suffix. (పర ప్రత్యయం)
--ఉదా. ఒక క్రియా పదం మీద ప్రత్యయాన్ని చేర్చి నామవాచకంగా మార్చినప్పుడు ఆ ప్రత్యయాన్ని కృత్ప్రత్యయం అనిన్నీ అలా వచ్చిన నామవాచకాన్ని కృదంతం అనిన్నీ అంటారు; అలుగు > అలక; ఎన్ను > ఎన్నిక;
---తద్ధిత ప్రత్యయం = a suffix that creates another noun from a given noun.
ప్రతాపం, pratApaM
-n.
--brilliance; splendor;
ప్రత్యాఖ్యానము, pratyaakyaanamu
- n.
-- veto; see ప్రత్యాక్ష;
ప్రత్యామ్నాయం, pratyAmnAyaM
-n.
--alternative; substitute;
ప్రత్యాక్ష, pratyaaksha
- n.
-- veto;
-- ఈ పదం 'ప్రతి', 'ఆ', 'ఖ్యా' అనే మూడు భాగాల కలయికతో ఏర్పడింది. ఖ్యా అంటే చెప్పడం, ప్రకటించడం లేదా కీర్తించడం అని అర్థం. దీనికి 'ఆ' అనే ఉపసర్గ చేరినప్పుడు 'ఆఖ్యా' అవుతుంది. ఆఖ్యా అంటే ఒక విషయాన్ని స్పష్టంగా చెప్పడం లేదా వివరించడం. ఈ ఆఖ్యా అనే పదానికి 'ప్రతి' అనే మరో ఉపసర్గను చేర్చినప్పుడు 'ప్రత్యాఖ్యా' అనే పదం పుడుతుంది. ఇక్కడ ప్రతి అనేది ఎదురు తిరగడం, వ్యతిరేకించడం లేదా తిరస్కరించడం అనే అర్థాన్ని ఇస్తుంది. సంస్కృత సంధి నియమాల ప్రకారం ప్రతి + ఆఖ్యా కలిసినప్పుడు 'ప్రత్యాఖ్యా' గా మారుతుంది. ప్రత్యాఖ్యానము లేదా ప్రత్యాక్ష అంటే ఒకరు ప్రతిపాదించిన లేదా నిర్ణయించిన విషయాన్ని పూర్తిగా తిరస్కరించడం, నిరాకరించడం, లేదా కొట్టివేయడం అని అర్థం.
ప్రత్యుత్థానం, pratyutthAnaM
-n
--reception; welcoming someone by rising and going forward to greet;
ప్రత్యుత్థాన పత్రం, pratyutthAna patraM %e2t
-n.
--greeting card;
ప్రతి, prati
-adj. pref.
--(1) re;
--(2) anti-; un-;
--(3) instead of; in lieu of;
--(4) every; all; each;
---ప్రతిఫలం = reward.
---ప్రతివాడూ = every man.
---ప్రతివాది = opposing party in court.
-n.
--copy; number; issue; a single item of a periodical;
ప్రతికాయం, pratikAyaM
-n.
--[bio.] antibody; proteins produced by the immune system to defened against an invading species;
ప్రతికూల, pratikUla
-adj.
--unfavorable; adverse; contrary; inconvenient;
ప్రతికృతి, pratikRti
-n.
--sculptured image; effigy;
ప్రతిక్రియ, pratikriya
-n.
--opposite action; reaction;
ప్రతిఘటన, pratighaTana
-n.
--opposition; resistance;
ప్రతిఘటించు, pratighaTiMcu
-v. t.
--oppose; resist;
ప్రతిచర్య, praticarya
-n.
--reaction; countermeasure; reprisal;
ప్రతిచ్ఛాయ, praticchAya
-n.
--image, as in a photograph; a virtual image as the one produced by a concave lens;
ప్రతిజ్ఞ, pratij~na
-n.
--solemn vow; resolute vow;
ప్రతిద్వంది, pratidvaMdi
-n.
--antagonist; opponent;
ప్రతిదానం, pratidAnaM
-n.
--exchange; barter;
ప్రతిధ్వని, pratidhvani
-n.
--echo; reflected sound; resound;
ప్రతినామం, pratinAmaM
-n.
--alias; another name;
ప్రతినిధి, pratinidhi
-n.
--representative; agent; substitute;
ప్రతిపక్షం, pratipakshaM
-n.
--opposition party;
ప్రతిపత్తి, pratipatti
-n.
--status; position; respect;
---ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి = special status.
---స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి = independent status.
ప్రతిపదం, pratipadaM %e2t
-n.
--synonym;
ప్రతిపాదన, pratipAdana
-n.
--(1) proposal;
--(2) premise;
ప్రతిపాదించు, pratipAdiMcu
-v. t.
--nominate; propose;
ప్రతిఫలం, pratiphalaM
-n.
--reward; compensation;
ప్రతిబంధకం, pratibaMdhakaM
-n.
--obstacle; impediment; hindrance;
ప్రతిబింబం, pratibiMbaM
-n.
--reflection; reflected image; when you see your face in a mirror, you are seeing a reflected image;
ప్రతిభ, pratibha
-n.
--splendor;
-- ప్రజ్ఞా నవనవోన్మేషశాలినీ ప్రతిభా మతా। (నిరంతరం సరికొత్త భావాలను, అపూర్వ వస్తు రూపాలను ప్రసవించే ప్రజ్ఞయే 'ప్రతిభ' అని పిలవబడుతుంది.)
-- కారయిత్రీ ప్రతిభ = creative power; సృష్టించడానికి కవిలో ఉండే ప్రజ్ఞ ఇది.
-- భావయిత్రీ ప్రతిభ = understnding power; ఇది రసాస్వాదనకు పాఠకుడికి ఉపయోగపడే ప్రజ్ఞ.
ప్రతిమ, pratima
-n.
--statue; idol; image;
ప్రతిరూపం, pratirUpaM
- n.
-- a virtual image;
ప్రతిరోజు, pratirOju
-adj.
--every day.
ప్రతిరోధి, pratirOdhi
-n.
--opponent;
ప్రతిలోమ, pratilOma
-adj.
--inverse; inverted; contrary to natural course;
ప్రతివర్తితలు, prativartitalu
-n.
--[med.] reflexes; motor reflexes; muscular reflex; voluntary reflex; ప్రతీకార చర్యలు;
ప్రతివాది, prativAdi
-n.
--[law] defendant; respondent;
ప్రతిశృతి, pratiSRti
-n.
--reverberation; echo; % to e2t
ప్రతిసృష్టి, pratisRshTi
-n.
--re-creation;
ప్రతిస్పందన, pratispaMdana
-n.
--response;
ప్రతిష్టంభం, pratishTaMbhaM
-n.
--obstacle; impediment;
ప్రతిష్టంభన, pratishTaMbhana
-n.
--deadlock; stalemate;
ప్రతిష్ఠ, pratishTha
-n.
-- (1) reputation; fame; prestige; status; (2) establishment; erection; founding;
ప్రతిష్ఠించు, pratishThiMcu
-v. t.
--establish; erect; found;
ప్రతిహాతం, pratihAtaM
n.
--repulsion; beaten back; avertion; impediment;
-- ఏదన్నా వినకూడని మాట, అశుభం అనిపించే మాట విన్నప్పుడు "అమంగళం ప్రతిహాతం అవుగాక!" అంటే అది మాటతోనే ఆగాలి, జరగకూడదు అని చెప్పటం.
--"అప్రతిహతంగా సాగింది," అంటే "ఆటంకం లేకుండా జరిగింది" అని అర్థం;
ప్రతీక, pratIka
-n.
--symbol; symbolic representation; token;
ప్రతీకారం, pratIkAraM
-n.
--revenge; retaliation;
ప్రతీక, prateeka
- n.
-- symbol; image;
ప్రతీకాత్మకం, prateekaatmakaM
- n.
-- symbolism; imagery;
ప్రతీక్షించు, pratIkshiMcu
-v. i.
--wait; expect; look forward to;
ప్రతీక్షేపణం, pratIkshEpaNaM
-n.
--substitution;
ప్రతీతి, pratIti
-n.
--common knowledge; traditional belief;
ప్రతీహారి, pratIhAri
-n.
--gate keeper;
ప్రత్యుత్తరం, pratyuttaraM
-n.
--reply; answer; rejoinder;
ప్రత్యుత్పత్తి, pratyutpatti
-n.
--reproduction;
ప్రత్యేకము, pratyEkamu
-adj.
--special; distinct; separate;
ప్రథ, pratha
-n.
--fame; eminence; reputation;
ప్రథమ, prathama
-adj.
--first; initial;
ప్రథమ కోపం, prathama kOpaM
-ph.
--quick temper; anger that flares quickly and subsides as fast;
ప్రథమ చికిత్స, prathama cikitsa
-n.
--first aid; immediate help to take care of medical emergency;
ప్రథమపురుష, prathamapurusha
-n.
--[gram.] third person;
-- [gram.] సర్వజ్ఞ ప్రధమ పురుష = Omniscient Third Person;
ప్రథమ శ్రేణి, prathama SrENi
-n.
--first rank; first class;
ప్రథమాంకం, prathamAMkaM
-n.
--Act 1;
ప్రదం, pradaM
-suff.
--bestowing; conferring; giving;
---జయప్రదం= successful.
---శుభప్రదం = auspicious.
ప్రదక్షిణ, pradakshiNa
-n.
--circumambulation; paying homage by walking around god's idol;
ప్రదర్శక ప్రకటన, pradarSaka prakaTana
-n.
--display advertisement;
ప్రదర్శన, pradarSana
-n.
--display; exhibition; show;
ప్రదక్షిణం, pradakshiNaM
- n.
-- circumambulation; paying homage by going around (a temple, a holy fire, or holy people) in a clockwise direction;
ప్రదోషం, pradOshaM
-n.
-- (1) evening; twilight; (2) fault; transgression; error; (3) bug in software; corrupt condition;
ప్రదోషకాలం, pradOshakaalaM
-n.
-- evening; twilight; the time just before sunset to just after sunset;
-- సూర్యుడు అస్తమించడానికి ముందు, వెనుక మూడేసి ఘడియలు, అంటే మొత్తం ఆరు ఘడియల కాలం; మునిమాపు వేళ; నక్తముఖము; నిశాముఖము; రజనీముఖము;
ప్రధానం, pradhAnaM
-n.
--(1) important;
--(2) wedding engagement;
ప్రధాన, pradhAna
-adj.
--principal; chief; main; prime; pre-eminent;
--ప్రధాన మంత్రి = prime minister;
-- ప్రధాన సంఖ్య = prime number;
ప్రధానాంకం, pradhAnAMkaM
-n.
--prime number; (def.) according to number theory, a number is a prime number if it cannot be divided except by itself or by the number 1. The numbers 1, 2, 3, 5, 7, 11, 13, etc. are all prime numbers.
ప్రధాని, pradhAni
-n.
--prime minister;
ప్రపంచం, prapaMcaM
-n.
--world;
ప్రపంచ వ్యాప్తం, prapaMca vyAptaM
-n.
--world-wide;
ప్రపంచీకరణ, prapaMcIkaraNa
-n.
-- globalization;
ప్రప్రథమ, praprathama
- adj.
-- primordial; at the very beginning;
ప్రపాదాస్థికలు, prapAdAsthikalu
-n.
--meta tarsals; (lit.) foot bones; పాదశలాకలు;
ప్రప్రపితామహుడు, praprapitAmahuDu
- n. m.
-- great-great paternal grandfather;
ప్రపితామహుడు, prapitAmahuDu
- n. m.
-- great paternal grandfather;
ప్రబంధం, prabandhaM
-n.
--a comprehensive poetic work with eighteen types of descriptions typically dealing with romance or adventure of kings;
-- కల్పించిన కథ గల వర్ణనాత్మక గ్రంథము; ప్రబంధంలో సాధారణంగా ఒక ఏక సూత్రమైన కథ ఉంటుంది. ఒక నాయకుడు, నాయిక వారి ప్రణయం, వివాహం, విరహం, కలహం, పునః సమాగమం వంటి సాధారణమైన కథను కేవలం, వర్ణనలతో అందగించి, పెంచి, ఐదారు ఆశ్వాసాలుగా వ్రాయబడిన కావ్యాన్ని ప్రబంధమనవచ్చు. ప్రబంధాలు కూడా కావ్యాలే గానీ, కావ్యాలన్నీ ప్రబంధాలు కావు; ఉదాహరణ: మనుచరిత్ర, పారిజాతాపహరణం, శృంగార నైషధం;
-- ఇంగ్లీషు నాటకాలకు చెప్పే కాలైక్యము, కథైక్యము, స్థలైక్యము (unity of time, unity of plot, unity of place) తెలుగు కావ్యాలకు గూడా అన్వయించి, ఇవి ఉండేది "ప్రబంధం" అనీ, ఇవి లేకపోయినవి ప్రబంధాలు కాదు కేవలం కావ్యాలు అనీ చెప్పారు ఆధునిక విమర్శకులు.
-- ప్రకృష్టమైన బంధం కలది ప్రబంధం.
ప్రబలం, prabalaM
-adj.
--mighty; powerful; strong;
ప్రబోధాత్మకం, prabOdhAtmakaM
- n.
-- awakening activity; inspirational teaching;
ప్రబోధించు, prabodhiMcu
-v. t.
--exhort; awaken; inspire; teach;
ప్రభంజనం, prabhaMjanaM
-n.
--hurricane; strong wind; gale; destructive wind; any destructive force;
-- సంస్కృతంలో భంజనం అంటే విరగ్గొట్టడం లేదా నాశనం చేయడం అని అర్థం. కాబట్టి, దారిలో ఉన్నవాటిని ముక్కలు చేస్తూ సాగిపోయే మహా వాయువును ప్రభంజనుడు (వాయుదేవుడు) అని కూడా పిలుస్తారు.
ప్రభ, prabha
-n.
--radiance; glory; splendor;
ప్రభావం, prabhAvaM
-n.
--influence; impact;
ప్రభావితం, prabhAvitaM
-n.
--influenced; impacted;
ప్రభువు, prabhuvu
-n.
--lord; master; ruler;
ప్రభృతులు, prabhRtulu
-n.
--and others; et al;
ప్రమథ గణాలు, pramatha gaNAlu
- ph.
-- Lord Shiva's army of goblins;
-- ప్రమథ అంటే భూతపతి శివుడి గణాలలోని ఒక రకం భూతం.
ప్రమద, pramada
-n.
--woman; (lit.) accelerator of man's passions, the one with a lot of ‘‘మద’’; a beautiful woman;
-- see also ప్రమథ;
ప్రమాణం, pramANaM
-n.
--(1) vow; oath; promise;
--(2) standard; exemplar;
--(3) measure; scale;
--(4) length; linear measure;
ప్రమాణీకరించు, pramANIkariMcu
-v.t.
--standardize;
ప్రమాదం, pramAdaM
-n.
--(1) accident;
--(2) danger; peril;
ప్రమాదవశాత్తు, pramAdavaSAttu
-adv.
--accidentally;
ప్రమిద, pramida
-n.
--saucer for holding oil in a oil-lamp;
ప్రముఖ, pramukha
-adj.
--(1) chief; principal;
--(2) prominent; important;
ప్రమేయం, pramEyaM
-n.
--connection; involvement; [math.] function; relation;
ప్రమేయాత్మక, pramEyatmaka
-adj.
--functional;
ప్రమోదం, pramOdaM
-n.
--joy; delight; happiness;
ప్రయత్నం, prayatnaM
-n.
--effort; attempt; trial;
ప్రయాణం, prayANaM
- n.
-- journey; trip; travel; sojourn;
ప్రయాణికులు, prayANikulu
- n. pl.
-- travellers;
-- (note) ప్రయాణీకులు, is incorrect usage;
ప్రయరీ, prayarI
-n.
--prairie; level or rolling grasslands esp. of the Americas;
ప్రయాణం, prayANaM
-n.
--trip; journey; travel;
ప్రయాణికుడు, prayANikuDu
-n. m.
--traveler; (usage note) ప్రయాణీకుడు is not correct usage
ప్రయాస, prayAsa
-n.
--strain; labor; toil;
ప్రయుక్తం, prayuktaM
-adj.
--(1) endowed with; connected with;
--(2) used; employed;
ప్రయోక్త, prayOkta
- n.
-- experimenter; the person who performs an experiment;
ప్రయోగం, prayOgaM %add this as an additional meaning
- n.
--(1) experiment; trial; attempt;
-- (2) witchcraft; black magic;
--- see also చేతబడి; కట్టుమోను; బాణామతి; గండభేరుండం;
ప్రయోగశాల, prayOgaSAla
-n.
--laboratory;
ప్రయోగశీల, prayOgaSIla
-adj.
--experimentable; practical;
ప్రయోజకత్వం, prayOjakatvaM
-adj.
--ability to accomplish things;
ప్రయోజకుడు, prayOjakuDu
-n. m.
--doer; accomplished individual;
ప్రయోజకురాలు, prayOjakurAlu
-n. f.
--doer; accomplished individual;
ప్రయోజనం, prayOjanaM
-n.
--purpose; utility; use;
ప్రలాపం, pralApaM
-n.
--incoherent and delirious speech;
ప్రలోభం, pralObhaM
-n.
--(1) nostalgia; attachment;
--(2) allurement; enticement;
--(3) greed; avarice;
ప్రళయం, praLayaM
-n.
--(1) great destruction; great flood;
--(2) great mythological flood that occurs at the end of an eon; Armageddon;
ప్రవర, pravara
- n.
-- a self-introductory sentence uttered in a structured, stipulated manner; The modern equivalent is the answer one gives for "Know Your Customer" query;
-- భరద్వాజ గోత్రంకి చెందిన రాముడు అనే పేరు గల వ్యక్తి, ఒక గురువు గారి దగ్గర తనను తాను ఇలా పరిచయం చేసుకుంటాడు: "అభివాదయే, త్రయాఋషయః, భారద్వాజ గోత్రః, ఆపస్థంబ సూత్రః, యజుశ్శేఖాధ్యాయు రామశర్మః అస్మిభో" ఈ వాక్యాన్ని ప్రవర అంటారు.
-- సరళంగా చెప్పాలంటే, గోత్రం అనేది ఒక ఇంటి పేరు వంటిదైతే, ప్రవర అనేది ఆ వంశం యొక్క గొప్పతనాన్ని చాటిచెప్పే "పూర్వీకుల జాబితా".
ప్రవర్తన, pravartana
-n.
--behavior;
ప్రవక్త, pravakta
-n.
--(1) eloquent person;
--(2) preacher; prophet;
ప్రవచనం, pravacanaM
-n.
--statement; eloquent speech; discourse;
ప్రవర, pravara
-n.
--lineage;
ప్రవక్తకుడు, pravartakuDu
-n.
--manager;
ప్రవర్తన, pravartana
-n.
--behavior;
ప్రవర్తించు, pravartiMcu
-v. i.
--behave;
ప్రవర్తిల్లు, pravartillu
-v. i.
--happen;
ప్రవాహం, pravAhaM
-n.
--current; flow;
ప్రవాహ మార్గం, pravAha mArgaM
-n.
--spillway;
ప్రవృత్తి, pravRtti
-n.
--(1) behavior; manner; attitude; pattern; appearance; demeanor; the costume, dress and manners of a character in a play that indicates the regional identity of the character;
--(2) hobby;
---వృత్తి, ప్రవృత్తి = profession and hobby.
ప్రవేశం, pravESaM
-n.
--(1) entrance; entry;
--(2) access; inlet;
ప్రవేశాంశం, pravESAMSaM %e2t
-n.
--input; (ant.) నిర్గమాంశం;
ప్రశ్న, praSna
-n.
--(1) question; query;
--(2) problem;
ప్రశాంతం, praSAMtaM
-n.
--calm;
ప్రశాంత, praSAMta
-adj.
--calm;
ప్రశాంతత, praSAMtata
-n.
--calmness;
ప్రశ్నార్థకం, praSnArthakaM
-n.
--[gram.] question mark; interrogative;
ప్రశ్నోత్తరాలు, praSnOttarAlu
-n.
--questions and answers;
ప్రసంగం, prasaMgaM
-n.
--discussion; discourse; talk; lecture;
ప్రసంగవశాన, prasaMgavaSAna
-adv.
--by the by; as an aside to a discourse;
ప్రసక్తి, prasakti
-n.
--topic; subject;
ప్రసరణ, prasaraNa
-n.
--flow; transmission;
---రక్తప్రసరణ = flow of blood.
ప్రసవం, prasavaM
-n.
--(1) delivery; childbirth;
--(2) bringing forth; production;
---పాదదర్శన ప్రసవం = breech delivery.
---శిరోదర్శన ప్రసవం = normal (head-first) delivery.
ప్రస్తర, prastara
-n.
--stone; [Lat.] petra; [Hin.] పత్తర్;
---పత్తరాయిల్ = petrol.
ప్రసాదం, prasAdaM
-n.
--anything accepted back after first being offered to God; (lit.) ప్ర + సాదం = శ్రేష్ఠమైన సాదం = భగవన్నివేదితమైన అన్నం = ప్రసాదం = gift of God;
ప్రసారం, prasAraM
-n.
--(1) transmission;
--(2) flow;
--(3) radiation; spreading;
---రేడియో ప్రసార కేంద్రం = radio transmission center.
ప్రస్తావన, prastaavana
- n.
-- a brief introduction about play given by someone;
-- నాటకాలలో నాంది తర్వాత ప్రస్తావన ఉంటుంది. అందులో నాటక కర్త గురించి, ప్రదర్శన గురించి లఘు పరిచయం చేయబడుతుంది;
ప్రస్థానం, prasthAnaM
-n.
--journey; setting out on a journey;
ప్రస్థానత్రయం, prasthAnatrayaM
-n.
--the three canonical texts of the Vedanta school of Hindu philosophy; It consists of the Upanishads, Brahma Sutras and Bhagavad Gita; (lit.) the three points of departure;
ప్రస్థారం, prasthAraM
-n.
--bed; matrix; array;
ప్రసిద్ధి, prasiddhi
-n.
--celebrity; fame; notoriety;
ప్రసూతి, prasUti
-adj.
--obstetrical; related to the delivery of a child;
ప్రహరాంక్షలు, praharAMkshalu
-n.
--[math.] boundary conditions;
ప్రహరీగోడ, prahArIgODa
-n.
--compound wall; a wall built around a property; (ety.) బరి + అరి = బరిహరి = బ్రహరి = ప్రహరి;
ప్రహసనం, prahasanaM
-n.
--skit; short play; a comedy;
ప్రహేళిక, prahELika
-n.
--puzzle; riddle; conundrum; enigma;
ప్లవనము, plavanamu
-n.
--fluorine; one of the elements of nature;
%పాం - pAM, పా - pA, ప్రా - prA
పాంకోళ్లు, pAMkOLLu
-n.
--wooden shoes; clogs;
పాంచక్కెర, pAMcakkera
-n.
--pentose; a sugar with a five-membered ring;
పాంజియా, pAMjiyA
-n.
--[geol.] Pangea, one of the two pieces of landmass from which the seven continents broke and drifted apart, according to the theory of plate tectonics. The other piece is called గొంద్వానా;
పాండవ బత్తి, paanDava batti
- n.
-- Pandava’s torch; [bot.] ''Callicarpa tomentosa,'' an evergreen shrub native to the Western Ghats of India and Sri Lanka, is renowned in folklore for being used by the Pandavas as a 5-meter-tall torch during their 13-year exile.
పాండిత్యం, pAMDityaM
-n.
--erudition; scholarship;
పాండు, pAMDu
-adj.
--off-white; a mixture of yellow and white;
పాండురోగం, pAMDurOgaM
-n.
--leukodermia; vitiligo; see also బొల్లి;
పాంథుడు, pAMthuDu
-n.
--traveller;
పాంశువు, pAMSuvu
-n.
--dust;
---విశ్వపాంశువు, = cosmic dust.
పాకం, pAkaM
-n.
--(1) syrup; any syrupy liquid; sugar or jaggery dissolved in water and boiled to a syrupy consistency;
--(2) cooking and dressing of food;
--(3) an author's style of writing;
---జీళ్ల పాకం = caramel.
---ముదర పాకం = caramel.
---దేహపాకం = constitution of the body.
---ద్రాక్షాపాకం = smooth and easy style; a style as easy to appreciate as eating a grape.
---కదళీపాకం = intermediate in difficulty in understanding; a style as easy as peeling and eating a banana.
---నారికేళపాకం = very difficult style; a style as hard as cracking a coconut.
పాక, pAka
-n.
--hut; thatched-roof hut; shed;
పాకశాస్త్రం, pAkaSAstraM
-n.
--culinary science;
పాకీ, pAkI
-adj.
--pure; clean; sacred;
పాకీదొడ్డి, pAkIdoDDi
-n.
--latrine;
పాకీమనిషి, pAkImanishi
-n.
--scavenger; a person who cleans latrines;
పాకీవాడు, pAkIvADu
-n. m.
--scavenger; the person who cleans and purifies;
పాకు, pAku
- v. i.
-- (1) crawl on all all four, that is on hands and knees; creep; (2) climb, as a vine;
-- (rel.) డేకు
పాదిరి చెట్టు, pAdiri ceTTu
-n. [bot.] ''Stereospermum suaveolens'';
-- కలిగొట్టు చెట్టు;[Sans.] పాటలవృక్షం is [bot.] ''Stereospermum suaveolens''; The flower is described as dearest to Mother Lalitha Devi;
పారద్రోలు, pAradrOlu
-v. t.
--drive out; chase away; eject;
పాకుడు, pAkuDu
-n.
--moss;
పాక్షికం, pAkshikaM
-n.
--alternative;
పాగా, pAgA
-n.
--turban;
పాచకుడు, pAcakuDu
-n.
--cook; chef;
పాచి, pAci
-n.
--scum; moss; green moss;
పాచికలు, pAcikalu
-n. pl.
--dice; cubes with dots on their faces, used in gambling;
పాచిపళ్లు, pAcipaLLu
-n.
--teeth that have not yet been brushed after a night's sleep;
పాచిబద్ద, pAcibadda
-n.
--a plastic, metal or palm-leaf strip to scrape the tongue along with brushing the teeth;
పాచిమాను, pAcimAnu
-n.
--[bot.] ''Anogeissus acuminatus'';
పాట, pATa
-n.
--(1) song;
--(2) auction;
--(3) bid in an auction;
పాటకపుజనం, pATakapujanaM
-n.
--proletariat;
పాటరి, pATari
-n.
--hardworking person;
పాటలగంధి, pATalagaMdhi
-n.
--[bot.] ''Ophixylon serpentinum;'' the poisonous plant Rauwolfia serpentina of Apocynaceae family, from the roots of which the alkaloid reserpine is extracted;
పాటలం, pATalaM
-n.
-a mixture of red and white;
పాటవం, pATavaM
-n.
--(1) strength; vigor; health;
--(2) talent; cleverness;
పాటించు, pATiMcu
-v. i.
--comply; follow; adopt; obey;
పాటి, pATi
-n.
-- (1) degree; extent; size; (2) బూడిదరంగు మన్ను గల నేల; సారవంతమైనది ఈ మన్ను ఎరువుగా గూడా ఉపయోగిస్తుంది; అన్నిరకాల పంటలకు మంచిది;
పాటికంద, pATikaMda
-n.
--a type of yam; [bot.] Jarum campanulatum;
పాటిమట్టి, pATiMaTTi
-n.
--alluvial soil; rich soil;
-- బూడిదరంగు మన్ను గల నేల. ఊళ్ళు పాడుబడ్డచోట ఇటువంటి నేలలు ఏర్పడుతాయట; సారవంతమైనది ఈ మన్ను ఎరువుగా గూడా ఉపయోగిస్తుంది; అన్ని రకాల పంటలకు మంచిది;
పాటు, pATu
-n.
--(1) ebb tide; recession;
--(2) rest;
పాటు పోట్లు, pATu pOTlu
-ph.
--ebb and flow; the rise and fall of ocean due to the gravitational pull of the Moon and the Sun;
పాట్లు, pATlu
-n.
--difficulties;
పాఠం, pAThaM
-n.
--(1) lesson;
--(2) text; meaning;
--(3) version; recension;
పాఠ్యగ్రంథం, pAThyagraMthaM
-n.
--text book;
పాఠ్యపుస్తకం, pAThyapustakaM
-n.
--textbook;
పాఠభేదం, pAThabhEdaM
-n.
--variation in text from one version to another;
పాఠశాల, pAThaSAla
-n.
--school; school-house;
పాఠాంతరం, pAThAMtaraM
-n.
--a variation of text found in another source;
పాడ్యమి, pADyami
-n.
--first day of lunar half-month;
పాడి, pADi
-n.
--(1) justice; appropriateness;
--(2) dairy farming; animal husbandry;
---పాడి ఆవు = milch cow.
---పాడి పంటలు = dairy farming and cultivation.
---పాడి పరిశ్రమ = dairy industry.
పాడు, pADu
-adj.
--waste; desolate; neglected; dilapidated;
- v. i.
--to sing;
- suff.
-- a suffix to a village name; గుల్లిపాడు; కంకిపాదడు; పాడు చివర వచ్చే గ్రామనామాలు జైనమత సంబంధాన్ని సూచిస్తాయి. ఆంధ్రదేశంలో 12వ శతాబ్ది వరకు జైనం బాగా వర్ధిల్లింది;
పాడుచేయు, pADucEyu
-v. t.
--ruin; spoil; mar;
పాడుపడ్డ, pADupaDDa
-adj.
--ruined; dilapidated; spoiled;
పాడె, pADe
-n.
--bier; a contraption for carrying a dead body;
పాడేను, pADEnu
-n.
--[chem.] methane; (ety.) the పాడ్ sound reminds of పాడ్యమి which is indicative of one carbon atom and the -ane ending is required for alkanes; CH<sub>4</sub>;
పాడోయిక్ ఆమ్లం, pADOyik AmlaM
-n.
--[chem.] methanoic acid; chemical name of vitamin D;
పాడోల్, pADOl
-n.
--[chem.] methanol; methyl alcohol; (ety.) the పాడ్ sound reminds of పాడ్యమి which is indicative of one carbon atom and the ఓల్ ending is required for alcohols; CH<sub>3</sub>OH;
పాణి, pANi
-n.
--hand; that part of the hand from the wrist to the finger tips;
పాణిక, pANika
-n.
--spoon; % to e2t
పాణిగ్రహణం, pANigrahaNaM
-n.
--wedding; (lit.) taking the hand;
పాణిశలాకలు, pANiSalAkalu
-n.
--meta carpals; (lit.) hand bones; కరభాస్థికలు;
పాతం, pAtaM
-n.
--fall; descent;
---జలపాతం = waterfall.
---హిమపాతం = snowfall.
పాత, pAta
-adj.
--old; decayed; worn out;
పాతకం, pAtakaM
-n.
--sin; big sin;
పాతర, pATara
-n.
--(1) a grain storage hole dug into the ground and subsequently covered with hay and dirt;
--(2) any hidden object;
--(3) buried wealth; anything buried; often used to refer to a pot of gold coins found unexpectedly; also called లంకెల బిందెలు; పాతు;
---మందు పాతర = buried land mine; a buried explosive that explodes when stepped on;
---ఉప్పు పాతర = a salt crypt to bury dead bodies;
పాత్ర, pAtra
-n.
--(1) role;
--(2) vessel; dish;
పాత్రసామాను, pAtrasAmAnu
-n.
--utensils;
పాతాళం, pAtALaM
-n.
--nether world; a world below the terrestrial plane or beneath the terrestrial sphere;
పాతాళ గంగ, pAtALa gaMga
-n.
--water from underground; groundwater;
పాతిక, pAtika
-n.
--(1) one-in-four; one fourth; a quarter;
--(2) twenty-five; one-fourth of hundred;
పాతిపెట్టు, pAtipeTTu
-v. t.
--bury;
పత్రికా రచయిత, patrikA racayita
-n.
--journalist; (usage note) పాత్రికేయుడు is not correct usage;
పాతు, pAtu
-v. t.
--to plant; to erect;
---మొక్క పాతేవా = did you plant the plant?
---రాట పాతేవా = did you erect the pole?
పాదం, pAdaM
-n.
--(1) foot;
--(2) iamb; metrical foot of a poem; line of a poem;
--(3) one-fourth;
పాదచారి, pAdacAri
-n.
--pedestrian; see also బాటసారి;
పాదముద్ర, pAdamudra
-n.
--foot-print;
పాదయాత్ర, pAdayAtra
-n.
--journey by foot;
పాదరసం, pAdarasaM
-n.
-- mercury; the chemical element with the symbol Hg; quicksilver; రసము;
పాదరక్ష, pAdaraksha
-n.
--shoe; (lit.) foot protector;
పాదశలాకలు, pAdaSalAkalu
-n. pl.
--meta tarsals; (lit.) foot bones; ప్రపాదాస్థికలు;
పాద్యం, pAdyaM
-n.
-- water offered to wash feet in a riual worship;
పాదాభివందనం, pAdAbhivaMdanaM
-n.
--obeisance; respectful homage by bending and touching feet;
పాదిరి చెట్టు, pAdiri ceTTu
-n.
--[bot.] ''Stereospermum suaveolens'';
పాదు, pAdu
-n.
--creeper; (rel.) మొక్క; చెట్టు;
పాదుక, pAduka
-n.
--(1) shoe; wooden shoe; clog;
-- (2) pedal;
-- (3) quadrant;
పానకం, pAnakaM
-n.
--solution; (esp.) a solution of jaggery dissolved in water;
---పంచదార పానకం = a solution of sugar dissolved in water.
పానవట్టము, pAnapaTTamu
- n. A plate-like receptacle under the Shiva idol to capture the liquids offered to Shiva;
-- (Note) శివలింగానికి కింద ఉండే పళ్ళెం పేరు పానపట్టం; అభిషేకం చేసిన ద్రవ్యాలు బయటకి వచ్చే మార్గం సోమసూత్రం; శివాలయాలు తూర్పు ముఖం గానూ, పశ్చిమ ముఖం గానూ ఉంటాయి; అవి ఏ ముఖంగా ఉన్నా సోమసూతం మాత్రం ఎల్లప్పుడూ ఉత్తరం వైపునే ఉంటుంది;
-- see also సోమసూత్రం;
పానభాజనం, pAnabhAjanaM %e2t
-n.
--goblet, a glass for drinking wine, గిన్నె;
పానా, pAnA
-n.
--wrench; spanner;
పాపం, pApaM
-inter.
--alas!;
--
పాపం, pApaM
-n.
--sin;
- inter.
-- alas!
--- అయ్యో! పాపం పసివాడు!
పాప, pApa
-n.
--(1) baby; child; (esp.) female child;
--(2) daughter;
--(3) pupil;
పాపడు, pApaDu
-n.
--male child;
పాపట, pApaTa
-n.
--(1) part in the hair; the line that parts the hair;
--(2) [bot.] ''Pavetta indica;''
---నువ్వు పాపట తీస్తావా? = do you part your hair?
పాపరబుడమ, pAparabuDama
-n.
--bitter apple; [bot.] ''Citrullus colocynthis;''
పాపాత్ముడు, pApAtmuDu
-n. m.
--sinner; (ant.) పుణ్యాత్ముడు;
పాపిడి, pApiDi
- n.
-- White paveta; [bot.] ''Pavetta indica'' L. Rubiaceae;
పాపిష్టి, pApishTi
-n.
--sinful; wicked;
---పాపిష్టి పని = sinful deed; wicked act.
పాపిరి, paapiri
-n.
-- Indian podophyllum; [bot.] ''Podophyllum hexandrum;''
-- An erect succulent herb with a creeping rootstalk;
-- వన్యకర్కటి;
పామరుడు, pAmaruDu
-n. m.
--un-learned; ordinary person; common man; (ant.) పండితుడు;
పాము, pAmu
-n.
-- snake; serpent; asp; (rel.) constrictor;
-- భారతదేశంలో విషపూరితమైన 50 జాతుల పాములున్నాయి. అయితే వీటిలో ఎక్కువభాగం జాతులవల్ల మనిషికి ఎలాంటి ప్రమాదం లేదు.
--- కట్ల పాము = asp; krait; (bio.) ''Bungarus caeruleus''; a venomous snake;
--- బంగారు కట్ల పురుగు = Banded Krait; [bio.] ''Bungarus fasciatus''; నల్లని లేక ముదురు గోధుమ వర్ణం శరీరం మీద బంగారు పసుపు రంగు పట్టీలు కలిగి ఉండే ఈ పాములు మనిషితో తలపడే సందర్భాలు చాలా అరుదు.
---బొక్క బెరడు = Pit Viper; hump-nosed pit viper; [bio.] ''Hypnale hypnale;'' The hump-nosed pit viper is a venomous snake, with heat-sensitive pits that detect temperature changes and help it locate prey. Recent studies by various toxicologists and researchers indicate that the venom it produces can cause fatalities in humans. It has already been added to the list of medically important snakes by the WHO. Bites inflicted are known to cause fever, swelling, and pain; a few reports of renal failure and death also exist;
--- జెర్రి గొడ్డు లేక జెర్రి పోతు = Common Indian Rat Snake; [bio.] ''Ptyas mucosus''; విషరహితమైన పాము;
--- కొండ చిలువ = Rock Python; [bio.) ''Python molurus''; విషరహితమైన పాము;
--- గిలక పాము = rattle snake.
--- తాచు పాము = నాగు పాము = cobra; [bio.] ''Naja naja;'' a venomous snake;
--- రక్త పెంజెరి = కాటుక రేకుల పొడ = Russell’s Viper; (bio.) ''Vipera russelli'' of the Viperidae family; a venomous snake; ఇది కరచినప్పుడు దీని విషం కారణంగా రక్తం విరిగి పల్చబడి పోతుంది.రక్తపోటు తగ్గిపోయి, గుండె బలహీనపడుతుంది. ఎర్ర రక్త కణాలు ధ్వంసమౌతాయి.రక్తంయొక్క గడ్డకట్టే స్వభావం తగ్గిపోయి శరీరంలో అంతర్గత స్రావాలు పెరిగిపోతాయి. ఒళ్ళంతా పోట్లు, వాంతులు మొదలౌతాయి. ఇది కరచిన చోట త్వరత్వరగా వాచుకొచ్చి, గాయం నుంచి పల్చబడిన రక్తం స్రవిస్తుంది. శరీరం చల్లబడి ఒళ్ళంతా చెమటలు పట్టుకొస్తాయి. గుండె, శ్వాసకోశ సమస్యలు, సెప్టిసీమియా (Septicaemia) మొదలైనవాటి కారణంగా ఆ వ్యక్తి 1 నుంచి 14 రోజులలోపు మరణించడం జరుగుతుంది. ముంబాయిలోని హాఫ్^కిన్ ఇన్స్టిట్యూట్ తయారుచేసే పాలీవాలెంట్ సీరం (Polyvalent Serum) రక్త పెంజెరి విషానికి ప్రభావవంతమైన విరుగుడు. సకాలంలో చికిత్స చేస్తే ప్రాణాపాయం తప్పుతుంది. ఇది మిగిలిన చాలా పాములలాగా అండజము (Oviparous) కాదు. వాటిలా ఇది గుడ్లు పెట్టక, నేరుగా పిల్లల్ని కనే జరాయుజము (Viviparous). దీని గర్భంలోనే గుడ్లు పగిలి పిల్లలు బయటికొస్తాయి; కొన్నిటికి కంటికి సమీపంలో అటూఇటూ రెండు రంధ్రాలు ఉంటవి కనుక పిట్ వైపర్లంటారు;
--- చిన్న పెంజెరి = Indian Saw-scaled Viper; [bio.] ''Echis carinatus;''
--- రాచనాగు = King Cobra; [bio.] ''Ophiophagus hannah;'' బాగా దట్టమైన, ఎప్పుడూ ఆకుపచ్చగా ఉండే సతతహరితారణ్యాలలోనే ఉంటుంది;
--- నలికండ్ల పాము = black dotted lizard; newt.
--- పసిరిక పాము = vine snake; Sri Lankan green vine snake; [bio.] ''Ahaetulla nasuta'';
--- వానపాము = earthworm.
--- (note) పాము కరచిన వ్యక్తి బతకాలంటే కేవలం పెద్ద పెద్ద వైద్యశాలలలో మాత్రమే లభించే పాముకాటు సీరం (Antivenom Serum) వాడటం మినహా మార్గం లేదు; మంత్రాలకి విషం దిగదు;
-v. t.
-- rub; smear; scour;
పాము, paamu
- v. t.
-- rub; massage;
పామువేరు మొక్క, paamuvEru mokka
- n.
-- Indian Snakeroot; Rauvolfia/Rauwolfia; [bot.] ''Rauvolfia serpentina;''
-- సర్పగంధ; పాటలగరుడ;
పాయ, pAya
-n.
--(1) branch of a river; a distributary of a river;
--(2) a strand of braided hair;
--(3) a clove or division in an onion or garlic bulb;
--(4) way; path;
పాయకారీ, pAyakArI
-n.
--commuter; a person who lives in one town and goes to work in another town;
---పాయకారీ రైతు = commuting farmer.
---పాయకారీ రైలు = commuting train.
పాయసం, pAyasaM
-n.
--rice and sugar boiled in milk; rice pudding;
పాయఖానా, pAyakhAnA
-n.
--latrine; మరుగుదొడ్డి;
పాయువు, pAyuvu
-n.
--anus;
పారం, paaraM
- n.
-- the other side of a river bank or sea shore;
-- అపారం = పారము లేనిది అపారము. అంటే, అవతలి గట్టు లేనిది. చివర కనబడనిది. అంతులేనిది.
పారంగతుడు, paaeaMgatuDu
- n.
-- expert; the one who reached the other shore
-- అవతలి గట్టు చేరిన వాడు.
పారంపర్యం, pAraMparyaM
-n.
--succession; order; series;
పార, pAra
-n.
--hand-hoe; small hand-shovel; a shovel whose handle is about as long as the length of the blade; a small spade used for digging and shoveling;
పారదర్శక, pAradarSaka
-adj.
--transparent; a transparent glass is clear;
పారభాసక, pArabhAsaka
-adj.
--translucent; (note) a translucent glass is cloudy;
పారము, pAramu
-n.
--opposite bank of a river;
పారవశ్యం, pAravaSyaM
-n.
--ecstasy; rapture;
పారశీక, pAraSIka
-adj.
--Persian; Iranian;
పార్శ్వ, pArSva
-adj.
--lateral;
పార్శ్వ సౌష్ఠత, pArSva saushTata
-n.
--lateral symmetry;
పారాణి, pAraNi
-n.
--a red paste produced by mixing turmeric and quick lime; this paste is applied to the feet of women as a mark of her husband's well-being;
పారా, pArA
-adj.
--pref. the other one; పరా;
-n.
--watching; guarding;
పారావాడు, pArAvADu
-n.
--watcher; guard; sentry;
పారాయణ, pArAyaNa
-n.
--regular study; devoted study; recital;
---గీతా పారాయణ = studying Bhagavad Gita.
పారా రబ్బరు, pArA rabbaru
-n.
--(lit.) the other rubber; a different kind of rubber;
పారాలంతం, pArAlaMtaM
-n.
--paraldehyde; (lit.) the other aldehyde;
పారాహుషార్, paraahushaar
- న.
-- పారశీకంలో హోష్ (هوش) అంటే తెలివి, సృహ. హోషియార్ (هوشيار) అంటే తెలివి కలిగి ఉండడం. అప్రమత్తంగా ఉండే స్థితి. హోషియార్ అన్న పదమే తెలుగులో హుషార్ గా మారిపోయింది. తెలుగులో ఉషారు అన్న పదం కూడా హోషియార్కు రూపాంతరమే.
--ప్రహర అన్న సంస్కృత పదానికి దినములో ఎనమిదోవంతు భాగం లేదా ౙాము అన్న అర్థం ఉంది. నిజానికి ప్రహార అంటే దెబ్బ. రోజులో ఒక ౙాము గడిచిందని సూచించడానికి ఢక్కా నాదం చేసేవారు. ఆ దెబ్బ పేరుమీదే ప్రహర అంటే రోజులో ౙాముకు సమానార్థకంగా మారిపోయింది. ఆ ప్రహర అన్న పదమే ప్రాకృతాల్లో పహరగా మారిపోయి, తెలుగులో -హ-కారం లేదు గాబట్టి పార-గా రూపాంతరం చెందింది. (సురేశ్ కొలిచాల);
పారిక, pArika
-n. f.
--maid servant;
పారికాపు, pArikApu
-n.
--attendant; servant;
పారిజాతం, pArijAtaM
-n.
--Indian coral tree; night jasmine; coral jasmine; [bot.] Nyctanthes arbortristis; same as పగడ మల్లె;
పారితోషికం, pAritOshikaM
-n.
--gift; award; royalty; remuneration;
పారిపోవు, pAripOvu
-v. i.
--run away;
పారిశ్రామిక, pAriSrAmika
-n.
--industrial;
---పారిశ్రామిక రసాయనం = industrial chemistry.
---పారిశ్రామిక విప్లవం = industrial revolution.
పారిశ్రామికుడు, pAriSrAmikuDu
-n.
--industrialist;
పార్థివ, pArthiva
-adj.
--belonging to the earth;
---పార్థివ దేహం = dead body; corpse;
పారీణుడు, pArINuDu
-n.
--expert; (note) పారంగతుడు is not correct
పార్టీ, pArTI
-n.
--party; a group of people with a common cause;
---రాజకీయ పార్టీ = political party.
---మీ పార్టీలో ఎంతమంది? = how many in your party?
పారు, pAru
-v. t.
--flow;
---నీటి పారుదల = irrigation; water flow.
పార్సెల్, pArsel
-n.
--parcel;
పాల, pAla
-adj.
--milk; lactic;
-n.
--Ivory tree; [bot.] ''Mimusops hexandra; Holarrhena pubescens'' (Roxb. ex Fleming) Wall. Apocynaceae;
పాలకాయలు, pAlakAyalu
- n.
-- (1) a snack food prepared by deep frying small cylindrical shaped hard batter made by mixing rice flour, salt, pepper powder and cumin seeds; (2) ఉలిపిరి కాయలు;
పాలకూర, pAlakUra
-n.
--spinach; standard spinch; [bot.] ''Oxystelma esculentum; Spinacia oleracea'' Linn;
-- The term "saag" is often used for a mix of greens, including mustard greens, amaranth, and fenugreek, which are also used interchangeably with spinach in Indian cooking;
-- [Hindi] పాలక్;
పాలగరుడ, pAlagaruDa
-n.
--arrowroot plant; Arrowroot is a starch obtained from the rhizomes of several tropical plants, traditionally ''Maranta arundinacea,'' but also ''Florida arrowroot'' from ''Zamia integrifolia,'' and tapioca from cassava, which is often labeled as arrowroot; [bot.] ''Alstonia scholaris;''
-- Arrowroot powder is twice the thickening power of wheat flour, and because it contains no protein, arrowroot is gluten-free.
-- యారోరూట్;
పాలగుండ, pAlaguMDa
-n.
-- arrowroot powder; the starch made from the rhizomes of the arrowroot plant; [bot.] ''Marantha ramosissima'' or [bot.] ''Maranta arundinacea;'' this arrowroot looks similar to other underground tubers such as cassava, yucca, or kudzu, which are oblong.
పాలగురుగు, pAlagurugu
-n.
--[bot.] ''Holostemma rhwwdianum'';
పాలతీగ, pAlatIga
-n.
--[bot.] ''Leptadenia reticulata'';
పాలతిత్తి, pAlatitti
-n.
--nipple; nipple of a milk bottle; pacifier;
పాలనేలగుముడు, pAlanElagumuDu
-n.
--[bot.] ''Batatas pentaphylla'';
పాలపండు చెట్టు, pAlapaMDu ceTTu
-n.
--[bot.] ''Manilkara hexandra'';
పాలసుగంధి, pAlasugaMdhi
-n.
--[bot.] ''Hemidesmus indicus;''
పాలపళ్లు, pAlapaLLu
-n.
--milk teeth; [anat.] deciduous teeth; urdiea;
పాలపిట్ట, pAlapiTTa,
- n.
-- Indian roller; bluebird; blue Jay; [bio.] ''Coracias benghalensis'';
--- కికి, కిదివి, చాషము, చిత్రవాజము, చిత్రవాలము, పాలగుమ్మ, పూర్ణకూటము, సుపర్ణము; నీలకంఠ;
[[File:Indian_roller_%28Coracias_benghalensis%29_Photograph_by_Shantanu_Kuveskar.jpg|Indian_roller|thumb|right]]
పాలపొడి, pAlapoDi
-n.
--(1) milk powder; dried milk;
--(2) milk powder used in baby formula;
పాలపుంత, pAlapuMta
-n.
--Milkyway; the name of our galaxy in Telugu;
పాలబొంత, pAlaboMta
-n.
--milkfish; a fish of the Channidae family; [bio.] ''Chanos chanos'';
పాలమీగడ, pAlamIgaDa
-n.
--the skin formed on the surface of milk as it is heated;
పాలముల్లెతివ్వ, pAlamulletivva
-n.
--[bot.] ''Vallaris dichotoma'';
పాలన, pAlana
-n.
--rule; reign; same as పరిపాలన;
పాలపిట్ట, pAlapiTTa
-n.
--blue jay; Indian roller; [bio.] ''Coracias benghalensis'';
పాలరాయి, pAlarAyi
-n.
--marble; (lit.) milk stone;
పాలవెల్లి, pAlavelli
- n.
-- A decorative frame, suspended above the idol of Vinayaka (Ganapathi), from which several round objects are hung; this is symbolic of the planets of the solar system;
పాలసముద్రం, pAlasamudraM
-n.
--The Ocean of Milk of Hindu mythology where God Vishnu lies in repose on a serpent bed; the Milky Way galaxy;
పాలసీ, pAIasI
-n.
--an insurance policy; బీమా;
పాల సీసా, pAla sIsA
-n.
--feeding bottle; milk bottle;
పాలి, pAli
-n.
--turn; chance; time;
---ఈ పాలికి ఇది తీసుకోండి = For this time, take this.
పాలించు, pAliMcu
-v. t.
--protect; govern;
పాలికాపు, pAlikApu
-n.
--sharecropper; a farmer willing to work on a farm for a share of the crop as his compensation; పాలేరు;
పాలిత, pAlita
-adj.
--(1) ruled; governed; administered;
--(2) brown; brown color;
పాలిపగ, pAlipaga
-n.
--blood feud;
పాలివాడు, pAlivADu
- n.
-- shareholder; partner;
పాలు, pAlu
-n.
--(1) milk;
--(2) any milky substance such as latex exuded by some plants;
--(3) portion; proportion; share;
---ఆవుపాలు = cow's milk.
---డబ్బాపాలు = canned milk.
---తల్లిపాలు = breast milk.
---గన్నేరుపాలు = latex of oleander plant.
-- పాలు పంచుకొను = భాగము తీసికొను;
పాలేరు, paalEru
- n.
-- sharecropper; భూమి కౌలుకి పుచ్చుకుని, సేద్యం చేసి, శిస్తు (rent) చెల్లించేవాడు;
పాల్గొను, pAlgonu
-v. t.
--participate;
పాళ్లు, pALlu
-n.
--proportions;
పాళీ, pALI
-n.
--(1) nib; the writing tip of a pen;
--(2) a board game;
---పచ్చీస్ పాళీ = The board game, Pacchisi.
---వైకుంఠ పాళీ = a board game similar to Chutes and Ladders.
పావంచాలు, pAavaMcAlu
-n.
--steps; సోపానాలు ;
పావడా, pAvaDA
- n.
-- frock; garment that covers the lower part of a girl's body'
-- (ety.) పాప కి అడ్డంగా ఉన్నది;
పావిలకూర, pAvilakUra
-n.
--[bot.] ''Portulaca meridiana'';
పావిలాకు, pAvilAku
- n.
-- purslane, pigweed; verdolaga, [bot.] ''Portulaca oleracea'';
--a commonly occurring weed used as a medicinal herd and a vegetable; one of Gandhi's favorite leafy vegetables; contains more Omega-3 fatty acids than any other vegetable;
--a medicinal plant; a herb called thick-leaved sorrel;
-- పెద్ద పావిలాకు; బొడ్డు పావిలాకు; గంగ పావిలాకు;
పావు, pAvu
-n.
--(1) one-fourth; quarter;
--(2) pawn in any board game;
---పావు తక్కువ నాలుగు = quarter before four O'clock.
---నాలుగుంపావు = quarter past four O'clock.
---నీ పావుని నడిపేవా = did you move your piece.
పావురం, pAvuraM
-n.
--pigeon;
---పచ్చ పావురం = green pigeon; [bio.] ''Treron phoenicoptera'';
---గుడి పావురం = blue rock pigeon; [bio.] ''Columba livia'';
పాశ్చాత్య, pASchAtya
-adj.
--western; occidental;
---పాశ్చాత్య వ్యామోహం = craze for everything western.
పాషాణం, pAshANaM
-n.
--(1) arsenic; poison;
--(2) stone;
---ఉల్లి పాషాణం = corrosive sublimate.
పాషాణభేది, pAshANabhEdi
-n.
--the rhizome of this plant is used to cure stones in urinary bladder; [bot.] ''Averva lanata'';
-- కొండపిండి మొక్క; తెలగపిండి కూర మొక్క;
-- related [bot.] ''Bergenia lingulata''; అశ్మభేది, శిలాభేది;
పాషాణ ఔషధాలు, pAshANa aushadhAlu
-n.
--arsenical drugs;
ప్రాంకుర, prAMkura
- adj.
-- primordial;
ప్రాంకురము, prAMkuramu
- n.
-- [bot.] Plumule; the end of the plant that shoots up from a seed;
-- గింజలో నుండు ప్రాథమికాక్షము మొక్క భూమి పైకి పెరుగు కొన;
ప్రాంకుర స్పృహ, prAMkura spRha
- ph.
-- the spiritual concept of primordial awarenss without primitivism;
ప్రాంగణం, prAMgaNaM
-n.
--courtyard; campus;
ప్రాంతం, prAMtaM
-n.
--region;
ప్రాంతీయ, prAMtIya
-adj.
--regional;
ప్రాక్కల్పన, prAkkalpana %e2t
-n.
--hypothesis;
ప్రాకారం, prAkAraM
-n.
--rampart; compound wall; surrounding wall;
ప్రాకృతిక, prAkRtika
-adj.
--natural;
ప్రాగ్, prAg
-pref.
--original; primary;
ప్రాగ్రూపం, prAgrUpaM
-n.
--original form; primary form;
ప్రాగ్వానరం, prAgvAnaraM %e2t
-n.
--primate;
ప్రాచ్య, prAcya
-n.
--Eastern; oriental;
ప్రాచీనం, prAcInaM
-n.
--(1) Eastern; oriental;
--(2) Early hours; first hours; beginning time; starting time; old; ancient; (ant.) నవీనం;
ప్రాణం, prANaM
-n.
--the vital energy; vital sign; life; breath; pneuma;
ప్రాణం పోయు, prANaM pOyu
-v. t.
--breath in new life; revitalize; renew;
ప్రాణపదం, prANapadaM
-n.
--vital; precious; equivalent to life;
-- ప్రాణ ప్రద ఔషధములు అనవచ్చు (ప్రాణాలు నిలిపే మందులు.)
ప్రాణవాయువు, prANavAyuvu
-n.
--oxygen; life-giving gas;
ప్రాణ్యములు, prANyamulu
-n. pl.
--(1) vowels; vital parts of an alphabet;
--(2) proteins; vital parts of life; same as మాంసకృత్తులు;
ప్రాణాంతక, prANAMtaka
-adj.
--lethal; deadly;
ప్రాణాధార వాదం, prANAdhAra vAdaM
- n.
-- vital force theory;
ప్రాణాయామం, prANAyAmaM
-n.
--control of vital energy through breathing exercises as prescribed in the rules of yoga;
ప్రాణి, prANi
-n.
--living creature; life;
ప్రాతస్సంధ్య, prAtassaMdhya,
-n.
--morning twilight;
ప్రాతిపదిక, prAtipadika
-n.
-- (1) hypothesis; (2) basis; base; support; (3) root for noun and verb forms;
-- ఒక పద రూపం ఏర్పడడానికి మూలమైన శబ్దం ప్రాతిపదిక; క్రియా ప్రాతిపదిక = verbal root;
-- "అర్థవత్ అధాతుః అప్రత్యయః ప్రాతిపదికమ్" అని దీని నిర్వచనం (a noun in its uninflected state)
ప్రాథమిక, prAthamika
-adj.
--elementary; primary;
---ప్రాథమిక పాఠశాల = elementary school.
---ప్రాథమిక రేణువులు = elementary particles.
ప్రాథాన్యం, prAthAnyaM
-n.
--importance; primacy; priority;
---(usage note) ప్రాథాన్యత, ప్రాముఖ్యత are not correct usage;
ప్రాదుర్భావం, prAdurbhAvaM
-n.
--birth; emergence; coming into existence;
ప్రాపంచిక, prApaMcika
-adj.
--worldly; mundane;
ప్రాభవము, praabhavamu
- n.
-- (1) pre-eminence; excellence; (2) government;
ప్రామాణిక, prAmANika
-adj.
--authoritative; standard;
ప్రామాణిక నమూనా, prAmANika నమూనా
- n.
--The Standard Model of Particle Physics;
ప్రామాదికము, praamaadikamu
- adj.
-- faulty; carelessness;
ప్రాముఖ్యం, prAmukhyaM
-n.
--importance;
---(note) ప్రాముఖ్యత is not correct usage
ప్రాయం, prAyaM
-suff.
--equivalent; like; resembling;
---త్రుణప్రాయం = equivalent to blade of grass.
---పశుప్రాయుడు = equivalent to an animal; brute.
ప్రాయశ్చిత్తం, prAyaScittaM
-n.
--atonement; penance; expiation; propitiation; recompense; (ety.) ప్రాయ = commitment of an error and చిత్తం = correction of the error;
ప్రాయికంగా, prAyikaMgaa
-adv.
--generally; usually; ordinarily; commonly; frequently;
ప్రారంభం, prAraMbhaM
-n.
--beginning; starting point; onset;
ప్రారంభోత్సవం, prAraMbhOtsavaM
-n.
--inauguration;
ప్రారబ్దం, prArabdhaM
-n.
--fate; karma;
-- ప్రారబ్దకర్మ = ప్రారబ్ధం అంటే ఎప్పుడో చేసుకుని, ఇప్పుడు అనుభవానికి సిద్ధమైన కర్మ అని అర్థం. ఇది అనుభవిస్తే తప్ప పోదు. దీనిని భగవంతుడు కూడా తీసివేయలేడు. భగవన్నామస్మరణ వలన దీని తీవ్రత తగ్గవచ్చు.
ప్రార్థన, prArthana
-n.
--prayer; service; mass; (rel.) జపం;
ప్రార్థనార్థకం, prArthanArthakaM
-n.
--imperative; imperative mood;
ప్రావీణ్యత, prAvINyata
-n.
--expertise; talent;
ప్రాస, prAsa
- n.
-- [prosody] using similar sounding words to get the effect of alliteration;
-- ఉచ్చారణలో ఒకే విధంగా వుండే పదాలను వాడడం. తెలుగు, హిందీలలోో అంత్య ప్రాసకు (तुकान्त) చాలా ప్రాముఖ్యాన్ని ఇస్తారు;
%పిం - piM, పి - pi, పీ - pI
పింగళ, piMgaLa
-adj.
--reddish; brownish;
పింగాణి, piMgANi
-n.
--(1) porcelain; china; ceramic; enamel;
--(2) butterfly;
పింగాణి చిప్ప, piMgANi cippa
-n.
--porcelain boat;
పింఛం, piMChaM
-n.
--plumage;
పింజారీ, piMjaaree
- n. a nomadic tribe found in Andhra Pradesh,Telangana, and Maharashtra;
-- also known as లంబాడి, బంజారా
పిండం, piMDaM
-n.
--(1) embryo;
--(2) ball of rice left for the departed ancestors at a religious ceremony;
--(3) any ball obtained by squeezing matter;
--(4) a tough character as in ఉద్దండ పిండం;
-- (note) మానవులలో యుగాండం (zygote) అన్న పేరు శిశుసంకల్పన (conception) సమయం నుండి ఐదో వారం వరకు వర్తిస్తుంది. ఐదవ వారం నుండి పదవ వారం వరకు దీనిని పిండం (embryo) అని పిలుస్తారు. పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు భ్రూణం (ఇంగ్లీషులో ఫీటస్, fetus) అంటారు. ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శిశువు (infant) అంటారు - ఇంగ్లీషులో ఇన్^ఫెంట్ అంటే మాటలు రాని పసిబిడ్డ అని అర్థం. మాటలు మాట్లాడడం మొదలు పెట్టిన తరువాత బిడ్డ (child) అంటారు. బిడ్డ అనే మాట ఆడ, మగ కి వర్తిస్తుంది.
పిండి, piMDi
-n.
--(1) flour; powder as in వరిపిండి;
--(2) batter, as in దోసెల పిండి;
--(3) starch, as in పిండి పెట్టిన కూర;
పిండారీలు, pinDaareelu
- n. pl.
-- Bandits in Central India;
-- 19వ శతాబ్దంలో ప్రజలను పీడించిన రెండు ముఠాలు పిండారీ, థగ్గులు. వీరిని అణచి ప్రజలకు మేలు చేశారు బ్రిటీష్ పాలకులు. పిండారీలు మరాఠా సైన్యానికి కిరాయి సైనికులు. బీదర్ ప్రాంతంలో వీరు ఉత్పన్నమయి మాల్వలో స్థిరపడి స్థావరాలు ఏర్పాటు చేసుకున్నారట.ఎక్కువ మంది ముస్లిములు కానీ ఇతరులు కూడా ఉండేవారట;
పిండికట్టు, piMDikaTTu
-n.
--poultice; a bandage made out of cooked flour to relieve pain from a boil; a type of bandage used to help break a boil;
పిండికూర, piMDikUra
- n.
-- [bot.] ''Aerva lanata Juss;''
-- పిండికొండ మొక్క; కొండపిండి మొక్క; తెలగపిండి మొక్క; పాషాణభేది; కిడ్నీలలో రాళ్లను కరిగించే గుణం పిండికూరలో ఉందంటున్నారు.
పిండిచెట్టు, piMDiceTTu
-n.
--[bot.] ''Ficus ampelos;''
పిండిపదార్థం, piMDipadArthaM
-n.
--starch; starchy substance; see also కర్బనోదకం; కర్బనోదజం;
పిండిమంచు, piMDimaMcu %e2t
-n.
--snow;
పిండు, piMDu
-v. t.
--squeeze;
పిందె, piMde
-n.
--a tender, green fruit just formed; an early stage of evolution toward a fruit;
పిక్క, pikka
-n.
--(1) nut; a seed that contains some possibly edible meat inside;
--(2) seed; pit;
--(3) calf muscle in the leg;
---జీడిపిక్క = cashew nut.
---పిక్క బలం = ability to run; ability to flee.
పిక్కతీసిన, pikkatIsina
-adj.
--pitted;
---పిక్క పండు = fruit with pits; tamarind with pits.
---పిక్కతీసిన పండు = pitted fruit; pitted tamarind.
పిగిలిపిట్ట, pigilipiTTa
-n.
--(1) flycatcher; a bird;
--(2) a bird by the name bulbul; [bio.] ''Molpastes haemorrhons'';
పిగులు, pigulu
-v. i.
--tearing of clothing due to an extremely tight fit;
పిచ్చాపాటీ, piccApATI
-n.
--banter; chit-chat; small talk;
పిచికారీ, picikArI
-n.
--syringe;
పిచికారీ చెట్టు, picikArI ceTTu
-n.
-- African Tulip Tree; [bot.] ''Spathodea campanulata'' of the Bignoniaceae family;
-- దీని లేత మొగ్గలలో నీరు ఉంటుంది. వాటి చివళ్ళు గిల్లి ఆ మొగ్గల్ని నొక్కితే పిచికారీ లాగా నీళ్లు చిమ్ముతాయి;
-- [Sans.] పాటలవృక్షం is [bot.] ''Stereospermum suaveolens''; కలిగొట్టు లేదా పాదిరి చెట్టు అంటారు;
పిచ్చి, picci
-n.
--(1) insanity; madness; craziness; see also వెర్రి;
--(2) naiveté, as in ఓరి పిచ్చి వెధవా;
--(3) idiosyncrasy, as in ఎవరి పిచ్చి వారికి ఆనందం;
పిచ్చి కుసుమ, picchi kusuma
- n.
-- [bot.] ''Archimona mexicana;''
-- భారతదేశంలో ఉష్ణప్రాంతాల్లో రస్తాల పక్కన, బీడు భూముల్లొ కనిపిస్తుంది. చెట్టు 3 అడుగులదాకా పెరుగుతుంది. ఆకులు బూడిదరంగులో, ఆకుల చివర ముళ్ళతో పచ్చని పూతతో కనిపిస్తాయి. ఆకులు తుంచితే బంగారు రంగు రసం స్రవిస్తుంది. వర్షాకాలం తర్వాత పుష్పించి, కాస్తుంది. కాయలు ఎండిన తరవాత చిట్లి, నల్లగా ఆవాలంత సైజులో విత్తనాలు చెట్టు చుట్టూ వెదజల్లబడి మళ్ళీ మొలకలెత్తి పెరుగుతాయి. ఇది విషపు మొక్క అని భావిస్తారు కానీ ఇందులో చాలా ఔషధ గుణాలు ఉన్నాయి. ఆయుర్వేద వైద్యులు ఈ చెట్టునుంచి రకరకాల జబ్బులకు మందులు తయారుచేస్తారు. జ్వరం, నొప్పులు తగ్గడానికి, చర్మరోగాలకు ఇతర జబ్బులకు ఈ మొక్క నుంచి మందులు తయారుచేస్తారు. గింజలనుంచి నూనె తయారుచేస్తారు. ఈ నూనె ఆహారంలోకి వాడరాదు. సబ్బుల పరిశ్రమలోనూ, ఇతర పరిశ్రమలలోను కుసుమనూనె వాడుకచేస్తారు. అవినీతిపరులయిన కొందరు వ్యాపారులు ఈ నూనెను వంటనూనెలతో కల్తీచేస్తారు.
-- వెర్రి కుసుమ; హేమపుష్టి; నులిపుచ్చ; స్వర్ణపుష్పం; వర్ణక్షీణి;
పిచ్చుక, piccuka
-n.
--sparrow; house sparrow; there are many types of sparrows, each with a distinct biological name;
--ఊర పిచ్చుక = కలవింక = house sparrow; [biol.] ''Passer domesticus indicus'';
--కష్మీరీ పిచ్చుక = Kashmir House Sparrow; [biol.] ''Passer domesticus parkini'';
-- ఊర పిచ్చుకలు సాధారణంగా 15 సెంటీమీటర్ల పొడవు ఉండి గుండ్రని శరీరం, గుండ్రని తల కలిగి ఉంటాయి. మగ ఊరపిచ్చుక వీపు భాగం చెస్ట్ నట్ రంగులో అక్కడక్కడా నల్లని చారలు కలిగి ఉంటుంది. గొంతు, ఎగువ రొమ్ము భాగం నల్లగా ఉంటుంది. పొట్ట, దిగువ భాగం ముదురు బూడిద రంగులో ఉంటుంది. తోక ఈకలు ముదురు గోధుమ రంగులో ఉంటాయి. ఆడ పిచ్చుకల వీపు భాగంలోని ఈకలు మట్టి రంగులోనూ, లేత గోధుమ రంగులోనూ ఉంటాయి. పొట్ట భాగం లేత బూడిద వన్నెలో ఉంటుంది. పిచ్చుక దృఢమైన ముక్కు ఎంత గట్టి గింజలనైనా చీల్చి పొట్టు తీయడానికి అనువుగా ఉంటుంది.
పిటపిట, piTapiTa
-adj.
--onomatopoeia for describing a tightly packed bag or a woman bursting in the prime of age;
పిట్ట, piTTA
-adj.pref.
--mini; small; short; an adjective to convey a smaller version;
---పిట్టకథ = story within a story; small story.
---పిట్టగోడ = parapet wall; a short, as opposed to a tall, wall.
---పిట్టకొంచెం, కూత ఘనం = the bird is small, the call is shrill.
---పిట్టతిండి = nibble; food eaten in small quantities; used while referring to a light eater.
---పిట్టపిడుగు = brat; active youngster; (lit.) mini thunderbolt.
-n.
--small bird;
పిట్టకూత, piTTakUta
-n.
--bird call;
పిడక, piDaka
-n.
--dried cake;
---పేడపిడక = dried cake of dung; these are used as cooking fuel in many parts of India.
పిడచ, piDaca
-n.
--a rice small ball of cooked rice (or any food) made by a closed first; a morsel of cooked food small enough to be eaten at one bite;
పిడత, piData
-n.
--small earthenware pot or wooden pot;
---మట్టి పిడత = small earthenware pot.
---లక్కపిడత = small lacquered wooden vessel used as a toy.
పిడి, piDi
-n.
--handle; haft; the handle of a knife or sword;
పిడికిలి, piDikili
-n.
--first; tightly closed hand;
పిడికెడు, piDikeDu
-n.
--fistful; handful; the amount of a solid substance that can be scooped in the fist of a hand;
పిడివాదం, piDivAdaM
-n.
--illogical and obstinate argument;
పిడుగు, piDugu
-n.
--thunderbolt; (rel.) ఉరుము;
పిణ్యాకం, piNyAkaM
-n.
--oil cake; cake left behind after oil is extracted from sesame seed;
పిత, pita
-n.
--father;
పితరులు, pitarulu
-n. pl.
--parents;
---జనకపితరులు = birth parents.
---పాలకపితరులు = guardians.
---దత్తుపితరులు = adoptive parents.
పితలాటకం, pitalaaTakaM
- n.
-- (1) trickery; cheating; deceit; fraud; (2) miserliness;
-- పిత్తల అంటే ఇత్తడి. హాటకము అంటే బంగారం. ఇత్తడిని చూపించి బంగారం అని నమ్మించే ప్రయత్నం చేయటం పితలాటకం. ప్రస్తుతం ఈ మాటని ఇబ్బంది, సమస్య, సందేహం అనే అర్థాలలో వాడుతున్నాము.
పిసినారితనం, pisinaaritanaM
- n.
-- scrimping; parsimony; economy; miserliness;
పిత్తం, pittaM
-n.
--[med.] bile; the secretion of the gallbladder; same as పైత్యరసం;
-- In Ayurveda, a body condition;
-- ఇది అగ్నితో తయారు చేయబడింది. పిత్త ఆధిపత్యం ఉన్న వ్యక్తులు సాధారణంగా ధృడ శరీర నిర్మాణం కలిగి ఉంటారు, వారు పోటీతత్వం కలిగి ఉంటారు. అయినప్పటికీ, వారి దూకుడు, దృఢమైన స్వభావం కొంత మందికి దూరంగా ఉంచుతుంది, ఇది సంఘర్షణకు దారితీస్తుంది;
పిత్తఘృతోల్ pittagRtOl
-n.
--[chem.] cholesterol;
పిత్తపుబెడ్డలు, pittapubeDDalu
-n.
--[med.] gallstones;
పిత్తనాళం, pittanALaM
-n.
--[med.] bile duct;
పితామహి, pitAmahi
-n. f.
--grandmother; father's mother;
పితామహుడు, pitAmahuDu
-n. m.
--grandfather; father's father;
పిత్తాశయం, pittASayaM
-n.
--[med.] gallbladder;
పిత్రార్జితం, pitrArjitaM
-n.
--patrimony; property inherited from father's side; ancestral property;
పితూరీ, pitUrI
-n.
--(1) rebellion;
--(2) conspiracy; plot;
-- పితూరీ శబ్దం అరబ్బీ ఫితూర్ శబ్దం నుండి వచ్చింది; ఫితూర్ అనగా అశాంతి, అలజడి, అరాచకం అని అరబ్బీ లో అర్థాలు. ఇది మానసికమైన అలజడి కావచ్చు, బాహ్య పరిస్థితులు బాగుగా లేక చెలరేగే అశాంతి కావచ్చు. కాలక్రమేణా ఇది ఉర్దూ ద్వారా తెలుగులోకి దిగుమతి అయి తిరుగుబాటు, దోపిడీ, రాజ ద్రోహం, కుట్ర, అరాచక శబ్దాలకు సమానార్థకంగా మారింది;
గొడవ, ఇబ్బంది
పిదప, pidapa
-adv.
--afterwards; later;
పిదపకాలం, pidapakAlaM
-n.
--bad times; modern times;
---పిదపకాలం పిల్లలు, పిదపకాలం బుద్ధులు = modern children and modern attitudes!
పిదపబుద్ధులు, pidapabuddhulu
-n.
--mean thoughts; bad attitudes;
పినతండ్రి, pinataMDri
-n.
--uncle; father's younger brother;
పినతల్లి, pinatalli
-n.
--aunt; mother's younger sister;
పిన్న, pinna
-adj.
--young; small; little; (ant.) పెద్ద;
పిన్ని, pinni
-n.
--aunt; mother's younger sister;
పిన్ను, pinnu
-n.
--pin; safety pin; clip;
పిప్పలి, pippali
-n. s.
--(1) long pepper; dried catkins; [bot.] ''Chavica roxburghii''; ''Piper longum; Piper retrofractum;'' pl. పిప్పళ్లు;
-- పిప్పలమోడి, ఆయుర్వేద వైద్యంలో విరివిగా ఉపయోగించే ఒక రకమైన వేరు. ఆంధ్రప్రదేశ్ గిరిజన ప్రాంతాలలో ఏడాదికి పది కోట్ల రూపాయలకు పైగా అమ్ముడౌతున్న వేరు ఇది. గిరిజనులు చట్టబద్దంగా చేస్తున్న సాగు;
--(2) pippali n. [bot.] ''Ficus religiosa''; same as ఆవి;
-- [Sans.] pippala; [Hindi] asvaththa;
-- గజపిప్పలి = [bot.] ''Pothos officinalis'';
-- [ety.] the English word pepper came from the Sanskrit root పిప్పలీ;
--[Sans.] పిప్పలీ; మాగధీ; వైదేహీ;
పిపాస, pipAsa
-n.
--thirst;
పిప్పి, pippi
-n.
--stuff leftover after all the juice is extracted;
పిప్పిక, pippika
-n.
--plaque; the yellow accumulation on teeth;
పిపీలిక, pipIlika
-n.
--ant; (ety.) Lat. formica;
పిపీలికామ్లం, pipIlikAmlaM
-n.
--[chem.] formic acid; CH<sub>2</sub>O<sub>2</sub>;
పిపీలికారి, pipIlikAri
-n.
--aardvark; anteater; (lit.) the enemy of ants;
పిపీలికాలంతం, pipIlikAlaMtaM
-n.
--[chem.] formaldehyde; CH<sub>2</sub>O;
పిపీలికాహారి, pipIlikAhAri
-n.
--aardvark; (lit.) ant-eater;
పిపెట్, pipeT
-n.
--[chem.] pipette; a glass tube with which a measured amount of liquid can be taken;
పిమ్మట, pimmaTa
-adv.
--afterwards;
పియానో, piyAnO
-n.
--piano;
పియ్యి, piyyi
-n.
--feces; human excreta;
పిరల్రు, pirralu
-n.
--buttocks; derriere; fanny; ass; same as పిరుదులు;
పిరికితనం, pirikitanaM
-n.
--cowardice;
పిరుదు, pirudu
-n.
--rump; gluteus maximus;
పిలక, pilaka
-n.
--(1) tuft of hair;
--(2) offshoot of a plant such as a banana plant; sucker;
పిలవని పేరంటం, pilavani pEraMTaM
-ph.
--[idiom] uninvited guest at a party;
పిల్ల, pilla
-n. f.
--(1) daughter;
--(2) girl;
--(3) baby animal or bird when used as a suffix after the animal's name;
పిల్లకణం, pillakaNaM
-n.
--[biol.] daughter cell;
పిల్లనగ్రోవి, pillanagrOvi
-n.
--flute;
పిల్లలతల్లి, pillalatalli
- n.
-- Pink Mother of Thousands; Pink Butterflies; [bot.] ''Kalanchoe Pink Butterflies'' of the Crassulaceae family;
--దీని ప్రతి ఆకు అంచు (leaf margin) మీద ప్రతి నక్కునుంచి వచ్చే వేలాది లేత గులాబి రంగు చిట్టి ఆకులు తడినేలమీద పడి కొత్తమొక్కగా రూపొందుతాయి. అందుకే ఈ మొక్కని 'పింక్ మదర్ ఆఫ్ థౌజండ్స్' అనడం. సీతాకోక చిలుకలలగా ఉండే ఈ చిట్టి పింక్ ఆకుల్నిబట్టి ఈ మొక్క ను పింక్ బటర్ ఫ్లైస్ (Pink Butterflies) అని కూడా అంటారు;
పిల్లవేరు, pillavEru
-n.
--[bio.] secondary root;
పిల్లి, pilli
-n.
--cat;
---ఆడపిల్లి = pussy cat.
---పిల్లిపిల్ల = kitten.
---మగపిల్లి = tomcat;
---బావురుపిల్లి = tomcat;
-- [Sans.] పిల్లిని సంస్కృతంలో మార్జాలము అంటారు. 'మార్జనమ్' అంటే శుభ్రం చేసుకోవడము. కాబట్టి పిల్లి పేరులోనే ఉంది అది 'పరిశుభ్రమయినది ' అని.
పిల్లికళ్లు, pilikaLlu
-n.
--light or amber-colored eyes, rather unusual among Indians and generally considered to be a sign of ugliness;
పిల్లితేగ, pillitEga
-n.
--Climbing asparagus; [bot.] ''Asparagus recemosus''; ''Phaseolus trilobus'';
-- a medicinal root; సన్న ముళ్ళు కలిగిన దీని ఆకు పచ్చని కాండాన్ని పుష్పాలంకరణలో వాడతారు. దుంపలలాగా ఊరే దీని
వేళ్ళను పురుషుల శక్తి పెంపొందించే చికిత్సలలో వాడతారు;
-- పిల్లిపీచరగడ్డ; [Sans.] శతావరీ;
పిల్లిపీచర, pillipIcara
- n.
--Climbing asparagus; [bot.] ''Asparagus racemosus'' Willd. Liliaceae;
పిల్లిపెసర, pillipesara
- n.
-- a type of pulses; [bot.] ''Vigna trilobata; Phaseolus trilobus'';
-- కాకముద్గ;
పిల్లిమొగ్గ, pillimogga
-n.
--somersault; flip-flop; forward roll;
పిలుచు, pilucu
-v. t.
--call; invite;
పిలుపు, pilupu
-n.
--(1) greeting;
--(2) invitation;
--(3) call;
పిశాచం, piSAcaM
-n.
--ghost;
-- పిశాచం అంటే తీరని కోరిక ఉండి ఆయువు పూర్తి కానివి. వీటినే కామపిశాచి లేదా కామినీ అంటారు; కామం అంటే కోరిక. ఏదైనా కావొచ్చు. ఇవన్నీ శివుడిని (రుద్రుడిని)ఆశ్రయించి ఉంటాయి. దిక్కు లేని వాటికి దేవుడే దిక్కు కదా;
పిశితం, piSitaM
-n.
--meat; flesh;
పిశితాశి, piSitASi
-n.
--carnivore; meat eater; % ti e2t
పిష్టం, pishTaM
-n.
--cake; hardened substance;
పిష్టపేషణం, pishTa pEshaNaM
-ph.
--repetition; wasted effort; (lit.) grinding the flour;
పిసరు, pisaru
-n.
--smidgen;
పిస్తా, pistA
-n.
--pistachio nut;
పిసినారి, pisinAri
-n.
--miser; also పిసినిగొట్టు;
పిసుకు, pisuku
-v. t.
--squeeze; knead;
పిస్తోలు, pistOlu
-n.
--pistol; a firearm designed to shoot with one hand;
పిష్టం, pishTaM
-n.
--(1) flour; powder;
--(2) cake; hardened substance;
పిష్ట పేషణం,
- n.
-- (lit.) పిండిని పిసకడం; చెప్పిందే చెప్పడం; బోర్ కొట్టించడం;
ప్రియమైన, priyamaina
-adj.
--(1) costly; dear; expensive;
--(2) dear; lovable; adorable; (note) one of the words in English whose two meanings match the two meanings of the corresponding Telugu word, namely ప్రియమైన;
ప్రియతమా, priyatamA
-inter.
--Oh, dearest!;
ప్రియా, priyA
-inter.
--Oh, dear!;
ప్రియుడు, priyuDu
-n. m.
--lover; boy friend;
ప్రియురాలు, priyurAlu
-n. f.
--lover; girlfriend;
పీక, pIka
-n.
--(1) neck; front part of the neck;
--(2) butt of cigar or cigarette;
--(3) nipple of a baby's feeding bottle;
పీకు, pIku
-n.
--ache; pain with a pulling sensation;
-v. t.
--uproot; pull;
పీచు, pIcu
-n.
--fiber; (Br.) fibre;
పీచు మిఠాయి, pIcu miThAyi
-n.
--cotton candy; fibrous candy;
పీట, pITa
-n.
--a short wooden platform on which to sit; a seat;
పీటముడి, pITamuDi
- n.
-- knot that is hard to untie; Gordian knot;
పీఠం, pIThaM
-n.
--(1) seat; chair; base;
--(2) a religious center;
--(3) elevated place; exalted place;
పీఠభూమి, pIThabhUmi
-n.
--plateau; tableland;mesa;
పీఠాధిపతి, pITAdhipati
-n.
--(1) chairman; chairperson;
--(2) head of a religious center such as the Shankaracharya of Sringeri Peetham;
పీఠిక, pIThika
-n.
--(1) preface; preamble; foreword; introduction;
--(2) throne;
-- గ్రంథరచనకు 'ఆధారము' అనే అర్థంలో ఈ పీఠిక అనే పదాన్ని వాడతారు; రచవల్లో ఆ రచన ఆకృతి దాల్చడానికి ప్రధాన కారణాలూ, రచనా సందర్భం మొదలైన వివరాలున్న భాగాన్ని పీఠిక అంటారు. గ్రంథరచనకు చేసిన ప్రయత్నాలు, పడిన కష్టాలు, సాఫల్యం మొదలైనవన్నీ ఇందులో చోటు చేసుకొంటాయి; కృతికర్త, కృతిభర్త, ప్రోత్సాహకులూ వాళ్ల వివరాలుంటాయి. అవన్నీ రచయితే స్వయంగా చెప్పేవి కావచ్చు, ఇతరులెవరైనా రచయిత కోరిక మీద వ్రాసినవీ కావచ్చు;
-- గ్రంథ ప్రారంభంలో కనిపించే తొలిపలుకు, ముందుమాట, భూమిక, ఉపోద్ఘాతం, పస్పశము, ప్రస్తావన, ఉపక్రమము, అవతారిక, నాంది introduction, preface, prelude, prologue, Preamble నే పీఠిక అని కూడ అంటారు;
-- గ్రంథం చివరిలో ఉపసంహారము, మలిపలుకు, చివరిమాట, భరతవాక్యం, epilogue, colophon, వీటిని ఉత్తర పీఠిక అంటారు;
పీడ, pIDa
-n.
--annoyance; suffering;
పీడకల, pIDakala
-n.
--nightmare; bad dream;
పీడనం, pIDanaM
-n.
--pressure;
పీడించు, pIDiMcu
-v. t.
--harass; bother; persecute;
పీతం, pItaM
-n.
--yellow;
పీత, pIta
-adj.
--yellow;
-n.
--crab; green crab; [bot.] Scylla serrata; blue crab; [bot.] Portunus pelagicus.
పీతి, pIti
-adj.
--polluted by stool; coprophagic;
---పీతి కుక్క = coprophagic dog; stool-eating dog.
పీతిరి గద్ద, pItiri gadda,
- n. the scavenger vulture;
-- [bio.] ''Neophron percnopterus'';
పీన, pIna
-adj.
--fat; large; big;
పీనాహం, pInAhaM
-n.
--parapet wall around a well;
పీనుగు, pInugu
-n.
--corpse; dead body;
పీపా, pIpA
-n.
--barrel; a large cylindrical-shaped vessel to store liquids; (rel.) సీసా, బాన, తొట్టి;
పీల, pIla
-adj.
--lean; thin; slender;
పీలదత్తూర, pIladattUra
- n.
-- [bot.] Argemone mexicana; a medicinal plant used for treating "red spotting" among women; పిచ్చికుసుమ;
పీలి, pIli
-n.
--rudder; a device that shows the way to a ship;
పీలిక, pIlika
-n.
--rag; piece of cloth; thin strip of cloth;
పీల్చు, pIlcu
-v. t.
--suck; absorb; breathe; aspirate;
---పొగ పీల్చరాదు = no smoking.
---రసం పీల్చు = suck the juice.
---నీరు బాగా పీల్చుకుంటున్నాది = it is absorbing water a lot.
ప్రీతి, prIti
-n.
--love; affection; fondness;
ప్రీతిపాత్రుడు, prItipAtruDu
-n. m.
--favorite person;
%పుం - puM, పు - pu, ప్రా - prA, పు - plU
పుంఖం, puMkhaM
-n.
--base of an arrow; the feather-end of an arrow;
---పుంఖానుపుంఖంగా = one after another, as a stream of arrows.
పుంజము, piMjamu
- n.
-- a heap; a collection;
పుంజనేలలు, puMjanElalu
-n.
--lands cultivable under irrigation;
పుంజీ, puMjI
-n.
--a set of four items; especially four tamarind seeds in a children's game;
పుంజు, puMju
-n.
--he fowl; cock;
---కోడిపుంజు = rooster.
పుంజుకొను, puMjukonu
-v. i.
--gather strength; revive; improve; accumulate;
పుంత, puMta
-n.
--path; path used by cattle;
పుండాకోర్, puMDAkOr
- n.
-- thief; rowdy;
-- (ety.) పుండా అంటే మరాఠీలో దొంగ; -కోరు అన్న ప్రత్యయం పారశీకంలోని ఖువర్ నుండి వచ్చింది; అబద్ధాల కోరు, ఖూనీకోరు, దగాకోరు, దివాళాకోరు మొదలైన పదాల్లో కనిపించే కోరు ఇటువంటిదే;
పుండు, puMDu
-n.
--sore; boil; abscess; ulcer;
పుంభావ, puMbhAva
-adj.
--mature; masculine;
---పుంభావ సరస్వతి = a title given to male scholars; (note) Saraswati being a female goddess of knowledge, a male scholar cannot be compared to her without the qualifying adjective in front.
పుకారు, pukAru
-n.
--rumor;
పుక్కిటి పురాణం, pukkiTi purANaM
-n.
--folklore; lore; unsubstantiated knowledge handed down by word of mouth;
పుక్కిలి, pukkili
-n.
--interior of the mouth;
పుక్కిలించు, pukkiliMcu
-v. i.
--gargle;
పుచ్చపండు, puccapaMDu
-n.
--watermelon; [bot.] ''Cucumis melo'' Linn.; (rel.) కరబూజా;
పుచ్చు, puccu
-adj.
--(1) infested with worms or parasites;
--(2) dry rot;
పుట, puTa
-n.
--page; page in a book; one side of a sheet in a book;
పుటము, puTamu
-n.
--fold; cup or hollow formed by a fold;
---నాసికాపుటము = the calix of the nose.
పుట్ట, puTTa
-n.
--anthill; anthill in which a snake lives; a pack;
---అబద్ధాల పుట్ట = a pack of lies.
---చీమల పుట్ట = anthill.
---పాముల పుట్ట = anthill in which a snake lives.
పుట్టకురుపు, puTTakurupu
-n.
-- cancer; కర్కటవ్రణము;
-- see also రాచకురుపు;
పుట్టగతులు, puTTagatulu
-n. pl.
-- hope for the future;
పుట్టగొడుగు, puTTagoDugu
-n.
--mushroom; see also కుక్కగొడుగు;
పుట్టముంగి, puTTamuMgi
-n.
--demure person; coy person; (lit.) a mongoose on an anthill;
పుటాకార, puTAkAra
-adj.
--concave in shape;
---పుటాకార కటకం = concave lens.
పుట్నాలపప్పు, puTnAlapappu
- n.
-- dry-roasted (roasted in a sand-oven) garbanzo dal;
-- వేయించిన శనగపప్పు; మూకుడులో ఇసక వేసి, ఆ వేడి ఇసకలో శనగలు వేయిస్తారు;
పుట్టి, puTTi
-n.
-- (1) raft; a basket-like device to cross a river or stream; this is a basket built out of bamboo-like reeds and covered with animal skin; ఆరిగోలు; హరిగోలు;
-- (2) a volumetric measure used in pre-independent India; 1 పుట్టి = 20 తూములు = 80 కుంచములు;
పుట్టిన తేదీ, puTTina tEdI
-ph.
--date of birth;
పుట్టిన రోజు, puTTina rOju
-ph.
--birth day.
-- భారతీయ పద్ధతిలో పుట్టినరోజు శుభాకాంక్షలు చెప్పే పధ్ధతి:
జన్మదినమిదం అయి ప్రియసఖే | శం తనోతు తే సర్వదా ముదమ్ ||
ప్రార్థయామహే భవ శతాయుషి | ఈశ్వరస్సదా త్వాం చ రక్షతు ||
పుణ్యకర్మణా కీర్తిమార్జయ| జీవితం తవ భవతు సార్థకం ||
భావం:
ఓ ప్రియమైన మిత్రమా, ఈ పుట్టినరోజు నీకు ఎప్పటికీ ఐశ్వర్యాన్ని మరియు ఆనందాన్ని తెచ్చుగాక!
నీ దీర్ఘాయువు కోసం మేమంతా ప్రార్థిస్తున్నాము; దేవుడు నిన్ను ఎల్లప్పుడు రక్షించుగాక!
పుణ్యకర్మల ద్వారా నేవు కీర్తిని పొందుము; నీ జీవితం సార్థం అగుగాక!
పుట్టు, puTTu
-adj.pref.
--by birth;
పుట్టు, puTTu
-v. i.
--birth; (ant.) గిట్టు;
పుట్టుక, puTTuka
-n.
--birth;
పుట్టుమచ్చ, puTTumacca
-n.
--mole; birthmark;
పుట్టుకతో, puTTukatO
-adj.
--from birth; congenital;
పుడక, puDaka
-n.
--pin; rod; twig; stirrer;
పుడమి, puDami
- n.
-- earth;
పుణ్యం, puNyaM
-n.
-- (1) goodness; result of a good meritorious act; credit accumulated (in heaven) due to good deeds; (ant.) పాపం; (2) a water basin meant for birds; పక్షులకేర్పరచిన నీళ్ళతొట్టె;
పుణికిపుచ్చుకొను, puNikipucchukonu
- v. i.
-- to resemble in all aspects; to accept completely;
పుత్రుడు, putruDu
-n. m.
--son; male child;
పుత్రిక, putrika
-n. f.
--daughter; female child;
పుద్గాలం, pudgAlaM
-n.
--mass; భారం; ద్రవ్యరాసి;
పుదీనా, pudInA
-n.
-- mint plant; mint leaves; mint; spearmint; mentha; [bot.] ''Mentha arvensis'' of the Lamiaceae family;
-- పుదీనా మొక్కలలో Field Mint, Pepper Mint, Spear Mint వంటి 20 కి పైగా జాతులున్నాయి.
పుదీనా కర్పూరం, pudInA karpUraM
-n.
--menthol; mint camphor;
పునర్, punar
-pref.
--again;
పునర్ వ్యవస్థీకరణ, punar vyavasthIkaraNa
-n.
--reorganization;
పునర్ణవ, punarNava
-n.
--hogwood; [bot.] ''Boerhaavia diffusa;''
-- Indigenous to India, this creeping weed contains boerhavic acid, potassium nitrate, and some tannins; the active ingredient is the alkaloid Punernavine; Ayurvedic medicine produced from this is supposed to help alleviate symptoms from prostate enlargement; Indian doctors say that this Ayurvedic medicine can be used while taking Western medicines;
-- see also అటుకమామిడి; గలిజేరు; తెల్ల గలిజేరు;
పునర్భవం, punarbhavaM
-n.
--regeneration; rebirth;
పునర్వసు, punarvasu %updated
-n.
--(1) Beta Geminorum; Pollux; Yoga tara of the seventh lunar mansion; Brighter than Alpha Geminorum (Castor), representing a cluster of six stars;
--(2) The seventh of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;
--(3) పొదరిండ్ల చుక్క;
పునరావృత్తం, punarAvRttaM
-n.
--repetition; all over again;
-- (note) పునరావృతం is not correct;
పునర్జాతం, punarjAtaM
-n.
--[bio.] regeneration; in biology this refers to the asexual process of growth or birth, such as a lizard growing its tail after it was cut;
పునరుక్తి, punarukti
-n.
--(1) repetition;
--(2) a figure of speech involving repetition;
---పునరుక్తి దోషం = futility of repetition.
పునరుద్ధరణ, punaruddharaNa
-n.
--reclamation; refurbishment;
పునర్ముద్రణ, punarmudraNa
-n.
--reprint;
పునరోత్పత్తి, punarOtpatti
-n.
--[bio.] reproduction; in biology, the word reproduction implies sexual reproduction;
పునశ్చరణ, punaScaraNa
-n.
--review; recall;
పునస్కారం, punaskAraM
-n.
-- (1) offering a "NamaskAraM;" నమస్కారాది అర్పణము; పునః కారము అంటే మరల చేయడం; (2) a component of worship; echo word used with పూజ;
పున్నమి, punnami
-n.
--full moon day;
పునాది, punAdi
-n.
--foundation;
పునాస పంట, punAsa paMTa
-n.
--third paddy crop; the crop that was sown when the Sun was in Pollux (పునర్వసు); (rel.) దాళువా;
-- పునాస, కత్తెర అనే మాటలు ఒక కాలంలో పండేవి ఇంకో కాలంలో పండించే పంటలకు వాడతారు. చలికాలంలో వచ్చే మామిడి, ఎండాకాలంలో సీతాఫలం లాగా.
పునిస్త్రీ, punistrI
-n.
-a woman whose husband is living;
పునుగు, punugu
-n.
--civetone, musk-like substance secreted by civet cats;
--see also జవ్వాది;
పునుగు పిల్లి, punugu pilli
-n.
--civet cat; toddy cat; [bio.] ''Paradoxurus hermaphroditus'';
-- [note 1] పునుగు - పునుగు పిల్లి లేక మార్జారిక (Civet Cat) అనే జంతువు నుంచి సేకరించే సుగంధద్రవ్యం. దీనినే జవాది, జవాజి, జవ్వాజి, జవ్వాది, సంకు మదము అనే పలు పేర్లతో పిలుస్తారు. వేంకటేశ్వరునికి నిత్యం చేసే అలంకరణలలో సంకుమదం అలదడం కోసం తిరుమల కొండలమీద పునుగు పిల్లుల్ని ప్రత్యేకంగా పెంచుతారు.
-- [note 2] చట్టము అన్నా పునుగు చట్టము అన్నా పునుగు పిల్లి శరీరంలో ఉండే ఒక గ్రంథి లేక సంచి. దీనిని పిండి, పునుగు అనే సుగంధ ద్రవ్యాన్ని సేకరిస్తారు.
[[File:Luwak.jpg|right|thumb|An Asian Palm Civet]]
--ఇవి రాత్రివేళల్లో తిరిగే Viverridae కుటుంబానికి చెందిన పిల్లి తరహా జంతువులు. వీటిలో మొత్తం పన్నెండు ఉపజాతులున్నాయి. సుగంధభరితంగా ఉండే వీటి మదాన్ని సేకరించి సుగంధద్రవ్యంగా ఉపయోగిస్తారు. దీనినే సంకు మదము, జవ్వాజి, పునుగు వగైరా పేర్లతో పిలుస్తారు. ప్రపంచంలోనే అతి పరిమళభరితమైన, అత్యంత ఖరీదైన కాఫీ (Civet Coffee) ఈ పునుగుపిల్లుల నుంచి తయారు చేస్తారు. కాఫీ పళ్ళని (Coffee Berries) పునుగు పిల్లుల చేత తినిపించి, అవి విసర్జించిన కాఫీ గింజల (Coffee Beans) ను సేకరించి, శుభ్రపరచి, వేయించి, పొడిచేస్తారు. పరిమళభరితమైన ఈ కాఫీ ప్రపంచంలో అతి ఖరీదైన కాఫీ. చైనా, ఫిలిప్పీన్స్, వియత్నామ్ వంటి ఆసియా దేశాలలోని ధనికులు ఈ కాఫీ తాగుతారు.
పుప్పిపన్ను, puppipannu
-n.
--dental caries; rotten tooth;
పుప్పొడి, puppoDi
-n.
--pollen;
పుప్పొడి తిత్తి, puppoDi titti
-n.
--pollen sac;
పుప్పొడి రేణువు, puppoDi rENuvu
-n.
--pollen grain;
పుబ్బ, pubba
-n.
--Denebola; the eleventh of the 27 star-clusters (lunar mansions) of the Hindu calendar; same as పూర్వఫల్గుణి;
పురం, puraM
- n.
-- town; city;
పురమానా, puramAnA
-n.
--written order; written hand-out;
పురమాయించు, puramAyiMcu
-v. t.
--command; order; assign;
పురమాయింపు, puramAyiMpu
-n.
--command; order; assignment;
పురస్కరించు, puraskariMcu
-v. t.
--keep in front; worship; give praise; honor;
పురస్కరించుకొని, puraskariMcukoni
-adv.
--in view of; in the light of; in the context of;
పురస్కారం, puraskAraM
-n.
--felicitation; expressing regard; honoring a person; (lit.) to place in front; to give importance; పురః అంటే ఎదుట; పురస్కారం అంటే ఎదుట ఉంచుట అని వాచ్యార్థం; (ant.) తిరస్కారం = తిరః కారం అంటే వెనకకు తిప్పి కొట్టడం;
పురాకృతం, purAkRtaM
-n.
--a deed done in an earlier life;
పురాణం, purANaM
-n.
--(lit.) one that is old;
--(1) epic story; large tale;
--(2) lore; knowledge handed down;
--(3) ancient books containing the legends and stories of Hindu gods; there are eighteen books in this category;
-- వేదవ్యాసుడు ఆనాడు సూతులనుండీ, మాగధులనుండీ సేకరించిన ‘పాత’ విషయాలని క్రోడీకరించి, ఆ ‘ఆదిపురాణం’ గురించి లోమహర్షణుడికి ఈ విధంగా చెప్పాడు:
ఆఖ్యానైశ్చపి ఉపాఖ్యానైర్ గాథాభిః కల్ప జోక్తిభిః
పురాణ సంహితాం చక్రే పురాణార్థ విశారదః
అంటే, జరిగిపోయిన ఆఖ్యానాలూ, ఉపాఖ్యానాలు, కథలూ ఒక వరుసలో కాలక్రమాన్ని అనుసరించి చెప్పడమే పురాణం. ప్రాధమికంగా పురాణాలంటే రాజుల చరిత్రలు. రాజవంశాల చరిత్రలూ, వీరగాథలూ; వీటిని సేకరించి, ముఖ్యమైన సందర్భాల్లో వాటిని గానంచేసే రాజోద్యోగులని సూతులూ, మాగధులూ అంటారని కౌటిల్యుడి అర్థశాస్త్రం వల్ల తెలుస్తుంది.
--- బ్రహ్మ పురాణం; పద్మ; విష్ణు; శివ; భాగవత; నారదీయ; మార్కండేయ; భవిష్యత్తోత్తర; ఆగ్నేయ; బ్రహ్మవైవర్త; లింగ; వరాహ; స్కాంద; వామన; మత్స్య; కూర్మ; గరుడ; బ్రహ్మాండ పురాణములు;
పురాతన, purAtana
-adj.
--old; ancient; The one at the beginning;
పురాతనజీవ యుగం, purAtanajIva yugaM
-n.
--Paleozoic era; a period of time in the early history of the planet Earth;
పురి, puri
-n.
--(1) twist; torsion; plait;
--(2) plume; fanned feathers of a bird; especially the train of a peacock;
--(3) silo to store grain;
--(4) town;
పురిశ, puriSa
-n.
--torque; short for పురిశక్తి;
పురిసెడు, puriseDu
- n.
-- the amount of liquid that can be scooped in the cup of a hand;
పురీషం, purIshaM
-n.
--feces; stool;
పురుగు, purugu
-n.
--(1) worm;
--(2) snake;
--(3) any insect or reptile;
పురుడు, puruDu
-n.
--delivery; child-birth;
-- పురుటి మైల = పిల్లలు పుట్టినప్పుడు 10 రోజుల మైల (జాతాశౌచం) ఉంటుంది. కానీ మృతాశౌచం అంత కఠినంగా ఉండదు. పిల్లలు పుట్టినప్పుడు తండ్రికి, తల్లికి పూర్తి అశౌచం ఉంటుంది. మిగిలినవారికి ఉండదు;
పిల్లలు పుట్టినప్పుడు తండ్రికి, తల్లికి పూర్తి అశౌచం ఉంటుంది.
పురుష, purusha
-adj.
--male;
- suff.
-- verbal suffix as in ప్రధమ పురుష, ఉత్తమ పురుష;
పురుషుడు, purushuDu
-n. m.
--male; male human;
పురుషార్థాలు, purushArthAlu
-n.
--the four designated responsibilities of a man; the four-fold desires of a human, namely, ధర్మం, అర్ధం, కామం, మోక్షం;
పుర్రె, purre
-n.
--skull;
పురోగమనం, purOgamanaM
-n.
--progreess; (ant.) తిరోగమనం;
పురోణి, purONi
-n.
--a note; a letter; deed;
పురోభివృద్ధి, purObhivRddhi
-n.
--future growth; progress; advancement; see also అభివృద్ధి;
పురోహితం, purOhitaM
-n.
--priestly duty; (lit.) one that causes good in the future;
పురోహితుడు, purOhituDu
-n. m.
--priest officiating at religious ceremonies; (lit.) a person officiating at a religious ceremony (to cause good in the future);
పులకరింత, pulakariMta
-n.
--goose bump; horripilation;
పులస చేప, pulasa cEpa
- n.
--Hilsa; [bio.] ''Tenualosa ilisha'' of the Clupeidae family;
-- పులస అనేది సహజంగా సముద్రంలో ఉండే చేప. ఇది గుడ్లు పెట్టడం కోసం మాత్రమే గోదావరి నదిలోకి వలస వస్తుంది. పులస అనేది అనడ్రోమస్ (Anadromous) జాతికి చెందిన చేప. అంటే, ఇది తన జీవితంలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఉప్పునీటిలో (సముద్రంలో) గడుపుతుంది, కానీ గుడ్లు పెట్టడానికి (Spawning) మాత్రం తప్పనిసరిగా మంచినీటిలోకి (నదిలోకి) వలస వస్తుంది.
-- సముద్రంలో దొరికే పులసను "ఇలస" లేదా "పల్లా" అని పిలుస్తారు. రుతుపవనాల సమయంలో నదిలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, ప్రవాహానికి ఎదురొచ్చి ఈదడం వలన దాని శరీరంలోని కొవ్వు, రుచి, మరియు గట్టిదనం మారుతాయి. వరద నీటికి ఎదురుగా ఈదడం వల్లనే దానికి ప్రత్యేకమైన, అధిక రుచి వస్తుందని, అందుకే అది నదిలో దొరికినప్పుడే దానిని అత్యంత రుచికరమైనదిగా భావిస్తారని నమ్మకం.
పుల్ల, pulla
-adj.
-- sour;
పుల్ల, pulla
-n.
--thin stick; twig;
--నిప్పు పుల్ల = match stick.
--పుల్ల పెట్టు = [idiom] sow seeds of discord.
పుల్ల బచ్చలి, pulla bacchali
-n.
-- Bladder dok; [bot.] ''Rumex vesicarius'' of the Polygonaceae family;
-- పప్పు లో వేసుకుంటే ఈ ఆకుకూర చాలా రుచిగా ఉంటుంది. కొందరు పాలకూర, తోటకూర వంటి పులుపులేని ఇతర ఆకుకూరలతో దీనిని పులుపుకోసం కలిపి కలగూరగా వండుకుంటారు;
-- చుక్క కూర;
పుల్లలు, pullalu
-n. pl.
--firewood;
పులి, puli
-n.
-- wild cat; panther;
--- కొండ పులి = cougar; mountain lion; puma; a wildcat of North America. No matter what you call it, it's still the same cat, the largest of the "small cats."
--- చిరుత పులి = leopard; [bio.] ''Panthera pardus;''
--- చీతా = cheetah; [bio.] ''Acinonyx jubatus;'' the spotted wildcat of Africa; the fastest land animal;
--- జాగ్వారు = jaguar; a wildcat native to South America. [bio.] ''Panthera onca'';
--- నల్లపులి = panther;
--- పెద్దపులి = tiger; [bio.] ''Panthera tigris;''
--- బెబ్బులి = tiger; Bengal tiger; [bio.] ''Panthera tigris tigris;''
---మంచు పులి = snow leopard. [bio.] ''Uncia uncia;''
---మంచు కిరుబా; హిమ కిరుబా = snow leopard. [bio.] ''Uncia uncia;''
-- ఒక తెఱఁగు చిఱుతకు తెలుఁగులో పొన్నాడ అని పేరు. ఈ విషయము మన నిఘంటువులలో వ్రాసినారు. కాని వర్ణన ఇవ్వలేదు;
పులిచంద్రాయులు, pulicaMdrAyilu,
- n.
-- [bio.] a bird seen in Andhra Pradesh;
పులిచింత, puliciMta
- n.
-- Indian sorrel; creeping wood sorrel; Yellow wood sorrel; [bot.] ''Oxalis corniculata'' Linn. of the Oxalidaceae family;
-- a medicinal herb. This small herb is known for its yellow flowers and heart-shaped edible leaves with a sour, lemony taste.
-- [Sans.] ఆమ్లపత్రికా; ఆమ్లికా; చుక్రికా;
పులిపిరి కాయలు, pulipiri kaayalu
- n. pl.
-- warts;
-- సూరీడు కాయలు; పులిపిరి కాయలను తొలగించుకోవాలంటే Apple Cider Vinegar లో ముంచిన దూదితో ఆ కాయలను (పెద్దవైతే ఆ కాయల మూలాల్లోను) రుద్డుతూ వుంటే త్వరలోనే అవి రాలిపోతాయి.
పులిపిల్ల, pulipilla
-n.
--tiger kitten; tiger cub;
పులిపెంజర, pulipeMjara
- n.
-- A certain venomous snake;
-- రక్త పెంజెరి = కాటుక రేకుల పొడ = Russell’s Viper; [bio.] ''Vipera russelli'' of the Viperidae family;
పులియబెట్టుట, puliyabeTTuTa
-n.
--fermentation; acidulation;
పులిహోర, pulihOra, pulipiri
-n.
--tamarind rice; (ety.) పులి + ఓగిరము = పులిహోరిగము = పుకిహోర = పులిసిన ఓగిరం; పులియబెట్టిన అన్నం;
-- ఓగిరము అన్నది సంస్కృత "ఉపాహార" అన్నదానికి వైకృతరూపం. ఉపాహారము = ఉప + ఆహారము అంటే ప్రధాన భోజనం కాకుండా తినే చిఱుతిండ;
పులుపు, pulupu
-adj.
--sour; tart;
పులుసు, pulusu
-n.
--(1) soup; soup made with a tamarind base;
--(2) acid;
పులుము, pulumu
-v. t.
--smear; rub; mop; slather;
పుల్లుడి నేల, pulluDi nEla %e2t
-n.
--grassland;
పుల్లురివి, pullurivi
-n.
--[bot.] ''Viscum monicum'';
పుల్లెలు, pullelu
- n.
-- dinner plates made by sewing leaves together with tiny bamboo splinters;
-- పుల్లలతో కుట్టిన విస్తరాకులు; పుల్లాకులు; అడ్డాకులు;
పుల్లేరు, pullEru
-n.
--[bot.] ''Croton claviferum'';
పువ్వు, puvvu
-n.
--flower;
పుష్కరం, pushkaraM
-n.
-- (1) 12 years; (2) In India a feast held once every twelve years at certain holy rivers such as the గోదావరి పుష్కరము, కృష్ణపు ష్కరము, etc.; (3) body of water;
పుష్కరిణి, pushkariNi
-n.
--lotus pond; a water tank on a temple premises;
పుష్కలం, pushkalaM
-n.
--plenty;
పుష్పం, pushpaM
-n.
--flower;
పుష్యమి, puShyami %updated
-n.
--(1) Delta Cancri; Asellus Australis; M44 in Cancer; Yoga tara of the eighth lunar mansion; located in the constellation Cancer;
--(2) The Beehive cluster; The eigth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;
--(3) పొట్లపు రిక్క; తొండరూపు రిక్క;
పుష్యరాగం, pushyarAgaM
-n.
--topaz; a silicate of Aluminum and Fluorine; Al<sub>2</sub>SiO<sub>4</sub>(F,OH)<sub>2</sub>;
పుష్టి, pushTi
-adj.
--well nourished; strong;
పుష్పిక, pushpika
- n.
-- colophon;
-- తాళపత్ర, ఇతర చేతివ్రాత గ్రంధాలలో చివరిలో కనిపించే గ్రంథరచయిత వివరాలు, గ్రంథరచనకు కారకులైనవారి వివరాలు, గ్రంథ రచనా కాలం, మొదలయిన వివరాలు కలిగిన పుష్పిక (colophon)లు ఆ గ్రంథానికి ఉత్తర పీఠికలు అవుతాయి;
పుస్తకం, pustakaM
-n.
--book;
-- (ety.) పుస్తె + కమ్మ = తాడుతో కట్టిన తాటి ఆకులు;
పుసి, pusi
-n.
--rheum of the eyes; the granular grime that accumulates in the eye;
పుసుక్కున, pusukkuna
-adv.
--suddenly; unexpectedly; abruptly;
పుస్తెలు, pustelu
-n.
--(1) a rope; a string; a thread; (2) a sacred thread, with two gold disks, tied around a bride's neck by the groom at a wedding ceremony;
-- మంగళసూత్రం; తాళి; తాళిబొట్టు; పసుపుకొమ్ము కలిగిన తాడు పసుపుతాడు.
-- పుస్తె + కమ్మ = పుస్తకం = తాడుతో కట్టిన తాటాకుల కట్ట; కమ్మ అంటే తాటాకు;
ప్లూటోనియం, plUTOniyaM
-n.
--[phy.] Plutonium, a radioactive element;
ప్లుతం, plutaM
-n.
--[prosody] a very long vowel taking three times the time taken by a short vowel to pronounce; although its occurrence is felt to be rare, indeed this occurs often at the end of words when emphasizing quantity or stressing inclusion as చాలా, కూడా, మీరూ, etc.
పూగీఫలం, pUgIphalaM
-n.
--betel nut;
పూచిక, pUcika
-n.
--a species of tall grass; [bot.] Aristida setacea;
పూచీ, pUcI
-n.
--responsibility;
పూజ, pUja
-n.
--a ritual worship with water, flowers, leaves, etc.;
పూజ్యం, pUjyaM
-n.
--(1) reverential;
--(2) nothing; none; zero;
పూజారి, pUjAri
-n.
--priest officiating at a temple;
పూట, pUta
-n.
--a portion of a day; a time of a day;
---పొద్దుటిపూట = during morning.
---మూడు పూటలు = three times a day, specifically morning, noon and evening.
---రాత్రిపూట = during night.
పూటుగా, pUTugA
- adv.
-- fully; completely; excessively;
-- (example) పూటుగా తాగి = drink excessively;
పూడి, pUDi
- suff.
-- a suffix to a village name if the village is adjacent to the flood plains of a river or stream; (note) the suffixes పూడి, పర్రు, తుర్రు, కుర్రు as suffixes to village names imply their location on progressively elevated grounds from a nearby river;
పూడిక, pUDika
-n.
--silt; fill; accumulation;
పూడు, pUDu
-v. i.
--silt-up; fill-up; close-up; accumulate;
పూడ్చు, pUDcu
-v. t.
--fill in; cover;
పూత, pUta
-n.
--(1) blooming; flowering
--(2) thrush; rash; tiny eruptions on the skin or tongue indicative of some disease;
--(3) coating; smearing;
పూతిగంధం, pUtigaMdhaM %e2t
-n.
--malodor; bad smell; foul smell;
పూనకం, pUnakaM
-n.
--possession by a spirit or goddess;
పూనిక, pUnika
-n.
--perseverance; determination; willingness to do something with determination; % to e2t
పూరకం, pUrakaM
-n.
--(1) filling in;
--(2) inhalation; filling in the lungs;
పూరణం, pUraNaM
-n.
--that which fills in; stuffing;
పూర్ణ, pUrNa
-adj.
--whole; full; complete;
పూర్ణచంద్రుడు, pUrNacaMdruDu
-n.
--full moon;
పూర్తము, pUrtamu
-adj.
--filled; full; complete; covered;
-n.
-- An act of beneficence, as digging a well or tank, planting a grove, building a temple, feeding the poor,
పూర్వం, pUrvaM
-n.
--earlier time; old times; formerly;
పూర్వ, pUrva
-adj.
--earlier; old; former; (ant.) పర;
---పూర్వవిద్యార్థి = old student; alumna.
పూర్వపక్షం, pUrvapakshaM
-n.
--the former half; the first side of an argument or dispute; The first part of an argument, the prima facie argument or view of a question అని ఆప్టే నిఘంటువు.)
-- మీమాంస శాస్త్రంలో ఒక విషయాన్ని నిర్ధారించడానికి, ముందుగా వేదంలోని ఒక విషయాన్ని తీసుకుంటారు. ఆ తరువాత ఆ వాక్యానికి ఇదే అర్థమంటూ ఒక సమస్యని లేవనెత్తుతారు. ఆ తరువాత, ఆ అర్థానికి వ్యతిరేకంగా వాదిస్తారు. దీనిని పూర్వపక్షం అంటారు. తరువాత పూర్వపక్షంలో చెప్పిన దానిని ఖండిస్తూ మాట్లాడతారు. దీనిని ఉత్తరపక్షమంటారు. ఆఖరి దశలో పూర్వాపరాలను గ్రహించి ఒక నిశ్చయానికి వస్తారు. దీనిని నిర్ణయమంటారు.
-- see also ఉత్తరపక్షం;
పూర్వపక్షం చేయు, pUrvapakshaM cEyu
-v. t.
--[logic] the act of refuting the first side of an argument with a counter argument;
-- మీమాంస శాస్త్రంలో ఒక విషయాన్ని నిర్ధారించడానికి, ముందుగా ఒక విషయాన్ని తీసుకుంటారు. ఆ తరువాత ఆ వాక్యానికి ఇదే అర్థమంటూ ఒక సమస్యని లేవనెత్తుతారు. ఆ తరువాత, ఆ అర్థానికి వ్యతిరేకంగా వాదిస్తారు. దీనిని పూర్వపక్షం అంటారు. తరువాత పూర్వపక్షంలో చెప్పిన దానిని ఖండిస్తూ మాట్లాడతారు. దీనిని ఉత్తరపక్షమంటారు.
---అతని వాదాన్ని పూర్వపక్షం చేసేను = I refuted his argument.
పూర్వ ఫల్గుణి, pUrva phalguNi %updated
-n.
--(1) Delta Leonis; Zosma; Yoga tara of the 11th lunar mansion; located in the constellation Leo;
--(2) The 11th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;
--(3) పుబ్బ;
పూర్వమీమాంశ, pUrvamImAMSa
- n.
-- పూర్వ మీమాంస, ఉత్తర మీమాంస తత్వాలు, సనాతన హిందూ భావనలలో, ఆచరణల్లో పరిణామాన్ని (evolution) ని సూచిస్తాయి. పూర్వ మీమాంస, భగవంతుడికి వ్యక్తిత్వం (రాగద్వేషాలున్న పర్సనాలిటీ) ఉందని, మనం ఆయన్ని సంతోష పెట్టవలసిన అవసరం వుందని చెప్తుంది. అందుకు మనం చేయ వలసిన పనులు (కర్మ కాండలు), వాటిని చేసేటప్పుడు పాటించాల్సిన నియమాలు తెలుపుతుంది. వీటిని పాటించడం ద్వారానే ఆయనను చేరుకోగలమన్న భావన వ్యాప్తి చెందింది. అంటే నియమాలతో చేసే కర్మ కాండలే ముక్తికి మార్గమని చెప్పబడింది.
పూర్వరంగం, pUrvaraMgaM
-n.
--prologue; an overture;
పూర్ణాంకం, pUrNAMkaM
-n.
--whole number; 0, 1, ,2 ,3, ...
పూర్వాంగం, pUrvAMgaM
-n.
--[music] bottom tetrachord; if an octave is divided into 12 keys (corresponding to a musical keyboard), the four keys designated by "ri" and "ga" constitute the bottom tetrachord in Indian music;
పూర్వాంత, pUrvAMta
-adj.pref.
-- anterior; (ant.) పరాంత = posterior;
పూర్వాపేక్షితాలు, poorvaapEkshitaalu,
- n. pl.
-- pre-requisites;
పూర్వాభాద్ర, pUrvAbhAdra %updated
-n.
--(1) Alpha Pegasi; Markab; Yoga tara of the 25th lunar mansion; located in the constellation Pegasus;
--(2) The 25th of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;
--(3) ఎనిమిది కాళ్ల చుక్క;
పూర్వార్ధ, pUrvArdha
-adj.
--pref. earlier half; eastern half; (ant.) పరార్ధ; పశ్చిమార్ధ;
---పూర్వార్ధ గోళం = Eastern hemisphere.
పూర్వాషాడ, pUrvAShADa %updated
-n.
--(1) Delta Sagittarii; the stars Delta and Epsilon of Sagittarius; Kaus Media; Yoga tara of the 20th lunar mansion; located in the constellation Sagittarius;
--(2) The 20th of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;
--(3) నీటి రిక్క;
పూరించు, pUriMcu
-v. t.
--(1) complete;
--(2) fill out;
పూరి, poori
-n.
-- dry grass; hay;
పూరిల్లు, poorillu
- n.
-- a thatched-roof house with mud walls;
పూర్తిచేయు, pUrticEyu
-v. t.
--finish; conclude;
పూర్వులు, pUrvulu,
-n. pl.
--forebears; ancestors;
--(note) పూర్వీకులు is not correct usage;
పూలకుండీ, pUlakuMDI
-n.
--flower-pot;
పూలగుచ్ఛం, pUlaguccaM
-n.
--bouquet; [bot.] inflorescence;
పూలతుమ్మి, pUlatummi
-n.
--[bot.] Leucas linifolia;
పూలతోట, pUlatOTa
-n.
--flower garden;
పూలదండ, pUladaMDa
-n.
--garland; lei;
పూలపాల, pUlapAla
-n.
--[bot.] Pentatropis microphylla;
పూలబాలిక, pUlabAlika
-n.
--flower-girl;
పూలమడి, pUlamaDi
-n.
--flower-bed;
పూస, pUsa
-n.
--(1) bead;
--(2) vertebrae;
---ముడ్డి పూస = coccyx, the bottom-most part of the spine formed by the fusion of four vertebrae.
---నల్ల పూస = a small black bead.
---నల్ల పూసల దండ = necklace of black beads traditionally worn by Hindu married women whose husbands are still alive.
---వెన్న పూస = a bead of butter.
---వెన్ను పూసలు = spinal vertebra.
%పృ - pR, పె - pe, పే - pE, పై - pai
పృక్వకం, pRkvakaM
-n.
--[anat.] pancreas; క్లోమం;
పృచ్ఛకం, pRcchakaM
-n.
--query; question;
పృచ్ఛకుడు, pRcchakuDu
-n.
--questioner; this word is often used to refer to a person who asks questions in a literary gymnastic, called అష్టావధానం, that is very peculiar to Telugu language only.
పృధివి, pRdhivi
-n.
--the Earth;
పెంకి, peMki
-adj.
--rambunctious; mischievous;
పెంకు, peMku
-n.
--(1) tile;
--(2) roof-tile;
--(3) a broken fragment of a pot;
---గాజుపెంకు = broken piece of glass.
---చిల్లపెంకు = broken piece of pottery.
---బంగాళాపెంకు = Bengal roof-tile.
---బిళ్లపెంకు = flat roof-tile.
---నాటుపెంకు = native roof-tile.
పెంచు, peMcu
-v. t.
--raise; rear; grow; enhance; (ant.) త్రుంచు;
పెంజెర, peMjera
-n.
--a species of snake;
పెంట, peMTa
-n.
--garbage; compost;
పెంటపోగు, peMTapOgu
-n.
--compost pile;
పెంటమ్మ,peMTamma
- n.
-- name of a village goddess;
-- (ety.) పెంటి + అమ్మ = young + mother;
పెంటి, peMTi
-adj.
--(1) female of a species; (2) young; (ant.) పోతు;
---పెంటి ఏనుగు = she elephant.
పెంటిక, peMTika
-n.
--(1) hard stool in the shape of small marbles;
--(2) goat's stool;
పెంటివెదురు, peMTiveduru
-n.
--[bot.] Bumbusa arundinacea;
పెండలం, peMDalaM
-n.
-- Greater yam; Lesser yam; a type of yam, a root vegetable with over 600 sub-varieties with only about ten that are edible; the above-ground part of this plant is a creeper; [bot.] ''Dioscorea alata''; In Greek, "alata" means "winged" or "ribbed";
-- పెద్ద పెండలం = Greater yam; [bot.] ''Dioscorea alata''; this creeper twists in a right-handed helical pattern;
-- చిన్న పెండలం = Lesser yam; [bot.] ''Dioscorea esculentum''; In Latin esculentum means suitable for food; this creeper twists in a left-handed helical pattern;
-- విష పెండలం = poisionous yam; [bot.] ''Dioscorea daemona''; (note) Kautilya referred to this in his ArthaSastra;
-- అడవి పెండలం = wild yam; [bot.] ''Dioscorea persimilis'';
--[Sans.] అలూకం; పిండాల్ (పిండ + ఆలు) > పెండలం;
పెండ్లి, peMDli
-n.
--wedding; the marriage celebration; wedding is the ritual and marriage is the institution of a man and woman agreeing to live together as man and wife; wedding takes place on one day, marriage lasts much longer.
పెండ్లి పిలుపు, peMDli pilupu
-n.
--wedding invitation; పెళ్లి పిలుపు;
పెండె, peMDe
-n.
--cross-beam; transverse rafter from tthe (main) beam of a house; see also వాసం;
పెండెకట్టు, peMDekaTTu
-n.
--(1) lath; a narrow thin strip of palm leaf stem used for tying scaffoldings and other building parts;
--(2) a knot binding two poles or rafters (usually of bamboo) using long strips of bark obtained from bamboo or a palm tree;
పెండెము, peMDemu
-n.
--wooden gate;
పెంపకం, peMpakaM
-n.
--upbringing; raising; cultivation; culture; enhancement;
---కోళ్ల పెంపకం = poultry; raising chicken.
---పశువుల పెంపకం = animal husbandry; raising animals.
---పిల్లల పెంపకం = raising children.
పెంపుడు, peMpuDu
-adj.
--pet; domesticated; adopted;
---పెంపుడు కుక్క = pet dog.
---పెంపుడు కొడుకు = adoped son.
పెక్కు, pekku
-adj.
--many; several;
పెచ్చు, peccu
-n.
--crust;
పెట్ట, peTTa
-n.
--she fowl; hen; (ant.) పుంజు;
---కోడి పెట్ట = hen.
---నెమలి పెట్ట = peahen.
పెట్టు, peTTu
-v. t.
--(1) give;
--(2) place; position; insert; put;
-n.
--output; as in output from a computer;
పెట్టుపోతలు, peTTupOtalu
-ph.
--(1) feeding with food and drink;
--(2) protection and patronizing;
పెట్టుబడి, peTTubaDi
-n.
--investment;
పెట్టుబడిదారీ, peTTubaDidArI
-adj.
--capitalistic;
పెట్టుబడిదారు, peTTubaDidAru
-n.
--investor; capitalist;
పెట్లుప్పు, peTTluppu
-n.
--saltpeter; nitre; sodium nitrate; potassium nitrate; (lit.) explosive salt; same as సురేకారం;
పెట్టె, peTTe
-n.
--(1) box; pack; container; carton; crate;
--(2) compartment in a train; bogie;
---అగ్గిపెట్టె = match box.
---సిగరెట్టు పెట్టె = pack of cigarettes.
---రైలు పెట్టె = compartment in a train.
పెట్టెబండి, peTTebaMDi
-n.
--covered wagon;
పెట్టే బేడా, peTTE bEDA
-n.
--baggage; luggage;
పెట్రోలియం, peTrOliyaM
-n.
--petroleum; crude; crude oil; (ety.) petro=rock, ole=oil; రాతినూనె; శిలతైలం;
పెట్రోలు, peTrOlu
-n.
--petrol; gasoline; refined crude oil; (sl.) gas;
పెడ, peDa
-adj.
--rear; backward; posterior;
--(2) sideways;
--(3) strange; wrong;
-n.
--(1) bunch or cluster of fruits; (esp.) bananas;
--(2) side; note that పెడ is really a side of a గెల; see also ఎడ, పెడ;
పెడగాలు, peDagAlu
-adj.
--a leg which is folded sideways;
పెడచెవి, peDacevi
-adj.
--back part of the ear;
పెడచెవినిపెట్టు, peDacevinipeTTu
-v. i.
--decline to listen; ignore; show indifference;
పెడదారి, peDadAri
-n.
--wrong path; misguided path;
పెడముఖం, peDamukhaM
-n.
--askance; looking sideways; not showing interest; not agreeing;
పెడసరం, peDasaraM
-n.
--stubbornness; arrogance;
పెణక, peNaka
-n.
--the bottom edge of a sloping roof;
పెత్తందారు, pettaMdAru
-n.
--manager;
పెత్తనం, pettanaM
-n.
--authority; power to act; power to manage; (ety.) పెద్ద + తనం;
పెత్తనాలు, pettanAlu
-n. pl.
--wanderings; paying visits;
పెత్తల్లి, pettalli
-n. f.
--elder sister of one's mother; (lit.) elder mother;
పెదవి, peDavi
-n.
--lip; edge; border;
పెద్ద, pedda
-adj.
--big; large; elder; older; adult; (rel.) చిన్న; బుల్లి; బుచ్చి; చిట్టి;
-n.
--adult; senior; leader; judge;
---ఊరి పెద్ద = village elder.
---పెద్ద వెంకట్రావు = Venkatrao, Sr.
---పెద్దమనిషి = gentleman; lady; an elderly person; respectable person.
---పెద్దపీట = a seat of honor.
పెద్ద అత్తిపత్తి, peda attipatti
-n.
-- Black Mimosa; Giant Sensitive Plant; Bashful Plant [Bot.] ''Mimosa pigra'' of the Fabaceae family;
-- ఇది తడి నేలలలో పెరిగే బెడద మొక్క (Invasive Plant). పదునైన ముళ్ళు కలిగి త్వరత్వరగా వ్యాపించి, పొదలా పెరిగే ఈ చెట్టు ఆకులు అత్తపత్తి (Touch - me- not or Mimosa pudica) ఆకులలాగే స్పర్శ తగలగానే సిగ్గుతో ముడుచుకుపోతాయి. అయితే అత్తపత్తి కంటే ఈ మొక్క పెద్ద పొదలాగా అనుకూల పరిస్థితులలో వృక్షంలాగా కూడా పెరుగుతుంది. ప్రపంచంలో వ్యవసాయదారుల పాలిట శాపంగా మారిన చకచకా పెరిగే 100 బెడద మొక్కలలో ఇది ఒకటిగా పేరొందింది. నల్ల తుమ్మ బెరడు లాగే ఈ మొక్క బెరడులోనూ టానిన్లు (Tannins) ఉన్న కారణంగా తోళ్ళు ఊనడం కోసం వినియోగించడం, వేరు కంతులలో నత్రజని స్థిరీకరించే కారణంగా భూసారాన్ని పెంచేందుకు తోడ్పడటం మినహా ఈ మొక్కలకు ప్రత్యేకించి ప్రయోజనాలు ఏవీ లేవు. ఈ మొక్క తొట్టతొలి జన్మస్థలం మధ్య అమెరికాలోని మెక్సికో ప్రాంతం. తూర్పు ఆసియా దేశాల్లో ఈ మొక్కని వియత్నమీస్ థార్న్ (Vietnamese Thorn) అంటారు. అత్తపత్తి లాగే లేత పింక్ రంగు పూలు, ముడుచుకుపోయే స్వభావం కలిగిన ఆకులు కలిగి ఉండటాన్నిబట్టి జనం దీనిని 'పెద్ద అత్తపత్తి' అంటున్నారు.
పెద్దఏలకి, peddఅElaki
-n.
--Big cardamom; Bengal cardamom; [bot.] ''Amomum aromaticum; Amomum subulatum'';
పెద్దకొమ్ము, peddakommu
-n.
--long ray gizzard shad; a fish; [bio.] ''Nematalesa come'';
పెద్ద జీలకర్ర, pedda jIlakarra
-n.
--fennel seed; [bot.] ''Foeniculum vulgare'';
పెద్ద జువ్వి, pedda juvvi
-n.
--[bot.] ''Ficus tsiela''; [Sans.] kaninka;
పెద్దతనం, peddatanaM
- n.
-- (1) aged; elderly;
-- (2) maturity; responsibility; being in command;
పెద్ద తురాయి, pedda turAyi
-n.
--gold mohar; peacock flower tree; [bot.] ''Poinciana regia'';
పెద్దదిక్కు, peddadikku
-n.
--guardian; godfather; godmother; supporter;
పెద్దనిద్ర, peddanidra
-n.
--death; (lit.) the big sleep;
పెద్దనెల్లికూర, peddanellikUra
-n.
-- [bot.] ''Premna latifolia'' Roxb.;
పెద్దపరువ, peddaparuva
-n.
--anchovy; a fish; [bio.] ''Thryssa purava;''
పెద్దపాయలకూర, peddapAyalakUra
-n.
-- [bot.] ''Portulaca oleracea'' Linn.;
పెద్దపావిలాకు, peddapAvilAku
-n.
--see పావిలి;
పెద్దపులి, peddapuli
-n.
--tiger; Bengal tiger;
పెద్దపేగు, peddapEgu
-n.
--colon; large intestine;
పెద్దబడి, peddabaDi
-n.
--upper case in an alphabet;
పెద్దమనిషి, peddamanishi
-n.
--(1) gentleman; (2) adult;
పెద్దరికం, peddarikaM
-n.
--guardianship; leadership; statesmanship; acting responsibly as an elder;
పెద్దలు, peddalu
-n. pl.
--elders; wise men;
పెనం, penaM
-n.
-- skillet; frying pan; a shallow pan with slanted sides. Skillets are commonly used to stir-fry or sauté, which refers to a method of cooking in which ingredients are cooked quickly in a small amount of oil or fat, often over relatively high heat.
-- griddle; gridiron; flat frying pan typically used for making pancakes;
పెన, pena
-n.
--(1) twist; intertwine; embrace;
--(2) helix;
---జంటపెన = double helix.
పెనిమిటి, penimiTi
-n.
--husband;
-- ప్రాచీన ద్రావిడ భాషల్లో 'పెన్' లేదా 'పెను' అంటే "పెద్ద, ముఖ్యమైన, లేదా గొప్ప అని అర్థం. (ఉదాహరణ: పెనుగాలి, పెనుప్రమాదం, పెన్నిధి).
-- 'మిటి, మిడు, లేదా 'మెయి' అనే పదానికి పురుషుడు లేదా భర్త అనే అర్థం ఉండేది. ప్రాచీన తమిళ్ మరియు కన్నడ భాషల్లో కూడా దీనికి సమానమైన పదాలు కనిపిస్తాయి. కాబట్టి, పెనిమిటి అంటే "ముఖ్యమైన పురుషుడు" లేదా "ఇంటికి పెద్దయిన భర్త" అని అర్థం వస్తుంది.
పెన్నిధి, pennidhi
-n.
--big cache; big fortune; large treasure;
పెన్సిలు, pensilu
-n.
--pencil; lead pencil;
పెను, penu
-adj.
--big; huge; large; giant;
పెనుగాలి, penugAli
-n.
--gale; giant wind; tornado;
పెనుగులాట, penugulATa
-n.
--big struggle; (ety.) పెను + గలాట;
పెనుబాము, penubAmu %e2t
-n.
--python; (lit.) huge snake; constrictor; కొండచిలువ;
పెనునిద్దర, penuniddara
-n.
--death; (lit.) the big sleep;
పెనులోయ, penulOya
-n.
--canyon;
పెన్నేరు గడ్డ, pennEru gaDDa
-n.
--root of Winter cherry; [bot.] ''Withania somnifera'';
పెన్నేరు చెట్టు, pennEru ceTTu
-n.
--Winter cherry; [bot.] ''Physalis flexuosa; Withania somnifera''; అశ్వగంధ;
-- ఉసిరి గింజల పొడిని, అశ్వగంధ వేళ్ళ పొడిని సమ పాళ్ళల్లో కలిపి, తేనెతో తింటే వీర్య పుష్ఠి కలుగుతుందని ఆయుర్వేదం చెబుతోంది;
పెయ్య, peyya
-n.
--she calf; (ant.) దూడ;
పెరడు, peraDu
-n.
--backyard;
పెరిజీ, perijI
-n.
--perigee; the point closest to the focus of an ellipse; సమీపబిందువు;
పెర్మిట్, permiT
-n.
--permit; license; authorization;
పెరుగు, perugu
-n.
--curds; (rel.) yogurt; sour cream;
-- పెరుగుని లాక్టోబాసిలస్ అనే లాక్టిక్ యాసిడ్ బ్యాక్టీరియాతో పాలను పులియబెట్టడం ద్వారా తయారు చేస్తారు; ఈ సూక్ష్మజీవి పెరగడం వల్ల తయారవుతుంది కనుక దీనికి 'పెరుగు' అనే పేరు వచ్చింది. ఈ సూక్ష్మజీవి త్డు లేకుండా పెరుగు తయారుకాదు కనుక ఈ పద్ధతిని 'తోడు పెట్టడం' అంటారు;
-- [Sans.] దధి; see also యోగర్ట్;
-v. i.
--(1) grow; develop;
--(2) elongate; euphemism for a broken thread, because saying "the sacred thread of a woman is broken" is the same thing as saying that the woman is widowed;
---మంగళసూత్రాలు పెరిగిపోయాయి = the scared necklace-string is broken.
పెరుగుతోటకూర, perugutOTakUra
-n.
--a leafy vegetable; [bot.] ''Amaranthus gangeticus'';
పెళ్లగించు, pellagiMcu
-v. t.
--uproot; pull out;
పెళపెళ, peLapeLa
-adj.
--onomatopoeia for breaking sound;
పెళ్ల, peLla
-n.
--a clod of dry earth, plaster, concrete, etc.;
పెళుసు, peLusu
-adj.
--brittle;
పెళుసుతనం, peLusutanaM
-n.
--brittleness;
పెసరపప్పు, pesarapappu
-n.
--green gram dal; split mung beans;
పెసలు, pesalu
-n.
--green gram; mung beans; [bot.] ''Phaseolus radiatus'' of Leguminosae (pea) family; ''Phaseolus mungo'' (old); or ''Vigna radiata'' (new);
ప్రెగడ, pregaDa
-n.
--minister; counselor; one close to the inner circles of power;
పేంటు, pEMTu
-n.
--pair of pants; trousers;
పేక, pEka
-n.
--(1) playing cards; a deck of cards;
--(2) warp; the longitudinal strands on a loom in weaving; (ant.) పడుగు;
పేకదస్తా, pEkadastA
-n.
--deck of playing cards;
పేకముక్క, pEkamukka
-n. s.
--playing card;
పేకాట, pEkATa
-n.
--game of cards;
పేకేజి, pEkEji
-n.
--package; parcel;
పేగు, pEgu
-n.
--intestine; gut; entrails;
---పెద్దపేగు = large intestine.
---చిన్నపేగు = small intestine.
పేచీ, pEcI
-n.
--dispute;
పేచీకోరు, pEcIkOru
-n.
--pugnacious person; trouble monger;
పేజీ, pEjI
-n.
--page; one side of a sheet in a book;
పేట, pETa
-n.
--(1) part of a city; sector;
--(2) strand of a necklace;
--(3) strand of hair used for braiding;
పేటిక, pETika
-n.
--small box; suitcase; attache; briefcase; chest;
పేటు, pETu
-n.
--flake;
పేడ, pEDa
-n.
--dung; (esp.) cow or buffalo stool;
పేడపురుగు, pEDapurugu
-n.
--dung beetle; scarab beetle;
పేడపెంట, pEDapeMTa
-n.
--manure; cow manure;
పేడి, pEDi
-adj.
--without a moustache;
పేడు, pEDu
-n.
--piece of firewood; splinter; wood chip;
పేత, pEta
-n.
--prickly heat; extremely fine-textured and harmless skin rash caused by excessive heat and humidity;
పేద, pEda
-adj.
--poor;
పేదరాలు, pEdarAlu
-n.
--poor woman;
పేదరికం, pEdarikaM
-n.
--poverty; [ety.] పేద + రికం;
పేదవాడు, pEdavADu
-n. m.
--poor man;
పేనా, pEnA
-n.
--pen; fountain pen, as opposed to a quill pen that comes with an ink bottle;
పేను, pEnu
-n. s.
--louse; head louse;
పేను, pEnu
-v. t.
--entwine; twist; the act of twisting threads together to get a heavier thread;
పేము, pEmu
-n.
--cane; rattan cane; a bushy vine with thick woody growth; this grew all over India and its wood was used to make prized furniture; now rarely seen and is probably near extinction, due to overexploitation and habitat destruction; [bot.] ''Calamus rotang;''
పేముకుర్చీ, pEmukurcI
-n.
--cane chair; బెత్తుకుర్చీ;
పేయం, pEyaM
-suff.
--acceptable; enjoyable;
---కర్ణపేయం = pleasant to hear.
పేరడవి, pEraDavi
-n.
--big forest;
పేరా, pErA
-adj. pref.
--para; the other;
పేరా, pErA
-n.
--paragraph;
పేరాలంతం, pErAlaMtaM
-n.
--[chem.] paraldehyde; (lit.) the other aldehyde;
పేరాస, pErAsa
-n.
--greed; avarice;
పేరాస పద్ధతి, pErAsa paddhati
-n.
--[comp.] greedy method;
పేరాచూట్, pErAchUT
-n.
--parachute;
పేరిమి, pErimi
-n.
--(1) renown; eminence; greatness;
--(2) affection; friendship;
పేరు, pEru
-n.
--(1) name; a string of alphabetical characters;
--(2) reputation; status in a society;
--(3) a string of beads or coins; an item with a number of similar things strung together as in కాసుల పేరు; మాల; దండ;
---ఇంటి పేరు = family name; surname; last name.
---పెట్టిన పేరు = given name.
---పుట్టింటి పేరు = maiden name.
పేరుకొను, pErukonu
-v. i.
--(1) accumulate;
--(2) freeze; solidify; harden;
--(3) clot; gel;
పేర్చు, pErcu
-v. t.
--(1) arrange;
--(2) pile up; stack;
పేరోలగం, pErOlagaM
-n.
--meeting; gathering;
పేలవం, pElavaM
-n.
--trifle; thin; light; not deeply thought;
పేలాపన, pElApana
-n.
--(1) talking excessively without respect;
--(2) delirium;
పేలాలు, pElAlu
-n.
--popped rice; popcorn; any popped grain; (rel.) మురమురాలు = puffed rice;
పేలిక, pElika
-n.
--rag; small piece of cloth;
పేలు, pElu
-n. pl.
--lice; head lice;
పేలు, pElu
-v. i.
--explode;
---అది పేలుతుంది జాగ్రత్త = it will explode, be careful.
పేలుడు, pEluDu
-n.
--explosion;
పేల్చు, pElcu
-v. t.
--detonate; fire; explode;
---టపాకాయలు పేల్చు = detonate the firecrackers.
పేషీ, pEshee
- n.
-- office; place of work;
-- కార్యాలయం; కచేరీ; ఒకరి ముందు హాజరు కావడం; కోర్టులో, అధికారిముందు, పోలీసు స్టేషన్లో;
-- రాజుగారి పేషీలో ప్రజల సమస్యల అర్జీలను స్వీకరిస్తారు;
ప్రేమ, prEma
-n.
--love; passion; (ant.) పగ;
ప్రేరణ, prEraNa
-n.
--inspiration; motivation;
-- ప్రేరణ అనేది బాహ్యంగా ఏర్పడిన పరిస్థితుల ప్రభావం. ఉదా: మందర ప్రేరణ వల్ల కైక బుద్ధి చెడింది.
ప్రేరణ కారణం, prERaNa kAraNaM
-ph.
--motivating reason;
ప్రేరణార్థకం, prEraNArthakaM
- n.
-- a transitive verb form to describe an action prompting another person to it; see also ఆత్మార్థకం;
-- మరొకరిచేత చేయించేది; ఉదా: చదివించు;
ప్రేక్షకుడు, prEkshakuDu
-n.
--observer; onlooker; spectator;
ప్రేక్షణ, prEkshaNa
-n.
--observation;
పై, pai
-adj.
--(1) upper; higher;
--(2) outer; external;
--(3) subsequent; next;
--(4) alien;
--(5) additional; above and beyond;
పైకం, paikaM
-n.
--money; (lit.) gold coins;
పైఖర్చులు, paikharculu
-n.
--other expenses; overhead;
పైగా, paigA
-adv.
--besides; moreover;
పైజమాలు, paijamAlu
-n. pl.
--pajamas; in modern usage pajamas refers to both the top and bottom half of a nightdress; (ety.) Persian, పై = foot or leg; జమా = garment;
పైట, paiTa
-n.
--a woman's mantle; loose hanging end of a sari formed by throwing the end of the cloth over the breasts and shoulder;
పైటపిన్ను, paiTapinnu
-n.
--brooch;
పైడి, paiDi
-n.
--gold;
పైడిగంట, paiDigaMTa
-n.
--an owl-like bird; this bird's cry or hoot is considered a good omen;
పైత్యపుబెడ్డలు, paiTyapubeDDalu
-n.
--gall stones; stones formed in the gallbladder;
పైత్యరసం, paityarasaM
-n.
--[med.] bile; the secretion of the gallbladder;
పైన, paina
- adj.
-- (1) outside; (2) upstairs;
పైత్యం, paityaM
- n.
-- (1) a medical condition of discomfort produced by excessive production of bile; one of the three balancing conditions for health, according to Ayurveda; (2) madness; delirium; imbecility;
పైత్యోద్రేకం, paityOdrEkaM
-n.
--biliousness; A term used in the 18th and 19th centuries pertaining to bad digestion, stomach pains, constipation, and excessive flatulence (passing gas);
పైన, paina
-p.p.
--above; on; over; (ant.) కింద;
పైను, painu
-n.
--pine; fir; [bot.] ''Pinus longifolia''; ''Pinus roxburghii'', this pine grows in the Himalayas; this is the source of turpentine and the charcoal used in fireworks;
పైపెచ్చు, paipeccu
-adv.
--on the top of; besides; in addition to;
పైపెచ్చు, paipeccu
-n.
--upper crust;
పైపై, paipai
-adj.
--superficial; cursory;
పైరవీ, pairavee
- n.
-- the practice of resorting to pressurizing people in important positions to get decisions made in one’s favor without any regard for the procedures or ethics;
-- పలుకుబడిని ఉపయోగించి వెంటపడి పని సాధించుకొనుట.
పైరు, pairu
-n.
--crop;
పైలుమాను, pailumAnu
-n.
--strong man; wrestler; వస్తాదు;
%పొ- po, ప్రొ- pro, పో- pO, ప్రో- prO, పౌ- pou,
పొంకణం, poMkaNaM
-n.
--(1) purse;
--(2) pouch;
పొంగలి, poMgali
-n.
--rice cooked in milk; rice cooked in milk and green gram;
--- చక్కెర పొంగలి = rice cooked in milk and green gram with added sugar;
పొంగు, poMgu
-v. i.
--(1) rise in level; surge; (ant.) కుంగు;
--(2) rise with effervescence; boil;
--(3) chicken pox;
పొంగు, poM-gu
-n.
--measles; an contagious disease;
పొంత, poMta
-adj.
--near;
పొంత, poMta
-n.
--neighborhood;
పొంతనం, poMtanaM
-n.
--conjunction; the conjunction of planets; % to e2t
పొందు, poMdu
-v. i.
--get; obtain;
పొక్కించడం, pokkinchaDaM
- n.
-- the art of making a (citrus fruit) pickle by cooking (instead of, say, sun-drying or other methods);
పొక్కు, pokku
-n.
--blister; eruption; (note) పక్కు is scab;
పొగ, poga
-n.
--smoke;
పొగచుట్ట, pogacuTTa
-n.
--cigar; (lit.) a smoking roll;
పొగడ, pogaDa
-n.
--coral tree; Bulletwood Tree; [bot.] ''Mimusops elengi'' of the Sapotaceae family;
-- ‘ఎలెంజి’ అనేది దీని మలయాళీ పేరు యొక్క లాటిన్ రూపం; మలయాళంలో ‘ఇలాంజి’ లేక ‘ఎలాంజి’ అంటారు;
-- పొగడ చెట్టు పెద్ద సతతహరిత (ఎప్పుడూ ఆకుపచ్చగా ఉండే) వృక్షం. ఇది అరుదుగా 120 అడుగుల ఎత్తువరకూ కూడా పెరుగుతుంది. మొదలు చుట్టుకొలత 9 అడుగులుండే వృక్షాలు కూడా అక్కడక్కడా కనుపిస్తాయి. దీని కాండం ముదురు చాక్లెట్ రంగులో నెర్రెలు విచ్చి ఉంటుంది. చెట్టంతా ఎప్పుడూ ఆకులు ఒత్తుగా ఉంటాయి. అందుకే నీడనిచ్చే వృక్షాలలో పొగడది ఓ ప్రత్యేకమైన స్థానం.
పొగడ్త, pogaDta
-n.
--praise; (ant.) తెగడ్త;
పొగడ్తలు, తెగడ్తలు, pogaDtalu tegaDtalu
-ph.
--[idiom] praise and criticism; bouquets and brickbats;
పొగతాగు, pogatAgu
-v. i.
--smoke; as in smoking a cigarette;
పొగపట్టు, pogapaTTu
-v. t.
--smoking; as in smoking a fish or meat; as in smoke escaping into the living quarters;
పొగమంచు, pogamaMcu
-n.
--fog; (lit.) smoky snow;
పొగమాను, pogamAnu
-n.
--smoke stalk; chimney;
పొగమొక్క, pogamokka
-n.
--tobacco plant;
పొగరు, pogaru
-n.
--arrogance; pride; presumption; insolence;
పొగాకు, pogAku
-n.
--tobacco leaf; tobacco plant;
పొగుడు, poguDu
-v. t.
--praise;
పొట్ట, poTTa
-n.
--belly; abdomen;
పొట్లం, poTlaM
-n.
--(1) packet;
--(2) parcel; package;
పొట్ల, poTla
-n.
-- గుజ్జు పొట్ల, పొడుగు పొట్ల, లింగ పొట్ల = snake gourd; [bot.] ''Trichosanthes anguina'' of the Cucurbitaceae family;
-- అడవి పొట్ల, చేదు పొట్ల = [bot.] ''T. cucumerina'';
-- పిచ్చుక పొట్ల = pointed gourd; [bot.] ''T. dioica''; dioica అంటే ఆడ పూలు, మగ పూలు వేర్వేరు మొక్కలకి పూసేవి అని అర్థం;
-- [Sans.] చిచిణ్డా; పటోలికా;
పొట్టి, poTTi
-adj.
--short; not tall;
పొట్టు, poTTu
-n.
--chaff; skin from cereal grains;
పొట్టుతీసిన, poTTutIsina
-adj.
--decorticated; without the outer skin (of cereal grains);
పొట్టేలు, poTTElu
-n.
--ram; Aries; male sheep;
పొడ, poDa
-n.
--(1) proximity;
--(2) glance;
---ఎండ పొడ = within the glancing reach of sun; in the proximity of sunshine.
---వాడి పొడ వీడికి కిట్టదు = he does not like the other's proximity.
పొడచూపు, poDachUpu
- v. i.
-- to appear; to arise; to become visible;
పొడపత్రి, poDapatri
-n.
-- Gymnema; [bot.] ''Gymnema sylvestre Racemosa;''
-- This is supposed to be an effective diabetic medicine; Is available in Ayurvedic and Homeopathic stores in India;
--[Sans.] మేషశృంగి; మధునాశని; [Hindi] గుర్మార్;
పొడి, poDi
-adj.
--dry; (ant.) తడి;
పొడి, poDi
-n.
--(1) powder;
--(2) a value-less card in a card game;
--(3) a generic name for a precious or a semi-precious stone, particularly when used in jewelry; pl. పొళ్లు;
పొడుం, poDuM
-n.
--powder;
పొడుగు, poDugu
-n.
--height; tall;
---ఒడ్డు, పొడుగు = personality; (lit.) size and height.
పొడుచు, poDucu
-v. t.
--pierce; stab;
పొడుపుకథ, poDupukatha
-n.
--riddle; conundrum; a conundrum is a riddle whose answer is a pun;
పొణుకు, poNuku
-n.
--a light timber wood like fir;
పొత్తం, pottaM
-n.
--book;
పొత్రం, potraM
-n.
--pestle; roller used in a mortar for grinding;
పొత్తి, potti
-n.
--(1) soft part;
--(2) soft cloth;
పొత్తిక, pottika
- n.
-- (1) piece of cloth;
-- బొమ్మ పొత్తికలు = pieces of cloth for a doll's clothing;
-- (2) పొత్తు + ఇక = పొత్తిక = congeniality;
పొత్తికడుపు, pottikaDupu
-n.
--abdomen; belly below the navel; the part of the stomach below the navel; క్రీగడుపు; వస్తి;
పొత్తిదుంప, pottiduMpa
-n.
--[bot.] ''Gloriosa superba;'' [Sans.] లాంగలీ;
పొత్తిపంచ, pottipaMca
-n.
--traditional Indian garment of men, made out of a soft cloth, used usually during dining or prayer;
పొత్తిళ్లు, pottiLlu
-n.
--baby linen;
పొత్తు, pottu
-n.
--amity; friendship; partnership;
పొద, poda
-n.
--bush; shrub;
పొదరిల్లు, podarillu %e2t
-n.
--bower;
పొదీనా, podInA
- n.
-- mint; [bot.] ''Mentha spicata'' Linn.;
పొదుగు, podugu
-n.
--udder;
-v. t.
--(1) hatch; incubate;
--(2) to inlay a precious stone in a metal base;
--(3) to surround or embrace;
పొదుగుపెట్టె, podugupeTTe
-n.
--incubator;
పొదుపరి, podupari
-n.
--thrifty person; (rel.) పిసినారి = miser;
పొదుపు, podupu
-adj.
--thrift; economy;
పొద్దు, poddu
-n.
--day; time; the sun;
---పొద్దు పొడిచింది = the Sun has come up.
---పొద్దు క్రుంగింది = the Sun has gone down.
-- ఎండపొద్దు = మధ్యాహ్నం = noon;
-- అలపొద్దు = నూర్యాస్తమయానికి ముందు వేళ;
-- ఏలపొద్దుగా = చీకటి పడకుండానే;
-- ఎసళ్లుపొద్దు = సాయంసమయము; వంటకు ఎసురు పెట్టువేళ అనుట;
-- అంగుడుపొద్దు = అస్తమయ సమయం
-- ఎడ పొద్దు = సంధ్యాసమయం
-- నిద్రపొద్దు = అర్ధరాత్రి
-- ఓరంతపొద్దు = రోజంతా all day long.
పొది, podi
-n.
--tool box;
---అమ్ముల పొది = quiver for storing arrows.
---మంగలి పొది = barber's tool box.
---వైద్యుడి పొది = doctor's handbag.
పొన్నగంటికూర, ponnagaMTikUra
-n.
-- 1. Sessile Joyweed; [bot.] ''Alternanthera sessilis;'' an edible green that grows wild in the Indian countryside;
-- 2. A certain pot-herb called ''Achyranthes triandra;'' 3. A medicinal plant called ''Illecebrum sessile;'' ముత్స్యాక్షి.
-- ఆకు కూరల్లో పొన్నగంటి కూర కూడా ఒకటి. దీన్నే చెన్నగంటి కూర అని కూడా అంటారు. ఈ ఆకు కూర భారతదేశంలోనే ఎక్కువగా లభిస్తుంది. ఇందులో శరీరానికి కావాల్సిన పోషకాలు అన్నీ లభిస్తాయి.
పొన్నచెట్టు, ponnaceTTu
-n.
--Alexandrian laurel; Beauty Leaf; Indian Laurel; Laurel Wood; Ball Tree; Beach Calophyllum; a tree with scented yellow flowers; [bot.] ''Calophyllum inophyllum'';
-- ఈ ఆకర్షణీయమైన పూలు పూజకు, కాయలనుండి వచ్చే నూనె ఔషదాలకు, ఈ పూలచెట్టు కలప వ్యవసాయ పనిముట్లకు వాడతారు;
-- ఈ లాటిన్ పేరుకు మూలం ‘కాలోస్’ (అందమైన), ‘ఫిల్లం’ (ఆకు) అనే గ్రీకు పదాలు. పొన్న చెట్టు అందమైన ఆకులనుబట్టి దానికి ‘కాలో ఫిల్లం’ అనే పేరు వచ్చింది. గ్రీకు భాషలో ‘ఐనోస్’ (inos) అంటే ‘బలమైన’ అని అర్థం. దీని బలమైన, పెద్ద ఆకుల్నిబట్టి దీనికి ‘ఐనో ఫిల్లం’అనే పేరు వచ్చింది;
పొన్నారి, ponnAri
-adj.
--golden; beautiful;
---చిన్నారి, పొన్నారి = young and beautiful.
పొన్ను, ponnu
-n.
--(1) metal collar; metal tip;
-- (2) gold;
పొన్నుకర్ర, ponnukarra
-n.
--metal tipped cane;
పొయ్యి, poyyi
-n.
--hearth; a wood-burning fireplace for cooking food; traditionally built with three stones;
-- see also కుంపటి; దాలి; అధిశ్రయిణి; అంతిక;
పొర, pora
-n.
--(1) membrane;
--(2) layer; stratum;
పొరక, poraka
- n.
-- (1) broom; broomstick;
-- (2) a blade of grass;
-- (3) the rib of a leaf;
పొరటు, poraTu
-n.
--(1) omelet; scrambled eggs; గుడ్డట్టు;
--(2) any fried substance;
పొరపడు, porapaDu
-v. i.
--be mistaken; be wrong; err;
పొరపాటు, porapAtu
-n.
--mistake; error; oversight;
పొర్లించు, porliMcu
-v. t.
--to bring a bull and a cow together for impregnation;
పొరుగు, porugu
-n.
--neighborhood; people and houses on your right, left, and across the street;
-- see also ఇరుగు;
పొర్లు, porlu
-v. i.
--(1) overflow;
--(2) cross; impregnate (an animal);
పొర్లుమదుం, porlumaduM
-n.
--spillway; wier;
పొలం, polaM
-n.
--field; an agricultural field; a field with or without crop plants in it;
పాలకూర, pAlakUra
- n.
-- [bot.] ''Beta vulgaris'' Linn.; see also దుంప బచ్చలి;
పొలకువ, polakuva
- n.
-- trace; track; clue;
పొలదిండి, poladiMDi
-n.
--demon; meat-eating monster; % to e2t
పొలప, polapa
-n.
--(1) Indian river shad; a fish; [biol.] Hilsa ilisha;
--(2) white bait; Stolephorus bataviensis;
--(3) Commerson's anchovy; Stolephorus Commersonii;
--(4) Indian anchovy; Stolephorus haterolobus;
--(5) Indian anchovy; Stolephorus indicus;
--(6) anchovy; Stolephorus macrops; Stolephorus tri;
పొలి అన్నం, poli annaM
-n.
--cooked rice wetted with the blood of a sacrificial animal;
పొలికేక, polikEka
-n.
--a loud yell; the yelling and shouting accompanying the scattering of పొలిఅన్నం;
పొలిమేర, polimEra
-n.
--boundary; frontier; the region over which పొలిఅన్నం is scattered;
పొలుసులు, polusulu
-n.
--scales; scales of fish;
పొల్లు, pollu
-n.
--(1) a consonant sound without being combined with a vowel sound;
--(2) skin of grain; pithless grain;
--(3) useless thing;
పొల్లుపోకుండా, pollu pOkuMDA
-ph.
--verbal equivalent of dotting the i's and crossing the t's;
పొలిమేర, polimEra
- n.
-- boundary; the boundary of a village or town;
ప్రొపనోలు, propanOlu
-n.
--propanol; isopropyl alcohol; C<sub>3</sub>H<sub>8</sub>O;
పో, pO
-v. i.
--go; proceed;
పోక, pOka
-n.
--(1) going; departure; (2) Betel-nut Palm; [bot.] ''Areca catechu;''
పోకచెక్క, pOkacekka
-n.
--areca nut; betel nut;
-- వక్క; పీటీచెక్క; (rel.) ఉప్పుచెక్క; బంగారు వక్క;
పోకచెట్టు, pOkaceTTu
-n.
--betel-nut palm; [bot.] ''Areca catechu'';
-- Areca palm, which is different is also known as Golden cane palm, Yellow palm, Butterfly palm with the scientific names [bot.] ''Dypsis lutescens, Chrysalidocarpus lutescens'';
పోకడ, pOkaDa
-n.
--(1) going; departure;(2) attitude;
పోకిరీ, pOkirI
-adj.
--rowdyish; mischievous;
పోగు, pOgu
-n.
--(1) pile; heap;
--(2) fiber; as in నూలుపోగు; yarn;
--(3) earring, as in చెవిపోగు;
పోగుచేయు, pOgucEyu
-v. i.
--amass; stockpile;
పోచ, pOca
-suff.
--strand;
---గడ్డిపోచ = blade of grass.
---జంధ్యంపోచ = sacred thread.
---దారుపోచలు = wood fibers.
పోటీ, pOTI
-n.
--competition; tournament;
పోటు, pOTu
-n.
--(1) pressure; pain; ache;
--(2) tide; high tide;
---రక్తపు పోటు = blood pressure.
---తలపోటు = headache.
---పాటుపోటులు = ebb and tide.
పోడు వ్యవసాయం, pODu vyavasaayaM
- n.
-- shift cultivation;
-- ప్రతిఏటా కొత్త చోట అడవి నరికి వ్యవసాయం చేయటం; ఆనాటి 1882 మద్రాసు ఫారెస్ట్ యాక్ట్ గిరిజనులు పోడు వ్యవసాయం చేసుకోకుండా నిషేధించింది. దానికి వ్యతిరేకంగానే అల్లూరి సీతారామరాజు ఉద్యమించాడు;
పోత, pOta
-n.
--(1) take;
--(2) input;
--(3) casting of metal;
--(4) pouring;
పోత ఇనుము, pOta inumu
-n.
--cast iron;
పోతు, pOtu
-n.
--male animal; male bird;
---దున్నపోతు = he buffalo.
---పోతుటీగ = male fly.
---పోతుపిల్లి = tom cat.
పోతు పేరంటం, pOtu pEraMTaM
-ph.
--(coll.) a male in an otherwise female company;
పోపు, pOpu
-n.
--temper; a characteristically special step of spicy seasoning in Indian cooking; this step, usually the last, involves boiling a spoonful of oil with mustard seed, dried red chilies, curry leaves, etc. dumping the hot stuff in already cooked vegetables, or soups;
-- పోపు ఎందుకు వేస్తారు? నూనె ఎమోలియంట్, అంటే ఒక్క చుక్క వేగముగా పరుచుకోగలదు! మంచి సాల్వెంట్, అంటే ఆర్గానిక్ పదార్ధాలని సులువుగా తనలో విలీనము చేసుకోని ఆ పదార్ధము మూలలలోకీ తీసుకెళ్ళగలదు! అంటే పోపులోని కరివేపాకు లేదా ఇంగువ తమతమ సువాసనలను మంచి గుణాలనూ కూరలోని అన్ని చోటలకు మోసుకెళ్ళ అశక్తులు, ఇక్కడ నూనె ఆపని చేయించిపెడుతుంది!
-- తిరుగబోత; పోణీ; తాలింపు; తడకా;
పోపు పెట్టడం, pOpu peTTaDaM
-v. t.
--tempering; the act of adding temper to a cooked dish; the process involves boiling about two tablespoons of oil in a saucepan, adding mustard seeds, halved red chilies, and possibly cumin and fenugreek seeds, and curry leaves; when mustard seeds begin to splutter, the whole boiling mixture is added to previously cooked vegetables or soups which produces a characteristic sound and pungent odor that lingers on for a while;
పోబడి, pObaDi
-v. i.
--expense;
పోరంబోకు భూములు, pOraMbOku bhUmulu
-n.
--uncultivable waste lands;
-- ఏ ప్రయోజనం లేకుండా , నిరుపయోగంగా ఊరి బయట పడియున్న ఖాళీ స్థలాలకు ద్రవిడ భాషల్లో "పోరంబొక్కు" అన్న పదం ఉన్నది;
పోరా, పో!,
-inter.
--beat it!; scram!; go away!; get lost!;
పోరామి, pOrAmi
-n.
--friendship;
పోరు, pOru
-n.
--(1) fight; struggle; dispute; quarrel;
--(2) nagging; teasing; troubling; pestering;
పోలిక, pOlika
-adj.
--resemblance; similarity; likeness; taking after in physical resemblance;
పోలేరమ్మ,pOlEramma
- n.
-- the name of a village goddess; the goddess that guards the boundary;
-- (ety.) పొలిమేర + అమ్మ = పొలిమేరమ్మ = పోలేరమ్మ; village boundary + mother;
పోలీసు, pOlIsu
-n.
--police;
పోలు, pOlu
-v. i.
--resemble;
పోల్చు, pOlcu
-v. t.
--compare; liken;
పోవు, pOvu
-v. i.
--go; proceed;
పోషక, pOshaka
-adj.
--nutritious;
పోషకాలు, pOshakAlu
-n.
--nutrients; nourishments;
పోషకుడు, pOshakuDu
- n.
- patron; supporter;
పోషించు, pOshiMcu
-v. t.
--(1) nourish; (2) patronize;
పోహ, pOha
-n.
--concept; (ant.) అపోహ;
పోహన, pOhaNa
-n.
--fact; occurrence;
ప్రోచు, prOchu
- v. t.
-- protect;
---బ్రోచేవారెవరురా is incorrect usage; it should be ప్రోచేవారెవరురా. "ప్రోచేవారెవరురా నిను వినా రఘువరా
నను బ్రోచేవారెవరురా" అన్నప్పుడు నను లేక నన్ తఱువాత వచ్చే ప్రోచేవారు నను బ్రోచేవారు అవుతుంది. మొట్టమొదటనే బ్రోచేవారు అని ఆరంభించుట తప్పు.
ప్రోత్సాహం, prOtsAhaM
-n.
--encouragement;
ప్రోద్బలం, prOdbalaM
-n.
--active support;
---మీ ప్రోద్బలం వల్లే ఎన్నికలలో నిలబడ్డాను = I ran for the office only because of your active support.
ప్రోది, prOdi
- n.
-- patronage; cherishing; support;
పౌడరు, pauDaru
-n.
--powder; talcum powder; face powder;
పౌనఃపున్యం, pauna@mpunyaM
-n.
--frequency; repetition;
పౌర్ణమి, paurNami
-n.
--full-moon day, fifteenth day of lunar half-month;
పౌరాణిక, paurANika
-adj.
--mythological; legendary;
పౌరుష, paurusha
-adj.
--pref. one created by man; artificial;
---వేదములు అపౌరుషేయములు = the Vedas are not created by man; Vedas are supra-mental.
---పౌరుష రసాయనం = synthetic chemistry.
---పౌరుష ఉత్తేజకాలు = amphitamines; synthetic stimulants.
పౌరుష, paurusha
-adj.
--synthetic; artificial;
పౌరుషం, paurushaM
-n.
--(1) courage; manliness;
--(2) artificially created by man;
పౌరోహిత్యం, paurOhityaM
-n.
--priesthood; office of the family priest;
</poem>
==Part 3: ఫ = pha==
<poem>
ఫంగస్, phaMgas
-n.
--[bot.] fungus; శిలీంధ్రం;
ఫక్తు, phaktu
-adv.
--merely; only;
ఫకీరు, phakIru
-n.
--(1) muslim religious mendicant;
--(2) destitute person; poor person;
ఫక్కీ, phakkI
-n.
--manner; style; fashion;
ఫణిజాకం, phaNijAkaM
-n.
--marjorum; తెల్ల మరువం;
ఫణితి, phaNiti
-n.
--manner; style; fashion;
ఫర్మానా, pharmAnA
-n.
--written order; royal mandate;
ఫలం, phalaM
-n.
--(1) fruit;
--(2) reward; result;
--(3) benefit;
ఫలకం, phalakaM
-n.
--plate; plaque; slab;
ఫలదీకరణం, phaladIkaraNaM
-n.
--fertilization; (Br.) fertilisation;
ఫలసంపెంగ, phalasaMpeMga
-n.
--[bot.] Artabotrys odoratissima;
ఫలసాయం, phalasAyaM
- n.
-- yield; yield of a crop; produce; crop;
ఫలహారం, phalahAraM
-n.
--snack; refreshment; light meal; lunch; (lit.) a food comprised of fruits;
ఫలహారశాల, phalahAraSAla
-n.
--restaurant; snack house; canteen;
ఫలానా, phalAnA
-adj.
--such and such; so and so;
ఫలితం, phalitaM
-n.
--result; fruit of a labor;
ఫలోజు, phalOju
-n.
--fructose; a type of sugar commonly found in fruits;
ఫలోత్పాదన, phalOtpAdana
-n.
--efficiency;
ఫసలీ, phasalI
-adj.
-- In India, it is the period from July 1 to June 30; the official revenue year;
ఫాంటు, phaMTu
-n.
--font, the artistic style in which the script of a language is set for printing or typing. The Sans Serif is a popular font in English printing. The Elite font is quite popular with typewriters. The type of Telugu lettering popularized by Bapu can be called, for example, the Bapu font.
ఫాయిదా, phAyidA
-n.
--profit; gain;
ఫారం, phAraM
-n.
--a form; a pre-formatted document that needs to be filled in by an applicant;
ఫాలం, phAlaM
-n.
--forehead;
ఫికరు, phikaru
-n.
--trace; clue;
ఫిడేలు, phiDElu
-n.
--fiddle; violin; any stringed instrument of the violin class;
ఫిదా, phidaa
- n.
-- yield; submission; I am at your service; I give up;
-- ఫిదా అంటే లొంగిపోవు, అభిమాని ఐపోవు; ఫిదా అనగా దాసోహం/ దాసి/ దాసుడు; ఒకరిమీద అత్యంత మోజు పడటం. తనివితీర ఇష్టపడటం (Diehard fan);
-- అతని పాటకి అంతా ఫిదా అయారు;
ఫిరంగి, phiraMgi
-adj.
--foreign; alien;
ఫిరంగి, phiraMgi
-n.
--cannon;
ఫిరాయింపు, phirAyiMpu
-n.
--exchange; turning away;
ఫిర్యాది, phiryAdi
-n.
--plaintiff; complainant;
ఫిర్యాదు, phiryAdu
-n.
--complaint; (ety.) ఫిర్ యాద్; means "to remind again" as complainants often do;
ఫేనం, phEnaM
-n.
--(1) foam; froth;
--(2) scum;
ఫేనీకరణం, phEnIkaraNaM
-n.
--[chem.] fermentation;
ఫైలు, phailu
-n.
--file; a folder containing a number of records or papers;
ఫోకస్, phOkas
-n.
--focus; నాభి బిందువు;
ఫోటాను, phOTAnu
-n.
--photon; a "particle" of light;
</poem>
| width="65" | <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|-<!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]
hbm3kkfmwjdv7u0fgw57t8xug981jvt
వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు/బ-భ-మ
0
3021
39297
39268
2026-06-26T20:29:41Z
Vemurione
1689
/* Part 2: బ - ba */
39297
wikitext
text/x-wiki
* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout.
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.
16 March 2016.
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) --->
==Part 1: బం - baM==
<poem>
బంక, baMka
-n.
--glue; goo; gum; slime;
బంకనక్కెర, baMkanakkera
-n.
--glue berry; Indian cherry; a tree whose berry-like fruits are sticky; [bot.] ''Cordia dichotoma; Cordia Mixa; Cordia latifolia;''
-- లసోడా పండ్లలో ఫైబర్ అధికంగా ఉంటుంది. ఇది జీర్ణక్రియను మెరుగు పరుస్తుంది. మలబద్దకం తగ్గేలా చేస్తుంది.
-- చల్లచెట్టు; లసోరా; లసోడా;
బంకబడ్డు, baMkabaDDu
-n.
--[bot.] ''Vitis linnaei;'' % ??
బంకమన్ను, baMkamannu
-n.
--clay; (lit.) gooey soil; (rel.) నల్లరేగడి మన్ను;
బంకనెవలి, baMkanevali
-n.
-- [bot.] ''Adiantum bunulantum''; % ??
బంకు, baMku
-n.
--shop; small specialty shop; roadside stall; roadside gas station; పెట్రోలు బంకు;
బంకోలా, bankOlaa
- n.
-- lighthouse;
బంగనబయలు, baMganabayalu
-n.
--open plain;
బంగారు, baMgAraM
-n.
--gold;
---నీ ఇల్లు బంగారంగానూ = [idiom] bless your innocent self!
బంగారు వక్క తాడి, baMgAru vakka tADi
- n.
-- Areca palm; Golden cane palm; Yellow palm; Butterfly palm; [bot.] ''Dypsis lutescens'' of the Arecaceae family; ''Chrysalidocarpus lutescens'';
--ఈ వృక్షం గాలిలోని జైలీన్ (Xylene), టాల్యూన్ (Toluene) వంటి ప్రమాదకర ఆవిరులను సమర్థవంతంగా శుద్ధిచేస్తుందని నిరూపించారు. జైలీన్ ఆవిరిని పీల్చడం కారణంగా కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ (Central Nervous System) పై దుష్ప్రభావం పడి, తలనొప్పి, కళ్ళు తిరగడం, వాంతులు, చిరాకు, బలహీనత, అలసట, నిద్రలేమి, మానసిక ఒత్తిడి, ఆందోళన, చేతులు వణకడం వంటివి వస్తాయి. టాలీన్ పీల్చడం కారణంగా కూడా దాదాపు ఇవే దుష్ఫలితాలు; ప్రాణవాయువును ఎక్కువగా వెలువరించే ఈ జాతి మొక్క ఇంటిలోపల కుండీలలో పెంచుకోదగిందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు;
బంగారుతీగ, baMgArutIga,
- n.
-- Chinese dodder; [bot.] ''Cuscuta Chinensis'' of Convolvulaceae family;
---a weedy creeper that grows wildly that seems to have some aphrodisiac properties; This is a pesky weed that the government is trying to eradicate; Spanish moss, found on trees in the Americas, is similar to this;
బంగారు పిచ్చుక, baMgAru piccuka,
- n.
-- baya weaver bird; [bio.] ''Ploceus philippinus'';
బంగారుపూలు, baMgArupUlu,
- n.
-- Canadian Goldenrod; [bot.] ''Solidago canadensis'' of Asteraceae family
-- దీని తొట్టతొలి జన్మస్థలం ఉత్తర అమెరికా ఖండం. అయినా ఇది ప్రస్తుతం ఐరోపా, ఆసియా ఖండాలలోని పలు దేశాలకు విస్తరించింది. ఆ యా దేశాలలో ఇది మొండి బెడద మొక్క (Invasive Plant) గా పేరొందింది. దీని విస్తరణకు తట్టుకోలేక చైనాలోని షాంఘైలో 30 కి పైగా స్థానిక మొక్కల జాతులు నశించిపోయాయంటే పరిస్థితి తీవ్రత అర్థం చేసుకోవచ్చు. అటవీ ప్రాంతంలో ఈ మొక్కల్ని లేళ్ళు, దుప్పులు వంటివి ఇష్టంగా తింటాయి. పాడి పశువులు, గుర్రాలకు ఈ మొక్కలు మేతగా వేస్తారు. ఈ పూలలో తేనె ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ తేనెకోసం తేనెటీగలు (Honey Bees), తుమ్మెదలు (Bumble Bees) వంటివి ఈ మొక్క పూల చుట్టూ మూగుతాయి;
బంగళా, baMgaLA
-n.
--bungalow;
బంగాళా బంతి, baMgALA baMti
-n.
--Common Zinnia; Elegant Zinnia; [bot.] ''Zinnia elegans'' of the Asteraceae family;
బంగాళా దుంప, baMgALA duMpa
-n.
--potato; [bot.] ''Solanum tuberosum'' of the Solanaceae family;
--This has been in use in India well before CE 1615; Immature tubers and germinating tubers are not fit for eating because they contain "solanaine" a poisonous substance;
--ఆలుగడ్డ; ఉర్లగడ్డ;
బంగీ, baMgI
-n.
--parcel;
బంజరు, baMjaru
-adj.
--waste; dry; non-cultivable;
---బంజరు భూములు = wastelands; heath.
--- see also బాడవ; ఈడవ;
బంటి, baMTi
-suff.
--a comparative measure to indicate the depth of water;
---కుత్తుకబంటి = neck-deep.
---పుక్కిటిబంటి = mouthful.
---మొలబంటి = waist-deep.
---మోకాలిబంటి = knee-deep.
బంటు, baMTu
-n.
--(1) servant; attendant; foot soldier;
--(2) [chess] pawn;
బంట్రోత్తు, baMTrOttu
-n.
--peon; servant; a peon reporting to a government officer;
-- బంటు+రౌతు = బంట్రౌతు > బంట్రోత్తు
బండ, baMDA
-n.
--boulder; big stone; slab; pestle;
బండారం, baMDAraM
-n.
--hidden wealth; treasure trove;
బండి, baMDi
-n.
--(1) vehicle; carriage; cart; wagon;
--(2) bobbin; reel;
---ఎడ్లబండి = ox cart; bullock cart.
---రైలుబండి = railway train. (lit.) a vehicle on rails.
బండిసున్న, baMDisunna
-n.
--[coll.] a big cipher; a big fat zero, nothing at all;
బంగారు పిచ్చుక, baMgAru piccuka
-n.
--baya weaver bird; [biol.] ''Ploceus philippinus'';
బంగినపల్లి, baMginapa-
-n.
--a popular variety of low-fiber, flavorful mango fruits;
బండెడు, baMDeDu
-adj.
--cartload of;
బండారం, baMDAraM
- n.
--secret; true nature;
-- లోగుట్టు;
బండిగురివెంద, baMDiguriveMda
-n.
--Acacia Coral; Coral Wood; [bot.] ''Adenanthera pavonina;''
బంతి, baMti
-n.
--(1) marigold; [bot.] ''Calendula officinalis; Tagetes patula; Tagetes erecta;'' a native of Mexico, the seeds eventually came to India via Spanish and Portuguese traders in the 16th century; the plants adapted quickly and abundantly, eventually usurping the calendula;
--(2) ball; (rel.) ఉండ;
---(3) row;
---దారపు బంతి = ball of string.
---పట్టుదారపు ఉండ = skein of silk string.
---బంతిలో బలపక్షం చెయ్యకూడదు = one should not show partiality toward people in a queue.
బంతిగిన్నె కీలు, baMtiginne kIlu
-n.
--ball and socket joint; such as the one found in the knee;
బంతులబీడు, baMtulabIDu
-n.
--playground; ballpark;
బందరు, baMdaru
-n.
--(1) seaport;
--(2) commonly used name for the city of Machilipatnam;
బదలాయించు, badalAyiMcu
-v. t.
--transfer;
బందారు, baMdAru
-n.
--the Karum timber tree; [bot.] ''Hymenodictyon excelsum; Adina cordifolia'';
బందిపోటు దొంగ, baMdipOTu doMga
-n.
--robber; bandit; dacoit;
బదిలీ చేయు, badilI cEyu
-v. t.
-transfer;
బందీ, baMdI
-n.
--prisoner; inmate;
బందీలదొడ్డి, baMDIladoDDi
-n.
--prison yard;
బందు, baMdu
-n.
--(1) strap; band;
--(2) strike; lock-out; work stoppage;
బందెలదొడ్డి, baMdeladoDDi
-n.
--cattle pound; a place where stray cattle are kept until the owner can claim them;
బందోబస్తు, baMdObastu
-n.
--discipline; security arrangement; (lit.) tying and binding;
బంధం, baMdhaM
-n.
--bond;
---ఉదజని బంధం = Hydrogen bond.
---రుణానుబంధం = a familial bond created due to a debt, as Hindus believe, from a previous incarnation.
---జంట బంధం = double bond.
---త్రిపుట బంధం = triple bond.
---ద్విగంధక బంధం = disulfide bond.
బంధుపక్షపాతం, baMdhupakshapAtaM
-n.
--nepotism;
బంధుప్రీతి, baMdhuprIti
-n.
--fondness of one's relatives;
బంధువు, baMdhuvu
-n.
--relative; relation;
బంధుక, baMdhUka
-n.
--[bot.] ''Calosanthes indica''; ''Oroxylum indicum''; %??
</poem>
==Part 2: బ - ba==
<poem>
బకం, bakaM
-n.
--heron;
బకపుష్పం, bakapushpaM
-n.
--vegetable hummingbird; [bot.] ''Agati grandiflora;'' ''Sesbania grandiflora;''
-- అవిసె;
బక్కపలచని, bakkapalacani
-adj.
--ectomorphic; a slender body structure with long limbs, narrow feet, narrow hands, narrow chest, and narrow shoulders;
బకాయ, bakAya
-n.
--arrears; old debt;
బక్షకుడు, bakshakuDu
-n. m.
--eater;
---నరమాంస బక్షకుడు = cannibal.
బక్షించు, bakshiMcu
-v. t.
--devour; eat; ingest;
బక్షీస్, bakshIs
-v. t.
--tip; gratuity; a fee paid to appreciate good service;
బగ్గీ, baggI
-n.
--horse-drawn carriage;
-- జటకా; జెట్కా; టాంగా; గుర్రబ్బండి;
బగ్గుండీ, bagguMDI
-n.
--aromatic, colorful powder thrown at each other at festive times like the Holi or weddings;
బచ్చలి, baccali
-n.
--Indian spinach; Malabar spinach; [bot.] ''Basella alba'' of the Basellaceae family;
---తీగ బచ్చలి = creeping purslane; [bot.] ''Basella indica;''
---ఎర్ర అల్లుబచ్చలి = [bot.] ''Basella rubra'' (Watts);
---సిలోన్ బచ్చలి = Surinam Purslane; Water Leaf; Ceylon Spinach; Potherb Fame Flower; [bot.] ''Talinum fruticosum'' of the Talinaceae family;
బచ్చలిమంద, baccalimaMDa
-n.
--[bot.] ''Ceropegia tuberosa''; ''Ceropegia candelabrum'';
-- The tuberous roots are edible and are eaten especially by the poorest raw or cooked. The plant is also used for various medicinal purposes, so for hemorrhoids, indigestion, headaches and against bites of poisonous animals;
--Ceropegia candelabrum is now in the original area has become quite rare. There are already projects for artificial propagation;
బచ్చు, baccu
-n.
-a person of the Vaisya caste;
---బచ్చుపేట = sector of a town where the Vaisya community lives.
బచ్చెన, baccena
-adj.
--painted;
---బచ్చెన పెట్టె = painted box.
బజంత్రీలు, bajaMtrIlu
-n. pl.
--musical instruments played at wedding functions;
బజారు, bajAru
-n.
--bazaar; marketplace; a permanent market or street of shops; see also సంత;
--market street;
---బజారు మనిషి = a street person; a prostitute;
బజ్జీ, bajjI
-n.
--(1) a baked vegetable chutney;
--(2) a savory snack made by deep frying sliced vegetables after dipping them in batter;
బట్ట, baTTa
-adj.
--bald;
-n.
--cloth;
బట్టతల, baTTatala
-n.
--bald head; [anat.] alopecia;
బట్టమేక పిట్ట, baTTamEka piTTa
- n.
-- The great Indian bustard; [bio.] ''Ardetois nigriceps;'' A large bird of the bustard family (Otididae), one of the heaviest flying birds in the world. The great Indian bustard inhabits dry grasslands and scrublands on the Indian subcontinent; its largest population is found in the Indian state of Rajasthan.
-- పేరుకు పిట్టేకానీ మగపక్షి నాలుగడుగులు, ఆడుపక్షి మూడున్నర అడుగుల పొడవు, 15-20 కిలోల బరువు ఉంటుంది. దీని ఆకారం వల్ల వేటగాళ్ళు మాంసంకోసం సులభంగా వేటాడి నిర్మూలించారు. బట్టమేకపిట్ట పూర్వం గుజరాత్, మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్ మొదలయిన 12 రాష్ట్రాల్లో కనబడేదని తెలిసింది. ఈ పక్షిజాతి విస్తృతమైనది. ఎటువంటి ఆటంకాలు, ఇది మనుషుల పొలుపులేని ఏకాంత వ్యవసాయయోగ్యమైన పొలాల్లో, బీళ్ళల్లో నివాసం ఉంటుంది. దీని జీవితకాలం షుమారు 12 సంవత్సరాలు. గూడు కట్టకుండా మట్టిలో ఒకేగుడ్డు పెట్టి, 27 రోజులపాటు పొందుతుంది. మగపక్షి కూడా గుడ్డును సంరక్షించడం లో సహకరిస్తుంది .కుక్కలు వీటి శత్రువులు, ఇప్పడు కొత్తగా ఏర్పాటయిన గాలిమరలు, గాలి విద్యుత్ కేంద్రాలు, హై టెన్ షన్ తీగలు పక్షులు సంచరించే దారుల్లో అడ్డదిడ్డంగా వేయడంతో చాలా పక్షులు చనిపోయాయి. చాలా రాష్ట్రాలలో అంతరించిపోయాయి. దాదా సలీం అలీ ప్రమేయంతో కర్నూల్ జిల్లా రోళ్ళపాడు గ్రామం వద్ద బట్టమేక పక్షి సంరక్షణ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటుచేశారు. ఇవి రయితు నేస్తాలు, పంటలను పాడుచేసే క్రిమి కీటకాలను భక్షించి రైతుకు సాయపడతాయి.
బటానీ, baTAnI
-n.
--pea; [bot.] ''Pisum sativum'' of Leguminosae (pea) family; sativum అంటే సాగు చెయ్యబడేది
--పొలం బటానీ = field peas; arvensis అంటే పొలాల్లో పెరిగేది;
--తోట బటానీ = garden peas; [bot.] ''Pisum sativum;'' hardensis అంటే తోటలలో పెరిగేది;
--[Sans.] కళాయః; వర్తులః
బటానీతీగ, baTAnItIga
-n.
--Mexican Creeper; Coral vine; Bee bush; [bot.] ''Antigonon leptopus'' of Polygonaceae family;
--మనం తినే బటానీలకూ, ఈ పూలతీగకూ ఎలాంటి సంబంధమూ లేదు; దీని పూలు చూసేందుకు ఆకర్షణీయంగా ఉన్నా ఇది త్వరత్వరగా వ్యాపించి ఖాళీ స్థలాలను, ఇతర మొక్కలను ఆక్రమించివేస్తుంది కనుక దీనినొక బెడద మొక్క (Invasive Plant) గా భావిస్తారు;
బట్వాడా, baTvADA
-n.
--distribution;
బట్టీ, baTTI
-n.
--retort; kiln;
బట్టీపట్టు, baTTIpaTTu
-v. t.
--(1) to distill;
--(2) getting something by heart; to memorize;
బటువు, baTuvu
-adj.
--(1) round; circular; spherical (2) firm; stiff;
బడబ, baDaba
-n.
--mare; female horse;
బడాయి, baDAyi
-n.
--(1) ego; vanity;
--(2) boasting; bragging; ostentation;
బడి, baDi
-n.
--(1) school;
--(2) case as in upper case and lower case in English alphabet;
బడితె, baDite
-n.
--a long smooth stick; perhaps a stick derived from బాడితచెట్టు;
బడుద్ధాయి, baDuddhAyi
-n.
--fat and lazy person; idler; vagabond;
బడ్డు, baDDu
-adj.
--fat;
-n.
--(1) fatso;
--(2) the male genital organ;
బడేమియా, baDEmiyA
-adj.
--ill-fitting; hand-me-down; (ety.) బడా + మియా;
---బడేమియా బట్టలు = ill-fitting clothes; hand-me-down clothes.
బణుభారం, baNubhAraM
-n.
--molecular weight;
బణువు, baNuvu
-n.
--molecule;
-- (rel.) అణువు; పరమాణువు; పరమాణు రేణువు;
బణుసంధానం, baNusaMdhAnaM
-n.
--condensation of (two) molecules; attaching together of molecules;
బత్తా, battA
-n.
--daily allowance;
బత్తాయి, battAyi
-n.
--Batavia; Batavian orange; [bot.] ''Limonia trifoliata;''
-- a type of sweet orange with a thin skin; (ety.) this fruit tree was imported into India from Batavia by the Dutch East India Company; this English translation is extant only in India;
బతిమాలు, batimAlu
-v. t.
--plead; implore; beg;
బతుకు, batuku
-n.
--(1) life;
--(2) livelihood; survival; also బ్రతుకు;
---బతుకు తెరువు = a means of survival.
---బతుకు బాణీ = life style.
బదరి, badari
-n.
--the jujube tree; [bot.] ''Zizyphus jujuba; Zizyphus mauritiana'' Lamk.;
-- రేగు; గంగరేగు;
బద్ద, badda
-n.
--(1) strip; slat; narrow wooden strip;
--(2) broken half of a seed as in కంది బద్ద;
---అడుగు బద్ద = foot ruler; a foot-long strip with inches or centimeters marked.
బద్ధ, baddha
-adj.
--(1) tied; bound;
--(2) intense;
---బద్ధ వైరం = intense enmity.
బద్ధకం, baddhakaM
-n.
--laziness;
బద్ధకిష్టి, baddhakishti
-n.
--lazy fellow;
బద్మాష్, badmaash
- n.
-- కుటిలమైన బ్రతుకు బతికే వాడు; కుటిలుడు;
-- బద్ అంటే పర్షియన్ భాషలో చెడ్డ ,కుటిల అన్న అర్థం; మాష్ అంటే అరబిక్ లో జీవితం, బతుకు అని అర్థం.
బదిలీ, badilI
-n.
--transfer;
బద్దింపు, baddiMpu
-n.
--the arithmetic process of repetitive calculation to estimate a value;
బదులు, badulu
-adv.
--instead; in place of;
-n.
--(1) exchange; substitution;
--(2) loan; small loan;
బద్దెపురుగు, baddepurugu
-n.
--tapeworm; a parasite that grows in the human intestines; an invertebrate of the Platihelmonth family;
బనాయించు, banAyiMcu
-v. t.
--(1) attach; add;
--(2) fabricate; make;
బబ్బస, babbasa
-n.
--marsh pennywort; [bot.] ''Hydrocotyle rotundifolia''; ''Hydrocotyle sibthorpioides;''
-- It can grow in a wide variety of habitats and is considered a weed; This plant has been used for medicinal purposes in Asia;
బబ్రు, babru
-adj.
--brown;
బయట, bayaTa
-adj.
--outside;
బయలుదేరు, bayaludEru
-v. i.
--start on a journey; set out;
బయానా, bayAnA
-n.
--advance payment; earnest money;
బరగడం, baragaDaM
-n.
--Asian indigo, three-leaved indigo; [bot.] ''Indigofera glandulosa'';
-- The plant is grown as green manure; the seeds are edible and can be eaten in times of food scarcity;
-- గోరంటి నీలి;
బరక, baraka
-adj.
--rough; coarse; % to e2t
బరణిక, baraNika
-n.
--[bot.] ''Trophis aspera'' of the Moraceae family;
బరబర, barabara
-adj.
--onomatopoeia for the act of dragging;
బరమ, barama
-n.
--drill; a tool to make a hole; gimlet; a hand-held, manually operated drill;
బరమబావి, baramabAvi
-n.
--drilled well;
బరవానా, baravAnA
-n.
--output; (ety.) short for బయటకి రవానా;
బరాతం, barAtaM
-n.
--written order; bank check; bank draft;
బర్తరఫ్, bartharaph
- n.
-- పదవిలోనుండి/ ఉద్యోగములోనుండి వెడలఁగొట్టుట (dismissal);
-- 'బర్తరఫ్' అనునది ఫార్శీభాష నుండి ఉత్పన్నమైన ఉర్దూ మాట. ఇది 'బర్' అను ఉపసర్గ (prefix) తో కూర్చిన 'తరఫ్' అను నామవాచకము (noun). దీనికి గల నిౙమైన అర్థము - వేఱు చేయుట/ ప్రక్కకు తీసిపెట్టుట.
-- దీనికి తెలుఁగులో మన పత్రికలవారు 'ఉద్వాసన' అను ఆధ్యాత్మిక శబ్దమును వాడుచున్నారు. ఉద్వాసన అనఁగా ఉద్యాపన. పండుగ నాడు ప్రతిష్ఠించిన దేవుని/ దేవిని పునఃపూజ చేసి, నైవేద్యము పెట్టి, హారతి పాడి, "పునరాగమనాయ చ" (మరల రండి) అని చెప్పి కదిలించుట. అనఁగా సాఁగనంపుట. ఇది 'ఆవాహన’ కు విపర్యయమన్నమాట;
బరాబరు, barAbaru
-n.
--O.K.; proper; equal;
--- బరాబరు చేయు = equate
--- వందిమాగదులు బరాబరులు పలికేరు = so and so spoke words of praise; used to praise kings by saying that they are equal to Gods;
బరివెంక, bariveMka
- n.
-- Siamese rough bush; khoi; toothbrush tree; [bot.] ''Streblus asper'';
-- దీని ఆకులు బాగా గరుకుగా ఉండి బొమ్మలను నున్నగా పాలిష్ చేసేందుకు పనికివస్తాయనీ, అందుకని ఆ ఆకుల్ని Sandpaper Leaves అంటారు; ఏటికొప్పాక లో ఆ వృక్షాలను పెంచుకుంటే బాగుంటుంది;
-- Various parts of this plant are used in Ayurveda and other folk medicines for the treatment of different ailments such as filariasis, leprosy, toothache, diarrhea, dysentery and cancer;
బరితెగించు, baritegiMcu
-v. t.
--behave without decorum; to go beyond one’s limits of decency;
బరిషింత, bariShiMta
- n.
-- Lilac Bauhinia; Malabar Bauhinia; [bot.] ''Bauhinia malabarica'' Roxb. of the Fabaceae family;
బరుకు, baruku
-v. t.
--(1) scratch;
--(2) tear; lacerate;
బరువు, baruvu
-n.
--(1) weight; the force acting on a mass in a gravitational field. Two bodies with identical masses but in different gravitational fields will register different weights;
--(2) load;
--(3) tare;
బలం, balaM
-n.
--force;
--- gravitational force = [[గురుత్వాకర్షక బలం]].
--- electromagnetic force = [[విద్యుదయస్కాంత బలం]].
--- weak force = త్రాణిక బలం.
--- strong force = నిస్త్రాణిక బలం.
బలగం, balagaM
-n. pl.
--retinue; supporters;
బలపం, balapaM
-n.
--slate pencil;
బలపక్షం, balapakshaM
-n.
--partiality;partiality toward the stronger;
బలవంతం, balavaMtaM
-adj.
--forceful; insisting; compelling;
-n.
--(1) compulsion;
--(2) rape;
బలవర్ధకం, balavardhakaM
-adj.
--nutritious; strength giving;
బలసిన, balasina
-adj.
--fat; fatty;
బలహీన, balahIna
-adj.
--(1) weak;
--(2) backward; disadvantaged;
---బలహీన వర్గాలు = backward classes; disadvantaged communities.
బల్ల, balla
-n.
--(1) table;
--(2) bench;
--(3) plank;
--(4) enlarged spleen;
బల్లపరుపు, ballaparupu
-n.
--flat; flat as a table; two-dimensional;
బలి, bali
-n.
-- (1) a religious offering - typically in the form of food - made to gods; (lit.) బలి అంటే బలకరమైన ఆహారం. ఆలయాలలో రోజూ బలిపీఠాల దగ్గర బలి అన్నం సమర్పిస్తారు. ఆలయాలలో అన్ని దిక్కు లలోనూ బలిపీఠాలుంటాయి; బలి అనగానే జంతు బలి— అని పొరపాటు పడుతూ ఉంటాము; (2) a tribute paid to a king;
-- [Sans.] 'బల్యతే దీయతే దేవతాదిభ్యః' = దేవతలకు ఇచ్చునది. 'బల్యతే దీయతే రాజ్యే రాజగ్రాహ్యా భాగః' రాజ్యమునందు ఇవ్వబడునది. రాజు తీసుకొను పన్ను.
-- see also భూతబలి;
బలిష్టం, balishTaM
- adj.
--strong;
బలిష్టత, balishTata
- n.
--strength;
బల్లి, balli
-n.
--gecko; wall lizard;
బలీయం, balIyaM
-n.
--powerful; strong;
బలీయత, balIyata
-n.
--power; strength;
బలురక్కెస, balurakkesa
-n.
-- (1) [bot.] ''Arum macrorhizon'' (Reeve)
-- గజకర్ణము, గణహాసకము, బ్రహ్మరాకాసిచెట్టు, బృహచ్ఛదము.
-- (2) American aloe; [bot.] ''Fourcroya cantala'';
బలుసు, balusu
-n.
-- The thorny Caray; [bot.] ''Canthium parviflorum;'' ''Plectronia parviflora;''
-- నల్లబలుసు = the black species, [bot.] ''Canthium umbellatum;''
-- బంజరునేలల్లో పొదగా పెరిగే ముళ్ళకంచె మొక్క; పసుప్పచ్చటి పూలు పూస్తుంది; దీని పళ్ళు తింటారు; ఆకును కూరగా వండుకొంటారు; కరువుకాలాల్లో బీదలు ఈ ఆకును తింటారు;
-- "బ్రతికుంటే బలుసాకు తినవచ్చు" అనేది సామెత;
-- [Sans.] బారదాజి; బలాక;
బస, basa
-n.
--lodging; a place of stay during a travel;
బస్తం, bastaM
-n.
--calomel; mercurous chloride; Hg<sub>2</sub>Cl<sub>2</sub>;
బస్తా, bastA
-n.
--(1) bale; sack; bundle;
--(2) a specific volumetric measure used for grains whether or not they come in bales or in boxes;
బసివి, basivi
-n.
--temple girl; a female child in a family dedicated in infancy for life-long service at a Shiva temple; as temple endowments dwindled, in these days these woman usually end up as prostitutes;
బస్కీలు, baskIlu
-n.
--pull-ups;
బస్తీ, bastI
-n.
--city;
బహిరంగం, bahiraMgaM
-n.
--public; open;
బహిరంగ సభ, bahiraMga sabha
-n.
--public meeting; open meeting;
బహిర్గత జన్యువు bahirgata janyuvu
-n.
--dominant gene; (ant.) అంతర్గత జన్యువు = recessive gene.
బహిర్గత జీను, bahirgata jInu
-n.
--dominant gene; bright gene; (ant.) అంతర్గత జీను;
బహిర్హితం, aMtbahirhitaM %e2t
-n.
--output;
బహిష్టు, bahishTu
-n.
--menses; monthly period in fertile women;
బహు, bahu
-adj. pref.
--poly-; multi-; many;
బహుఅసంతృప్త, bahuasaMtRpta
-adj.
--[chem] polyunsaturated;
బహువృత్తి కళాశాల, bahuvRtti kaLASAla
-n.
--polytechnic college;
బహుగ్లయిసీను, bahuglaisInu
-n.
--[biochem.] polyglycine;
బహుగ్లయిసీను కాండం, bahuglaisInu kAMDam
-n.
--[biochem.] polyglycine backbone;
బహుగ్లయిసీను వెన్ను, bahuglaisInu vennu
-n.
--[biochem.] polyglycine backbone;
బహుచక్కెర, bahucakkera
-n.
--[biochem.] polysaccharide;
బహుజీర్ణమాల, bahujIrNamAla
-n.
--[biochem.] polypeptide chain;
బహుదళ హస్తాకార, bahudaLa hastAkAra
-adj.
--[bot.] multifoliate;
బహుదాకరణ, bahudAkaraNa
-n.
--proliferation;
బహుఫలకం, bahuphalakaM
-n.
--[math.] polyhedron; a solid geometrical object with several sides;
-- బహుముఖి;
బహుఫీనాల్, bahuphInAl
-n.
--[chem.] polyphenol;
బహుభర్తుత్వం, bahubhartutvaM
-n.
--polyandry; the practice of having several husbands at the same time;
బహుభాగి, bahubhAgi
-n.
--[chem.] polymer; a chemical with many monomers connected together;
బహుభార్యాత్వం, bahubhAryAtvaM
-n.
--Polygamy; the practice of having several wives at the same time;
బహుభుజి, bahubhuji
-n.
--[math.] polygon; a flat geometrical figure with several straight sides; the word is often used to refer to figures with more than four sides;
బహు దేవతారాధన, bahudEvatArAdhana
-n.
--Polytheism; the practice of worshipping several gods or deities;
బహుప్రమాణ, bahupramANa %e2t
-adj.
--multi-dimensional;
బహుమతి, bahumati
-n.
--award; gift; prize;
బహుమానం, bahumAnaM
-n.
--award; gift; prize; present;
బహుముఖ, bahumukha
-adj.
--multi-faceted;
---బహుముఖ ప్రజ్ఞ = multi-faceted talent.
బహురూపత, bahurUpata
-n.
--allotropy; typically used to refer to the existence of a chemical element in more than one form;
బహువచనం, bahuvacanaM
-n.
--(1) plural; the plural number;
--(2) respectful; addressing of an elder or a person in high esteem;
బహువిదీను, bahuvidInu
-n.
--[chem.] polyethylene; polyethene; polythane; a plastic widely used in making transparent sheets and bags;
బహువ్రీహి, bahuvrIhi
-n.
-- (1) an exocentric compound word; a figure of speech in which a compound word suggests a meaning which is not a combination of the meanings of the individual component words; an example in English is “hotdog” which is neither hot nor dog but something that is entirely different; అన్యపదప్రధానమైన సమాసము. ఉదా. ముక్కంటి;
-- (2) wealth;
-- (lit.) lots of rice grains; బహు = many; వ్రీహి = grain of rice;
బహుసాయం, bahusAyaM
-n.
--polyculture; rotating crops;
బహుళం, bahuLaM
-n.
--(1) plentiful; abundant; frequent; many;
--(2) [gram] one that can happen in many ways; in grammar, this means the rule in question may not apply (నిషేధం), may optionally apply (వైకల్పికం), or may always apply (నిత్యం);
బహుళంగా, bahuLaMgA
-adv.
--abundantly; plentifully;
బహుళార్ధసాధక, bahuLArdhasAdhaka
-adj.
--multi-purpose;
బహుశ, bahuSa
-adv.
--perhaps; in general;
బ్రహ్మ, brahma
-adj.
--(1) huge; large; heavy-duty;
--(2) divine;
-n.
-- Lord Brahma, the creator of the Hindu trinity;
-- see also బ్రహ్మము;
బ్రహ్మకమలం, brahmakamalaM
-- n.
-- (1) Queen of the night; Princess of the night; Brhtleham lily; [bot.] ''Epiphyllum oxypetalum''; ''Saussurea Obvallata;'' epi = మీద + phullon = ఆకు + Oxypetalum = ఎక్కువగా రేకలు కలిగిన. (2) [bot.] ''Saussurea Obvallata;''
-- ఈ పువ్వులు రాత్రివేళ వికసించిన సమయంలో మత్తెక్కించే సువాసనను కలిగివుంటాయి. హిమాలయ పర్వత సానువుల్లో సముద్రమట్టానికి 4500 మీటర్ల పైన ఈ మొక్క కనిపిస్తుంది. దీనిలో ఎన్నో ఔషధ గుణాలున్నాయి, ముఖ్యంగా టిబెట్ లో ఇది ఒక ముఖ్యమైన మూలిక. ఇది యురోజెనిటల్ రుగ్మతలు, కాలేయ తిష్టలు, లైంగిక సంక్రమణ వ్యాధులు, ఎముక నొప్పులు, జలుబు, దగ్గుకు చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇది చేదు రుచిని కలిగి ఉంటుంది. మొత్తం మొక్క ఔషధంగా ఉపయోగపడుతుంది. ఈ మొక్కలను ఎక్కువగా ఔషధాలలో వాడడం వల్ల, బ్రహ్మ కమలాలు అంతరించే ప్రమాదం లేకపోలేదు; దీనిని పారసీక భాషలో గుల్-ఎ-బకావళి అంటారుట!
బ్రహ్మగుప్త, brahmagupta
-n.
-A great Indian mathematician who lived in the 7th century A.D.
బ్రహ్మచర్యం, brahmacaryaM
-n.
--celibacy; continence;
బ్రహ్మచారి, brahmacAri
-n. m.
--bachelor; novice;
బ్రహ్మచారిణి, brahmacAriNi
-n. f.
--bachelorette; spinster; unmarried woman;
బ్రహ్మచింత, brahmaciMta
-n.
-- Cream of Tartar tree; Monkey-bread tree; This tree, a native of Africa, was introduced into India by the British and can be seen along roadside in Andhra and Telangana; [bot.] ''Adansonia digitata'' of the Bombacaceae family;
-- దీని ఆకులను కూరగా, పులుసుగా, పప్పుతో కలిపి వండుకుంటారు. పుల్లగా ఉండే ఈ ఆకుల కారణంగా ఈ చెట్టుకు ‘బ్రహ్మ ఆమ్లిక', ‘బ్రహ్మ చింత', ‘సీమ చింత' అనే పేర్లు వచ్చాయి. కొందరు దీనినే ‘బ్రహ్మమాలిక' అని కూడా అంటున్నారు.
-- ఈ వృక్షం ఆకులను వెచ్చజేసి ఆ గాయాలమీద కడతారు. జ్వర నివారిణి (Febrifuge) గానూ, స్రావాలను నిరోధించేది (Astringent) గానూ, చెమట పట్టించేది (Sudorific) గానూ, బలవర్ధక ఔషధం (Tonic) గానూ ఈ ఆకుల రసానికి పేరుంది. చెవి పోటుకూ, కళ్ళు వాచి నొప్పి పెడుతున్నప్పుడు ఈ ఆకుల పసరు పిండి పోస్తే ప్రయోజనం ఉంటుంది. శ్వాస సంబంధమైన, జీర్ణకోశ సంబంధమైన అవ్యవస్థలకు ఈ వృక్షం ఆకులు, పూల కషాయం బాగా పనిచేస్తుంది.
బ్రహ్మచెవుడు, brahmacevuDu
-n.
--deafness; excessive loss of hearing;
బ్రహ్మజెముడు, brahmajemuDu
-n.
--cactus; Giant club cactus; Peruvian apple cactus; [bot.] ''Cereus Repandus;''
-- బ్రహ్మ దేవుడి ముఖాలు నాలుగువైపులకూ ఉన్నట్లే వీటి ముఖాలు కూడ అన్ని వైపులకూ ఉంటాయి. ఇవి సన్నగా, పొడుగ్గా ఉంటాయి. వీటి పుష్పాలు చాలా పెద్దవిగా వుంటాయి. పువ్వుకు క్రింద పొడవైన, బలమైన కాడ కనిపిస్తుంది.
-- see also నాగజెముడు;
బ్రహ్మజ్ఞానం, brahmajnaanaM
- n.
-- హిందూ బోధనల ప్రకారం, బ్రహ్మ జ్ఞానం అనేది ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానోదయం, విముక్తి (మోక్షం) మరియు జనన మరణ చక్రం (సంసారం) ముగింపుకు దారితీసే అత్యున్నత జ్ఞానంగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది ఒక వ్యక్తి యొక్క అవగాహనలో లోతైన పరివర్తనను తీసుకువస్తుందని చెప్పబడింది. ద్వంద్వత్వం యొక్క భ్రాంతిని విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది. అన్నిటి ఉనికిలో గల అంతర్లీన ఐక్యత మరియు దైవత్వాన్ని బహిర్గతం చేస్తుంది.
బ్రహ్మదండి, brahmadaMDi
- n.
-- (1) Cultivated Liquorice; Sweetwood; [bot.] ''Argemone mexicana; Glycyrrhiza glabra;'' (2) Indian Globe Thistle; [bot.] ''Echinops echinatus;'' (3) Mexican poppy; yellow thistle; prickly poppy; [bot.] ''Argemone mexicana''; a prickly annual shrub; leaf juice is used for skin diseases;
-- బలురక్కెస; [Hin.] Bharbhar;
-- This is different from Milk thistle (పాలు ముల్లు) ([bot.] ''Silybum marianum''); It is important to distinguish this from Tippa Teega ([bot.] ''Tinospora cordifolia'') or Bodataram ([bot.] ''Sphaeranthus indicus''), which are common, different medicinal plants in Andhra Pradesh and Telangana.
బ్రహ్మదారువు, brahmadAruvu
-n.
-- portia tree; Pacific rosewood; Indian tulip tree; [bot.] ''Hibiscus populneus'';
-- గంగరావి చెట్టు;
బ్రహ్మద్వారాలు, brahmadvArAlu
-n. pl.
--(lit.) the gates of the Brahman; according to Hindu belief, there are eleven gates of the Brahman: two eyes, two nostrils, one mouth, two evacuation organs, the navel, and the opening at the top of the head, called "Brahma randhra," the fontanelle; In fact, this accounting is only correct for men; in women, the genital opening is distinctly different from the urinal opening;
బ్రహ్మ పదార్థం, brahma padArdhaM
-n.
--Supreme Reality; Universal Self; The Truth; Cosmic Self; the constant Universal Principle; Unchanging Reality;
బ్రహ్మమండూకి, brahmamaMDUki
-n.
--Indian pennywort; [bot.] ''Centella asiatica'';
-- This wild creeper is found throughout India and has many medicinal properties;
బ్రహ్మము, brahmamu
- n.
-- Supreme Reality; The Truth; Universal Self; Cosmic Self; the constant Universal Principle; Unchanging Reality; What is to be known; Everything we perceive with our senses is made out of బ్రహ్మమ;
-- ఈ జగత్తుకు బ్రహ్మము కంటే వేరుగా విలక్షణమైన ఉనికి లేదు; సత్, చిత్, ఆనందముల స్వరూపము; సర్వవ్యాపకత్వము కలది; సర్వోన్నత వాస్తవికత; బ్రహ్మమే ఈ విశ్వం యొక్క ఏకైక, అంతిమ వాస్తవం (Reality); ఇది సృష్టి, స్థితి, లయాలకు అతీతమైనది;
బ్రహ్మ ముహూర్తం, brahma muhoortaM
- n.
-- ఒక ముహూర్తం అంటే రెండు ఘడియల సమయం. ఒక ఘడియ అంటే 24 నిమిషాలు. అంటే ముహూర్తం అంటే 48 నిమిషాలన్నమాట. సూర్యోదయానికి ముందు 30 నిమిషాల పాటు ఉండే కాలాన్ని సంధ్యాకాలం అంటారు. ఈ సంధ్యాకాలానికి ముందు 30 నిమిషాలను ఉషోదయం అంటారు. దానికి ముందు ఉండే 48 నిమిషాల సమయాన్నే బ్రహ్మముహూర్తం అంటారు. అంటే సూర్యోదయానికి దాదాపుగా 2-3 గంటల ముందు సమయాన్ని బ్రహ్మమూహూర్తంగా చెప్పుకోవచ్చు;
బ్రహ్మమేఖలం, brahmamEkhalaM
-n.
--[bot.] ''Saccharum munjia;''
బ్రహ్మమేడి, brahmamEDi
-n.
--[bot.] ''Ficus glomerata; Ficus hispida;''
బ్రహ్మరంధ్రం. brahmaraMdhraM
-n.
--sagittal suture; the soft spot on the top of an infant's head;
బ్రహ్మరాక్షసి, brahmarAkshasi
-n.
--(1) big fiend;
--(2) a spirit formed after the death of a Brahmin scholar who did not teach his knowledge to others in his lifetime;
-- ద్విజనిశాచరుడు; బ్రాహ్మణుడిని బ్రహ్మ అని కూడా వ్యవహరిస్తూ వుంటారు కాబట్టి ‘బ్రహ్మ రాక్షసుడు’ అనగా తన ధర్మానికి విరుద్ధంగా నడిచి రాక్షసునిగా మారిన బ్రాహ్మణుడు అని అర్థం;
--(3) giant aloe; [bot.] ''Fourcroy cantala;'' బ్రహ్మజెముడు; బ్రహ్మరాకాసి చెట్టు;
బ్రహ్మవిద్య, brahmavidya
-n.
--(1) Supreme Knowledge; divine knowledge;
--(2) [idiom.] rocket science; any difficult task;
బ్రహ్మాణువు, brahmANuvu
-n.
--primeval atom; (epithet for the earliest universe);
బ్రహ్మాండం, brahmAMDaM
- adj. great; super; very big;
-n.
--primeval egg; (epithet for the earliest universe); the universe;
బ్రహ్మాండ విచ్ఛిన్న వాదం, brahmAMDa vicchinna vAdaM
-n.
--the Big Bang theory;
బ్రహ్మీ, brahmI
-n.
--Indian pennywort; a medicinal plant; [bot.] ''Hydrocotyle asiatica; Bacopa monnieri;''
-- see బ్రహ్మమండూకి;
%బా - bA
బాంధవ్యం, bAMdhavyaM
-n.
--relationship; kinship;
బాకా, bAkA
-n.
--trumpet;
బాకా గులాబీ, bAkA gulAbi
- n.
-- Pink trumpet flower; Port St. John's Creeper; [bot.] ''Podranea ricasoliana'' of the Bignoniaceae family;
బాకీ, bAkI
-n.
--(1) debt; arrears; balance of a loan;
--(2) remainder; rest; balance;
బాకు, bAku
-n.
--dagger; (rel.) చాకు - knife; pen-knife;
బాగా, bAgA
-adv.
--(1) well; properly;
--(2) much greatly; thoroughly;
బాగు, bAgu
-inter.
--good;
-n.
--wellness; welfare; (ant.) ఓగు;
బాగుపడు, bAgupaDu
-v. i.
--thrive; prosper;
బాజాలు, bAjAlu
-n. pl.
--drums and trumpets; band;
బాట, bATa
-n.
--path; way; road; track;
బాటసారి, bATasAri
-n.
--wayfarer; traveler; one who is traveling along a road;
బాడవ, bADava %e2t
-n.
--land suitable for cultivation every year; (2) low-lying land; swampy land; bog;
--- బాడవ పొలం అంటే వాకపొలం, పల్లపు పొలం, ఏటి ఒడ్డున ఉండే కారణంగా ఎప్పుడూ తేమగా ఉండే భూమి (మాగాణి పొలం);
--- (ant.) ఈడవ;
బాడిజువ్వి, bADi juvvi
-n.
--[bot.] ''Ficus lacor'';
బాడిస చెట్టు, bADisa ceTTu
-n.
--coral tree; [bot.] ''Erythrina indica'';
-- [Sans.] బలభద్రిక;
బాడిస, bADisa
-n.
--adze; a carpenter's tool;
బాడుగ, bADuga
-n.
--fare; rent;
బాణం, bANaM
-n.
--arrow; సాయకం;
బాణలి, bANali
-n.
--pan for deep-frying;
బాణామతి, bANAmati
- n.
-- a black magic targeting a whole community;
-- బాణామతి ఒక క్షుద్ర విద్య; చేతబడి ఒక మనిషికి కీడు చెయ్యడానికి చేస్తే బాణామతి తో మొత్తం ఊరంతటికి కీడు చెయ్యడానికి చేస్తారు; ఇది ఒక రకమైన మూఢ నమ్మకము;
-- see also చేతబడి;
బాణీ, bANI
-n.
--pattern; style; trend;
బాతాఖానీ, bAtAkhAnI
-n.
--banter; chit-chat; small talk to spend time; excessive talk;
బాతు, bAtu
-n.
--duck; m. drake; a tribe is group of ducks; (rel.) a goose is a duck-like bird with a bigger body and longer neck; a goose can fly long distances;
బాదం చెట్టు, bAdaM ceTTu
-n.
--Indian almond tree; [bot.] ''Terminalia catappa'';
బాదరబందీ, bAdarabaMdI
-n.
--botheration;
-- (ety.) ‘బారా బందీ’ పన్నెండు బొందె ముడులు వేసిన అంగీ; నవాబుల కాలంలో (బహుశా గోలకొండ నవాబుల కాలం కావచ్చు) ఒక ప్రత్యేకమైన శైలిలో ఉడుపులు ధరించి దర్బారుకో/కార్యాలయానికో వెళ్ళాల్సినపుడు లేక కార్యార్థమై ఏ ముఖ్యవ్యక్తినో కలవాల్సిన అవసరం కలిగినపుడు ఈ మాట తెలుగులో ప్రవేశించి ఉండచ్చు … మామూలు కుర్తా /లాల్చీ కాదు ఇది. దాదాపు మోకాలిని దాటి కిందకి వచ్చే గల్లాబందు పై ఉడుపు. ఇందులో పై నుండి కిందికి పన్నెండు వరసల కాజాలు… అందునా పన్నెండు వరసలతాళ్ళు;
--it is a coincidence that this can also be interpreted as 'imprisoned by botheration' which also makes sense;
బాదు, bAdu
-v. t.
--beat; bombard; blow; strike;
బాధ, bAdha
-n.
--pain;
బాధ్యత, bAdhyata
-n.
--responsibility;
బాన, bAna
-n.
--large vessel;
బానిస, bAnisa
-n.
--slave; servant;
బానిసత్వం, bAnisatvaM
-n.
--slavery; servitude;
బాపతు, bApatu
-n.
--kind; type; variety; sort;
బాపన గద్ద, bApana gadda,
- n.
-- the Brahminy kite; [bio.] ''Haliastur indus'';
-- A medium-sized raptor with a rounded tail unlike other kites;
బాబు, bAbu
- n.
-- (1) father's younger brother;
-- (2) respectful person; venerated person;
-- (3) a male child;
బాయి, bAyi
-n.
--breast milk;
[[గంటుబారంగి|బారంగి]], bAraMgi
-n.
--[bot.] ''Clerodendron serratum'';
బార, bAra
-n.
--a measure of length equal to the span from the tip of the shoulder joint to the tip of the middle finger of the arm; 1 బార = 2 మూరలు;
బారకి, bAraki
-n.
--[bot.] ''Adiantum lunulatum'';
బారకాసులు, bArakAsulu
-n.
--barracks;
బారసాల, bArasAla
- n.
-- ceremony of giving gifts to a new baby and the mother, usually on the 12th day or thereabouts;
-- (ety.) ఇది మరాఠీ బారసా (ద్వాదశ = 12వ రోజు) నుండి వచ్చింది; మనకూ మాహారాష్ట్రీయులకూ, శాతవాహనుల కాలంనుంచీ, గాథాసప్తసతి కూర్చిన కాలం నాటి నుంచీ సంబంధం ఉంది కదా!
-- (ety 2) బారసాల ఒక అచ్చ తెలుఁగు మాట. దీనికి సంబంధించిన మరొక మాట - బాలింత. ఈ రెండు మాటలకు మూలమైన మాట 'పాలు'. బారసాల వాస్తవముగా 'పాలసారె'. చూలాలికి వివిధ దశలలో వివిధమైన వేఁడుకలున్నవి. సీమంతము మొ౹౹ వాటిలో పాలసారె ఒకటి. క్రొత్త తల్లికి పాలు వచ్చిన సందర్భముగా పాల సారె. ఈ వేడుకకు గల పాల ప్రస్తావన వలన కాలక్రమములో స్త్రీలకు సిగ్గు కలిగి దీనిని బాలసారెగా 'బాలునికి' సంబంధించినదిగా మార్పు చేయడమైనది. పాలసారె అంటే పాలు వచ్చిన సందర్భముగా ఇచ్చు కానుకలు;
బార్లీ, bArlI
-n.
--barley; [bot.] ''Hordei semina''; యవలు;
బారు, bAru
-adj.
--straight; in a line; తిన్ననైన;
-n.
--[math.] row; array;
బారువ, bAruva
-n.
--a measure of weight in pre-independence India; 1 బారువ = 20 మణుగులు; 1 మణుగు = 8 వీసెలు;
బారువడ్డీ, bAruvaDDI
-n.
--[econ.] simple interest; (lit.) straight interest;
బార్లు, bArlu
-n. pl.
--lines;
బార్లు తీరేరు, bArlu tIrEru
-ph.
--they lined up;
---సిపాయిలు బార్లుతీర్చి నిలబడ్డారు = the soldiers stood in a line.
బాలం, bAlaM
-n.
--[chem.] valancy; short for బాహుబలం;
---కర్బనం యొక్క బాలం నాలుగు = carbon's valancy is four.
బాల, bAla
-adj.
--child; baby; kid;
బాలక, bAlaka
- n.m.
-- boy;
బాలపాపచిన్నె, bAlapApacinne
-n.
--[med.] petit mal; a mild form of epilepsy;
బాలబందితీగ, bAlabaMditIga
-n.
--bay hops; bay-hops; beach morning glory; goat's foot; [bot.] ''Ipomoea pescaprae'' of the Convolvulaceae family;
బాలరిష్టాలు, bAlarishTAlu
-n.
--(1) dangerous periods in the life of a child;
--(2) teething troubles;
బాలవిహార్, bAlavihAr
-n.
--kindergarten; preschool;
బాలింత, bAliMta
-adj.
--post-natal; బాలెంత;
-- (ant.) చూలింత = prenatal;
బాలింతరాలు, bAliMtarAlu
-n.
--the woman who just delivered a child; (ant.) చూలింతరాలు; = a woman carrying a child;
బాలిక, bAlika
- n. f.
-- girl; (not బాలకి)
బాలీసు, bAlIsu
-n.
--bolster; big, long, cylindrical shaped pillow; to recine against;
బాల్చీ, bAlcI
-n.
--bucket; a metal bucket; బొక్కెన; చేద is a bucket made of a palm leaf;
బావి, bAvi
-n.
--well;
---బొక్కెన బావిలో పడెను = the bucket fell in the well.
---దిగుడు బావి = a well with steps to go down to the water level.
బావుటా, bAvuTA
-n.
--banner; flag;
బాస, bAsa
-n.
--(1) vow;
--(2) language;
బాసు, bAsu
-n.
--boss; officer; superior; manager; supervisor;
బాష్పం, bAshpaM
-n.
--(1) vapor; fume;
--(2) tears; కన్నీరు;
బాష్ప వాయువు, bAshpa vAyuvu
-n.
--tear gas;
బాష్పశీలత్వం, bAshpaSIlatvaM
-n.
--volatility;
బాష్పశీల వాయువు, bAshpaSIla vAyuvu
-n.
--volatile gas; (lit.) having the property of volatality;
బాష్పిక, bAshpika
-n.
--asafetida tree;
బాష్పీభవనం, bAshpIbhavanaM
-n.
--evaporation;
బాహ్య, bAhya
-adj.
--outer; external; exterior;
బాహ్యప్రకోష్ఠిక, bAhyaprakOshTika
-n.
--radius; name of one of the two bones in the forearm;
బాహ్యావరణం, bAhyAvaraNaM
-n.
--[phy.] exosphere;
బాహుబలం, bAhubalaM
-n.
--(1) strength of the arms;
--(2) [chem.] valency;
బాహుమూలం, bAhumUIaM
-n.
--arm-pit; చంక;
బాహుశిరం, bAhuSiraM
-n.
--shoulder; (lit.) the head of the arm;
బాహుళ్యం, bAhuLyaM
- n.
-- a majority;
బ్రాహ్మణుడు, brAhmanuDu
- n.
-- (1) brahmin; a person belonging to the Brahmin "varNa" (caste) in the Hindu social system;
-- (2) brahmin; a person who attained transcendental enlightenment, regardless of the "varNa" at birth; everyone is Sudra by birth; they become "dvija" (twice-born) by performing a religious ritual; by learning the Vedas, they become a "Vipra;" by transcendental enlightenment, they become a Brahmana.
-- పుట్టుకతో బ్రాహ్మణుడు అయినవాడు సంస్కారం/ఉపనయనంతో "ద్విజుడు" అవుతాడు. ఈ ద్విజుడు వేదాల్ని అభ్యసించి "విప్రుడు" అవుతాడు. ఈ మూడు అర్హతలు పొందినవారిని శ్రోత్రియులు అంటారు.
--శ్లో. జన్మనా జాయతే శూద్రః
కర్మణా జాయతే ద్విజః
వేదపాఠం తు విప్రాణాం
బ్రహ్మజ్ఞానం తు బ్రాహ్మణః
--see also విప్రుడు;
-- బ్రాహ్మణుని స్థాయిని బట్టి ధర్మశాస్త్రాలు అతనిని 8 విధాలుగా వర్ణించాయి.
🌷 మాత్రుడు -- బ్రాహ్మణకులంలో జన్మించినా ఉపనయనము, అనుష్ఠానము లేనివాడు.
🌷 బ్రహ్మణుడు -- --వేదాలను కొంతమేరకే అధ్యయనం చేసినవాడు. అయితే ఆచారము, శాంతి, సత్యము, దయ కలవాడు, బుద్ధి కలిగినవాడు.
🌷 శ్రోత్రియుడు
కనీసం ఒక వేదం శాఖను కల్ప సూత్రాలతో, షడంగములతో,అధ్యయనం చేసి, యజ్ఞాది షట్కర్మలను చేసేవాడు.
🌷అనుశాసనుడు
వేదాలను, ఉపనిషత్తులను అధ్యయనం చేసి అర్థం చేసుకున్నవాడు, నిర్మలమైన చిత్తం కలిగి శ్రోత్రియ లక్షణాలు కలవాడు.
🌷 బ్రూణుడు
యజ్ఞయాగాదులు, వేదాధ్యయనము, వ్రతాలు చేస్తూ, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు. అనుశాసనుడి లక్షణాలు కలవాడు.
🌷 ఋషికల్పుడు
వైదిక, లౌకిక వ్యవహారములు తెలిసి, గృహస్థుగా ఉన్నవాడు బ్రూణుడి లక్షణాలు కలవాడు.
🌷ఋషి
తపస్వి, కామమును, ఆకలిని జయించినవాడు, సత్యసంధత కలిగినవాడు. వరములను, శాపములను ఇవ్వగలిగినవాడు.
🌷ముని
అరిషడ్వర్గములను, ఇంద్రియములను, జయించినవాడు. వస్తుసంపదలపై మోహము లేనివాడు. మౌనియై సమాధి స్థితి పొందినవాడు.
%బిం - biM, బి - bi, బీ - bI
బింకం, biMkaM
-n.
--stiffness; pride;
బింబము, biMbamu
- n.
-- (1) the round shape of heavenly bodies like the sun or moon; (2) the lower lip'
బిందువు, biMduvu
-n.
--(1) [math.] point;
--(2) dot; period; full stop;
--(3) a small circle or cipher to represent the letters ణ, న, ము; పూర్ణానుస్వారం;
--(4) a drop; drop of water;
---సమీప బిందువు = perigee.
---దూర బిందువు = apogee.
బిందుసేద్యం, biMdusEdyaM
-n.
--drip irrigation;
బిందె, biMde
-n.
--a metal pot, usually to hold water;
బింబం, biMbaM
-n.
--disc; (esp.) full disc of the sun or moon; image;
బింబి, biMbi
-n.
--[bot.] Coccina indica;
బికారి, bikAri
-n.
--vagabond; vagrant; unemployed;
బిక్కి, bikki
-n.
--[bot.] Gardenia gummifera; [Sans.] నాడీహింగు;
బిక్కుబిక్కుమను, bikkubikkumanu
-v. i.
--feel scared;
బిగపట్టు, bigapaTTu
-v. t.
--to hold; hold back; withhold;
బిగ్గరగా, biggaragA
-adv.
--loudly;
బిగించు, bigiMcu
-v. t.
--tighten;
బిగువైన, biguvaina
-adj.
--tight;
బిచ్చం, biccaM
-n.
--alms;
బిచ్చగాడు, biccagADu
-n. m.
--beggar;
బిడ్డ, biDDa
-n.
--child; kid; baby; infant;
బిడాయించు, biDAyiMcu
-v. t.
--shut tight; cover;
బిడారు, biDAru
-n.
--a group of camels with their riders;
-- బిడారం;
బితుకుబితుకుమను, bitukubitukumanu
-v. i.
--feel scary; feel apprehensive; anxious;
బినామీ, binAmI
- adj.
-- the illegal practice of putting someone else's name on registration papers to bypass a law or to avoid taxes or payments;
-- బే - నామీ (అసలు మనిషి పేరు కాకుండా, ఇంకొకరి పేరు పై)
బియ్యం, biyyaM
-n.
--rice;
---అడవి బియ్యం = wild rice; [bot.] ''Zizania palustris;''
---ఉప్పుడు బియ్యం = parboiled rice.
--- సేసబ్రాలు = అక్షతలు = sactified rice = rice + turmeric paste;
-- తలంబ్రాలు = rice sprinkled on each other by bride and groom;
బిరడా, biraDA
-n.
--stopper; plug; cork; cork used to close a bottle;
---చెవులు బిరడాలు పడిపోతున్నాయి = ears are getting plugged.
--- బిర్రు + అడ = బిరడా = బిగించే పనిముట్టు;
బిరబిర, birabira
-adj.
--onomatopoeia for fast and rustling motion;
బిరుదు, birudu
-n.
--title; a title given in recognition of some accomplishment;
బిరుసు, birusu
-adj.
--rough; not soft and tender; hard; firm to bite; al dente;
---తలబిరుసుతనం = headstrongness.
బిర్రు, birru
-n.
--uptight; tense;
బిలం, bilaM
-n.
--tunnel; hole; cave; any opening with only one entrace;
బిలింబి కాయలు, biliMbi kAyalu
- n.
-- పులుసు కాయలు; [bot.] ''Averrhoa bilimbi;''
-- రాచ ఉసిరి చెట్టుకి, స్టార్ ఫ్రూట్ చెట్టు (కరంబోలా- Carambola) కి దగ్గర బంధువు అనదగిన ఈ చెట్లు అందరి పెరటి దొడ్లలో పెంచేవారట. అప్పట్లో అందరూ ఈ పుల్లటి కాయల్ని కూరలలో వాడుకునేవారట. ప్రస్తుతం ఈ చెట్లు అరుదుగా మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి.
బిల్లు, billu
-n.
--a timber tree; the Indian satinwood tree whose wood resembles the box wood; [bot.] ''Swietania chloroxylon'';
బిళ్ల, biLla
-adj.
--flat;
---బిళ్లగోచీ = a style of wearing a dhoti or sari with a flat-pleated back.
---బిళ్లపెంకు = flat tile.
---బిళ్లబంట్రోత్తు = peon who wears a badge; a peon reporting to a government officer.
-n.
--(1) tablet;
--(2) coin;
--(3) hard candy drop;
--(4) badge;
బిళ్లగన్నేరు, biLlagannEru
-n.
--Jalap plant; Periwinkle; [bot.] ''Catharanthus roseus'' of the Apocynaceae family; ''Vinca rosea'' of the Catharanthus family;
-- the drug Vincistrene, extracted from its roots, is being investigated for its medicinal values;
-- ఈ మొక్కలలోని ఆకులు, పూలు, వేర్లు మొదలైన అన్ని భాగాలలో చాలా ఎక్కువగా ఉండే ఆల్కలాయిడ్స్ వైద్యపరంగా ఎంతో విలువైనవి. విన్ బ్లాస్టిన్ (Vinblastine), విన్ క్రిస్టిన్ (Vincristine), ల్యూరోసైడిన్ (Leurosidine), ల్యూరోసైన్ (Leurosine) వంటి ఆల్కలాయిడ్స్ కాన్సర్ నివారణకు అద్భుతంగా పనిచేస్తాయని పరిశోధనలలో తేలింది. ల్యుకేమియా (Leukaemia) కూ, హాడ్కిన్స్ డిసీజ్ (Hodgkin's disease), విల్మ్స్ ట్యూమర్ (Wilms' Tumour), న్యూరోబ్లాస్టోమా (Neuroblastoma) వంటి వాటికి ఈ ఆల్కలాయిడ్స్ దివ్యౌషధాలుగా పనిచేస్తాయని వైద్య పరిశోధనలలో తేలింది.
బిళ్లజువ్వి, biLlajuvvi
-n.
--[bot.] ''Ficus nitida'';
బిళ్లు, biLlu
-n.
--[bot.] ''Chloxylon swietenia'';
బిళ్లుగడ్డి, biLlugaDDi
-n.
--[bot.] ''Saccharum spontaneum'';
బీజం, bIjaM
-n.
--(1) seed;(2) semen; (3) root of an equation; (4) essential part;
బీజగణితం, bIjagaNitaM
-n.
--algebra;
బీజాశయం, bIASayaM
-n.
--gonad;
బీజాక్షరం, bIjAkSharaM
- n.
-- the essential syllable in a sacred mantra, the absence of which would render the word into an antonym;
--- నమశ్సివాయ = నమ + శివాయ means "I salute the auspicious energy". If the syllable మ is removed న + శివాయ means "not auspicious"
బీట, bITa
-n.
--crack; fissure; chink;
బీటుదుంప, bITuduMpa
-n.
--beet root; sugar beet;
బీడీ, bIDI
-n.
--beedi; a small cigar-like smoking item in which tobacco is wrapped in a beedi leaf (leaf of coromandel ebony);
బీడీ ఆకు, bIDI ఆకు
-n.
--beedi leaf; leaf of ebony or coromandel ebony; tobacco rolled in these leaves is a popular as native cigarettes among villagers; [bot.] ''Diospyros melanoxylon'';
-- తుమికి; [[తునికి చెట్టు]];
బీడు, bIDu
-n.
--(1) ground; meadow; field;
--(2) waste; inferior; low; second rate;
--(3) zinc filings used in fireworks;
--(4) any scrap metal;
---బంతుల బీడు = play ground.
---బీడుది నాకెందుకు = I do not want the inferior one.
బీదరికం, bIdarikaM
-n.
--poverty.
బీభత్స, bIbhatsa
-adj.
--disgusting; loathsome; estranged in mind; abhorrent; savage; మనస్సుకి రోత పుట్టించేది;
బీమా, bImA
-n.
--insurance;
బీర, bIra
-adj.
--big; large;
బీరకాయ, bIrakAya
-n.
--ribbed gourd; ridged gourd; sharp edged cucumber; [bot.] ''Petula sinqua; Luffa acutangula'';
--[note) In Arabic Luffa means plant fiber. so the name means acute-angled vegetable with fiber;
--same as బీర; ఊరబీర;
-- చేదు బీర = [bot.] ''Luffa acutangula'' var amara;
-- not same as నేతిబీర = sponge gourd; [bot.] ''Luffa cylindrica; Luffa egyptiaca'';
--[Sans.] స్వాదు కోశాతకీ; తిక్త కోశాతకీ; కటు కోశాతకీ; ఘృతకోశాతకీ;
బీరువా, bIruvA
-n.
--bureau; shelf with doors; almirah;
%బు - bu, బూ - bU
బుంగ, buMga
-n.
--(1) balloon;
--(2) a round pot;
బుంగమూతి, buMgamUti
-n.
--sulky face;
బుకాయించు, bukAyiMcu
-v. i.
--bluff; hoodwink;
బుకాయింపు, bukAyiMpu
-n.
--bluffing; hoodwinking;
బుక్కా, bukkA
-n.
--rouge (రూజ్ ); a fragrant powder (containing musk, civetone, etc.) often applied to the cheeks; sandalwood powder;
బుక్కావాడు, bukkAvADu
-n.
--perfumer; a person who sells (or makes) perfumes;
బుక్కెడు, bukkeDu
-adj.
--mouthful;
బుగబుగ, bugabuga
-n.
--bubbling sound;
బుగత, bugata
-n.
--big landlord;
బుగ్గ, bugga
-n.
--(1) cheek;
--(2) artesian spring; as in నీటి బుగ్గ;
బుగ్గబావి, buggabAvi
-n.
--artesian well;
బుగ్గమీసం, buggamIsaM
-n.
--whisker;
బుగ్గి, buggi
-n.
--(1) ashes;
--(2) dust; dirt;
బుగ్గిపాలు, buggipAlu
-ph.
--[idiom] wasted effort; (lit.) fell into the ashes;
బుచ్చిగాడు, buccigADu
-n.
--white-breasted kingfisher; [bio.] ''Halcyon smyrnensis''; also లకుమికి పిట్ట;
---నీళ్ల బుచ్చిగాడు = pied kingfisher; [bio.] ''Ceryle rudis'';
బుజ్జగించు, bujjagiMcu
-v. t.
--lull; pacify; console; caress;
బుట్ట, buTTa
-n.
--basket; typically made out of tightly woven palm leaf strips or flat bamboo strips; (rel.) సజ్జ = a basket with loosely woven wooden strips or twigs;
---వాడు బుట్టలో పడ్డాడు = [idiom] he got duped; he fell victim to a ploy.
బుడగ, buDaga
-n.
--bubble; balloon;
బుడమ, buDama
-n.
--(1) short round cucumber; [bot.] Cucumis pubescense; Bryonia callosa; (2) [bot.] Physalis minima Linn.; the juice of this is used as a remedy for ear-ache;
బుడమకాయ, buDamakAya
-n.
--(1) [idiom] short fellow; బుడంకాయ;
-- (2) [bot.] ''Bryonica callosa;'' ''Cucumis utilissinus'' of Cucurbitaceae family
--- ఇది దొండ, ఆనప, గుమ్మడి జాతికి చెందిన ఒక రకం దోసకాయ;
--- రకాలు: కూతురు బుడమ; కోడి బుడమ; వెర్రి పుచ్చకాయ;
బుడ్డ, buDDa
-adj.
--short; dwarf; బుడమ;
-n.
--hydrocele; a collection of fluids in the scrotum;
బుడ్డకాకర, buDDakAkara
-n.
-- a tendril climber; [bot.] ''Cardiospermum halicacabum'' Linn.;
బుడ్డతుమ్మ, buDDatumma
-n.
--[bot.] ''Acacia roxburghii;''
బుడ్డబూసర, buDDabUsara
-n.
--[bot.] ''Physalis peruviana'';
బుడితగుల్ల, buDitagulla
-n.
--arc shell; [bio.] ''Anadara granosa'' of the Arcidae family;
బుడిపెలు, buDipelu
- n.
-- [bot.] tubercles; little projections on a fruit or stem of a plant;
బుడ్డి, buDDi
-n.
--(1) bottle; vial; bottle with a narrow mouth;
--(2) slang for a alcohol habit;
---సారాబుడ్డి = wine bottle.
---సిరాబుడ్డి = ink bottle.
---వాడు బుడ్డి వేస్తున్నాడు = he is drinking (alcoholic beverage).
బుడ్డిదీపం, buDDidIpaM
-n.
--(1) alcohol lamp; spirit lamp;
--(2) a small lamp;
బుడ్డోడు, buDDoDu
-n.
--small boy; young fellow;
బుద్బుదం, budbudaM
-n.
--water bubble;
బుద్బుదప్రాయం, budbudaprAyaM
-n.
--transitory; fleeting; (lit.) like a water bubble;
బుధగ్రహం, budhagrahaM
-n.
-- Mercury; a planet in the Solar System;
బుద్ధ ఫలం, buddha phalaM
-- Monk fruit; Lo Han Guo; [bot.] ''Siraitia grosvenorii;'' A zero-calorie, natural sweetener. Around 300 times sweeter than sugar. It is increasingly popular among diabetic patients in India as a healthy sugar alternative.
-- ముని పండు;
బుద్ధి, buddhi
-n.
--cleverness; intellect; the faculty of mind that gives assurance; see also చిత్తం;
---కుశాగ్ర బుద్ధి = razor-sharp intellect; (lit.) an intellect as sharp as the blade of కుశ grass.
బుద్ధికుశలత, buddhikuSalata
-n.
--cleverness; smartness;
బుద్ధిహీనుడు, buddhihInuDu
-n.
-imbecile; %to e2t
బుబ్బస, bubbasa
-n.
--[bot.] ''Hydrocotyle rotundifolia'';
బురద, burada
-n.
--mud; slime;
బుర్ర, burra
-n.
--(1) head;
--(2) the stone inside a palm fruit; usually there are three stones in each palmyrah palm fruit;
బుర్రగుజ్జు, burragujju
-n.
--the pulp inside the stone of a palm fruit;
-- తాటికాయలు కోయకుండా చెట్టుకే వదిలేస్తే పండిన తరువాత ముంజలు ముదిరి గట్టి టెంకలుగా మారుతాయి. వాటిని భూమిలో పాతితే కొన్నిరోజుల తరువాత వాటినుంచి వేరు (అదే తేగ అవుతుంది) వస్తుంది. అలాగే వదలి వేస్తే ఆ వేరు తాటి చెట్టు అవుతుంది. తేగలు కొంత పక్వానికి వచ్చిన తరువాత భూమిలో నంచి వాటిని తవ్వి, టెంకలు పగల గొట్టినప్పుడు టెంకల లోపల ఉన్న లేత కొబ్బరి లాంటి పదార్థమే బుర్రగుజ్జు. తేగ బలమయ్యే కొద్ది బుర్రగుంజు తగ్గుతుంది. తేగ మధ్యలో వివిధ పొరలతో కూడిన మెత్తని పుల్ల లాంటిది ఉంటుంది దాన్ని చందమామ అంటారు. దాని చివరన మెత్తగా ఉండి చాల తీయగా ఉంటుంది. తేగని భూమి నుంచి తీయకుండా ఉంచి ఉంటే ఈ చందమామే తాటి ఆకు చిగురు అవుతుంది
బురుజు, buruju
-n.
--tower; lookout bastion;
---కోట బురుజు = tower of a fort; lookout of a fortification.
---నీటి బురుజు = water tower.
---విమానాశ్రయపు బురుజు = airport tower.
బురోనీ, బురోణి, burOnI, burONi,
-n.
--1. [bot.] ''Ficus rubescens; Ficus heterophylla'';
--2. పరాటాని పోలిన ఒక ఆఫ్ఘనిస్థాన్ వంటకం;
బుల్ బుల్, bul^-bul^
-n.
--(1) bulbul;
--(2) పిగిలిపిట్ట లాంటి పక్షి;
బుల్లి, bulli
-adj.
--small; tiny;
బుల్లెమ్మ, bullemma
-n.
--girl; a small girl; lass;
బుల్లోడు, bullOdu
-n.
--boy; a small boy; lad;
బువ్వ, buvva
-n.
--baby language for food; cooked rice;
బువ్వంబంతి, buvvaMbaMti
-n.
--feast at a wedding, often involving singing and poking fun at each other;
బుస, busa
-n.
--hiss; hiss of a snake;
బుసబుస, busabusa
-n.
--onomatopoeia for the sound of effervescence;
బ్రుంగుడుపడు, bruMguDupaDu
- v. i.
-- fell out of use; went into the background; get destroyed;
బూకరించు, bUkariMcu
-v. t.
--bluff;
బూచాడు, bUcADu
-n.
--(1) same as బూచి;
--(2) ghost;
బూచి, bUci
-n.
--(1) bad man; a term used primarily to scare children as a means of disciplining them;
-- (ety.) believed to be an adaptation of the French General Bussy who assisted the Vijayanagara king in a skirmish against the Bobbili king in which the former prevailed;
--(2) ghost;
బూజు, bUju
-n.
--(1) mold; bread mold; [bio.] ''Neurospora crassa'';
--(2) cobweb;
---జిగురు బూజు = slime mold.
బూటకం, bUTakaM
-n.
--trick; falsity; guile;
బూడిద, bUDida
-n.
--ashes;
బూడిదగుమ్మడి, bUDidagummaDi
-n.
--ash gourd; white gourd; white gourd melon; ash melon; wax gourd; [bot.] ''Benincasa cerifera; Benincasa hispida'' of the Cucurbitaceae family; (note) In Latin ''ceriferus'' means "with wax" and ''hispidus'' means "with rough hair; Benincasa is the name of a scientist who lived in Pisa, Italy;
---[Sans.] శ్వేత కూష్మాండః; కూష్మాండః; కకుభాండ; పుష్యఫలం;
బూడిదతెగులు, bUDidategulu
-n.
--mold; mildew;
బూతపిల్లి, bUtapilli
-n.
--civet cat; a cat-like fish-eating animal of Africa, India and Malaysia,
బూతి, bUti
adj.
-- బూయి (యోని) కి సంబంధించినది;
బూతి మాట, bUti mATa
- n.
-- స్త్రీగుహ్యమునకు సంబంధించిన శబ్దము;
బూతు
- n.
-- స్తోత్రపాఠకుఁడు; భట్రాజు; మాగధుడు; వంది; వర్ణకుడు; స్తుతిపాఠకుడు; స్తుతివ్రతుడు; స్వస్తికారుడు;
బూరగడ్డి, bUragaDDi
-n.
--[bot.] Ambrosinia unilocularis;
బూరా, bUrA
-n.
--toot; horn; trumpet; bugle;
బూరిచెట్టు, bUriceTTu
-n.
--[bot.] ''Ehretia buxifolia'';
బూరిజ, bUrija
-n.
--[bot.] ''Hymenodictyon excelsum'';
బూరుగు చెట్టు, bUrugu ceTTu
-n.
--silk cotton tree; kapok; [bot.] ''Bombax ceiba; Bombax malabaricum; Eriodendron anfractuosum; Ceiba pentandra; Cochlospermum gillivraei;''
బూరుగు దూది, bUrugu dUdi
-n.
--(1) silk cotton; an inferior variety of kapok; cotton-like material inside the fruits of Bombax ceiba; or Ciba pentandra;
--(2) kapok; Cochlospermum gillivraei;
బూర్జువా, bUrjuvA
-n.
--bourgeois; a person of middle class mentality;
బూసరకాయ, bUsarakAya
-n.
--Brazil cherry; [bot.] ''Physalis peruviana'';
బూసి, bUsi
-n.
--[bot.] Vitex abborea;
బృందం, bRMdaM
-n.
--group; same as వృందం;
బృంద, bRMda
-n.
--the sacred basil plant;
-- తులసి;
బృందగానం, bRMdagAnaM
-n.
--chorus; a song sung by several people;
బృహత్, bRhat
-adj.
--big; jumbo; large; mega;
బృహత్ తార, bRhat tAra
-n.
--(1) mega star;
--(2) a cinema star commanding great popularity;
--(3) large stellar object, much bigger than the Sun.
బృహద్ధమని, bRhaddhamani
-n.
--[anat.] aorta; main vessel carrying blood out of the heart;
బృహస్పతి, bRhaspati
-n.
--[astron.] the planet Jupiter; గురుడు;
బెంగ, beMga
-n.
--worrying; pining; yearning; anxiety;
[[File:Chayote_BNC.jpg|right|thumb|బెంగుళూరు వంకాయ]]
బెంగుళూరు వంకాయ, beMguLUrU vaMkAya
-n.
--chayote squash;
బెంగుళూరు మిరప, beMguLUrU mirapa
-n.
--capsicum;
--బుట్ట మిరప; బొండు మిరప;
బెండకాయ, beMDakAya
-n.
--okra; gumbo; lady's finger; [bot.] ''Hibiscus longifolius; Hibiscus esculentus; Abelmoschus esculentus'' of the Malvaceae family;
--- [note]. In Greek "moschos" means fragrance and Abel refers to Dr. Clarke Abel (1780-1826), physician of Lord Amherst, Governor General of India. The phrase "esculentus" tells that this is edible. Thus the scientific name means Abel's fragrant edible.
--- also known as ఎద్దునాలుక చెట్టు;
---కస్తూరి బెండ;
--- [Sans.] భేండా, భేండీ; భిండక; భిణాదక;
బెండు, beMDu
-n.
--cork; pith; [bot.] ''Aeschynomene indica; Aeschynomene aspera'';
---జీలుగుబెండు = cork made out of pith.
బెండుచాప, beMDucApa
-n.
--[chem.] linoleum; a plastic sheet used to cover floors;
బెందడి, beMdaDi
-n.
--soft mud; (esp.) mud used as a cement in building construction;
బెకబెక, bekabeka
-adj.
--onomatopoeia for the croaking of frogs;
బెగటికంద, begaTikaMda
-n.
--[bot.] ''Amberboa indica'';
బెజ్జం, bejjaM
-n.
--hole; orifice; aperture; perforation; puncture;
బెట్టిదం, beTTidaM
-n.
--harshness; cruelty;
బెట్టు, beTTu
-adj.
--uppity; a shortened form of బెట్టిదం;
బెడలిక, beDalika
-n.
--[bot.] ''Griffithia fragrans'';
బెణుకు, beNuku
-n.
--sprain; muscle sprain;
బెడద మొక్కలు, beDada mokkalu
- n. ph.
-- invasive plants;
బెడిసికొట్టు, beDisikoTTu
-v. i.
--backfire;
బెత్తం, bettaM
-n.
--rattan; [bot.] ''Calamus Rotang''; cane; stick; thin bamboo rod;
-- (rel.) లాఠీ = a thick wooden rod with a metal tip;
---బెత్తాన్ని బొత్తిగా వాడకపోతే పిల్లాడు పూర్తిగా పాడయిపోతాడు = spare the rod and spoil the child.
బెత్త, betta
-n.
--a measure of length equal to the width of 4 fingers; 3 అంగుళాలు; 7.62 సెంటీమీటర్లు; same as బెత్తెడు;
-- see also జాన, మూర;
బెబ్బులి, bebbuli
-n.
--tiger;
బెరడు, beraDu
-n.
--bark; dry surface layer of a tree trunk;
బెర్తు, bertu
-n.
--(1) berth; a full-length bench for sleeping in a railway compartment;
--(2) mooring place for a ship in a harbor;
బెల్లం, bellaM
-n.
--(1)jaggery; dark, crude, raw sugar;
--(2) penis; membrum virile, as applied to children only;
---చెరకుబెల్లం = jaggery; made from the juice of sugar cane.
---తాటిబెల్లం = gur; made from the juice of East Indian palm tree fruits; గుడం.
బెల్లమాకు, bellamAku
-n.
--a native of S. America and naturalized to India; fresh leaves are chewed to relieve toothache; crushed leaves stop bleeding; [bot.] ''Tridax procumbens'' Linn.;
బెల్లించు, belliMcu
-n.
--coax; cajole; wheedle;
బ్రెయిల్, breyil
-n.
--Braille; a script of raised dots on paper to help blind people read; named after Louis Braille, its inventor;
బేక్టీరియాబక్షిణి, bEkTIriyAbakshiNi
-n.
--[biol.] bacteriophage;
బేజరూరు, bEjarUru
-adj.
--not urgent; not essential;
బేజారు, bEjAru
-adj.
--displeasure; annoyance; scary;
బేడతీగ, bEDatIga
-n.
--[bot.] Ipomaea pescaprae;
బేడలు, bEDalu
-n. pl.
--dal; split cereals such as split peas and other leguminous cerelas;
బేడా, bEDA
-n.
--bedroll; bedding;
బేడీలు, bEDIlu
-n.
--handcuffs; cuffs; shackles;
బేమరమ్మత్తు, bEmarammattu
-n.
--disrepair; out of repair; damaged;
బేరం, bEraM
-n.
--(1) bargain; deal;
--(2) business; trade;
బేరసారాలు, bErasArAlu
-n. pl.
--negotiations; dealings; transactions
బేరిపండు, bEripaMDu
-n.
-- klip dagga; Christmas candlestick; lion's ear; [bot.] ''Phlomis nepetifolia; Leonotis nepetifolia'';
బేరీజు, bErIju
-n.
--tally;
---లాభనష్టములు బేరీజు వేసికో = tally the profits and losses.
బేవార్సు, bEvArsu
-n.
--unclaimed; in the absence of the owner; free;
-- ఊరికినే, పనీపాటా లేకుండా తిరిగే; బాదరబందీ లేకుండా;
--(ety.) బే అనేది పర్షియన్ లో "లేని, లేమి, కాని" వంటి అర్థాలలో వాడతారు. వారిస్ అనేది అరబిక్ లో వారసుడు. "బే- వారీస్" అంటే పిల్లలు లేని వాడు అని అర్థం.
బేషరుతుగా, bEsharatugA
-adv.
--unconditionally;
బేసబబు, bEsababu
-adj.
--unreasonable; improper; not right;
బేసి, bEsi
-n.
--odd; (ant.) సరి;
బేస్తు, bEstu
-n.
-- marginal victory in a card game;
--కుందేలు = less than marginal victory in a card game;
--ఆట = more than marginal victory in a card game;
బైట, baiTa
-n.
--outside;
బైతు, baiTu
-n.
--country bumpkin;
బైరాగి, bairAgi
-n.
--hermit; religious mendicant; altered form of విరాగి;
బైలు, bailu
-n.
--an open field;
బైలుదేరు,
-v. i.
--start; begin a journey;
బైలుపరచు, bailuparacu
-v. t.
--expose;
%బొం - boM, బొ - bo, బో - bO, బౌ - bau
బొంకు, boMku
-n.
--lie; fib; untrue;
బొంగరం, boMgaraM
-n.
--top; a spinning toy; a gyrator;
బొంగు, boMgu
-adj.
--hollow;
- n.
-- hollow bamboo; [bot.] ''Bambusa arundinaceae;''
-- బొంగు వెదురు; ముళ్ళ వెదురు; పెంటి వెదురు;
బొంగు బిర్యానీ, boMgu biryAnI
-n.
--Biryani cooked in the hollow of a bamboo;
బొంగురు, boMguru
-adj.
--hoarse; (ant.) కీచు;
బొండుమల్లె, boMDumalle
-n.
-- Arabian Jasmine; [bot.] ''Jasminum sambac'';
-- బొడ్డుమల్లె;
బొంత, boMta
-n.
--quilt;
బొంతకాకి, boMtakAki
- n.
-- a large black forest crow; కాకోలం;
బొంతచామలు, boMtacAmalu
-n.
--[bot.] ''Populismus frumentacea'';
బొంతజెముడు, boMtajemuDu
-n.
-- antique spurge; a large, bushy shrub; [bot.] ''Euphorbia antiquorum'';
బొంతటేకు, boMtEku
-n.
-- Kath Sagon; Desi Sagon; Karen Wood Tree; [bot.] ''Haplophragma adenophyllum'' of the Bignoniaceae family; ''Bignonia adenophylla'';
బొంద, boMda
-n.
-- (1) hole; hole in the ground; pit; grave;
-- (2) channel for water;
-- (3) small palm or date tree;
-- This word is often used as a rebuke, but it is not recommended because it refers to the act of burying the dead;
బొంది, boMdi
-n.
--physical body; mortal coil;
బొందు, boMdu
- n.
-- a thin strap or cord, usually made of folded cloth, used to tie and support a garment around the waist; a skein, a bundle of fibres or thread;
బొంబాయి, boMbAyi
-n.
--(1) faucet; tap; water tube;
--(2) hand pump to pull any liquid from a barrel, especially kerosine;;
--(3) Telugu name for the city of Bombay;
బొక్క, bokka
-n.
--(1) hole;
--(2) jail;
--(3) loss in a business transaction;
బొక్కసం, bokkasaM
-n.
--treasury;
బొక్కు, bokku
-v. i.
--gobble up; eat greedily with a mouthful;
బొక్కుడు, bokkuDu
-n.
--brahmi; Indian pennywort; Asiatic pennywort; [bot.] ''Hydrocotyle asiatica'';
బొక్కెన, bokkena
-n.
--(1) bucket;
--(2) [bot.] ''Zapania nodiflora'';
బొగడ, bogaDa
-n.
-- a flowering tree widely found in India; [bot.] ''Mimusops elengi;''
-- చిరు తీపి, ఎక్కువ వగరు వుండే బొగడ పండ్లు నోటి ఆరోగ్యానికి, ముఖ్యంగా చిగుళ్ళకు చాలా మంచివి. ఈ చెట్టు పుల్లలను వేప పుల్లలలాగే పళ్ళు తోముకోడానికి వాడవచ్చు - నోటి దుర్వాసన పోవడం, చిగుళ్ళ ఆరోగ్యం పెరగడం జరుగుతుంది;
బొగడబంతి, bogaDabaMti
-n.
-- gomphrena; [bot.] ''Gomphernia globosa;''
-- బొగడబంతి మొక్కకు పువ్వులే వుంటాయి. ఇది అందానికి ఆహ్లాదానికి పెంచుకొనే మొక్క. చెట్టు కాదు. కాయలు కాయవు. Globe amaranth అని పిలువబడే ఈ మొక్క తోటకూర జాతికి చెందిన మొక్క. ఇది అమెరికా నుండి మన దేశం వచ్చిందట. దీనికి కూడా ఆరోగ్యపరమైన ఉపయోగాలున్నాయని అమెరికా వారే చెప్పారు.
బొగ్గు,
-n.
--(1) charcoal;
--(2) coal; (rel.) రాక్షసి బొగ్గు;
బొగ్గుపులుసు గాలి, boggupulusu gAli
-n.
--carbon dioxide;
బొచ్చు, boccu
-n.
--fur; wool; hair;
బొచ్చె, bocce
-n.
--(1) Katla; Catla; a fish of the Cyprinidae family; [bio.] ''Catla catla'';
--(2) a pot or cooking vessel; shards of a pot;
-- బోలె, బొచ్చె పదాలు కుండ, కుండ పగులగా మిగిలిన ముక్కను సూచిస్తాయి.
బొజ్జ, bojja
-n.
--(1) belly; tummy;
--(2) potbelly;
-- బొర్ర;
బొటబొట, boTaboTa
-adj.
--onomatopoeia for trickling or dripping flow;
---రక్తం బొటబొట కారింది = the blood trickled.
---కన్నీరు బొటబొట కారింది = the tears trickled.
బొటనవేలు, boTanavElu
-n.
--(1) thumb;
--(2) big toe;
బొట్టకడపచెట్టు, boTTakaDapaceTTu
-n.
--[bot.] ''Nauclea parvifolia''; ''Mitragyna parvifolia'' of the Rubiaceae family;
-- Its leaves alleviate pain and swelling, and are used for better healing from wounds and ulcers. Its stem bark is used in treatment of biliousness and muscular pains;
బొట్టు, boTTu
-n.
--(1) the dot on the forehead of Hindus;
--(2) drop;
బొటాబొటి, boTAboTI
-adj.
--marginal; barely sufficient; approximate;
బొట్టె, boTTe
-n.
--child;
బొడ్డ, boDDa
-n.
--[bot.] ''Ficus glomerata'';
బొడ్డ చెట్టు, boDDa ceTTu
-n.
--[bot.] ''Ficus asperima'';
-- కరక బొడ్డ; [Sans.] ఖరపత్ర;.
బొడిపె, boDipe
-n.
--bud-like projection on the skin or tongue;
బొడ్డు, boDDu
-n.
--navel; umbilicus;
బొడ్డు తాడు, boDDu tADu
-n.
--umbilical cord;
బొడ్డు నారింజ, boDDu nAriMja
-n.
--navel orange; a sweet, seedless orange with a structure resembling a navel;
బొడ్డుమల్లె, boDDu malle
-n.
--double jasmine; Arabian jasmine; [bot.] ''Jasminum sambac''; same as బొంతమల్లె;
బొడ్డూడనివాడు, boDDUDanivADu
-n.
--[idiom] infant; kid; child, any person who acts like a child; (lit.) a person whose umbilical cord has not yet dropped;
బొత్తాం, bottAM
-n.
--button;
బొత్తిగా, bottigA
-adv.
--entirely, absolutely;
బొద్దింక, boddiMka
-n.
--roach; cockroach; [bio.] ''Blatta orientalis''; ''Blatta Americana'';
-- an insect belonging to the order Orthoptera; తిన్నని రెక్కలు గల కీటకం;
బొద్ది, boddi
-n.
--[bot.] ''Macaranga roxburghii''; ''Macaranga peltata'' of the Euphorbiaceae family;
-- the major use of Macaranga peltata is for making wooden pencils and in the plywood industry
బొద్దికూర, boddikUra
-n.
-- [bot.] ''Portulaca tuberosa'' Roxb.;
-- a famine food; roots eaten raw;
బొద్దు, boddu
-adj.
--(1) chubby; plump; fat; stout;
--(2) sturdy;
--(3) thick;
--(4) block as in "block lettering"
బొప్పాయి, బొబ్బాసి, boppAyi, bobbAsi
-n.
--papaya; [bot.] ''Carica papaya'' of the Caricaceae family; this S. American plant was brought to India in the seventeenth century;
--కొండ బొప్పాయి = [bot.] ''Carica pubescens''; grows in the Nilgiris;
బొప్పి, boppi
-n.
--bump; contusion; swelling;
బొబ్బ, bobba
-n.
--(1) yell; scream; roar; loud cry;
--(2) blister; bulla;
--(3) child language for water;
బొబ్బతెగులు, bobbategulu
-n.
--tobacco mosaic disease;
బొబ్బర్లు, bobbarlu
-n. pl.
--(1) Catjang cowpeas; Hindu cowpeas; [bot.] ''Vigna unguiculata'' of the Fabaceae family; ''Vigna catjang'';
--(2) black beans; [bot.] ''Dolichos sinensis''; ''Dolichos catiang'' Rox
--(3) Yardlong Beans; Asparagus beans; [bot.] ''Vigna sinensis'';
--అలసందలు; దంటుపెసలు; [Sans.] దీర్ఘబీజ;
బొమ్మ, bomma
-n.
--(1) figure; diagram; image;
--(2) doll;
--(3) head of a coin;
--(4) toy;
బొమ్మకట్టుడు, bommakaTTuDu
-n.
--imagery; a style of writing in which images are created by the power of words;
బొమ్మ మర్రి, bomma marri
-n.
--[bot.] Focus cunia;
బొమ్మా బొరుసు, bomma borusu
-ph.
--head and tail of a coin;
బొమ్మజెముడు, bommajemuDu
-n.
--prickly pear; cactus;
బొమ్మపాపట, bommapApaTa
-n.
--[bot.] stylocorine webera;
బొమ్మమేడి, bommamEDi
-n.
--[bot.] ''Ficus oppositifolia'';
బొమ్మరిల్లు, bommarillu
-n.
--doll-house;
బొమ్మసున్నం, bommasunnaM %e2t
-n.
--plaster of Paris; CaSO<sub>4</sub>;
బొమ్మిటిక, bommiTika
-n.
--toy-brick;
బొర్ర, borra
-n.
--(1) belly; tummy;
--(2) potbelly;
-- బొజ్జ;
బొరియ, boriya
-n.
--burrow; pit; a hole in the ground usually made by an animal;
బొరిగె, borige
-n.
--a small hand-held tool to scrape grass; a small hoe;
బొరుగులు, borugulu
-n. pl.
--(1) fried grain or pulses, often eaten as a snack;
--(2) puffed rice;
బొరుసు, borusu
-n.
--tail side of a coin;
బొల్లి, bolli
-n.
--(1) vitiligo; leukodermia; a disease with white patches on the skin;
--(2) lie; fib;
---కల్లబొల్లి కబుర్లు = lies and tall tales.
బోగన్ విల్లీ, bOgan^villi
-n.
--[bot.] Bougainvillea spectabilis;
బోగీ, bOgI
-n.
--bogie; a rail car;
బోడంట, bODaMTa
-n.
--Mountain ebony; [bot.] Bauhinia variegata of the Fabaceae family;
-- a flowering plant found in China and India;
బోడతరం, bODataraM
-n.
--[bot.] ''Sphaeranthus hirtus'';
బోడమామిడి, bODamAmiDi
-n.
-- cluster fig; udumbara tree; [bot.] ''Ficus glomerata'';
-- According to the Shatapatha Brahmana, the Audumbara tree was created from the force of Indra; From his hair his thought flowed, and became millet; from his skin his honour flowed, and became the aśvattha tree (ficus religiosa); from his flesh his force flowed, and became the udumbara tree (ficus glomerata); from his bones his sweet drink flowed, and became the nyagrodha tree (ficus indica); from his marrow his drink, the Soma juice, flowed, and became rice: in this way his energies, or vital powers, went from him;
బోడి, bODi
-adj.
--(1) barren; empty;
--(2) hairless; esp. when the hair is shaven off rather than bald;
---బోడిగుండు = hairless scalp; clean-shaven head.
---బోడిపలక = slate without a frame.
---బోడిమెట్ట = treeless hillock.
---బోడికబురు = empty message.
బోడిగ చెట్టు, bODiga ceTTu
- n.
-- Large-leaf beauty berry; [bot.] ''Callicarpa tomentosa;'' A medicinal, evergreen shrub used in Ayurveda for medicinal pastes in treating wounds.
-- The leaves are velvety, and when dipped in oil, they burn like a wick, popular in South Indian traditions.
-- పాండవ బత్తి; [Sans.] ప్రియంగు;
బోణీ, bONI
-n.
--first transaction in a day's business;
బోదకాలు, bOdakAlu
-n.
--filarial leg; filariasis; elephantiasis; a parasitic disease endemic to eastern part of India;
బోదె, bode
-n.
--stem; particularly stem of a plant like banana plant;
బోధ, bOdha
-n.
--teaching; indoctrination;
బోధపడు, bOdhapaDu
-n.
--understand; comprehend;
బోధించు, bOdhiMcu
-v. t.
--teach; indoctrinate;
బోధిసత్వుడు, bOdhisatvuDu
- n.
-- బోధ సత్తు గా కలవాడు బోధిసత్వుడు. కష్టసుఖాలకి, జీవన్మరణాలకి గల కారణం బోధపడినవాడు. సృష్టి రహస్యం తెలిసినవాడు. జీవిత పరమార్థం గ్రహించిన వాడు. జీవాత్మ, పరమాత్మ ఒకటే అని అనుభవైకవేద్యంగా జీర్ణించుకున్న వాడు. తనలో ఇతరులని, ఇతరులలో తనని చూసుకోగలిగినవాడు. పరమపదం చేరిన వాడు బుద్ధుడు. పరమపదం ద్వారానికి చేరుకుని, తాళంచెవి చేతిలో ఉన్నా తాళం తీయటానికి సమయం కావాలి అని నిర్ణయించుకుని సహానుభూతితో తోటి ప్రయాణీకుల కోసం వేచి ఉన్న వ్యక్తి బోధిసత్వుడు.
-- బోధిసత్వుని స్త్రీభాగం డాకిని. తార. డాకిని శక్తి స్వరూపిణి. ఆకాశ రూపిణి. ఊర్ధ్వ సంచారిణి. బోధిసత్వునికి బుద్ధత్వానికి గల అంతరం. బోధిసత్వుని బుద్ధుడికి చేర్చడానికి ఏకైక సాధనం.
బోను, bOnu
-n.
--(1) cage; especially, animal cage;
--(2) trap; snare;
--(3) witness stand;
బోయ్కాట్, bOykAT^
-n.
--boycott; to collectively refrain from buying a product or using a service as an act of protest; named after Capt. Charles C. Boycott;
బోయా, bOyA
-n.
--buoy; a floating ball or drum used as a marker in harbors and waterways;
బోర, bOra
-n.
--chest; thorax;
---బోర విరుచుకుని నడుస్తున్నాడు = he is proud and arrogant; (lit.) he is walking with an uplifted chest.
బోర్లా, bOrIA
-adj.
--prone; up-side down; topsy-turvey; face downward;
బోర్లాపడు, bOrlApaDu
-v. i.
--fall face down; capsize;
బోరు, bOru
-n.
--bore; tedium;
బోరుకొట్టు, bOrukoTTu
-v. i.
--to be boring;
బోల్తాపడు, bOltApaDu
-v. i.
--fall prey to; get cheated;
బోర్లించు, bOrliMcu
-v. t.
--invert; put face down; put a vessel or a dish face down;
బోలు, bOlu
-adj.
--hollow;
బోసి, bOsi
-adj.
--(1)naked; blank; empty;
--(2) toothless;
---బోసి మెడ = a neck without any ornament.
---బోసి మొహం = blank face.
---బోసి నోరు = mouth without teeth.
బౌల్య సమీకరణం, baulya samIkaraNaM
-n.
--Boolean equation;
</poem>
==Part 3: భం - bhaM, భ - bha, భ్ర - bhra==
<poem>
భంగం, bhaMgaM
-n.
--(1) breakage; disruption;
--(2) interruption;
---అస్థి భంగం = breaking of the bones
---శృంగ భంగం = removing the horns; [idiom] to cut one down to size;
భంగకర, bhaMgakara
-adj.
--disruptive;
భంగపడు, bhaMgapaDu
-v. i.
--(1) to be broken; to be shattered; (2) to be disappointed;
భంగపాటు, bhaMgapATu
-n.
--failure; defeat; disappointment; frustration;
భంగిమ, bhaMgima
-n.
--pose; posture; manner;
భంగురం, bhaMguraM
-n.
--transient; changeable; fleeting;
భంజకం, bhaMjakaM
-n.
--breaker; destroyer;
భంజనం, bhaMjanaM
-n.
--breaking; destroying;
భండారం, bhaMDAraM
-n.
--(1) treasury;
--(2) collection;
--(3) store room;
భక్తి, bhakti
-n.
--devotion; attachment; reverence;
భక్తుడు, bhaktuDu
-n.
--devotee; fan;
భక్షక కణాలు, bhakshaka kaNAlu
-n. pl.
--phagocytes;
భక్షణ, bhakshaNa
-n.
--eating;
భక్ష్యాలు, bhakshyAlu
-n.
--food prepared for events;
భక్షించు, bhakshiMcu
-v. t.
--eat;
భగం, bhagaM
-n.
--vagina;
భగందరం, bhagaMdharaM
-n.
--fistula;
భగ, bhaga
-n.
-- Fire;
భగభగ, bhagabhaga
-n.
--onomatopoeia for the sound of flames, for a burning sensation, or for expressing blazing anger; can be used for a burning sensation as well as the burning of an object;
భగవంతుడు, bhagavaMtuDu
-n. m.
--God; Almighty; one who is surrounded by fire; 'భగ' మును ఆవరించి / ఆవహించి ఉన్నవాడు/ఉన్నది;
భగవతి, bhagavati
-n.f.
-goddess;
భగ్నం, bhagnaM
-adj.
--broken; shattered;
భగీరథ ప్రయత్నం, bhagiratha prayatnaM
-ph.
--Herculian task; monumental task;
బాగోణి, bhagONi
- n.
-- a shallow, wide-mouthed vessel used in cooking;
-- మూతి వెడల్పుగా, లోతు తక్కువగా ఉండు మట్టి పాత్ర.
భజంత్రీలు, bhajaMtrIlu
-n. pl.
--musicians who play bands, esp. while referring to bands at wedding ceremonies and processions;
-- భాజా భజంత్రీలు = musical instruments and players;
భట్టారకుడు, bhaTTArakuDu
-n.
--scholar; a scholar who is also a poet;
-- విద్వాంసుడు కవి కూడా అయితే అతడు ‘భట్ట’ లేక ‘భట్టు’ లేక ‘భట్టారకుడు’ అనబడతాడు. కేవలం పాండిత్యమే కాక చక్కగా కవిత్వం చెప్పగలిగే భావనా చాతుర్యం కలవాడు భట్టు. ఉదా: (1) నన్నయ భట్టు, (2) కుమారిల భట్టు జైమిని ‘మీమాంస సూత్రాల’కు భాష్యకారునిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు, (3) ప్రత్యక్ష, ఆనుమాన, ఉపమాన, శబ్ద పరిచ్ఛేదాలతో జ్ఞాన సముపార్జనా మార్గాలైన ప్రమాణాలను (valid sources of knowledge) అందరికీ అర్ధమయ్యే సులభ శైలిలో వివరిస్తూ ‘తర్క సంగ్రహ’ పేరిట గౌతముని న్యాయ సూత్రాలను వ్యాఖ్యానించిన తర్క శాస్త్ర పండితుడు వారణాసి అన్నంభట్టు;
భడవా, bhaDavA
-inter.
-- a term of endearment widely used in coastal Andhra while reprimanding young boys;
-- [Hindi] "bhad" means a pimp, a broker for call girls;
-- ఇతర భారతీయ భాషలలో ఇది బూతు పదం; సరి అయిన అర్థం తెలియక కోస్తా ఆంధ్రలో దీనిని ముద్దు పేరుగా వాడెస్తూ ఉంటారు;
భత్యం, bhatyaM
-n.
--allowance; stipend;
---కరువు భత్యం = dearness allowance.
భద్రంగా, bhadraMgA
-adv.
--safely;
భద్రత, bhadrata
-n.
--security; safety;
భద్రతా సంఘం, bhadratA saMghaM
-n.
--Security Council of the United Nations;
భద్రతుంగ, bhadratuMga
-n.
--coco-grass; Java gras;, nut grass; purple nutsedge; red nutsedge; [bot.] ''Cyperus rotundus'' of the Cyperaceae family;
-- The plant is mentioned in the ancient Charaka Samhita (circa 100 AD). Modern Ayurvedic medicine uses the plant, known as musta (in musta moola churna), for fevers, digestive disorders, dysmenorrhea, and other maladies;
[File:Gul-Abas-4-O%27clock_plant.JPG|right|thumb|Mirabilis jalapa=భద్రాక్షి]]
భద్రాక్షి, bhadrAkshi
-n.
--four o'clock flower; [bot.] ''Mirabilis jalapa'' of the Nyctaginaceae family;
-- Mirabilis in Latin means wonderful and Jalapa (or Xalapa) is the state capital of Veracruz in México.
భయంకరమైన, bhayaMkaramaina
-adj.
--scary; grisly;
భయం, bhayaM
-n.
--fear; trepidation; terror; phobia;
భయకంపితం, bhayakaMpitaM
-n.
--shudder;
భయపడు, bhayapaDu
-v. i.
--dread; fear; be afraid;
భయపెట్టు, bhayapeTTu
-v. t.
--scare; intimidate;
భయస్తుడు, bhayastuDu
-n. m.
--timid person;
భయాందోళన, bhayAMdOLana
-n.
--panic; % to e2t
భయానక, bhayAnaka
-adj.
--frightening; horrible;
భరణం, bharaNaM
-n.
--(1) compensation;
--(2) alimony;
భరణి, bharaNi
-n.
--(1) the star, 35 Arietis; Musca; Yoga tara of the second lunar mansion;
--(2) The second of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;
భరతవాక్యం, bharatavAkyaM
-n.
--epilog; epilogue;
భరద్వాజపక్షి, bharadvAja pakshi
-n.
--King-crow; Drongo-shrike; a bird commonly seen on the backs of cattle;
-- ఎట్రిత; పశులపోలిగాడు; నల్లంచి పిట్ట;
భర్త, bharta
-n.
--husband.
భరించు, bhariMcu
-v. t.
--tolerate; support; bear; endure; sustain;
---భరించువాడు భర్త = the one who supports is the husband.
భరిణె, bhariNe
-n.
--a small box; pill-box;
భరిత, bharita adjvl.
-suff.
--full of; filled with;
భర్తీ చేయు, bhartI cEyu
-v. t.
--fill; fill up;
భరోసా, bharOsA
-n.
--assurance; guarantee; trust;
భల్లాటకం, bhallATakaM
-n.
--marking nut tree; [bot.] ''Semecarpus anacardium'';
-- నల్లజీడి;
భవం, bhavaM
-n.
-- birth; rebirth;
-- పుట్టుక; జన్మ; పునర్జన్మ; కుమార సంభవం = the birth of Kumara;
భవసాగరం, bhavasaagaraM
- n.
-- this cycle of life and death punctuated by pleasures and hardships;
-- సంసారం అనే సముద్రం; కష్ట సుఖాలతో నిండింది జీవితం; ఈ చావు పుట్టుకల క్రమం అనంతం, సముద్రం అంత;
భవనం, bhavanaM
-n.
--mansion; big building; manor;
భవదీయుడు, bhavdIyuDu
-n. m.
--yours; used in closing a letter;
భవము, bhavamu
- n.
-- birth; birth and death;
భవసాగరము, bhavasaagaramu
- n.
-- the ocean of birth; the ocean of birth and death; the cycle of birth and death;
భవిష్యత్ కాలం, bhavishyat kAlaM
-n.
--(1) [gram.] future tense;
--(2) future;
భవిష్యత్తు, bhavishyattu
-n.
--future;
భస్మం. bhasmaM
- n.
-- Ashes; calx;
-- బూడిద; బుగ్గి; బూతి; బూది; విబూది;
--- తామ్రభస్మము = calx of copper;
--- సువర్ణ భస్మం" (బంగారు బుగ్గి), "మౌక్తిక భస్మం" (ముత్యాల బుగ్గి), "హీరక భస్మం" (వజ్రాల బుగ్గి) ఆయుర్వేద, యునాని ఔషధాలలో కూడా వాడేవారు.
భస్మీకరణం, bhasmIkaraNaM
-n.
--(1) incineration;
--(2) calcination;
భృంగామలక తైలం, bhRMgAmalaka tailaM
- n. ph.
-- An Ayurvedic hair oil made from boiling coconut oil with "bhRMga" (గుంటగలగరాకు) (''Eclipta alba'') and "amla" (ఉసిరి) (''Emblica myrobalan'');
భ్రంశం, bhraMSaM
-n.
--movement; prolapse; sliding;
---స్థానభ్రంశం = displacement.
---గుదభ్రంశం = prolapse of the anus.
భ్రమ, bhrama
-n.
--illusion; delusion;
-- (ant.) ప్రమ = true knowledge; యథార్థజ్ఞానము;
భ్రమకం, bhramakaM
-n.
-- palindrome; any word or phrase that reads the same both forward and backward. "Able was I ere I saw Elba" is a well-known palindromic sentence. "Malayalam" is English's longest known palindromic word (though a proper noun). There are palindromic poems in Telugu.
-- same as కచికపదం;
భ్రమణం, bhramaNaM
-n.
--whirling; turning; going around; revolution;
భ్రమరం, bhramaraM
-n.
--bee;
-- తుమ్మెద; సారంగము; చంచరీకము; కందిరీగ;
-- భ్రమరకీటక న్యాయం. ఆకుపురుగు (కేటర్ పిల్లర్) శరీరంలో తన గుడ్లను పెట్టి తుమ్మెదో (కందిరీగో) మట్టితో దాన్ని మూసేస్తుంది. నాలుగు వారాల్లో ఆకుపురుగు దేహంలో కందిరీగ పెట్టిన గుడ్లు పిల్లలై ఆకుపురుగు దేహాన్నే ఆహారంగా భుజించి ప్యుపా దశకు చేరి అందమైన భ్రమరాలుగా, (కందిరీగలుగా) మట్టిని తొలుచుకొని వెలుపలికి వస్తాయి. ఆకుపురుగు తుమ్మెదగా మారుతోందని భ్రమపడ్డారు. ఇది కేవలం కవిసమయం;
భ్రష్టం, bhrashTaM
-n.
--one that has fallen;
భ్రష్టుడు, bhrashTuDu
-n. m.
--one who has fallen in stature or social values;
==Part 3: భాం - bhAM, భా - bhA==
భాండం, bhAMDaM
-n.
--pot; vessel;
భాండాగారం, bhAMDAgAraM
-n.
--a storehouse; repository; archive; depository;
భాగం, bhAgaM
-n.
--share; part; portion; quarter; side;
భాగస్వామి, bhAgasvAmi
-n.
--shareholder; partner; participant; భాగస్తుడు;
భాగలబ్దం, bhAgalabdaM
-n.
--[math.] quotient;
భాగ్యం, bhAgyaM
-n.
--fortune; (ant.) నిర్భాగ్యం;
భాగ్యవంతుడు, bhAgyavaMtuDu
-n. m.
--wealthy person;
భాగ్యవతి, bhAgyavati
-n. f.
--wealthy person;
భాగారం, bhAgAraM
-n.
--[math.] division;
భాగినేయి, bhAginEyi
-n.
-- sister's daughter;
భాగినేయుడు, bhAginEyi
-n.
-- sister's son;
భాగోతం, bhAgOtaM
-n.
--(1) a dance drama;
--(2) farce;
---వీధి భాగోతం = a dance drama performed at the street corner;
భాజకం, bhAjakaM
-n.
--[math.] divisor;
భానువారం, bhAnuvAraM
-n.
--Sunday;
భారం, bhAraM
-n.
--(1) [phy.] mass;
--(2) weight;
--(3) burden; responsibility;
భారగతి, bhAragati
-n.
--[phy.] momentum; mass times the velocity of an object; % to e2t
భారతీయ, bhAratIya
-adj.
--Indian;
భారమితి, bhAramiti
-n.
--barometer; an instrument to measure the weight of air and therefore the pressure of the atmosphere;
భార్య, bhArya
-n.
--wife;
భార్యాభర్తలు, bhAryAbhartalu
-n. pl.
--wife and husband; couple;
భారీ, bhArI
-adj.
--massive; heavy-duty; large-scale;
---భారీ పరిశ్రమలు = heavy industry.
భారీతనం, bhArItanaM
-n.
--massiveness;
భావం, bhAvaM
-n.
-- (1) meaning; concept; opinion; idea; [drama] emotion; (2) one of the 12 squares in a horocope chart; ఇల్లు; గది;
---స్థాయీభావం = dominant emotion.
---సాత్విక భావం = responsive emotion.
---సంచార భావం = transitory emotion.
---భావచౌర్యం = stealing of an idea.
భావంజి, bhAvaMji
-n.
--Babchi; [bot.] ''Psoralea corylifolia'' of the Fabaceae family;
--a plant used in Indian and Chinese traditional medicine for treatment of lichen-induced dermatitis by psoralen extract combined with sunlight exposure;
భావకవిత్వం, bhAvakavitvaM
-n.
-- see భావగీతం;
భావగీతం, bhAvagItaM
-n.
--lyrical poem; romantic poem; imaginative poem;
--- భావకవిత్వ నిర్వచనము Lyrical Poetry;
--- భావకవిత్వంలో శాఖలు - ప్రణయకవిత్వము (Love Poetry), ప్రకృతికవిత్వము (Nature Poetry), భక్తికవిత్వము (Mystic Poetry), దేశభక్తికవిత్వము (Patriotic Poetry), సంఘసంస్కరణ కవిత్వము (Reformative Poetry), స్మృతికావ్యములు (Elegies).
--- భావకవిత్వంలో కవినక్షత్రములు - రాయప్రోలు, విశ్వనాథ, వెంకటపార్వతీశులు, కృష్ణశాస్త్రి, దువ్వూరి, బసవరాజు, నండూరి, వేదుల, నాయని, పింగళి, కాటూరి, జాషువా, తుమ్మల, తల్లావజ్ఝల, బాపిరాజు;
--- భావకవులవలె ఎవరికి తెలియని ఏవో పాటలు పాడాలోయ్ -- ఎవరికీ తెలియని లేదా అర్థంకాని పాటలు రాసేవాళ్లే భావకవులు
భావజాలం, bhAvajAlaM
-n.
--conceptual cluster; a stirring of a thought;
భావమిశ్ర, bhAvamisra
-n.
--Bhava Misra; an eminent Ayurvedic physician of the 16th century; he described the circulation of blood and made many contributions to anatomy and physiology;
భావన, bhAvana
-adj.
--treated; steeped; the steeping process involves immersing the subject substance in a mixture of rock salt and lime juice overnight, drying the subject substance in sunlight, and repeating the whole immersion, drying cycle. Lime juice is added every night to keep the subject substance immersed all through the night;
-- భావన చేయడం అంటే ఆయుర్వేదం ప్రకారం ఏడుసార్లు నిమ్మరసం, సైంధవలవణం లో భావన చేయాలి. ఎండబెట్టడం మరలా రసంలో వేయడం మరలా పక్క రోజు ఎండబెట్టడం ఇలా ఏడు రోజులు చేసాక అల్లం జిలకర్ర ను బాగా ఎండబెట్టి నిలవచేసుకోవాలి.
---భావన అల్లం = ginger steeped in a special solution; శొంఠి.
---భావన కరక్కాయ = aloe steeped in a special solution.
---భావన జీలక్రర = steeped cumin seeds.
-n.
--concept;
భావనాత్మక, bhAvanAtmaka
-adj.
--(1) conceptual; (2) romantic;
భావసంకల్పన, bhAvasaMkalpana
-n.
--concept formation;
భావసేకరణ, bhAvasEkaraNa
-n.
--abstraction;
భావార్థకం, bhaavaarthakaM
- n.
-- [gram.] affirmative; infinitive mood; revealing inherent property;
భావోద్రేకం, bhAvOdrEkaM
- n.
-- emotion;
భావోద్వేగం, bhAvOdvEgaM
- n.
-- emotion;
భావ్యం, bhAvyaM
-n.
--proper; appropriate; fair;
భావి, bhAvi
-n.
--future; prospects;
భాస్వరం, bhAsvaraM
-n.
--the element phosphorous;
భాస్వర చక్కెర, bhasvara cakkera
-n.
--[biochem.] sugar-phosphate;
భాష, bhASha
- n.
-- language;
--- గ్రాంథిక భాష = literary language
--- ప్రామాణిక భాష = standard language
--- భాషులు = people speaking that language
భాష్యం, bhAshyaM
-n.
--annotation; exposition; exegesis; commentary on a written text;
భాషాంతరీకరణం, bhAshAMtarIkaraNaM
-n.
--translation;
భాషాభాగం, bhAshAbhagaM
-n.
--[gram.] part of speech;
భాసం, bhAsaM
-n.
--radiation; brightness; radiance;
భాసబ్బదిలీ, bhAsabbadilI
-n.
--[phy] radiative transfer; % to e2t
బాధ్యత, bhAdyata
-n.
--responsibility;
భ్రాంతి, bhrAMti
-n.
--illusion;
భ్రాత్రియం, bhrAtriyaM
-n.
--brotherhood; fraternity;
భిత్తి, bhitti,
-n.
--wall;
---భిత్తి చిత్రం = wall painting.
---భిత్తి శిలాంచలాలు = strips of sculpture on walls telling a story, somewhat like the modern cartoon strips in newspapers.
---భిత్తి శిల్పాలు = wall scupture; relief sculpture on walls.
భిన్నం, bhinnaM
-n.
--[math.] fraction; a rational number; (2) one that is broken; (3) distinct; separate;
-- భిన్నము అంటే భేదింపబడినది. అంటే పగలగొట్ట బడినది. దుర్భిన్నము అంటే పగలగొట్ట డానికి వీలుకానిది;
భిన్నత్వం, bhinnatvaM
-n.
--diversity;
భిన్నాంకం, bhinnaMkaM
-n.
--[math.] fractional number; rational number;
భిన్నాభిప్రాయం, bhinnAbhiprAyaM
-n.
--dissent; disagreement; different opinion;
భీతి, bhIti
-n.
--fear; scare; phobia;
భీరుడు, bhIruDu
-n. m.
--coward; (ant.) ధీరుడు;
భుక్త, hukta
- n.
-- the eater; the person who enjoys the crops;
భుక్తి, bhukti
-n.
--livelihood;
భుగభుగ, bhugabhuga
-adj.
--onomatopoeia for effervescence;
భుజం, bhujaM
-n.
--(1) shoulder;
--(2) the side of a rectilinear geometrical figure;
భుజంగనాడి, bhujaMganADi
-n.
--the name of a Tamil book in which many predictions about the future can be found;
భుజగం, bhujagaM
-n.
--snake; serpent;
భుజపత్రం, bhujapatraM
-n.
--Himalayan birch; [bot.] ''Betula bhojpatra;''
-- Bhojpatras have been used by priests for over 2100 years for writing mantras and Shlokas. It has been recorded that Raja Vikramaditya used the Bhojpatra for writing Mantras. It was only when the Mughals introduced paper, the use of Bhojpatra became obsolete;
భుజాంతరం, bhujAMtaraM
-n.
--chest; (lit.) the space between the arms;
భుజాస్థి, bhujAsti
-n.
--bone in the arm;
భుజించు, bhujiMcu
-v. t.
--eat;
భూకంపం, bhUkaMpaM
-n.
--earthquake; earth tremor;
భూగర్భం, bhUgarbhaM
-n.
--the interior of the Earth;
భూగర్భజలం, bhUgarbhajalaM
-n.
--groundwater;
భూగోళం, bhUgOLaM
-n.
--(1) the globe;
--(2) the planet Earth; the sphere of Earth;
భూచక్కెరగడ్డ, bhUcakkeragaDDa
- n.
-- (1) Alligator Yam, Milky Yam; [bot.] ''Ipomea digitata;''
-- In India, Alligator Yam is used as a general tonic, to treat diseases of the spleen and liver and prevent fat accumulation in the body.
-- (2) Ram Kandamool; రామకందమూలం; [bot.] ''Maerua oblongifolia;''
-- ఒక పెద్ద దుంగలాంటి చెట్టు కాండాన్ని రామ్ కంద అంటారు. దీన్ని చిరుతిండిగా చాలా ప్రాంతాలలో అమ్ముతారు. ఈ దుంగ మొత్తం కొబ్బరి మొవ్వలా మెత్తగా వుంటుంది. రుచిగా, తియ్యగా కూడా వుంటుంది. రామ్ కంద దుంగను పలుచని పొరలుగా, ముక్కలు కోసి అమ్ముతారు. దీన్ని కంద అని పిలుస్తారు గాని నిజానికి ఇది చెట్టు కాండమే. మన దేశపు అడవుల్లో ఇవి విరివిగా దొరుకుతాయి;
భూతం, bhUtaM
-n.
--(1) demon; ghost; imp; hobgoblin;
--(2) any one of the five elements of the ancient sciences of Hindus;
-- భూతం (Sanskrit) = దయ్యం (Telugu) = ఆత్మ of a dead person; ప్రేతం అన్నా ఆత్మ అనే లెక్క. కానీ సంస్కరించనిది;
-- భూత ప్రేతాలకు యజ్ఞ, యాగాదుల్లో బలి వేస్తారు. ఆ ధర్మ కార్యం లో ఇయ్యబడిన తిండి వాటికి కడుపు నింపుతుంది. ప్రపంచాన్ని పీడించకుండా ఉంటాయి. ఇదే కాక బ్రాహ్మణులు భోజనం తర్వాత వదిలిన ఉత్తర పరిషేచనం, వారు వదిలిన అన్నం కూడా తిని సంతృప్తి చెందుతాయి ట;
-- పూజాది కార్యక్రమాలు చేసేటప్పుడు "ఉత్తిష్ఠ న్తు భూత పిశాచా:" అనే మంత్రం చదువుతాము. వాటిని, మేము పూజ చేసుకుంటాం దయచేసి ఈ జాగా ఖాళీ చేసి వెళ్ళమని విజ్ఞప్తి చేయడం;
భూత, bhUta
-adj.
--(1) the one that comes into being;
--(2) elemental;
--(3) big; huge; demonic;
--(4) past;
--(5) life; living things;
భూతకాలం, bhUtakAlaM
-n.
--[gram.] past tense;
భూతద్దం, bhUtaddaM
-n.
--magnifying glass;
భూతబలి, bhootabali
- n.
-- The sacrificial killing of an animal to please gods;
-- see also బలి;
భూతబ్బల్లులు, bhUtabballulu
-n.
--dinosaurs; (lit.) giant lizards;
-- రాక్షసి బల్లులు;
భూతదయ, bhUtadaya
-n.
--compassion for the living things;
భూతల జలం, bhUtala jalaM
-n.
--[geol.] surface water;
భూతవైద్యం, bhUtavaidyaM
-n.
--exorcism;
భూతాంకుశం, bhUtAMkuSaM
-n.
--croton; [bot.] ''Croton oblongifolius'';
భూతావాసం, bhUtAvAsaM
-n.
--[bot.] ''Terminalia belerica'';
-- The seeds are called "bedda" nuts. In traditional Ayurvedic medicine, Beleric is known as "Bibhitaki." Its fruit is used in the popular Indian herbal Rasayana treatment Triphala.
-- [Sans.] Bibhītaka
భూతి, bhooti
- n.
-- wealth;
-- విభూతి = the superior wealth = శివస్పర్శ పొందినది గాబట్టి అది విశేష శక్తి సమన్వితమై విభూతి ఔతున్నది;
భూతులసి, bhUtulasi
-n.
-- Sweet basil; [bot.] ''Ocimum basilicum'' of the Lamiaceae (mints) family;
భూనభోంతరాళాలు, bhUnabhOMtarALAlu
-n. pl.
--Earth, heaven, and the intervening space;
భూనింబ, bhUniMba
-n.
--creat; chrietta; King of Bitters; [bot.] ''Andrographis paniculata'' of the Acanthaceae family;
-- one of the most popular medicinal plants used traditionally for the treatment of an array of diseases such as cancer, diabetes, high blood pressure, ulcer, leprosy, bronchitis, skin diseases, flatulence, colic, influenza, dysentery, dyspepsia and malaria for centuries;
-- నేలవేము;
భూమధ్యరేఖ, bhUmadhyarEkha
-n.
--equator;
భూమ్యాలకి, bhUmyAlaki
-n.
-- Gale of the wind; stonebreaker; seed-under-leaf; [bot.] ''Phyllanthus niruri'' of the Phyllanthaceae family;
-- the juice of this herb plant is used for the treatment of jaundice, chronic dysentery, dyspepsia, cough, indigestion, diabetes, urinary tract diseases, skin diseases, ulcer, sores and swelling;
-- నేల ఉసిరి;
భూమి, bhUmi
-n.
--(1) ground;
--(2) acreage;
--(3) the planet Earth;
భూమిక, bhUmika
-n.
--(1) role in a drama;
--(2) preface;
భూములు, bhUmulu
-n.
--lands; landed property; estate;
భూయిష్టం, bhUyishTaM
-suff.
--full of; very widespread;
-- బహుళం; విస్తృతం;
---కరుణ భూయిష్టం = full of mercy.
---దోషభూయిష్టం = full of errors.
---పాప భూయిష్టం = full of sins.
భూర్జం, bhUrjaM
-n.
--birch tree; [bot.] ''Betula bhojpatra'';
భూర్జ, bhUrja
-adj.
--related to birch tree;
భూరి, bhUri
-n.
--(1) plenty; generous;
--(2) one followed by 33 zeros in the traditional Indian method of counting;
భూసంధి, bhUsaMdhi
-n.
--isthmus; a land bridge joining two land masses across a sea;
భూస్వామి, bhUsvAmi
-n.
--landlord; (lit.) the lord of the land;
భ్రూణం, bhRUNaM'
- n.
-- fetus;
-- (note) మానవులలో యుగాండం (zygote) అన్న పేరు శిశుసంకల్పన (conception) సమయం నుండి ఐదో వారం వరకు వర్తిస్తుంది. ఐదవ వారం నుండి పదవ వారం వరకు దీనిని పిండం (embryo) అని పిలుస్తారు. పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు భ్రూణం (ఇంగ్లీషులో ఫీటస్, fetus) అంటారు. ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శిశువు (infant) అంటారు - ఇంగ్లీషులో ఇన్^ఫెంట్ అంటే మాటలు రాని పసిబిడ్డ అని అర్థం. మాటలు మాట్లాడడం మొదలు పెట్టిన తరువాత బిడ్డ (child) అంటారు. బిడ్డ అనే మాట ఆడ, మగ కి వర్తిస్తుంది.
%భృ - bhR, భే - bhE, భొ - bho, భో - bhO, భౌ - bhau
భృంగప్రియ, bhRMgapriya
-n.
--Jequirity bean; Rosary pea; [bot.] ''Abrus precatorius'' of the Fabaceae family;
--A perennial climbing vine whose small seeds are astonishingly deadly; They contain a toxic protein called abrin that is so poisonous that a single seed can kill you within 36 hours; Abrin has some potential medicinal uses, such as in the treatment to kill cancer cells;
భృంగరాజు, bhRMgarAju
-n.
--a medicinal plant; [bot.] ''Eclipta alba'';
-- గంటగలగరాకు; బృంగరాజ్ ఆకుని కేస్ రాజు అని కూడా పిలుస్తారు. జుట్టుకు కావలసిన ప్రోటీన్లు విటమిన్లు మరియు యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు పుష్కలంగా ఈ ఆకులో ఉంటాయి;
భృతి, bhRti
-n.
--support; maintenance; salary; wages;
భృత్యుడు, bhRtyuDu
-n.
--servant; slave;
భృహన్నవ్య తార, bhRhannavya tAra
-n.
--[astron.] supernova;
భేటీ, bhETI
-n.
--interview;
భేదం, bhEdaM
-n.
--disparity; separation; division; dissention;
భేదక, bhEdaka
-adj.
--dividing;
భేదకరేఖ, bhEdakarEkha
-n.
--(1) dividing line;
--(2) (ling.) isogloss;
భేది ఉప్పు, bhEdi uppu
-n.
--Epsom salt; magnesium sulfate; Mg<sub>2</sub>SO<sub>4</sub>;
భేషజం, bhEshajaM
-n.
-- (1) medicine; remedy; (2) pretense; humbug;
భైరవాసం, bhairavAsaM %e2t
-n.
--benzene;
భోక్తలు, bhOktalu
-n.
--consumers; (ant.) ఉత్పాదకులు;
భోగట్టా, bhOgaTTA
-n.
--information; news; enquiry;
భోగం, bhOgaM
- n.
-- comfort; wealth; meal;
భోగంమేళం, bhOgaMmELaM
- n.
-- a group dance performed by a clan of prostitutes with indecent language and exposure; it was customary to have such performances at weddings in bygone days;
-- నాచ్ పార్టీ; మేజువాణీ;
భోగట్టా, bhOgaTTA
- n.
-- news about welfare; news;
-- భోగవార్తలు; క్షేమసమాచారాలు;
భోగపరాయణ, bhOgaparAyaNa
- adj.
-- epicurean; Devoted to refined pleasures and the deliberate avoidance of pain or suffering; Relating to enjoyment and gratification, especially through fine food and drink;
భోగభాగ్యాలు, bhOgabhAgyAlu
-n. pl.
--luxuries;
భోగలాలస, bhOgalAlasa
- adj.
-- epicurean; Devoted to refined pleasures and the deliberate avoidance of pain or suffering; Relating to enjoyment and gratification, especially through fine food and drink;
భోజనం, bhOjanaM
-n.
--(1) food;
--(2) meals; సేంద్రియముల ద్వారా గ్రహించునది;
భోజనప్రియుడు, bhOjanapriyuDu
-n.
--gourmand;
భోజ్యాలు, bhOjyAlu
-n.
--routine meals;
భోరున, bhOruna
-adv.
--heavily; greatly;
భౌతిక, bhautika
-adj.
--(1) physical;
--(2) material; materialistic;
భౌతిక దేహం, bhautika dEhaM
-n.
--physical body; physical remains; mortal coil; term used to refer to the dead body of a distinguished person; with ordinary people, it is simply a శవం; also పార్థివ దేహం;
భౌతిక ధర్మం, bhautika dharmaM
-n.
--physical law; physical function;
భౌతిక రసాయనం, bhautika rasAyanaM
-n.
--physical chemistry;
భౌతిక వాది, bhautika vAdi
-n.
--materialist;
భౌతిక శాస్త్రం, bhautika SAstraM
-n.
--physics;
భ్రమ, bhrama
-n.
--illusion; delusion;
భ్రష్టత, bhrashTata
-n.
--degeneration; ruin;
భ్రష్టుడు, bhrashTuDu
-n. m.
--(1) degenerated person; fallen person;
--(2) wretched fellow;
భ్రాంతి, bhraNti
-n.
--illusion; delusion;
భ్రూణం, bhrUNaM
-n.
--embryo; fetus;
</poem>
==Part 4: మం - maM==
<poem>
మంకు, maMku
-adj.
--obstinate; stubborn;
మంకుతనం, maMkutanaM
-n.
--obstinacy; stubbornness;
మంకుపట్టు, maMkupaTTu
-n.
--obstinacy; stubbornness;
మంకెన, maMkena
-n.
--Noon Flower; Midday Flower; Midday Mallow; Copper Cups; [bot.] ''Pentapetes phoenicea'' of the Malvaceae family;
-- మధ్యాహ్న మందార; రిక్షమల్లి; [Sans.] అర్కవల్లభ; బంధూకమ్; [Hin.] దో పహరియా;
-- ఐదు రేకుల పువ్వునుబట్టి పెంటాపెటెస్ అనీ, పువ్వుల రక్తవర్ణాన్నిబట్టి దీనికి ఫీనీషియా అనీ దీని లాటిన్ పేరు ఏర్పడింది. మంకెన ఆకులతో కొందరు టీ కాచుకుంటారు. మంకెన కాయలలోని గింజలను ఉదరసంబంధమైన వ్యాధులలో కషాయం కాచుకుని తాగుతారు. మంకెన వేరు కషాయం శరీరంలో స్రావాలను నిరోధిస్తుంది. జ్వరహారిణిగా పనిచేస్తుంది. వాతరోగాల నివారణకు కూడా పనిచేస్తుంది. అజీర్తి కారణంగా వచ్చే తీవ్రమైన కడుపునొప్పి, జ్వరాలను మంకెన వేర్ల కషాయం పోగొడుతుంది.
[[file:Mamkena_Flower.jpg|thumb|right|మంకెన పూలు]]
మంగ, maMga
-n.
-- mountain pomegranate; [bot.] ''Randia dumetorum'' of the Rubiaceae family;
-- మంగముళ్ళ చెట్టు; [Sans.] పిండీతకము;
మంగనం, maMganaM
-n.
--manganese; one of the chemical elements with the symbol Mn;
మంగలం, maMgalaM
-n.
--frying pan; popper; a pan used to pop grain; (ety.) మన్ + కలం;
మంగలి, maMgali
-n.
--barber; hair dresser; barber caste;
-- నాయీ బ్రాహ్మణులు;
మంగలి కొట్టు, maMgali koTTu
-n.
--barber shop;
మంగు మచ్చలు, mangu macchalu
- n.
-- Melasma; hyperpigmentation of skin; Melasma is a condition in which areas of the skin become darker than the surrounding skin;
మంచం, maMcaM
-n.
--cot; bed; bedstead; (rel.) పరుపు;
---మడత మంచం = folding cot.
---పందిరి మంచం = canopy bed.
మంచి, maMci
-adj.
--(1) good;
--(2) fresh; (ant.) చెడు;
మంచి కంద, maMci kaMda
- n.
-- Elephant foot yam; [bot.] ''Amorphophallus companulatus'' Bl.
మంచినీళ్లు, maMcinILlu
-n.
--fresh water; potable water;
---పచ్చిమంచినీళ్లు = raw fresh water;
మంచు, maMcu
-n.
--(1) ice; solidified water;
--(2) dew;
--(3) snow;
మంచుతుఫాను, maMcutuphAnu
-n.
--snow storm; blizzard;
మంచుకాడ, maMcukADa
-n.
--icicle; a rod of ice hanging from a roof or tree;
మంచు పొర, maMcu pora
-n.
--floe; sheet of ice; sheet of ice formed on the surface of water;
మంచు ముక్క, maMcu mukka
-n.
--ice cube; piece of ice;
మంచు రేకు, maMcu rEku
-n.
--snow flake;
మంచె, maMce
-n.
--rack; stand; platform;
మంజరి, maMjari
- n.
-- bouquet; a collection of flowers; often used as a suffix to book titles to indicate a collection of literary items;
మంజిష్ట, maMjishTa
-n.
--Indian madder; common madder; a medicinal creeper; [bot.] ''Rubia cordifolia'' of the Rubiaceae family;
--Manjishta is a famous herb for blood detoxifying. Its root is extensively used in many skin disease medicines of Ayurveda.
--this plant also gives a bright red dye;
మంజుల, maMjula
-adj.
--sweet; delicious;
మంజూరు, maMjUru
-n.
--sanction; approval;
మంట, maMTa
-n.
--flame;
మండ, maMDa
-n.
--(1) the back part of the hand from the wrist to the fingertips;
--(2) a twig with leaves that can be used as a whisk;
--- వేపమండ = a twig of neem tree.
--- కంపమండ = twig or branch of a thorny bush;
మండపం, maMDapaM
-n.
--portico; gazebo; an elevated covered structure built on pillars; also మంటపం;
మండలం, maMDalaM
-n.
--(1) orb of a celestial body;
--(2) region; province; district;
--(3) a group of people;
--(4) cycle; circumference; circuit;
--(5) forty days; వేదాలలో, “మండలం” అనేది సాధారణంగా 40 రోజుల కాలాన్ని సూచిస్తుంది.
ఇది “తపస్సు” లేదా “దీక్ష” లేదా “ఉపాసన” యొక్క సంపూర్ణ చక్రంగా పరిగణించబడింది;
---వ్యవహార మండలం = jurisdiction.
---మందలాధిపతులు = regional officers;
మండలి, maMDali
-n.
--society; committee;
మండ్రగబ్బ, maMDragabba
- n.
-- Large Black Scorpion; Emperor Scorpion; [bio.] ''Pandinus imperator'' of the Scorpionidae family;
-- పుట్టతేలు; మండ్రగబ్బలు నల్లగా వుంటాయి ఇవి తేలు కన్నా చాలా విషపూరితమైనవి. వీటిని చంపినపుడు రక్తం నల్లగా బురదలాగ వస్తుంది; ఇవి తేలు కంటె కొంచెం లావుగా వుంటాయి;
మండించు, maMDiMcu
-v. t.
--burn;
మండిపడు, maMDipaDu
-v. t.
--get angry and show it externally;
మండీ, maMDI
-n.
--(1) wholesale market;
--(2) warehouse; godown;
మండు, maMDu
-v. i.
--burn;
---ఒళ్లు మండుతున్నాది = my blood is boiling.
మండువా, maMDuvA
-n.
--(1) courtyard; an open space surrounded by a verandah in the central part of a house;
--(2) verandah;
--(3) booth;
-- (4) A stable for horses, గుర్రాలపాక; గుర్రపుసాల;
మండూకపర్ణి, maMDUkaparni
-n.
-- Gotu kola; Centella; Tiger grass; Indian pennywort; [bot.] ''Centella asiatica;'' Widely used in Ayurvedic and traditional Chinese medicine, this herb is also referred to as the "herb of longevity,"
-- [Sans.] Mandukaparni; [Hin.] Brahma Buti;
మండూకబ్రహ్మి, maMDUkabrahmi
-n.
--Brahmi, Indian pennywort; Asiatic pennywort; [bot.] ''Hydrocotyle asiatica'' of the Apiaceae family;
-- a herbaceous, perennial plant native to the wetlands in Asia;
-- Apart from wound healing, the herb is recommended for the treatment of various skin conditions such as leprosy, lupus, varicose ulcers, eczema, psoriasis, diarrhea, fever, amenorrhea, diseases of the female genitourinary tract, and also for relieving anxiety and improving cognition;
మంతనం, maMtanaM
-n.
--discussion; negotiation;
మంత్రం, maMtraM
-n.
--(1) mantra; hymn; chant; a secret word or phrase with mystical power; (lit.) one that holds your thought process and gives you ideas;
--(2) spell; charm; incantation;
-- "మననాత్ త్రాయతే ఇతి మంత్రం" అంటే మననం చేయడం వల్ల మనల్ని రక్షించేది అని అర్ధం; గురుముఖంగా పొందేది మంత్రం. మంత్రం కొన్ని బీజాక్షరాల సంపుటీకరణం. దాని అర్ధం తెలియవలసిన అగత్యం లేదు; అది శ్లోక రూపంలోగూడా ఉండవచ్చు. విష్ణు సహస్రనామం 108 శ్లోకాలున్న మహా మంత్రం.
మంత్ర దండం, maMtra daMDaM
-n.
--magic wand;
మంత్రసాని, maMtrasAni
-n.
--midwife; a native nurse specializing in child delivery; (lit.) a woman who works secretly, i.e., behind the doors;
మంత్రాంగ సభ, maMtrAMgasabha
-n.
--council;
మంత్రి, maMtri
-n.
--(1) minister;
--(2) queen in chess;
మంతుడు, maMtuDu
- suff.
-- having the property of;
-- -మంతం అనాలా?, -వంతం అనాలా? -వంతుడు, -వతి అని ఎక్కడ చేర్చాలి, -మంతుడు,-మతి అని ఎక్కడ చేర్చాలి అనే విచికిత్స తరచు కలుగుతుంది.
-- అ-కారాంత, ఆ-కారాంత పదాలకు –వంతుడు, -వంతము, -వానుడు, -వతి ప్రత్యయాలుగా అమరుతాయి.
-- ఉదా: సౌభాగ్య -> సౌభాగ్యవతి; గుణ -> గుణవంతుడు; బల -> బలవంతం; విద్యా -> విద్యావంతుడు; అమరా -> అమరావతి
-- ఇ-కారాంత, ఈ-కారాంత, ఉ-కారాంత పదాలకు –మంతుడు, -మంతము, -మానుడు, -మతి ప్రత్యయాలుగా అమరుతాయి
-- ఉదా: బుద్ధి -> బుద్ధిమంతుడు; కీర్తి -> కీర్తిమతి; శక్తి -> శక్తిమంతం; శ్రీ -> శ్రీమతి; ధీ -> ధీమంతుడు; హను -> హనుమంతుడు; అంశు -> అంశుమంతుడు; ఇందు -> ఇందుమతి;
మందం, maMdaM
-n.
--(1) slow; lazy; dull; inert;
--(2) thickness;
మంద, maMda
-adj.
--dull; not sharp;
-n.
--herd; flock; colony; troop; mob; drove; crowd;
---ఆవుల మంద = herd of cows.
మందగతి, maMdagati
-n.
--slow motion;
మందగామి, maMdagAmi
-n.
--slow moving thing;
మందగించు, maMdagiMcu
-v. i.
--(1) slow down; thing; decline;
--(2) become dull;
మందడి గోడ, maMdaDi gODa
-n.
--partition wall;
మందడి ప్రమేయం, maMdadi pramEyaM
-n.
--[math.] In number theory, the partition function {\displaystyle p(n)}p(n) represents the number of possible partitions of a non-negative integer {\displaystyle n}n. For instance, {\displaystyle p(4)=5}{\displaystyle p(4)=5} because the integer {\displaystyle 4}4 has the five partitions {\displaystyle 1+1+1+1}{\displaystyle 1+1+1+1}, {\displaystyle 1+1+2}{\displaystyle 1+1+2}, {\displaystyle 1+3}1+3, {\displaystyle 2+2}2+2, and {\displaystyle 4}4.
--[phys.] In physics, a partition function describes the statistical properties of a system in thermodynamic equilibrium;
మందమతి, maMdamati
-n.
--dunce; dull-witted; తమందం;
మందమరుపు, maMdamarupu
-n.
--absent-mindedness; forgetfulness;
మందరస్థాయి, maMdarastAyi
-n.
--[music] half an octave below the main octave;
మందల, maMdala
-n.
--limit; boundary; % in e2t
మందలించు, maMdaliMcu
-n.
--rebuke; reprimand;
మందవాయువు, maMdavAyuvu
-n.
--inert gas; also స్తబ్దవాయువు;
మందసం, maMdasaM
-n.
--chest; box; safe;
మందాకిని, maMdAkini
-n.
--the legendary river in Heaven which fell to the Earth to be known as the Ganges; in this context, the heavenly river is identified with the Milkyway;
మందార, maMdAra
-n.
--Hibiscus; China rose; shoe flower; [bot.] ''Hibiscus rosa sinensis; Calotropis gigantea''; దాసాని;
-- జూకా మందార = Japanese Lantern; [bot.] ''Hibiscus schizopetalus'' of the Malvaceae family;
[[File:Hibiscus_schizopetalus_%28Botanischer_Garten_TU_Darmstadt%29.jpg|thumb|right|Hibiscus_schizopetalus, జూకా మందార]]
మంది, maMdi
-n.
--crowd; people;
---మంది ఎక్కువైతే మజ్జిగ పల్చన = as the crowd grows, the buttermilk gets thinner.
---ఎంత మంది? = how many people?
మందిరం, maMdiraM
-n.
--(1) house;
--(2) temple; shrine;
మందీమార్బలం, maMdImArbalaM
-n.
--retinue; main troops and reserve troops;
మందు, maMdu
-n.
--(1) medicine; drug;
-- మోతాదులో తినేది మందు; మూలికలతో (వృక్షజాతుల నుండి) తయారు చేసినది మందు; ఓషధి అంటే మూలిక; ఓషధులతో తయారయినది ఔషధం; మాను నుండి తయారు చేసినది మాకు; మందు మాఁకు అన్నప్పుడు "మాఁకు" పదానికి చెట్టు బెరడో, వేరో అనుకోవచ్చు.
--(2) cure; remedy;
--(3) as a slang, alcoholic beverage;
---వాడు మందు కొట్టేడు = he had a couple of drinks.
మందుబాబులు, maMdubAbulu
-n.
--drug lords; powerful bosses who illegally deal in illicit and dangerous drugs;
</poem>
==Part 5: మ - ma==
<poem>
మకరం, makaraM
-n.
--crocodile; alligator;
మకరందం, makaraMdaM
-n.
--nectar; nectar of flowers;
మకరరాశి, makararASi
-n.
--Capricorn, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac; (note.) literally Capricorn means antelope or goat, and the Telugu name Makara means a crocodile; apparently there has been an error in translation;
మకర రేఖ, makara rEkha
-n.
--Tropic of Capricorn;
మకర సంక్రమణం, makara saMkramaNaM
-n.
--entrance of the Sun into the Zodiacal sign Capricorn;
మకాం, makAM
-n.
--temporary lodging; camp; halting place;
మకిలి, makili
-n.
--dirt; grime; tarnish;
మక్కీకి మక్కీగా, makhIki makhIgA
- idiom
-- verbatim; an exact copy;
-- ఉన్నది ఉన్నట్లుగా; యధాతధంగా;
మక్కువ, makkuva
-n.
--affection;
మక్కె, makke
-n.
--bone;
మక్షికం, makshikaM
-n.
--fly; house fly;
మక్షిక డింభం, makshika DimbhaM
-n.
--maggot;
మగ, maga
-adj.
--male;
మగడు, magaDu
-n.
--(1) husband;
--(2) male person;
మగవాడు, magavADu
-n.
--man; male; guy; husband; see also మొగవాడు;
మగవారు, magavAru
-n. pl.
--men; males; guys; husbands;
మగత, magata
-n.
--doze; drowsiness;
మగతనం, magatanaM
-n.
--(1) masculinity; manliness;
--(2) bravery;
మగసిరి, magasiri
-n.
--masculinity;
మగపంతం, magapaMtaM
-n.
--male chauvinism;
మగ్గం, maggaM
-n.
--loom;
మగాడు, magADu
-n.
--male; brave person; husband;
మగువ, maguva
-n.
--woman;
మఘ, magha %updated
-n.
--(1) Alpha Leonis; Regulus; Yoga tara of the tenth lunar mansion; located in the constellation Leo;
--(2) The tenth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;
మచ్చ, macca
-n.
--blemish; scar; mottle; a spot caused by a healed injury;
---పుట్టుమచ్చ = mole; birthmark.
మచ్చిక, maccika
-n.
--tameness; attachment;
మచ్చు, maccu
-n.
--sample; specimen; model;
---మచ్చు చూపించవోయ్ = show a sample.
మజ్జ, majja
-n.
--marrow; మూలగ;
మజాకా, majAkA
-n.
--joke; jest;
మజిలి, majili
-n.
--sojourn; way-ward stop; brief stopover in a journey;
మజ్జిగ, majjiga
-n.
--buttermilk;
మజూరీ, majUrI
-n.
--day wages paid to a goldsmith;
మట్టం, maTTaM
-n.
--(1) level;
--(2) leveling instrument used by masons;
---నేల మట్టం = ground level.
---సముద్ర మట్టం = sea level.
---సగటు సముద్ర మట్టం = mean sea level; ససమట్టం.
మట్ట, maTTa
-n.
--[bot.] frond; bough of a palm tree; leaf of a palm tree;
-- a fern leaf;
మట్టగిడస, maTTagiDasa
-n.
--mud minnow; mud skipper; a type of fish that lives in muddy water;
మట్టి, maTTi
-n.
--(1) soil; dirt;
--(2) ground;
మట్టిచెట్టు, maTTi ceTTu
-n.
--[bot.] ''Terminalia arjuna'';
-- తెల్ల మద్ది;
మట్టినూనె, maTTinUne
-n.
--crude oil; petroleum; శిలతైలం;
మట్టు, maTTu
-n.
--a place holder for round-bottomed pots or flasks; a support;
-v. t.
--to step on;
మట్టుకు, maTTuku
- adv.
-- as far as; up to;
-- అంత మట్టుకు = as far as; up to;
-- ఇంత మట్టుకు = this far;
-- ఎంత మట్టుకు? = how far?;
మట్టుబచ్చలి, maTTubaccali
-n.
-- [bot.] ''Atriplex hortensis'' Linn.; see also దుంప బచ్చలి; ఉపోదకం;
మట్టెలు, maTTelu
-n.
--a pair of toe rings, usually made of silver and worn by married women;
మడచు, maDacu
-v. t.
--fold; crease; pleat;
మడత, maData
-n.
--fold; crease; pleat;
మడతపిన్ను, maDatapinnu
-n.
--(1) staple;
--(2) folding clip;
మడి, maDi
-adj.
--sacral;
---మడిబట్ట = sacral cloth; clothing that was ceremoniously cleaned for the purpose of maintaining a clean environment during acts like cooking, worshiping, etc.
-n.
--(1) paddy; rice paddy;
--(2) plot of land prepared for seeding;
--(3) soil around a plant prepared to hold water;
--(4) kosher; the customary rules of maintaining cleanliness associated with the preparation of food, storage of food, etc.
మడ్డి, maDDi
-n.
--sediment; precipitate; scum; dregs; a layer of substance that settles to the bottom of a liquid;
మడ్డిపాలు, maDDipAlu
-n.
--(1) rich milk;
--(2) latex; gummy juice secreted from plants;
మడుగు, maDugu
-n.
--(1) pond; lake; puddle; pool;
-- (2) Clothing that was washed and dried; a clean cloth;
---అడుగులకి మడుగులు ఒత్తడం = spreading a clean cloth on the ground as a person walks on it as a mark of respect;
---పండగపూట కూడ పాత మడుగేనా? = old clothing on a festive day?
మణి, maNi
-n.
--(1) a gem, believed to be in the hood of a king cobra;
--(2) snake-stone, a "stone" believed to have magical powers in neutralizing the ill effects of snake venom; there is no scientific evidence to back up either of these claims;
--(3) any precious stone;
--(4) as a suffix, this denotes unrivaled excellence, such as సుందరీమణి - the loveliest of women;
--(5) wrist;
మణికట్టు, maNikaTTu
-n.
--wrist; మనికట్టు;
మణిశిల, maNiSila
-n.
--sulfur;
మణుగు, maNugu
-n.
--a measure of weight in pre-independence India; 1 మణుగు = 8 వీశలు = 40 సేర్లు = 960 తులాలు;
మణేలా, maNElA
-n.
--the nine piece in a deck of playing cards;
మతం, mataM
-n.
--(1) opinion;
--(2) religion;
మతకం, matakaM
-n.
--deception;
మతలబు, matalabu
-n.
--topic; content; purport; intent; news;
మత్సరం, matsaraM
-n.
--envy;
మతాబా, matAbA
-n.
--roman candle; a kind of fireworks;
మతి, mati
-n.
--mind;
మతుబర్థకం, matubarthakaM
- n.
- [gram.] a particle attached to the end of a word to indicate posession;
-- కలవాడు, కలది, మంతుడు, వంతుడు, కాడు, కత్తె, మొదలగునవి;
మత్తు, mattu
-n.
--intoxication;
మత్తుమందు, mattumaMdu
-n.
--intoxicating drug; anesthetic drug;
మథనము, mathanamu
-n.
--churning;
మదం, madaM
-n.
--fat; arrogance; conceit;
మదనగింజలు, madana giMjalu
-n.
--Linseed; [bot.] ''Linum usitatissimum;''
మదనము, madanamu
- n.
-- (1) wax; (2) thorn apple; Indian nightshade; Beladona;
మద్దత్తు, maddattu
-n.
--backing; support;
మద్యం, madyaM
-n.
--any intoxicating drink like wine or liquor; మద్యసారం;
మదుపు, madupu
-n.
--(1) investment;. venture capital;
--(2) support;
మదాం, madAM
-n.
--(1) madam,
--(2) the Queen in a deck of playing cards;
మదాత్యం, madAtyaM
-n.
--alcoholism; % to e2t
మద్ది, maddi
-n.
--[bot.] ''Terminalia glabra''; Mentaptera arjuna; there are many other varieties of this tree;
మద్ది చెట్టు, maddi ceTTu
-n.
--(1) Indian mulberry; [bot.] ''Morinda citrifolia'', of the coffee bean family (the Rubiaceae);
---తెల్ల మద్ది = [bot.] ''Terminalia arjuna'' of the Combretaceae (బాదం) family;
---నాటు బాదం = [bot.] ''Terminalia Terminalia catapa'';
-- (2) [bot.] ''Morinda citrifolia'' belonging to the coffee bean family (the Rubiaceae). This is called the Indian Mulberry.
---మొలఘ;
మదుం, maduM
-n.
--(1) sluice; waterway; spillway; (2) waterway under a street;
--same as మదుగు; అనుకదనము; అనుకు; తొళక;
మద్దెల maddela
-n.
--small drum used in Indian classical music;
మధ్యంతర, madhyaMtara
-adj.
--interstitial; intermediate; midterm;
మధ్య, madhya
-adj.
--middle; median;
మధ్యజీవ యుగం, madhyajIva yugaM
-n.
--Mesozoic era;
మధ్యధరా సముద్రం, madhyadharA samudraM
-n.
--Mediterranean sea;
మధ్యమం, madhyamaM
-n.
--(1) middle one; median;
--(2) not so good; not so bad;
--(3) fourth musical note in a seven-note scale;
మధ్యమధ్య, madhyamadhya
-adv.
--now and then; from time to time;
మధ్యరకం, madhyarakaM
-adv.
--medium type;
మధ్యవర్తి, madhyavarti
-n.
--mediator; arbitrator;
మధ్యస్థంగా, madhyastaMgA
-adv.
--halfway;
మధ్యస్థ, madhyastha
-adj.
--intermediate;
మధ్యస్థాయి, madhyasthAyi
-n.
--[music] main octave;
మధ్యావరణం, madhyAvaraNaM
-n.
--mesosphere;
మధ్యాహ్నం, madhyAhnaM
-n.
--afternoon; strictly, fron noon to 4.00 PM;
మధ్యాహ్న రేఖ, madhyAhna rEkha
-n.
--celestial meridian; The Great Circle that goes through the zenith of the observer and the poles of the celestial sphere;
మధుకరం, madhukaraM
-n.
--bee; (lit.) manufacturer of honey;
మధుమూత్రం, madhumUtraM
-n.
--diabetes; (lit.) sweet urine;
-- మధు అంటే తేనె కానీ అన్ని తియ్యటి పదార్థాలకూ మధు శబ్దం వర్తిస్తుంది. మేహము అంటే మూత్రము, మూత్ర వ్యాధి, మూత్ర విసర్జనము అని శబ్దార్థ చంద్రిక చెప్పింది.
మధుపర్ణిక, madhuparNika
-n.
--indigo plant; also నీలిమొక్క;
మధుమేహం, madhumEhaM
-n.
--diabetes mellitus;
మధువు, madhuvu
-n.
--(1) wine;
--(2) nectar of flowers;
--(3) honey;
మధూకం, madhUkaM
-n.
--Butter tree; Mahwa tree; [bot.] Bassia latifolia; the flowers are used to make a wine and seeds are used to make oil; also ఇప్ప;
మధూకరం, madhUkaraM
-n.
--the tradition of students making a living by gathering food from households;
మనం, manaM
-pron.
--incl. we; (includes the person or persons addressed); (rel.) మేము;
మన, mana
-pos. adj.
--our;
మనకు, manaku
-pron.
--for us;
మననం, mananaM
-n.
--thinking reflection;
మనలో మన మాట, manalO mana mATa
-ph.
--just between us; just among us;
మనవి, manavi
-n.
--appeal; petition;
-pos. pron.
--ours;
మనవి చేయు, manavi cEyu
-v. i.
--make an appeal; petition;
మనస్తత్త్వ విశ్లేషణ, manastattva viSlEshaNa
- ph.
-- psychoanalysis; the process of analyzing dreams and hesitations using "free associations" promoted by Sigmund Freud; This is somewhat similar to Abhinava Gupta's "AbhijnAna theory;"
మనసా, manasA
-adv.
--whole-heartedly;
మనస్తాపం, manasthApaM
-n.
--distress; sorrow; grief;
మనస్సాక్షి, manassAkshi
-n.
--conscience;
మనస్వి, manasvi
-n.
--good-natured person;
మనస్సు, manassu
-n.
--mind; lower mind that collects sensory perceptions; short term memory;
మన్నన, mannana
-n.
--the social art of expressing respect by using plural to address a person or appending the suffix "gAru" to a name and so on;
మన్వంతరం, manvaMtaraM
-n.
--the Manu-Interval; according to Hindu belief, a Manu-Interval is fourteenth part of a Kalpa; each Manu-Interval is comprised of 71 and a fraction of Maha Yugas; The present age is called the Interval of Vaivasvata Manu;
మనికట్టు, manikaTTu
-n.
--wrist; carpus; see also మణికట్టు;
మనిషి, manishi
-n.
--human being; person;
మన్నించు, manniMcu
-v. i.
--show respect in addressing; use a respectful form of addressing;
మన్నించు, manniMcu
-v. t.
--pardon; excuse;
మన్నిక, mannika
-n.
--durability; endurance;
మన్నిటోజు, manniTOju
-n.
--mannitose; a sugar with the formula, C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>6</sub>;
మన్నిటోల్, manniTol
-n.
--mannitol; an alcohol with the formula C<sub>6</sub>H<sub>8</sub>(OH)<sub>6</sub>;
మనీషి, manIshi
-n.
--intellectual person; wise man; Homo Sapiens;
మను, manu
-v. i.
--survive; live; exist;
మనుగడ, manugaDa
-n.
--survival; living; life;
మనుగుడుపులు, manuguDupulu
- n.
-- the practice of a groom spending time at the in-law's place after wedding, presumably to eat well and get strong and virile;
-- మనువు అంటే పెళ్లి. కుడుపు అంటే తినిపించటం. పూర్వకాలం పెళ్లి అయిన తరువాత అల్లుడు అత్తగారింట్లోనే ఆరునెలలు వుండేవాడట. ఈ సమయంలో అతనికి చిన్నమెత్తు పని చెప్పరు. వీర్యవృద్దికరమైన ఆహారపదార్థాలు చేసి బాగా తినబెడుతుంటారు. దీనితో నవదంపతులు యిద్దరూ బాగా పుష్టిగా ఆరోగ్యవంతంగా తయారవుతారు. పెళ్లి అయింతర్వాత జరిగే మర్యాదలు కాబట్టి మనువు కుడుపు (మనుగుడుపు) అన్నమాట ఇదంతా. దీన్ని కొన్ని ప్రాంతాల్లో అల్లెం అంటారు;
-- మనువు + కుడుపు;
మనుపాల, manupAla
-n.
--Linseed; [bot.] ''Wrightia antidysenterica'';
మనుమడు, manumaDu
-n. m.
--grandson;
మనుమరాలు, manumarAlu
-n. f.
--granddaughter;
మనువాడు, manuvADu
- v. t.
-- to wed; to marry;
మనువు, manuvu
- n.
-- wedding;
మనుష్యుడు, manushyuDu
-n. m.
--man;
మన్ను, mannu
-n.
-- (1) soil; dirt; earth; (2) The Gayal, commonly called the Bison, ఋశ్యము; (3) మనుబోతు; మన్నుబోతు; the male of a species of antelope, the painted or white-footed antelope, gayal, bison.
-v. i.
--last; endure;
--- మన్ను తిన్న పాము = like a snake (python) that has swallowed an antelope;
మనోగతం, manOgataM
-n.
--intention;
మనోగతి, manOgati
-n.
--line of thought;
మనోజ్ఞ, manOj~na
-adj.
--pleasing; appealing; delightful;
మనోధర్మం, manOdharmaM
-n.
--(1) [music] improvisation; extempore addition of elements to a standard rendition of a song;
--(2) mentality;
మనోరంజితం, manOraMjitaM
-n.
--[bot.] Artabotrys odoratissima;
మనోరథము, manOrathamu
- n.
-- కోరిక; మనసే రథముగా గలది … బహువ్రీహి సమాసం.
మనోవర్తి, manOvarti
-n.
--(1) alimony; payments to a wife from a husband after a divorce; Maintenance; support; an allowance; stipend;
--(2) palimony; payments to a husband from a wife after a divorce;
మనోవాక్కాయకర్మలా, manOvAkkAyakarmalA
-adv.
--whole-heartedly; (lit.) by thought, word and deed;
మప్పిదాలు, mappidAlu
-n.
--thanks;
మబ్బు, mabbu
-n.
--cloud;
మభ్యపరచు, mabhyaparacu
-v. i.
--conceal with a view to deceive;
మమకారం, mamakAraM
-n.
--attachment; love; affection; fondness;
మమత, mamata
-n.
--interest or affection toward people or objects;
మమ్మల్ని, mammalni
-pron.
--us;
మమేకం, mamEkaM
- n.
-- inseparable;
-- కలిసిపోవటం; ఒకటైపోవటం; విడతీయలేని భాగం అవడం;
-- మమ + ఏకం = మమైకం ఔతుంది (మేక కాదు) - వృద్ధి సంధి;
-- మరొకరితో అవినాభావంగా -— అతడూ నేనూ ఒకటే, ఆ వస్తువు నేనూ ఒకటే అనన్న అర్థంలో వాడుతూ ఉంటాము. ఇది తెలుగువాళ్ల వాడుక. తప్పు కాదు;
మయం, mayaM
-suff.
--full of;
మయికం, mayikaM
-n.
--intoxication;
మయిలుతుత్తం, mayilututtaM
-n.
--copper sulfate; blue vitriol; also మయూరకం;
మయూరం, mayUraM
-n. m.
--peacock;
మయూరశిఖి, mayUrasikhi
-n.
--[bot.] ''Adiantum melanocaulum''; ''Actiniopteris radiata'';
మయూరి, mayUri
-n. f.
--peahen;
మర, mara
-n.
--screw; machine; mill;
---పిండిమర = flour mill; machine to grind grain into flour.
---నూనెమర = oil mill; machine to grind oilseeds into oil; see also గానుగ.
మరక, maraka
-n.
--stain (on a fabric); blot; smudge; spot; also blemish caused by dirt, grime, ink and so on; డాగు;
---రక్తపు మరక = blood stain.
---సిరా మరక = ink blot.
మరకట్టు, marakaTTu
-n.
--brake; a device to stop a rotating wheel;
మరకతం, marakataM
-n.
--emerald; (ety.) from Prakrit maragada; a bright green, transparent precious stone; green variety of beryl;
-- పచ్చ; దట్టమైన ఆకుపచ్చని రంగు గల ఒకానొక రత్నము;
-- మరకతశ్యామా - అంటే పచ్చ అనే రత్నపు ఛాయతో ఒప్పారుతున్న నలుపురంగు;
మరగాలు, maragAlu
-n.
--artificial leg; mechanical leg; prosthetic leg;
మరగించు, maragiMcu
-v. t.
--boil;
మరగు, maragu
-v. i.
--(1) get accustomed; get addicted;
--(2) boil;
మరచు, maracu
-v. i.
--forget;
మరణం, maraNaM
-n.
--death;
మరణించు, maraNiMcu
-v. i.
--die;
మరదలు, maradalu
-n.
--(1) wife's younger sister;
--(2) younger brother's wife;
మరమగ్గం, maramaggaM
-n.
--power loom; mechanical loom;
మరమరాలు, maramarAlu
-n.
--puffed rice;
మరమేకు, maramEku
-n.
--screw;
మరమ్మత్తు, marammattu
-n.
--repairing; mending; fixing;
మర్దనం, mardanaM
-v. t.
--rubbing; pounding; kneading; also మర్దనా;
మర్దనాలు, mardanAlu
-n.
--rubbing alcohol; isopropyl alcohol; see also మర్దనోలు;
మర్మం, marmaM
-n.
--(1) secret;
--(2) duplicity;
మర్మగర్భం, marmagarbhaM
- adj.
-- secretive; pregnant with a hidden message;
-- "ఈ మాటల వెనక ఏదో ఉంది " అనిపించేట్టు మాట్లాడడం మర్మ గర్భ సంభాషణ. తాను చెప్పేది అందరూ కాక తాను ఉద్దేశించిన వాళ్ల కే అర్థం అయ్యేట్టు మాట్లాడడం అది. మర్మం అంటే రహస్యం.
-- see also నర్మగర్భం;
మర్మస్థానం, marmasthAnaM
-n.
--vital place; secret place; the groin where sex organs are located;
మర్యాద, maryAda
-n.
--civility; courteousness; taking care of the needs of a guest; (ant.) అమర్యాద;
-- తెలుగు రాష్ట్రాల్లో మర్యాద పదాన్ని గౌరవం ఇవ్వడం (courteous) అన్న భావనలో వాడుతాము. ఉత్తరభారతంలో మర్యాద పదాన్ని హద్దులు తెలియడం (boundaries/ limits తెలియడం) అన్న భావనలో వాడతారు. మర్యాద రామన్న అంటే తన హద్దులు దాటని రాముడు అని ఆర్ధం;
మరి, mari
-adv.
--time; turn; season;
---ఒక్కమరి = one time; once.
మరికొన్ని, marikonni
-n.
--few more;
మరిడివ్యాధి, mariDivyAdhi
-n.
--(1) cholera;
--(2) infectious disease;
మరిది, maridi
-n.
--(1) husband's younger brother;
--(2) a woman's younger sister's husband;
మరియొక, mariyoka
-adv.
--another;
మర్రిచెట్టు, marriceTTu
-n.
--banyan tree; [bot.] Ficus bengalensis; Ficus indica;
మరీచి, marIci
-n.
--ray of light;
మరీచిక, marIchika
- n.
-- mirage; an optical illusion caused by atmospheric conditions, especially the appearance of a sheet of water in a desert or on a hot road caused by the refraction of light from the sky by heated air;
మరుగు, marugu
-n.
--privacy; cover; shelter; screen;
---మరుగుదొడ్డి = latrine; urinal; toilet; rest room; powder room.
మరుగుజ్జు, marugujju
-n.
--dwarf;
మరునాడు, marunADu
-n.
--the next day;
మరులమాతంగి, marulamAtaMgi
-n.
-- [bot.] ''Xanthium strumarium'' Linn.;
మరులుదీగ, maruludIga
-n.
--[bot.] ''Xanthium orientalis'';
మరువం, maruvaM
-n.
--sweet marjoram; [bot.] ''Majorana hortensis;'' ''Origanum majorana'' of the Labiatae (Mint) family;
-- [Sans.] ప్రస్థపుష్పకం;
మరుసటి, marusaTi
-adj.
--next; subsequent; following;
మర్సూపియం, marsUpiyaM
-n.
--pouch; bag; (as in a kangaroo's pouch);
మర్మేంద్రియాలు, marmEMdriyAlu
-n. pl.
--genitals; the sex organs;
మరాటితీగ, marATitIga
-n.
--[bot.] ''Spilanthes acmella'';
మరిగ, mariga
- n.
-- a cup made of stone;
మరుభూమి, marubhoomi
- n.
-- desert; waste land; rocky land;
-- శూన్య ప్రదేశం; ఎడారి; నిర్జల ప్రదేశము;
మరొక, maroka
-adv.
--another;
మరొకసారి, marokasAri
-adv.
--(1) once more;
--(2) some other time;
మరొక్కసారి, marokkasAri
-adv.
--one more time; encore;
మలం, malaM
-n.
--feces; excrement; stool; dung;
మలచు, malacu
-v. t
-- mold; shape; give shape to;
మలబద్ధం, malabaddhaM
-n.
--constipation; (rel.) అజీర్ణం;
మలబార్ చింతపండు, Malabar tciMtapaMDu
- n.
-- Malabar tamarind; [bot.] ''Garcinia cambogia;''
-- 10 నుంచి 20 మీటర్ల ఎత్తు పెరిగే ఈ చెట్టు నుంచి పండిన కాయల్ని కోసి, తోలు వేరుగా చేసి, తోలును ఎండ బెట్టి సుగంధ ద్రవ్యంగా వాడతారు. ఎండ బెట్టగా వచ్చిన నల్లటి చింతపండు పోలిన పదార్థాన్ని మందుల తయారీ వాడతారు. వీటి కాయలు పండినపుడు పసుపురంగులో వుండి కాయల మీద గాడులు ఉంటాయి. 6 నుంచి 8 దాకా విత్తనాలుంటాయి. విత్తనాల చుట్టు అరిల్ అనే ఒక రకమైన కణజాలం వుంటుంది. దీని ప్రాముఖ్యాన్ని వెలుగులోకి తెచ్చాక మలబార్ చింతపండు విలువ అనేక రెట్లు పెరిగింది;
మలమల, malamala
-adv.
--fiercely; violently;
మలయమారుతం, malayamArutaM
-n.
--gentle fragrant breeze; the Malabar breeze;
మలయా ఏపిల్, malayA apple
- n.
-- [bot.] ''Syzygium malaccense'' of the Myrtaceae family;
-- మలయా యాపిల్ పళ్లను మన ప్రాంతంలో గులాబ్ జామూన్ పళ్లు అని కూడా అంటారు. వీటి పూలు పౌడర్ పఫ్ (Powder Puff) లాగా అనిపిస్తాయి. కొన్ని పూలు తెల్లగా ఉంటే ఇంకొన్ని ఎర్రగా గులాం (గులాల్) రంగులోనూ, కొన్ని రక్త వర్ణం లోనూ ఉంటాయి. పూల రంగును బట్టే కాయల రంగు ఉంటుంది. ఈ పండ్లనుంచి కొన్ని దేశాలలో వైన్ (Wine) తయారు చేస్తారు. మలేషియా, ఆస్ట్రేలియాలు ఈ పండ్ల మొక్క తొట్టతొలి జన్మస్థానాలు. ఇక సాధారణ నేరేడు వృక్షం శాస్త్రీయ నామం Syzygium cumini కాగా ఇదే కుటుంబానికి చెందిన లవంగ వృక్షం శాస్త్రీయనామం ''Syzygium aromaticum;''
మలవిసర్జన, malavisarjana
-v. i.
--emptying of the bowels; defecation;
మల్లశాల, mallaSAla
-n.
--gymnasium;
మలి, mali
-adj.
--next; second;
మలినం, malinaM
-n.
--dirt; filth; pollution;
మలామా, malAmA
-n.
--plating; plating of gold or silver;
మలారం, malAraM
-n.
-- (1) rack; holder; a cord on which bangles are held for display; (2) rake; a rough broom used for sweeping streets or gathering leaves;
---గాజుల మలారం = a cylindrical tube or wire on which bangles are strung together for easy display and dispensation;
మలు, malu
-adj.
--pref. second; (rel.) తొలి; మలి;;
---మలుచూలు = second pregnancy.
మలుచు, malucu
-v. t.
--mold; create by molding stone, clay, etc.
మల్లె, malle
-n.
--jasmine; [bot.] ''Jasminum officinalis'';
-- సిరిమల్లె = Star Jasmine; [bot.] ''Trachelospermum jasminoides'' of the Apocynaceae family; దీని రేకలు బాగా విచ్చుకుని ఉంటాయి;,
-- మరుమల్లె, బొండుమల్లె; సన్నజాజి; విరజాజి; కాగడా మల్లె; వగైరాలు మల్లెలలో రకాలు; రేకలు ఎంత ఒత్తుగా ఉన్నాయో, ఎంతలా విచ్చుకుంటాయో వగైరాలలో తేడాలు;Pass
-- జూకా మల్లె = Pink Passion Flower); [bot.] ''Passiflora incarnata'' of the Passifloraceae family;
మళ్లా, maLlA
-adv.
--(1) again;
--(2) however; yet;
మళుపు, maLupu
-n.
--turn; turning;
మళ్లు, maLlu
-v. i.
--turn;
మళ్లించు, maLliMcu
-v. t.
--turn; divert;
మసక, masaka
-adj.
--dim; not clear visually; translucent;
మస్తకం, mastakaM
-n.
--head;
మసాలా, masAlA
-n.
--a special mixture of spices;
మసాలా ఆకు, masAlA Aku
-n.
--[bot.] ''Pimenta dioica'';
మస్కాకొట్టు, maskAkoTTu
-v. i.
--cheat; cheat by flattering;
మసి, masi
-n.
--soot; (rel.) నుసి = ashes; ash covering on charcoal;
మసిపాతలో మాణిక్యం, masipAtalIO mANikyaM
- ph.
- diamond in the rough; unrecognized and hidden talent;
మస్తిష్కం, mastishkaM
-n.
--brain;
---మస్తిష్కం = cerebrum.
---అనుమస్తిష్కం = cerebellum.
మసీదు, masIdu
-n.
--mosque; a place of worship for people of Islamic faith;
మస్తుగా, mastugA
-adv.
--plentifully; abundantly;
మసూచికం, masUcikaM
-n.
--smallpox; variola;
-- స్పోటకం; (rel.) ఆటలమ్మ;
మసోలీ, masOlI
-n.
--mausoleum; a magnificent tomb; named after the tomb of King Mausolus of fourth century B.C.;
మహజరు, mahajaru
-n.
--petition;
మహత్, mahat
-adj.
--pref. long; great; big; high;
మహత్తర, mahattara
-adj.
--longer; greater; bigger; higher; taller;
మహత్వం, mahatvaM
-n.
--greatness; superiority;
మహా, mahA
-adj.
--pref. long; great; big; high; (ant.) లఘు = abridged; short;
మహాసముద్రం, mahAsamudraM
-n.
--ocean;
మహాక్షితి, mahAkshiti
-n.
--one followed by 21 zeros;
మహాక్షోణి, mahAkshONi
-n.
--one followed by 16 zeros;
మహాక్షోభం, mahAkshObhaM
-n.
--(1) the great suffering;
--(2) one followed by 23 zeros;
మహాఖర్వం, mahAkharvaM
-n.
--ten trillion; one followed by 13 zeros in the traditional Indian method of counting;
మహాగొనీ, mahAgonI
-n.
--mahogany; [bot.] Sweitenia mahogani;
మహాత్మ్యము, mahAtmyaMu
-n.
--greatness;
మహానింబ, mahAniMba
-n.
--Pusian lilac; a plant closely related to neem; [bot.] ''Melia azaderach'';
మహానిధి, mahAnidhi
-n.
--(1) the great treasure;
--(2) one followed by 25 zeros in the traditional Indian method of counting;
మహాపద్మం, mahApadmaM
-n.
--(1) the great lotus;
--(2) one followed by 15 zeros in the traditional Indian method of counting;
మహాబీర, mahAbIra
- n.
-- [bot.] ''Hyptis suaveolens'';
-- తులసి, చియా జాతి మొక్క; రాత్రి నానబెట్టి ఉదయాన్నే తింటే మోకాళ్ళ నొప్పులు తగ్గిపోతాయి అని అంటారు. సబ్జా గింజలు నానితే ఎలా ఉంటుందో అలాగే ఈ మహాబీర గింజలు కూడా ఉంటాయి;
మహాప్రస్థానం, mahAprasthAnaM
-n.
--great journey; journey leading to enlightenment;
మహాభూరి, mahAbhUri
-n.
--(1) the great big one;
--(2) one followed by 34 zeros;
మహాయుగం, mahAyugaM
-n.
--the Great Yuga; according to Hindu belief, the Great Yuga is comprised of Krita, Treta, Dvapar and Kali Yugas, Duration of a Maha Yuga is ten times that of Kali Yuga, namely, 4, 320, 000 years;
మహావృత్తం, mahAvRttaM
-n.
--Great Circle; circle formed on the surface of a sphere, such as the Earth, by the intersection of a plane that passes through the center of the sphere;
మహాశంఖం, mahASaMkhaM
-n.
--(1) the great conch shell;
--(2) one followed by 19 zeros in the traditional Indian method of counting;
మహాశయుడు, mahASayuDu
-n.
--a person with highly regarded opinion;
మహిమ, mahima
- n.
-- (1) greatness; (2) the power of working miracles;
మహిళ, mahiLa
-n.
--woman; (lit.) one who charms by her wiles and graces;
మహిషం, mahishaM
-n. m.
--he buffalo;
మహిషాక్షి, mahishAkshi
-n.
--[bot.] ''Balsamodendron agallocha'';
మహిషి, mahishi
-n. f.
--she buffalo;
మహీంద్రుడు, mahIMdruDu
- n.
-- king; lord of the land; see also మహేంద్రుడు;
-- మహీ + ఇంద్రుడు = మహీంద్రుడు = భూ పాలుడు = రాజు; (సవర్ణ దీర్ఘ సంధి)
మహేంద్రుడు, mahEMdruDu
- n.
-- Indra; lord of the heavens;
-- మహా + ఇంద్రుడు = మహేంద్రుడు = గొప్ప వాడైన ఇంద్రుడు (గుణ సంధి)
మహోదరం, mahOdaraM
-n.
--ascites; (lit) means swelling of the abdominal area; refers to accumulation of fluid in the abdominal (peritoneal) cavity; The most common cause of ascites is cirrhosis of the liver; Treatment of ascites depends on its underlying cause;
-- edema; dropsy; An old term for the swelling of soft tissues due to the accumulation of excess water; In years gone by, a person might have been said to have dropsy;
-- (rel.) కడుపు ఉబ్బరం means flatulence;
%మాం - mAM, మా - mA
మాండలికం, mAMDalikaM
-n.
--dialect; the version of a language predominantly used in a geographical region;
--- వర్గ మాండలికం = class dialect
--- ప్రాంతీయ మాండలికం = regional dialect; ఉదా: ఉర్ల గడ్డలు — బంగాళా దుంపలు;
--- వైయక్తిక వ్యవహార మాండలికం = idiolect
మాంత్రికుడు, mAMtrikuDu
-n. m.
--(1) magician;
--(2) conjurer;
--(3) sorcerer;
మాంద్యం, mAMdyaM
-n.
--laziness; dullness; weakness; inactivity;
మాంసం, mAMsaM
-n.
--meat; flesh;
---ఆవుమాంసం = beef; the flesh of a cow.
---కుళ్లిన మాంసం = carrion.
---మేకమాంసం = mutton; the flesh of a goat.
---పందిమాంసం = pork, ham, bacon.
---లేడిమాంసం = venison.
---మనిషిమాంసం = flesh.
మాంసకృత్తులు, mAMsakRttulu
-n. pl.
--proteins; ప్రాణ్యములు;
మాంసరోహిణి, mAMsarOhiNi
-n.
--Indian redwood; (lit.) healer of flesh; [bot.] Soymida febrifuga;
మాంసాహారి, mAMsAhAri
-n.
--(1) non vegetarian;
--(2) carnivore;
మా, mA
-pos. pron. pl.
--our;
మాకా, mAA,
- n.
-- Macaw; a large parrot-like bird native to S. America; [bio.] ''Ara ararauna'' of the Psittacidae family;
మాకు, mAku
-pron.
--for us;
-n.
--(1) tree; tree trunk; చెట్లు పెద్దవై గట్టి బోదెతో ఉంటే “మాను/మాకు” అంటారు. మానుకట్టడమనేది అన్ని చెట్లకూ వర్తించే లక్షణంకాదు.
--(2) medicine; drug; (esp.) herbal medicine; వృక్షజాతుల నుండి తయారు చేసినది మందు; మాను నుండి తయారు చేసినది మాకు;
మాగాణి, mAgANi
-n.
--(1) a fertile land with plenty of water resources;
--(2) wet cultivation; నంజె;
మాగు, mAgu
-v. i.
--ripen fully;
మాఘం, mAghaM
- n.
-- (1) the name of the eleventh month of the Telugu calendar; (2) a classical Sanskrit literary work written my Maagha; the book deals with the story of Krishna killing Sisupala during the Rajasuya Yaga performd by Yudhisthara; The offiial title of the book is Sisupalavadha (శిశుపాలవధ). మల్లినాథసూరి దీనికి వ్యాఖ్యానము చేసి ఉన్నాఁడు. అది సర్వంకషము అనఁబడును. "దండినః పదలాలిత్యం భారవేరర్థ గౌరవమ్ ఉపమాకాళిదాసస్య మాఘస్యేతే త్రయోగుణాః" అని విద్వాంసులు మాఘమును మిక్కిలి శ్లాఘింతురు;
మాచిపత్రి, mAcipatri
-n.
--sweet wormwood; [bot.] ''Artemisia indica''; 'Artemisia absinthum'';
--the active ingredient of this plant, Artemisinin, is known to have a curative effect in treating malaria; This medicinal aromatic herb, while native to Europe, grows readily across various climates, including parts of Asia, Africa, South America, and the United States;
మాజీ, mAjI
-adj.
--former; erstwhile; late; ex-;
మాట, mATa
-n.
--word; pledge;
మాటకారి, mATakAri
-n.
--clever speaker;
మాటవరసకి, mATavarasaki
-adv.
--for instance; for example; just for the sake of discussion;
మాట్లాడు, mATlADu
-v. i.
--speak; talk; converse;
మాటిమాటికీ, mATimATikI
-adv.
--again and again;
మాటు, mATu
-n.
--weld; welded patch; soldered patch;
మాటున, mATuna
-adv.
--behind; hidden by; screened by;
మాటుమణుగు, mATumaNugu
-v. i.
--quiet down; become quiet;
మాడ, mADa
-n.
--fontanel; soft central part on the top of an infant's head;
మాడు, mADu
-v. i.
--(1) scorch; sear; burn;
--(2) suffer from hunger pangs;
- n.
-- anterior fontanelle; పసిపిల్లల నడినెత్తి మీద ఉండే మెత్తటి భాగం;
మాణిక్యం, mANikyaM
-n.
--ruby; one of the nine gems or semi-precious stones;
--కెంపు;
-- మాణిక్యం అన్నది సంస్కృత పదం. అది కెంపుకు పర్యాయ పదమే. "మాణిక్య వీణాముపలాలయంతీం, మదాలసాం మంజుల వాగ్విలాసాం" అన్న కాలిదాస కృత దేవీ స్తోత్రం వినే ఉంటారు. కన్నడ భాషలో కెంపు అన్న మాట మాణిక్యానికే కాక 'ఎరుపు రంగు' అన్న అర్థంలో కూడా వాడుతారు. కెంపు యొక్క నాణ్యతను, రంగులోని స్వచ్ఛతను బట్టి 'పద్మ రాగం', 'కురువిందం', 'సౌగంధికం', 'నీలగంధి' అన్న పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు;
మాతగొరక, mAtagoraka
-n.
--Rice Fish;
మాతృ, mAtR
-adj.
--mother;
మాతృక, mAtRka
-n.
--source; original of a written work;
మాతృగోళం, mAtRgOLaM
-n.
--mother planet;
మాతృత్వం, mAtRtvaM
-n.
--motherhood;
మాతృభాష, mAtRbhAsha
-n.
--mother tongue;
మాతృభూమి, mAtRbhUmi
-n.
--mother land;
మాతృస్వామ్యం, mAtRsvAmyaM
-n.
--matriarchy the system where the female heads the family;
మాత్ర, mAtra
-n.
--(1) dimension;
--(2) pill; dose;
--(3) syllable;
--(4) duration of time necessary to snap the fingers; duration of time necessary utter a short vowel;
---ఏకమాత్రకం = one-dimensional.
---మూడు మాత్రలు ఒక మోతాదు = three pills is one dose.
మాత్రా ఛందం, mAtrA chaMdaM
-n.
--a prosody that stipulates a strict and specific sequence of short and long characters,
మాత్రుక, mAtruka
-n.
--[math.] matrix; % to e2t
మాదకం, mAdakaM
-n.
--liquor; alcoholic beverage;
మాదక, mAdaka
-adj.
--intoxicating; stupefying;
మాదీఫలం, mAdIphalaM
-n.
--a citrus fruit used in Ayurvedic medicine; [bot.] Citrus medica; దబ్బపండు;
మాది, mAdi
-pos. pron. pl.
--ours;
మాదిరి, mAdiri
-n.
--sample; model;
మాధవి, mAdhavi
-n.
--a white flowering creeper; [bot.] ''Hiptage madablota; Gaertnera racemosa'';
మాధ్యమిక, mAdhyamika
-adj.
--middle;
మాధ్వీకం, mAdhvIkaM
-n.
--a wine made from the ippa flower;
మాధుర్యం, mAdhuryaM
-n.
--sweetness;
మానం, mAnaM
-n.
--(1) a table of weights and measures;
--(2) measure;
--(3) personal and private honor; dignity;
మానచిత్రం, mAnacitraM
-n.
--map % to e2t
మానదండం, mAnadaMDaM
-n.
--measuring rod;
మాననీయ, mAnanIya
-adj.
--respectable; deserving honor; venerable;
మానభంగం, mAnabhaMgaM
-n.
--(1) rape;
--(2) dis-robing by force; loss of personal honor;
మానవ వనరులు, mAnava vanarulu
-n.
--human resources;
మానవత్వం, mAnavatvaM
-n.
--humanity;
మానవాతీత, mAnavAtIta
-adj.
--superhuman;
మానవాళి, mAnavALi
-n.
--humanity; mankind; the human race;
మానవుడు, mAnavuDu
-n.
--human being; Homo Sapiens; man; (ety.) descendent of Manu;
మానస, mAnasa
-adj.
--mental;
మానసిక, mAnasika
-adj.
--psychological; mental;
మాన్య, mAnya
-adj.
--honored; venerable;
మాన్యం, mAnyaM
-n.
--(1) land;
--(2) land given by a ruler on a quit-rent, for a favorable tenure, or as a gift for services rendered;
మానిక, mAnika
-n.
--a volumetric measure used in pre-independence India; 1 మానిక = 1 సేరు = 2 తవ్వలు = 4 సోలలు;
మాను, mAnu
-n.
--tree trunk;
-v. i.
--(1) heal;
--(2) suspend; quit;
-v. t.
--stop doing; put a stop to;
మానుగాయ, mAnugAya
-n.
--olive; a small fruit tha grows in the Mediterranian area;
మానుప్పు, mAnuppu
-n.
--carbonate of potash;
మానుపెండలం, mAnupeMDalaM
-n.
--[bot.] Manihot utilissima;
మానుపసుపు, mAnupasupu
-n.
--[bot.] Cosinium fenestratum;
మాన్యులు, mAnyulu
-n.
--honorable person; when used in front of a name, a title equivalent to "Honorable";
మాపకం, mApakaM
-n.
--(1) measuring instrument; meter;
--(2) destruction;
ఉష్ణమాపకం = thermometer.
అగ్నిమాపక దళం = crew of firefighters.
మాపు, mApu
-v. t.
--make dirty; soil; make something to look like it has been used;
-n.
--the tendency to get soiled or dirty;
ఈ రకం రంగు బట్ట మాపు ఓర్చుతుంది = this type of colored cloth can withstand the tendency to get soiled or dirty.
మాబీర, mAbIra
-n.
--[bot.] ''Ajuga disticha;''
మాభేరి, mAbhEri
-n.
--Malabar batmint; [bot.] ''Anisomeles malabarica;''
మామ, mAma
-n.
--(1) maternal uncle;
--(2) father-in-law;
మామ్మ, mAmma
-n.
--(1) grand mother; father's mother;
--(2) any old lady;
మామిడల్లం, mAmiDallaM
-n.
--mango ginger; a tuber that tastes like mango and looks like ginger; [bot.] ''Curcuma amada'' of the Zingiberaceae family; this is related more to turmeric than to either mango or ginger;
మామిడి చెట్టు, mAmiDi ceTTu
-n.
--mango tree; [bot.] ''Mangifera indica;''
-- [Sans.] రసాలం;
మామిడి పండు, mAmiDi paMDu
-n.
--mango fruit; [bot.] ''Mangifera indica;''
-- రత్నగిరి (Alphonso); కేసరి; దశేరి; హిమసాగర్; బాదామి; బంగినపల్లి; తోతపురి; మల్గోబా; ఇమామ్ పసంద్; అమరపాలి; మల్లిక; ముంత మామిడి; కొత్తపల్లి కొబ్బరి; పెద్ద రసాలు; చిన్న రసాలు; చెరుకు రసాలు; సువర్ణరేఖ; నీలాలు;
మాయ, mAya
-n.
--(1) placenta;
--(2) illusion; trick; artifice; deceit; sorcery; jugglery; the unreal stuff; that which is ephemeral;
--(3) the power of God that creates, preserves, and destroys the Universe;
--(4) spiritual ignorance; (ety.) మా = not, య = this;
మాయదారి, mAyadAri
-adj.
--deceitful; wretched;
మాయావి, mAyAvi
-n.
--cheater; conjurer;
మాయు, mAyu
-v. i.
--become dirty, soiled or stained;
మారకం, mArakaM
-n.
--(1) fatal sign; impending danger of death, big financial loss, or loss of reputation, as predicted by a horoscope;
--(2) fatality;
--(3) exchange; exchange rate;
---విదేశ మారకపు ద్రవ్యం = foreign exchange money.
మారటితల్లి, mAraTitalli
-n.
--step-mother;
మార్కండేయుడు, maarkanDEyuDu
- n.
-- మృకండు మహర్షి కొడుకు, మహాభక్తుడు, షోడశవర్ష ప్రాయుడు.
-- లోకానికి మృత్యుంజయ స్తోత్రం అనుగ్రహించాడు మృకండు మహర్షి. "చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః" అని వీడని ధైర్యంతో ఆత్మనిష్ఠుడయ్యాడు. ఈ నాటికీ ఎవరికైనా అకాలమరణబాధా నివృత్తికి ఆ చంద్ర శేఖర అష్టకమే దివ్యౌషధం అయింది.
మార్గం, mArgaM
-n.
--(1) way; path; route; track;
--(2) course of action;
మార్గదర్శి, mArgadarSi
-n.
--guide; heralder; one who shows the way;
మార్గసాహిత్యం, maargasaahityaM
- n.
-- Classical literature;
మారాముచేయు, mArAmu cEyu
-v .i.
--behave obstinately;
మార్జాలం, mArjAlaM
- n.
-- cat;
-- పిల్లిని సంస్కృతంలో మార్జాలము అంటారు. 'మార్జనమ్' అంటే శుభ్రం చేసుకోవడము. కాబట్టి పిల్లి పేరులోనే ఉంది అది 'పరిశుభ్రమయినది ' అని.
మారు, mAru
-n.
--time; turn; occasion;
మారు, mAru
-v. i.
--change;
మారుగుళ్లదొడ్డి, mAruguLLladoDDi
-n.
--marshaling yard; switching yard; the place the bogies of a train are assembled and re-assembled into the specified sequence;
మారుపేరు, mArupEru
-n.
--alias; nickname; epithet;
మార్కులు, mArkulu
-n. pl.
--marks; points scored in an examination;
మార్చు, mArcu
-v. t.
--change; alter;
మార్పు, mArpu
-n.
--change; conversion; alteration;
మారేడు, mArEDu
-n.
--bael; hog plum; golden apple; [bot.] ''Aegle marmelos'' of the Rutaceae family;
-- The tree is considered to be sacred by the Hindus;
-- [Sans.] బిల్వ; సిరిఫలమ్;
మాల, mAla
-adj.
--belonging to one of the untouchable castes of India;
-n.
--(1) garland; wreath;
--(2) a stanza (in a poem) with four lines, such as చంపకమాల and ఉత్పలమాల;
--(3) one of the untouchable castes of India;
మాలకాకి, mAlakAki
-n.
--raven; a black crow;
-- బొంతకాకి; కాకోలం;
మాల గద్ద, mAla gadda,
- n.
-- the pariah kite; [bio.] ''Milvus migrans'';
మాలతి, mAlati
-n.
--jasmine creeper; [bot.] ''Aganosma roxburghii; Aganosma caryophyllata; Jasmin grandiflorum;''
మాల్కంగుని, mAlkaMguni
-n.
--[bot.] ''Celastrus paniculeta;''
మాలాకారి, mAlAkAri
-n.
--(1) florist;
--(2) a person who makes garlands;
మాల్గాడీ, mAlgADI
-n.
--goods train;
మాలి, mAli
-n.
--gardener; తోటమాలి;
మాలిక, mAlika
- n.
-- (1) a stanza in a poem with many lines; (2) a garland;
మాలిన, mAlina
-suff.
--sans; without; devoid of; not; -less;
---అలవిమాలిన = beyond the reach of accomplishment;
---పనికిమాలిన = useless.
---బుద్ధిమాలిన = thoughtless.
---వల్లమాలిన = unreal;
---దయమాలిన = merciless;
---దిక్కుమాలిన = aimless; orphan;
---నీతిమాలిన = amoral;
---గతిమాలిన = directionless; trackless;
---సిగ్గుమాలిన = shameless;
---తెలివిమాలిన = thoughtless;
మాలిన్యం, mAlinyaM
-n.
--filth; foulness; pollutant; pollution;
మాలిమి, mAlimi
-n.
--(1) familiarity; getting used to;
--(2) navigator; pilot;
మాలీసు, mAlIsu
-n.
--(1) grooming; rubbing; cleaning; (2) kneading;
మాలు, mAlu
-- adj.
--- spoil; ruin; lose;
మావి, mAvi
-n.
--placenta; amniotic sac;
మాసం, mAsaM
-n.
--month;
--అమంత మాసం = the duration from one new moon day to the next new moon day, in one type of reckoning a month,
--పూర్ణిమాంత మాసం = the duration of time from one full moon day to the next full moon day, in one type of reckoning a month.
మాస, mAsa
-adj.
--monthly;
మాసిక, mAsika
-n.
--patch; patch on a garment;
మాసిపోవు, mAsipOvu
-v. i.
--become soiled; become dirty;
మాహిషం, mAhishaM
- n.
-- cow;
-- మాహిషం అనేది మూడో ఈత ఆవు; "మాహిషంచ శరచ్చంద్ర చంద్రికా ధవళం దధి" కాళిదాసు ఆభాణకానికి ఈ అర్థమే!
మింగు, miMgu
-v. t.
--swallow; devour;
మించు, miMcu
-v. t.
--surpass; exceed; excel; transgress;
మిక్కిలి, mikkili
-adj.
--much;
మిగులు, migulu
-n.
--(1) remainder; balance;
--(2) excess;
--(3) [math.] carry; (ant.) తగులు = deficit; borrow; in the decimal number system, for example, when two digits are added and if the sum exceeds ten, we put one of the digits of the total as the sum and the other digit is "carried" into the next higher position. Similarly, during subtraction, a "borrow" arises.
మిగుల్చు, migulcu
-v. t.
--save; preserve; retain; keep;
మిట్ట, miTTa
-n.
--(1) high ground;
--(2) hillock; (ant.) పల్లం;
మిట్టమధ్యాహ్నం, miTTamadhyAhnaM
-n.
--high noon;
మిటారి, miTAri
- n.
-- an attractive woman; a fashionable woman; an enticing woman;
మిఠాయి, miThAyi
-n.
--sweet; confection;
మిడత, miData
-n.
-- (1) common grasshopper; vegetable grasshopper; [biol.] ''Atractomorpha similis'' of the Pyrgomorphidae family;
-- (2) tobacco grasshopper; [biol.] ''Atractomorpha crenulata''
--locust; cricket; mantis;
-- (rel.) ఇలకోడి; కీచురాయి;
మిడిమిడి, miDimiDi
-adj.
--slight; meagre;
---మిడిమిడి జ్ఞానం = half-baked knowledge.
మిడిసిపాటు, miDisipATu
-n.
--haughtiness; insolence;
మిణుగురు పురుగు, miNuguru purugu
-n.
--glowworm; glow fly; firefly;
మితం, mitaM
-n.
--moderate;
మిత, mita
-adj.
--moderate;
మితవ్యయం, mitavyayaM
-n.
--economy;
మితవాది, mitavAdi
-n.
--political moderate;
మిత్ర, mitra
-adj.
--friendly; allied;
మిత్రమండలి, mitramaMDali
-n.
--friendly group; allies;
మిత్రస్థానం, mitrasthaanaM
- n.
-- favorable location; friendly location;
-- జ్యోతిషంలో ఒకే వర్గానికి చెందిన గ్రహాలు ఒకరికొకరు మిత్రులు అవుతారు. ఎదుటి వర్గానికి చెందిన గ్రహాలు శత్రువులు అవుతారు. ఒక గ్రహం తనకు మిత్రుడైన గ్రహానికి చెందిన రాశిలో (ఉదాహరణకు కుజుడి రాశి అయిన మేషంలో గురుడు ఉండటం) ఉన్నప్పుడు అది మిత్ర స్థానం అవుతుంది. ఇక్కడ గ్రహం ప్రశాంతంగా, అనుకూలమైన ఫలితాలను ఇస్తుంది. ఒక గ్రహం తనకు శత్రువైన గ్రహానికి చెందిన రాశిలో (ఉదాహరణకు సూర్యుడి రాశి అయిన సింహంలో శని ఉండటం) ఉన్నప్పుడు అది శత్రు స్థానం అవుతుంది. ఇక్కడ గ్రహం ఒత్తిడికి లోనై, శుభ ఫలితాలను ఇవ్వడంలో ఇబ్బందులను సృష్టిస్తుంది.
మితి, miti
-n.
--(1) limit; bound;
--(2) a measure; a measuring device;
---మితిమీరి = exceeding the limit.
---భారమితి = a pressure gauge.
---ఉష్ణమితి = a temperature gauge.
మితిమీరు, mitimIru
-v. i.
--exceed the limit;
మిత్తి, mitti
- n.
- interest;
-- అడ్డికి పావుశేరు మిత్తి = అడ్డ అంటే రెండు శేర్లు. "అడ్డకి పావుశేరు మిత్తి" అంటే ఎనిమిదో వంతు వడ్డీ. పన్నెండున్నర శాతం.
మిత్రుడు, mitruDu
-n. m.
--friend; ally; pal; (ant.) శత్రువు;
మిథ్య, mithya
-n.
--unreal; imaginary; illusion; something that cannot be definitively identified as such;
మిథునం, mithunaM
-n.
--(1) the couple Shiva and Parvathi of Hindu mythology;
--(2) wife and husband; couple; esp. old couple;
--(2) Gemini; a zodiacal sign;
మిథునరాశి, mithunarASi
-n.
--Gemini, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac;
మిద్దె, midde
-n.
--the upper part of a flat-roofed house; terrace;
మిద్దెటిల్లు, middeTillu
-n.
--a house with a terraced roof;
మినప, minapa
-adj.
--pertaining to black gram dal; see also మినుగులు;
మినప్పప్పు, minappappu
-n.
--black gram dal; split urid dal;
మినహా, minahA
-adv.
--with the exception of;
మినహాయించి, minahAyiMci
-adv.
--not counting; omitting; not including;
మిన్న, minna
-adj.
--better; superior;
మిన్నక, minnaka
-adv.
--quietly; coolly; without making any overt moves;
మినుకు, minuku
-n.
--twinkle;
మినుకు మినుకు, minuku minuku
-adj.
--twinkling;
మినుగులు, minugulu
-n.
--whole black gram; "urid dal"; [bot.] ''Vigna mungo'' (old name: Phaseolus radiatus); Phaseolus minimum of Leguminosae (pea) family;
మిన్ను, minnu
-n.
--sky;
---మిన్ను విరిగి మీద పడుతోంది = [idiom] the sky is falling.
మిరప, mirapa
-adj.
--pertaining to cayenne pepper;
-n.
--cayenne; pepper; chili; chilli; this plant, a native to Brazil, came to India after the late fifteen hundreds;
-- మిర్చి అన్నా మిరప అన్నా ఒక్కటే; గుంటూరు మిర్చి ఎర్ర తోలుతో ఉంటే గొల్లప్రోలు మిర్చి నారింజ రంగులో ఉంటుంది;
--- కొండ మిరప = Bird eye chillies;
--- ఎర్ర మిరప = red pepper; [bot.] ''Capsicum fastigiatum; Capsicum annuum''of the Solanaceae family;
--- పచ్చ మిరప = green pepper; [bot.] ''Capsicum frutescens'';
--- ఎండుమిరప, = dried chilli;
--- బుంగ మిరప = bell peppers = sweet peppers = Simla peppers;
--- పాప్రికా = paprika = కారం తక్కువ ఉన్న మిరప;
--- పిమెంటో = red pimento = కారం లేని మిరప;
మిరాసీ, mirAsI
-n.
--hereditary right;
మిరియాలు, miriyAlu
-n.
--black pepper; [bot.] ''Piper nigrum'' of Piperaceae family;
--చల్ల మిరియాలు = తోక మిరియాలు = [bot.] ''Piper cubeba'' of Piperaceae family;
-- త్రికటువులు = శొంఠి, మిరియాలు, పిప్పళ్లు;
--[Sans.] మరిచం; శ్యామం; వల్లీజం;
మిలమిల, milamila
-adj.
--sparkling; onomatopoeia for sparkling looks;
మిల్లిగరిటె, milligariTe
-n.
--very small spoon;
మిల్లీ, millI
-adj.
--pref. one-thousandth; (ant.) కిలో = kilo;
మిల్లీమీటరు, millImITaru
-n.
--millimeter; one-thousandth of meter; a measure of length in the metric system;
మిల్లీలీటరు, millIlImITaru
-n.
--milliliter; one-thousandth of a liter; a measure of volume of liquids in the metric system;
మిశ్రమం, miSramaM
-n.
--mixture;
మిశ్రమ లోహం, miSrama lOhaM
-n.
--composite; (rel.) alloy;
మిష, misha
-n.
--excuse; pretense; trick;
మిషను, mishanu
-n.
--machine;
---కుట్టు మిషను = sewing machine.
మిసిమి, misimi
-n.
--luster; polish;
మీ, mI
-pos. pron.
--your; genitive of మీరు;
మీగడ, mIgaDa
-n.
--the skin of milk; cream on the surface of heated milk;
మీట, mITa
-n.
--switch; lever;
మీటలమాల, mITalamAla
-n.
--a bank of switches;
మీటరు, miTaru
-n.
--(1) meter; a measuring instrument such as the volt meter;
--(2) meter; metre; a standard measurement of length in the metric system of units. One meter equals 100 centimeters (cm). 1000 meters is a kilometer (km);
---థర్మామీటరు = thermometer.
మీటు, mITu
-v. t.
--pluck with fingers; pull; fling;
మీది, mIdi
-adj.
--upper;
---మీది భాగం = upper portion
-pos. pron.
--yours;
---ఇది మీది = this is yours
మీదుమిక్కిలి, mIdumikkili
-adv.
--in addition to; over and above; besides;
మీమాంస, mImAmsa
-n.
--(1) investigative examination; discussion to find the truth;
--(2) one of the six systems of Indian philosophy, called Darshanas;
మీమాంసకుడు, mImAmsakuDu
-n.
--investigator; examiner; detective;
మీనం, mInaM
-n.
--Pisces, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac; మీనరాశి;
మీనమేషాలు లెక్కపెట్టడం, mInamEshAlu lekka peTTaDaM
-ph.
--[idiom] wasting too much time analyzing; procrastination;
మీను, mInu
-n. s.
--fish;
మీనురూపురిక్క, mInurUpurikka
-n.
--(lit.) the constellation in the shape of a fish; Piscum; రేవతీ నక్షత్రం;
మీరు, mIru
-pron.
--you;
-v. i.
--exceed;
మీలు, mIlu
-n. pl.
--fish;
మీసం, mIsaM
-n.
--(1) man's moustache;
--(2) animal's whiskers; vibrissae; these are not hairs and should not be trimmed; these are sensors of vibrations;
--(3) insect's antenna;
ముంగిలి, muMgili
-n.
--courtyard; frontyard;
ముంగిస, muMgisa
-n.
--mongoose; [bio.] ''Herpestes sp''.;
-- నకులిక; అహి-నకులిక బంధం = పరస్పర విరోధంతో ఎపుడూ ప్రవర్తించే జాతి వైరం. ఒకరిని చూడగనే మరొకరికి అతణ్ణి చంపివేయాలనేటంత కోపం;
ముంగురులు, muMgurulu
- n. pl.
-- forelocks;
ముంచు, muMcu
-v. t.
--dip; plunge; immerse; (ant.) తేల్చు;
ముంజ, muMja
-n.
-- దర్భతో పేడిన ముప్పేట తాడును ముంజ అంటారు. ముంజ అనే గడ్డి(దర్భ)తో పేడినది — మౌంజి. దీన్ని మేఖల అని గూడా అంటారు. బ్రహ్మచారి ఎపుడూ ధరించవలసినవిగా చెప్పిన వాటిలో ఈ మౌంజి ఒకటి.
ముంజె, muMje
-n.
--soft and tender kernel inside the stone of a palm fruit;
ముండ, muMDa
-n.
--(1) widow; a woman whose head is shaven;
--(2) prostitute;
ముండ్లతోటకూర, ముళ్లతోటకూర, muMDlatOTakUra, muLlatOTakUra
-n.
--[bot.] ''Amarantus spinosus'';
ముండ్లపంది, muMDlapaMdi
-n.
--porcupine; [bio.] ''Hystrix indica'';
ముండ్లపొన్నగంటి కూర, ముళ్లపొన్నగంటి కూర, muMDlapaMdi, muLlaponnagaMTi kUra
-n.
-- [bio.] ''Alternanthera pungens'' HBK
ముండ్లముస్తె, muMDlamuste
-n.
--three-lobed nightshade; [bot.] Solanum trilobatum; [Sans.] అలర్కము;తెల్లజిల్లేడు;
ముండ్లు, ముళ్లు, muMDlu, muLlu
-n.
--thorns; setal;
ముంత, muMta
-n.
--pot; vessel;
ముంత, తప్పేలా, muMta tappElA
-n.
--pots and pans;
ముంతగజ్జనం, muMtagajjanaM
-n.
--[bot.] ''Ichnocarpus frutescens'';
ముంతమామిడి, muMtamAmiDi
-n.
--cashew; [bot.] ''Anacardium occidentale''; ''Semecarpus anacardium'';
-- జీడిమామిడి; మొక్కమామిడి;
ముందర, muMdara
-p.p.
--before; in front of;
ముందుకు, muMduku
-adv.
--forwards;
ముందుకు వచ్చు, muMduku vaccu
-v. i.
--come forward; emerge;
ముక్క, mukka
-n.
--(1) piece; fragment; cube;
--(2) word; message;
---మంచుముక్క = piece of ice.
---ముక్కలుగా కొయ్యి = dice into cubes.
---ఆ ముక్క చెప్పలేక పోయావా? = why didn't you tell me that word?
ముక్కర, mukkara
- n.
-- a nose-stud, often made of gold, with a colorful precious or semi-precious stone;
ముక్క వాసన, mukkavAsana
-n.
--stale smell; musty smell;
ముక్త, mukta
-adj.
--(1) united; unified;
--(2) leftover; previously used;
---ముక్త కంఠం = with one voice.
---ముక్తపదగ్రస్తం = a figure of speech in which the previous word or syllable is picked up in the next word.
ముక్తసరి, muktasari
-adj.
-- (1) brief; succinct; abbreviated, abridged; contracted; summarized; (2) mean; trivial; small; a trifle.
-- ముక్త అంటే 1."విడిచిన" అని, 2. "ముత్యము" అని రెండు అర్థాలు ఉన్నాయి; ముక్త సరి —అంటే ముత్యంతో సమానంగా, అనగా అతి సూక్ష్మంగా, చిన్నదిగా, అందంగా అని. ముక్త సరి సమాధానం = brief response. ముక్త కంఠంగా అంటే "నోరంతా తెరచి అని, అంటే నోరారా;"
-- (ety.) ముఖ్తసర్ (مختصر) అన్నదానికి సంగ్రహించు, సంగ్రహం అన్న అర్థం అరబ్బీలో ఉంది;
ముక్కాలిపీట, mukkAlipITa
-n.
--tripod; త్రిపాది;
ముక్తానుషంగాలు, muktAnushaMgAlu
- n. pl.
--free associations;
ముక్తాయింపు, muktAyiMpu
-n.
--summary; conclusion;
ముక్కాలు, mukkAlu
- n.
-- the fraction 3/4;
ముక్కిడి, mukkiDi
-n.
--[bot.] ''Schrebera swietenioides'';
ముక్కు, mukku
-n.
--nose; నాసిక;
---బురమ్రుక్కు = stout nose.
ముక్కుతుమ్ముడు తీగ, mukkutummuDu tIga
-n.
--[bot.] ''Leptadenia reticulata'';
ముక్కుతో, mukkutO
-adj.
--nasal; twangy;
ముక్కుదూలం, mukkudUlaM
-n.
--nose bridge; the hard, bony part of the nose;
ముక్కుపచ్చలారలేదు, mukkupaccalAralEdu
-ph.
--[idiom] still wet behind the ears;
ముక్కుముంగర, mukkumuMgara
-n.
--[bot.] Asystasia coromandeliana;
ముఖం, mukhaM
-n.
--face; countenance;
ముఖపరిచయం, mukhaparicayaM
-n.
--nodding acquaintance;
ముఖమల్, mukhamal
-n.
--velvety cloth;
ముఖరితం, mukharitaM
- n.
-- resonance;
ముఖవచనం, mukhavacanaM
-n.
--oral communication; word of mouth;
ముఖస్తుతి, mukhastuti
-n.
--flattery; sycophancy;
ముఖ్యం, mukhyaM
-n.
--important; fundamental; basic; central; primary; key;
ముఖాముఖీ, mukhAmukhI
-n.
--(1) interview; face to face; in front;
--(2) rendezvous; tryst;
ముగ్గు, muggu
-n.
-- an ornamental pattern, drawn on the ground or floor with rice flour or chalk, especially at the front of a Hindu household;
ముగ్గురు, mugguru
-pron.
--three people;
ముచ్చటించు, muccaTiMcu
-v. t.
--talk about; discuss about;
ముచ్చిక, muccika
-n.
--calyx of a fruit or flower; structure near the stem of a fruit or flower;
ముచ్చిలిగుంట, mucciliguMTa
-n.
--the small dent-like depression at the back of the head, just below the cranium;
ముట్టడి, muTTaDi
-n.
--attack;
ముట్టడించు, muTTaDiMcu
-v. t.
--attack;
ముట్టించు, muTTiMcu
-v. t.
--kindle; light; touch with fire;
ముట్టు, muTTu
-n.
--menses; period; menstruation; the period of monthly discharge in adult females;
ముట్టుకొను, muTTukonu
-v. t.
--touch;
ముట్టె, muTTe
-n.
-- (1) snout; the forward projecting part of an animal's head; (2) the hard "stone" inside mango and palm fruits;
-- ముట్టె అనేది మామిడి టెంకకు వాడుక; అలాగే తాటి ముట్టె (తాటిచెట్టు నాటేదానికి గింజ); తలకూ పర్యాయపదం (సన్నివేశాన్ని బట్టి), వాడికి ముట్టె పొగురు (తల పొగరు అనే అర్థంలో); విడిగా ముట్టె అంటే తల అని కాదు.
ముఠా, muThA
-n.
--gang; clique;
ముడత, muData
-n.
--wrinkle; fold; pleat;
ముడి, muDi
-adj.
--raw;
---ముడి పదార్థం = raw material.
---ముడి పట్టు = raw silk.
-n.
--knot;
ముడిగాళ్లు, muDigALlu
-n.
--knock knees; the shape of legs that causes the knees to knock as a person walks;
ముడ్డి, muDDi
-n.
--(1) rump;
--(2) anus;
ముడుగుదామర, muDugudAmara
-n.
--[bot.] Marsilia quadrifolia;
ముడుచు, muDucu
-v. t.
--fold;
ముడుచుకొను, muDucukonu
-v. i.
--fold up; curl up;
ముతక, mutaka
-adj.
--coarse; rough; crude; unrefined;
ముతక చమురు, mutaka camuru
-n.
--crude oil, when referring to petroleum;
ముతకనూనె, mutakanUne
-n.
--unrefined oil, when referring to edible oils;
ముత్త, mutta
-adj.
--elderly; old;
---ముత్తాత = great grandfather; (lit.) old grandfather;
---ముత్తైదువ = (1) an elderly woman whose husband is still alive; (ety.) ఆ + విధవ = అవిధువ --> ఐదువ; ముది + ఐదువ = పెద్ద వయస్సులో ఉన్న పెళ్ళి అయినా స్త్రీ; (2) ముత్తు అంటే ముద్దు; (తమిళంలో నేటికీ ఈ అర్థంలో ఉంది.) కాబట్టి అందమైన అనే అర్థంలో ముత్తు + ఐదువ = ముత్తైదువ కావచ్చు.
ముత్యం, mutyaM
-n.
--pearl; the solidified excretion of a sea mussel; మౌక్తికం;
ముత్యపుచిప్ప, mutyapucippa
-n.
--mother-of-pearl; pearl oyster; ముక్తాస్పోటం; శుక్తి;
ముత్తాత, muttAta
-n.
--great grandfather;
ముదం, mudaM
-n.
--happiness;
ముదనష్టపు, mudanashTapu
-adj.
--ill-fated; unlucky;
ముదర, mudara
-adj.
--(1) mature; not tender;
--(2) dark; not light;
--(3) thick; not thin;
---ముదర కాయ = a green vegetable that is reaching the stage of ripening.
---ముదర రంగు = dark color.
---ముదర పాకం = thick syrup.
---రోగం ముదిరిపోయింది = the disease has taken root, it is no longer acute.
ముదరా, mudarA
-n.
--refund; rebate; compensation; reduction in price;
ముద్ద, mudda
-n.
--(1) paste;
--(2) morsel; bolus; dollop; see also కరడు;
---పప్పుముద్ద = a dollop of dal.
ముద్ర, mudra
-n.
--(1) stamp; imprint; print;
--(2) posture in dance;
---చెరగని ముద్ర = indelible imprint.
ముద్రణ, mudraNa
-n.
--printing;
---ముద్రణ యంత్రం = printing press.
ముదావహం, mudAvahaM
-n.
--commendable;
ముద్దాయి, muddAyi
-n.
--defendant;
ముద్రాపకులు, mudrApakulu
-n. pl.
--printers;
ముద్రారాక్షసం, mudrArAkshasaM
-n.
--printing error; printer's devil;
ముదిమి, mudimi
-n.
--old age; decrepitude;
ముద్రించు, mudriMcu
-v. i.
--print;
ముదురు, muduru
-adj.
--(1)mature; fully grown; not tender;
--(2) dark
---ముదురు రంగు = dark color;
ముద్దు, muddu
-n.
--(1) kiss; caress;
--(2) love; fondness; affection;
--(3) charmingness;
ముద్దుచేయు, mudducEyu
-v. i.
--dote on; adore; love and affection expressed by adults toward children;
ముద్దుపేరు, muddupEru
-n.
--pet name; nickname; sobriquet;
ముద్దువచ్చు, mudduvaccu
-v. i.
--to be cute; to be adorable; kissable;
మునగ కాడ, munaga KADa
-n.
--drumstick; Moringa; the long, rod-like fruit of drumstick tree; [bot.] ''Moringa oleifera'' of the Moringaceae family;
-- [Sans.] శిగ్రుః; శోభాంజనః: ఆక్షీబః;
మునగ చెట్టు, munaga ceTTu
-n.
--drumstick tree; [bot.] ''Moringa pterygosperma; Moringa oleifera;''
-- మునగ ఆకులలో క్లోరోజెనిక్ ఆమ్లం (chlorogenic acid), క్వెర్సెటిన్ (quercetin) వంటి ఏంటీఆక్సిడెంట్లు ఉంటాయి. ఇవి కర్బనోదకాల విచ్ఛిన్నాన్ని నెమ్మదిస్తూ, రక్తంలో గ్లూకోజ్ శోషణను నియంత్రిస్తాయి. మునగ పొడి పాన్క్రియాస్లోని బీటా కణాలను సురక్షితంగా పనిచేయడానికి సహాయపడుతుంది. ఇది ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తిని మెరుగుపరుస్తుంది.
మునసబు, munasabu
- n.
-- Munsiff: a village-level officer of justice, usually a rank below a magistrate and above the rank "karanam."
ముని, muni
-n.
--hermit; seer; thinker; an ascetic observing silence;
-- సంస్కృతంలో "మౌనం పాటించేవాడు" లేదా "తపస్వి" అనే అర్థం; మౌనంగా ఉంటూ ఆత్మ జ్ఞానాన్ని సాధించేవారు; "మౌనం చైవాస్మి గుహ్యానాం" అంటాడు భగవానుడు గీతలో.
-- ఋషులు మునులు ఒకటే. అందరూ భగవద్ధ్యాన పరాయణులే. ఋషులు త్రికాల జ్ఞానం కలవారు. అలాంటి దర్శనం వాళ్లకు కలుగుతుంది. వాళ్లు వశ్య వాక్కులు; ఋషుల నోట మాట అసంకల్పితంగా వస్తుంది. అది అట్లే జరుగుతుంది;
మునిమాపు, munimApu
-n.
--twilight; early evening;
--మునిచీకటి;
మునిశ్వేతం, munisvEtaM
-n.
--cloudy white;
మున్నీరు, munneeru
- n.
-- sea; ocean; the first waters; మొదటినీరు (= సముద్రం)
-- మున్- అన్న ధాతువుకు ముందు, తొలి అన్న అర్థాలున్నాయి. ఉదాహరణకు, ముంగురులు అంటే ముందున్న కురులు. మున్నుడి అంటే తొలిపలుకు, పుస్తకానికి ముందు ఉండే నుడి. ముత్తాత తాత కన్నా ముందున్న వాడు. అలాగే, ముచ్చెమటలు ముఖం మీద కనిపించే చెమటలు. కారు అంటే పంట అన్న అర్థం అయితే, ముంగారు అంటే తొలి పంట. అట్లాగే ముంజేయి, ముంగాలు మొదలైన పదాలు. ఈ పదాలన్నిటిలోనూ మున్- అన్న ఉపసర్గ ‘ముందు’ అన్న అర్థాన్ని సూచించేవే.
-- ముల్లోకాలు, ముమ్మారు, ముజ్జగములు, ముమ్మూర్తుల - ఈ పదాలన్నింటిలో మూన్-/మున్- అన్న ధాతువుకు మూడు అన్న అర్థమే ఉన్నా, మున్- అంటే ముందు అన్న అర్థం ఉన్న ధాతువు వేరే ఉంది.
మునుగు, munugu
-n.
--sink; go down; get inundated; (ant.) తేలు;
ముప్పాతిక, muppAtika
-n.
--three-fourths; three-quarters;
ముప్పావు, muppAvu
-n.
--three-quarters;
ముప్పిరి, muppiri
-adj.
--triple; three-fold;
ముప్పు, muppu
-n.
-- (1) calamity; danger; urgency; విపత్తు; (2) old age; వార్థకము;
ముప్ఫయ్, mupphai
-n.
--thirty;
ముబ్బడి, mubbaDi
-adj.
--triple; three times; three-fold;
ముభావం, mubhAvaM
-n.
--aloofness; reserved; indifference;
ముమ్మడించు, mummaDiMcu
-v. i.
--increase three-fold;
ముమ్మాటికీ, mummATikI
-adv.
--on all (three) counts;
ముయ్యాకుపొన్న, muyyAkuponna
-n.
--[bot.] ''Pseudarthria viscida;''
మురకుండాకు, murakuMDAku
-n.
--[bot.] ''Acalypha indica;''
మురబ్బా, murabbA
-n.
--candied preserve; fruit pieces preserved in honey or sugar syrup with no additional preservatives; this is different from jam or jelly or an electuary;
---అల్లం మురబ్బా = candied ginger.
-- Clean ginger: peel skin, dice into pieces, and blend into a paste. Heat sugar until it melts and begins to caramelize (ఉండ పాకం వచ్చేదాకా). Add a dash of salt and a spoonful of Cardamom powder, and mix well. Transfer to a buttered plate. Cut into bite-size pieces;
మురమురాలు, muramurAlu
- n. pl.
- puffed rice;
-- [rel.] పేలాలు = popped rice or pop corn
మర్త్యలోకం, martyalOkaM
- n.
-- the abode of humanity; the Earth; (lit.) the land of the mortals;
మురికి, muriki
-n.
--dirt; sewage;
మురికి చేయు, muriki cEyu
-v. t.
--soil;
మురికి నీళ్లు, muriki nILlu
-n.
--sewage water; dirty water;
మురికివాడ, murikivADa
-n.
--slum;
మురిపిండ, muripiMDa
- n. [bot.] Acalypha indica Linn. Euphorbiaceae
-- Indian acalypha;
మురుగు కాలువ, murugu kAluva
-n.
--sewer;
మురుదొండ, murudoMDa
-n.
--[bot.] ''Bryonia epigaea'';
మురుపిండి, murupiMDi
-n.
--[bot.] ''Acalypha indica'';
ముర్రుపాలు, murrupAlu
-n.
--beestings; colostrum; milk of domestic cattle (cow, buffalo, goat, etc.) that has recently calved; this substance is rich in nutrients and antibodies and are essential for the calf; In humans, such items are supplied to the growing infant via the umbilical cord; apparently, in cattle such supply is not done. so drinking these besstings is essential for the calf;
--same as జన్నుపాలు;
ములక, mulaka
-n.
--plunger;
ములగ, mulaga
- n.
-- [bot.] ''Moringa oleifera'';
ముల్లంగి, mullaMgi
-n.
--(1) carrot;
--(2) radish; [bot.] Raphanus sativus; Brassica rapa Linn.;
ములికినాట్లు, mulikinaaTlu
- n. pl.
-- a sub-sect among Brahmins;
-- కేవలం వైదికవృత్తి వ్యవసాయం మాత్రమే చేసేవారు వైదికులు; వైదీకులలో వెలనాట్లు అనగా కోనసీమ ఇంకా పైకి వున్నవారు; ములికినాట్లు అనగా రాయలసీమ వైపు వారు; తెలగాణ్యులనగా తెలంగణా ప్రాంతం వారు. ఈవిధంగా వృత్తిపరంగా, ప్రాంతీయతాపరంగా వచ్చినవి ఈ భేదాలు.
ముల్కీ, mulkI
- n.
-- native; a person belonging to a region;
ములు, mulu
-pref.
--indicates thorn or rough celia on leaves;
ములుకు, muluku
-n.
--sharp point; thorn;
ములుకోల, mulukOla
-n.
--goad; a stick with a needle at its end;
ములుగు చేప, mulugu chEpa
- n.
-- eel fish; Eels are ray-finned fish belonging to the order Anguilliformes, which consists of eight suborders, 20 families, 164 genera, and about 1000 species;
ములుగొలిమిడి, mulugolimiDi
-n.
--[bot.] ''Leonotis toefolia;''
ములుగోగు, mulugOgu
-n.
--[bot.] ''Hibiscus suratensis'';
ములుగోరంట, mulugOraMTa
-n.
--[bot.] ''Barleria prioatis;''
ములుదోస, muludOsa
-n.
--[bot.] ''Cucumis muricatus;''
ములుమోదుగు, mulumOdugu
-n.
--[bot.] ''Erythrima sublabota;''
ములువెంపలి, muluveMpali
-n.
--[bot.] ''Tephrosia spinosa;''
ముల్లు, mullu
-n.
--(1) thorn; prick;
--(2) fishbone;
ముళ్లతోటకూర, muLlatOTakUra
-n.
--[bot.] Amaranthus spinosus Linn. of the Amaranthaceae family;
ముళ్లపంది, muLlapaMdi
-n.
--porcupine; same as ఏదుపంది; ముండ్లపంది;
ముళ్లవంకాయ, మొలుగుకాయ, muLlavaMkAya, molugukAya
- n.
-- [bot.] ''Solanum hirsutum'' of Solanaceae Family (Potato family)
--- ఇది వంగ, పొగాకు జాతికి చెందిన మొక్క;
మువ్వీసం, muvvIsaM
- n.
-- the fraction 3/16;
ముష్కరుడు, mushakruDu
- n.
--obstinate person; stubborn person; rude person;
ముషిణి, mushiNi
-n.
--strychnine; Strychnos nux vomica; a poisonous substance from a plant;
ముష్టి, mushTi
-n.
--(1) fist;
--(2) alms; a fistful of alms;
ముష్టికాయ, mushTikAya
-n.
--[bot.] Nux Vomica, Strychonys Nuxvomica; a natural drug useful in reducing fever;
ముష్టిది, mushTidi
-n. f.
--beggar; panhandler; a person seeking a fistful of alms;
ముష్టివాడు, mushTivADu
-n. m.
--beggar; panhandler;
ముష్టి యుద్ధం, mushTi yuddhaM
-n.
--fist fight; boxing;
ముసద్దీ, musaddI
- n.
-- (1) writer; (2) accountant; (3) clerk;
ముసరపప్పు, musarapappu
-n.
--Masur dal; [bot.] ''Lens culinaris'';
ముసలకం, musalakaM
-n.
--piston;
ముసలి, musali
-adj.
--old;
ముసాంబ్రం, musAMbraM
-n.
-- dried juice of aloeswood, or Indian aloe; [bot.] ''Aloe barbadensis;''
-- Agarwood, aloeswood, eaglewood or gharuwood is a fragrant dark resinous wood used in incense, perfume, and small carvings. It is formed in the heartwood of Aquilaria trees when they become infected with a type of mold (''Phialophora parasitica'');
ముసిముసి, musimusi
-adj.
--onomatopoeia for smile;
ముసుగు, musugu
-n.
--veil; mask;
ముసురు, musuru
-n.
--nagging rain; slow, nagging low-grade rain and lasts for a couple of days;
-- [see also] జడివాన;
ముసురు, musuru
-v. t.
--hover about;
---ఈగలు ముసురుతున్నాయి = the flies are hovering around.
ముస్తె, muste
-n.
--[bot.] ''Cyperus rotundus; Cyperus spectosus;''
ముహూర్తం, muhUrtaM
-n.
--(1) an auspicious time to perform an important thing;
--(2) a duration of time equal to 48 minutes; 1 మూహూర్తం = 2 ఘడియలు = 48 నిమిషాలు;
-- (3) ఒక పగలు, ఒక రాత్రినీ కలిపిన మొత్తాన్ని అహోరాత్రం అంటారు. ఒక అహోరాత్రంకు ఇలాంటివి 30 ముహూర్తాలు ఉంటాయి. అంటే… ఒక రోజులో 30 ముహూర్తాలు జరుగుతాయి. సూర్యోదయమునకు ముందు వచ్చే ముహూర్తాలలో మొదటిది. దీనినే ‘బ్రహ్మముహూర్తం’ అంటారు. అంటే రోజు మొత్తంలో 29వది బ్రహ్మ ముహూర్తం. ఈ ముహూర్తానికి అధిదేవత బ్రహ్మ. కాబట్టి దీనికి బ్రహ్మ ముహూర్తం అనే పేరు వచ్చింది. నిజానికి తెల్లవారుజామును 2 భాగాలుగా విభజించారు. సూర్యోదయమునకు 2 ఘడియల ముందు కాలాన్ని అనగా 48 నిమిషముల ముందు కాలాన్ని ఆసురీ ముహూర్తం అని ఆసురీ ముహుర్తానికి ముందు 48 నిమిషముల ముందు కాలాన్ని బ్రహ్మముహూర్తం అని అంటారు.
-- (4) అమావాస్య నాడు సూర్యుడి తో కలిసి ఉదయించిన చంద్రుడు 30 రోజుల పాటు, తిథికి 48 నిముషాలు చొప్పున ముందర ఉదయించి 30 తిథుల అనంతరం మళ్లి సూర్యుడి తో ఉదయిస్తాడు. 48 నిమిషాల కాలం ఒక ముహూర్త కాలం; కాల గమనానికి ముహూర్తం ఒక ఏకకం (Unit);
మూక, mUka
-n.
--crowd;
మూకుడు, mUkuDu
-n.
--deep fryer; chip pan; a bowl-shaped pan for deep frying;
-- బాండి;
మూకుమ్మడిగా, mUkammaDigA
- adv.
-- lock, stock and barrel;
మూగు, mUgu
-v. i.
--surround; gather and hover around;
మూట, mUTa
-n.
--bundle; pack; bag;
మూటా ముల్లె, mUTA mulle
-ph.
--bag and baggage;
మూడు, mUDu
-n.
--three;
మూడు ముడులు, mooDu muDulu
- ph. the three knots;
-- In a traditional Hindu wedding, the groom ties a sacred necklace, around the neck of the bride, with three knots. This three symbolizes the union of their three bodies: the gross, the subtle, and the Pure Consciousness;
-- మానవుల యొక్క స్థూల సూక్ష్మ కారణ అనే మూడు శరీరాలు ఉంటాయి. ఈ సమయంలో వేసే ఒక్క ముడి ఒక్కో శరీరానికి సంబంధించినది… వధూవరులో కేవలం బాహ్య శరీరంతో మాత్రమే కాకుండా మొత్తం మూడు శరీరాలతో కలిసిమెలిసి ఉండాలని ఉద్దేశంతో మూడు ముళ్ళు కలుపుతారు…
మూడొంతులు, mUDoMtulu
-adv.
--three out of four; in all probability;
మూఢం, mUDhaM
-n.
--[astro.] obscuration of a planet by Sun's rays; Heliacal rising of a planet; [astrol.] a planet moving into the same house as the Sun;
-- మూఢము అనగా ఒక గ్రహం సూర్యునికి దగ్గరగా రావడం. లేదా ఒకే రాశి యందు ఉండడం; శుభకార్యము చేయఁగూడని కాలము;
మూఢత, mUDhata
-n.
--stupidity; foolishness;
మూఢుడు, mUDhuDu
-n. m.
--stupid;
మూఢమతి, mUDhamati
-n.
--stupid;
మూత, mUta
-n.
--lid; cover; cap; top;
మూత్రం, mUtraM
-n.
--urine;
మూత్రపిండం, mUtrapiMDaM
-n.
--kidney; nephram;
మూత్రాణి, mUtrANi
-n.
--purine; a type of molecule found in the DNA;
మూతి, mUti
-n.
--mouth;
మూపు, mUpu
-n.
--shoulder; bull's hump;
మూపురం, mUpuraM
-n.
--shoulder of a bull; cow; or camel;
మూయు, mUyu
-v. t.
--shut; close;
మూర, mUra
-n.
--cubit; a measure of length equal to the span from the tip of the elbow joint to the tip of the middle finger of the open hand;
---పిడిమూర = a length measure equal to the span from the tip of the elbow joint to the tip of the closed first;
-- 1 అంగుళం = 2.54 సెంటీమీటర్లు; 1 బెత్త = 3 అంగుళాలు; 1 జాన = 3 బెత్తలు; 1 అడుగు = 12 అంగుళాలు; 1 మూర = 2 జానలు; see also బార;
మూర్ఛ, mUrCha
-n.
--epilepsy; petit mal; grand mal; fainting spell; swoon;
మూర్ఛన, mUrChana
-n.
--derived musical scale;
--సప్తస్వరముల యొక్క ఆరోహణావరోహణములను మూర్ఛనలందురు;
మూర్ధన్యాక్షరాలు, mUrdhanyAksharAlu
- n.
-- The letters ట,ఠ, డ, ఢ, ణ, ళ, ఴ లు of the Telugu alphabet;
--ద్రావిడ భాషలలో మూర్ధన్యాక్షరాలు (ట,ఠ, డ, ఢ, ణ, ళ, ఴ లు), ర-ఱ-లలు ప్రథమాక్షరంగా ఉండడానికి వీలులేదు. విశేషణంగా తెలుగులోనూ, ఇతర ద్రావిడ భాషలలోనూ హల్లుల ముందు ఇరు-, అచ్చులముందు ఈరు- అన్న రూపాలే కనిపిస్తాయి. ఇరువంకలు అంటే రెండు పక్కలు. ఇరువురు అంటే ఇద్దరు.
మూర్తి, mUrti
-n.
--(1) character;
--(2) statue;
--(3) shape;
---అక్షరమూర్తి = alphabetic character.
---అక్షరాంకికమూర్తి = alphanumeric character.
మూర్తిత్వం, mUrtitvaM
-n.
--embodiment; characterization;
మూర్తీభవించు, mUrtIbhaviMcu
-v. i.
--embody; personify;
మూరుకొండ, mUrukoMDa
-n.
--[bot.] ''Acalpha indica'';
మూర్కొను, mUrkonu
-v. t.
--smell; put to the nose;
మూలం, mUlaM
-n.
--beginning; root; basis; base; foundation; crux;
మూల, mUla %updated
-adj.
--basic; proto;
-n.
--(1) Lambda Scorpii; Shaula; Yoga tara of the 19th lunar mansion; located in the constellation Scorpio; one of the brightest stars in the night sky;
--(2) The 19th of the twenty seven star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;
--(3) corner; nook;
మూలకం, mUlakaM
-n.
--element; chemical element;
మూలగ, mUlaga
-n.
--marrow; bone marrow;
మూలధనం, mUladhanaM
-n.
--capital; original investment; principal;
మూలపదార్థం, mUlapadArthaM
-n.
--elemental matter; element;
మూలపురుషుడు, mUlapurushuDu
-n.
--patriarch; (ant.) మూలమగువ;
మూలబిందువు, mUlabiMduvu
-n.
--base point; radix point; decimal point in a base-ten system and a binary point in a base-two number system;
మూలమట్టం, mUlamaTTaM
-n.
--set-square; an instrument to set things at right angles;
మూలవిరాట్టు, mUlavirATTu
-n.
--(1) main idol located in the inner sanctum of a temple; a stand-in idol (ఉత్సవ విగ్రహం) is often used in street parades while the real idol is left in the inner sanctum;
--(2) patriarch or matriarch of a family;
మూలశంక, mUlaSaMka
-n.
--piles; hemorrhoids; (lit.) doubt at the bottom;
మూల్యం, mUlyaM
-n.
--price;
మూలాధారం, mUlAdhAraM
-n.
--basis; source;
మూలాధారచక్రం, mUlAdhAracakraM
-n.
--according to Kundalini Yoga, one of the centers of energy in the human body, believed to be located at the base of the spinal column;
మూల్యాంకనం, mUlyAMkanaM,
-n.
--evaluation; assessment; estimation;
-- ఒక విషయం/సమాధానం లోని సత్తా ఏమిటో అంచనా వేయడం; పరీక్షలో ఎన్ని మార్కులు ఇవ్వవచ్చునో చెప్పడం మూల్యాంకనమే.
మూలిక, mUlika
-n.
--medicinal root; medicinal herb;
మూలుగ, mUluga
-n.
--bone marrow;
మూలుగు, mUlugu
-n.
--groan; groaning with pain;
మూస, mUsa
-n.
--(1) crucible;
--(2) mold;
మూసివేయు, mUsivEyu
-v. t.
--close; shut;
'''%మృ - mR, మె - me, మే - mE, మై - mai'''
మృగం, mRgaM
-n.
-- (1) animal; beast; wild animal; (2) deer;
మృగతృష్ణ, mRgatRshNa
-n.
--mirage;
మృగయుడు, mRgayuDu
-n.
--hunter;
మృగవ్యాధుడు, mRgavyAdhuDu
-n.
--Sirius; the brightest star as seen from the Earth in Canis Major; % to e2t
మృగనాభి, mRganAbhi
-n.
--musk; the secretion from a gland of musk deer;
-- మృగనాభి అంటే కస్తూరి. కస్తూరి మృగం నాభిలో స్రవించేది కస్తూరి. % to e2t
మృగశిర, mRgaSira %updated
-n.
--(1) Beta Tauri; Elnath; Yoga tara of the fifth lunar mansion;
--(2) Orion; the star cluster that looks like a hunter; The fifth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; Represents the head of an animal in the Vrishabha rAsi of the Hindu calendar;
మృణ్మయము,
- n.
-- made of clay; full of clay;
-- మృత్ శబ్దానికి మయట్ ప్రత్యయం చేరి మృణ్మయమ్ అయింది. ఇది సంస్కృత పదం. "యరోఽనునాసికేఽనునాసికోవా" అన్న పాణినీయ సూత్రం ప్రకారం హకారం కాక మరేదైనా హల్లుకు పిదప అనునాసికాక్షరం వచ్చినప్పుడు ఆ హల్లుకు బదులు దాని వర్గం లోని అనునాసికాక్షరం ఆదేశం ఔతుంది.
మృత్ + మయమ్ => మృణ్ + మయమ్ => మృణ్మయమ్; ఇక్కడ మ ముందు వచ్చిన తకారానికి బదులు అనునాసికమైన ణకారం వచ్చింది.
--ఋ, ర, ష ల తరువాత వచ్చే న, ణగా మారుతుంది. 'రషాణాం నోణః సమానపదే' అని సూత్రం. అలా మృత్/మృద్ + మయ --> మృన్ + మయ --> మృణ్ + మయ --> మృణ్మయ అయింది.
వాక్ + మయం => వాఙ్మయం, సత్ + మార్గం => సన్మార్గం , వంటివి ఈ సూత్రం ప్రకారం ఏర్పడిన పదాలే;
మృత, mRta
-adj.
--dead;
మృత్తిక, mRttika
-n.
--earth; clay; soil;
మృత్యువు, mRtyuvu
-n.
--death;
మృదంగం, mRdaMgaM
-n.
--a drum used in Indian musical performances;
మృదులాస్థి, mRdulAsti
-n.
--cartilage;
మృదువు, mRduvu
-adj.
--tender; gentle; soft;
మృష్ట, mRshTa
-adj.
--wholesome; healthy; clean;
మృష్టాన్నం, mRshtAnnaM
-n.
--wholesome food;
మెంతులు, meMtulu
-n. pl.
--fenugreek; [bot.] ''Trigonella foenum graecum;'' Here, ''foenum graecum'' means Greek Hay; greens of this plant were used in Greece to feed horses;
--these seeds, widely used in Indian cooking, have been reported to possess hypoglycemic and hypolipidemic properties in animal experiments, as well as in human and clinical cases;
-- కసూరి మెంతి = [bot.] ''Trigonella corniculata;'' కసూర్ అనే ప్రదేశం నుండి మొదట లభ్యం అయినది అని కసూరి మెంతి కి ఆ పేరు వచ్చింది. దీనిని ఎండబెట్టి ఎండిన ఆకులని వాడతారు;
--[Sans.] రుచిప్రదా; మిశ్రం; తాళపర్ణికా:
మెంతికూర, meMtikUra
-n.
--fenugreek greens; fenugreek leaves; [bot.] ''Trigonella foenum-graecum'' Linn.;
మెకం, mekaM
- n.
-- (1) animal; (2) tiger;
మెగిడి, megiDi
-n.
--smoke; a word used by Chenchu tribes;
మెగిడిపెట్టు, megiDipeTTu
-v. t.
--to smoke (a fish);
మెగా, megA
-adj.
--pref. million; big; huge; (ant.) మైక్రో;
మెట్ట, meTTa
-n.
--(1) upland; elevated land; land with no irrigation; (ant.) పల్లం; పుంజె; మాగాణి;
--(2) hillock;
మెట్ట జలగ, meTTa jalaga
-n.
-- slug, land slug;
-- నత్తలలాగే ఇవి కూడా అతి మెల్లగా ప్రయాణిస్తాయి. అయితే నత్తలకి ఉన్నట్లు వీటికి గుల్లలు (Shells) ఉండవు. నత్తలలాగే మెట్ట జలగలు కూడా గాస్ట్రోపోడా (Gastropoda) తరగతిలోని సిగ్మురెత్రా (Sigmurethra) కుటుంబానికి చెందుతాయి. నీటి జలగల (Leeches) లాగా వీటికి రక్తం పీల్చే స్వభావం లేదు;
మెట్ట తామర, meTTa tAmara
-n.
--ground lotus; Indian shot; [bot.] ''Canna indica'' of the Cannaceae family;;
-- దీని ఆకుల పసరు తామర, గజ్జి, చిడుము వంటి మొండి చర్మవ్యాధులకు, సర్పి ( Herpes zoster) వంటివాటికి దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది;
-- see also సీమ మెట్ట తామర = [bot.] ''Cassia alata'';
మెట్ట సేద్యం, meTTa sEdyaM
-n.
--dry cultivation;
మెటికలు, meTikalu
-n.
--knuckles;
---మెటికలు విరవకు = do not crack knuckles.
మెట్రిక్ టన్ను, meTrik Tannu
-n.
--metric ton; one million grams; mega garm; 2205 pounds;
మెట్రిక్ పద్ధతి, meTrik paddhati
-n.
--metric system; an internationally agreed system of measuring weights and measures using units like meters for length, kilograms for weight and seconds for time; the MKS system;
మెట్టు, meTTu
-n.
--(1) step, as in step of a stair;
--(2) rung, as in rung of a ladder;
మెడ, meDa
-n.
--nape; neck; the back part of the neck; (ant.) పీక;
మెడిదము, meDidamu
-n.
--noise; sound;
మెతక, metaka
-adj.
--dank;
---మెతక వాసన = dank smell.
మెతక, metaka
-n.
--dullard; softy; a person with no initiative;
మెతనాలు, metanAlu
-n.
--methanal; formaldehyde;
మెతనోలు, metanOlu
-n.
--methanol; methyl alcohol;
మెతల్ గుంపు, metal guMpu
-n.
--methyl group; methyl radical;
మెతల్ రాసి, metal rAsi
-n.
--methyl radical; methyl group;
మెత్త, metta
-n.
--cushion; pad; padding; pillow;
మెత్తన, mettana
-n.
--softness;
మెదడు, medaDu
-n.
--(1) brain; మస్తిష్కం;
--(2) cerebrum;
మెదులు, medulu
-v. i.
--stir; move a little;
మెరక, meraka
-n.
--upland; refers to a land with no or scarce water resources; (ant.) మాగాణి; పల్లం;
మెరుగు, merugu
-n.
--(1) shine; polish; glitter;
--(2) better;
మెరుగులు దిద్దు, merugulu diddu
-v. t.
--to give finishing touches;
మెరుపు, merupu
-n.
--(1) flash;
--(2) lightning;
మెలిక, melika
-n.
--twist; turn;
మెల్ల, mella
-n.
--cross-eye; Strabismus; a condition where one of the eyes drifts from focusing;
--- మెల్లకన్ను = కళ్ళు ఒకే దిశలో చూడలేని స్థితి;
మెల్లగా, mellagA
-adv.
--slowly; steadily; (ant.) త్వరగా; శీఘ్రంగా;
మెల్లనైన, mellanaina
-adj.
--slow;
మెస్మరించు, mesmariMcu
-v. t.
--mesmerize; to hypnotize; to enchant; (named after German physician Franz Anton Mesmer);
మెస్సయ్య, messiah
- n.
-- protector;
-- రక్షకుడు;
మేక, mEka
-n.
--goat; she-goat;
మేకపోతు, mEkapOtu
-n. m.
--he goat;
మేకపిల్ల, mEkapilla
-n.
--kid; baby goat;
మేకపోతు గాంభీర్యం, mEkapOtu gAMbhIryaM
- ph.
-- showing external courage although scared inside;
మేకమాంసం, mEkamAmsaM
-n.
--mutton;
మేకమేయని ఆకు, mEkamEyani Aku
-n.
--[bot.] ''Tylophora indica;''
మేకీవిల్లీయం, mEkIvillIyaM
-n.
--Machiavellian; crafty; deceitful; artful; named after the Florentine writer Nicolo Machiavelli (1469-1527 A.D.); కౌటిల్యం; కుటిలత్వం;
మేకు, mEku
-n.
--nail;
మేఘం, mEghaM
-n.
--cloud;
---అలకామేఘం = cirrus cloud; "hairy" cloud.
---అలకాపుంజ మేఘం = cirrocumulus cloud.
---అలకాస్థార మేఘం = cirrostratus cloud.
---మధ్యస్థార మేఘం = altostratus cloud.
---పుంజమేఘం = cumulus cloud.
---సమాచిమేఘం = cumulous cloud; "heapy" cloud.
---స్థారమేఘం = stratus cloud.
---వృష్టికమేఘం = nimbus cloud; "rainy" cloud.
---వాడు మేఘాల్లో ఉన్నాడు = [idiom] he is in cloud nine.
మేఘాచ్ఛాదితం, mEghAcchAditaM
-n.
--overcast;
మేట, mETa
-n.
--sandbar; shoal;
మేట్నీ, mETnI
-n.
--matinee; పగటాట;
మేటు, mETu
-n.
--heap; pile;
మేజా, mEjA
-n.
--desk; a table with drawers;
మేజువాణీ, mEjuvANI
- n.
-- a group dance performed by a clan of prostitutes with indecent language and exposure; it was customary to have such performances at weddings in bygone days; (see also) నాచ్ పార్టీ; భోగంమేళం;
మేజోళ్లు, mEjOllu
-n. pl.
--socks; stockings;
మేడ, mEDa
-n.
--a building with at least one floor above the ground floor; palace;
మేడమీద, mEDamIda
-n.
--upstairs;
మేడమెట్లు, mEDameTlu
-n.
--stairs;
మేడి, mEDi
-n.
-- cluster fig; a species of the fig tree; [bot.] ''Ficus glomerata; Ficus racemosa; Ficus palmata;''
--(note) It is a common belief that this fruit is pretty outside with worms inside;
-- మేడిపండు అంటే మేడి చెట్టు కాయ. దీని హైబ్రిడ్ రకాలను అత్తిపండు, అంజీర అంటారు. మన దేశంలో చాలా చోట్ల ఈ చెట్లు కనిపిస్తాయి. మేడిపండు చూడడానికి గుండ్రంగా ఉంటుంది. పచ్చగా ఉన్నప్పుడు కాస్త పుల్లగా, చేదుగా ఉంటుంది. పండి పసుపు రంగులోకి మారిన తరువాత తీపిగా ఉంటుంది. మేడి పండు పండడం మొదలైనప్పుడు, మేడిపండులోని చిన్న చిన్న గుబ్బల వంటి కండ కోసం పురుగులు పండులోకి చేరి పండుని తింటాయి. నాటు పండయిన మేడిపండ్లలో పురుగులు ఉంటాయి. ఇది అత్తిపండ్లు పెంచబడిన మొక్కల నుంచి వస్తాయి. వీటి పెంపకంలో పురుగుమందుల కారణంగా పురుగులుండవు.
-- ఉదుంబరం;
మేదరి, mEdari
- n.
-- basket weaver; a person belonging to the trade of weaving using bamboo strips;
మేదస్సు, mEdassu
- n.
- fat; body fat; lipid;
మేదిని, mEdini
- n.
-- the Earth;
-- మధుకైటభుల మేధస్సుచేత తడుపబడుటచేత మేదిని అయింది;
మేన, mEna
-- pref.
-- related by the body; related by blood;
--- మేనమామ = an uncle related by blood = mother's brother;
--- మేనత్త = an aunt related by blood = father's sister;
--- వేలువిడచిన మేనమామ = mother's cousin (brother); mother's sister's son;
మేను, mEnu
-- n.
-- body;
మ్లేచ్ఛులు, mlEcChulu
-n. pl.
-- (1) Barbarians; uncivilized;
-- foreigners who do not speak our language (Sanskrit), who eat beef, and who do not follow our customs and traditions;
--"గోమాంసం తినేవారు, సంస్కృతం కాక పలురకాల భాషలు మాట్లాడేవారు, మన ఆచారాలను వేటినీ పాటించని వారిని మ్లేచ్ఛులని అంటారు" అని బౌధాయనుడు మ్లేచ్ఛ శబ్దాన్ని నిర్వచించాడు;
మైదా పిండి, maidA piMDi
- n.
-- all-purpose flour; the flour made from a mixture of hard and soft varieties of white wheat;
-- గోధుమ పిండి = wheat flour made from red wheat, without removing the skin and germ;
-- గోధుమలు పిండిమరలో పిండి పట్టించినప్పుడు అందులో గోధుమ పొట్టు, గోధుమ రవ్వ, బొంబాబు రవ్వ (సమొలిన), వగైరాలతోపాటు, చివరకు మెత్తగా మిగిలిన మైదాను కొన్ని రసాయనాలతో శుద్ధి చేసి తెల్లగా తీర్చిదిద్దుతారు. మిల్లులో బాగా పోలిష్ చేయబడిన గోధుమల నుండి వచ్చిన పిండికి Azodicarbonamide, Chlorine gas, మరియూ Benzoyl peroxide అనే రసాయనాలను ఉపయోగించి తెల్లగా చేస్తారు. అందువల్ల మైదా పిండి ముట్టుకోవడానికి మెత్తగాను, చూడటానికి తెల్లగానూ ఉంటుంది. మైదాతో ఆరోగ్య ప్రయోజనాలేవీ లేవు. మైదా వినియోగం ఆరోగ్యకరం కూడా కాదు;
మైరేయం, mairEyaM
- n.
-- intoxicating liquor made of date-palms;
మైల, maila
- n.
-- the practice of observing an "unclean" period after a birth or death in a family;
-- దాయాదుల (సపిండుల) మధ్య సంభవించే జనన, మరణాల వల్ల కలిగే అశౌచం (మైల) పాటించే విషయంలో ధర్మశాస్త్రాలు చాలా స్పష్టమైన నియమాలను వివరించాయి. దీనిని ప్రధానంగా 'సపిండ' సంబంధం ఆధారంగా లెక్కిస్తారు. తండ్రి వైపు నుండి 7 తరాల వరకు ఉన్నవారిని 'సపిండులు' అంటారు. వీరిలో ఎవరికి జననం (జాతాశౌచం) లేదా మరణం (మృతాశౌచం) సంభవించినా 10 రోజుల పూర్తి అశౌచం పాటించాలి.
మైలతుత్తం, mailatuttaM
- n.
-- copper sulfate; CuSO<sub>4</sub>;
-- చికీగ్రీవం;
మొక్కుబడి, mokkubaDi
- n.
-- votive; vow;
-- దేవతల కిచ్చెదనని చెప్పిన కానుక;
మొగమాటం, mogamATaM
- n.
-- complaisance; civility courtesy; conciliatory conduct; feeling delicate; a desire or willingness to please others, or to be agreeable and willing; a reluctance to refuse a request or to wound another's feelings by not complying;
-- దాక్షిణ్యం; మొహమాటం;
మొగలి, mogali
- n.
-- Screw pine; [bot.] ''Pondonus tectorius'';
-- ఇది ఆవృతబీజ జాతి (Angiosperms) సతత హరిత వృక్షం; ఇది 15-20 అడుగుల ఎత్తుకు పెరుగుతుంది.
-- మొగలిపువ్వు వాసనకు పాములు వస్తాయని అంటారు కానీ దీనికి శాస్త్రీయమైన రుజువు లేదు; ఈ పూల వాసనకి ఆకర్షింపబడి వచ్చాయనేదానికి ఇదమిద్ధంగా ఋజువులేమీ లేవు.
మొదలు, modalu
- n.
-- (1) beginning; starting point; (2) principal; initial investment
-- మొదలు చెడ్డ బేరము = loss of principal; మొదటికే మోసం = the primary resources were not available to do a job
మొర్రి పండు, morri panDu
- n.
-- Chironji fruit; [bot.] ''Buchanania latifolia; Buchanania lanzan;''
-- These small, sweet, and tangy wild berries, (seasonal summer fruits) are often foraged in forest areas and are highly regarded for their unique taste and medicinal properties;
మొలలు, molalu
- n.
-- piles; hemorrhoids;
-- దానిమ్మ తొక్కల పొడి (Powdered pomegranate peel). ఆయుర్వేద మందుల దుకాణాల్లోనూ, ఆన్లైన్ లోనూ దొరుకుతుంది. ఉదయం సాయంత్రం ఒకో చెంచాడు చూర్ణం నీటితో కలిపి తాగితే విరేచనం అయేటప్పుడు రక్తం పోకుండా ఆపుతుంది.
మోకు, mOku
- n.
-- a stout rope; a heavy-duty rope;
మోక్షం, mOkshM
- n.
-- liberation; cessation of suffering; attainment of Supreme Bliss; Liberation of the soul from the body; Deliverance from the bonds of sense; Beatitude;
-- the Hindu equivalent of Buddhist నిర్వాణం;
మోచెయ్యి, mOcheyyi
- n.
-- elbow;
-- మోచేతి నీరు త్రాగడం = (1) ఒకరి ఆశ్రయంలో, లేదా పరుల పోషణలో, సహాయం వల్ల జీవించడాన్ని మోచేతికింద నీళ్ళు తాగడం అనే జాతీయంతో వ్యక్తపరుస్తారు; (2) తనకు గతిలేక ఒకరి పెట్టు పోతల మీద ఆధారపడి / ఒకరి సహాయంతోనే బతకడాన్ని * మోచేతి నీళ్ళు తాగడం* అంటారు. దుస్థితి సూచనకంగా వాడే జాతీయం ఇది;
మోట, mOTa
- n. A water pump, a water wheel, or a device for drawing water from wells to irrigate the fields.
మోటబావి, mOTabAvi
- n.
-- a wide-mouthed well suitable for lifting water with a specially shaped bucket, called 'mota' used for watering irrigated fields;
-- కపిలబావి, మోటనుయ్యి; నీళ్ళు తోడటానికి మోట అమర్చిన బావి;
మోడు, mODu
- n.
-- a tree stump;
మోత, mOta
- n.
-- (1) burden; load; (2) sound; loudness;
మోతిబిందు, mOtibiMdu
- n.
-- cataract; an eye disease in which the lens gets clouded;
మోపు, mOpu
- n.
-- bundle;
మోయు, mOyu
- v. i.
-- carry;
మోహం, mOhaM
-n.
-- attachment; సాంగత్యం వల్ల ఒక వస్తువు తనదే అనే భావన;
మొహమాటం, mohamATaM
- n.
-- doing something with a sense of discomfort so as not to make a host uncomfortable;
-- మొగము + ఓటమి = మొగమోటమి = ఉచ్చారణ లో గూడా మొహమాటం అయి పోయింది. అంటే మొగం చూడడానికి చెల్లకపోవడం; ఇప్పటి వాడుకలో — మారుమాట చెప్పలేక, ఒప్పుకోవడం అనే అర్థం లో వాడుతున్నాం; అయిష్టంగానే ఎదుటివాడి మాటను అంగీకరించడం మొహమాటమౌతుంది. దీనిమీద సంస్కృత ఉపసర్గ ^నిర్^ చేర్చి "నిర్మొహమాటం" గా అనేది గూడా వాడుకలోకి వచ్చింది.
-- ఆహారే వ్యవహారే చ త్యక్త లజ్జః సుఖీ భవేత్ = ఆహారం విషయంలోను, వ్యవహారం విషయంలోనూ మొహమాట పడకూడదు;
మౌళి, mouLi
- n.
-- (1) coiffured hair; ornamented hairdo; (2) crown; (3) leader; best of the tribe;
-- సిగ; కొప్పు; చంద్రమౌళి = one who has the moon as a hair ornament = Lord Shiva;
</poem>
==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]
i26dxn28kunm9291shhmcclccf4r8ku
వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు/Q-R
0
3028
39300
39251
2026-06-26T23:38:01Z
Vemurione
1689
/* Part 2: R */
39300
wikitext
text/x-wiki
=నిఘంటువు=
*This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* This dictionary uses American spelling for the primary entry. Equivalent British spellings are also shown as an added feature.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
19 Aug 2015.
==Part 1: Q==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
* Q, n. గణితంలో భిన్న సంఖ్యలు (-1/3, 0, 1/2, 2/9, 3/60, వగైరా) యొక్క సమితి; the set of quotinet numbers; అనగా లవము, హారము ఉన్న భిన్నాలు;
* QED, n. (1) Quantum Electrodynamics, (a quantum field theory that describes the interactions between charged particles and the electromagnetic field, explaining how light and matter interact at the quantum level; it's considered one of the most precisely tested theories in physics; 2) "Quod Erat Demonstrandum," which was to be demonstrated;
* '''quack, n. కపటవైద్యుడు; తరిఫీదు లేకుండా వైద్యం చేసే వ్యక్తి;
* quackery, n. విద్య నేర్వని వ్యక్తి చేసే వైద్యం;
* quad, n. చతుశ్శాల; నాలుగిళ్ళ వాకలి; చౌకి; ముంగిలి; చత్వరం; పాఠశాలలో నాలుగు భవనాల మధ్య ఉండే ప్రదేశం;
* quadrangle, n. చతుర్కోణి; చతుర్భుజం; నాలుగు కోణాలు గల రేఖాగణిత చిత్రం;
* quadrant, n. (1) పాదం; పాదుక; చరణం; వృత్త చరణం; వృత్తంలో నాల్గవ భాగం; (2) కాష్ఠ; ఒక చదునైన ప్రదేశంలో రెండు పరస్పర లంబ రేఖలు గీయగా ఏర్పడే నాల్గవ భాగం; (3) తురీయం; నభోమూర్తుల కోణాలు కొలవటానికి వాడే పరికరం;
* quadratic, adj. వర్గ; ద్విఘాత;
** quadratic equation, ph. వర్గ సమీకరణం; ద్విఘాత సమీకరణం;
** quadratic surd, ph. వర్గ కరణి; ఒక పూర్ణాంకపు వర్గ, ఘన మూలాదులని నిష్ప సంఖ్యల వలె రాయలేనప్పుడు వాటిని కరణీయ సంఖ్యలు అనేవారు కాని ఇటీవల ఈ మాట వాడుకలో లేదు;
* quadrature, n. వర్గీకరణం; వైశాల్యం కట్టడం;
* quadrifoliate, quadrifoliolate, adj. చతుర్ధళ; నాలుగు ఆకుల గుత్తులు కల;
* quadrilateral, n. చతుర్భుజం; చతుర్కోణి; నాలుగు భుజాలు గల రేఖాగణిత చిత్రం; (rel.) square;
* quadrillion, n. (అమెరికాలో) మహాపద్మం; ఒకటి తర్వాత పదిహేను సున్నలు వెయ్యగా వచ్చే సంఖ్య; 10<sup>15</sup>
* quadruped, n. చతుష్పాది; నాలుగు కాళ్లు కలది;
* quadruple, adj. నాలుగింతలు;
* quadriplegic, n. రెండు కాళ్లు, రెండు చేతులు పనికిరాకుండా పోయిన వ్యక్తి;
* quadruplets, n. pl. చతుష్కులు; జంట కవలలు; ఒకే కాన్పులో పుట్టిన నలుగురు పిల్లలు;
* quadruplex, adj. నాలుగు పేటల; నాలుగు వాకేతాలని ఒకే తీగ మీద కాని, ఒకే రేడియో చానల్ మీద కాని పంపేటప్పుడు వాడే ఒక నియమం;
* quadruplex, n. ఒకే చూరు కింద నాలుగు వాటాలు కలసి ఉన్న ఇల్లు;
* quadruplication, n. నాలుగింతలు చెయ్యడం;
* quagmire, n. ఊబి; చిత్తడి నేల;
* quail, n. గిన్నెకోడి; పూరీడు పిట్ట;
* quaint, adj. వింతైన; అపురూపమైన; ముచ్చటైన; కొంచెం వింతగా, కొంచెం ఆకర్షణీయంగా పాత కాలపు పద్ధతిలో ఉన్న;
* quaint, adj. వింతయైన; అపురూపమైన;
* quake, n. కంపం; వణకు;
** earthquake, n. భూకంపం;
** moonquake, n. చంద్రకంపం;
* qualification, n. అర్హత; తాహతు; యోగ్యత;
* qualified, adj. (1) అర్హతలు కల; (2) పరిమితం చేసే; (note) విరుద్ధార్థములు కల మాట;
* qualifier, n. ఒక మాట యొక్క అర్థాన్ని పరిమితం చేసే విశేషణం;
* qualitative, adj. గుణాత్మక; గుణప్రధాన;
** qualitative analysis, ph. గుణాత్మక విశ్లేషణ;
** qualitative laws, ph. గుణాత్మక నియమాలు;
* quality, n. (1) గుణం; లక్షణం; స్వభావం; (2) నాణ్యత; శ్రేష్టత; వాసి;
** quality control, ph. నాణ్యతా నియంత్రణ;
* qualm, n. మనోవ్యధ; తప్పుచేసేమేమో నన్న బెంగ;
* quantitative, adj. పరిమాణాత్మక; రాశికి సంబంధించిన;
* quandary, n. ఇరకాటం; ఇబ్బంది; చిక్కు; సందిగ్ధం; ఎటూ తోచని అయోమయ స్థితి;
* quarantine, n. పరదేశం నుండి వచ్చే యాత్రికులని కాని, జంతువులని కాని నలభయి రోజుల పాటు విడిగా ఉంచే పద్ధతి;
* quantity, n. పరిమాణం; రాసి; రాశి; మాత్ర;
** an arbitrary measure of quantity , ph. పాటి; మాత్రం;
** do you want quality or quantity?, ph. రాసి కావాలా? వాసి కావాలా?
** unknown quantity, ph. అవ్యక్త రాసి;
* quantum, adj. (1) ఒక్కుదుటున జరిగిన పని; (2) గణనీయమైన; చెప్పుకోదగ్గ; గుళిక మాత్రపు; గుళిక; పరిమాణిక;
* quantum leap, ph. గణనీయమైన గంతు;
* quantum, n. చిటికెడు; గుళిక; మాత్ర; పరిమాణం; క్వాంటం;
** quantum theory, ph. గుళిక వాదం; పరిమాణిక వాదం;
* quarrel, n. కయ్యం; దెబ్బలాట; తగవు; జగడం; పెనకువ; కలహం; కుమ్ములాట; కజ్జా; రగడ, ragaDa
** quarrelsome person, ph. పేచీకోరు; కజ్జాకోరు;
* quarry, n. (1) రాతిగని; అశ్మాగారం; అశ్మాశయం; (2) వేటాడబడే జంతువు;
* quart, n. గేలనులో నాల్గవ వంతు; రెండు పైంట్లు;
* quarter, n. నాల్గవ భాగం; పావలా;
* quartet, n. (1) చతుష్టయం; చతుష్కం; నాలుగింటి సమాహం; నలుగురు; (2) నలుగురు కలసి పాడే పాట;
* quarters, n. ఇల్లు; బసచేసే స్థలం; ఆగారం; ఉద్యోగం ఇచ్చినవాడు ఉండడానికి ఇచ్చే ఇల్లు;
** inner quarters, ph. గర్భాగారం;
* quarterly, adj. త్రైమాసిక; ఏడాదికి నాలుగు సార్లు వచ్చే;
* quartic, adj. ద్వివర్గ; చతుర్ఘాత;
** quartic equation, ph. ద్వివర్గ సమీకరణం; చతుర్ఘాత సమీకరణం;
* quartz, n. శిలాస్ఫటికం;
* quasar, n. (క్వేజార్) నభోమండలంలో, చాల దూరంలో, చాల కాంతితో ప్రకాశించే సూర్యుడు వంటి తేజోగోళం;
* quash, v. t. అణగదొక్కు; నొక్కు; నొక్కిపెట్టు;
* quasi, adj. pref. కాల్పనిక; కృతక; సదృశ; ప్రాయ; వంటి;
* quasi-stellar object, ph. నక్షత్రాన్ని పోలిన శాల్తీ; నక్షత్రాన్ని పోలిన నభోమూర్తి; a massive and extremely remote celestial object, emitting exceptionally large amounts of energy, and typically having a starlike image in a telescope. It has been suggested that quasars contain massive black holes and may represent a stage in the evolution of some galaxies;
* quay, n. (కీ), నావికా ఘట్టం; రేవు;
* queen, n. (1) రాణి; పట్టపుదేవి; (2) [in chess] మంత్రి;
* queen bee, n. రాణి ఈగ;
* queer, adj. విచిత్రమైన; వింతయైన; విపరీతమైన, వికారమైన, అద్భుతమైన;
* quell, v. t. అదుపులో పెట్టు; శాంతింపజేయు;
* quench, v. t. ఆర్పు; చల్లార్చు; తీర్చు;
* query, n. ప్రశ్న; పృచ్ఛకం;
* query, v. t. ప్రశ్నించు;
* quesadilla, n. (కేసదీయా) పరోటా వంటి మెక్సికో దేశపు వంటకం; పరోటాలో కూరకి బదులు చీజు పూర్ణంగా పెట్టి చేసిన వంటకం;
* querulous, adj. అభియోగించే; ఫిర్యాదులు చేసే; తప్పులు పట్టే;
* quest, n. తపన;
* question, n. ప్రశ్న; పన్నం; అడుక్కోలు; మల్క;
** question mark, ph. ప్రశ్నార్థకం;
** question paper, ph. ప్రశ్న పత్రం;
* question, v. t. ప్రశ్నించు;
* questionable, adj. ప్రశ్నార్థకమైన; అనుమానాస్పదమైన;
* questionable, n. ప్రశ్నార్థకం; అనుమానాస్పదం;
* quiddity, n. సూక్ష్మం; ధర్మ సూక్ష్మం;
* quizzical, adj. ప్రశ్నగర్భితమైన;
* questionnaire, n. ప్రశ్నావళి;
* questioner, n. ప్రష్ట; అడిగే వ్యక్తి; అడగరి;
* queue, n. వరుస; బారు; పాళిక; పౌజు; ఆళి; ఓలి;
* quibble, n. చిన్న విషయం మీద వాగ్వాదం;
* quick, adv. త్వరగా; తొందరగా; వేగిరి; చప్పున; గభాల్న; చురుగ్గా;
* quicklime, n. పొడి సున్నం; సున్నం; చురుకుసున్నం; దాహక చూర్ణం; నీటి తాకిడి వలన త్వరగా శిథిలమయే సున్నం; see also slaked lime;
* quickly, adv. త్వరగా; తొందరగా; వేగిరం; వడిగా; చప్పున; దబ్బున; గభాల్న; గ్రక్కున; చయ్యన; రివ్వున; దిగ్గున; శీఘ్రంగా; చరచర; గబగబ; బిరబిర;
** very quickly, ph. అతి త్వరగా; ఆఘమేఘాలమీద;
* quickness, n. లాఘవం; నెవ్వడి;
* quicksand, n. ఊబి;, త్వరగా లోనికి లాగే ఇసక;
* quicksilver, n. పాదరసం;
* quid-pro-quo, ph. పరస్పర వీపుగోకుడు; నువ్వు నా వీపు గోకు, నేను నీ వీపు గోకుతాను అనే బేరం; ఇచ్చినమ్మ వాయినం, పుచ్చుకున్నమ్మ వాయినం;
* quiescent, adj. నిశ్చల; నిలకడ;
* quiet, n. స్థిమితం; ప్రశాంతం;
* quietly, adj. చడీచప్పుడు కాకుండా; పెద్ద హడావిడి చెయ్యకుండా;
* quill, n. ఈక;
* quilt, n. బొంత; జమిలి దుప్పటి;
* quilting, n. బొంతకుట్టు;
* quince, n. సీమదానిమ్మ;
* quinine, n. క్వినైను; క్వైనా;
* quinoa, n. కినోవా; దక్షిణ అమెరికాలో పెరిగే, జొన్న గింజల వంటి, మెట్ట పంట; బలవర్ధకమైన పోషక పదార్ధాలు కల ఈ గింజలని భృహదాహార పదార్థమని కొనియాడుతూ బియ్యము, గోధుమ వలె వాడుతున్నారు;
* quintessence, n. సారాంశం; (lit.) the fifth essence; the fifth element;
[[File:Quintic polynomial.svg|thumb|right|233px|polynomial of degree 5, with 4 [[critical point (mathematics)|critical points]]]]
* quintic, adj. పంచఘాత;
** quintic equation, ph. పంచఘాత సమీకరణం; ఉ: :<math>g(x)=ax^5+bx^4+cx^3+dx^2+ex+f = 0,\,</math>
** quintic function, ph. పంచఘాత ప్రమేయం; ఉ: :<math>g(x)=ax^5+bx^4+cx^3+dx^2+ex+f,\,</math>
* quintillion, n. శంఖం; అమెరికాలో ఒకటి తర్వాత18 సున్నలు వెయ్యగా వచ్చే సంఖ్య; 10<sup>18</sup>; బ్రిటన్ లో ఒకటి తర్వాత 30 సున్నలు వెయ్యగా వచ్చే సంఖ్య; 10<sup>30</sup>;
* quintuplets, n. pl. పంచకులు; పంచకం; ఒకే కాన్పులో పుట్టిన అయిదుగురు పిల్లలు;
* quip, n. ఛెణుకు; ఛలోక్తి; ద్వర్థి; వాక్బలం; చమత్కారపు మాట;
* quire, n. దస్తా; ఇరవై నాలుగు ఠావు కాగితాల లెక్క;
* quisling, n. దేశద్రోహి; పంచమాంగదళ సభ్యుడు;
* quit, v. i. విరమించు;
* quit, v. t. వదలిపెట్టు;
* quiver, n. అమ్ముల పొది; పొది;
* quiver, v. i. కంపించు; వణుకు;
* quixotic, adj. (క్విహాటిక్) వెర్రి ప్రయత్నం చేసెడు; పనికిమాలిన పిచ్చి ఊహలతో చేసే; తుగ్లక్ మాదిరి;
* quiz, n. చిన్న పరీక్ష;
* quorum, n. కోరం; కనీస సభ్యుల సంఖ్య;
* quota, n. వాటా; భాగం; వంతు; హిస్సా; కోటా;
* quotation, n. (1) అమ్మదలుచుకున్న ధర; ఇచ్చే ధర; (2) ఉల్లేఖనం; సంవాదాంశం;
** quotation marks, n. ఉల్లేఖన చిహ్నాలు;
* quote, n. ఉల్లేఖన; ఉటంకన;
* quote, v. t. (1) ధరలు తెలియబరచు; (2) మరొకరి మాటలని దృష్టాంతంగా ఎత్తి చూపు; ఉల్లేఖించు; ఉటంకించు;
* quotidian, adj. రోజూ; ప్రతిరోజూ; రోజువారీ; అనుదినము; దైనందినం; దైనిక;
** quotidian fever, ph. ప్రతిరోజూ వచ్చే జ్వరం;
* quotient, n. విభక్తం; భాగలబ్దం; భాగహార లబ్దం; భాగించగా లభించిన సంఖ్య;
** intelligence quotient, ph. వివేక విభక్తం; వివేక లబ్ధం; మానసిక వయస్సుని భౌతిక వయస్సుతో భాగించగా వచ్చిన లబ్దం;'''
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==Part 2: R==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
* R, n. గణితంలో నిజ సంఖ్యలు యొక్క సమితి; the set of all real numbers;
* '''rabbit, n. సీమచెవులపిల్లి; సీమకుందేలు; [see also] hare; Generally speaking, hares are bigger than rabbits; Rabbits and hares also have different diets, with rabbits preferring grasses and vegetables with leafy tops, such as carrots, and hares enjoying harder substances like plant shoots, twigs, and bark; Baby rabbits are called kits and baby hares are called leverets;
* rabid, adj. వెర్రి; పిచ్చిపట్టిన; హింసాత్మకమైన;
** rabid dog, ph. పిచ్చి కుక్క;
* rabies, n. కుక్కవెర్రి; పిచ్చికుక్క వ్యాధి; జలభీతి వ్యాధి; రభస వ్యాధి; కుక్కలు, నక్కలు, గబ్బిలాలు, వంటి మాంసం తినే కొన్ని జంతువులకి వచ్చే ఒక రకమైన వైరస్ వ్యాధి; ఈ విధంగా వ్యాధిగ్రస్తులైన జంతువులు కరిచినప్పుడు ఈ వ్యాధి మనుష్యులకి సోకుతుంది; వెనువెంటనే చికిత్స చేయించకపోతే ప్రాణహాని కలుగుతుంది; ఒకసారి రేబిస్ బారినపడితే ప్రాణాలతో బయటపడటం చాలా కష్టం. కాబట్టి రేబిస్ రాకుండా ముందే జాగ్రత్తలు తీసుకోవటం అవసరం. అదృష్టవశాత్తూ ఈ ఒక్క వ్యాధి విషయంలోనే వైరస్ మన శరీరంలో ప్రవేశించిన తర్వాత కూడా వాటిని సమర్థంగా అడ్డుకునే టీకాలున్నాయి. కాబట్టి సకాలంలో స్పందిస్తే రేబిస్ రాకుండా చూసుకోవటం సాధ్యమేనన్న విషయం మర్చిపోకూడదు. ఇది ఒకరినుండి మరొకరికి సులభంగా అంటుకునే రోగం కాదు; see also hydrophobia; ఈ వ్యాధి వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా, ఏటా, దరిదాపు 60,000 మరణాలు సంభవిస్తున్నాయి;
* race, n. (1) పందెం; పరుగు పందెం; (2) ప్రజాతి; జాతి; తెగ; వంశం;
** horse race, ph. గుర్రపు పందెం;
** human race, ph. మానవజాతి;
** race horse, ph. పందెపు గుర్రం;
** racial discrimination, ph. జాతి విచక్షణ; జాతి వివక్ష;
* raceme, n. గెల; పెడ; గుత్తి;
* rachis, n. తొడిమ;
* racist, n. జాత్యహంకారి; పరజాతి ద్వేషి;
* rack, n. చట్రం; మంచె; మలారం;
* racket, n. (1) కోలాహలం; అల్లరి; (2) చెండు చట్రం; కొన్ని రకాల ఆటలలో బంతిని కొట్టు సాధనం; (3) కుంభకోణం; కూటవ్యవహారం;
* raconteur, n. కథకుడు; కథలు బాగా చెప్పే వ్యక్తి;
* radar, n. రేడార్; acronym for Radio Detection and Ranging;
* radial, adj. (1) త్రైజ్య; త్రిజ్య; (2) ప్రకోష్టీయ;
* radian, n. మెట్రిక్ పద్ధతిలో కోణాలని కొలిచే కొలమానం; ఒక రేడియన్ ఉరమరగా 57.3 డిగ్రీలకి సమానం;
* radiance, n. తేజం; కళ; దృశానం; జ్యోతిర్మయం; భాతి; భర్గం;
* radiant, adj. ఉజ్వలమానమైన; భాసమానమైన; తేజోవిరాజితమైన; సముజ్వల; వికీర్ణ; కళకళలాడే; జ్యోతిర్మయమైన;
* radiate, v. i. ప్రసరించు; విరజల్లు; వ్యాపించు;
* radiation, n. వికిరణం; వికీర్ణం; జ్యోతం; ప్రభ; ప్రణితద్యుతి; భాసం; దృశానం; తేజస్సు; జ్యోతిస్సు; అర్చి; అర్చస్సు; ప్రసరణ; కిరణవ్యాప్తి; డాలు; త్విట్టు; రస్ముద్గారత;
** background radiation, ph. నేపధ్య వికిరణం; నేపధ్య వికీర్ణం;
** cosmic residual background radiation, ph. విశ్వావశిష్ట నేపధ్య వికిరణం;
** electromagnetic radiation, ph. విద్యుదయస్కాంత వికీర్ణం; విద్యుదయస్కాంత వికిరణం;
** heat radiation, ph. ఉష్ణ వికిరణం; ఉష్ణ వికీర్ణం;
** light radiation, ph. కాంతి వికిరణం; కాంతి వికీర్ణం;
* radiative transfer, n. [phy.] భాసబ్బదిలీ; భాసిత బదిలీ;
* radiator, n. ప్రభాకరి; ప్రసారిణి; తాపప్రసారిణి;
** heat radiator, ph. తాప ప్రసారిణి;
* radical, adj. (1) మౌలిక; మౌలికమైన; ప్రాథమిక; ప్రాథమికమైన; సమూల; సామూల్య; ముఖ్యమైన; సంపూర్ణమైన; (2) అసాధారణమైన; విపరీతమైన; (3) విప్లవాత్మకమైన;
** radical changes, ph. మౌలికమైన మార్పులు;
** radical leaf, ph. వేరు నుండి మొలిచే ఆకు; సామూల్య పత్రం;
** radical surgery, ph. సామూల్య శస్త్రచికిత్స;
* radical, n. (1) [chem.] రాశి; అణు సమూహం; ముఖ్యంగా ఒక ఎలక్ట్రాను తక్కువైన లేదా ఎక్కువైన అణుసమూహం; (2) మౌలికం; మూలానికి సంబంధించినది; (3) [math.] మూలానికి (root కి) సంబంధించినది; వర్గమూలానికి గుర్తు; (4) సంప్రదాయానికి విరుద్ధమైనది; (4) ప్రజాదరణ లేని విపరీత రాజకీయ భావం కల వ్యక్తి;
** free radical, ph. విడి రాశి; స్వేచ్ఛా రాశి; విశృంఖల రాశి;
* radicalize, v. t. ప్రజాదరణ లేని విపరీత రాజకీయ భావాలని నూరిపోయడం;
* radio, adj. (1) రేడియోకి సంబంధించిన; (2) రేడియం అనే మూలకానికి సంబంధించిన; కిరణ ప్రసార శక్తి గల; ఉత్తేజిత;
** radio carbon, ph. ఉత్తేజిత కర్బనం; (short for radioactive carbon)
* radio, n. (1) రేడియో; గగనవాణి; ఆకాశవాణి; (2) నిస్తంతి;
** radio receiver, ph. రేడియో; రేడియో తరంగ గ్రాహకి; కిరణగ్రాహకి;
* radioactive, adj. రేడియోధార్మిక; వికిరణ ఉత్తేజిత; వికీర్ణ ఉత్తేజిత; అకస్మాత్తుగా, బాహ్య శక్తుల ప్రేరేపణ లేకుండా అణుగర్భం విచ్ఛిన్నమయే లక్షణ గల;
** radioactive carbon, ph. ఉత్తేజిత కర్బనం; వికీర్ణ ఉత్తేజిత కర్బనం;
* radioactivity, n. రేడియోధార్మికత్వం; వికిరణ ఉత్తేజం; వికీర్ణ ఉత్తేజితం; కిరణ విసర్జనం; అకస్మాత్తుగా అణుగర్భం విచ్ఛిన్నమయే లక్షణం; ఈ లక్షణం రేడియం అనే మూలకంలో చూడడం తటస్థించింది కనుక దీనికి పేరు వచ్చింది. కానీ, వార్తలు వచ్చే రేడియోకీ, ఈ మాటలోని రేడియోకీ ఏమీ సంబంధం లేదు.
* radish, n. ముల్లంగి;
* Radium, n. రేడియం; రదం; కిరణం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణు సంఖ్య 88, సంక్షిప్త నామం, Ra); [Lat. radius = ray];
* radius, n. (1) వ్యాసార్థం; కర్కటం; (2) రత్ని; బాహ్య ప్రకోష్టిక; త్రిజ్య; ముంజేతిలో ఒక ఎముక;
** radius vector, ph. సృతి; కేంద్రం నుండి పరిధి వైపు గీసిన గీత; కిరణరేఖ;
* radix, n. [math.] అంశ; మూలం; base;
** radix point, ph. అంశ బిందువు; మూల బిందువు;
** radix eight, ph. అష్టాంశ;
** radix sixteen, ph. షోడశాంశ;
** radix ten, ph. దశాంశ;
** radix two, ph. ద్వియాంశ;
* Radon, n. రాడాన్; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 86, సంక్షిప్త నామం, Rn);
* raft, n. బల్లకట్టు; కట్టుమాను; తెప్ప; దోనె; తారకం;
** raft made of skin, ph. అరిగోలు; హరిగోలు; పుట్టి;
* rafter, n. (1) వాసం; సరంబి; త్రావి; కప్పుకి వేసే దూలం; (2) దంతె; అడ్డుగా వేసే పట్టె;
* rag, n. చింకి గుడ్డ; గుడ్డ పేలిక;
* raga, n. రాగం; సప్త స్వరముల సమ్మేళనం; స్వరములు ఏడే అయినా వాటి నుండి పుట్టే రాగాలు ఎన్నో ఉన్నాయి; స, రి, గ, మ, ప, ద, ని, స అనే స్వరములని ఎన్నో విధాలుగా సమ్మిశ్రమం చేసి రాగాలు పుట్టించవచ్చు; 5 స్వరాలు, 6 స్వరాలు, 7 స్వరాలు మాత్రమే వాడి రాగాలు పుట్టించవచ్చు; ఆరోహణంలో కొన్ని స్వరాలని, అవరోహణంలో మరికొన్ని స్వరాలని కూడ వాడవచ్చు; సర్వసాధారణంగా ఒక రాగంలో కనీసం 5 స్వరాలైనా ఉంటాయి; ప్రతి రాగంలోను స ఉండి తీరుతుంది. ప్రతి రాగంలో కనీసం మ కాని ప కాని ఉండాలి; రెండూ ఉండవచ్చు;
* rage, n. కోపోద్రేకం; ఆగ్రహం; ఉగ్రత;
* ragi, n. pl. రాగులు; చోళ్లు, [bot.] Eleusine coracana;
* rags, n. చిరిగిన బట్టలు; చింపిరి బట్టలు; జీర్ణవములు; గుడ్డ పేలికలు;
* raid, n. దాడి;
* raid, v. t. దాడిచేయు; దండెత్తు; మోహరించు;
* rail, n. (1) పట్టా; కమ్మి; గ్రాది; (2) రైలు; రైలు బండి; కమ్మిబండి;
* railings, n. కటకటాలు;
* railroad, n. రైలుకట్ట; రైలుమార్గం; ఇనుపదారి;
* railway, n. రైలుమార్గం; అమోమార్గం;
** railway line, ph. ఇనుపదారి; రైలుమార్గం; అయోమార్గం;
** railway tracks, ph. రైలు పట్టాలు;
** railway train, ph. రైలు బండి;
** railway station, ph. రైలు స్థావరం;
* rain, v. i. కురిపించు;
* rain, n. వాన; వర్షం; వృష్టి;
** continuous rain, ph. జిలుగు వాన;
** torrential rain, ph. జడి వాన; కుంభవృష్టి;
** rain drops, ph. చినుకులు;
** rain gauge, ph. వర్షమితి; వర్షమాపకం; వానమితి;
* rainbow, n. ఇంద్రధనుస్సు; అరివిల్లు; వానవెల్లి; సురచాపం; హరిచాపం; (ety.) అరి అంటే చివర అని అర్థం. అరివిల్లు అంటే ఆకాశం చివర కనిపించేది అని కాని వాన చివర కనిపించేదని కాని అర్థం;
* rainfall, n. వర్షపాతం; వానౙల్లు;
* rainforest, n. వర్షారణ్యం;
** tropical rainforest, ph. ఉష్ణమండల వర్షారణ్యం;
* rainstorm, n. గాలివాన; ఝంఝం;
* raise, n. పెరుగుదల; పెంపు; జీతంలో పెరుగుదల;
* raise, v. t. (1) ఎత్తు; లేపు; లేవనెత్తు; పైకి ఎత్తు; (2) పెంచు; వర్థిల్లజేయు;
* raisins, n. కిస్మిస్ పళ్లు; గింజలులేని ఎండిన ద్రాక్షపళ్లు; సా. శ. పూ 2000 నుండీ ఈ పండ్ల గురించి మానవులకి తెలుసు;
* raising, n. పెంపకం;
* rake, n. (1) దంతెన; పళ్ళకర్ర; పండ్లకోల; గడ్డిని కాని మట్టిని కాని తిరగెయ్యడానికి వాడే పళ్ళకర్ర; (2) మలారం; వీధులని తుడవడానికి, ఆకులని కుప్పలా వెయ్యడానికి వాడే పళ్ళ చీపురు;
* rally, n. (1) బహిరంగ సమావేశం; (2) కారులతో వీథుల మీద వేసే పరుగు పందెం;
* rally, v. i. పుంజుకొను;
* rally, v. t. సమావేసపరచు;
* ram, n. పొట్టేలు; గొర్రెపోతు; తగరు; హుడు; ఉరణం;
* ram, v. t. గుద్దు; బలంగా పొడుచు;
* rambunctious, adj. పెంకి; అల్లరి;
* ramp, n. తొంగలి; నతిగతి; తటం; వాలుబల్ల; వాలువీధి;
* rampart, n. ప్రాకారం; కోట బురుజు; కొత్తళం; అలంగము;
* rancid, adj. కుళ్లిన; కంపుకొట్టే; కొవ్వు పదార్థాలు ఆమ్లజని సమక్షంలో ఆక్షీకరణ చెంది పాడవడం వలన వచ్చే చెడ్డ వాసనతో కూడిన;
* random, adj. క్రమరహిత; అనిర్ధిష్ట; తకపిక; యాధృచ్ఛిక;
** random access, ph. [comput.] అనిర్ధిష్ట ప్రవేశం;
* range, n. (1) మేర; వ్యాప్తి; (2) పంక్తి; వరుస; శ్రేణి; (3) పొయ్యి; గాడి పొయ్యి;
** mountain range, ph. పర్వత పంక్తి;
** range finder, ph. ఒక స్థలం నుండి గమ్యానికీ ఉండే దూరాన్ని కొలిచి చెప్పే సాధనం;
* ranger, n. అడవుల మీద ప్రభుత్వం వారి అధికారి; అరణ్య పాలకుడు;
* Rangoon creeper, n. గౌరీమనోహరి పూవు; రాధామనోహరి పూవు; [bot.] ''Combretum indicum'';
* rank, n. (1) తరగతి; అంతస్తు; పదవి; హోదా; శ్రేణి; కోటి; (2) చతురంగంలో అడ్డు వరుస;
** first rank, ph. ప్రథమ శ్రేణి;
* rank and file, ph. పిన్న, పెద్ద; అధికారులుకాని సిబ్బంది; పనివారు;
* rank, v. t. శ్రేణీకరించు; వరుసక్రమంలో పెట్టు;
* ranking, n. శ్రేణీకరణ;
* ransack, v. t. గాలించి వెదకు; మూలమూలలా వెదకు; చిందరవందర చేయు;
* ransom, n. బంధవిమోచన ధనం; విడుదల కొరకు చెల్లించే డబ్బు;
* rant, v. t. తిట్టు; నిందించు; కూతలు కూయు;
** rants and raves, ph. నిందలు, అభినందనలు;
* rap, v. t. దబదబా కొట్టు; తలుపు దబదబా కొట్టు; తలుపుని టకటకా కొట్టు;
* rape, n. మానభంగం;
* rape, v. t. మానభంగం చేయు; చెరుచు;
* rapeseed, n. సరసు; కనోలా; [bot.] Brassica napus;
* rapid, adj. తొందరగా; త్వరగా; వేగం; అవిలంబన; ఆశు;
** rapid poetry, ph. ఆశు కవిత్వం;
* rapid, n. ఝరి; ఉరకలు వేసే కొండ కాలువ;
* raptor, n. వేటాడే పక్షి; ఉదాహరణకి [[గద్ద]], డేగ, సాళువ, గూళి, మొదలైనవి.
* rapture, n. (1) మహదానందం; ఆనందం; తన్మయత్వం; (2) నిర్వాణం;
* rapport, n. (రపోర్) సన్నిహితత్వం; సామరస్యం; సౌహార్దత; a relationship characterized by agreement, mutual understanding, or empathy that makes communication possible or easy;
* rare, adj. (1) అపురూపమైన; విలువైన; (2) అరుదైన; సామాన్యంగా దొరకని; విరళ; దుర్లభం; సకృత్తు; (3) పూర్తిగా పచనం కాని; బాగా కాలని; పచ్చి పచ్చి;
** rare gases, ph. విరళ వాయువులు; helium (He); neon (Ne); argon (Ar); krypton (Kr); xenon (Xe); radon (Rn);
** rare thing, ph. తాయం; తాయిలం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''USAGE NOTE: rare, scarce
* Use ''rare'' to talk about something that is valuable but is not in abundance: Stamps and coins of the British era are rare. Use ''scarce'' to talk about something that is not available in abundance at a particular time: In 2002 water became very scarce throughout Southern India.'''
|}
*
* rare-earth elements, ph. విరళ మృత్తిక మూలకాలు; అణు సంఖ్య 57 లగాయతు 71 వరకు గల రసాయన మూలకాలు; ఇవి అరుదైన (విరళ) మూలకాలు కాదు కాని ఆ పేరు అలా స్థిరపడిపోయింది;
* rarefaction, n. విరళీకరణం;
* rarely, adv. అరుదుగా; కదాచిత్తుగా; సకృత్తుగా; అప్పుడప్పుడు; ఎప్పుడో ఒకప్పుడు;
* rascal, n. తుంటరి;
* rash, adj. తొందరపాటుతనం; దుడుకైన;
* rash, n. చర్మం కందినట్లవడం; పేత పొక్కుల వంటి పొక్కులు; పేత;
* rasp, n. ఆకురాయి;
* raspberry, n. కోరింద పండు; రసనక్కెరల;
* raspy, adj. గరుగ్గా ఉండు; గరగరలాడు;
* rat, n. ఎలుక; మూషికం; 20-40 సెంటీమీటర్లు పొడుగు, చిన్న చెవులు ఉంటాయి;
* rate, n. (1) దల; చొప్పు; తరబడి; ఏసి; రేటు; (2) ధర; (3) ప్రమాణము; నిష్పత్తి;
** rate of change, ph. మార్పుదల; మార్పేసి;
* ratification, n. అంగీకారం; సమ్మతి; ధ్రువపరచడం; ధ్రువీకరణ; ఆమోదం;
* ratify, v. t. ఆమోదించు; స్థిరపరచు; ధ్రువపరచు; నిశ్చయించు;
* rating, v. t. విలువని నిర్ణయించు;
* ratio, n. నిష్పత్తి; రెండు సంఖ్యల మధ్యనున్న ఒక రకమైన గణిత సంబంధం;
** direct ratio, ph. అనులోమ నిష్పత్తి;
** inverse ratio, ph. విలోమ నిష్పత్తి;
* rational, adj. (రేషనల్) (1) హేతుబద్ధమైన; వివేచనాత్మక; తర్కబద్ధ; యుక్తియుక్తమైన; (2) నిష్పత్తిలా రాయగల; కరణీయ;
** rational number, ph. నిష్పసంఖ్య; మూలక సంఖ్య; అకరణీయ సంఖ్య;
* rationale, n. (రేషనేల్) సోపపత్తిక వివరణం; కారణ వివరణం; సమర్ధించదగ్గ కారణం;
* rationalism, n. హేతువాదం; కారణవాదం; రెనే డెకా, స్పినోజా, గలెలియా, కాంట్, మొదలైన వారి సిద్ధాంతాలకి పునాదిగా అలరారిన వాదం;
* rattan, n. పేపబెత్తం; పేము;
* rattle, n. (1) గిలక; పసిపిల్లలు ఆడుకొనే ఒక ఆటవస్తువు; (2) ఆఘాటం;
* rattle, v. ఆఘాటించు;
* rattlesnake, n. గిలకపాము; ఆఘాట సర్పం; ఉత్తర అమెరికా నైరుతి ఎడారులలో విరివిగా కనిపించే ఒక విషసర్పం; ఈ పాము తోక గిలకలా చప్పుడు చేస్తుంది;
* Rauwolfia serpentina, n. సర్పగంధి;
* rave, v. t. పొగుడు; అభినందించు;
* raven, n. కృష్ణశకుని; ద్రోణకాకం; అసురకాకోలం; ఇది ఎక్కువ ఆస్ట్రేలియా, ఆఫ్రికా, యూరోపు, అమెరికా దేశాల్లో కనపడుతుంది. భారతదేశంలో హిమాలయాల్లో కూడా ఉంది. పరిమాణంలో పెద్దది. దీని శరీరం అంతా నల్లటి నలుపే; పెద్ద రెక్కలు ఉండటం, పరిమాణంలో కుడా పెద్దది అవటం మూలాన గుర్తు పట్టడం సులభం; [bio.] corvus corax; (see also) మాలకాకి; బొంతకాకి;
* ravine, n. (రెవీన్) లోతైన లోయ; కోన; కనుమ;
* raw, adj. (1) పచ్చి; పండని; కసరు; (2) అపక్వపు; ఉడకని; (3) ముడి; ముతక; కోరా; చలువ చేయని;
** raw fruits, ph. పచ్చి కాయలు; కసరు కాయలు;
** raw materials, ph. ముడి పదార్థములు; ముడి సరుకులు;
** raw silk, ph. ముడి పట్టు;
** raw sugar, ph. ముడి చక్కెర; ముతక పంచదార;
* ray, n. (1) కిరణం; అంశువు; మయూఖం; (2) ఒక జాతి చేప; టెంకి చేప; టెంకి;
** ray of light, ph. కాంతి కిరణం; మరీచి; అంశువు; త్విట్టు;
** ray of sunlight, ph. తరణి కిరణ వారం;
* rays, n. కిరణాలు;
** collection of rays, ph. కిరణజాలం; అంశుజాలం;
** pencil of rays, ph. కిరణపుంజం; కిరణశలాకం;
* raze, v. t. నేలమట్టం చేయు;
* razor, n. అసి; మంగలి కత్తి; క్షురిక;
* razor blade, n. క్షురిక;
* razor's edge, n. అసిధార;
* reach, v. i. చేరు; పొందు; అందుకొను;
* react, v. t. ప్రతిస్పందించు;
* reaction, n. (1) ప్రతిస్పందన; ప్రతిచర్య; చర్య; ప్రతీకార శక్తి; ఇది ప్రతీకారాన్ని పోలి ఉంటుంది. ఒకరు మనకు నచ్చని మాటంటే వెంటనే మాటకు మాట సమాధానం ఇవ్వడం రియాక్ట్ అవటం.(2) ప్రక్రియ; అభిక్రియ;
** chain reaction, ph. శృంఖల ప్రక్రియ; శృంఖలా క్రియ; శృంఖలిత చర్య;
** chemical reaction, ph. రసాయన ప్రక్రియ; రసాయన అభిక్రియ;
** combination reaction, ph. సంయోగ ప్రక్రియ; రెండు రసాయనాల కలయిక వల్ల ఒకే రసాయనం పుట్టడం;
** decomposition reaction, ph. వియోగ ప్రక్రియ; ఒక రసాయనం రెండింటిగా విడిపోవడం;
** displacement reaction, ph. స్థానభ్రంశ ప్రక్రియ;
** double reaction, ph. జంట ప్రక్రియ; తారుమారు ప్రక్రియ;
** immune reaction, ph. రక్షక ప్రతిస్పందన;
** redox reaction, ph. ??
** vital reaction, ph. జీవన ప్రతీకార శక్తి;
* reactionary, n. మార్క్స్ సిద్ధాంతంలో ప్రగతి నిరోధక వాది;
* reactionary, adj. అభివృద్ధి నిరోధక; సామాజిక; రాజకీయ మార్పులకి విముఖత చూపే;
* reactivity, n. ప్రతిచర్యాశీలత; చర్యాశీలత;
* reactor, n. క్రియాకలశం; ప్రక్రియ కలశం;
** atomic reactor, ph. అణు క్రియాకలశం;
* read, v. i. (రీడ్) చదువు;
* read, v. t. (రీడ్) చదువు; పఠించు; నేర్చుకొను;
* readers, n. pl. (1) చదువరులు; పాఠకులు; వాచకులు; (2) చదివే పుస్తకాలు;
* reading, n. విలోకనాంకం; కొలత కొలవగా వచ్చిన సంఖ్య; ఉపలక్షణం;
* readiness, n. సంసిద్ధత; సన్నద్ధత;
* ready, n. తయారు; సిద్ధం; సంసిద్ధం; ఆయత్తము; సమాయత్తము;
** ready to use, ph. సిద్ధాన్నం;
* readymade, adv. సైకట్టుగా;
* reagent, n. కారకి; కారకం; ఒక రసాయనిక ద్రవ్యమందు మార్పుతేగల ఇంకొక రాసాయనిక ద్రవ్యము;
* real, adj. నిజమైన; వాస్తవమైన; సత్యమైన; సహజమైన; యదార్థమైన; (ant.) false; imaginary;
** real variable, ph. [math.] నిజ చలనరాసి; వాస్తవ చలరాసి;
* realism, n. స్వభావోక్తి; వాస్తవికత; వాస్తవికతావాదం; వాస్తవవాదం; ఇంద్రియములకు గోచరమైనదే వాస్తవమైనది అను మతము; అనగా, స్థావరజంగమాత్మకమైన భౌతిక ప్రపంచం యొక్క ఉనికికి పరిశీలనశీలి (observer) తో నిమిత్తం లేదు. అనగా, బల్ల మీద పెట్టిన పండు మనం చూసినా, చూడకపోయినా అక్కడ బల్ల మీదనే ఉంటుంది. అడవిలో చెట్టు కూలినప్పుడు అక్కడ వినడానికి ఒక జీవి ఉన్నా, లేకపోయినా పడుతూన్న చెట్టు చప్పుడు చేస్తుంది. the doctrine that the objects perceived are real; Realism is the view that a "reality" of material objects, and possibly of abstract concepts, exists in an external world independently of our minds and perceptions; see also idealism;
** literary realism, ph. సాహిత్య వాస్తవవాదం;
** philosophical realism, ph. తాత్త్విక వాస్తవవాదం;
** theoretical realism, ph. సైద్ధాంతిక వాస్తవవాదం;
* realist, n. వాస్తవవాది; వాస్తవికవాది;
* reality, n. నైజం; వాస్తవికత; సత్యం;
* realize, v. i. గ్రహించు; గుర్తించు;
* realize, v. t. పొందు; రాబట్టు; సాధించు;
* really!, inter. నిజంగా;
* realm, n. రంగం; రాజ్యం; ప్రపంచం; హయాం;
* ream, n. కాగితాల పరిమాణం; ఇరవై దస్తాలు;
* reap, v. t. (1) కోయు; పంటని కోయు; (2) అనుభవించు;
* rear, v. t. పెంచు; పోషించు;
* rear, n. వెనుక భాగం;
* rearguard, n. దుమ్దారు;
* rearrangement, n. పునరమరిక;
* reason, n. కారణం; హేతువు;
* reason, v. t. నచ్చజెప్పు; తర్కించు; వాదించు;
* reasonable, adj. సబబైన; తగిన; సమంజస; హేతుపూర్వక; న్యాయమైన;
** reasonable doubt, ph. సబబైన అనుమానం; రాదగిన అనుమానం;
** reasonable opportunity, ph. తగిన అవకాశం;
** reasonable to believe, ph. నమ్మదగిన కారణం;
* reasoning, n. వాదం; వాదసరళి; హేతువాదం; అనుమానం; అవమర్షం; తర్కించడం;
* rebate, n. ముజారా; ముదరా; ధరలో తగ్గింపు; వస్తువు కొన్న తర్వాత వ్యాపారి తిరిగి ఇచ్చే పైకం;
* rebel, n. తిరుగుబాటుదారు;
* rebellion, n. తిరుగుబాటు; పితూరీ;
* rebuke, n. తిట్టు; నిందావాచకం;
* rebuke, v. t. తిట్టు; చివాట్లుపెట్టు; కోప్పడు;
* rebut, v. t. పూర్వపక్షం చేయు;
* recalcitrant, adj. మొండి;
* recall, v. t. (1) వెనుకకు పిలచు; అమ్మకానికి పెట్టిన సరకులని వెనుకకు పిలచు; రద్దు చేయు; (2) జ్ఞాపకం తెచ్చుకొను;
* recapitulate, v. t. పునశ్చరణ చేయు; జ్ఞప్తికి తెచ్చు; క్రోడీకరించు;
* receipt, n. రసీదు; చెల్లుపత్రం; చలానా;
** receipt of payment to the treasury, ph. చలానా;
* receivables, n. రావలసినవి; రాబడులు;
* receive, v. t. అందుకొను; గ్రహించు; పుచ్చుకొను;
** receive into custody, ph. అందుకొను; కైవశం చేసుకొను;
* receiver, n. గ్రాహకం; గ్రాహకి; గ్రహీత; గ్రాహకుడు; గ్రాహి;
* recension, n. శాఖ; పరిష్కృత గ్రంథం; పాఠాంతరం;
* recent, adj.ఇటీవలి; అర్వాచీన; ఆధునిక; తాజా;
* recently, adv. ఈమధ్య; మొన్నమొన్న;
** very recently, ph. మొన్ననీమధ్య; మొన్నమొన్న; ఇటీవల;
* receptacle, n. గ్రాహకి; మరొక వస్తువుని తనలోకి తీసుకొనేది;
* reception, n. ఎదురు సన్నాహం; స్వాగతం; సన్మానం; ఉద్గ్రాహం
* receptor, n. గ్రాహకి;
** sense receptor, ph. ఇంద్రియ గ్రాహకి; జ్ఞానేంద్రియ గ్రాహకి;
** touch receptor, ph. స్పర్శ గ్రాహకి;
* recess, n. (1) మారుమూల; వెనకకి జరిగి ఉన్న; గూడు; (2) పాఠశాలకి వచ్చు శలవు కాలం;
* recessive, adj. తిరోగమన; అంతర్గత;
* recession, n. వాణిజ్యమాంద్యం; ఆర్ధికమాంద్యం; తగ్గుదల; a recession is a general decline in a country’s production of goods and services, measured usually as two consecutive quarters of shrinking growth; see also depression, bear market;
* recharge basins, ph. pl. ఇంకుడు గుంటలు; భూజల మట్టం అడుగుకి దిగిపోకుండా ఉపరితలపు జలాన్ని భూమిలోకి ఇంకడానికి తవ్విన గుంటలు;
* recidivism, n. నిత్యాపరాధం; పాత అలవాటు ప్రకారం అపరాధం చెయ్యడం;
* recipe, n. (రిసపీ) ఉపాయం; వంటకాలని చేసే పద్ధతి; పచన యోగం; ఔషధ యోగం;
* recipient, n. గ్రహీత;
* reciprocal, adj. (1) అన్యోన్యమైన; పరస్పర; ఇచ్చి పుచ్చుకొనే; అనుగుణ; (2) తిరగబెట్టిన; తిరగబడ్డ; (3) విలోమ;
** reciprocal arrangements, ph. పరస్పరమైన ఏర్పాట్లు;
** reciprocal causes, ph. అన్యోన్యమైన కారణాలు; పరస్పరమైన కారణాలు;
** reciprocal fraction, ph. తిరగబడ్డ భిన్నం; విలోమ భిన్నం;
** reciprocal promises, ph. పరస్పరమైన వాగ్దానాలు;
* reciprocal, n. విలోమాంకం;
* reciprocate, v. t. ఇచ్చిపుచ్చుకొను;
* reciprocity, n. ఆదాన ప్రదానం; అదలు బదులు; అన్యోన్యత;
* recitation, n. పఠన; పారాయణ;
* recital, n. (1) అప్పగింత; (2) సంగీత కచేరీ;
* recite, v. t. అప్పచెప్పు; వల్లించు;
* reckon, v. t. పరిగణించు; లెక్కించు; అభిప్రాయపడు;
* reclamation, n. పునరుద్ధరణ;
* recline, v. i. వాలు; ఒరుగు; ఆనుకొను;
* recluse, n. ఏకాంగి; ఏకాకి; ఒంటరి; కోరి ఒంటరిగా జీవించే వ్యక్తి;
* recollection, n. యాది; జ్ఞాపకం;
* recognition, n. (1) గుర్తింపు; ప్రతిపత్తి; అభిజ్ఞానం; (2) పోలిక;
* recognize, v. i. గుర్తించు; పోల్చు; పోలిక పట్టు;
* recollect, v. i. జ్ఞాపకం తెచ్చుకొను; స్మరణకి తెచ్చుకొను;
* recollection, n. జ్ఞాపకం; స్మరణం;
* recommend, v. t. సిఫార్సు చేయు;
* recommendation, n. సిఫార్సు; ప్రశంశ;
* recompense, n. పాపపరిహారం; చెల్లుకి చెల్లు;
* reconcile, v. i. రాజీపడు; సమాధానపడు; సమన్వయపడు;
* reconcile, v. t. సఖ్యపరచు; పునర్ ఘటించు; సమన్వయం చేయు;
* reconciliation, n.రాజీ; సయోధ్య;
* reconstruction, n. పునర్మిర్మాణం; పునరుద్ధరణ;
* record, n. (రెకర్డ్) కవిలె; కవిలెకట్ట; దస్తావేజు; పుస్తకం;
* record, v. t. (రికార్డ్) నమోదు చేయు; రికార్డ్ చేయు;
* recorder, n. లేఖరి; కాయస్థుడు; ముద్రాపకం; రికార్డరు;
** sound recorder, ph. శబ్ద ముద్రాపకం; ధ్వని ముద్రాపకం;
* recording, n. గ్రహణం;
** photo recording, ph. ఛాయాగ్రహణం;
** sound recording, ph. శబ్దగ్రహణం; ధ్వని ముద్ర్రణ;
* recover, v. i. (1) కోలుకొను; తేరుకొను; తెప్పరిల్లు; (2) సంగ్రహించు; రాబట్టు;
* re-creation, n. ప్రతిసృష్టి;
* recreation, n. కాలక్షేపం; వ్యాపకం;
* recruiter, n. నియోక్త;
* recruitment, n. లావణం; నియామకం; కొల్గారం;
** recruitment officer, ph. కోల్కాడు; నియామకుడు;
* rectal, adj. పురీష;
* rectangle, n. దీర్ఘచతురస్రం; రెండు జతల ఎదురెదురు భుజాలు సమాంతరంగా ఉండి, నాలుగు సమ కోణాలు ఉన్న చతుర్భుజం;
* rectangular, adj. దీర్ఘచతురస్రాకార;
* rectification, n. దిద్దుబాటు; సరిచేయుట; సవరించుట; చక్కబెట్టుట;
* rectified, adj. చక్కబడ్డ; దిద్దబడ్డ;
* rectifier, n. దిద్దరి; పరిష్కర్త; సరిచేరి; సరిచేయునది;
* rectify, v. t. దిద్దు; సరిచేయు; సరిదిద్దు; సవరించు; చక్కబెట్టు;
* rectum, n. పురీషనాళం; మలాశయం;
* recurring, adj. పునరావృత; ఆవర్తక; తిరిగివచ్చు;
** recurring decimal point, ph. పునరావృత దశాంశ బిందువు;
* recursive, adj. పునరావృత్తంగా;
** recursive process, ph. పునరావృత్త ప్రక్రియ;
* recycle, n. పునరావృత్తం; పునర్వినిమయం; పునరోపయోగం; ఒకసారి వాడి పారెయ్యకుండా మళ్లా వాడడం;
* red, adj. ఎర్రనైన; అరుణ; పింగళ; జేగురు;
** red corpuscles, ph. ఎర్ర కణములు;
** red frangipani, ph. దేవగన్నేరు పూవు; [bot.] ''Plumeria rubra'';
** red giant, ph. అరుణ మహాతార;
** red oxide of lead, ph. గంగ సింధూరం;
** red oxide of mercury, ph. రస సింధూరం;
** Red sorella, ph. పుల్ల గోంగూర;
* redhead, n. m. రాగితలవాడు; f. రాగితలది; రాగిరంగు జుత్తు గల మనిషి; (rel.) blond; brunette;
* red, n. ఎరుపు; కెంపు; తొగరు; కెంజాయ;
** saffron red, ph. చెంగావి;
* redact, v. t. పరిష్కరించు;
* redden, v. i. ఎర్రబడు; కందు; కమలు; తొగరించు; రంజిల్లు; జేవురించు;
* red-eye, n. (1) జేవురుగన్ను; (2) [idiom] రాత్రల్లా చేసే ప్రయాణం;
* redeem, v. t. విమోచన చేయు; విలువని రాబట్టు;
* redemption, n. విమోచన; విడుదల; విలువను రాబట్టడం;
* redness, n. ఎరుపు; రక్తిమ; జేగురు;
* redolent, adj. ఘుమఘుమలాడే; మంచి లేక ఘాటైన వాసనతో కూడిన;
* redoubled, adj. ద్విగుణీకృతమైన;
* redox, adj. రసాయన సంయోగ ప్రక్రియలో ఆమ్లజనిని ఎక్కువ చెయ్యడం (కలపడం)ఉదజనిని తక్కువ చెయ్యడం (తీసివేయ్యడం) ఒకేసారి జరగడం;
** redox reaction, ph. రసాయన ప్రక్రియలో ఆమ్లజనిని ఎక్కువ చెయ్యడం (కలపడం),ఉదజనిని తక్కువ చెయ్యడం (తీసివేయ్యడం) ఒకేసారి జరగిన సందర్భం; ఉదా: CuO + H<sub>2</sub> --> Cu + H<sub>2</sub>O;
* redress, v. t. దిద్దు; సరిదిద్దు; నష్టం భర్తీ చేయు;
* reduce, v. t. తగ్గించు; కోయు; హరించు; సంగ్రహించు;
* reduced, adj. తగ్గింపు; క్షయీకృత;
* reduced prices, ph. తగ్గింపు ధరలు;
* reducing, adj. క్షయకరణ;
** reducing agent, ph. ఆమ్లక్షయకరణి; ఆమ్లజని హారిణి; ఆమ్లజనిని హరించునది;
* reductio ad absurdum, ph. అనిష్టాపత్తి; అభిషవ శశవిషాణం; అభిషవం అంటే మరగ బెట్టడం. శశవిషాణం అంటే కుందేటి కొమ్ము. కనుక దిగమరిగించి కుందేటి కొమ్ముని సాధించడం అన్నమాట. తర్కశాస్త్రంలో ఒక ప్రవచనాన్ని రుజువు చెయ్యవలసి వచ్చినప్పుడు, సదరు ప్రవచనానికి విరుద్ధమైన ప్రవచనంతో మొదలుపెట్టి, దానిని మర్ధించి, మర్ధించి చివరికి ఆ విరుద్ధ ప్రవచనం అసాధ్యం అని రుజువు చెయ్యడం; తార్కిక గణితంలో ఈ రుజువు పద్ధతి ఎక్కువ ప్రచారంలో ఉన్న పద్ధతులలో ఒకటి; అర్ధప్రసంగం;
* reduction, n. (1) తగ్గింపు; కోత; (2) [chem.] క్షయీకరణం; ఆమ్లజని వాటాని తగ్గించడం; ఆమ్లజనిని తొలగించడం; ఉదజనీకరణ; ఉదజని వాటాని పెంచడం; (ant.) oxidation;
* redundant, n. రెండోసారి; చర్విత చర్వణం; దుబారా; అధికం; అనావశ్యకం;
* reed, n. రెల్లు;
* reef, n. సముద్రంలో మెరక ప్రదేశాలు;
** coral reef, ph. పగడపుదిబ్బ;
* reel, n. చుట్ట; రీలు;
* reel, v. i. తిరుగు;
* reel, v. t. తిప్పు;
* re-establish, v. t. పునర్ ప్రతిష్ట చేయు;
* reference, n. (1) ప్రసక్తి; అనూకాశం; (2) ఉపప్రమాణం;
** bibliographic reference, ph. ఆకరం; ఉపప్రమాణం;
* refine, v. t. శుద్ధిచేయు; శుభ్రపరచు;
* refined, adj. శుద్ధిచేయబడ్డ; చక్కీ;
** refined oil, ph. చక్కీ నూనె; చక్కీ తైలం;
** refined sugar, ph. చక్కీ చక్కెర; చక్కీ పంచదార;
* refinery, n. శుద్ధిచేసే కర్మాగారం;
* oil refinery, ph. నూనె శుద్ధికర్మాగారం;
* sugar refinery, చక్కెర శుద్ధికర్మాగారం;
* reflect, v. t. (1) ప్రతిబింబించు; (2) వితర్కించు;
* reflection, n. (1) పరావర్తనం; వెనకకి మళ్ళడం; (2) ప్రతిబింబం; ప్రతికృతి; అభివ్యక్తి; (3) మీమాంస; తార్కికంగా ఆలోచించడం;
** angle of reflection, ph. పరావర్తన కోణం;
** total internal reflection , ph. సంపూర్ణాంతర పరావర్తనం; ఎండమావి ఏర్పడినప్పుడు ఇటువంటి పరావర్తనమే జరుగుతుంది;
* reflector, n. పరావర్తకం; దర్పణం; అద్దం;
* reflex, adj. ప్రతివర్తిత; ప్రతీకార;
** reflex action, ph. ప్రతీకార చర్య; అనిచ్ఛా ప్రవర్తన;
* reflex, n. ప్రతివర్తిత; ప్రతీకార చర్య;
** conditioned reflex, ph. నియమబద్ధ ప్రతీకార చర్య;
** involuntary reflex, ph. అసంకల్ప ప్రతీకార చర్య;
* reflexes, n. ప్రతివర్తితలు; ప్రతీకార చర్యలు;
* reflexive, n. ఆత్మార్థకం;
* reform, n. సంస్కరణ; దిద్దుబాటు;
* reform, v. t. సంస్కరించు; దిద్దు; చక్కబెట్టు;
* reformer, n. సంస్కర్త; దిద్దరి;
* refracted, adj. వక్రీభవన; వక్రీభూతమైన; వక్రీభవనమైన;
* refraction, n. వక్రీభవనం; వంకర కావడం;
** angle of refraction, ph. వక్రీభవన కోణం;
** coefficient of refraction, ph. వక్రీభవన గుణకం;
** index of refraction, ph. వక్రీభవన గుణకం; వక్రీభవన సూచకి; వక్రీభవన తర్జని;
* refractoriness, n. మొండితనం; దుర్గలనీయత; రాపిడిలో పుట్టిన వేడిని తట్టుకో గలిగే స్థోమత;
* refractory, adj. మొండి;
** refractory child, ph. మొండి పిల్లాడు; మొండి పిల్ల; మొండి ఘటం;
** refractory substance, ph. ఎంతో వేడికి కాని కరగని పదార్థం;
* refrain, n. పల్లవి; పాటలో మొదటి చరణం; వంతపాట; పునరావర్తన;
* refreshment, n. ఉపాహారం; శ్రాంతి; శ్రాంతి పానీయం;
* refrigerant, n. శిశిరోపద్రవ్యం; శిశిరోపద్రవం;
* refrigeration, n. శిశిరోపచారం; శీతలీకరణ;
* refrigerator, n. శిశిరోపచారి; శీతలీకరణి; హిమకరి; మంచుబీరువా; చలిమర;
* refuge, n. శరణం; శరణాలయం; ఆశ్రయం; ఏడుగడ;
** wildlife refuge, ph. వన్యజీవ శరణాలయం; వన్యమృగ శరణాలయం;
* refugees, n. కాందిశీకులు; శరణాగతులు;
* refund, n. వాపసు; ముజరా;
* refusal, n. అసమ్మతి; నిరాకరణం; తిరస్కారం; నిరసన; ఉపాలంభం;
* refuse, n. (1) చెత్త; పెంట; (2) పిప్పి; పిప్పిరి;
* refuse, v. t. నిరాకరించు; తిరస్కరించు;
* refute, v. t. పూర్వపక్షం చేయు;
* regard, v. t. పరిగణించు;
* regard, n. గౌరవం; అనూకాశం;
* regeneration, n. పునర్జాతం; see also reproduction;
* regent, n. ప్రభుత్వ ప్రతినిధి; వకీలు;
* regime, n. పరిపాలన; పాలన; హయాం; ఏలుబడి;
* regiment, n. దళం; సైనిక దళం;
* region, n. ప్రాంతం; ప్రదేశం;
* regional, adj. ప్రాంతీయ;
* register, n. (1) [comp.] పల్టీపేరు; (2) పద్దుపుస్తకం; పట్టిక; కవిలె; దండకవిలె;
** mask register, ph. ప్రచ్ఛాదక పల్టీపేరు;
* register, v. t. నమోదు చేయు;
* registration, n. నమోదు చెయ్యడం; గ్రంథస్థం చెయ్యడం;
* regression, n. విగతి; విగతిపథం; అపకర్షకం;
** infinite regression, ph. అనంత అపకర్షకం; కౌపీన సంరక్షణార్థ న్యాయం;
** linear regression, ph. సరళ విగతిపథం;
* regressive, adj. తిరోగమన; అధోగమన; అపకర్షక;
* regret, n. విచారము; ఖేదం;
* regret, v. i. చింతించు; విచారించు; ఖేదపడు; పస్తాయించు;
* regular, adj. క్రమ; సమ; సాధారణ; నియతమైన; నియమానుసార; అనుస్యూత;
** regular hexagon, ph. క్రమ షడ్భుజి; ఆరు భుజాల పొడుగు సమానంగా ఉన్న షడ్భుజి;
** regular solids, ph. [math.] సక్రమ ఘన రూపాలు;
** at regular intervals, ph. నియతికాలికంగా;
* regularity, n. సక్రమత; అలవాటు;
* regularization, n. క్రమబద్ధీకరణ;
* regularly, adv. వతనుగా; క్రమవశాత్తూ; అలవాటు ప్రకారం; నియమానుసారంగా; నియతంగా; సాధారణంగా; నియతికాలికంగా; యథావిధిగా;
* regulation, n. కట్టుబాటు; నిబంధన; నియంత్రణ; నియతి;
* regulations, n. కట్టుబాట్లు; నిబంధనలు; నియమావళి; ప్రభుత్వ పద్ధతులు; చట్టములు; శాసనములు; వ్యవస్థాపనలు;
* regulator, n. వ్యవస్థాపకి; నియంత్రకం;
* Regulus, n. మఘ; మఖ; సింహ రాసిలో మొదటి నక్షత్రం;
* rehabilitation, n. పునరావాసం;
* rehearsal, n. ఒద్దిక; పూర్వప్రయోగం; పూర్వనటనం;
* reign, n. (రెయిన్) ఏలుబడి; ఏలిక; రాజ్యం;
* reign, (రెయిన్) v. i. ఏలు;
* regression, n. తిరోగమనం;
** linear regression, ph. సరళ తిరోగమనం; దత్తాంశ బిందువుల స్థానంలో, వాటికి సమదూరంలో, ఉజ్జాయింపుగా ఒక సరళ రేఖని గీసే పద్ధతి;
* rein, n. పగ్గం; కళ్లెం; (rel.) bridle;
* reinstate, v. t. తిరిగి స్థాపించు;
* reiterate, n. పునరుద్ఘాటించు; ద్విరుక్తించు; ఆమ్రేడించు; మళ్లా మళ్లా చెప్పు;
* reiteration, n. పునరుద్ఘాటన; వీసనం; ముహుర్భాష; పౌనఃపున్యం; పౌనరుక్త్యం; ద్విరుక్తం;
* reject, v. t. తిరస్కరించు; వదలిపెట్టు; నిరాకరించు; నిరసించు; త్రోసివేయు; ఆక్షేపించు;
* rejection, n. తిరస్కారం; నిరసన; నిరాకరణ;
** rejection of food, ph. నిరసన వ్రతం;
* rejoice, v. i. రమించు;
* rejoinder, n. ప్రత్యుత్తరం; సమాధానం; ఎదురు జవాబు; బదులు;
* rejuvenate, v. i. కొత్తగా బలం పుంజుకొను;
* rejuvenation, n. కాయకల్పం;
* relapse, n. తిరగబెట్టు; పునర్ ప్రకోపించు;
* relation, n. బంధువు; చుట్టం;
* relationship, n. (1) సంబంధం; సంపర్కం; ఇలాకా; (2) బంధుత్వం; చుట్టరికం;
** far-fetched relationship, ph. బాదరాయణ సంబంధం;
* relative, adj. సాపేక్ష; పరస్పర; బాంధవ్య;
** relative address, ph. [comp.] సాపేక్ష విలాసం;
* relative, n. బంధువు; చుట్టం;
** distant relative, ph. దూరపు బంధువు; అత్తప్పగారి పిత్తప్ప; అంతల పొంతల వాడు;
* relativism, n. దృక్పథవాదం; ఒక రకం సాహిత్య విమర్శ;
* relativistic, adj. సాపేక్ష;
** relativistic collapse, ph. సాపేక్ష సమాధి;
* relativity, n. సాపేక్షత్వం; పరస్పరత్వం; పరస్పర సంబంధం;
** theory of relativity, ph. సాపేక్ష వాదం; సాపేక్షత్వ సిద్ధాంతం;
* relax, v. t. సడలించు;
* relaxation, n. సడలింపు;
* release, n. విడుదల; విడత; విమోచన;
** release from sin, ph. పాప విమోచన;
* released, adj. విడుదల చేయబడ్డ; ప్రోత్సారిత;
* relevance, n. సుసంగతం; సుసంగత్వం; ప్రాసంగికత;
* relevant, adj. సుసంగత;
* release, v. t. విడుదల చేయు; విడుచు; విమోచన చేయు;
* reliability, n. విశ్వసనీయత;
* reliable, adj. విశ్వసనీయ;
** relied upon, ph. ఉపాశ్రిత;
* relief, n. తెరిపి; ఉపశమనం;
* relic, n. అవశిష్టం;
* religion, n. మతం; (lit.) linking back the phenomenal to its source;
* religious, adj. మత సంబంధమైన;
** Religious endowment, ph. దేవాదాయం;
* relinquish, v. i. వర్జించు; త్యజించు;
* relish, n. ఉపదంశం; నంచుకోడానికి వీలయిన పచ్చడి వంటి పదార్థం;
* reluctance, n. (1) అయిష్టత; (2) అయస్కాంత రేఖల ప్రయాణానికి అయిష్టత; విద్యుత్తు యొక్క ప్రయాణానికి చూపే అయిష్టతని resistance అన్నట్లే అయస్కాంత రేఖల ప్రయాణానికి చూపే అయిష్టతని reluctance అంటారు;
* remainder, n. శేషం; శిష్టపదం; బాకీ; మిగిలినది;
* Remainder Theorem, n. శేష సిద్ధాంతం; The remainder theorem states that when a polynomial, f(x), is divided by a linear polynomial, x - a, the remainder of that division will be equivalent to f(a). ... It should be noted that the remainder theorem only works when a function is divided by a linear polynomial, which is of the form x + number or x - number;
* remaining, adj. తక్కిన; తరువాయి; మిగిలిన; మిగత; తతిమ్మా;
* remains, n. అవశేషములు; అస్థికలు;
* remand, v. t. ఆజ్ఞాపించు;
* remarriage, n. పునర్వివాహం;
* remedy, n. మందు; చిట్కా; పరిహారం;
** home remedy, ph. గోసాయి చిట్కా; గృహ వైద్యం;
* remind, v. i. స్మరించు;
* remind, v. t. స్మరణకు తెచ్చు; జ్ఞాపకం చేయు;
* reminiscence, n. స్మరణ; సంస్మరణ; స్మృతి;
* remission, n. తగ్గుదల; తగ్గించుట; తగ్గింపు; తగ్గుముఖం;
* remit, v. t. కట్టు; ఇరసాలు;
* remittance, n. ఇరసాలు;
* remission, n. సడలింపు; తగ్గుదల; ఉపశమనం;
* remonstrate, v. t. మందలించు;
* remorse, n. పశ్చాత్తాపం; శోకం; అనుతాపం; ఖేదం;
* remote, adj. విదూర; సుదూర; దవిష్ఠ;
** remote control, ph. విదూర నియంత్రణ;
* removal, n. తొలగింపు; నివారణ; నివృత్తి; నివర్తనం; హరణ;
* remove, v. t. తొలగించు; వదలించు; ఊడ్చు; విఘటన చేయు; హరించు;
* remuneration, n. ప్రతిఫలం; ప్రత్యుపకారం; చెల్లింపు; ముట్టింపు;
* renaissance, n. (రినసాన్స్) పునరుద్ధరణ; పునరుజ్జీవనం; కొత్త జన్మ; కొత్త జీవితం; నవజాగృతి;
* rendering, n. వర్ణన; వ్యాఖ్య; పాటని పాడడం; బొమ్మని గియ్యడం; భాషాంతరీకరణం చెయ్యడం;
* rendezvous, n. (రాండెవూ) ముఖాముఖీ; కలిసే స్థానం; సంకేత ప్రదేశంలో కలుసుకోవడం;
* renegade, n. మతభ్రష్టుడు;
* rent, n. అద్దె; అద్దియ; బాడుగ; బేడిగ; భాటకము; కిరాయి; మక్తా; శిస్తు;
* renter, n. అద్దెకున్నవాడు; మక్తేదారు; ముస్తాజరు; భాటకుడు;
* renounce, v. t. త్యజించు; పరిత్యజించు; ఒదలిపెట్టు;
* renovation, n. జీర్ణోద్ధరణ; మేల్కటం;
* renown, n. పేరు; కీర్తి; ఖ్యాతి;
* reorganization, n. పునర్వ్యవస్థీకరణ;
* repairs, n. pl. మరమ్మత్తులు;
* reparation, n. పరిహారం;
* repartee, n. ఎదురుదెబ్బ; చతురోక్తి; బ్రహాణకం;
* repeal, v. t. రద్దుచేయు; నిషేధించు;
* repeat, v. t. ఆమ్రేడించు; మామరించు;
* repeated, adj. పునరుక్త; జప;
* repeatedly, adv. మళ్ళీ మళ్ళీ; మాటిమాటికీ; పునరుక్తంగా;
* repentance, n. పశ్చాత్తాపం; నొచ్చుకోలు;
* repertoire, n. సంగీత కచేరీలు; నాటకాలు, మొదలైన కళాఖండాలకి కాణాచి అయిన వ్యాపార బృందం; (see also) repertory
* repertory, n. సముదాయ మంజరి; నిధి; ప్రాప్తిస్థానం; all the things that someone can do, all the methods that someone can use, etc.; (see also) repository; repertoire;
* repetition, n. పునరుక్తి; వల్లె; జపం; చర్వితచర్వణం; ద్విరుక్తం; పర్యాయోక్తి; అనుప్రాస;
** futility of repetition, ph. పునరుక్తి దోషం;
* replacement, n. స్థానచ్యుతి;
* replication, n. ప్రతిసృజన; తనని తాను తనంతగా సృష్టించుకోగలిగె సత్తా;
* reply, n. సమాధానం; జవాబు; బదులు; ప్రత్యుత్తరం; ప్రతివచనం; ప్రతివాదం; తరువల్కు; మాటకి తిరుగు మాట చెప్పడం;
* report, n. (1) నివేదిక; నివేదన; (2) శబ్దం;
** preliminary report, ph. ప్రథమ నివేదిక;
** press report, ph. పత్రికా నివేదిక;
** progress report, ph. పురోగమన నివేదిక;
* reporter, n. విలేకరి; అనుకర్త, anukarta, అనువక్త, anuvakta
** press reporter, ph. పత్రికా విలేకరి;
* repose, n. విశ్రమం;
** angle of repose, ph. విశ్రమ కోణం; The angle at which a pile of rocks, sand, or dirt settles after a while;
** position of repose, ph. విశ్రమ స్థానం;
* repose, v. i. నడ్డి వాల్చు; విశ్రాంతికై జేరగిలబడు;
* repository, n. అగారం; భాండాగారం; కాణాచి;
* reprehend, v. t. కోపించు; నిందించు; అభిశంసించు;
* represent, v. t. (1) ప్రాతినిధ్యం వహించు; (2) వర్ణించు; నివేదించు; సంకేతించు;
* representative, adj. ప్రాతినిధ్యపు;
** representative government, ph. ప్రాతినిధ్యపు ప్రభుత్వం;
* representative, n. ప్రతినిధి; ప్రతిహస్తకుడు; హేజీబు;
* repress, v. t. అణగదొక్కు;
* repression, n. అణగదొక్కడం; దమనం; దమననీతి;
* reprimand, v. t. తిట్టు; చివాట్లుపెట్టు; కోప్పడు; కసురు; మందలించు; నిందించు;
* reprint, n. (1) పునర్ముద్రణ; (2) పునర్ముద్రణ పత్రం;
* reprisal, n. ప్రతీకారం; ఎదురుదెబ్బ;
* reproach, v. t. నిందించు; దూషించు;
* reproach, n. గర్హనం; నింద; దూషణ; ఆడిక;
* reproachable, n. గర్హనీయం;
* reproduction, n. పునరోత్పత్తి; సంతానోత్పత్తి; ప్రత్యుత్పత్తి; పిల్లలు పుట్టుట; see also regeneration;
* reproductive, adj. పునరోత్పాదక; ప్రత్యుత్పత్తి;
** reproductive hormones, ph. ప్రత్యుత్పత్తి హార్మోనులు; ప్రత్యుత్పాదక హార్మోనులు;
* reprove, v. t. కోప్పడు; కూకలేయు; చివాట్లు పెట్టు; గద్దించు;
* reptile, n. సరీసృపం; ఉరోగామి;
* republic, n. గణరాజ్యం; గణతంత్ర రాజ్యం;
** Republic Day, ph. గణరాజ్య దినోత్సవం;
** Republic of India, ph. భారత గణతంత్రం; భారత గణరాజ్యం;
* repudiate, v. t. నిరాకరించు; సమర్థించకుండా ఉండు; తోసిపుచ్చు; విడనాడు;
* repudiation, n. నిరాకరణ;
* repulse, v. t. ఓడించు; తోసివేయు; వికర్షించు;
* repulsion, n. (1) వికర్షణ; (2) ప్రతిహతం; అసహ్యం; ఏవగింపు;
* repulsive, n. వికర్షక; అసహ్యకరమైన;
* reputation, n. పరపతి; పరువు; ప్రతిష్ట; కీర్తి; ఖ్యాతి;
* reputed, adj. కీర్తికెక్కిన; కీర్తివంతమైన; వాసికెక్కిన;
* request, v. t. కోరు; అడుగు; మనవి చేయు; విన్నపించు; అభ్యర్ధించు;
* requiem, n. సంతాప గీతం; శోక గీతం; చనిపోయిన వారి యెడల సంతాపం ప్రకటిస్తూ చదివేది;
* request, n. మనవి; విన్నపం; నివేదన; ప్రార్థన; కోరిక; అభ్యర్థన;
* required, adj. కావలసిన; ఆపేక్షిత;
* requirements, n. కావలసినవి; ఆపేక్షితాలు; కాంక్షితాలు;
* rescue, n. పరిత్రాణం; రక్షించడం;
* research, n. పరిశోధన; శోధన; పునస్సంశోధన; కృషి; అన్వేషణ; అన్వీక్షణ: అరయిక;
** research paper, ph. పరిశోధనా పత్రం;
** research methodology, ph. పరిశోధనా పద్ధతి;
* researcher, n. జిజ్ఞాసువు; m. పరిశోధకుడు; పునస్సంసోధకుడు; f. పరిశోధకురాలు; ఆదిత్సువు;
* resemblance, n. పోలిక; సారూప్యం; తౌల్యం;
* reservation, n. ప్రత్యేకింపు; కేటాయింపు; రిజర్వేజన్;
* reserved, adj. (1) ప్రత్యేకింపబడ్డ; రిజర్వు చెయ్యబడ్డ; (2) ముభావంగా ఉన్న;
* reserves, n. pl. నిల్వలు;
* reservoir, n. (1) నిధి; టెంకి; తొట్టి; ఆశయం; (2) తటాకం; చెరువు; కొలను; సరస్సు; సముద్రం; జలాశయం; సాగరం; తొట్టి;
** reservoir of mercy, ph. కరుణానిధి; కరుణాసముద్రుడు;
** reservoir of urine, ph. మూత్రాశయం;
** reservoir of virus, ph. విషాణుటెంకి; విషాణాశయం;
** reservoir of water, ph. జలాశయం; నీరుటెంకి;
* reside, v. i. నివసించు; ఉండు;
* residence, n. నివాసం; నివేశనం; ఉండేచోటు; ఉనికిపట్టు; ఇల్లు; ఇరవు; అవస్థానము;
* resident, n. నివాసి; స్థాత; వాస్తవ్యుడు; ఉండువాడు; సాకీను;
* residential, adj. నివాస; నివసించే;
* residents, n. pl. నివాసులు; వాస్తవ్యులు; మనికులు; ఉండువారు;
* residual, adj. అవశేష; అవశిష్ట; మిగిలిన;
* residue, n. మిగిలినది; లోతక్కువ; అవశేషం; అవశిష్టం; అవక్షేపం; శేషం; ఉచ్ఛేషం; గసి; పిప్పి;
** residue class, ph. [math.] శేషవర్గం;
* resign, v. i. రాజీనామాచేయు; విసర్జించు; వదలుకొను;
** resign oneself to, ph. ఆశ వదలుకొను; రాజీపడు;
* resignation, n. రాజీనామా;
* resin, n. సర్జరసం; సర్జం; సజ్జం; రాల; రాళ; అరపూస; లాక్ష; గుగ్గిలం; Material science and polymer chemistry define resin as a highly viscous and solid substances obtained from plants or synthetically produced; It itself is the mixture of several organic compounds namely terpenes. It is produced by most of the woody plants when these plants get an injury in the form of cut.
* resist, v. i. ఎదిరించు; ప్రతిఘటించు; నిరోధించు; మొరాయించు;
* resistance, n. (1) అవరోధం; ప్రతిఘటన; నిరోధం; అడ్డగింత; (2) భౌతిక చలనంలో ఎలా ఐతే ఘర్షణ చలనాన్ని నిరోధిస్తుందో, అలాగే పదార్థములందు ఎలక్ట్రాన్ల చలనాన్ని కూడా నిరోధించే గుణాన్ని రెసిస్టెన్స్ అంటారు;
* resistivity, n. అవరోధకత్వం; నిరోధకత్వం; ఒక ధాతువు ఎంత మేరకు కరెంటు పంపగలదు (పంపలేదు) అన్నదానికి కొలమానం ఈ రెసిస్టివిటీ;
** electrical resistivity, ph. విద్యున్నిరోధకత్వం; విద్యున్నిరోధక గుణం;
* resistor, n. అవరోధకి; నిరోధకి; నిరోధకం;
* resolution, n. (1) నిశ్చయం; నిశ్చితార్థం; నిర్ణయం; పరిష్కారం; తీర్పు; తీర్మానం; సంకల్పన; (2) వియోజనం;
** resolution of forces, ph. బలాల వియోజనం; శక్తులని విడగొట్టడం;
* resolve, n. సంకల్పం; కృతనిశ్చయం;
** political resolve, ph. రాజకీయ సంకల్పం;
* resolve, v. i. (1) సంకల్పించు; (2) పరిష్కరించు; పొక్తుపరచు; (3) విడదీయు;
* resolved, n. నిశ్చితం; నిర్ణయించబడినది;
* resolver, n. పరిష్కర్త;
* resonance, n. అనుకంపం; అనునాదం; ముఖరితం;
** resonant circuit, ph. ముఖరిత వలయం; అనుకంప వలయం;
* resort, n. ఠికానా;
* resound, n. ప్రతిధ్వని; మారుమోత;
** resourceful idea, ph. ఉపాయం;
* resourcefulness, n. సమయస్పూర్తి;
* resources, n. వనరులు;
** energy resources, ph. శక్తి వనరులు;
** water resources, ph. నీటి వనరులు;
* respect, n. గౌరవం; అభిమానం; ప్రతిపత్తి; పరువు; పేరిమి;
** self respect, ph. ఆత్మగౌరవం; ఆత్మాభిమానం;
* respectable, adj. గౌరవించదగిన; గౌరవనీయమైన; మాననీయమైన; మర్యాద చూపదగిన;
** respectable man, ph. గృహమేధి; గృహస్థు;
* respectful, adj. గౌరవం తెలిపే; మర్యాద గల; సాదర;
* respectfully, adv. సాదరంగా;
* respectively, adv. ఆదిమధ్యాంత్య మంత్యంగా; యథాసంఖ్యానుసారంగా; క్రమానుసారంగా; వరుసగా;
* respiration, n. శ్వాసప్రక్రియ;
* respiratory, adj. శ్వాసకి సంబంధించిన;
** respiratory center, ph. శ్వాస కేంద్రం;
** respiratory process, ph. శ్వాసక్రియ;
** respiratory system, ph. శ్వాసమండలం;
* respite, n. తెరిపి;
* resplendent, adj. ఉజ్జ్వల; జిగేలుమనే; మిరుమిట్లుగొలిపే; అద్భుతమైన అందంతో;
* respondent, n. ఉత్తరవాది;
* response, n. ప్రతిస్పందన; జవాబు; ప్రత్యుత్తరం; ప్రతికార్యం; ప్రతికరం; ప్రతికర్మం; ప్రతిక్రియ; ఆలోచన, వివేచనతో కూడిన ప్రతిస్పందన;
* responsible, adj. పూచీగల; బాధ్యతగల;
** responsible person, ph. ధురంధరుడు; జవాబుదారుడు;
* responsibility, n. (1) కర్తవ్యం; (2) బాధ్యత; పూచీ; జవాబుదారీ; ధుర్యత; ధుర; మోపుదల; ఉత్తరవాదం;
** without responsibility, ph. నిష్పూచీ; పూచీ లేకుండా; బాధ్యత లేకుండా;
* rest, adv. మిగతా; మిగిలిన; తతిమ్మా;
* rest, n. (1) విరామం; విశ్రాంతి; విశ్రమం; విరతి; ఊరట; ఉడుకువ; (2) నిశ్చలత్వం; (3) తరవాయి; మిగిలినది;
* rest, v. i. విశ్రమించు; విరమించు;
* restlessness, n. సమరతి;
** resting point, ph. విరామస్థానం;
* restaurant, n. ఫలహారశాల; భోజనశాల; భోజనాలయం; (rel.) hotel;
* restoration, n. పునస్థాపనం; పునఃస్థాపనం;
* restraint, n. నిగ్రహం; అదుపు; సంయమనం;
* restricted, adj. పరిచ్ఛిన్న; సంకుచితమైన;
* restriction, n. ఆంక్ష; కట్టడి;
* result, n. (1) ఫలం; ఫలితం; పర్యవసానం; (2) సమాధానం;
** bad result, ph. దుర్విపాకము;
* resultant, n. తత్ఫలితం; ఫలితాంశం;
* resume, n. (రెసుమే) సంక్షిపంగా, ఒక పేజీ మించకుండా, సొంత అర్హతలని వివరించే పత్రం; (note) C.V. విస్తారంగా అర్హతలని వివరించే పత్రం; కంపెనీలలో ఉద్యోగాలకి resume వాడతారు, విద్యాసంస్థలలో ఉద్యోగాలకి CV వాడతారు;
* resume, v. i. (రెసూం) తిరిగి ప్రారంభించు; మధ్యలో ఆపిన పనిని తిరిగి చేయడం మొదలు పెట్టు;
* resurrection, n. పునరుత్థానం;
* retail, adj. చిల్లర; టోకు కానిది;
* retain, v. t. (1) ఉంచు; (2) మిగుల్చు; అట్టేపెట్టు;
* retaliation, n. ప్రతీకారం; ప్రతిఘటన; కసితీర్చుకొనడం; ప్రతిహింస; దెబ్బకు దెబ్బ తియ్యడం;
* retard, v. i. మందించు; మందగింపజేయు;
* retardation, n. మాంద్యత;
** mental retardation, ph. బుద్ధి మాంద్యత;
* retarded, adj. మందించిన;
** retarded brain, ph. మందగించిన మెదడు;
* retentivity, n. ధారణ; ధారణశక్తి;
* reticence, n. మాట్లాడకుండా తటస్థంగా ఊరుకోవడం; మౌనం వహించడం; గుట్టుగా ఉండడం;
* reticent, adj. గుట్టు; ముభావం; తటస్థం; బయటకి తేలకుండా ఉండే స్వభావం వ్యక్తం చెయ్యడం;
* retina, n. అక్షపటలం; మూర్తీపటలం;
* retinitis, n. అక్షపటలదాహం; అక్షపటలం వాపు;
* retinue, n. భృత్యబృందం; భృత్యవర్గం; పరిజనం; మంది; బలగం; మందిమార్బలం; పరివారం; వందిమాగదులు;
* retire, n. విరమించు; నిష్ర్కమించు; పదవీవిరమణ చేయు;
* retort, n. (1) బట్టీ; (2) తోకబుడ్డి; ఝారీ; (3) ప్రత్యాక్షేపం; తిరుగు జవాబు;
* retreat, v. i. తగ్గు; సన్నగిల్లు; వెనుకంజ వేయు;
* retribution, n. పాపఫలం; ప్రతిఫలం;
* retroflex, adj. [ling.] ప్రతివేష్టిత; మూర్థన్య; ఒంచిన; ఒంపు తిరిగిన; వెనక్కి తిరిగిన; ఉచ్చరించేటప్పుడు నాలుకని వెనక్కి తిప్పి పై పంటి ఎగువని ఆనించడం; ఉ: ట ఉచ్చారణ;
** retroflex flap, ph. ప్రతివేష్టిత తాడితం; మూర్థన్య తాడితం;
** retroflex fricative, ph. మూర్థన్య ఈషత్ స్పృష్టం;
** retroflex stop, ph. ప్రతివేష్టిత స్పర్శం; మూర్థన్య స్పర్శం;
* retroflex, n. మూర్థన్యం;
* retroflexes, n. మూర్థన్యములు; ప్రతివేష్టితములు; నాలుకని మడత పెట్టి నోటి కప్పుకి తగిలించి పలికేవి; ట, ఠ, డ, ఢ, ణ;
** retrograde motion, ph. తిరోగమనం; పశ్చగమనం; వక్రగతి; వక్రించిన గమనం; వెనక్కి నడవడం;
* retrogressive, adj. అధోగమన; తిరోగమన;
* retrogressive, adj. అధోగమన; తిరోగమన;
* retrospection, n. సింహావలోకనం; పునర్విమర్శ; పునఃపరిశీలన; వెనక్కి చూడడం;
* rev. v. t. తిరిగే చక్రం యొక్క జోరు పెంచడం; యంత్రం యొక్క జోరు పెంచడం;
* reveal, v. i. వెలరించు; వెలార్చు; బయటపెట్టు;
* revelation, n. వెలరింపు; వెలవరింపు; ద్యోతకం; శృతి;
* revel, v. i. కులుకు;
* revenge, n. ప్రతీకారం; ప్రతిహింస; కసితీర్చుకొనడం; పగ సాధించడం;
* revenue, n. కోశాదాయం; ఆయం; రాజస్వం; పరుపతం; ప్రభుత్వ కోశానికి వచ్చే ఆదాయం;
** land revenue, ph. శిస్తు;
** revenue inspector, ph. పరుపతం సంధాత;
* reverberate, v. i. ప్రతిధ్వనించు; పిక్కటిల్లు;
* reverberation, n. ప్రతికంపం; ప్రకంపన; ప్రతిశృతి;
* reverse, adj. ప్రత్యవాయ; వ్యతిరేక;
** reverse order, ph. వ్యతిరేక క్రమం;
* reverse, n. ఉల్టా; వెనక్కి; తిరగేసి; (ant.) obverse;
* reverse, v. t. తిరగవేయు;
* reversible, adj. ఉత్క్రమణీయ; తిరగెయ్యడానికి వీలైన;
* revetment, n. రాతిచపటా; రాతిమలామా; నెలకట్టు; బందోబస్తు చెయ్యడానికి కట్టే రాతికట్టడం;
* review, n. (1) సమీక్ష; పరిశీలన; గ్రంథ పరిచయం; (2) పునర్విచారణ; పునర్విమర్శ; పునశ్చరణ; పునరావలోకనం; ప్రత్యాలోచన;
* review, v. t. (1) సమీక్షించు; (2) పునర్విచారణ చేయు; చింతన చేయు;
* revise, v. t. సవరించు; సంస్కరించు;
* revision, n. సవరింపు; సవరణ; సంస్కరింపు; సంస్కరణ;
* revive, v. i. పుంజుకొను; తేరుకొను;
* revival, n. పునరుజ్జీవనం;
* revolt, n. విప్లవం; తిరుగుబాటు; పితూరి;
* revolt, v. i. తిరుగబడు;
* revolution, n. (1) విప్లవము; తిరుగుబాటు; (2) పరిభ్రమణం; చుట్టుతిరగడం;
** clockwise revolution, ph. ప్రదక్షిణం; గడియారపు ముల్లు తిరిగే దిశలో చుట్టి రావడం; గుడుల చుట్టూ గానీ, అగ్ని హోత్రుని చుట్టూగానీ, మహనీయుల చుట్టూగానీ కుడివైపుగా తిరగడం;
** counter clockwise revolution, ph. అప్రదక్షిణం; గడియారపు ముల్లు తిరిగే దిశకి ఎదురు దిశలో చుట్టి రావడం;
** green revolution, ph. హరిత విప్లవం;
** industrial revolution, ph. పారిశ్రామిక విప్లవం;
* revolve, v. t. చుట్టుతిరుగు; ప్రదక్షిణచేయు;
* revolver, n. తిరుగుడు పిస్తోలు; ప్రయత్నం లేకుండా తూటాలను ప్రక్షేపణ స్థానానికి సరఫరా చేసే పిస్తోలు;
* revulsion, n. ఏహ్యభావం; అసహ్యం; ఏవగింపు;
* reward, v. t. అనుగ్రహించు; బహూకరించు;
* reward, n. (1) ప్రతిఫలం; ఫలం; (2) పారితోషికం; పసదనం;
* Rh-factor, n. రీసస్ కారణాంశం; రక్తంలోని ఎర్ర కణాల మీద కనిపించే ఒక రకం ప్రాణ్యపు బణువు (protein molecule); ఈ రకం ప్రాణ్యపు బణువు రీసస్ జాతి కోతులలో కనిపించింది కనుక ఈ పేరు పెట్టేరు;
* rhapsody, n. అసంగతకావ్యం; తల తోకలేని కావ్యం;
* rheumatism, n. కీళ్లవాతం;
* rhetoric, n. భాషాలంకార శాస్త్రం; అలంకార శాస్త్రం; సలక్షణ పదాల ఎంపిక, చాతుర్యయుక్తమైన వాక్య నిర్మాణం, గుణ-రసాదులు సాహిత్యంలో ఉండేలా చూడడమంటే ఆ వ్రాతను సాహిత్య ఆభరణాలతో అలంకరించడమే! అందుకే ఈ శాస్త్రాన్ని 'అలంకార శాస్త్రం' అంటారు;
* rhetorical, adv. అలంకారయుక్తంగా; భాషాభేషజం తప్ప భావశూన్యంగా ఉండడం; కేవలం తన వాదనని బలపరచడానికి మాత్రమే వాడబడిన భాషావిశేషాలతో కూడి ఉండిన;
* rhino, adj. ముక్కుకి సంబంధించిన;
* rhinoceros, n. ఖడ్గమృగం; గండ మృగం; ముక్కొమ్మమెకము; ఏకశృంగం; శ్వేతవరాహం;
* rhizoid, n. దుంప; నులివేరు; మూల తంతువు;
* rhizome, n. భూగర్భకాండం; కొమ్ము;
* rhombus, n. రాంబస్; సమాంతర చతుర్భుజం; ఎదురెదురు భుజాలు సమాంతరంగాను, సమంగానూ ఉన్న చతుర్భుజం;
[[File:Rhombohedron.svg|thumb|right|Rhombohedron]]
* rhombohedral, adj. సమాంతరచతుర్ముఖ; ఎదురెదురు ముఖాలు సమాంతరంగాను, సమంగానూ ఉన్న చతుర్భుఖం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''--USAGE NOTE: rhombohedron
* In solid geometry, a rhombohedron is a three-dimensional figure like a cube, except that its faces are not squares but rhombi. It is a special case in which a parallelepiped has all its edges have the same length. Trigonal trapezohedron, Right rhombic prism, and oblique rhombic prism are special shapes that lie between a cube and a rhombohedron.'''
|}
*
* rhubarb, n. రేవలచిన్ని; రేవల్చిన్ని; తోటకూర వంటి ఈ ఆకుకూర కాడలు వండుకు తినవచ్చు కానీ, ఆకులు తినకూడదు; ఆకులలో ఆగ్జాలిక్ ఆమ్లం అత్యధికంగా ఉండడం వల్ల అవి విష తుల్యం;
* rhyme, n. అంత్యప్రాస; అంత్యానుప్రాస; ఇంగ్లీషు పద్యాల పాదాల చివరలో కనిపించే ప్రాస;
* rhythm, n. లయ; తాళగతి;
** rhythmic cycle, ph. తాళం;
* rib, n. పక్క ఎముక; పర్శుక; పార్శ్వాస్తి; డొక్క;
** rib cage, ph. పర్శుక పంజరం;
* ribbon, n. కంగోరు; నాడా; రిబ్బను;
* ribosome, n. రైబోకాయం; (ety.) composite of ribonucleic acid (RNA) and microsome;
* rice, n. (1) బియ్యం; తండులం; దంచిన ధాన్యం; (2) అన్నం; ఉడకబెట్టిన అన్నం;
** broken rice, ph. నూకలు;
** cooked rice, ph. వరి అన్నం; అన్నం; శాల్యోదనం; ఓగిరం; బోనాలు; అత్తు;
** flattened rice, ph. అటుకులు;
** parboiled rice, ph. ఉప్పుడు బియ్యం; partially boiled rice; ఇది మూడు దశల్లో జరుగుతుంది: నానబెట్టడం, ఉడికించడం, మరియు ఎండబెట్టడం. వడ్లను పొట్టుతో సహా నీటిలో నానబెట్టి, ఉడికించి, ఆ తర్వాత ఎండబెట్టి మిల్లు పడతారు.
** popped rice, ph. పేలాలు;
** pounded rice, ph. దంపుడు బియ్యం;
** puffed rice, ph. మురమరాలు; బొరుగులు;
**. raw rice, ph. పచ్చి బియ్యం; పండించిన వడ్లను ఎండబెట్టిన తర్వాత, నేరుగా మిల్లులో పోసి పైన ఉన్న పొట్టు తీసివేస్తారు. దీనికి ఎలాంటి ఉష్ణ ప్రక్రియ ఉండదు.
** steamed rice, ph. ఆవిరి బియ్యం; వడ్లను మిల్లుకు పంపే ముందు, వాటికి వేడి ఆవిరి పట్టిస్తారు. దీనివల్ల వడ్ల పొట్టు కొంచెం వదులై, బియ్యం గింజ గట్టిపడుతుంది. ఆ తర్వాత ఎండబెట్టి మిల్లు పడతారు.
** wild rice, ph. నీవారం; నీవారాలు;
** rice cooked in milk, ph. పొంగలి;
* rich, adj. గొప్ప; మోతుబరు; సంపన్నమైన;
* ricinus, n. ఆముదపుచెట్టు;
* rickettsiae, n. pl. రికెట్సియే; బేక్టీరియాకీ, వైరసులకీ మధ్యగా ఉండే సూక్ష్మ జీవులు; వీటివల్లనే టైఫస్ జ్వరం వస్తుంది;
* rickets, n.అస్థిమార్దవం; (lit.) softening of the bones;
* riddles, n. పొడుపు కథలు; తలబీకరకాయలు; కైపదాలు; ప్రహేళికలు; చిక్కు సమస్యలు; కుమ్ముసుద్దులు; బురక్రి బుద్ధిచెప్పే సమస్యలు; మెదడుకి మేతవేసే మొండి సమస్యలు;
* ride, n. సవారీ;
* ride, v. t. సవారీ చేయు;
* rider, n. (1) రౌతు; సవారీ చేసేవాడు; (2) తాజాకలం; అనుబంధ సిద్ధాంతం;
* ridge, n. మిట్ట;
* ridicule, n. కోడిగం; పరిహాసం; ఎగతాళి;
* ridicule, v. t. పరిహసించు; అపహసించు; ఎకసక్కేలాడు; ఎద్దేవాచేయు;
* ridiculous, adj. హాస్యాస్పదమైన; నవ్వు పుట్టించే;
* rift, n. బీట; పగులు; చీలిక; భ్రంశం;
** rift valley, ph. చీలిక లోయ; భ్రంశ లోయ; భూమి పగిలి, విడిపోయినప్పుడు ఏర్పడే లోయ;
* rigmarole, n. తతంగం;
* Rigel, n. (రైజెల్) వృత్రపాద నక్షత్రం;
* right, n. (1) ఒప్పు; తప్పుకానిది; (2) హక్కు; స్వామ్యం; (3) సమమైన; సరి అయిన; (4) కుడి; వల; వలవల; దక్షిణ;
** birthright, n. జన్మ హక్కు;
** fundamental right, ph. ప్రాథమిక హక్కు;
** right angle, ph. సమకోణం; లంబ కోణం; రుజు కోణం;
** right-angled triangle, ph. సమకోణ త్రిభుజం; లంబకోణ త్రిభుజం; సమ త్రిభుజం;
** right ascension, ph. [astronomy] విష్ణువాంశ; ఆకాశగోళం మీద రేఖాంశం వంటిది; the longitude on the celestial sphere; the east-west coordinate by which the position of a celestial body is ordinarily measured; more precisely, the angular distance of a particular point measured eastward along the celestial equator from the Sun at the March equinox to the point in the question above the earth; [see also] declination;
** right hand, ph. కుడిచేయి; వల కేలు; దక్షిణ హస్తం;
** right-handed, ph. కుడిచేతి వాటం; దక్షిణ కర;
** right side, ph. వలపల;
** right triangle, ph. లంబకోణ త్రిభుజం;
** right-wing, ph. దాక్షిణ్య భావాలున్న పక్షం;
* righteous, adj. ధార్మిక;
* rights, n.హక్కులు; స్వామ్యములు;
* rigid, adj. కక్కస;
* rigmarole, n. సోది; గొడవ; తల, తోక లేని వాక్ ప్రవాహం;
* rigor mortis, n. మరణావష్టంబనం; శవం కొయ్యబారడం;
* rim, n. (1) అంచు; (2) నేమి; టైరు అతికించడానికి వాడే చట్రం; (3) కప్పీ;
* rind, n. పండ్లయొక్క తొక్క;
* rinderpest, n. కింక;
* ring, n. (1) వలయం; వర్తులం; (2) ఉంగరం; అంగుళి; అంగుళీయకం; (3) శబ్దం; (4) [Math.] చక్రం; గణితంలో వచ్చే ఒక ఊహనం; ఉదాహరణకి పూర్ణాంకముల సమితి (అనగా, ... -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3,...) ని చక్రం అంటారు. మరొక విధంగా చెప్పాలంటే ఒక సమితిలోని సభ్యులతో కూడికలు, గుణకారాలు చెయ్యగా వచ్చే సమాధానం కూడ ఆ సమితిలోనే ఉంటే ఆ సమితిని "చక్రం" అంటారు; ఉదాహరణకి పైన చూపిన సమితిలో ఏ రెండు సభ్యులని తీసుకుని కలిపినా, గుణించినా వచ్చే సమాధానం ఆ సమితిలోనే దొరుకుతుంది;
* ring, v. i. మోగు;
* ring, v. t. మోగించు; కొట్టు;
* ringer, n. నాగవాసం; ఘంటా ప్రతీకం; గంటలో మధ్య వేలాడే కాడవంటి లోహ విశేషం; (2) ముమ్మూర్తులా మరొక వ్యక్తి రూపంలో ఉన్న మనిషి;
* ringing, n. హోరు; గింగురుమను శబ్దం; మారుమోత;
* ringworm, n. తామర; ఒక చర్మరోగం;
* rinse, v. t. జాడించు; తొలుచు; ప్రక్షాళించు; పుక్కిలించు; గండూషించు;
* rinsing, n. ప్రక్షాళనం; తొలచడం;
* riot, n. దొమ్మీ;
* rip, v. t. చింపు; చించు; చీల్చు; విదారించు;
* riparian, adj. నదీతీరానికి సంబంధించిన;
** riparian rights, ph. నదీజలాలపై నదీతీరవాసుల హక్కులు;
* ripe, adj. పండిన; ముగ్గిన; మాగిన; పక్వమైన; పరిపక్వం చెందిన;
** half ripe, ph. దోరగా పండిన; దోరగా ముగ్గిన;
* ripen, v. i. పండబారు; ముగ్గు; మాగు;
* ripen, v. t. పండబెట్టు; ముగ్గించు; ముగ్గబెట్టు; మాగబెట్టు;
* ripple, n. అల; చిరు అల;
* rise, v. i. లేచు; ఉదయించు; పొంగు;
* rise, n. ఉత్థానం; పెరుగుదల; పెంపు;
** rise and fall, ph. లేవడం, పడడం; ఉదయాస్తమయాలు; ఎగుడు, దిగుళ్లు; హెచ్చుతగ్గులు; నిమ్నోన్నతలు; ఉత్థానపతనాలు;
* risk, n. నష్టభారం; నష్టాన్ని భరించగలిగే స్థోమత; తెగింపు; తెగించగలిగే స్థోమత;
* rite, n. కర్మకాండ; విధి; కర్మ;
** funeral rite, ph. ఉత్తరక్రియ; కర్మకాండ;
* ritual, n. కర్మకాండ; తంతు; సంస్కారవిధి; ఆచారం;
* rival, n. ప్రతిద్వంది; ప్రత్యర్థి; ప్రతిస్పర్ధి; స్పర్ధాళువు; పోటీదారుడు; దంట;
* rivalry, n. పోటీ; విజిగీష; ప్రతిస్పర్ధ; దంటతనం;
* river, n. నది; నదము; వాక; ఏఱు; సావిని; స్రవంతి; తరంగిణి; ధుని; వాహిని; see also tributary;
** perennial river, ph. నిత్య తరంగిణి; నిత్య ప్రవాసిని; జీవనది; ఎల్లసావిని; ఎల్లేఱు;
** river basin, ph. నదీక్షేత్రం;
* rivet, n. ఉట్టచీల; కీలితం;
* rivetted, adj. ఉత్కీలితం;
[[File:Rock_armour_revetment_Hampton-on-Sea.JPG|right|thumb|330px-Rock_armour_revetment_Hampton-on-Sea.JPG]]
* rivettment, n. కరకట్ట; జల ప్రవాహానికి ఒడ్డు కోసుకుపోకుండా ఉండడానికి వేసే తాపడం;
* rivulet, n. వాఁగు; ఏరు;
* roach, n. బొద్దింక;
* road, n. వీధి; మార్గం; దారి; తోవ; తెరువు; తెన్ను; తెరుగు; రహదారి; బాట; రస్తా; రోడ్డు;
** main road, ph. పెద్దవీధి; ప్రతోళి; రహదారి;
* roam, v. i. వలితిరుగు; తిరుగు; చరించు; అభిచరించు;
* roamer, n. అభిసంచారి;
* roar, n. (1) గర్జన; బిగ్గరైన నవ్వు; (2) హోరు;
** roar of a lion, ph. సింహ గర్జన;
** roar of a sea, ph. సముద్రపు హోరు;
* roar, v. i. (1) గర్జించు; గాండ్రించు; బిగ్గరగా నవ్వు; (2) హోరు పెట్టు;
* roaring, n. గర్జించడం; హోరు పెట్టడం; బిగ్గరగా నవ్వడం;
** roaring in the ear, ph. చెవిలో హోరు పెట్టడం;
* rob, v. t. దోచు; కాజేయు; దొంగిలించు;
* robber, n. దోపరి; బందిపోటు; తెరువాటుకాడు; కొల్లరి; (rel.) burglar; thief;
* robbery, n. దోపిడీ;
* robot, n. కూకరు; చాకరు; గణకరు; రోబాట్; కూలి పనిచేసే కంప్యూటరు; చాకిరీ చేసే కంప్యూటరు; see also automaton, android, bot
* rock, n. రాయి;
** rock salt, ph. రాతి ఉప్పు; గనులలో దొరికే ఉప్పు; NaCl;
** crushed rock, ph. కంకర రాయి;
* rock, v. i. ఊగు;
* rock, v. t. ఊపు;
* rocky, adj. శిలామయం; రాతిపారు;
* rocket, n. అవాయి; రాకెట్టు;
* rod, n. దండం; చువ్వ; ఊస; కమ్మి; కోపు; కోల; పాళా; శలాకం;
* rodent, n. పళ్లతో కొరికే సామర్ధ్యం ఉన్న ఎలుక, ఉడుత జాతి చిన్న జంతువు;
* rods and cones, n. శలాకాలు, శంకువులు;
* rogue, adj. శరండు; దగుల్బాజీ; మదించిన;
** rogue elephant, ph. మదించి, పిచ్చెక్కిన ఏనుగు; మంద కట్టడికి దూరంగా ఉండి విచ్చలవిడిగా తిరిగే ఏనుగు;
** rogue nation, ph. శరండ దేశం; కట్టుబాట్లలో ప్రవర్తించని దేశం;
* rogue, n. త్రాష్టుడు; వెధవ; శరండుడు; దగుల్బాజీ; కట్టుబాటుని తోసిపుచ్చి ప్రవర్తించు వ్యక్తి;
* role, n. పాత్ర; భూమిక;
* roll, n. చుట్ట;
* roll, v. t. చుట్టు; దొర్లించు; పొర్లించు; ఉరలించు;
* roll, v. i. చుట్టుకొను; దొర్లు; పొర్లు; ఉరలు;
* roller, n. లోఠీ; రోలరు;
* rolling, adj. ఘూర్ణితం;
** rolling waters, ph. తరంగ ఘూర్ణితం;
** rolling pin, ph. అప్పడాల కర్ర; లట్టనిక; లత్తపిడి; కొడుపు;
* Roman candle, n. మతాబా; పువ్వోత్తి;
* romance, n. (1) ప్రేమగాథ; (2) భావుకత; రసాస్వాదన;
* romantic, adj. (1) ప్రేమ; (2) కాల్పనిక; భావనాత్మక; రసాస్వాదక;
* romanticism, n. కాల్పనికవాదం; కాల్పనికోద్యమం; భావుకత ఉద్యమం; ప్రకృతి సౌందర్యాన్ని ఆస్వాదించి, ఆనందించే ఉద్యమం;
* rome, n. రోమా నగరి; ఇటలీదేశ రాజధాని నగరం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''--USAGE NOTE: Roman, romance
..."The group of words with the root "roman" in the various European languages, such as "romance" and "Romanesque", has a complicated history, but by the middle of the 18th century "romantic" in English and "romantique" in French were both in common use as adjectives of praise for natural phenomena such as views and sunsets, in a sense close to modern English usage but without the amorous connotation. The application of the term to literature first became common in Germany, where the circle around the Schlegel brothers, critics August and Friedrich, began to speak of "romantische Poesie" ("romantic poetry") in the 1790s, contrasting it with "classic" but in terms of spirit rather than merely dating. In Telugu, someone with better sense, instead of a literal translation, came up with a nice term (భావ, భావుకత) that reflects the spirit of this movement!" (Dr. Suresh Kolichala)
... "Romantic poetry in English is essentially a rebellion against the classical or neoclassical norms of literature. ‘Romantic’ has the connotation of giving prime importance to imagination/emotions of the poet/writer. W. Wordsworth, ST Coleridge, and William Blake are the first generation poets. Byron, Shelley, and Keats are second-generation poets. These poets, of course, have their own uniqueness, they didn’t follow a manifesto. The rebellion is a two-pronged attack on classicism: both in content and form. In essence, subjectivity gained currency over objectivity. One consequence: English drama almost disappeared. Common people and their language got accepted as worthy of literature. The background is the French Revolution." - Mani Sarma'''
|}
*
* roof, n. (1) కొప్పు; కప్పు; ఇంటి కప్పు; నీధ్రం; (2) మిద్దె;
** roof garden, ph. మిద్దె తోట;
** roof overhang, ph. చూరు;
* rook, n. (1) చదరంగంలో ఒక పిక్క (ఏనుగు); (2) సితనీల చంచు కాకం; తెలుపు, నలుపు కలిసిన చంచువు (ముక్కు) కల ఒక రకం కాకి; [biol] Corvus frugilegus;
* room, n. గది; చోటు; ఖాళీ; శాల; ఇల్లు;
** bed room, ph. పడక గది;
** drawing room, ph. ముందు గది; ఆవిందకం; నట్టిల్లు;
** guest room, ph. చుట్టిల్లు;
** living room, ph. మసిలే గది; నట్టిల్లు;
** reading room, ph. పఠనశాల;
* root, n. (1) మూలం; మొదలు; మాతృక; ధాతువు; కుదురు; (2) వేరు; (3) అంశ;
** adventitious root, ph. ఊడ;
** aerial root, ph. అబ్బురపు వేరు;
** bulbous root, ph. దుంప; గడ్డ;
** complex root, ph. సంక్లిష్ట మూలం;
** cube root, ph. ఘన మూలం;
** imaginary root, ph. కల్పిత మూలం;
** real root, ph. నిజ మూలం; వాస్తవ మూలం;
** square root, ph. వర్గ మూలం;
** strike root, ph. నాటుకొను; వేరూను;
** root cap, ph. వేరు ఒర;
* root, v. i. వేరూను;
* roots, n. pl. వేళ్లు;
* rope, n. మోకు; తాడు; రజ్జువు; పాశం; see also cord, string;
* rosary, n. జపమాల; అక్షమాల; అక్షసరం; అక్షసూత్రం;
* rose, n. గులాబీ;
* roselle, n. గోగు; తమరత చెట్టు;
* roseola, n. వేపపువ్వు; పసితనంలో వచ్చే ఒక జబ్బు; గులాబీ రంగులో ఉన్న పేత వంటి రోగ విశేషం; see also rubbeola and rubella;
* rosewater, n. హిమాంబువు;
* rosewood, n. నూకమాను; జిట్రేగు;
* rosemary, n. రస్మేరీ; [bot.] Rosemrinus officinalis; పాశ్చాత్యదేశాలలోని వంటలలో వాడే ఒక ఆకు సుగంధ ద్రవ్యం;
* roster, n. ఆసామీవారీ; సిబ్బంది జాబితా;
* rostrum, n. వేదిక;
* rot, n. కుళ్లు;
* rot, v. i. కుళ్లు;
* rotary, adj. తిరిగెడు; భ్రమణ; ఘూర్ణ;
** rotary furnace, ph. ఘూర్ణ కొలిమి; తిరుగుడు కొలిమి;
* rotation, n. భ్రమణం; ఆత్మభ్రమణం; ఆత్మప్రదక్షిణం; తిరుగుడు; చక్రగతి; (rel.) revolution;
** rotation of earth, ph. భూభ్రమణం; భూమి యొక్క ఆత్మప్రదక్షిణం;
** rote learning, ph. బట్టీ పట్టడం;
* rotor, n. కదురు;
* rotor, n. కదురు; యంత్రంలో గిరగిర తిరిగే భాగం;
* rouge, n. (రూజ్) బుక్కా; బుగ్గలకి రాసుకొనే ఎరన్రి గుండ;
* rough, adj. (రఫ్) రూక్ష; స్థూల; చిత్తు; గరుకు; కచ్చా; ముతక; మొరటు; బరక;
** rough account, ph. కచ్చా కిర్దీ; చిత్తు లెక్క;
** rough surface, ph. గరుకు తలం; గరుకైన ప్రదేశం;
* roughly, adv. (రఫ్లీ) స్థూలంగా;
* round, adj. గుండ్రం; గుండ్రని; ఉండ్రం; అల్లి; హల్లి; గుబ్బ; బొండు; బటువు;
** round trip, ph. రానూ, పోనూ ప్రయాణం;
* round, n. దఫా; సారి; తూరి; చుట్టు; ఆవృత్తి; ఆవర్తనం;
** second round, ph. రెండవ దఫా; రెండవ సారి; రెండవ తూరి; రెండవ ఆవృత్తి; రెండవ ఆవర్తనం;
* roundabout, adj. చుట్టుతిరుగుడు; డొంకతిరుగుడు;
* roundabout, n. నాలుగైదు రోడ్ల కూడలిలో వాహనాలు సజావుగా మలుపు తిరగడానికి ఏర్పాటు చెయ్యబడ్డ వలయాకారపు రోడ్డు;
* round-headed, adj. గుండ్రని; గుబ్బ;
** round-headed nails, ph. గుబ్బ మేకులు;
** round-off error, ph. అర్ధాధికేన దోషం;
* rounds, n. చుట్లు; ఆవృతులు; ప్రహార్లు; వైద్యులు రోగులను చూడడానికి తిరిగే తిరుగుళ్లు;
** three rounds, ph. మూడు చుట్లు; మూడు ఆవృతులు;
* route, n. దారి; మార్గం; అయనం;
** northern route, ph. ఉత్తరాయనం;
* routine, n. (1) రివాజు; పరిపాటి; నిత్యవిధి; నిత్యకృత్యం; (2) క్రమణిక; చర్యాక్రమం; పరిపాటి; కంప్యూటరు ప్రోగ్రాం;
* routing, n. వెళ్ళగొట్టడం; మళ్ళించడం;
** flood routing, ph. వరదలని మళ్ళించడం; ప్రవాహాన్ని మళ్లించడం;
* rovibronic, adj. [phys.] భ్రమణకంపన; ఎలక్ట్రానిక్ స్థితి లోని కంపన మట్టంలో భ్రమణ ఉపమట్టం; రెండు బంతులని ఒక రబ్బరు తాడుతో కట్టి వాటిని గిరగిర తిప్పితే ఆ రెండు బంతుల మధ్య భ్రమణం (తిప్పడం వల్ల), కంపనం (రబ్బరు తాడు వల్ల) కలిసిన భ్రమణకంపనం ఉంటుంది; a rotational sublevel of a vibrational level of an electronic state;
* row, n. (1) పంక్తి; బంతి; బారు; బరి; వరుస; శ్రేణి; క్రమం; ఒగి; ఓలి; ఓజ; ఆవలి; ఆళి; రాజి; ధారణి; తతి; ఛటం; (2) జట్టీ; తగువులాట;
** rows and columns, ph. ఛటాపటాలు;
* rowdy, n. పోకిరి;
* royal poinciana, n. తురాయి పూవు [bot.] ''Delonix regia;''
* rub, v. t. పాము; తోము; పిసుకు; రాయు; రుద్దు; మాలీసు చేయు; మర్దనా చేయు; ఉద్వర్తించు;
* rubber, n. రబ్బరు; రుద్దు;
** rubber cork, ph. కార్క్ తో చేసిన బిరడా;
** rubber stopper, ph. రబ్బరు బిరడా;
* rubbing, n. ఉద్వర్తనం;
** rubbing alcohol, ph. మర్దనోలు; ఉద్వర్తన ఒలంతం; కషణాలంతం; కషణోల్; ఐసో ప్రొపైల్ ఆల్కహాలు;
* rubeola, n. మీజిల్స్; జ్వరం, దగ్గు, రొంప మొదలైన రోగ లక్షణాలు కనిపించేసరికి పదిరోజులు పడుతుంది. తర్వాత కళ్లు పుసి కట్టడం, తర్వాత కళ్లలోనూ, బుగ్గలమీద, చిన్న చిన్న తెల్లని మచ్చలు వస్తాయి. తర్వాత ఒళ్లంతా పేత పేసినట్టు; చిన్న చిన్న పొక్కులు వస్తాయి; see also rubella and roseola;
* rubella, n. జర్మన్ మీజిల్స్; గర్భవతులకి ఈ జబ్బు వస్తే పుట్టబోయే పిల్లకి చాలా ప్రమాదం. కనుక రజస్వల అయేలోగానే ఆడపిల్లలు వేక్సినేషన్ చేయించుకోవాలి. see also rubbeola and roseola;
* rubbish, n. చెత్తా చెదారం; తుక్కూ దూగరా; చెత్త;
* ruby, n. కెంపు; మాణిక్యం; నవరత్నములలో ఒకటి; కెంపు యొక్క నాణ్యతను, రంగులోని స్వచ్ఛతను బట్టి 'పద్మ రాగం', 'కురువిందం', 'సౌగంధికం', 'నీలగంధి' అన్న పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు;
* rudder, n. చుక్కాని; పీలి; కర్ణం; అరిత్రం;
* rudimentary, adj. ప్రాయికమైన; ప్రాథమిక; మూల; ముఖ్య;
** rudimentary property, ph. తన్మాత్ర; హిందూ శాస్త్రాల ప్రకారం శబ్ధం ఆకాశం యొక్క, స్పర్శ వాయువు యొక్క, రూపం అగ్ని యొక్క, గంధం పృధ్వి యొక్క, రసం జలం యొక్క తన్మాత్రలు;
* rudiments, n. ప్రాథమిక సూత్రాలు; మూల సూత్రాలు; తన్మాత్రలు; బీజాలు;
* ruff, v. t. కోయు; కోసు; తురుపు ముక్కతో కోయు;
* rug, n. (1) కంబళి; (2) తివాసీ;
* ruin, v. t. రూపుమాపు; నాశనం చేయు;
* ruins, n. ఉత్సన్నముల; శిధిలములు;
* rule, v. t. ఏలు; పాలించు; పరిపాలించు;
* rule, n. (1) సూత్రం; నియమం; నియతి; నిబంధన; కట్టడి; అనుశాసనం; విధి; విధాయకం; ఖాయిదా; చౌకట్టు; రూలు; (2) తిన్నని గీత; కాగితం మీద రాత సౌలభ్యానికి గీసిన గీత; పంక్తి;
** according to rule, ph. నియమానుసారం; చౌకట్టు ప్రకారం; చౌకట్టును బట్టి;
** ruled paper, ph. రూళ్ళ కాగితం; తిన్నని గీతలుతో ఉన్న కాగితం;
* ruler, n. (1) ఏలిక; పాలకుడు; పరిపాలకుడు; (2) రూళ్ళకర్ర; (3) కొలబద్ద;
* rules, n. విధులు; నియమాలు; నిబంధనలు;
* ruling, adj. పాలక;
** ruling class, ph. పాలక వర్గం;
** ruling party, ph. పాలక పక్షం;
* rum, n. శీధు; మైరేయం; ఆసవం; చెరకు రసాన్ని పులియబెట్టి చేసే సారా;
* ruminant, n. రోమంధము; నెమరువేయు జంతువు;
* ruminate, v. t. నెమరువేయు; రోమంధించు; ఒక విషయాన్ని గురించి నిదానంగా ఆలోచించు;
* rumination, n. నెమరు; రోమంధము;
* rumor, n. పుకారు; వినికిడి; వదంతి; లోకవార్త; ప్రవాదం; లోకప్రవాదం; గాలికబురు; నీలివార్త; పోవిడి;
* rump, n. పిర్ర; పిరుదు; నితంబం;
* rumpus, n. అల్లరి;
* rumpus room, n. ఆట గది;
* run, n. పరుగు;
* run, v. i. పరుగెత్తు; పారు; ఉడాయించు;
* run, v. t. నడుపు;
** run a department, ph. డిపార్టుమెంటుని నడుపు;
* rung, n. మెట్టు; సోపానం; నిచ్చెన మెట్టు;
* runway, n. పరుగుబాట; విమానాలు ఎగిరే ముందు; వాలిన తర్వాత వాడుకునే పరుగు బాట;
* rupee, n. రూపాయి;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: rupee
* ---Say "a two lakh rupee debt" or "ten rupee loan", but write "a Rs. 2 lakh debt" or "a Rs.10 loan"; '''
|}
*
* rupture, v.i. పగులు; చితుకు; బద్దలవు; పేలు;
* rural, adj. గ్రామీణ; జానపద; పల్లెటూరి;
* ruse, n. కుయుక్తి;
* rush, n. (1) రద్దీ; ఉరవడి; సంరంభం; వేగం, ఆధిక్యం; (2) రెల్లు, తుంగ, a kind of grass;
* rushes, n. సంరంభ ప్రదర్శనం; సినిమాలో భాగాలు తియ్యగానే ఎలా వచ్చిందో చూడడానికి వేసే ప్రదర్శన;
* Russell's viper, n. రక్తపొడ; ఒక జాతి పాము;
* rust, n. (1) తుప్పు; ఆశ్మరాగం; (2) చార తెగులు;
** black rust, ph. నల్లచార తెగులు;
** red rust, ph. ఎర్రచార తెగులు;
* rustic, adj. పామర; గ్రామీణ; అసభ్య; సంస్కృతి లేని; పల్లెటూరి తరహా;
* rustic, n. పామరుడు; పల్లెటూరు ఆసామీ; బైతు;
* rusticles, n. తుప్పొడి; (ety.) తుప్పు + పొడి;
* rut, n. (1) రుతుకాలం; జంతువులలో లైంగిక ప్రకోపన జరిగే రుతువు; see also estrus; (2) విసుగు పుట్టించే దైనందిన కార్యక్రమం;
* ruthlessly, adv. జాలి లేకుండా, నిర్దయగా;
* rye, n. రై; ఒక రకం ధాన్యం; [bot.] Secale cereale;
** rye grass, ph. ఒక రకం గడ్డి మొక్క; ఈ గడ్డికి, రై ధాన్యానికి ఏ విధమైన సంబంధము లేదు; [bot.] Lalium temulentum;'''
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]]
tu11pie7v7bh8ies8ir4vv2acsai74b
39303
39300
2026-06-27T00:19:25Z
Vemurione
1689
/* Part 2: R */
39303
wikitext
text/x-wiki
=నిఘంటువు=
*This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* This dictionary uses American spelling for the primary entry. Equivalent British spellings are also shown as an added feature.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
19 Aug 2015.
==Part 1: Q==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
* Q, n. గణితంలో భిన్న సంఖ్యలు (-1/3, 0, 1/2, 2/9, 3/60, వగైరా) యొక్క సమితి; the set of quotinet numbers; అనగా లవము, హారము ఉన్న భిన్నాలు;
* QED, n. (1) Quantum Electrodynamics, (a quantum field theory that describes the interactions between charged particles and the electromagnetic field, explaining how light and matter interact at the quantum level; it's considered one of the most precisely tested theories in physics; 2) "Quod Erat Demonstrandum," which was to be demonstrated;
* '''quack, n. కపటవైద్యుడు; తరిఫీదు లేకుండా వైద్యం చేసే వ్యక్తి;
* quackery, n. విద్య నేర్వని వ్యక్తి చేసే వైద్యం;
* quad, n. చతుశ్శాల; నాలుగిళ్ళ వాకలి; చౌకి; ముంగిలి; చత్వరం; పాఠశాలలో నాలుగు భవనాల మధ్య ఉండే ప్రదేశం;
* quadrangle, n. చతుర్కోణి; చతుర్భుజం; నాలుగు కోణాలు గల రేఖాగణిత చిత్రం;
* quadrant, n. (1) పాదం; పాదుక; చరణం; వృత్త చరణం; వృత్తంలో నాల్గవ భాగం; (2) కాష్ఠ; ఒక చదునైన ప్రదేశంలో రెండు పరస్పర లంబ రేఖలు గీయగా ఏర్పడే నాల్గవ భాగం; (3) తురీయం; నభోమూర్తుల కోణాలు కొలవటానికి వాడే పరికరం;
* quadratic, adj. వర్గ; ద్విఘాత;
** quadratic equation, ph. వర్గ సమీకరణం; ద్విఘాత సమీకరణం;
** quadratic surd, ph. వర్గ కరణి; ఒక పూర్ణాంకపు వర్గ, ఘన మూలాదులని నిష్ప సంఖ్యల వలె రాయలేనప్పుడు వాటిని కరణీయ సంఖ్యలు అనేవారు కాని ఇటీవల ఈ మాట వాడుకలో లేదు;
* quadrature, n. వర్గీకరణం; వైశాల్యం కట్టడం;
* quadrifoliate, quadrifoliolate, adj. చతుర్ధళ; నాలుగు ఆకుల గుత్తులు కల;
* quadrilateral, n. చతుర్భుజం; చతుర్కోణి; నాలుగు భుజాలు గల రేఖాగణిత చిత్రం; (rel.) square;
* quadrillion, n. (అమెరికాలో) మహాపద్మం; ఒకటి తర్వాత పదిహేను సున్నలు వెయ్యగా వచ్చే సంఖ్య; 10<sup>15</sup>
* quadruped, n. చతుష్పాది; నాలుగు కాళ్లు కలది;
* quadruple, adj. నాలుగింతలు;
* quadriplegic, n. రెండు కాళ్లు, రెండు చేతులు పనికిరాకుండా పోయిన వ్యక్తి;
* quadruplets, n. pl. చతుష్కులు; జంట కవలలు; ఒకే కాన్పులో పుట్టిన నలుగురు పిల్లలు;
* quadruplex, adj. నాలుగు పేటల; నాలుగు వాకేతాలని ఒకే తీగ మీద కాని, ఒకే రేడియో చానల్ మీద కాని పంపేటప్పుడు వాడే ఒక నియమం;
* quadruplex, n. ఒకే చూరు కింద నాలుగు వాటాలు కలసి ఉన్న ఇల్లు;
* quadruplication, n. నాలుగింతలు చెయ్యడం;
* quagmire, n. ఊబి; చిత్తడి నేల;
* quail, n. గిన్నెకోడి; పూరీడు పిట్ట;
* quaint, adj. వింతైన; అపురూపమైన; ముచ్చటైన; కొంచెం వింతగా, కొంచెం ఆకర్షణీయంగా పాత కాలపు పద్ధతిలో ఉన్న;
* quaint, adj. వింతయైన; అపురూపమైన;
* quake, n. కంపం; వణకు;
** earthquake, n. భూకంపం;
** moonquake, n. చంద్రకంపం;
* qualification, n. అర్హత; తాహతు; యోగ్యత;
* qualified, adj. (1) అర్హతలు కల; (2) పరిమితం చేసే; (note) విరుద్ధార్థములు కల మాట;
* qualifier, n. ఒక మాట యొక్క అర్థాన్ని పరిమితం చేసే విశేషణం;
* qualitative, adj. గుణాత్మక; గుణప్రధాన;
** qualitative analysis, ph. గుణాత్మక విశ్లేషణ;
** qualitative laws, ph. గుణాత్మక నియమాలు;
* quality, n. (1) గుణం; లక్షణం; స్వభావం; (2) నాణ్యత; శ్రేష్టత; వాసి;
** quality control, ph. నాణ్యతా నియంత్రణ;
* qualm, n. మనోవ్యధ; తప్పుచేసేమేమో నన్న బెంగ;
* quantitative, adj. పరిమాణాత్మక; రాశికి సంబంధించిన;
* quandary, n. ఇరకాటం; ఇబ్బంది; చిక్కు; సందిగ్ధం; ఎటూ తోచని అయోమయ స్థితి;
* quarantine, n. పరదేశం నుండి వచ్చే యాత్రికులని కాని, జంతువులని కాని నలభయి రోజుల పాటు విడిగా ఉంచే పద్ధతి;
* quantity, n. పరిమాణం; రాసి; రాశి; మాత్ర;
** an arbitrary measure of quantity , ph. పాటి; మాత్రం;
** do you want quality or quantity?, ph. రాసి కావాలా? వాసి కావాలా?
** unknown quantity, ph. అవ్యక్త రాసి;
* quantum, adj. (1) ఒక్కుదుటున జరిగిన పని; (2) గణనీయమైన; చెప్పుకోదగ్గ; గుళిక మాత్రపు; గుళిక; పరిమాణిక;
* quantum leap, ph. గణనీయమైన గంతు;
* quantum, n. చిటికెడు; గుళిక; మాత్ర; పరిమాణం; క్వాంటం;
** quantum theory, ph. గుళిక వాదం; పరిమాణిక వాదం;
* quarrel, n. కయ్యం; దెబ్బలాట; తగవు; జగడం; పెనకువ; కలహం; కుమ్ములాట; కజ్జా; రగడ, ragaDa
** quarrelsome person, ph. పేచీకోరు; కజ్జాకోరు;
* quarry, n. (1) రాతిగని; అశ్మాగారం; అశ్మాశయం; (2) వేటాడబడే జంతువు;
* quart, n. గేలనులో నాల్గవ వంతు; రెండు పైంట్లు;
* quarter, n. నాల్గవ భాగం; పావలా;
* quartet, n. (1) చతుష్టయం; చతుష్కం; నాలుగింటి సమాహం; నలుగురు; (2) నలుగురు కలసి పాడే పాట;
* quarters, n. ఇల్లు; బసచేసే స్థలం; ఆగారం; ఉద్యోగం ఇచ్చినవాడు ఉండడానికి ఇచ్చే ఇల్లు;
** inner quarters, ph. గర్భాగారం;
* quarterly, adj. త్రైమాసిక; ఏడాదికి నాలుగు సార్లు వచ్చే;
* quartic, adj. ద్వివర్గ; చతుర్ఘాత;
** quartic equation, ph. ద్వివర్గ సమీకరణం; చతుర్ఘాత సమీకరణం;
* quartz, n. శిలాస్ఫటికం;
* quasar, n. (క్వేజార్) నభోమండలంలో, చాల దూరంలో, చాల కాంతితో ప్రకాశించే సూర్యుడు వంటి తేజోగోళం;
* quash, v. t. అణగదొక్కు; నొక్కు; నొక్కిపెట్టు;
* quasi, adj. pref. కాల్పనిక; కృతక; సదృశ; ప్రాయ; వంటి;
* quasi-stellar object, ph. నక్షత్రాన్ని పోలిన శాల్తీ; నక్షత్రాన్ని పోలిన నభోమూర్తి; a massive and extremely remote celestial object, emitting exceptionally large amounts of energy, and typically having a starlike image in a telescope. It has been suggested that quasars contain massive black holes and may represent a stage in the evolution of some galaxies;
* quay, n. (కీ), నావికా ఘట్టం; రేవు;
* queen, n. (1) రాణి; పట్టపుదేవి; (2) [in chess] మంత్రి;
* queen bee, n. రాణి ఈగ;
* queer, adj. విచిత్రమైన; వింతయైన; విపరీతమైన, వికారమైన, అద్భుతమైన;
* quell, v. t. అదుపులో పెట్టు; శాంతింపజేయు;
* quench, v. t. ఆర్పు; చల్లార్చు; తీర్చు;
* query, n. ప్రశ్న; పృచ్ఛకం;
* query, v. t. ప్రశ్నించు;
* quesadilla, n. (కేసదీయా) పరోటా వంటి మెక్సికో దేశపు వంటకం; పరోటాలో కూరకి బదులు చీజు పూర్ణంగా పెట్టి చేసిన వంటకం;
* querulous, adj. అభియోగించే; ఫిర్యాదులు చేసే; తప్పులు పట్టే;
* quest, n. తపన;
* question, n. ప్రశ్న; పన్నం; అడుక్కోలు; మల్క;
** question mark, ph. ప్రశ్నార్థకం;
** question paper, ph. ప్రశ్న పత్రం;
* question, v. t. ప్రశ్నించు;
* questionable, adj. ప్రశ్నార్థకమైన; అనుమానాస్పదమైన;
* questionable, n. ప్రశ్నార్థకం; అనుమానాస్పదం;
* quiddity, n. సూక్ష్మం; ధర్మ సూక్ష్మం;
* quizzical, adj. ప్రశ్నగర్భితమైన;
* questionnaire, n. ప్రశ్నావళి;
* questioner, n. ప్రష్ట; అడిగే వ్యక్తి; అడగరి;
* queue, n. వరుస; బారు; పాళిక; పౌజు; ఆళి; ఓలి;
* quibble, n. చిన్న విషయం మీద వాగ్వాదం;
* quick, adv. త్వరగా; తొందరగా; వేగిరి; చప్పున; గభాల్న; చురుగ్గా;
* quicklime, n. పొడి సున్నం; సున్నం; చురుకుసున్నం; దాహక చూర్ణం; నీటి తాకిడి వలన త్వరగా శిథిలమయే సున్నం; see also slaked lime;
* quickly, adv. త్వరగా; తొందరగా; వేగిరం; వడిగా; చప్పున; దబ్బున; గభాల్న; గ్రక్కున; చయ్యన; రివ్వున; దిగ్గున; శీఘ్రంగా; చరచర; గబగబ; బిరబిర;
** very quickly, ph. అతి త్వరగా; ఆఘమేఘాలమీద;
* quickness, n. లాఘవం; నెవ్వడి;
* quicksand, n. ఊబి;, త్వరగా లోనికి లాగే ఇసక;
* quicksilver, n. పాదరసం;
* quid-pro-quo, ph. పరస్పర వీపుగోకుడు; నువ్వు నా వీపు గోకు, నేను నీ వీపు గోకుతాను అనే బేరం; ఇచ్చినమ్మ వాయినం, పుచ్చుకున్నమ్మ వాయినం;
* quiescent, adj. నిశ్చల; నిలకడ;
* quiet, n. స్థిమితం; ప్రశాంతం;
* quietly, adj. చడీచప్పుడు కాకుండా; పెద్ద హడావిడి చెయ్యకుండా;
* quill, n. ఈక;
* quilt, n. బొంత; జమిలి దుప్పటి;
* quilting, n. బొంతకుట్టు;
* quince, n. సీమదానిమ్మ;
* quinine, n. క్వినైను; క్వైనా;
* quinoa, n. కినోవా; దక్షిణ అమెరికాలో పెరిగే, జొన్న గింజల వంటి, మెట్ట పంట; బలవర్ధకమైన పోషక పదార్ధాలు కల ఈ గింజలని భృహదాహార పదార్థమని కొనియాడుతూ బియ్యము, గోధుమ వలె వాడుతున్నారు;
* quintessence, n. సారాంశం; (lit.) the fifth essence; the fifth element;
[[File:Quintic polynomial.svg|thumb|right|233px|polynomial of degree 5, with 4 [[critical point (mathematics)|critical points]]]]
* quintic, adj. పంచఘాత;
** quintic equation, ph. పంచఘాత సమీకరణం; ఉ: :<math>g(x)=ax^5+bx^4+cx^3+dx^2+ex+f = 0,\,</math>
** quintic function, ph. పంచఘాత ప్రమేయం; ఉ: :<math>g(x)=ax^5+bx^4+cx^3+dx^2+ex+f,\,</math>
* quintillion, n. శంఖం; అమెరికాలో ఒకటి తర్వాత18 సున్నలు వెయ్యగా వచ్చే సంఖ్య; 10<sup>18</sup>; బ్రిటన్ లో ఒకటి తర్వాత 30 సున్నలు వెయ్యగా వచ్చే సంఖ్య; 10<sup>30</sup>;
* quintuplets, n. pl. పంచకులు; పంచకం; ఒకే కాన్పులో పుట్టిన అయిదుగురు పిల్లలు;
* quip, n. ఛెణుకు; ఛలోక్తి; ద్వర్థి; వాక్బలం; చమత్కారపు మాట;
* quire, n. దస్తా; ఇరవై నాలుగు ఠావు కాగితాల లెక్క;
* quisling, n. దేశద్రోహి; పంచమాంగదళ సభ్యుడు;
* quit, v. i. విరమించు;
* quit, v. t. వదలిపెట్టు;
* quiver, n. అమ్ముల పొది; పొది;
* quiver, v. i. కంపించు; వణుకు;
* quixotic, adj. (క్విహాటిక్) వెర్రి ప్రయత్నం చేసెడు; పనికిమాలిన పిచ్చి ఊహలతో చేసే; తుగ్లక్ మాదిరి;
* quiz, n. చిన్న పరీక్ష;
* quorum, n. కోరం; కనీస సభ్యుల సంఖ్య;
* quota, n. వాటా; భాగం; వంతు; హిస్సా; కోటా;
* quotation, n. (1) అమ్మదలుచుకున్న ధర; ఇచ్చే ధర; (2) ఉల్లేఖనం; సంవాదాంశం;
** quotation marks, n. ఉల్లేఖన చిహ్నాలు;
* quote, n. ఉల్లేఖన; ఉటంకన;
* quote, v. t. (1) ధరలు తెలియబరచు; (2) మరొకరి మాటలని దృష్టాంతంగా ఎత్తి చూపు; ఉల్లేఖించు; ఉటంకించు;
* quotidian, adj. రోజూ; ప్రతిరోజూ; రోజువారీ; అనుదినము; దైనందినం; దైనిక;
** quotidian fever, ph. ప్రతిరోజూ వచ్చే జ్వరం;
* quotient, n. విభక్తం; భాగలబ్దం; భాగహార లబ్దం; భాగించగా లభించిన సంఖ్య;
** intelligence quotient, ph. వివేక విభక్తం; వివేక లబ్ధం; మానసిక వయస్సుని భౌతిక వయస్సుతో భాగించగా వచ్చిన లబ్దం;'''
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==Part 2: R==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
* R, n. గణితంలో నిజ సంఖ్యలు యొక్క సమితి; the set of all real numbers;
* '''rabbit, n. సీమచెవులపిల్లి; సీమకుందేలు; [see also] hare; Generally speaking, hares are bigger than rabbits; Rabbits and hares also have different diets, with rabbits preferring grasses and vegetables with leafy tops, such as carrots, and hares enjoying harder substances like plant shoots, twigs, and bark; Baby rabbits are called kits and baby hares are called leverets;
* rabid, adj. వెర్రి; పిచ్చిపట్టిన; హింసాత్మకమైన;
** rabid dog, ph. పిచ్చి కుక్క;
* rabies, n. కుక్కవెర్రి; పిచ్చికుక్క వ్యాధి; జలభీతి వ్యాధి; రభస వ్యాధి; కుక్కలు, నక్కలు, గబ్బిలాలు, వంటి మాంసం తినే కొన్ని జంతువులకి వచ్చే ఒక రకమైన వైరస్ వ్యాధి; ఈ విధంగా వ్యాధిగ్రస్తులైన జంతువులు కరిచినప్పుడు ఈ వ్యాధి మనుష్యులకి సోకుతుంది; వెనువెంటనే చికిత్స చేయించకపోతే ప్రాణహాని కలుగుతుంది; ఒకసారి రేబిస్ బారినపడితే ప్రాణాలతో బయటపడటం చాలా కష్టం. కాబట్టి రేబిస్ రాకుండా ముందే జాగ్రత్తలు తీసుకోవటం అవసరం. అదృష్టవశాత్తూ ఈ ఒక్క వ్యాధి విషయంలోనే వైరస్ మన శరీరంలో ప్రవేశించిన తర్వాత కూడా వాటిని సమర్థంగా అడ్డుకునే టీకాలున్నాయి. కాబట్టి సకాలంలో స్పందిస్తే రేబిస్ రాకుండా చూసుకోవటం సాధ్యమేనన్న విషయం మర్చిపోకూడదు. ఇది ఒకరినుండి మరొకరికి సులభంగా అంటుకునే రోగం కాదు; see also hydrophobia; ఈ వ్యాధి వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా, ఏటా, దరిదాపు 60,000 మరణాలు సంభవిస్తున్నాయి;
* race, n. (1) పందెం; పరుగు పందెం; (2) ప్రజాతి; జాతి; తెగ; వంశం;
** horse race, ph. గుర్రపు పందెం;
** human race, ph. మానవజాతి;
** race horse, ph. పందెపు గుర్రం;
** racial discrimination, ph. జాతి విచక్షణ; జాతి వివక్ష;
* raceme, n. గెల; పెడ; గుత్తి;
* rachis, n. తొడిమ;
* racist, n. జాత్యహంకారి; పరజాతి ద్వేషి;
* rack, n. చట్రం; మంచె; మలారం;
* racket, n. (1) కోలాహలం; అల్లరి; (2) చెండు చట్రం; కొన్ని రకాల ఆటలలో బంతిని కొట్టు సాధనం; (3) కుంభకోణం; కూటవ్యవహారం;
* raconteur, n. కథకుడు; కథలు బాగా చెప్పే వ్యక్తి;
* radar, n. రేడార్; acronym for Radio Detection and Ranging;
* radial, adj. (1) త్రైజ్య; త్రిజ్య; (2) ప్రకోష్టీయ;
* radian, n. మెట్రిక్ పద్ధతిలో కోణాలని కొలిచే కొలమానం; ఒక రేడియన్ ఉరమరగా 57.3 డిగ్రీలకి సమానం;
* radiance, n. తేజం; కళ; దృశానం; జ్యోతిర్మయం; భాతి; భర్గం;
* radiant, adj. ఉజ్వలమానమైన; భాసమానమైన; తేజోవిరాజితమైన; సముజ్వల; వికీర్ణ; కళకళలాడే; జ్యోతిర్మయమైన;
* radiate, v. i. ప్రసరించు; విరజల్లు; వ్యాపించు;
* radiation, n. వికిరణం; వికీర్ణం; జ్యోతం; ప్రభ; ప్రణితద్యుతి; భాసం; దృశానం; తేజస్సు; జ్యోతిస్సు; అర్చి; అర్చస్సు; ప్రసరణ; కిరణవ్యాప్తి; డాలు; త్విట్టు; రస్ముద్గారత;
** background radiation, ph. నేపధ్య వికిరణం; నేపధ్య వికీర్ణం;
** cosmic residual background radiation, ph. విశ్వావశిష్ట నేపధ్య వికిరణం;
** electromagnetic radiation, ph. విద్యుదయస్కాంత వికీర్ణం; విద్యుదయస్కాంత వికిరణం;
** heat radiation, ph. ఉష్ణ వికిరణం; ఉష్ణ వికీర్ణం;
** light radiation, ph. కాంతి వికిరణం; కాంతి వికీర్ణం;
* radiative transfer, n. [phy.] భాసబ్బదిలీ; భాసిత బదిలీ;
* radiator, n. ప్రభాకరి; ప్రసారిణి; తాపప్రసారిణి;
** heat radiator, ph. తాప ప్రసారిణి;
* radical, adj. (1) మౌలిక; మౌలికమైన; ప్రాథమిక; ప్రాథమికమైన; సమూల; సామూల్య; ముఖ్యమైన; సంపూర్ణమైన; (2) అసాధారణమైన; విపరీతమైన; (3) విప్లవాత్మకమైన;
** radical changes, ph. మౌలికమైన మార్పులు;
** radical leaf, ph. వేరు నుండి మొలిచే ఆకు; సామూల్య పత్రం;
** radical surgery, ph. సామూల్య శస్త్రచికిత్స;
* radical, n. (1) [chem.] రాశి; అణు సమూహం; ముఖ్యంగా ఒక ఎలక్ట్రాను తక్కువైన లేదా ఎక్కువైన అణుసమూహం; (2) మౌలికం; మూలానికి సంబంధించినది; (3) [math.] మూలానికి (root కి) సంబంధించినది; వర్గమూలానికి గుర్తు; (4) సంప్రదాయానికి విరుద్ధమైనది; (4) ప్రజాదరణ లేని విపరీత రాజకీయ భావం కల వ్యక్తి;
** free radical, ph. విడి రాశి; స్వేచ్ఛా రాశి; విశృంఖల రాశి;
* radicalize, v. t. ప్రజాదరణ లేని విపరీత రాజకీయ భావాలని నూరిపోయడం;
* radio, adj. (1) రేడియోకి సంబంధించిన; (2) రేడియం అనే మూలకానికి సంబంధించిన; కిరణ ప్రసార శక్తి గల; ఉత్తేజిత;
** radio carbon, ph. ఉత్తేజిత కర్బనం; (short for radioactive carbon)
* radio, n. (1) రేడియో; గగనవాణి; ఆకాశవాణి; (2) నిస్తంతి;
** radio receiver, ph. రేడియో; రేడియో తరంగ గ్రాహకి; కిరణగ్రాహకి;
* radioactive, adj. రేడియోధార్మిక; వికిరణ ఉత్తేజిత; వికీర్ణ ఉత్తేజిత; అకస్మాత్తుగా, బాహ్య శక్తుల ప్రేరేపణ లేకుండా అణుగర్భం విచ్ఛిన్నమయే లక్షణ గల;
** radioactive carbon, ph. ఉత్తేజిత కర్బనం; వికీర్ణ ఉత్తేజిత కర్బనం;
* radioactivity, n. రేడియోధార్మికత్వం; వికిరణ ఉత్తేజం; వికీర్ణ ఉత్తేజితం; కిరణ విసర్జనం; అకస్మాత్తుగా అణుగర్భం విచ్ఛిన్నమయే లక్షణం; ఈ లక్షణం రేడియం అనే మూలకంలో చూడడం తటస్థించింది కనుక దీనికి పేరు వచ్చింది. కానీ, వార్తలు వచ్చే రేడియోకీ, ఈ మాటలోని రేడియోకీ ఏమీ సంబంధం లేదు.
* radish, n. ముల్లంగి;
* Radium, n. రేడియం; రదం; కిరణం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణు సంఖ్య 88, సంక్షిప్త నామం, Ra); [Lat. radius = ray];
* radius, n. (1) వ్యాసార్థం; కర్కటం; (2) రత్ని; బాహ్య ప్రకోష్టిక; త్రిజ్య; ముంజేతిలో ఒక ఎముక;
** radius vector, ph. సృతి; కేంద్రం నుండి పరిధి వైపు గీసిన గీత; కిరణరేఖ;
* radix, n. [math.] అంశ; మూలం; base;
** radix point, ph. అంశ బిందువు; మూల బిందువు;
** radix eight, ph. అష్టాంశ;
** radix sixteen, ph. షోడశాంశ;
** radix ten, ph. దశాంశ;
** radix two, ph. ద్వియాంశ;
* Radon, n. రాడాన్; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 86, సంక్షిప్త నామం, Rn);
* raft, n. బల్లకట్టు; కట్టుమాను; తెప్ప; దోనె; తారకం;
** raft made of skin, ph. అరిగోలు; హరిగోలు; పుట్టి;
* rafter, n. (1) వాసం; సరంబి; త్రావి; కప్పుకి వేసే దూలం; (2) దంతె; అడ్డుగా వేసే పట్టె;
* rag, n. చింకి గుడ్డ; గుడ్డ పేలిక;
* raga, n. రాగం; సప్త స్వరముల సమ్మేళనం; స్వరములు ఏడే అయినా వాటి నుండి పుట్టే రాగాలు ఎన్నో ఉన్నాయి; స, రి, గ, మ, ప, ద, ని, స అనే స్వరములని ఎన్నో విధాలుగా సమ్మిశ్రమం చేసి రాగాలు పుట్టించవచ్చు; 5 స్వరాలు, 6 స్వరాలు, 7 స్వరాలు మాత్రమే వాడి రాగాలు పుట్టించవచ్చు; ఆరోహణంలో కొన్ని స్వరాలని, అవరోహణంలో మరికొన్ని స్వరాలని కూడ వాడవచ్చు; సర్వసాధారణంగా ఒక రాగంలో కనీసం 5 స్వరాలైనా ఉంటాయి; ప్రతి రాగంలోను స ఉండి తీరుతుంది. ప్రతి రాగంలో కనీసం మ కాని ప కాని ఉండాలి; రెండూ ఉండవచ్చు;
* rage, n. కోపోద్రేకం; ఆగ్రహం; ఉగ్రత;
* ragi, n. pl. రాగులు; చోళ్లు, [bot.] Eleusine coracana;
* rags, n. చిరిగిన బట్టలు; చింపిరి బట్టలు; జీర్ణవములు; గుడ్డ పేలికలు;
* raid, n. దాడి;
* raid, v. t. దాడిచేయు; దండెత్తు; మోహరించు;
* rail, n. (1) పట్టా; కమ్మి; గ్రాది; (2) రైలు; రైలు బండి; కమ్మిబండి;
* railings, n. కటకటాలు;
* railroad, n. రైలుకట్ట; రైలుమార్గం; ఇనుపదారి;
* railway, n. రైలుమార్గం; అమోమార్గం;
** railway line, ph. ఇనుపదారి; రైలుమార్గం; అయోమార్గం;
** railway tracks, ph. రైలు పట్టాలు;
** railway train, ph. రైలు బండి;
** railway station, ph. రైలు స్థావరం;
* rain, v. i. కురిపించు;
* rain, n. వాన; వర్షం; వృష్టి;
** continuous rain, ph. జిలుగు వాన;
** torrential rain, ph. జడి వాన; కుంభవృష్టి;
** rain drops, ph. చినుకులు;
** rain gauge, ph. వర్షమితి; వర్షమాపకం; వానమితి;
* rainbow, n. ఇంద్రధనుస్సు; అరివిల్లు; వానవెల్లి; సురచాపం; హరిచాపం; (ety.) అరి అంటే చివర అని అర్థం. అరివిల్లు అంటే ఆకాశం చివర కనిపించేది అని కాని వాన చివర కనిపించేదని కాని అర్థం;
* rainfall, n. వర్షపాతం; వానౙల్లు;
* rainforest, n. వర్షారణ్యం;
** tropical rainforest, ph. ఉష్ణమండల వర్షారణ్యం;
* rainstorm, n. గాలివాన; ఝంఝం;
* raise, n. పెరుగుదల; పెంపు; జీతంలో పెరుగుదల;
* raise, v. t. (1) ఎత్తు; లేపు; లేవనెత్తు; పైకి ఎత్తు; (2) పెంచు; వర్థిల్లజేయు;
* raisins, n. కిస్మిస్ పళ్లు; గింజలులేని ఎండిన ద్రాక్షపళ్లు; సా. శ. పూ 2000 నుండీ ఈ పండ్ల గురించి మానవులకి తెలుసు;
* raising, n. పెంపకం;
* rake, n. (1) దంతెన; పళ్ళకర్ర; పండ్లకోల; గడ్డిని కాని మట్టిని కాని తిరగెయ్యడానికి వాడే పళ్ళకర్ర; (2) మలారం; వీధులని తుడవడానికి, ఆకులని కుప్పలా వెయ్యడానికి వాడే పళ్ళ చీపురు;
* rally, n. (1) బహిరంగ సమావేశం; (2) కారులతో వీథుల మీద వేసే పరుగు పందెం;
* rally, v. i. పుంజుకొను;
* rally, v. t. సమావేసపరచు;
* ram, n. పొట్టేలు; గొర్రెపోతు; తగరు; హుడు; ఉరణం;
* ram, v. t. గుద్దు; బలంగా పొడుచు;
* rambunctious, adj. పెంకి; అల్లరి;
* ramp, n. తొంగలి; నతిగతి; తటం; వాలుబల్ల; వాలువీధి;
* rampart, n. ప్రాకారం; కోట బురుజు; కొత్తళం; అలంగము;
* rancid, adj. కుళ్లిన; కంపుకొట్టే; కొవ్వు పదార్థాలు ఆమ్లజని సమక్షంలో ఆక్షీకరణ చెంది పాడవడం వలన వచ్చే చెడ్డ వాసనతో కూడిన;
* random, adj. క్రమరహిత; అనిర్ధిష్ట; తకపిక; యాధృచ్ఛిక;
** random access, ph. [comput.] అనిర్ధిష్ట ప్రవేశం;
* range, n. (1) మేర; వ్యాప్తి; (2) పంక్తి; వరుస; శ్రేణి; (3) పొయ్యి; గాడి పొయ్యి;
** mountain range, ph. పర్వత పంక్తి;
** range finder, ph. ఒక స్థలం నుండి గమ్యానికీ ఉండే దూరాన్ని కొలిచి చెప్పే సాధనం;
* ranger, n. అడవుల మీద ప్రభుత్వం వారి అధికారి; అరణ్య పాలకుడు;
* Rangoon creeper, n. గౌరీమనోహరి పూవు; రాధామనోహరి పూవు; [bot.] ''Combretum indicum'';
* rank, n. (1) తరగతి; అంతస్తు; పదవి; హోదా; శ్రేణి; కోటి; (2) చతురంగంలో అడ్డు వరుస;
** first rank, ph. ప్రథమ శ్రేణి;
* rank and file, ph. పిన్న, పెద్ద; అధికారులుకాని సిబ్బంది; పనివారు;
* rank, v. t. శ్రేణీకరించు; వరుసక్రమంలో పెట్టు;
* ranking, n. శ్రేణీకరణ;
* ransack, v. t. గాలించి వెదకు; మూలమూలలా వెదకు; చిందరవందర చేయు;
* ransom, n. బంధవిమోచన ధనం; విడుదల కొరకు చెల్లించే డబ్బు;
* rant, v. t. తిట్టు; నిందించు; కూతలు కూయు;
** rants and raves, ph. నిందలు, అభినందనలు;
* rap, v. t. దబదబా కొట్టు; తలుపు దబదబా కొట్టు; తలుపుని టకటకా కొట్టు;
* rape, n. మానభంగం;
* rape, v. t. మానభంగం చేయు; చెరుచు;
* rapeseed, n. సరసు; కనోలా; [bot.] Brassica napus;
* rapid, adj. తొందరగా; త్వరగా; వేగం; అవిలంబన; ఆశు;
** rapid poetry, ph. ఆశు కవిత్వం;
* rapid, n. ఝరి; ఉరకలు వేసే కొండ కాలువ;
* raptor, n. వేటాడే పక్షి; ఉదాహరణకి [[గద్ద]], డేగ, సాళువ, గూళి, మొదలైనవి.
* rapture, n. (1) మహదానందం; ఆనందం; తన్మయత్వం; (2) నిర్వాణం;
* rapport, n. (రపోర్) సన్నిహితత్వం; సామరస్యం; సౌహార్దత; a relationship characterized by agreement, mutual understanding, or empathy that makes communication possible or easy;
* rare, adj. (1) అపురూపమైన; విలువైన; (2) అరుదైన; సామాన్యంగా దొరకని; విరళ; దుర్లభం; సకృత్తు; (3) పూర్తిగా పచనం కాని; బాగా కాలని; పచ్చి పచ్చి;
** rare gases, ph. విరళ వాయువులు; helium (He); neon (Ne); argon (Ar); krypton (Kr); xenon (Xe); radon (Rn);
** rare thing, ph. తాయం; తాయిలం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''USAGE NOTE: rare, scarce
* Use ''rare'' to talk about something that is valuable but is not in abundance: Stamps and coins of the British era are rare. Use ''scarce'' to talk about something that is not available in abundance at a particular time: In 2002 water became very scarce throughout Southern India.'''
|}
*
* rare-earth elements, ph. విరళ మృత్తిక మూలకాలు; అణు సంఖ్య 57 లగాయతు 71 వరకు గల రసాయన మూలకాలు; ఇవి అరుదైన (విరళ) మూలకాలు కాదు కాని ఆ పేరు అలా స్థిరపడిపోయింది;
* rarefaction, n. విరళీకరణం;
* rarely, adv. అరుదుగా; కదాచిత్తుగా; సకృత్తుగా; అప్పుడప్పుడు; ఎప్పుడో ఒకప్పుడు;
* rascal, n. తుంటరి;
* rash, adj. తొందరపాటుతనం; దుడుకైన;
* rash, n. చర్మం కందినట్లవడం; పేత పొక్కుల వంటి పొక్కులు; పేత;
* rasp, n. ఆకురాయి;
* raspberry, n. కోరింద పండు; రసనక్కెరల;
* raspy, adj. గరుగ్గా ఉండు; గరగరలాడు;
* rat, n. ఎలుక; మూషికం; 20-40 సెంటీమీటర్లు పొడుగు, చిన్న చెవులు ఉంటాయి;
* rate, n. (1) దల; చొప్పు; తరబడి; ఏసి; రేటు; (2) ధర; (3) ప్రమాణము; నిష్పత్తి;
** rate of change, ph. మార్పుదల; మార్పేసి;
* ratification, n. అంగీకారం; సమ్మతి; ధ్రువపరచడం; ధ్రువీకరణ; ఆమోదం;
* ratify, v. t. ఆమోదించు; స్థిరపరచు; ధ్రువపరచు; నిశ్చయించు;
* rating, v. t. విలువని నిర్ణయించు;
* ratio, n. నిష్పత్తి; రెండు సంఖ్యల మధ్యనున్న ఒక రకమైన గణిత సంబంధం;
** direct ratio, ph. అనులోమ నిష్పత్తి;
** inverse ratio, ph. విలోమ నిష్పత్తి;
* rational, adj. (రేషనల్) (1) హేతుబద్ధమైన; వివేచనాత్మక; తర్కబద్ధ; యుక్తియుక్తమైన; (2) నిష్పత్తిలా రాయగల; కరణీయ;
** rational number, ph. నిష్పసంఖ్య; మూలక సంఖ్య; అకరణీయ సంఖ్య;
* rationale, n. (రేషనేల్) సోపపత్తిక వివరణం; కారణ వివరణం; సమర్ధించదగ్గ కారణం;
* rationalism, n. హేతువాదం; కారణవాదం; రెనే డెకా, స్పినోజా, గలెలియా, కాంట్, మొదలైన వారి సిద్ధాంతాలకి పునాదిగా అలరారిన వాదం;
* rattan, n. పేపబెత్తం; పేము;
* rattle, n. (1) గిలక; పసిపిల్లలు ఆడుకొనే ఒక ఆటవస్తువు; (2) ఆఘాటం;
* rattle, v. ఆఘాటించు;
* rattlesnake, n. గిలకపాము; ఆఘాట సర్పం; ఉత్తర అమెరికా నైరుతి ఎడారులలో విరివిగా కనిపించే ఒక విషసర్పం; ఈ పాము తోక గిలకలా చప్పుడు చేస్తుంది;
* Rauwolfia serpentina, n. సర్పగంధి;
* rave, v. t. పొగుడు; అభినందించు;
* raven, n. కృష్ణశకుని; ద్రోణకాకం; అసురకాకోలం; ఇది ఎక్కువ ఆస్ట్రేలియా, ఆఫ్రికా, యూరోపు, అమెరికా దేశాల్లో కనపడుతుంది. భారతదేశంలో హిమాలయాల్లో కూడా ఉంది. పరిమాణంలో పెద్దది. దీని శరీరం అంతా నల్లటి నలుపే; పెద్ద రెక్కలు ఉండటం, పరిమాణంలో కుడా పెద్దది అవటం మూలాన గుర్తు పట్టడం సులభం; [bio.] corvus corax; (see also) మాలకాకి; బొంతకాకి;
* ravine, n. (రెవీన్) లోతైన లోయ; కోన; కనుమ;
* raw, adj. (1) పచ్చి; పండని; కసరు; (2) అపక్వపు; ఉడకని; (3) ముడి; ముతక; కోరా; చలువ చేయని;
** raw fruits, ph. పచ్చి కాయలు; కసరు కాయలు;
** raw materials, ph. ముడి పదార్థములు; ముడి సరుకులు;
** raw silk, ph. ముడి పట్టు;
** raw sugar, ph. ముడి చక్కెర; ముతక పంచదార;
* ray, n. (1) కిరణం; అంశువు; మయూఖం; (2) ఒక జాతి చేప; టెంకి చేప; టెంకి;
** ray of light, ph. కాంతి కిరణం; మరీచి; అంశువు; త్విట్టు;
** ray of sunlight, ph. తరణి కిరణ వారం;
* rays, n. కిరణాలు;
** collection of rays, ph. కిరణజాలం; అంశుజాలం;
** pencil of rays, ph. కిరణపుంజం; కిరణశలాకం;
* raze, v. t. నేలమట్టం చేయు;
* razor, n. అసి; మంగలి కత్తి; క్షురిక;
* razor blade, n. క్షురిక;
* razor's edge, n. అసిధార;
* reach, v. i. చేరు; పొందు; అందుకొను;
* react, v. t. ప్రతిస్పందించు;
* reaction, n. (1) ప్రతిస్పందన; ప్రతిచర్య; చర్య; ప్రతీకార శక్తి; ఇది ప్రతీకారాన్ని పోలి ఉంటుంది. ఒకరు మనకు నచ్చని మాటంటే వెంటనే మాటకు మాట సమాధానం ఇవ్వడం రియాక్ట్ అవటం.(2) ప్రక్రియ; అభిక్రియ;
** chain reaction, ph. శృంఖల ప్రక్రియ; శృంఖలా క్రియ; శృంఖలిత చర్య;
** chemical reaction, ph. రసాయన ప్రక్రియ; రసాయన అభిక్రియ;
** combination reaction, ph. సంయోగ ప్రక్రియ; రెండు రసాయనాల కలయిక వల్ల ఒకే రసాయనం పుట్టడం;
** decomposition reaction, ph. వియోగ ప్రక్రియ; ఒక రసాయనం రెండింటిగా విడిపోవడం;
** displacement reaction, ph. స్థానభ్రంశ ప్రక్రియ;
** double reaction, ph. జంట ప్రక్రియ; తారుమారు ప్రక్రియ;
** immune reaction, ph. రక్షక ప్రతిస్పందన;
** redox reaction, ph. ??
** vital reaction, ph. జీవన ప్రతీకార శక్తి;
* reactionary, n. మార్క్స్ సిద్ధాంతంలో ప్రగతి నిరోధక వాది;
* reactionary, adj. అభివృద్ధి నిరోధక; సామాజిక; రాజకీయ మార్పులకి విముఖత చూపే;
* reactivity, n. ప్రతిచర్యాశీలత; చర్యాశీలత;
* reactor, n. క్రియాకలశం; ప్రక్రియ కలశం;
** atomic reactor, ph. అణు క్రియాకలశం;
* read, v. i. (రీడ్) చదువు;
* read, v. t. (రీడ్) చదువు; పఠించు; నేర్చుకొను;
* readers, n. pl. (1) చదువరులు; పాఠకులు; వాచకులు; (2) చదివే పుస్తకాలు;
* reading, n. విలోకనాంకం; కొలత కొలవగా వచ్చిన సంఖ్య; ఉపలక్షణం;
* readiness, n. సంసిద్ధత; సన్నద్ధత;
* ready, n. తయారు; సిద్ధం; సంసిద్ధం; ఆయత్తము; సమాయత్తము;
** ready to use, ph. సిద్ధాన్నం;
* readymade, adv. సైకట్టుగా;
* reagent, n. కారకి; కారకం; ఒక రసాయనిక ద్రవ్యమందు మార్పుతేగల ఇంకొక రాసాయనిక ద్రవ్యము;
* real, adj. నిజమైన; వాస్తవమైన; సత్యమైన; సహజమైన; యదార్థమైన; (ant.) false; imaginary;
** real variable, ph. [math.] నిజ చలనరాసి; వాస్తవ చలరాసి;
* realism, n. స్వభావోక్తి; వాస్తవికత; వాస్తవికతావాదం; వాస్తవవాదం; ఇంద్రియములకు గోచరమైనదే వాస్తవమైనది అను మతము; అనగా, స్థావరజంగమాత్మకమైన భౌతిక ప్రపంచం యొక్క ఉనికికి పరిశీలనశీలి (observer) తో నిమిత్తం లేదు. అనగా, బల్ల మీద పెట్టిన పండు మనం చూసినా, చూడకపోయినా అక్కడ బల్ల మీదనే ఉంటుంది. అడవిలో చెట్టు కూలినప్పుడు అక్కడ వినడానికి ఒక జీవి ఉన్నా, లేకపోయినా పడుతూన్న చెట్టు చప్పుడు చేస్తుంది. the doctrine that the objects perceived are real; Realism is the view that a "reality" of material objects, and possibly of abstract concepts, exists in an external world independently of our minds and perceptions; see also idealism;
** literary realism, ph. సాహిత్య వాస్తవవాదం;
** philosophical realism, ph. తాత్త్విక వాస్తవవాదం;
** theoretical realism, ph. సైద్ధాంతిక వాస్తవవాదం;
* realist, n. వాస్తవవాది; వాస్తవికవాది;
* reality, n. నైజం; వాస్తవికత; సత్యం;
* realize, v. i. గ్రహించు; గుర్తించు;
* realize, v. t. పొందు; రాబట్టు; సాధించు;
* really!, inter. నిజంగా;
* realm, n. రంగం; రాజ్యం; ప్రపంచం; హయాం;
* ream, n. కాగితాల పరిమాణం; ఇరవై దస్తాలు;
* reap, v. t. (1) కోయు; పంటని కోయు; (2) అనుభవించు;
* rear, v. t. పెంచు; పోషించు;
* rear, n. వెనుక భాగం;
* rearguard, n. దుమ్దారు;
* rearrangement, n. పునరమరిక;
* reason, n. కారణం; హేతువు;
* reason, v. t. నచ్చజెప్పు; తర్కించు; వాదించు;
* reasonable, adj. సబబైన; తగిన; సమంజస; హేతుపూర్వక; న్యాయమైన;
** reasonable doubt, ph. సబబైన అనుమానం; రాదగిన అనుమానం;
** reasonable opportunity, ph. తగిన అవకాశం;
** reasonable to believe, ph. నమ్మదగిన కారణం;
* reasoning, n. వాదం; వాదసరళి; హేతువాదం; అనుమానం; అవమర్షం; తర్కించడం;
* rebate, n. ముజారా; ముదరా; ధరలో తగ్గింపు; వస్తువు కొన్న తర్వాత వ్యాపారి తిరిగి ఇచ్చే పైకం;
* rebel, n. తిరుగుబాటుదారు;
* rebellion, n. తిరుగుబాటు; పితూరీ;
* rebuke, n. తిట్టు; నిందావాచకం;
* rebuke, v. t. తిట్టు; చివాట్లుపెట్టు; కోప్పడు;
* rebut, v. t. పూర్వపక్షం చేయు;
* recalcitrant, adj. మొండి;
* recall, v. t. (1) వెనుకకు పిలచు; అమ్మకానికి పెట్టిన సరకులని వెనుకకు పిలచు; రద్దు చేయు; (2) జ్ఞాపకం తెచ్చుకొను;
* recapitulate, v. t. పునశ్చరణ చేయు; జ్ఞప్తికి తెచ్చు; క్రోడీకరించు;
* receipt, n. రసీదు; చెల్లుపత్రం; చలానా;
** receipt of payment to the treasury, ph. చలానా;
* receivables, n. రావలసినవి; రాబడులు;
* receive, v. t. అందుకొను; గ్రహించు; పుచ్చుకొను;
** receive into custody, ph. అందుకొను; కైవశం చేసుకొను;
* receiver, n. గ్రాహకం; గ్రాహకి; గ్రహీత; గ్రాహకుడు; గ్రాహి;
* recension, n. శాఖ; పరిష్కృత గ్రంథం; పాఠాంతరం;
* recent, adj.ఇటీవలి; అర్వాచీన; ఆధునిక; తాజా;
* recently, adv. ఈమధ్య; మొన్నమొన్న;
** very recently, ph. మొన్ననీమధ్య; మొన్నమొన్న; ఇటీవల;
* receptacle, n. గ్రాహకి; మరొక వస్తువుని తనలోకి తీసుకొనేది;
* reception, n. ఎదురు సన్నాహం; స్వాగతం; సన్మానం; ఉద్గ్రాహం
* receptor, n. గ్రాహకి;
** sense receptor, ph. ఇంద్రియ గ్రాహకి; జ్ఞానేంద్రియ గ్రాహకి;
** touch receptor, ph. స్పర్శ గ్రాహకి;
* recess, n. (1) మారుమూల; వెనకకి జరిగి ఉన్న; గూడు; (2) పాఠశాలకి వచ్చు శలవు కాలం;
* recessive, adj. తిరోగమన; అంతర్గత;
* recession, n. వాణిజ్యమాంద్యం; ఆర్ధికమాంద్యం; తగ్గుదల; a recession is a general decline in a country’s production of goods and services, measured usually as two consecutive quarters of shrinking growth; see also depression, bear market;
* recharge basins, ph. pl. ఇంకుడు గుంటలు; భూజల మట్టం అడుగుకి దిగిపోకుండా ఉపరితలపు జలాన్ని భూమిలోకి ఇంకడానికి తవ్విన గుంటలు;
* recidivism, n. నిత్యాపరాధం; పాత అలవాటు ప్రకారం అపరాధం చెయ్యడం;
* recipe, n. (రిసపీ) ఉపాయం; వంటకాలని చేసే పద్ధతి; పచన యోగం; ఔషధ యోగం;
* recipient, n. గ్రహీత;
* reciprocal, adj. (1) అన్యోన్యమైన; పరస్పర; ఇచ్చి పుచ్చుకొనే; అనుగుణ; (2) తిరగబెట్టిన; తిరగబడ్డ; (3) విలోమ;
** reciprocal arrangements, ph. పరస్పరమైన ఏర్పాట్లు;
** reciprocal causes, ph. అన్యోన్యమైన కారణాలు; పరస్పరమైన కారణాలు;
** reciprocal fraction, ph. తిరగబడ్డ భిన్నం; విలోమ భిన్నం;
** reciprocal promises, ph. పరస్పరమైన వాగ్దానాలు;
* reciprocal, n. విలోమాంకం;
* reciprocate, v. t. ఇచ్చిపుచ్చుకొను;
* reciprocity, n. ఆదాన ప్రదానం; అదలు బదులు; అన్యోన్యత;
* recitation, n. పఠన; పారాయణ;
* recital, n. (1) అప్పగింత; (2) సంగీత కచేరీ;
* recite, v. t. అప్పచెప్పు; వల్లించు;
* reckon, v. t. పరిగణించు; లెక్కించు; అభిప్రాయపడు;
* reclamation, n. పునరుద్ధరణ;
* recline, v. i. వాలు; ఒరుగు; ఆనుకొను;
* recluse, n. ఏకాంగి; ఏకాకి; ఒంటరి; కోరి ఒంటరిగా జీవించే వ్యక్తి;
* recollection, n. యాది; జ్ఞాపకం;
* recognition, n. (1) గుర్తింపు; ప్రతిపత్తి; అభిజ్ఞానం; (2) పోలిక;
* recognize, v. i. గుర్తించు; పోల్చు; పోలిక పట్టు;
* recollect, v. i. జ్ఞాపకం తెచ్చుకొను; స్మరణకి తెచ్చుకొను;
* recollection, n. జ్ఞాపకం; స్మరణం;
* recommend, v. t. సిఫార్సు చేయు;
* recommendation, n. సిఫార్సు; ప్రశంశ;
* recompense, n. పాపపరిహారం; చెల్లుకి చెల్లు;
* reconcile, v. i. రాజీపడు; సమాధానపడు; సమన్వయపడు;
* reconcile, v. t. సఖ్యపరచు; పునర్ ఘటించు; సమన్వయం చేయు;
* reconciliation, n.రాజీ; సయోధ్య;
* reconstruction, n. పునర్మిర్మాణం; పునరుద్ధరణ;
* record, n. (రెకర్డ్) కవిలె; కవిలెకట్ట; దస్తావేజు; పుస్తకం;
* record, v. t. (రికార్డ్) నమోదు చేయు; రికార్డ్ చేయు;
* recorder, n. లేఖరి; కాయస్థుడు; ముద్రాపకం; రికార్డరు;
** sound recorder, ph. శబ్ద ముద్రాపకం; ధ్వని ముద్రాపకం;
* recording, n. గ్రహణం;
** photo recording, ph. ఛాయాగ్రహణం;
** sound recording, ph. శబ్దగ్రహణం; ధ్వని ముద్ర్రణ;
* recover, v. i. (1) కోలుకొను; తేరుకొను; తెప్పరిల్లు; (2) సంగ్రహించు; రాబట్టు;
* re-creation, n. ప్రతిసృష్టి;
* recreation, n. కాలక్షేపం; వ్యాపకం;
* recruiter, n. నియోక్త;
* recruitment, n. లావణం; నియామకం; కొల్గారం;
** recruitment officer, ph. కోల్కాడు; నియామకుడు;
* rectal, adj. పురీష;
* rectangle, n. దీర్ఘచతురస్రం; రెండు జతల ఎదురెదురు భుజాలు సమాంతరంగా ఉండి, నాలుగు సమ కోణాలు ఉన్న చతుర్భుజం;
* rectangular, adj. దీర్ఘచతురస్రాకార;
* rectification, n. దిద్దుబాటు; సరిచేయుట; సవరించుట; చక్కబెట్టుట;
* rectified, adj. చక్కబడ్డ; దిద్దబడ్డ;
* rectifier, n. దిద్దరి; పరిష్కర్త; సరిచేరి; సరిచేయునది;
* rectify, v. t. దిద్దు; సరిచేయు; సరిదిద్దు; సవరించు; చక్కబెట్టు;
* rectum, n. పురీషనాళం; మలాశయం;
* recurring, adj. పునరావృత; ఆవర్తక; తిరిగివచ్చు;
** recurring decimal point, ph. పునరావృత దశాంశ బిందువు;
* recursive, adj. పునరావృత్తంగా;
** recursive process, ph. పునరావృత్త ప్రక్రియ;
* recycle, n. పునరావృత్తం; పునర్వినిమయం; పునరోపయోగం; ఒకసారి వాడి పారెయ్యకుండా మళ్లా వాడడం;
* red, adj. ఎర్రనైన; అరుణ; పింగళ; జేగురు;
** red corpuscles, ph. ఎర్ర కణములు;
** red frangipani, ph. దేవగన్నేరు పూవు; [bot.] ''Plumeria rubra'';
** red giant, ph. అరుణ మహాతార;
** red oxide of lead, ph. గంగ సింధూరం;
** red oxide of mercury, ph. రస సింధూరం;
** Red sorella, ph. పుల్ల గోంగూర;
* redhead, n. m. రాగితలవాడు; f. రాగితలది; రాగిరంగు జుత్తు గల మనిషి; (rel.) blond; brunette;
* red, n. ఎరుపు; కెంపు; తొగరు; కెంజాయ;
** saffron red, ph. చెంగావి;
* redact, v. t. పరిష్కరించు;
* redden, v. i. ఎర్రబడు; కందు; కమలు; తొగరించు; రంజిల్లు; జేవురించు;
* red-eye, n. (1) జేవురుగన్ను; (2) [idiom] రాత్రల్లా చేసే ప్రయాణం;
* redeem, v. t. విమోచన చేయు; విలువని రాబట్టు;
* redemption, n. విమోచన; విడుదల; విలువను రాబట్టడం;
* redness, n. ఎరుపు; రక్తిమ; జేగురు;
* redolent, adj. ఘుమఘుమలాడే; మంచి లేక ఘాటైన వాసనతో కూడిన;
* redoubled, adj. ద్విగుణీకృతమైన;
* redox, adj. రసాయన సంయోగ ప్రక్రియలో ఆమ్లజనిని ఎక్కువ చెయ్యడం (కలపడం)ఉదజనిని తక్కువ చెయ్యడం (తీసివేయ్యడం) ఒకేసారి జరగడం;
** redox reaction, ph. రసాయన ప్రక్రియలో ఆమ్లజనిని ఎక్కువ చెయ్యడం (కలపడం),ఉదజనిని తక్కువ చెయ్యడం (తీసివేయ్యడం) ఒకేసారి జరగిన సందర్భం; ఉదా: CuO + H<sub>2</sub> --> Cu + H<sub>2</sub>O;
* redress, v. t. దిద్దు; సరిదిద్దు; నష్టం భర్తీ చేయు;
* reduce, v. t. తగ్గించు; కోయు; హరించు; సంగ్రహించు;
* reduced, adj. తగ్గింపు; క్షయీకృత;
* reduced prices, ph. తగ్గింపు ధరలు;
* reducing, adj. క్షయకరణ;
** reducing agent, ph. ఆమ్లక్షయకరణి; ఆమ్లజని హారిణి; ఆమ్లజనిని హరించునది;
* reductio ad absurdum, ph. అనిష్టాపత్తి; అభిషవ శశవిషాణం; అభిషవం అంటే మరగ బెట్టడం. శశవిషాణం అంటే కుందేటి కొమ్ము. కనుక దిగమరిగించి కుందేటి కొమ్ముని సాధించడం అన్నమాట. తర్కశాస్త్రంలో ఒక ప్రవచనాన్ని రుజువు చెయ్యవలసి వచ్చినప్పుడు, సదరు ప్రవచనానికి విరుద్ధమైన ప్రవచనంతో మొదలుపెట్టి, దానిని మర్ధించి, మర్ధించి చివరికి ఆ విరుద్ధ ప్రవచనం అసాధ్యం అని రుజువు చెయ్యడం; తార్కిక గణితంలో ఈ రుజువు పద్ధతి ఎక్కువ ప్రచారంలో ఉన్న పద్ధతులలో ఒకటి; అర్ధప్రసంగం;
* reduction, n. (1) తగ్గింపు; కోత; (2) [chem.] క్షయీకరణం; ఆమ్లజని వాటాని తగ్గించడం; ఆమ్లజనిని తొలగించడం; ఉదజనీకరణ; ఉదజని వాటాని పెంచడం; (ant.) oxidation;
* redundant, n. రెండోసారి; చర్విత చర్వణం; దుబారా; అధికం; అనావశ్యకం;
* reed, n. రెల్లు;
* reef, n. సముద్రంలో మెరక ప్రదేశాలు;
** coral reef, ph. పగడపుదిబ్బ;
* reel, n. చుట్ట; రీలు;
* reel, v. i. తిరుగు;
* reel, v. t. తిప్పు;
* re-establish, v. t. పునర్ ప్రతిష్ట చేయు;
* reference, n. (1) ప్రసక్తి; అనూకాశం; (2) ఉపప్రమాణం;
** bibliographic reference, ph. ఆకరం; ఉపప్రమాణం;
* refine, v. t. శుద్ధిచేయు; శుభ్రపరచు;
* refined, adj. శుద్ధిచేయబడ్డ; చక్కీ;
** refined oil, ph. చక్కీ నూనె; చక్కీ తైలం;
** refined sugar, ph. చక్కీ చక్కెర; చక్కీ పంచదార;
* refinery, n. శుద్ధిచేసే కర్మాగారం;
* oil refinery, ph. నూనె శుద్ధికర్మాగారం;
* sugar refinery, చక్కెర శుద్ధికర్మాగారం;
* reflect, v. t. (1) ప్రతిబింబించు; (2) వితర్కించు;
* reflection, n. (1) పరావర్తనం; వెనకకి మళ్ళడం; (2) ప్రతిబింబం; ప్రతికృతి; అభివ్యక్తి; (3) మీమాంస; తార్కికంగా ఆలోచించడం;
** angle of reflection, ph. పరావర్తన కోణం;
** total internal reflection , ph. సంపూర్ణాంతర పరావర్తనం; ఎండమావి ఏర్పడినప్పుడు ఇటువంటి పరావర్తనమే జరుగుతుంది;
* reflector, n. పరావర్తకం; దర్పణం; అద్దం;
* reflex, adj. ప్రతివర్తిత; ప్రతీకార;
** reflex action, ph. ప్రతీకార చర్య; అనిచ్ఛా ప్రవర్తన;
* reflex, n. ప్రతివర్తిత; ప్రతీకార చర్య;
** conditioned reflex, ph. నియమబద్ధ ప్రతీకార చర్య;
** involuntary reflex, ph. అసంకల్ప ప్రతీకార చర్య;
* reflexes, n. ప్రతివర్తితలు; ప్రతీకార చర్యలు;
* reflexive, n. ఆత్మార్థకం;
* reform, n. సంస్కరణ; దిద్దుబాటు;
* reform, v. t. సంస్కరించు; దిద్దు; చక్కబెట్టు;
* reformer, n. సంస్కర్త; దిద్దరి;
* refracted, adj. వక్రీభవన; వక్రీభూతమైన; వక్రీభవనమైన;
* refraction, n. వక్రీభవనం; వంకర కావడం;
** angle of refraction, ph. వక్రీభవన కోణం;
** coefficient of refraction, ph. వక్రీభవన గుణకం;
** index of refraction, ph. వక్రీభవన గుణకం; వక్రీభవన సూచకి; వక్రీభవన తర్జని;
* refractoriness, n. మొండితనం; దుర్గలనీయత; రాపిడిలో పుట్టిన వేడిని తట్టుకో గలిగే స్థోమత;
* refractory, adj. మొండి;
** refractory child, ph. మొండి పిల్లాడు; మొండి పిల్ల; మొండి ఘటం;
** refractory substance, ph. ఎంతో వేడికి కాని కరగని పదార్థం;
* refrain, n. పల్లవి; పాటలో మొదటి చరణం; వంతపాట; పునరావర్తన;
* refreshment, n. ఉపాహారం; శ్రాంతి; శ్రాంతి పానీయం;
* refrigerant, n. శిశిరోపద్రవ్యం; శిశిరోపద్రవం;
* refrigeration, n. శిశిరోపచారం; శీతలీకరణ;
* refrigerator, n. శిశిరోపచారి; శీతలీకరణి; హిమకరి; మంచుబీరువా; చలిమర;
* refuge, n. శరణం; శరణాలయం; ఆశ్రయం; ఏడుగడ;
** wildlife refuge, ph. వన్యజీవ శరణాలయం; వన్యమృగ శరణాలయం;
* refugees, n. కాందిశీకులు; శరణాగతులు;
* refund, n. వాపసు; ముజరా;
* refusal, n. అసమ్మతి; నిరాకరణం; తిరస్కారం; నిరసన; ఉపాలంభం;
* refuse, n. (1) చెత్త; పెంట; (2) పిప్పి; పిప్పిరి;
* refuse, v. t. నిరాకరించు; తిరస్కరించు;
* refute, v. t. పూర్వపక్షం చేయు;
* regard, v. t. పరిగణించు;
* regard, n. గౌరవం; అనూకాశం;
* regeneration, n. పునర్జాతం; see also reproduction;
* regent, n. ప్రభుత్వ ప్రతినిధి; వకీలు;
* regime, n. పరిపాలన; పాలన; హయాం; ఏలుబడి;
* regiment, n. దళం; సైనిక దళం;
* region, n. ప్రాంతం; ప్రదేశం;
* regional, adj. ప్రాంతీయ;
* register, n. (1) [comp.] పల్టీపేరు; (2) పద్దుపుస్తకం; పట్టిక; కవిలె; దండకవిలె;
** mask register, ph. ప్రచ్ఛాదక పల్టీపేరు;
* register, v. t. నమోదు చేయు;
* registration, n. నమోదు చెయ్యడం; గ్రంథస్థం చెయ్యడం;
* regression, n. విగతి; విగతిపథం; అపకర్షకం;
** infinite regression, ph. అనంత అపకర్షకం; కౌపీన సంరక్షణార్థ న్యాయం;
** linear regression, ph. సరళ విగతిపథం;
* regressive, adj. తిరోగమన; అధోగమన; అపకర్షక;
* regret, n. విచారము; ఖేదం;
* regret, v. i. చింతించు; విచారించు; ఖేదపడు; పస్తాయించు;
* regular, adj. క్రమ; సమ; సాధారణ; నియతమైన; నియమానుసార; అనుస్యూత;
** regular hexagon, ph. క్రమ షడ్భుజి; ఆరు భుజాల పొడుగు సమానంగా ఉన్న షడ్భుజి;
** regular solids, ph. [math.] సక్రమ ఘన రూపాలు;
** at regular intervals, ph. నియతికాలికంగా;
* regularity, n. సక్రమత; అలవాటు;
* regularization, n. క్రమబద్ధీకరణ;
* regularly, adv. వతనుగా; క్రమవశాత్తూ; అలవాటు ప్రకారం; నియమానుసారంగా; నియతంగా; సాధారణంగా; నియతికాలికంగా; యథావిధిగా;
* regulation, n. కట్టుబాటు; నిబంధన; నియంత్రణ; నియతి;
* regulations, n. కట్టుబాట్లు; నిబంధనలు; నియమావళి; ప్రభుత్వ పద్ధతులు; చట్టములు; శాసనములు; వ్యవస్థాపనలు;
* regulator, n. వ్యవస్థాపకి; నియంత్రకం;
* Regulus, n. మఘ; మఖ; సింహ రాసిలో మొదటి నక్షత్రం;
* rehabilitation, n. పునరావాసం;
* rehearsal, n. ఒద్దిక; పూర్వప్రయోగం; పూర్వనటనం;
* reign, n. (రెయిన్) ఏలుబడి; ఏలిక; రాజ్యం;
* reign, (రెయిన్) v. i. ఏలు;
* regression, n. తిరోగమనం;
** linear regression, ph. సరళ తిరోగమనం; దత్తాంశ బిందువుల స్థానంలో, వాటికి సమదూరంలో, ఉజ్జాయింపుగా ఒక సరళ రేఖని గీసే పద్ధతి;
* rein, n. పగ్గం; కళ్లెం; (rel.) bridle;
* reinstate, v. t. తిరిగి స్థాపించు;
* reiterate, n. పునరుద్ఘాటించు; ద్విరుక్తించు; ఆమ్రేడించు; మళ్లా మళ్లా చెప్పు;
* reiteration, n. పునరుద్ఘాటన; వీసనం; ముహుర్భాష; పౌనఃపున్యం; పౌనరుక్త్యం; ద్విరుక్తం;
* reject, v. t. తిరస్కరించు; వదలిపెట్టు; నిరాకరించు; నిరసించు; త్రోసివేయు; ఆక్షేపించు;
* rejection, n. తిరస్కారం; నిరసన; నిరాకరణ;
** rejection of food, ph. నిరసన వ్రతం;
* rejoice, v. i. రమించు;
* rejoinder, n. ప్రత్యుత్తరం; సమాధానం; ఎదురు జవాబు; బదులు;
* rejuvenate, v. i. కొత్తగా బలం పుంజుకొను;
* rejuvenation, n. కాయకల్పం;
* relapse, n. తిరగబెట్టు; పునర్ ప్రకోపించు;
* relation, n. బంధువు; చుట్టం;
* relationship, n. (1) సంబంధం; సంపర్కం; ఇలాకా; (2) బంధుత్వం; చుట్టరికం;
** far-fetched relationship, ph. బాదరాయణ సంబంధం;
* relative, adj. సాపేక్ష; పరస్పర; బాంధవ్య;
** relative address, ph. [comp.] సాపేక్ష విలాసం;
* relative, n. బంధువు; చుట్టం;
** distant relative, ph. దూరపు బంధువు; అత్తప్పగారి పిత్తప్ప; అంతల పొంతల వాడు;
* relativism, n. దృక్పథవాదం; ఒక రకం సాహిత్య విమర్శ;
* relativistic, adj. సాపేక్ష;
** relativistic collapse, ph. సాపేక్ష సమాధి;
* relativity, n. సాపేక్షత్వం; పరస్పరత్వం; పరస్పర సంబంధం;
** theory of relativity, ph. సాపేక్ష వాదం; సాపేక్షత్వ సిద్ధాంతం;
* relax, v. t. సడలించు;
* relaxation, n. సడలింపు;
* release, n. విడుదల; విడత; విమోచన;
** release from sin, ph. పాప విమోచన;
* released, adj. విడుదల చేయబడ్డ; ప్రోత్సారిత;
* relevance, n. సుసంగతం; సుసంగత్వం; ప్రాసంగికత;
* relevant, adj. సుసంగత;
* release, v. t. విడుదల చేయు; విడుచు; విమోచన చేయు;
* reliability, n. విశ్వసనీయత;
* reliable, adj. విశ్వసనీయ;
** relied upon, ph. ఉపాశ్రిత;
* relief, n. తెరిపి; ఉపశమనం;
* relic, n. అవశిష్టం;
* religion, n. మతం; (lit.) linking back the phenomenal to its source;
* religious, adj. మత సంబంధమైన;
** Religious endowment, ph. దేవాదాయం;
* relinquish, v. i. వర్జించు; త్యజించు;
* relish, n. ఉపదంశం; నంచుకోడానికి వీలయిన పచ్చడి వంటి పదార్థం;
* reluctance, n. (1) అయిష్టత; (2) అయస్కాంత రేఖల ప్రయాణానికి అయిష్టత; విద్యుత్తు యొక్క ప్రయాణానికి చూపే అయిష్టతని resistance అన్నట్లే అయస్కాంత రేఖల ప్రయాణానికి చూపే అయిష్టతని reluctance అంటారు;
* remainder, n. శేషం; శిష్టపదం; బాకీ; మిగిలినది;
* Remainder Theorem, n. శేష సిద్ధాంతం; The remainder theorem states that when a polynomial, f(x), is divided by a linear polynomial, x - a, the remainder of that division will be equivalent to f(a). ... It should be noted that the remainder theorem only works when a function is divided by a linear polynomial, which is of the form x + number or x - number;
* remaining, adj. తక్కిన; తరువాయి; మిగిలిన; మిగత; తతిమ్మా;
* remains, n. అవశేషములు; అస్థికలు;
* remand, v. t. ఆజ్ఞాపించు;
* remarriage, n. పునర్వివాహం;
* remedy, n. మందు; చిట్కా; పరిహారం;
** home remedy, ph. గోసాయి చిట్కా; గృహ వైద్యం;
* remind, v. i. స్మరించు;
* remind, v. t. స్మరణకు తెచ్చు; జ్ఞాపకం చేయు;
* reminiscence, n. స్మరణ; సంస్మరణ; స్మృతి;
* remission, n. తగ్గుదల; తగ్గించుట; తగ్గింపు; తగ్గుముఖం;
* remit, v. t. కట్టు; ఇరసాలు;
* remittance, n. ఇరసాలు;
* remission, n. సడలింపు; తగ్గుదల; ఉపశమనం;
* remonstrate, v. t. మందలించు;
* remorse, n. పశ్చాత్తాపం; శోకం; అనుతాపం; ఖేదం;
* remote, adj. విదూర; సుదూర; దవిష్ఠ;
** remote control, ph. విదూర నియంత్రణ;
* removal, n. తొలగింపు; నివారణ; నివృత్తి; నివర్తనం; హరణ;
* remove, v. t. తొలగించు; వదలించు; ఊడ్చు; విఘటన చేయు; హరించు;
* remuneration, n. ప్రతిఫలం; ప్రత్యుపకారం; చెల్లింపు; ముట్టింపు;
* renaissance, n. (రినసాన్స్) పునరుద్ధరణ; పునరుజ్జీవనం; కొత్త జన్మ; కొత్త జీవితం; నవజాగృతి;
* rendering, n. వర్ణన; వ్యాఖ్య; పాటని పాడడం; బొమ్మని గియ్యడం; భాషాంతరీకరణం చెయ్యడం;
* rendezvous, n. (రాండెవూ) ముఖాముఖీ; కలిసే స్థానం; సంకేత ప్రదేశంలో కలుసుకోవడం;
* renegade, n. మతభ్రష్టుడు;
* rent, n. అద్దె; అద్దియ; బాడుగ; బేడిగ; భాటకము; కిరాయి; మక్తా; శిస్తు;
* renter, n. అద్దెకున్నవాడు; మక్తేదారు; ముస్తాజరు; భాటకుడు;
* renounce, v. t. త్యజించు; పరిత్యజించు; ఒదలిపెట్టు;
* renovation, n. జీర్ణోద్ధరణ; మేల్కటం;
* renown, n. పేరు; కీర్తి; ఖ్యాతి;
* reorganization, n. పునర్వ్యవస్థీకరణ;
* repairs, n. pl. మరమ్మత్తులు;
* reparation, n. పరిహారం;
* repartee, n. ఎదురుదెబ్బ; చతురోక్తి; బ్రహాణకం;
* repeal, v. t. రద్దుచేయు; నిషేధించు;
* repeat, v. t. ఆమ్రేడించు; మామరించు;
* repeated, adj. పునరుక్త; జప;
* repeatedly, adv. మళ్ళీ మళ్ళీ; మాటిమాటికీ; పునరుక్తంగా;
* repentance, n. పశ్చాత్తాపం; నొచ్చుకోలు;
* repertoire, n. సంగీత కచేరీలు; నాటకాలు, మొదలైన కళాఖండాలకి కాణాచి అయిన వ్యాపార బృందం; (see also) repertory
* repertory, n. సముదాయ మంజరి; నిధి; ప్రాప్తిస్థానం; all the things that someone can do, all the methods that someone can use, etc.; (see also) repository; repertoire;
* repetition, n. పునరుక్తి; వల్లె; జపం; చర్వితచర్వణం; ద్విరుక్తం; పర్యాయోక్తి; అనుప్రాస;
** futility of repetition, ph. పునరుక్తి దోషం;
* replacement, n. స్థానచ్యుతి;
* replication, n. ప్రతిసృజన; తనని తాను తనంతగా సృష్టించుకోగలిగె సత్తా;
* reply, n. సమాధానం; జవాబు; బదులు; ప్రత్యుత్తరం; ప్రతివచనం; ప్రతివాదం; తరువల్కు; మాటకి తిరుగు మాట చెప్పడం;
* report, n. (1) నివేదిక; నివేదన; (2) శబ్దం;
** preliminary report, ph. ప్రథమ నివేదిక;
** press report, ph. పత్రికా నివేదిక;
** progress report, ph. పురోగమన నివేదిక;
* reporter, n. విలేకరి; అనుకర్త, anukarta, అనువక్త, anuvakta
** press reporter, ph. పత్రికా విలేకరి;
* repose, n. విశ్రమం;
** angle of repose, ph. విశ్రమ కోణం; The angle at which a pile of rocks, sand, or dirt settles after a while;
** position of repose, ph. విశ్రమ స్థానం;
* repose, v. i. నడ్డి వాల్చు; విశ్రాంతికై జేరగిలబడు;
* repository, n. అగారం; భాండాగారం; కాణాచి;
* reprehend, v. t. కోపించు; నిందించు; అభిశంసించు;
* represent, v. t. (1) ప్రాతినిధ్యం వహించు; (2) వర్ణించు; నివేదించు; సంకేతించు;
* representative, adj. ప్రాతినిధ్యపు;
** representative government, ph. ప్రాతినిధ్యపు ప్రభుత్వం;
* representative, n. ప్రతినిధి; ప్రతిహస్తకుడు; హేజీబు;
* repress, v. t. అణగదొక్కు;
* repression, n. అణగదొక్కడం; దమనం; దమననీతి;
* reprimand, v. t. తిట్టు; చివాట్లుపెట్టు; కోప్పడు; కసురు; మందలించు; నిందించు;
* reprint, n. (1) పునర్ముద్రణ; (2) పునర్ముద్రణ పత్రం;
* reprisal, n. ప్రతీకారం; ఎదురుదెబ్బ;
* reproach, v. t. నిందించు; దూషించు;
* reproach, n. గర్హనం; నింద; దూషణ; ఆడిక;
* reproachable, n. గర్హనీయం;
* reproduction, n. పునరోత్పత్తి; సంతానోత్పత్తి; ప్రత్యుత్పత్తి; పిల్లలు పుట్టుట; see also regeneration;
* reproductive, adj. పునరోత్పాదక; ప్రత్యుత్పత్తి;
** reproductive hormones, ph. ప్రత్యుత్పత్తి హార్మోనులు; ప్రత్యుత్పాదక హార్మోనులు;
* reprove, v. t. కోప్పడు; కూకలేయు; చివాట్లు పెట్టు; గద్దించు;
* reptile, n. సరీసృపం; ఉరోగామి;
* republic, n. గణరాజ్యం; గణతంత్ర రాజ్యం;
** Republic Day, ph. గణరాజ్య దినోత్సవం;
** Republic of India, ph. భారత గణతంత్రం; భారత గణరాజ్యం;
* repudiate, v. t. నిరాకరించు; సమర్థించకుండా ఉండు; తోసిపుచ్చు; విడనాడు;
* repudiation, n. నిరాకరణ;
* repulse, v. t. ఓడించు; తోసివేయు; వికర్షించు;
* repulsion, n. (1) వికర్షణ; (2) ప్రతిహతం; అసహ్యం; ఏవగింపు;
* repulsive, n. వికర్షక; అసహ్యకరమైన;
* reputation, n. పరపతి; పరువు; ప్రతిష్ట; కీర్తి; ఖ్యాతి;
* reputed, adj. కీర్తికెక్కిన; కీర్తివంతమైన; వాసికెక్కిన;
* request, v. t. కోరు; అడుగు; మనవి చేయు; విన్నపించు; అభ్యర్ధించు;
* requiem, n. సంతాప గీతం; శోక గీతం; చనిపోయిన వారి యెడల సంతాపం ప్రకటిస్తూ చదివేది;
* request, n. మనవి; విన్నపం; నివేదన; ప్రార్థన; కోరిక; అభ్యర్థన;
* required, adj. కావలసిన; ఆపేక్షిత;
* requirements, n. కావలసినవి; ఆపేక్షితాలు; కాంక్షితాలు;
* rescue, n. పరిత్రాణం; రక్షించడం;
* research, n. పరిశోధన; శోధన; పునస్సంశోధన; కృషి; అన్వేషణ; అన్వీక్షణ: అరయిక;
** research paper, ph. పరిశోధనా పత్రం;
** research methodology, ph. పరిశోధనా పద్ధతి;
* researcher, n. జిజ్ఞాసువు; m. పరిశోధకుడు; పునస్సంసోధకుడు; f. పరిశోధకురాలు; ఆదిత్సువు;
* resemblance, n. పోలిక; సారూప్యం; తౌల్యం;
* reservation, n. ప్రత్యేకింపు; కేటాయింపు; రిజర్వేజన్;
* reserved, adj. (1) ప్రత్యేకింపబడ్డ; రిజర్వు చెయ్యబడ్డ; (2) ముభావంగా ఉన్న;
* reserves, n. pl. నిల్వలు;
* reservoir, n. (1) నిధి; టెంకి; తొట్టి; ఆశయం; (2) తటాకం; చెరువు; కొలను; సరస్సు; సముద్రం; జలాశయం; సాగరం; తొట్టి;
** reservoir of mercy, ph. కరుణానిధి; కరుణాసముద్రుడు;
** reservoir of urine, ph. మూత్రాశయం;
** reservoir of virus, ph. విషాణుటెంకి; విషాణాశయం;
** reservoir of water, ph. జలాశయం; నీరుటెంకి;
* reside, v. i. నివసించు; ఉండు;
* residence, n. నివాసం; నివేశనం; ఉండేచోటు; ఉనికిపట్టు; ఇల్లు; ఇరవు; అవస్థానము;
* resident, n. నివాసి; స్థాత; వాస్తవ్యుడు; ఉండువాడు; సాకీను;
* residential, adj. నివాస; నివసించే;
* residents, n. pl. నివాసులు; వాస్తవ్యులు; మనికులు; ఉండువారు;
* residual, adj. అవశేష; అవశిష్ట; మిగిలిన;
* residue, n. మిగిలినది; లోతక్కువ; అవశేషం; అవశిష్టం; అవక్షేపం; శేషం; ఉచ్ఛేషం; గసి; పిప్పి;
** residue class, ph. [math.] శేషవర్గం;
* resign, v. i. రాజీనామాచేయు; విసర్జించు; వదలుకొను;
** resign oneself to, ph. ఆశ వదలుకొను; రాజీపడు;
* resignation, n. రాజీనామా;
* resin, n. సర్జరసం; సర్జం; సజ్జం; రాల; రాళ; అరపూస; లాక్ష; గుగ్గిలం; Material science and polymer chemistry define resin as a highly viscous and solid substances obtained from plants or synthetically produced; It itself is the mixture of several organic compounds namely terpenes. It is produced by most of the woody plants when these plants get an injury in the form of cut.
* resist, v. i. ఎదిరించు; ప్రతిఘటించు; నిరోధించు; మొరాయించు;
* resistance, n. (1) అవరోధం; ప్రతిఘటన; నిరోధం; అడ్డగింత; (2) భౌతిక చలనంలో ఎలా ఐతే ఘర్షణ చలనాన్ని నిరోధిస్తుందో, అలాగే పదార్థములందు ఎలక్ట్రాన్ల చలనాన్ని కూడా నిరోధించే గుణాన్ని రెసిస్టెన్స్ అంటారు;
* resistivity, n. అవరోధకత్వం; నిరోధకత్వం; ఒక ధాతువు ఎంత మేరకు కరెంటు పంపగలదు (పంపలేదు) అన్నదానికి కొలమానం ఈ రెసిస్టివిటీ;
** electrical resistivity, ph. విద్యున్నిరోధకత్వం; విద్యున్నిరోధక గుణం;
* resistor, n. అవరోధకి; నిరోధకి; నిరోధకం;
* resolution, n. (1) నిశ్చయం; నిశ్చితార్థం; నిర్ణయం; పరిష్కారం; తీర్పు; తీర్మానం; సంకల్పన; (2) వియోజనం;
** resolution of forces, ph. బలాల వియోజనం; శక్తులని విడగొట్టడం;
* resolve, n. సంకల్పం; కృతనిశ్చయం;
** political resolve, ph. రాజకీయ సంకల్పం;
* resolve, v. i. (1) సంకల్పించు; (2) పరిష్కరించు; పొక్తుపరచు; (3) విడదీయు;
* resolved, n. నిశ్చితం; నిర్ణయించబడినది;
* resolver, n. పరిష్కర్త;
* resonance, n. అనుకంపం; అనునాదం; ముఖరితం;
** resonant circuit, ph. ముఖరిత వలయం; అనుకంప వలయం;
* resort, n. ఠికానా;
* resound, n. ప్రతిధ్వని; మారుమోత;
** resourceful idea, ph. ఉపాయం;
* resourcefulness, n. సమయస్పూర్తి;
* resources, n. వనరులు;
** energy resources, ph. శక్తి వనరులు;
** water resources, ph. నీటి వనరులు;
* respect, n. గౌరవం; అభిమానం; ప్రతిపత్తి; పరువు; పేరిమి;
** self respect, ph. ఆత్మగౌరవం; ఆత్మాభిమానం;
* respectable, adj. గౌరవించదగిన; గౌరవనీయమైన; మాననీయమైన; మర్యాద చూపదగిన;
** respectable man, ph. గృహమేధి; గృహస్థు;
* respectful, adj. గౌరవం తెలిపే; మర్యాద గల; సాదర;
* respectfully, adv. సాదరంగా;
* respectively, adv. ఆదిమధ్యాంత్య మంత్యంగా; యథాసంఖ్యానుసారంగా; క్రమానుసారంగా; వరుసగా;
* respiration, n. శ్వాసప్రక్రియ;
* respiratory, adj. శ్వాసకి సంబంధించిన;
** respiratory center, ph. శ్వాస కేంద్రం;
** respiratory process, ph. శ్వాసక్రియ;
** respiratory system, ph. శ్వాసమండలం;
* respite, n. తెరిపి;
* resplendent, adj. ఉజ్జ్వల; జిగేలుమనే; మిరుమిట్లుగొలిపే; అద్భుతమైన అందంతో;
* respondent, n. ఉత్తరవాది;
* response, n. ప్రతిస్పందన; జవాబు; ప్రత్యుత్తరం; ప్రతికార్యం; ప్రతికరం; ప్రతికర్మం; ప్రతిక్రియ; ఆలోచన, వివేచనతో కూడిన ప్రతిస్పందన;
* responsible, adj. పూచీగల; బాధ్యతగల;
** responsible person, ph. ధురంధరుడు; జవాబుదారుడు;
* responsibility, n. (1) కర్తవ్యం; (2) బాధ్యత; పూచీ; జవాబుదారీ; ధుర్యత; ధుర; మోపుదల; ఉత్తరవాదం;
** without responsibility, ph. నిష్పూచీ; పూచీ లేకుండా; బాధ్యత లేకుండా;
* rest, adv. మిగతా; మిగిలిన; తతిమ్మా;
* rest, n. (1) విరామం; విశ్రాంతి; విశ్రమం; విరతి; ఊరట; ఉడుకువ; (2) నిశ్చలత్వం; (3) తరవాయి; మిగిలినది;
* rest, v. i. విశ్రమించు; విరమించు;
* restlessness, n. సమరతి;
** resting point, ph. విరామస్థానం;
* restaurant, n. ఫలహారశాల; భోజనశాల; భోజనాలయం; (rel.) hotel;
* restoration, n. పునస్థాపనం; పునఃస్థాపనం;
* restraint, n. నిగ్రహం; అదుపు; సంయమనం;
* restricted, adj. పరిచ్ఛిన్న; సంకుచితమైన;
* restriction, n. ఆంక్ష; కట్టడి;
* result, n. (1) ఫలం; ఫలితం; పర్యవసానం; (2) సమాధానం;
** bad result, ph. దుర్విపాకము;
* resultant, n. తత్ఫలితం; ఫలితాంశం;
* resume, n. (రెసుమే) సంక్షిపంగా, ఒక పేజీ మించకుండా, సొంత అర్హతలని వివరించే పత్రం; (note) C.V. విస్తారంగా అర్హతలని వివరించే పత్రం; కంపెనీలలో ఉద్యోగాలకి resume వాడతారు, విద్యాసంస్థలలో ఉద్యోగాలకి CV వాడతారు;
* resume, v. i. (రెసూం) తిరిగి ప్రారంభించు; మధ్యలో ఆపిన పనిని తిరిగి చేయడం మొదలు పెట్టు;
* resurrection, n. పునరుత్థానం;
* retail, adj. చిల్లర; టోకు కానిది;
* retain, v. t. (1) ఉంచు; (2) మిగుల్చు; అట్టేపెట్టు;
* retaliation, n. ప్రతీకారం; ప్రతిఘటన; కసితీర్చుకొనడం; ప్రతిహింస; దెబ్బకు దెబ్బ తియ్యడం;
* retard, v. i. మందించు; మందగింపజేయు;
* retardation, n. మాంద్యత;
** mental retardation, ph. బుద్ధి మాంద్యత;
* retarded, adj. మందించిన;
** retarded brain, ph. మందగించిన మెదడు;
* retentivity, n. ధారణ; ధారణశక్తి;
* reticence, n. మాట్లాడకుండా తటస్థంగా ఊరుకోవడం; మౌనం వహించడం; గుట్టుగా ఉండడం;
* reticent, adj. గుట్టు; ముభావం; తటస్థం; బయటకి తేలకుండా ఉండే స్వభావం వ్యక్తం చెయ్యడం;
* retina, n. అక్షపటలం; మూర్తీపటలం;
* retinitis, n. అక్షపటలదాహం; అక్షపటలం వాపు;
* retinue, n. భృత్యబృందం; భృత్యవర్గం; పరిజనం; మంది; బలగం; మందిమార్బలం; పరివారం; వందిమాగదులు;
* retire, n. విరమించు; నిష్ర్కమించు; పదవీవిరమణ చేయు;
* retort, n. (1) బట్టీ; (2) తోకబుడ్డి; ఝారీ; (3) ప్రత్యాక్షేపం; తిరుగు జవాబు;
* retreat, v. i. తగ్గు; సన్నగిల్లు; వెనుకంజ వేయు;
* retribution, n. పాపఫలం; ప్రతిఫలం;
* retroflex, adj. [ling.] ప్రతివేష్టిత; మూర్థన్య; ఒంచిన; ఒంపు తిరిగిన; వెనక్కి తిరిగిన; ఉచ్చరించేటప్పుడు నాలుకని వెనక్కి తిప్పి పై పంటి ఎగువని ఆనించడం; ఉ: ట ఉచ్చారణ;
** retroflex flap, ph. ప్రతివేష్టిత తాడితం; మూర్థన్య తాడితం;
** retroflex fricative, ph. మూర్థన్య ఈషత్ స్పృష్టం;
** retroflex stop, ph. ప్రతివేష్టిత స్పర్శం; మూర్థన్య స్పర్శం;
* retroflex, n. మూర్థన్యం;
* retroflexes, n. మూర్థన్యములు; ప్రతివేష్టితములు; నాలుకని మడత పెట్టి నోటి కప్పుకి తగిలించి పలికేవి; ట, ఠ, డ, ఢ, ణ;
** retrograde motion, ph. తిరోగమనం; పశ్చగమనం; వక్రగతి; వక్రించిన గమనం; వెనక్కి నడవడం;
* retrogressive, adj. అధోగమన; తిరోగమన;
* retrogressive, adj. అధోగమన; తిరోగమన;
* retrospection, n. సింహావలోకనం; పునర్విమర్శ; పునఃపరిశీలన; వెనక్కి చూడడం;
* rev. v. t. తిరిగే చక్రం యొక్క జోరు పెంచడం; యంత్రం యొక్క జోరు పెంచడం;
* reveal, v. i. వెలరించు; వెలార్చు; బయటపెట్టు;
* revelation, n. వెలరింపు; వెలవరింపు; ద్యోతకం; శృతి;
* revel, v. i. కులుకు;
* revenge, n. ప్రతీకారం; ప్రతిహింస; కసితీర్చుకొనడం; పగ సాధించడం;
* revenue, n. కోశాదాయం; ఆయం; రాజస్వం; పరుపతం; ప్రభుత్వ కోశానికి వచ్చే ఆదాయం;
** land revenue, ph. శిస్తు;
** revenue inspector, ph. పరుపతం సంధాత;
* reverberate, v. i. ప్రతిధ్వనించు; పిక్కటిల్లు;
* reverberation, n. ప్రతికంపం; ప్రకంపన; ప్రతిశృతి;
* reverse, adj. ప్రత్యవాయ; వ్యతిరేక;
** reverse order, ph. వ్యతిరేక క్రమం;
* reverse, n. ఉల్టా; వెనక్కి; తిరగేసి; (ant.) obverse;
* reverse, v. t. తిరగవేయు;
* reversible, adj. ఉత్క్రమణీయ; తిరగెయ్యడానికి వీలైన;
* revetment, n. రాతిచపటా; రాతిమలామా; నెలకట్టు; బందోబస్తు చెయ్యడానికి కట్టే రాతికట్టడం;
* review, n. (1) సమీక్ష; పరిశీలన; గ్రంథ పరిచయం; (2) పునర్విచారణ; పునర్విమర్శ; పునశ్చరణ; పునరావలోకనం; ప్రత్యాలోచన;
* review, v. t. (1) సమీక్షించు; (2) పునర్విచారణ చేయు; చింతన చేయు;
* revise, v. t. సవరించు; సంస్కరించు;
* revision, n. సవరింపు; సవరణ; సంస్కరింపు; సంస్కరణ;
* revive, v. i. పుంజుకొను; తేరుకొను;
* revival, n. పునరుజ్జీవనం;
* revolt, n. విప్లవం; తిరుగుబాటు; పితూరి;
* revolt, v. i. తిరుగబడు;
* revolution, n. (1) విప్లవము; తిరుగుబాటు; (2) పరిభ్రమణం; చుట్టుతిరగడం;
** clockwise revolution, ph. ప్రదక్షిణం; గడియారపు ముల్లు తిరిగే దిశలో చుట్టి రావడం; గుడుల చుట్టూ గానీ, అగ్ని హోత్రుని చుట్టూగానీ, మహనీయుల చుట్టూగానీ కుడివైపుగా తిరగడం;
** counter clockwise revolution, ph. అప్రదక్షిణం; గడియారపు ముల్లు తిరిగే దిశకి ఎదురు దిశలో చుట్టి రావడం;
** green revolution, ph. హరిత విప్లవం;
** industrial revolution, ph. పారిశ్రామిక విప్లవం;
* revolve, v. t. చుట్టుతిరుగు; ప్రదక్షిణచేయు;
* revolver, n. తిరుగుడు పిస్తోలు; ప్రయత్నం లేకుండా తూటాలను ప్రక్షేపణ స్థానానికి సరఫరా చేసే పిస్తోలు;
* revulsion, n. ఏహ్యభావం; అసహ్యం; ఏవగింపు;
* reward, v. t. అనుగ్రహించు; బహూకరించు;
* reward, n. (1) ప్రతిఫలం; ఫలం; (2) పారితోషికం; పసదనం;
* Rh-factor, n. రీసస్ కారణాంశం; రక్తంలోని ఎర్ర కణాల మీద కనిపించే ఒక రకం ప్రాణ్యపు బణువు (protein molecule); ఈ రకం ప్రాణ్యపు బణువు రీసస్ జాతి కోతులలో కనిపించింది కనుక ఈ పేరు పెట్టేరు;
* rhapsody, n. అసంగతకావ్యం; తల తోకలేని కావ్యం;
* rheumatism, n. కీళ్లవాతం;
* rhetoric, n. భాషాలంకార శాస్త్రం; అలంకార శాస్త్రం; సలక్షణ పదాల ఎంపిక, చాతుర్యయుక్తమైన వాక్య నిర్మాణం, గుణ-రసాదులు సాహిత్యంలో ఉండేలా చూడడమంటే ఆ వ్రాతను సాహిత్య ఆభరణాలతో అలంకరించడమే! అందుకే ఈ శాస్త్రాన్ని 'అలంకార శాస్త్రం' అంటారు;
* rhetorical, adv. అలంకారయుక్తంగా; భాషాభేషజం తప్ప భావశూన్యంగా ఉండడం; కేవలం తన వాదనని బలపరచడానికి మాత్రమే వాడబడిన భాషావిశేషాలతో కూడి ఉండిన;
* rhino, adj. ముక్కుకి సంబంధించిన;
* rhinoceros, n. ఖడ్గమృగం; గండ మృగం; ముక్కొమ్మమెకము; ఏకశృంగం; శ్వేతవరాహం;
* rhizoid, n. దుంప; నులివేరు; మూల తంతువు;
* rhizome, n. భూగర్భకాండం; కొమ్ము;
* rhombus, n. రాంబస్; సమాంతర చతుర్భుజం; ఎదురెదురు భుజాలు సమాంతరంగాను, సమంగానూ ఉన్న చతుర్భుజం;
[[File:Rhombohedron.svg|thumb|right|Rhombohedron]]
* rhombohedral, adj. సమాంతరచతుర్ముఖ; ఎదురెదురు ముఖాలు సమాంతరంగాను, సమంగానూ ఉన్న చతుర్భుఖం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''--USAGE NOTE: rhombohedron
* In solid geometry, a rhombohedron is a three-dimensional figure like a cube, except that its faces are not squares but rhombi. It is a special case in which a parallelepiped has all its edges have the same length. Trigonal trapezohedron, Right rhombic prism, and oblique rhombic prism are special shapes that lie between a cube and a rhombohedron.'''
|}
*
* rhubarb, n. రేవలచిన్ని; రేవల్చిన్ని; తోటకూర వంటి ఈ ఆకుకూర కాడలు వండుకు తినవచ్చు కానీ, ఆకులు తినకూడదు; ఆకులలో ఆగ్జాలిక్ ఆమ్లం అత్యధికంగా ఉండడం వల్ల అవి విష తుల్యం;
* rhyme, n. అంత్యప్రాస; అంత్యానుప్రాస; ఇంగ్లీషు పద్యాల పాదాల చివరలో కనిపించే ప్రాస;
* rhythm, n. లయ; తాళగతి;
** rhythmic cycle, ph. తాళం;
* rib, n. పక్క ఎముక; పర్శుక; పార్శ్వాస్తి; డొక్క;
** rib cage, ph. పర్శుక పంజరం;
* ribbon, n. కంగోరు; నాడా; రిబ్బను;
* ribosome, n. రైబోకాయం; (ety.) composite of ribonucleic acid (RNA) and microsome;
* rice, n. (1) బియ్యం; తండులం; దంచిన ధాన్యం; (2) అన్నం; ఉడకబెట్టిన అన్నం;
** broken rice, ph. నూకలు;
** cooked rice, ph. వరి అన్నం; అన్నం; శాల్యోదనం; ఓగిరం; బోనాలు; అత్తు;
** flattened rice, ph. అటుకులు;
** parboiled rice, ph. ఉప్పుడు బియ్యం; partially boiled rice; ఇది మూడు దశల్లో జరుగుతుంది: నానబెట్టడం, ఉడికించడం, మరియు ఎండబెట్టడం. వడ్లను పొట్టుతో సహా నీటిలో నానబెట్టి, ఉడికించి, ఆ తర్వాత ఎండబెట్టి మిల్లు పడతారు.
** popped rice, ph. పేలాలు;
** pounded rice, ph. దంపుడు బియ్యం;
** puffed rice, ph. మురమరాలు; బొరుగులు;
** raw rice, ph. పచ్చి బియ్యం; పండించిన వడ్లను ఎండబెట్టిన తర్వాత, నేరుగా మిల్లులో పోసి పైన ఉన్న పొట్టు తీసివేస్తారు. దీనికి ఎలాంటి ఉష్ణ ప్రక్రియ ఉండదు.
** steamed rice, ph. ఆవిరి బియ్యం; వడ్లను మిల్లుకు పంపే ముందు, వాటికి వేడి ఆవిరి పట్టిస్తారు. దీనివల్ల వడ్ల పొట్టు కొంచెం వదులై, బియ్యం గింజ గట్టిపడుతుంది. ఆ తర్వాత ఎండబెట్టి మిల్లు పడతారు.
** wild rice, ph. నీవారం; నీవారాలు;
** rice cooked in milk, ph. పొంగలి;
* rich, adj. గొప్ప; మోతుబరు; సంపన్నమైన;
* ricinus, n. ఆముదపుచెట్టు;
* rickettsiae, n. pl. రికెట్సియే; బేక్టీరియాకీ, వైరసులకీ మధ్యగా ఉండే సూక్ష్మ జీవులు; వీటివల్లనే టైఫస్ జ్వరం వస్తుంది;
* rickets, n. అస్థిమార్దవం; (lit.) softening of the bones;
* riddles, n. పొడుపు కథలు; తలబీకరకాయలు; కైపదాలు; ప్రహేళికలు; చిక్కు సమస్యలు; కుమ్ముసుద్దులు; బురక్రి బుద్ధిచెప్పే సమస్యలు; మెదడుకి మేతవేసే మొండి సమస్యలు;
* ride, n. సవారీ;
* ride, v. t. సవారీ చేయు;
* rider, n. (1) రౌతు; సవారీ చేసేవాడు; (2) తాజాకలం; అనుబంధ సిద్ధాంతం;
* ridge, n. మిట్ట;
* ridicule, n. కోడిగం; పరిహాసం; ఎగతాళి;
* ridicule, v. t. పరిహసించు; అపహసించు; ఎకసక్కేలాడు; ఎద్దేవాచేయు;
* ridiculous, adj. హాస్యాస్పదమైన; నవ్వు పుట్టించే;
* rift, n. బీట; పగులు; చీలిక; భ్రంశం;
** rift valley, ph. చీలిక లోయ; భ్రంశ లోయ; భూమి పగిలి, విడిపోయినప్పుడు ఏర్పడే లోయ;
* rigmarole, n. తతంగం;
* Rigel, n. (రైజెల్) వృత్రపాద నక్షత్రం; Rigel is generally the seventh-brightest star in the night sky and the brightest star in Orion;
* right, n. (1) ఒప్పు; తప్పుకానిది; (2) హక్కు; స్వామ్యం; (3) సమమైన; సరి అయిన; (4) కుడి; వల; వలవల; దక్షిణ;
** birthright, n. జన్మ హక్కు;
** fundamental right, ph. ప్రాథమిక హక్కు;
** right angle, ph. సమకోణం; లంబ కోణం; రుజు కోణం;
** right-angled triangle, ph. సమకోణ త్రిభుజం; లంబకోణ త్రిభుజం; సమ త్రిభుజం;
** right ascension, ph. [astronomy] విష్ణువాంశ; ఆకాశగోళం మీద రేఖాంశం వంటిది; the longitude on the celestial sphere; the east-west coordinate by which the position of a celestial body is ordinarily measured; more precisely, the angular distance of a particular point measured eastward along the celestial equator from the Sun at the March equinox to the point in the question above the earth; [see also] declination;
** right hand, ph. కుడిచేయి; వల కేలు; దక్షిణ హస్తం;
** right-handed, ph. కుడిచేతి వాటం; దక్షిణ కర;
** right side, ph. వలపల;
** right triangle, ph. లంబకోణ త్రిభుజం;
** right-wing, ph. దాక్షిణ్య భావాలున్న పక్షం;
* righteous, adj. ధార్మిక;
* rights, n.హక్కులు; స్వామ్యములు;
* rigid, adj. కక్కస;
* rigmarole, n. సోది; గొడవ; తల, తోక లేని వాక్ ప్రవాహం;
* rigor mortis, n. మరణావష్టంబనం; శవం కొయ్యబారడం;
* rim, n. (1) అంచు; (2) నేమి; టైరు అతికించడానికి వాడే చట్రం; (3) కప్పీ;
* rind, n. పండ్లయొక్క తొక్క;
* rinderpest, n. కింక;
* ring, n. (1) వలయం; వర్తులం; (2) ఉంగరం; అంగుళి; అంగుళీయకం; (3) శబ్దం; (4) [Math.] చక్రం; గణితంలో వచ్చే ఒక ఊహనం; ఉదాహరణకి పూర్ణాంకముల సమితి (అనగా, ... -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3,...) ని చక్రం అంటారు. మరొక విధంగా చెప్పాలంటే ఒక సమితిలోని సభ్యులతో కూడికలు, గుణకారాలు చెయ్యగా వచ్చే సమాధానం కూడ ఆ సమితిలోనే ఉంటే ఆ సమితిని "చక్రం" అంటారు; ఉదాహరణకి పైన చూపిన సమితిలో ఏ రెండు సభ్యులని తీసుకుని కలిపినా, గుణించినా వచ్చే సమాధానం ఆ సమితిలోనే దొరుకుతుంది;
* ring, v. i. మోగు;
* ring, v. t. మోగించు; కొట్టు;
* ringer, n. నాగవాసం; ఘంటా ప్రతీకం; గంటలో మధ్య వేలాడే కాడవంటి లోహ విశేషం; (2) ముమ్మూర్తులా మరొక వ్యక్తి రూపంలో ఉన్న మనిషి;
* ringing, n. హోరు; గింగురుమను శబ్దం; మారుమోత;
* ringworm, n. తామర; ఒక చర్మరోగం;
* rinse, v. t. జాడించు; తొలుచు; ప్రక్షాళించు; పుక్కిలించు; గండూషించు;
* rinsing, n. ప్రక్షాళనం; తొలచడం;
* riot, n. దొమ్మీ;
* rip, v. t. చింపు; చించు; చీల్చు; విదారించు;
* riparian, adj. నదీతీరానికి సంబంధించిన;
** riparian rights, ph. నదీజలాలపై నదీతీరవాసుల హక్కులు;
* ripe, adj. పండిన; ముగ్గిన; మాగిన; పక్వమైన; పరిపక్వం చెందిన;
** half ripe, ph. దోరగా పండిన; దోరగా ముగ్గిన;
* ripen, v. i. పండబారు; ముగ్గు; మాగు;
* ripen, v. t. పండబెట్టు; ముగ్గించు; ముగ్గబెట్టు; మాగబెట్టు;
* ripple, n. అల; చిరు అల;
* rise, v. i. లేచు; ఉదయించు; పొంగు;
* rise, n. ఉత్థానం; పెరుగుదల; పెంపు;
** rise and fall, ph. లేవడం, పడడం; ఉదయాస్తమయాలు; ఎగుడు, దిగుళ్లు; హెచ్చుతగ్గులు; నిమ్నోన్నతలు; ఉత్థానపతనాలు;
* risk, n. నష్టభారం; నష్టాన్ని భరించగలిగే స్థోమత; తెగింపు; తెగించగలిగే స్థోమత;
* rite, n. కర్మకాండ; విధి; కర్మ;
** funeral rite, ph. ఉత్తరక్రియ; కర్మకాండ;
* ritual, n. కర్మకాండ; తంతు; సంస్కారవిధి; ఆచారం;
* rival, n. ప్రతిద్వంది; ప్రత్యర్థి; ప్రతిస్పర్ధి; స్పర్ధాళువు; పోటీదారుడు; దంట;
* rivalry, n. పోటీ; విజిగీష; ప్రతిస్పర్ధ; దంటతనం;
* river, n. నది; నదము; వాక; ఏఱు; సావిని; స్రవంతి; తరంగిణి; ధుని; వాహిని; see also tributary;
** perennial river, ph. నిత్య తరంగిణి; నిత్య ప్రవాసిని; జీవనది; ఎల్లసావిని; ఎల్లేఱు;
** river basin, ph. నదీక్షేత్రం;
* rivet, n. ఉట్టచీల; కీలితం;
* rivetted, adj. ఉత్కీలితం;
[[File:Rock_armour_revetment_Hampton-on-Sea.JPG|right|thumb|330px-Rock_armour_revetment_Hampton-on-Sea.JPG]]
* rivettment, n. కరకట్ట; జల ప్రవాహానికి ఒడ్డు కోసుకుపోకుండా ఉండడానికి వేసే తాపడం;
* rivulet, n. వాఁగు; ఏరు;
* roach, n. బొద్దింక;
* road, n. వీధి; మార్గం; దారి; తోవ; తెరువు; తెన్ను; తెరుగు; రహదారి; బాట; రస్తా; రోడ్డు;
** main road, ph. పెద్దవీధి; ప్రతోళి; రహదారి;
* roam, v. i. వలితిరుగు; తిరుగు; చరించు; అభిచరించు;
* roamer, n. అభిసంచారి;
* roar, n. (1) గర్జన; బిగ్గరైన నవ్వు; (2) హోరు;
** roar of a lion, ph. సింహ గర్జన;
** roar of a sea, ph. సముద్రపు హోరు;
* roar, v. i. (1) గర్జించు; గాండ్రించు; బిగ్గరగా నవ్వు; (2) హోరు పెట్టు;
* roaring, n. గర్జించడం; హోరు పెట్టడం; బిగ్గరగా నవ్వడం;
** roaring in the ear, ph. చెవిలో హోరు పెట్టడం;
* rob, v. t. దోచు; కాజేయు; దొంగిలించు;
* robber, n. దోపరి; బందిపోటు; తెరువాటుకాడు; కొల్లరి; (rel.) burglar; thief;
* robbery, n. దోపిడీ;
* robot, n. కూకరు; చాకరు; గణకరు; రోబాట్; కూలి పనిచేసే కంప్యూటరు; చాకిరీ చేసే కంప్యూటరు; see also automaton, android, bot
* rock, n. రాయి;
** rock salt, ph. రాతి ఉప్పు; గనులలో దొరికే ఉప్పు; NaCl;
** crushed rock, ph. కంకర రాయి;
* rock, v. i. ఊగు;
* rock, v. t. ఊపు;
* rocky, adj. శిలామయం; రాతిపారు;
* rocket, n. అవాయి; రాకెట్టు;
* rod, n. దండం; చువ్వ; ఊస; కమ్మి; కోపు; కోల; పాళా; శలాకం;
* rodent, n. పళ్లతో కొరికే సామర్ధ్యం ఉన్న ఎలుక, ఉడుత జాతి చిన్న జంతువు;
* rods and cones, n. శలాకాలు, శంకువులు;
* rogue, adj. శరండు; దగుల్బాజీ; మదించిన;
** rogue elephant, ph. మదించి, పిచ్చెక్కిన ఏనుగు; మంద కట్టడికి దూరంగా ఉండి విచ్చలవిడిగా తిరిగే ఏనుగు;
** rogue nation, ph. శరండ దేశం; కట్టుబాట్లలో ప్రవర్తించని దేశం;
* rogue, n. త్రాష్టుడు; వెధవ; శరండుడు; దగుల్బాజీ; కట్టుబాటుని తోసిపుచ్చి ప్రవర్తించు వ్యక్తి;
* role, n. పాత్ర; భూమిక;
* roll, n. చుట్ట;
* roll, v. t. చుట్టు; దొర్లించు; పొర్లించు; ఉరలించు;
* roll, v. i. చుట్టుకొను; దొర్లు; పొర్లు; ఉరలు;
* roller, n. లోఠీ; రోలరు;
* rolling, adj. ఘూర్ణితం;
** rolling waters, ph. తరంగ ఘూర్ణితం;
** rolling pin, ph. అప్పడాల కర్ర; లట్టనిక; లత్తపిడి; కొడుపు;
* Roman candle, n. మతాబా; పువ్వోత్తి;
* romance, n. (1) ప్రేమగాథ; (2) భావుకత; రసాస్వాదన;
* romantic, adj. (1) ప్రేమ; (2) కాల్పనిక; భావనాత్మక; రసాస్వాదక;
* romanticism, n. కాల్పనికవాదం; కాల్పనికోద్యమం; భావుకత ఉద్యమం; ప్రకృతి సౌందర్యాన్ని ఆస్వాదించి, ఆనందించే ఉద్యమం;
* rome, n. రోమా నగరి; ఇటలీదేశ రాజధాని నగరం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''--USAGE NOTE: Roman, romance
..."The group of words with the root "roman" in the various European languages, such as "romance" and "Romanesque", has a complicated history, but by the middle of the 18th century "romantic" in English and "romantique" in French were both in common use as adjectives of praise for natural phenomena such as views and sunsets, in a sense close to modern English usage but without the amorous connotation. The application of the term to literature first became common in Germany, where the circle around the Schlegel brothers, critics August and Friedrich, began to speak of "romantische Poesie" ("romantic poetry") in the 1790s, contrasting it with "classic" but in terms of spirit rather than merely dating. In Telugu, someone with better sense, instead of a literal translation, came up with a nice term (భావ, భావుకత) that reflects the spirit of this movement!" (Dr. Suresh Kolichala)
... "Romantic poetry in English is essentially a rebellion against the classical or neoclassical norms of literature. ‘Romantic’ has the connotation of giving prime importance to imagination/emotions of the poet/writer. W. Wordsworth, ST Coleridge, and William Blake are the first generation poets. Byron, Shelley, and Keats are second-generation poets. These poets, of course, have their own uniqueness, they didn’t follow a manifesto. The rebellion is a two-pronged attack on classicism: both in content and form. In essence, subjectivity gained currency over objectivity. One consequence: English drama almost disappeared. Common people and their language got accepted as worthy of literature. The background is the French Revolution." - Mani Sarma'''
|}
*
* roof, n. (1) కొప్పు; కప్పు; ఇంటి కప్పు; నీధ్రం; (2) మిద్దె;
** roof garden, ph. మిద్దె తోట;
** roof overhang, ph. చూరు;
* rook, n. (1) చదరంగంలో ఒక పిక్క (ఏనుగు); (2) సితనీల చంచు కాకం; తెలుపు, నలుపు కలిసిన చంచువు (ముక్కు) కల ఒక రకం కాకి; [biol] Corvus frugilegus;
* room, n. గది; చోటు; ఖాళీ; శాల; ఇల్లు;
** bed room, ph. పడక గది;
** drawing room, ph. ముందు గది; ఆవిందకం; నట్టిల్లు;
** guest room, ph. చుట్టిల్లు;
** living room, ph. మసిలే గది; నట్టిల్లు;
** reading room, ph. పఠనశాల;
* root, n. (1) మూలం; మొదలు; మాతృక; ధాతువు; కుదురు; (2) వేరు; (3) అంశ;
** adventitious root, ph. ఊడ;
** aerial root, ph. అబ్బురపు వేరు;
** bulbous root, ph. దుంప; గడ్డ;
** complex root, ph. సంక్లిష్ట మూలం;
** cube root, ph. ఘన మూలం;
** imaginary root, ph. కల్పిత మూలం;
** real root, ph. నిజ మూలం; వాస్తవ మూలం;
** square root, ph. వర్గ మూలం;
** strike root, ph. నాటుకొను; వేరూను;
** root cap, ph. వేరు ఒర;
* root, v. i. వేరూను;
* roots, n. pl. వేళ్లు;
* rope, n. మోకు; తాడు; రజ్జువు; పాశం; see also cord, string;
* rosary, n. జపమాల; అక్షమాల; అక్షసరం; అక్షసూత్రం;
* rose, n. గులాబీ;
* roselle, n. గోగు; తమరత చెట్టు;
* roseola, n. వేపపువ్వు; పసితనంలో వచ్చే ఒక జబ్బు; గులాబీ రంగులో ఉన్న పేత వంటి రోగ విశేషం; see also rubbeola and rubella;
* rosewater, n. హిమాంబువు;
* rosewood, n. నూకమాను; జిట్రేగు;
* rosemary, n. రస్మేరీ; [bot.] Rosemrinus officinalis; పాశ్చాత్యదేశాలలోని వంటలలో వాడే ఒక ఆకు సుగంధ ద్రవ్యం;
* roster, n. ఆసామీవారీ; సిబ్బంది జాబితా;
* rostrum, n. వేదిక;
* rot, n. కుళ్లు;
* rot, v. i. కుళ్లు;
* rotary, adj. తిరిగెడు; భ్రమణ; ఘూర్ణ;
** rotary furnace, ph. ఘూర్ణ కొలిమి; తిరుగుడు కొలిమి;
* rotation, n. భ్రమణం; ఆత్మభ్రమణం; ఆత్మప్రదక్షిణం; తిరుగుడు; చక్రగతి; (rel.) revolution;
** rotation of earth, ph. భూభ్రమణం; భూమి యొక్క ఆత్మప్రదక్షిణం;
** rote learning, ph. బట్టీ పట్టడం;
* rotor, n. కదురు;
* rotor, n. కదురు; యంత్రంలో గిరగిర తిరిగే భాగం;
* rouge, n. (రూజ్) బుక్కా; బుగ్గలకి రాసుకొనే ఎరన్రి గుండ;
* rough, adj. (రఫ్) రూక్ష; స్థూల; చిత్తు; గరుకు; కచ్చా; ముతక; మొరటు; బరక;
** rough account, ph. కచ్చా కిర్దీ; చిత్తు లెక్క;
** rough surface, ph. గరుకు తలం; గరుకైన ప్రదేశం;
* roughly, adv. (రఫ్లీ) స్థూలంగా;
* round, adj. గుండ్రం; గుండ్రని; ఉండ్రం; అల్లి; హల్లి; గుబ్బ; బొండు; బటువు;
** round trip, ph. రానూ, పోనూ ప్రయాణం;
* round, n. దఫా; సారి; తూరి; చుట్టు; ఆవృత్తి; ఆవర్తనం;
** second round, ph. రెండవ దఫా; రెండవ సారి; రెండవ తూరి; రెండవ ఆవృత్తి; రెండవ ఆవర్తనం;
* roundabout, adj. చుట్టుతిరుగుడు; డొంకతిరుగుడు;
* roundabout, n. నాలుగైదు రోడ్ల కూడలిలో వాహనాలు సజావుగా మలుపు తిరగడానికి ఏర్పాటు చెయ్యబడ్డ వలయాకారపు రోడ్డు;
* round-headed, adj. గుండ్రని; గుబ్బ;
** round-headed nails, ph. గుబ్బ మేకులు;
** round-off error, ph. అర్ధాధికేన దోషం;
* rounds, n. చుట్లు; ఆవృతులు; ప్రహార్లు; వైద్యులు రోగులను చూడడానికి తిరిగే తిరుగుళ్లు;
** three rounds, ph. మూడు చుట్లు; మూడు ఆవృతులు;
* route, n. దారి; మార్గం; అయనం;
** northern route, ph. ఉత్తరాయనం;
* routine, n. (1) రివాజు; పరిపాటి; నిత్యవిధి; నిత్యకృత్యం; (2) క్రమణిక; చర్యాక్రమం; పరిపాటి; కంప్యూటరు ప్రోగ్రాం;
* routing, n. వెళ్ళగొట్టడం; మళ్ళించడం;
** flood routing, ph. వరదలని మళ్ళించడం; ప్రవాహాన్ని మళ్లించడం;
* rovibronic, adj. [phys.] భ్రమణకంపన; ఎలక్ట్రానిక్ స్థితి లోని కంపన మట్టంలో భ్రమణ ఉపమట్టం; రెండు బంతులని ఒక రబ్బరు తాడుతో కట్టి వాటిని గిరగిర తిప్పితే ఆ రెండు బంతుల మధ్య భ్రమణం (తిప్పడం వల్ల), కంపనం (రబ్బరు తాడు వల్ల) కలిసిన భ్రమణకంపనం ఉంటుంది; a rotational sublevel of a vibrational level of an electronic state;
* row, n. (1) పంక్తి; బంతి; బారు; బరి; వరుస; శ్రేణి; క్రమం; ఒగి; ఓలి; ఓజ; ఆవలి; ఆళి; రాజి; ధారణి; తతి; ఛటం; (2) జట్టీ; తగువులాట;
** rows and columns, ph. ఛటాపటాలు;
* rowdy, n. పోకిరి;
* royal poinciana, n. తురాయి పూవు [bot.] ''Delonix regia;''
* rub, v. t. పాము; తోము; పిసుకు; రాయు; రుద్దు; మాలీసు చేయు; మర్దనా చేయు; ఉద్వర్తించు;
* rubber, n. రబ్బరు; రుద్దు;
** rubber cork, ph. కార్క్ తో చేసిన బిరడా;
** rubber stopper, ph. రబ్బరు బిరడా;
* rubbing, n. ఉద్వర్తనం;
** rubbing alcohol, ph. మర్దనోలు; ఉద్వర్తన ఒలంతం; కషణాలంతం; కషణోల్; ఐసో ప్రొపైల్ ఆల్కహాలు;
* rubeola, n. మీజిల్స్; జ్వరం, దగ్గు, రొంప మొదలైన రోగ లక్షణాలు కనిపించేసరికి పదిరోజులు పడుతుంది. తర్వాత కళ్లు పుసి కట్టడం, తర్వాత కళ్లలోనూ, బుగ్గలమీద, చిన్న చిన్న తెల్లని మచ్చలు వస్తాయి. తర్వాత ఒళ్లంతా పేత పేసినట్టు; చిన్న చిన్న పొక్కులు వస్తాయి; see also rubella and roseola;
* rubella, n. జర్మన్ మీజిల్స్; గర్భవతులకి ఈ జబ్బు వస్తే పుట్టబోయే పిల్లకి చాలా ప్రమాదం. కనుక రజస్వల అయేలోగానే ఆడపిల్లలు వేక్సినేషన్ చేయించుకోవాలి. see also rubbeola and roseola;
* rubbish, n. చెత్తా చెదారం; తుక్కూ దూగరా; చెత్త;
* ruby, n. కెంపు; మాణిక్యం; నవరత్నములలో ఒకటి; కెంపు యొక్క నాణ్యతను, రంగులోని స్వచ్ఛతను బట్టి 'పద్మ రాగం', 'కురువిందం', 'సౌగంధికం', 'నీలగంధి' అన్న పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు;
* rudder, n. చుక్కాని; పీలి; కర్ణం; అరిత్రం;
* rudimentary, adj. ప్రాయికమైన; ప్రాథమిక; మూల; ముఖ్య;
** rudimentary property, ph. తన్మాత్ర; హిందూ శాస్త్రాల ప్రకారం శబ్ధం ఆకాశం యొక్క, స్పర్శ వాయువు యొక్క, రూపం అగ్ని యొక్క, గంధం పృధ్వి యొక్క, రసం జలం యొక్క తన్మాత్రలు;
* rudiments, n. ప్రాథమిక సూత్రాలు; మూల సూత్రాలు; తన్మాత్రలు; బీజాలు;
* ruff, v. t. కోయు; కోసు; తురుపు ముక్కతో కోయు;
* rug, n. (1) కంబళి; (2) తివాసీ;
* ruin, v. t. రూపుమాపు; నాశనం చేయు;
* ruins, n. ఉత్సన్నముల; శిధిలములు;
* rule, v. t. ఏలు; పాలించు; పరిపాలించు;
* rule, n. (1) సూత్రం; నియమం; నియతి; నిబంధన; కట్టడి; అనుశాసనం; విధి; విధాయకం; ఖాయిదా; చౌకట్టు; రూలు; (2) తిన్నని గీత; కాగితం మీద రాత సౌలభ్యానికి గీసిన గీత; పంక్తి;
** according to rule, ph. నియమానుసారం; చౌకట్టు ప్రకారం; చౌకట్టును బట్టి;
** ruled paper, ph. రూళ్ళ కాగితం; తిన్నని గీతలుతో ఉన్న కాగితం;
* ruler, n. (1) ఏలిక; పాలకుడు; పరిపాలకుడు; (2) రూళ్ళకర్ర; (3) కొలబద్ద;
* rules, n. విధులు; నియమాలు; నిబంధనలు;
* ruling, adj. పాలక;
** ruling class, ph. పాలక వర్గం;
** ruling party, ph. పాలక పక్షం;
* rum, n. శీధు; మైరేయం; ఆసవం; చెరకు రసాన్ని పులియబెట్టి చేసే సారా;
* ruminant, n. రోమంధము; నెమరువేయు జంతువు;
* ruminate, v. t. నెమరువేయు; రోమంధించు; ఒక విషయాన్ని గురించి నిదానంగా ఆలోచించు;
* rumination, n. నెమరు; రోమంధము;
* rumor, n. పుకారు; వినికిడి; వదంతి; లోకవార్త; ప్రవాదం; లోకప్రవాదం; గాలికబురు; నీలివార్త; పోవిడి;
* rump, n. పిర్ర; పిరుదు; నితంబం;
* rumpus, n. అల్లరి;
* rumpus room, n. ఆట గది;
* run, n. పరుగు;
* run, v. i. పరుగెత్తు; పారు; ఉడాయించు;
* run, v. t. నడుపు;
** run a department, ph. డిపార్టుమెంటుని నడుపు;
* rung, n. మెట్టు; సోపానం; నిచ్చెన మెట్టు;
* runway, n. పరుగుబాట; విమానాలు ఎగిరే ముందు; వాలిన తర్వాత వాడుకునే పరుగు బాట;
* rupee, n. రూపాయి;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: rupee
* ---Say "a two lakh rupee debt" or "ten rupee loan", but write "a Rs. 2 lakh debt" or "a Rs.10 loan"; '''
|}
*
* rupture, v.i. పగులు; చితుకు; బద్దలవు; పేలు;
* rural, adj. గ్రామీణ; జానపద; పల్లెటూరి;
* ruse, n. కుయుక్తి;
* rush, n. (1) రద్దీ; ఉరవడి; సంరంభం; వేగం, ఆధిక్యం; (2) రెల్లు, తుంగ, a kind of grass;
* rushes, n. సంరంభ ప్రదర్శనం; సినిమాలో భాగాలు తియ్యగానే ఎలా వచ్చిందో చూడడానికి వేసే ప్రదర్శన;
* Russell's viper, n. రక్తపొడ; ఒక జాతి పాము;
* rust, n. (1) తుప్పు; ఆశ్మరాగం; (2) చార తెగులు;
** black rust, ph. నల్లచార తెగులు;
** red rust, ph. ఎర్రచార తెగులు;
* rustic, adj. పామర; గ్రామీణ; అసభ్య; సంస్కృతి లేని; పల్లెటూరి తరహా;
* rustic, n. పామరుడు; పల్లెటూరు ఆసామీ; బైతు;
* rusticles, n. తుప్పొడి; (ety.) తుప్పు + పొడి;
* rut, n. (1) రుతుకాలం; జంతువులలో లైంగిక ప్రకోపన జరిగే రుతువు; see also estrus; (2) విసుగు పుట్టించే దైనందిన కార్యక్రమం;
* ruthlessly, adv. జాలి లేకుండా, నిర్దయగా;
* rye, n. రై; ఒక రకం ధాన్యం; [bot.] Secale cereale;
** rye grass, ph. ఒక రకం గడ్డి మొక్క; ఈ గడ్డికి, రై ధాన్యానికి ఏ విధమైన సంబంధము లేదు; [bot.] Lalium temulentum;'''
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]]
a2wbo6yo8b0fravbh942ykiqc0jyrm8
వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు/T-U
0
3029
39304
39214
2026-06-27T03:23:39Z
Vemurione
1689
/* Part 1: T */
39304
wikitext
text/x-wiki
చూడటం
=నిఘంటువు=
*This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features are continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
*T The entries use American spelling. Where possible, British spellings are also given.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
25 Aug 2015.
==Part 1: T==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) --->
* table, n. (1) బల్ల; మేజా; భోజనాల బల్ల; (2) పట్టిక; పట్టీ; సారణి; సరణి; (3) ఎక్కం;
** addition table, ph. కూడిక పట్టీ; కూడిక ఎక్కం;
** experience table, ph. అనుభవ సారణి; యాంత్రిక అభ్యాసంలో దత్తాంశాలని అమర్చే ఒక పద్ధతి;
** multiplication table, ph. ఎక్కం; గుణకార ఎక్కం;
** water table, ph. జలమట్టం; భూమిలో ఈ మట్టానికి దిగువ నీరు సంతృప్తంగా ఆవరించి ఉంటుంది; నుయ్యి తవ్వినప్పుడు నీరు ఈ మట్టానికి నిలుస్తుంది;
** table of contents, ph. విషయసూచిక;
** table salt, ph. ఉప్పు; వంటలో వాడే ఉప్పు; కూర ఉప్పు;
** table spoon, ph. పెద్ద చెంచా;
** table sugar, ph. చక్కెర; రోజూ వాడుకునే పంచదార;
* tableland, n. పీఠభూమి; సానువు;
* tablet, n. (1) బిళ్ల; గుటిక; మాత్ర; మింగడానికి అనుకూలంగా ఉన్న మోతాదు మించని మాత్ర; (2) పలక; కర్రతో కాని, మట్టితో కాని, రాయితో కాని చేసి, రాతకి అనుకూలంగా చదునుగా ఉన్న వస్తువు;
** clay tablet, ph. మట్టి పలక;
* taboo, n. అశ్లీలం; బూతు; సాధు సమ్మతం కానిది; చెయ్యకూడని చేత; రాయకూడని రాత;
* tabular, adj. విన్యాస; సారణ్య విన్యాస;
** tabular arrangement, ph. సారణీబద్ధమైన విన్యాసం:
* tabula rasa, n. ఖాళీ పలక; తెల్ల కాగితం; అలేఖ్యం; అలేఖం;
* tabulation, n. సారణీకరణం;
* tacit, adj. అనుక్త; ప్రత్యేకంగా చెప్పని; ఉద్ఘాటించని; ముభావంగా ఊరుకున్న; అంతర్లీనమైన;
* tacit assumption, ph. అనుక్త ఉపపాదన; ఉద్ఘాటించని తలంపు;
* taciturn, adj. ముభావంగా ఉన్న; తక్కువగా మాట్లాడే తత్వం కల; మితభాషియైన; మౌనశీల;
* tack, n. పూతిక నాటు; చిన్న మేకు;
** thumbtack, ph. బొత్తాం నాటు; సుత్తి అవసరం లేకుండా వేలితో గోడకి గుచ్చగలిగే సదుపాయం ఉన్న మేకు;
* tact, n. యుక్తి; ఒడుపు; వెరవు; నేర్పు; చాతుర్యం;
** tact and talent, ph. శక్తియుక్తులు;
* tactic, n. లఘుయుక్తి; లఘుతంత్రం; పన్నాగం; సమీప భవిష్యత్తుకి కావలసిన ఎత్తు; టాక్టికల్ వ్యూహాలు అంతిమ లక్ష్యానికి చేర్చే వ్యక్తిగత దశలు లేదా చర్యలు. టాక్టిక్స్ ఆచరణకు సంబంధించినవి. టాక్టిక్స్ "ఎలా", "ఎవరు" అనే ప్రశ్న మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. "ఎలా" చేస్తున్నారు, "ఎవరు" చేస్తున్నారు అనేది మాత్రం అందరికి కనిపిస్తుంది. see also stratagey;
* tactile, adj. స్పర్శకి సంబంధించిన;
* tadpole, n. తల కప్ప; భేకడింభం; చిరు కప్ప; పిల్ల కప్ప;
* tail, n. (1) తోక; పక్షి తోక; జంతువుల తోక; విమానపు తోక; (2) వాలం; లాంగూలం; జంతువుల తోక; (3) బొరుసు;
** hairy tail, ph. లాంగూలం; గురప్రు తోక లాంటి కుచ్చు తోక;
* tail, v. t. వెంటాడు; తోకలా వెంటాడు; వెన్నంటి వెళ్లు;
* tail-lights, n. pl. తోకదీపాలు;
* tailor, n. దర్జీ; తున్నవాయుఁడు; కుట్టరి;
* tailwind, ph. వాలుగాలి;
* taint, n. కళంకం; కల్తీ;
* taint, v. t. కల్తీ చేయు; కళంకం తీసుకొని వచ్చు;
* tainted, adj. కల్తీ అయిన;
* take, v. t. (1) తీసుకొను; కైకొను; చేపట్టు; (2) సేవించు; తిను; తాగు;
* takeoff, n. (1) ఎత్తుగడ; (2) పైకి లేచు; గాలిలోకి లేచు; (ant.) conclusion; landing;
** takeoff of a story, ph. కథ ఎత్తుగడ;
* take up, v. t. చేపట్టు;
* talc, n. మెత్తని అభ్రకం; మెత్తని కాకిబంగారం; a clay mineral, composed of hydrated magnesium silicate with the chemical formula Mg<sub>3</sub>Si<sub>4</sub>O<sub>10</sub>(OH)<sub>2</sub>; Talc in powdered form, often combined with corn starch, is used as baby powder. Its use in baby powder is now prohibited because it is suspected to contain traces of asbestos;
* tale, n. కథానకం; ఉపాఖ్యానం;
* talent, n. నేర్పు; కుశలత; కౌశల్యం; ప్రతిభ; ప్రజ్ఞ; ‘జన్మతః సంక్రమించే నైసర్గిక లక్షణం’ అనేదే ప్రతిభ అన్నారు దండి; అభినవ గుప్తుడు ‘అపూర్వ వస్తు నిర్మాణ ప్రజ్ఞ’గా చెప్పారు;
* talisman, n. తావీజు; తాయెత్తు; రక్షామణి; రక్ష; మైరేకు;
* talk, n. మాట; పలుకు; ప్రసంగం;
** parrot talk, ph. చిలక పలుకు;
** talk of the town, ph. కింవదంతి;
* talk, v. t. మాట్లాడు; భాషించు;
* talkies, n. మాట్లాడే బొమ్మలు; సినిమాలు;
** talkative person, ph. వాగుడుకాయ; వాచాలుడు; వాచాటుడు; జల్పకుడు;
* talkativeness, n. వాచాలత;
* tall, adj. పొడవైన; పొడుగైన; ఎత్తయిన;
* tallow, n. కొవ్వు; నెమరు వేసే జంతువుల శరీరం నుండి తీసిన కొవ్వు; see also lard;
* tally, n. బేరీజు; తైపారు;
* tally, v. t. బేరీజు వేసి చూడు; తైపారు వేసి చూడు;
* talons, n. pl. పక్షి గోళ్లు; పంజా;
* tamari, n. Tamari is a Japanese soy sauce made primarily from fermented soybeans and contains little to no wheat; Tamari is a versatile, umami-rich soy sauce alternative that enhances many dishes, often found in marinades, dipping sauces, stir-fries, and dressings.
* tamarin, n. మీసాలకోతి;
* tamarind, n. చింతపండు; తింత్రిణీకం; (ety.) tamar-e-Hind = Indian date = భారతీయ ఖర్జూరం;
** tamarind tree, ph. చింతచెట్టు; తింత్రిణీ వృక్షం;
** tamarind seed, ph. చింతగింౙ; చింతపిక్క;
* tame, adj. మచ్చిక అయిన; పెంపుడు; సాధు; (ant.) wild; (rel.) domesticated;
* tame, v. t. మచ్చిక చేయు;
* tamp, v. t. దట్టించు; కూరు;
* tamper, n. పోఁపు; తాలింపు; తిరగబోత;
* tamper, v. t. జోలికి పోవు; జోక్యం కలుగజేసుకొను; లంచం ఇచ్చు;
* tan, n. (1) లేత గోధుమ రంగు; కడారు వన్నె; (2) పదును; కురటము; చర్మాన్ని తోలుగా మార్చే పద్ధతి;
* tan, v. t. (1) ఎండలో కూర్చుని శరీరాన్ని లేత గోధుమ రంగు లోకి మార్చు; (2) ఊను; ఊన్చు; పదును పట్టు; కురటించు; చర్మాన్ని తోలుగా మార్చు;
* tangent, n. (1) స్పర్శరేఖ; (2) స్పర్శాంశం; త్రిభుజంలో ఒక కోణానికి ఎదురుగా ఉన్న భుజం లవంలోనూ, పక్కగా ఉన్న భుజం హారంలోనూ వేసినప్పుడు వచ్చే నిష్పత్తి; లంబకోణ త్రిభుజంలో లంబకోణం కాని ఒకకోణానికి ఎదురుగా ఉన్నభుజం లవం లోను, ప్రక్కగా ఉన్న( కర్ణం కాని) భుజం హారం లోను వేసినప్పుడు వచ్చే నిష్పత్తి;
* tangible, adj. స్పర్శనీయ; అనుభవనీయ; సాకారమైన; స్పష్టమైన;
* tangle, n. చిక్కు;
* tank, n. (1) చెరువు; తటాకం; కోనేరు; టెంకి; పుష్కరిణి; (2) తొట్టి;
* tanner, n. కురటుడు; చర్మాన్ని తోలుగా మార్చే వ్యక్తి;
* tanner's cassia, n. తంగేడు చెట్టు; [bot.] ''Senna auriculata'';
* tannery, n. కురట శాల; తోళ్లని పదును చేసే కర్మాగారం;
[[File:Tangent_to_a_curve.svg|right|thumb|Tangent_to_a_curve]]
[[File:Academ_Base_of_trigonometry.svg|thumb|right|Academ_Base_of_trigonometry]]
* tantalizing, adj. ఆశ పెట్టే; ఆశాజనకమైన; ఊరించే;
** tantalizing clues, ph. ఆశాజనకమైన సంకేతాలు; ఆశాజనకమైన ఆచూకీలు; ఊరించే ఊహలు;
* tantamount, adj. నిజానికి; వాస్తవానికి; మొత్తంమీద; సమానార్ధకమైన;
* tap, v. t. (1) తట్టు; (2) చిన్న గంటు పెట్టి వెలికి తీయు;
* tap, n. (1) కుళాయి; నల్ల; గొట్టానికి గంటు పెట్టి నీళ్లని బయటకు తీసే సాధనం; పంపు; (2) [phonetics] అల్ప కంపితం;
** water tap, ph. నీళ్ళ కుళాయి;
** tap root, ph. తల్లి వేరు; కూకటి వేరు;
* tapaculo, n. వెందాపు పక్షి;
* tape, n. పట్టెడ; నవారు; బద్దీ; నాడా; టేపు;
* taper, adj. కూచిగా ఉన్న; ఆదోక; (ety.) ఆవుతోక వలె;
** taper joint, ph. ఆదోక బందు; ఆదోక బంధం;
* taperingly, adv. అదోకగా;
* tapestry, n. చిత్ర యవనిక; గుడ్డ మీద వేసిన వర్ణ చిత్రం;
* tapeworm, n. బద్దె పురుగు; మనుష్యుల చిన్న ప్రేగులలో పెరిగే ఒక జాతి పరాన్నభుక్కి; an invertebrate of the platyhelminth family;
* tapioca, n. సగ్గుబియ్యం; కఱ్ఱపెండలం (cassava) జాతి పిండి పదార్థంతో చేసే ఒక ధాన్య విశేషం; తాళజాతి చెట్ల నుండి వచ్చే పిండితో చేస్తే దానిని "సేగో" అంటారు; [see also] sago;
* tar, n. తారు; కీలు; గంజిత్తు; (ety.) గని + జిత్తు;
* tardy, adj. ఆలస్యం చేసెడు;
* tare, n. తారం; తారా; పడికట్టు ఎత్తు; తూనిక తోపుడు; సరుకులు బుట్టలో వేసి తూచేటప్పుడు ఖాళీ బుట్ట బరువు;
* target, n. లక్ష్యం;
* targeted, adj. లక్షిత;
** targeted reader, ph. లక్షిత పాఠకుడు;
* tariff, n. (1) సుంకం; ఎగుమతి దిగుమతుల మీద ప్రభుత్వం వేసే సుంకం; (2) హొటేలు గదులకి పుచ్చుకొనే అద్దె; (3) సుంకాల పట్టీ; సుంకసూచిక;
* tarmac, n. TarmcAdam; విమానాశ్రయాలలో, విమానాలు తిరగడానికి వీలుగా, తారుతో పులిమిన గట్టి చపటాలు;
* tarnish, n. మెరుపు తగ్గుట; కిలుం పట్టుట;
* taro root, n. చేమ దుంప;
* tarpaulin, n. కీలుచాప; తారుగుడ్డ;
* tart, adj. పుల్లని;
* tartar, n. (1) ద్రాక్ష ఉప్పు; (2) పండ్లమీద చేరే మలినం; పాచి;
[[File:Tartaric_acid.svg|thumb|right|తింత్రిణికామ్లం]]
** tartaric acid, n. తింత్రిణికామ్లం; C<sub>4</sub>H<sub>6</sub>O<sub>6</sub>
* task, n. పని;
* taste, n. (1) రుచి; స్వాదనం; చవి; రసం; (rel.) aroma; flavor; (2) రసజ్ఞత; (3) అభిరుచి;
* taste, v. t. రుచిచూడు; చవిచూడు; ఆస్వాదించు;
* taste, adj. రుచి; స్వాదు; చవి;
** taste buds, ph. రుచిబొడిపెలు; స్వాదుముకుళాలు;
* tasteless, adj. చప్పిడి; రుచిలేని; రసహీనమైన;
* tasty, adj. కమ్మని; రుచికరమైన;
* tattle, v. t. వదరుట; పేలుట; వాగుట; ఉపయోగం లేని కబుర్లు, చాడీలు;
* tattletales, n. పనికిమాలిన కబుర్లు; గుసగుసలు;
* tattoo, n. పచ్చబొట్టు;
* taunt, n. దెప్పు; ఎత్తిపొడుపు; ఉపాలంభం;
* taunt, v. t. దెప్పు; ఎత్తిపొడుచు;
* taupe, n. తోపు; తోపురంగు; ముదర ఎరుపు;
* Tauri Beta, n. అగ్ని నక్షత్రం; వృషభ రాశి లోని ప్రకాశవంతమైన నక్షత్రాలలో రెండవది;
* Tauri Gamma, n. రోహిణి నక్షత్రం; వృషభ రాశిలోని ప్రకాశవంతమైన చుక్కలలో మూడవది;
* Tauri Pi, n. కృత్తిక [[నక్షత్రం]]; వృషభ రాశిలో ఒక తార;
* Taurus, n. వృషభ రాశి;
* tautology, n. అనులాపం; పునరుక్తి దోషం; అనవసరంగా ఒకే భావాన్ని ఒకే వాక్యంలో మరొకసారి చెప్పడం; ఉదా. చొక్కా ఇరుకుగా ఉండి పట్టడం లేదు;
* tawny, adj. చామనచాయ; ధూసరవర్ణం; గోధుమ రంగు; సింహం రంగు; tan color;
* tax, n. పన్ను; సుంకం; కరం; same as cess; see also duty; (Note) duty అనేది సరుకుల మీద పడే సుంకం, tax అనేది మనుష్యుల మీద పడే సుంకం;
** death tax, ph. మరణ సుంకం;
** excise tax, ph. ఒక ప్రత్యేకమైన జాబితా ఉన్న అంశాల మీద వేసే అమ్మకపు పన్ను; ఈ జాబితాలో సాధారణంగా అత్యవసరం కాని విలాస వస్తువులు ఉంటూ ఉంటాయి; ఉదా. నగలు, అత్తరులు, సిగరెట్లు, మద్య పానీయాలు, కార్లు, వగైరా; అబ్కారి పన్ను; వ్యాపారపు పన్ను; వ్యాపారపు పన్ను; అబ్కారీ పన్ను;
** house tax, ph. ఇంటి పన్ను; ఇల్లరి;
** income tax, ph. ఆదాయపు పన్ను;
** inheritance tax, ph. వారసత్వపు పన్ను;
** property tax, ph. ఆస్తి పన్ను;
** sales tax, ph. అమ్మకపు పన్ను;
** tax collector, ph. సుంకరి; కర గ్రాహి;
* taxes, n. పన్నులు; కప్పములు;
* tax-free, adj. పన్నులు లేని;
* taxi, n. కిరాయికారు; టేక్సీ; టేక్సీకేబ్ అన్న మాటని కత్తిరించగా వచ్చిన మాట;
* taxonomy, n. వర్గీకరణ; వర్గీకరణ శాస్త్రం;
* tea, n. తేనీరు; చా; టీ;
* tea leaf, n. తేయాకు;
* teach, v. t. నేర్పు; బోధించు; బోధన చేయు; బోధపరచు; ప్రబోధించు;
* teacher, n. గురువు; అఖ్యాత; బోధకుఁడు; m. పంతులు; ఉపాధ్యాయుఁడు; ఒజ్జ; అధ్యాపకుఁడు; ఆచార్యుఁడు; దేశకుఁడు; అయ్యవారు; f. పంతులమ్మ; గుర్వి; ఉపాధ్యాయిని; ఒజ్జసాని;
** teacher's teacher, ph. ప్రాచార్యుడు; (note)similar to ప్రపితామహుడు
* teaching, n. బోధ; బోధన; అధ్యాపనం;
* teak, n. [[టేకు]]; టేకు కర్ర; టేకు చెట్టు;
* teakwood, n. టేకు; టేకు కర్ర;
* teal, n. నీలపచ్చం; నీలహరితం;
* teal, adj. నీలంపచ్చ; నీలహరిత;
* team, n. జట్టు; గుంపు;
* tear, v. t. చింపు; చించు;
* tear, n. (1) కన్నీరు; అశ్రువు; అశ్రుజలం; బాష్పం; బాష్పజలం; (2) చిరుగు;
** tear gland, ph. అశ్రుగ్రంథి; కన్నీటి కంతి;
* teardrop, n. అశ్రుబిందువు; అశ్రుకణం; కన్నీటిబొట్టు;
* teargas, n. బాష్పవాయువు; కన్నీరువాయువు;
* tears, n. అశ్రువులు; అశ్రుబిందువులు; కన్నీటిబొట్లు; కన్నీళ్లు; కన్నీరు; బాష్పములు;
** tears of joy, ph. ఆనంద ఆశ్రువులు; ఆనంద బాష్పములు;
* tease, v. t. (1) చిక్కులు విడదీయు; (2) ఏడిపించు; ఉడికించు; ఆగడం చేయు;
** tease the hair, ph. చిక్కులు విడదీయడానికి చిక్కట్టతో జుత్తుని దువ్వడం;
* teaser, n. చిక్కట్ట;
* teaspoon, n. మిళ్లిగరిటె; చాచెంచా; చిన్నచెమ్చా;
* teat, n. (1) ౘన్ను; ౘనుమొన; (2 ) తిత్తి;
* technical, adj. సాంకేతిక; తాంత్రిక; పారిభాషిక;
** technical terminology, ph. పారిభాషిక పదజాలం; సాంకేతిక పదజాలం;
* technicality, n. నిమిత్తమాత్రపు లొసుగు; పారిభాషికత;
* technician, n. తాంత్రికుఁడు;
* technique, n. పద్ధతి; కిటుకు; సంవిధానం; శిల్పం; విద్యామర్మం; కళాత్మకమైన ప్రయోగ విధానం;
* technology, n. సాంకేతికం; సాంకేతికత; సాంకేతిక తంత్రం; సంవిధాన శాస్త్రం;
** biotechnology, ph. జీవసాంకేతికం;
* tectonics, n. విరూపణం;
** plate tectonics, ph. పలక విరూపణం;
* tedious, adj. విసుగు పుట్టించే; బోరు కొట్టించే; ఎప్పటికీ తెమలని;
* teen-age, n. కౌమారం; మలిపదుల వయసు;
* teeth, n. pl. పళ్లు; పండ్లు; దంతాలు;
** canine teeth, ph. రదనికలు; కోరపళ్ళు;
** deciduous teeth, ph. పాల పళ్లు;
** incisor teeth, ph. కుంతకాలు; కత్తెర పళ్ళు;
** molar teeth, ph. చర్వణకాలు; దంతాలు;
** permanent teeth, ph. శాశ్వత దంతాలు; ప్రౌఢ దంతాలు;
* teething troubles, ph. [idiom] బాలారిష్టాలు; వాచ్యర్థం చిన్నపిల్లలకి వచ్చే రోగాలే అయినప్పటికీ ఏ పని చెయ్యడానికైనా మెదట్లో ఎదురయే ఇబ్బందులని సూచించడానికి గౌణ్యర్థంతో వాడే మాట;
* teetotaler, n. [idiom] మద్యం ఎన్నడూ ముట్టని వ్యక్తి; మాదక పానీయాలు ముట్టని వాడు; మందు ముట్టని మందభాగ్యుడు;
* tejpat, n. తేజపత్రి;
* telegram, n. తంతి; తంతివార్త; టెలిగ్రామ్; same as wire;
* teleological, adj. ప్రయోజన సంబంధమైన; ప్రయోజనాత్మక;
* telepathy, n. దూరానుభూతి; దివ్యానుభూతి; ఇంద్రియముల ప్రమేయం లేకుండా రెండు మనస్సులకు మధ్య జరిగే వార్తా ప్రసరణ;
* telephone, n. దూరవాణి; దూరశ్రవణి; శ్రవణి; టెలిఫోను;
* telescope, n. దుర్భిణి; దూరదర్శని; ఓఁకుమర; చుక్కీ; టెలిస్కోప్;
* television, n. దూరదర్శని; టెలివిజన్; టీవీ; దూరదర్శని;
* tell, v. t. చెప్పు; నుడువు;
* Tellurium, n. తెల్లురం; టెల్లూరియం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 52, సంక్షిప్త నామం, Te); [Lat. tellus = earth];
* telo, pref. అంత్య;
* telophase, n. అంత్యదశ;
* temerity, n. తెగువ; సాహసం;
* temp., n. కైజీతగాఁడు; తాత్కాలికంగా పనిచేసే వ్యక్తి;
* temper, n. పోఁపు; తాలింపు; తిరుగబోత; సాతాళింపు;
* temper, v. t. (1) పోఁపు పెట్టు; సాతాళించు; తాళించు; (2) గట్టిపరుచు; మలుచు; (3) మెత్తపరచు; ఇక్కడ ఒకే మాటకి రెండు వ్యతిరేక అర్థాలు గమనించునది;
* temperate, adj. మితమైన; సమశీతోష్ణ;
* temperature, n. ఉష్ణోగ్రత; తాపమానం; తాపక్రమం; తాప తీక్షణాన్ని తెలిపే సంఖ్య; శీతోష్ణ పరిమాణం; శీతోగ్రత;
** temperature gauge, ph. ఉష్ణమితి;
* tempered justice, ph. దయతో కూడిన శిక్ష;
* tempered steel, n. గట్టిపరచబడ్డ ఉక్కు;
* template, n. మూస; అది; తోడు; తోడిక; starter;
* temple, n.(1) గుడి; కోవెల; దేవాలయం; దేవళం; మందిరం; (2) కణత; నుదిటికి ఇరువైపులా ఉండే శిరోభాగం;
** temple without a roof, ph. దద్దళం;
* tempo, n. గమనం; జోరు; బిగి;
** tempo of a story, ph. కథాగమనం;
* temporal, adj. (1) కర్ణాస్థులకి సంబంధించిన; (2) ఐహికమైన; (3) కాలానికి సంబంధించిన;
** temporal lobes, ph. కర్ణావృత్తములు;
* temporary, adj. తాత్కాలిక; అసత్; తైంతిక; హంగామీ;
** temporary crew, ph. హంగామీ సిబ్బంది; కై సిబ్బంది;
** temporary residence, ph. మకాం;
** temporary staff, ph. కైజీతగాళ్లు;
* temporary, n. తాత్కాలికం;
* tempt, v. t. పురిగొలుపు; ఊరించు; ఆశపెట్టు; ఉసిగొలుపు; ప్రేరేపించు;
* temptation, n. ప్రలోభం;
* tempting, adj. ఆకర్షించెడు;
* ten, n. పది;
* ten, adj. దశ; పది;
* tenacity, n. జిగి; హఠం;
* tenancy, n. కౌలుదారితనం;
* tenant, n. నెలసరి; అద్దెకున్నవాఁడు; భూమి కౌలుకి తీసికొన్నవాఁడు;
* tend, v.i. ఒక వైపునకు జరుగు; మొగ్గుచూపు;
* tendency, n. వాటం; ప్రవృత్తి; ఉన్ముఖత; పోబడి; జాడ; ధోరణి; ఆసక్తి;
* tender, adj. లేత; కవట; కసు; మృదువైన; ఎల; (ant.) mature; ripe;
** tender vegetables, ph. కసుగాయలు; లేత కాయలు;
** tender age, ph. ఎలప్రాయము; చిరుతప్రాయము;
** tender leaf, ph. కవటాకు;
** tender shoots, ph. లేత చిగుర్లు;
* tender, n. కొనుగోలుకి సిద్దంగా ఉన్నామని తెలియజేసే లాంఛన పత్రం;
* tender, v. t. ఇచ్చు; లాంఛనంగా ఇచ్చు; దఖలు పరచు;
* tendon, n. స్నాయువు; స్నాయుబంధనం; కండరాన్ని ఎముకలతో బంధించే తాడు వంటి సాధనం; ప్రతి కండరానికి చివర ఈ పోగుల లాంటి టెండాన్ ఉండటం వల్ల అది ఎముకతో అతుక్కుని వాటిని మనం సులువుగా కదపగలుగుతూ ఉన్నాం;
* tendril, n. నులితీగ; లేత తీగ;
* tenement, n. చిన్న చిన్న వాటాలుగా కట్టిన అద్దె కొంపలు;
* ten-fold, n. పదింతలు; పదిరెట్లు;
* tenet, n. సిద్ధాంతం; సూత్రం;
* ten million, n. కోటి;
* tenon, n. కుసి; వడ్రంగంలో రెండు కర్రలని అతకడానికి ఒక కర్రకి ఉండే ముక్కు; రెండవ కర్రకి ఉండే బెజ్జాన్ని కుసి బెజ్జం అంటారు;
* tenor, n. (1) సారాంశం; (2) తారస్వరం;
* tense, n. [gram.] కాలం; కాలార్థకం;
** future tense, ph. భవిష్యత్ కాలం; భవిష్యదర్థకం;
** future indefinite tense, ph. తద్ధర్మ కాలం;
** past tense, ph. భూత కాలం; భూతార్థకం;
** present tense, ph. వర్తమానకాలం; వర్తమానార్ధకం;
** present perfect tense, ph. తద్ధర్మార్ధకం;
** present indefinite tense, ph. తద్ధర్మకాలం;
* tense, adj. బిర్రుగా; ఆరాటంగా; (ant.) lax;
* tension, n. బిగి; బిగితం; బిర్రు; జిగి; పట్టు; తన్యత; ఆతతి; ఉద్రిక్తత;
** emotional tension, ph. ఉద్రేకం;
** surface tension, ph. తలతన్యత;
* tension bar, ph. బిగిబద్ద;
* tent, n. డేరా; గుడారం; పటకుటిరం; షామియానా;
* tentative, adj. ప్రస్తుతానికి ఉపయోగపడే విధంగా;
* tenth, adj. దశమ; పదో; పదియవ;
* tepid, adj. నులివెచ్చ; గోరువెచ్చ; కదుష్ణ; కోష్ణమైన;
* tepidity, n. కోష్ణం;
* tera, pref. టెరా; ట్రిలియనుని సూచించడానికి వాడే పూర్వ ప్రత్యయం;
* term, n. (1) పదం; మాట; (2) నియత కాలం; కందాయం; ఏల్తరి; (3) విశ్వవిద్యాలయాల్లో "అర్ధ" సంవత్సరం కాని పావు సంవత్సరం కాని; (4) గణితంలో చలరాశి కాని చలరాశుల సముదాయం కాని;
** analogous term, ph. తుల్య పదం;
** antecedent term, ph. పూర్వ పదం;
** common term, ph. సమాహారక పదం;
** first term, ph. మొదటి కందాయం; మొదటి పదం; మొదటి అంశం;
* terminal, adj. శీర్ష; అవసాన; అంత్య; అంతిమ;
** multi terminal, ph. బహుశీర్ష;
** two terminal, ph. ద్విశీర్ష;
** terminal disease, ph. అవసాన రోగం; చివరి రోగం;
** terminal phase, ph. అంతిమ దశ;
** terminal stage, ph. అవసాన దశ; అవసాన కాలం;
* terminal, n. కడ; కాడు; కొస; కొన; చివరకు; అంతు; అంతం; అడంగు; అవధి; అవసాని; అవసానిక; గణి; శీర్షం; కోటి;
** cell terminal, ph. అంత్యకణం;
** computer terminal, ph. కలనావసాని; గణక అవసానిక; అవసాయకం;
** positive terminal, ph. ధన గణి; ధన శీర్షం;
* terminate, v. t. కడతేర్చు; కొసముట్టించు; అంతుచూడు; ఉపసంహరించు; చంపు; చాలించు;
* termination, n. ఉపసంహారం; ముగింపు; కడతేర్చడం; కొసముట్టించడం; అంతుచూడడం; పూర్తిచేయడం;
* terminator, n. ఉపసంహార రేఖ; ఒక గ్రహం మీద పగటికి, రాత్రికి మధ్య ఉండే ఊహాత్మక రేఖ;
* terminology, n. పదజాలం; పరిభాష;
* termite, n. చెదపురుగు; ఘణ; ఇవి చూడడానికి తెల్లటి చీమలలా ఉంటాయి కాని, ఇవి చీమలు కావు, బొద్దెంక జాతివి, చీమలకీ చెద పురుగులకీ మధ్య వైరం, చీమలు చెదపురుగులని తినేయ గలవు;
** termite hill, ph. చెదల పుట్ట;
* terms, n. pl. (1) అంశాలు; పదాలు; (2) నిబంధనలు; షరతులు;
* turpentine, n. శ్రీవేష్టం;
* terrace, n. డాబా; అలిందం; బోడిమిద్దె; గదులు లేని మీది అంతస్థు;
* terrestrial, adj. (1) అధిభౌతిక; (ant.) అధిదైవిక; (2) భూమికి సంబంధించిన; భూ;
** terrestrial creatures, ph. భూచరాలు;
* terrible, adj. భీషణ; భీభత్సకరమైన; భయంకరమైన; తీవ్రమైన; దారుణమైన; ఉచ్ఛండ; ఉగ్ర;
* terrier, n. ఉడుప కుక్క; మొరసడము;
* terrific, adj. భయంకరమైన; తీవ్రమైన; అద్భుతమైన;
* territorial, adj. ప్రాదేశిక; నేలవీటు; భూభాగానికి సంబంధించిన; దేశాధికారానికి సంబంధించిన;
** territorial sea, ph. ప్రాదేశిక [[సముద్రం]];
** territorial waters, ph. ప్రాదేశిక జలాలు; నేలవీటు నీళ్ళు;
* territory, adj. దేశం; సంస్థానం; ప్రదేశం; భూభాగం;
* terror, n. విపరీతమైన భయం;
* terrorizing, adj. భయానక;
* terrorism, n. ఉగ్రవాదం; a philosophy that supports unlawful violence and intimidation, especially against civilians, in the pursuit of political aims; (rel.) extremism = తీవ్రవాదం;
* terrorist, n. ఉగ్రవాది; (rel) extremist = తీవ్రవాది;
* terse, adj. క్లుప్తమైన; సంక్షిప్త;
* tertiary, adj. తృతీయ; see also triassic;
* test, n. పరీక్ష; శోధన; పరిశీలన;
* test, v. t. పరీక్షించు; శోధించు; పరిశీలించు;
* testament, n. (1) ఒప్పందం; (2) వీలునామా; మరణశాసనం;
** New testament, ph. మలి ఒప్పందం; క్రైస్తవుల నమ్మకం ప్రకారం మానవుడికి, దేవుడికీ మధ్య రెండవసారి జరిగిన ఒప్పందం;
** Old testament, ph. తొలి ఒప్పందం; క్రైస్తవుల నమ్మకం ప్రకారం మానవుడికీ, దేవుడికీ మధ్య జరిగిన తొలి ఒప్పందం;
* testator, n. మరణశాసనం రాసి చనిపోయిన వ్యక్తి;
* testes, n. బీజాండాలు; వృషణాలు; వట్టలు; వట్టకాయలు; ముష్కగోణులు;
* testicle, n. వట్ట; వట్టకాయ; వట్రకాయ; బీజాండం; వృషణం; ముష్కం; కర్పూరం;
* testify, v. t. సాక్ష్యమిచ్చు;
* testimony, n. సాక్ష్యం; వాంగ్మూలం;
** deathbed testimony, ph. మరణ వాంగ్మూలం;
* test tube, n. పరీక్ష నాళిక; శోధన నాళిక;
** test tube baby, ph. కుంభ సంభవుడు; భౌతికంగా స్త్రీ పురుష సంయోగం లేకుండా ప్రయోగశాలలో పురుష బీజాన్ని స్త్రీ అండంలో ప్రవేశపెట్టి కొత్త జీవిని సృష్టించడం;
* tetanus, n. [[ధనుర్వాతం]]; గుర్రపువాతం; బేక్టీరియా వల్ల కలిగే ఒక జబ్బు; ---a disease caused by the bacterium Clostridium tetani; this bacterium makes one harmful toxin; protection against tetanus is afforded by immunity to this single toxin; so tetanus vaccine contains one single protein;
* tether, n. సందము; కట్టుతాడు; కన్నెతాడు; పగ్గం;
* tethered, n. సందానితము; తాడుతో కట్టబడ్డది;
* tetra, pref. చతుర్;
* tetrad, n. చతుష్టయం; పుంజీ; చవిత;
* tetrafluoroethylene, n. చతుర్ప్లవనవిదిలీను; టెఫ్లాన్ తయారీకి ముడి పదార్థం; C<sub>2</sub>F<sub>4</sub>;
* tetragonal, adj. చతుష్కోణ;
* tetrahedron, n. చతుర్ముఖి; నలుమోమి; సమత్రిభుజాకారంలో నాలుగు ఫలకాలు (ముఖాలు) గల ఘన వస్తువు;
* tetraploid, adj. చతుస్థితిక;
* tetravalent, adj. చతుర్ బల; చతుర్బాహు;
* text, n. (1) పాఠం; (2) పాఠ్యపుస్తకం; వాచకం;
** non-detailed text, ph. ఉపవాచకం;
* text box, ph. పాఠ పేటిక; కంప్యూటర్ తెర మీద అక్షరాలని రాయడానికి వీలుగా ఏర్పాటు చేసిన పెట్టె;
* textiles, n. నేతబట్టలు; నేతసరకులు; జవళి;
** textile industry, ph. జవళి పరిశ్రమ;
* texture, n. అల్లిక; వ్యూతి; నేత నేసిన పద్ధతి; కూర్పు; కూర్పరితనం; నారుకట్టు; ఒక ఉపరితలం ఎలా ఉందో జ్ఞానేంద్రియాల స్పర్శకి కలిగే అనుభూతి; ఉ. ముతకగా ఉంది, మెత్తగా ఉంది, పిండిలా ఉంది, మొరుంలా ఉంది, అంటూ ఆ ఉపరితలం కట్టడి ఎలా ఉందో వర్ణించడానికి వాడే మాట;
* thalamus, n. పుష్పాసనం; పర్యంకదేశము; either of two masses of gray matter lying between the brain hemispheres on either side of the third ventricle, relaying sensory information and acting as a center for pain perception;
* Thalassemia, n. (తలసేమియా) జన్యులోపం వల్ల సంక్రమించే ఒక రకం రక్తలేమి; మొట్టమొదట మధ్యధరా సముద్ర ప్రాంతాలలో ఈ వ్యాధిని గుర్తించేరు కానీ దక్షిణ భారతదేశంలో కూడా ఈ వ్యాధి తరచుగా కనిపిస్తున్నది ; ఇది తేలికగా లొంగే వ్యాధి కాదు; (Gr.) Thalassa = సముద్రం; -emia = రక్త దోషాన్ని సూచించే ఉపసర్గ;
* Thallium, n. థేలియం; రెమ్మజం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 81, సంక్షిప్తనామం, Tl); [Gr. thalos = green shoot or twig];
* than, conj. కంటె;
* thank, .v. t. కృతజ్ఞత తెలుపు; ధన్యవాదాలు చెప్పు;
* thanks, n. ధన్యవాదాలు; మెప్పిదాలు; నెనర్లు; కృతజ్ఞతలు;
* that, pron. adj. ఆది; ఆ; తత్;
** different from that, ph. తత్భిన్నం;
** connected with that, ph. తత్సంబంధమైన;
** that way, ph. అటు;
* thatched, adj. గడ్డితో నేయబడ్డ; గడ్డితో కప్పబడ్డ; పూరి;
* thaw, v. i. కరుగు; ద్రవించు; మంచుతో గడ్డకట్టుకుపోయిన వస్తువు ద్రవించు;
* the, def. art. ఆ; ఈ;
* theater, n. (1) శాల; నాటకశాల; ఆటపాక; హాలు; (2) నాటకశాస్త్రం;
* theft, n. దొంగతనం;
* their, pron. (1) remote. వాళ్ల; వారి; వాళ్ళవి; వారివి; (2) proximate. వీళ్ల; వీరి; వీళ్ళవి; వీరివి;
* theism, n. ఆస్తిక మతం; భగవంతుడనే సృష్టికర్త ఉన్నాడని, అతడు దయామయుడు, మన మంచిచెడ్డలని చూస్తూ మనని కనిపెట్టుకుని ఉంటాడనే నమ్మకం; (from ‘theos’, ‘god’ in Greek) The view that the universal order is based on a hierarchical relationship between humans and a small group of ethereal entities called gods;
* theist, n. సేశ్వర వాది;
* theistic, adj. ఈశ్వరుడు ఉన్నాడనే నమ్మకంతో; సేశ్వర;
* them, pron. వారిని; వాళ్ళని;
* theme, n. ఇతివృత్తం; భూమిక;
* themselves, pron. వారే; అవియే; తామే;
* then, adv. అప్పుడు; అంతట; అటు పిమ్మట; ఆ తర్వాత; అనవుడు;
* thence, adv. అక్కడనుండి; అప్పటినుండి;
* theocracy, n. మతవర్గాధిపత్యం; మతధర్మ స్వామ్యం;
* theology, n. మతధర్మ శాస్త్రం; దేవుడికీ, మతానికీ, మనిషికీ మధ్య ఉండే సంబంధ బాంధవ్యాలని విచారించే శాస్త్రం;
* theorem, n. ప్రమేయం; నియమం; సిద్ధాంతం; రుజువు అయినది;
** converse theorem, ph. విలోమ నియమం;
** derived theorem, ph. వ్యుత్పన్న నియమం;
** existence theorem, ph. అస్తిత్వ నియమం;
** fundamental theorem, ph. మూల సిద్ధాంతం;
* theoretically, adj. సిద్ధాంతరీత్యా;
** theoretical physics, ph. భౌతికశాస్త్ర సూత్రాలు; భౌతికశాస్త్ర సూత్రావళి;
* theorist, n. సిద్ధాంతకర్త;
* theorize, n. సిద్ధాంతీకరించు; సూత్రీకరించు; వాదించు; ప్రతిపాదించు;
* theory, n. వాదం; అభిమతం; ప్రతిపాదించబడ్డది; చెప్పిక;
** in theory, ph. సిద్ధాంతరీత్యా; శాస్త్ర ప్రకారం;
* Theosophical Society, n. దివ్యజ్ఞాన సమాజం;
* theosophy, n. దివ్యజ్ఞానం; దైవసంబంధమైన జ్ఞానం;
* therapeutic, adj. జబ్బుని కుదిర్చే; చికిత్సకి సంబంధించిన;
* therapy, n. చికిత్స;
* there, adv. అక్కడ;
* thereabouts, adv. ఆ చుట్టుపట్ల; ఆ సమీపంలో;
* thereafter, adv. ఆతర్వాత; తదాది; తదుపరి; అనంతరం;
* thereby, adv. తద్వారా; ఆ దారి వెంబడి; ఆ మూలాన్న;
* therefore, adv. కనుక; కాబట్టి; కావున; అందువల్ల; అందుచేత; తస్మాత్;
* therein, adv. అందులో;
* thereupon, adv. అందుమీదట;
* thermal, adj. తాప; తాపీయ; ఊషణ; ఉష్ణ;
** thermal currents, ph. తాపీయ ప్రవాహాలు;
* thermals, n. తాపీయాలు; భూతాపీయాలు; తాపవనాలు; భూమి వేడిమికి భూమినుండి పైకెగసే వేడి గాలి ప్రవాహాలు;
* thermic, pref. తాప;
* thermionic, adj. ఉష్ణయానిక; తాపయానిక;
** thermionic emission, ph. ఉష్ణయానిక ప్రసరణ; తాపయానిక ప్రసరణ;
* thermo, pref. తాప; ఉష్ణ;
* thermodynamics, n. ఉష్ణగతిశాస్త్రం; తాపగతిశాస్త్రం; ఉష్ణ చలనం;
* thermometer, n. తాపమాపకం; ఉష్ణమాపకం; తాపక్రమమాపి; ఉష్ణోగ్రతని కొలిచేది;
* thermosphere, n. ఉష్ణావరణం; ఇక్కడ ఉష్ణోగ్రత స్థిరంగా ఉంటుంది. ఈ పొర ఉష్ణోగ్రత 1,500°C వరకూ ఉండే అవకాశం ఉంది. ఈ పొరలో గాలి సాంద్రత తగ్గుతుంది . ఈ పొరలోనే అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం పరిభ్రమిస్తుంటుంది;
* thermostat, n. తాపస్థాపకి; ఉష్ణోగ్రతని ఒక చోట స్థిరంగా నిలిపే ఉపకరణం;
* thesaurus, n. సంబంధి పదకోశం; పదార్థ భాండాగారం;
* these, pron. proximate. ఈ: ఇవి;
** of these, ph. వీటి;
** whose are these?, ph. ఇవి ఎవరివి?
** these things, ph. ఇవి;
** these people, ph. వీళ్లు; వీరు;
* they, pron. వాళ్లు; వారు;
* thick, adj. దట్టమైన; మందమైన; చిక్కనైన; చిక్కని; అవిరల; నిబిడ;
* thicket, n. గుబురు; తుప్ప; చిట్టడవి; చిన్న అడవి;
* thickness, n. దళసరి; మందం;
* thief, n. దొంగ; తస్కరుడు; పాటచ్ఛరుడు; తాయువు; అధశ్చరుడు; మ్రుచ్చు; హర్త; అపహర్త; కేడీ;
* thigh, n. తొడ; పెందొడ; కురువు; ఊరువు; జంఘిక; ఊర్వి; అంకం;
** lower thigh, ph. కీతొడ;
** thighbone, n. తొడ ఎముక; జంఘికాస్తి; ఊర్వికాస్తి; ఉరోస్తి;
* thin, adj. పలుచని; సన్నని; బక్కపలుచని; పేలవ; పీల;
* thing, n. (1) వస్తువు; పదార్థం; (2) సంగతి;
* think, v. i. ఆలోచించు; ఆలోచనచేయు; స్మరించు; తలపెట్టు; తలపోయు; యోచించు; భావించు;
** think tank, ph. స్మరణ తటాకం;
* thinker, n. m. భావుకుడు; ఆలోచనాపరుడు; తలపోతరి;
* thinking, adj. ఆలోచించే; ఆలోచన చేయగల;
* third, adj. మూడవ; తృతీయ; తార్తీయ;
* third, n. మూడవది; తృతీయం; తార్తీయం;
* thirst, n. దాహం; దప్పిక; దాహతి; పిపాస; తృష్ణ; ఉదన్యత;
** excessive thirst, ph. విదాహం;
* thirst for knowledge, ph. ఆదిత్స;
* thirteen, n. పదమూడు;
* thirteenth, adj. త్రయోదశ; పదమూడవ;
* thirtieth, adj. ముప్ఫయ్యవ; ముప్పదియవ; త్రింశ;
* thirty, n. ముప్పయి; ముప్పదియవ; త్రింశత్;
* this, adj. ఇది; ఈ;
* this way, ph. ఇటు;
* thorax, n. హృదయ కుహరం; ఉరహ్ పంజరం;
** thoracic cavity, ph. హృదయ కుహరం; ఉరః పంజరం;
* Thorium, n. దురం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణసంఖ్య 90, సంక్షిప్త నామం, Th);
* thorn, n. ముల్లు; కంటకం;
* thorns, n. pl. ముళ్లు; ముండ్లు;
** thorny bush, ph. ముళ్లకంప;
** thorny fence, ph. ముళ్ల కంచె;
* thoroughbred, n. మేలుజాతి గుర్రం; రెండు వైపులా మంచి ప్రవర ఉన్న గుర్రం;
* thoroughfare, n. రహదారి;
* thoroughly, adv. క్షుణ్ణంగా; పూర్తిగా; సంపూర్ణంగా; కూలంకషంగా; సమగ్రంగా;
* those, adj. ఆ; అవి; వారు;
** those papers, ph. ఆ కాగితాలు;
** those people, ph. వాళ్లు;
** of those people, ph. వాటి;
* though, conj. (దో) అయినప్పటికి;
* thought, n. చింత; ఆలోచన; తలపు; తలపోత; భావం; మనోభావం; చిత్తం; చిత్; స్పురణ;
** purity of thought, ph. చిత్తశుద్ధి;
** thought experiment, ph. మనో ప్రయోగం; స్పురణ ప్రయోగం;
** thoughtful person, ph. ఆలోచనాపరుడు;
* thoughtfully, adv. సాలోచనగా;
* thousand, n. వెయ్యి; వేయి; సహస్రం; దశశతి;
* thousandth, adj. వెయ్యవ; వేయవ;
* thrash, v. i. కొట్టుకొను; గిలగిలలాడు;
* thrash, v. t. ఉప్పళించు; ఝాడించు;
* thread, n. (1) దారం; సూత్రం; నూలిపోగు; తంతువు; (2) కడ్డీ మీద సర్పిలాకారంలో కోయబడ్డ వెన్నుపట్టె; (3) తంతువు; కంప్యూటర్ రంగంలో ఒక చిన్న పని చేస్తూన్న ఆదేశాల వరుసక్రమం; In technology, a thread is typically the smallest set or sequence of instructions that a computer can manage and execute; it is the basic unit of processor (CPU) utilization;
* threat, v. t. బెదరింపు; భిభీషిక;
* threat, n. బెదిరింపు; బిభీషిక;
* three, n. (1) మూడు; తిగ; త్రి; ముమ్మడి; (2) ముగ్గురు; మువ్వురు;
* three people, ph. ముగ్గురు; మువ్వురు;
* three-dimensional, adj. త్రిదిశాత్మక; త్రిమితీయ; త్రిపరిమాణిక;
* three-fold, adj. ముమ్మడి; త్రివళి;
* three-fourths; n. ముప్పాతిక;
* three-times, adj. ముమ్మారు; మూడుసార్లు;
* three-way, adj. ముమ్మడి;
* thresh, v. t. నూర్చు;
* threshing, n. నూర్పు; నురుపిడి;
** threshing floor, ph. నూర్పుడు కళ్ళెం;
* threshold, n. (1) గడప; గుమ్మం; దేహళి; (2) హద్దు;
** space threshold, ph. గడప;
** time threshold, ph. గడుపు;
* thrice, n. మూడు సార్లు; ముమ్మారు; ముమ్మడి; ముబ్బడి;
* thrift, n. పొదుపు; మితవ్యయం; పోడిమి; ఊజ్జితం;
* thrill, n. ఉద్విగ్నత;
* thrilling, adj. హృదయంగమ;
* thrive, v. i. వర్ధిల్లు; బాగుపడు; వృద్ధి చెందు; నమనమలాడు;
* throat, n. గొంతుక; గళం; కంఠం; పీక;
* throbbing, n. పరిస్పందం;
* thrombosis, n. రక్త నాళంలో రక్తపు కుదువ ఏర్పడుట;
* thrombus, n. గడ్డ; బెడ్డ;
* throne, n. సింహాసనం; గద్దె; అధికార పీఠం;
* throng, n. సమూహం;
* through, prep. (త్రూ) గుండా;
* throw, v. t. విసరు; రువ్వు; గిరాటు వేయు;
* thrush, n. కస్తూరి పిట్ట; కస్తూరి పక్షి;
* thrust, v. t. తోయు; పొడుచు; గుచ్చు;
* thumb, n. (తమ్) బొటనవేలు; అంగుష్ఠం; చేతి బొటన వేలు;
** Thucydidec trap, ph. అంతర్జాతీయ రాజకీయ రంగంలో ఒక ఎదుగుతూన్న రాజ్యం, యాజమాన్యంలో స్థిరపడ్డ ఎదిగిన రాజ్యంతో పోటీ పడినప్పుడు, విజయం నాలుగింట మూడు సార్లు ఎదుగుతూన్న దేశాన్నే వరిస్తుంది అనేది గ్రీకు వేదాంతి తుసిడైడీస్ వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయం; a political theory stating that when a rapidly rising power threatens to displace an established ruling power, the resulting structural fear and tension make war almost inevitable.
** rule of thumb, ph. బండ నియమం; అంగుష్ఠ నియమం;
** thumbnail sketch, ph. చిన్నది; క్లుప్తంగా చెప్పబడ్డది; నఖచిత్రం; అంగుష్ఠ చిత్రిక; కరరుహ చిత్రం; ఒక ఊహకి టూకీగా ఇచ్చిన రూపురేఖలు;
* thumbtack, n. బొత్తాంనాటు; సుత్తి అవసరం లేకుండా బొటనవేలితో గోడకి గుచ్చగలిగే సదుపాయం ఉన్న మేకు;
* thunder, n. ఉరుము; మేఘనాదం;
* thunderbolt, n. పిడుగు; ఆశనిపాతం; భిత్తిక;
* Thursday, n. గురువారం; లక్ష్మివారం; బృహస్పతి వారం; బేస్తవారము; బృహస్పతి వార > బిహస్త వార > బియస్తవార > బేస్తవార > బేస్తార;
* thus, adv. కావున; అని; ఇట్లు; ఈ తీరున; ఈవిధంగా;
* thyme, n. వాముపువ్వు; ఉగ్రగంథం; వంటలలో వాడే ఒక సుగంధ ద్రవ్యం; [bot.] ''Thymus vulgaris;''
* thyroid, n. కాళకగ్రంథి; గళగ్రంథి; అవటుగ్రంథి; గొంతుకలో ఉండే ఒక వినాళ గ్రంథి;
* tiara, n. లలాటపట్టం; చిన్న కిరీటం; కిరీటిక;
* tibia, n. జంఘాస్తి; అంతర్ జంఘాస్తి; తొడలో ఉండే ఒక ఎముక;
* ticket, n. టికెట్టు; కట్టిన డబ్బుకి రసీదు; చీటీ;
* Tibetan, adj. కీచక;
* tickle, n. కితకిత; చక్కలిగింత;
* tic-tac-toe, n. దాడాట;
* tidal wave, ph. ఉప్పెన; సముద్రంలో ఆటు పోట్లు, తుపాను కలిసినప్పుడు సముదమట్టంలో ఉన్న తీర ప్రాంతాలు ములిగిపోవడం; (rel.) tsunami;
* tide, n. పోటు; సూర్యచంద్రుల ఆకర్షణ కారణంగా భూమి, సముద్రపు మట్టాల పెరుగుదల;
** ebb tide, ph. ఆటు; నీటిమట్టం పెరుగుదల;
** flood tide, ph. పోటు; నీటిమట్టం పెరుగుదల;
** high tide, ph. పోటు; నీటిమట్టం పెరుగుదల;
** low tide, ph. ఆటు; నీటిమట్టం తరుగుదల;
** neap tide, ph. అష్టమినాడు వచ్చే ఆటుపోట్లు;
** spring tide, ph. నిండు పౌర్ణమికి, అమావాస్యకీ బాగా ఉధృతంగా వచ్చే ఆటుపోట్లు;
* tides, n. ఆటుపోట్లు; సూర్యచంద్రుల ఆకర్షణ కారణంగా భూమి, సముద్రపు మట్టాల పెరుగుదల, తరుగుదలలు; ఇవి భూమి మీద ప్రతి 24 గంటల 58 నిముషాలలో రెండుమార్లు వస్తాయి;
* tie, v. t. కట్టు; ముడిపెట్టు;
* tie up, v. t. అన్వయించు; ముడిపెట్టు; రెండింటికి మధ్య సంబంధాన్ని చూపు;
* tier, (టియర్) n. (1) మెట్టు; ఆంచె; అంతస్థు; పావంచా; సోపానం; (2) వరుసల శ్రేణి;
* tiffin, n. ఉపాహారం; ఫలహారం; breakfast; snack; light meal;
* tiger, n. పెద్దపులి; బెబ్బులి; కోలుపులి; పులి; మువ్వన్నెమెకము; శార్దూలం; పుండరీకం; పంచనఖము; భయానకము; భేలకము; మృగశ్రేష్ఠము; వ్యాఘ్రము;
* tight, adj. బిగువు; బిగువైన; బిగుతు;
* tight-fisted, ph. పితలాటకం; పిసినారితనం;
* tighten, v. t. బిగించు; ఉగ్గగట్టు; ముద్రించు;
* tightness, n. బిగి; బిగుతు;
* tigon, n. పుహం; మగ పులికి, ఆడ సింహానికి పుట్టిన కంచర జంతువు; see also liger;
* tigress, n. f. ఆడుపులి;
* tile, n. పెంకు; ఓడుబిళ్ల; పలక;
** flat tile, ph. బిళ్ళ పెంకు;
** Mangalore tile, ph. బంగాళా పెంకు; (మంగుళూరు పెంకు అనడానికి బదులు బంగాళా పెంకు అన్నారు)
** native tile, ph. నాటు పెంకు;
* till, prep. వరకు; దాక;
* till, v. t. దున్ను;
* till, n. సొమ్ము సొరుగు; గల్లాపెట్టి సొరుగు; గల్లాపెట్టి;
* tillable, n. నావ్యం; దున్నడానికి వీలైనది;
* tilt, v. t. ఒంచు; ఒరిగించు;
* tilt, v. i. ఒంగు; ఒరుగు; మొగ్గు;
* timber, n. కచ్చా కలప; పడగొట్టిన చెట్లు, వగైరా మానులు; see also lumber; logs;
** timber industry, ph. దారు పరిశ్రమ;
* timbre, n. (టేంబర్) ధ్వనిగుణం; నాదగుణం; సంగీత వాద్యవిశేషం పుట్టించే తరంగాలు చెవికి తగినలినప్పుడు మన అనుభూతిలో కలిగే వైవిధ్యత; తరచుదనం, బిగ్గతనం ఒకేలా ఉన్నా చెవికి వినబడినప్పుడు ధ్వనిలో తేడా; The unique "fingerprint" of a sound, determined by its overtone series (harmonics); the quality of a tone; When comparing different instruments playing the same note, the difference you hear is their timbre.
* time, n. (1) కాలం; వేళ; సమయం; గంట; పొద్దు; సేపు; (2) తీరిక; వ్యవధి; సేపు; అదను; (3) మారు; మాటు; తపవ; తూరి; తడవ; సారి; చుట్టు; పాలి; విడత; దఫా; పర్యాయం;
** at an earlier time, ph. మునుపు; పూర్వం; గతంలో;
** another time, ph. మరో మారు; మరొకసారి;
** at this time, ph. ఈవేళప్పుడు; ఇప్పుడు; ఈ సమయంలో;
** contemporary time, ph. వర్తమానకాలం;
** first time, ph. మొదటిసారి; మొదటి దఫా;
** from what time? ph. ఎప్పటినుండి?; (lit.) from when;
** how much time? ph. ఎంతసేపు?;
** in the meantime, ph. అందాకా;
** one time, ph. ఒక మారు; ఒక పరి; ఒక సారి; ఒక తేప; ఒక తూరి; ఒక తడవ; ఒక విడుత;
** one more time, ph. ఇంకో మారు; ఇంకోసారి; మరొకసారి;
** this time, ph. ఈ మారు; ఈ సారి; ఈ తడవ; ఈ దఫా;
** time barred, ph. కాలదోషం పట్టిన;
** time-limited, ph. కాలికం;
** time stamp, ph. కాల ముద్ర; వేళ ముద్ర; ఒక పని ఎప్పుడు మొదలయిందో ఎప్పుడు పూర్తయిందో సూచించడానికి వేసే ముద్ర;
** time table, ph. కాలదర్శిని; సమయ సారణి;
** time travel, ph. కాల ప్రస్థానం; కాల యానం;
** time zone, ph. కాల మండలం; సమయ మండలం;
* timely, adj. కాలోచిత; సమయోచిత; సందర్భానికి అనుకూలమైన;
* times, adj. సార్లు; మార్లు; చుట్లు; తడవలు; తూర్లు; ఆవర్తులు;
** at all times, ph. ఎల్లవేళల; కలకాలం; నిరంతరం;
** hundred times, ph. నూరు సార్లు; శతథా; చాలాసార్లు;
** many times, ph. చాలాసార్లు; చాలా తడవలు; చాలా చుట్లు; పలుమారులు; చాలా పర్యాయములు;
** some times, ph. అప్పుడప్పుడు;
** two times, ph. రెండు ఆవర్తులు; రెండుసార్లు; రెండు తూర్లు;
* timidity, n. పిరికితనం; భీరుత; భీరుత్వం; బేలతనం;
* tin, adj. కళాయి; తగరపు;
** tin foil, ph. తగరపు తగడు;
** tin sheet, ph. చీనారేకు; (ety.) Chinese metal sheet;
* Tin, n. తగరం; వంగం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 50, సంక్షిప్త నామం, Sn); [Lat.] stannum;
* tin, n. (1) కళాయి; (2) డబ్బా; కళాయి పూసిన ఇనుప రేకుతో చేసిన డబ్బా;
* tin-can, n. డబ్బా; కళాయి పూసిన ఇనుప రేకుతో చేసిన డబ్బా;
* tincture, n. ద్రావణం; ఒలంతం (ఆల్కహాలు)తో కలిపిన మందు; అరఖు;
** mother tincture, ph. మాతృ ద్రావణం;
* tinge, n. లేశమంత రంగు;
* tinnitus, n. (టిన్నిటస్), కర్ణనాదం; బయట ప్రేరణ కారణమైన శబ్దాలు ఏవి లేకపోయినా చెవిలో శబ్దాలు (ఈలలు, వగైరా) వినిపించడం; Tinnitus is when you experience ringing or other noises in one or both of your ears. The noise you hear when you have tinnitus isn't caused by an external sound, and other people usually can't hear it. Tinnitus is a common problem. It affects about 15% to 20% of people and is especially common in older adults.
* tin-plate, n. కళాయి పూసిన ఇనుప రేకు;
* tin plating, v. t. కళాయి పెట్టుట; వంగలేపనం;
* tinsel, n. కాకి బంగారం; ముచ్చె బంగారం;
* tint, n. డౌలు; రాగము; కవురు;
** yellow tint, ph. పసుపు డౌలు;
* tintinnabulation, n. గంటారావం; టింగు మనే చప్పుడు; గంట చేసే ధ్వని;
* tiny, adj. బుల్లి; ఆణక; బుచ్చి; చిరుతుక;
* tion, n. (టియాన్) పుహం; మగపులికి ఆడసింహానికి పుట్టిన కంచర జంతువు, ఈ జాతులు(పుహాలు) పునరుత్పత్తి చేయలేవు, ఇవి సంతానహీన జాతులు; రెండు మాటలని జత చేసి కొత్త మాట సృజించటాన్ని “పోర్ట్ మాంటో“ (Portmanteau) అంటారు. ఇంగ్లీషులో ఇలాంటి పదాలు ఇంకా స్మాగ్ (smog = SMoke+Fog), బ్రంచ్(Brunch = Breakfast+Lunch); see also liger;
* tip, n. (1) మొన; కొన; కొడి; ముల్లు; అగ్రం; (2) బక్షిస్; ఈనాం;
* tirade, n. దూషణ పరంపర; దుష్ర్పచారం;
* tire, tyre (Br.) n. టైరు;
* tire, v. i. అలసిపోవు; డస్సిపోవు; డీలాపడు;
* tiredness, n. అలసట; అలసిపోవుట; డీలాపడుట;
* tireless, adj. అలుపుఎరుగని; నిర్విరామమైన;
* tissue, n. కణజాలం; కణతండము; కణసంహతి; కణరాశి; కులాయం; ధాతువు; పేసీజాలం; అంగాంశం;
** fibrous tissue, ph. పీచు ధాతువు;
** tissue paper, ph. పల్చటి మృదువైన కాగితం;
* tits, n. pl. ౘన్నులు; సళ్లు; ఉరోజాలు; స్తనాలు; వక్షోజాలు;
* Titanium, n. టైటేనియం; తితినం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 22, సంక్షిప్త నామం, Ti); [Lat.] titans are the first sons of the Earth;
* title, n. (1) బిరుదు; పట్టం; (2) పేరు; (3) హక్కు; పట్టా; (4) శీర్షిక;
* titles, n. (1) బిరుదులు; (2) పేర్లు; (3) సినిమాలలో చూపించే నటీనటుల పేర్లు, సాంకేతిక నిపుణుల పేర్లు;
* titrant, n. అంశమాపణి;
* titration, n. అంశుమాపనం;
* titter, v. i. ఇకిలించు; భయంతో కూడిన భావంతో నవ్వు;
* titular, adj. నామకః; నామకార్థం; నామమాత్రపు; పేరుకి మాత్రం; నామ్కే వాస్తే;
* to, prep. కి, కు; తో; వద్దకు;
* toad, n. గోదురుకప్ప; కప్ప రూపంలో ఉండే ఒక భూచరం;
* toadstool, n. కుక్కగొడుగు; విషపూరితమైన పుట్టగొడుగు; see also mushroom;
* tobacco, n. (1) పొగమొక్క; (2) పొగాకు; [bot.] ''Nicotiana tobacum'' of the Solanaceae family;
** tobacco leaf, ph. పొగాకు; ధూమ్రపత్రి;
** tobacco plant, ph. పొగమొక్క;
* today, n. నేడు; ఈరోజు; ఈనాడు; ఈవేళ;
* toe, n. కాలివేలు;
** big toe, ph. కాలి బొటనవేలు; అంగుష్ఠం;
** toe nail, ph. కాలివేలి గోరు; కాలిగోరు;
** toe rings, ph. pl. మట్టెలు; చిట్టిబొద్దులు; స్త్రీలు ధరించే ఆభరణాలు;
* together, prep. కలసి; తో; తోడ;
* toil, n. ప్రయాస; శ్రమ;
* toil, v. i. ప్రయాసపడు; శ్రమపడు; శ్రమించు; పాటుపటు; కష్టపడు;
* toilet, n. (1) సైరంధ్రి; అలంకరణకి ఉపయోగించే గది; (2) మరుగు గది; మరుగు గదిలో మలమూత్రాదుల విసర్జనకు వాడే గది లేక ఉపకరణం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''USAGE NOTE; toilet, restroom, bathroom
* Use ''bathroom'' for a room in a house where there is a toilet. Use ''restroom'', ''men’s room'', and ''ladies’ room'' to talk about a room in a public place where there are one or more toilets. On a plane or train, this room is called ''lavatory''.'''
|}
*
* toiletries, n. pl. ధావన సామగ్రి; పళ్లు, ఒళ్లు తోముకోడానికి కావలసిన పళ్లపొడి, సబ్బు, వగైరా;
* tofu, n. టోఫూ; సోయాపాల జున్ను; సోయా చిక్కుడు పాల నుండి తీసిన పెరుగు వంటి పదార్ధాలతో చేసిన జున్ను వంటి పదార్థం;
* token, n. అడియాలం; గురుతు; చిహ్నం; ఆనవాలు; సైగ; కందువ;
* tolerable, adj. సహ్య;
* tolerance, n. సహనం; సహనశక్తి; ఓర్మి; ఓర్పు; నిభాయింపు; తాళుకం; సహిష్ణుత; క్షమ;
* tolerance test, ph. తాళుక పరీక్ష; సహన శక్తి పరీక్ష;
** glucose tolerance test, ph. గ్లూకోజు తాళుక పరీక్ష;
* tolerate, v. t. తాళుకొను; తట్టుకొను; సహించు; భరించు; ఓర్చుకొను; నిభాయించు;
* toleration, n. సహనం; ఓర్పు;
* toll, n. (1) దారి సుంకం; దారి పన్ను; (2) దెబ్బ; నష్టం;
** took a toll, ph. దెబ్బ తిన్నాది;
** toll booth, ph. చవుకీ; సుంకరి మెట్టు; ఆసీల మెట్ట; ఆసీల చౌకు; ఘట్టం; రహదారిలో పన్నులు వసూలు చేసే స్థలం;
* tomahawk, n. పరశువు;
* tomato, n. టొమేటో; టమాటా; రామ్ములగ; సీమవంకాయ; తక్కాలీ; సీమతక్కలి; తర్కారి; కర్పూరవంగ; సీమబుడ్డబూసరకాయ; పుల్లవంకాయ; a fruit of the nightshade family that is native to S. America. The U.S. Supreme Court decided that this belongs to the vegetable family rather than the fruit family; [bot.] ''Lycopersicum esculatum;'' of the Solanaceae family;
* tomatillo, n. టొమేటిల్లో; జాంబెరీ పండు; [bot.] ''Physalis ixocarpa;'' ఇక్సోకార్పా అంటే జిగురుగా ఉన్న పండు అని అర్థం;
* tomb, n. (టూమ్) గోరీ; సమాధి;
* tomcat, n. m. గండుపిల్లి;
* tome, n. పెద్ద పుస్తకం; ఉద్గ్రంథం; దస్తరం;
* tomorrow, n. రేపు;
** day after tomorrow, ph. ఎల్లుండి;
* ton, n. టన్ను; బరువుని తూచే కొలత;
** long ton, ph. పెద్దటన్ను; 2,240 పౌనులు; ఇంగ్లండులోను, తదితర కామన్వెల్తు దేశాలలోను వాడుకలోనున్న కొలమానం;
** metric ton, ph. మెట్రిక్టన్ను; 1,000 కిలోలు; 2204.62 పౌనులు; అంతర్జాతీయ మెట్రిక్ పద్ధతిలో వాడే కొలమానం;
** short ton, ph. చిన్నటన్ను; 2,000 పౌనులు; అమెరికాలోను, కెనడాలోను వాడుకలోవున్న కొలమానం;
* tone, n. (1) స్వరం; ధ్వని; తానం; నాదం; ఒక శబ్ద తరంగం యొక్క శ్రేష్ఠత; అది ప్రకంపించే పౌనఃపున్యం యొక్క శ్రేష్ఠత; tone is the sinusoidal component of a sound wave; Everyday sounds are complex sounds, which are made up of many tonal frequency components; (2) శరీరావయవాలకి, కండరాలకి ఉండే బిగి;
* toner, n. (1) లేసరు ముద్రణ యంత్రాలలో సిరాకు బదులు వాడే ఒక రకమైన రసాయన పొడి; (2) చర్మ సౌందర్యానికి వాడే ఒక పదార్ధం;
* tongs, n. స్రావణం; చిమటా; నిరుకారు; (rel.) పటుకారు;
* tongue, n. (1) నాలిక; నాలుక; జిహ్వ; అర్రు; (2) భాష;
* foreign tongue, ph. పరదేశపు భాష;
* mother tongue, ph. మాతృభాష;
* slip of the tongue, ph. నోరు జారడం;
** tongue cleaner, ph. పాచిబద్ద;
* tonic, n. బలవర్ధకౌషధం;
** tonic water, ph. Tonic water is a carbonated soft drink in which quinine is dissolved. Originally used as a prophylactic against malaria, modern tonic water typically has a significantly lower quinine content and is often more sweetened than the original medicinal form. It is consumed for its distinctive bitter flavor. Gin and Tonic was a popular drink among the British during the colonial era;
* tonight, n. ఈ రాత్రి; ఈ రోజు రాత్రి;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
* '''---USAGE NOTE; tonight, last night
* ---Use ''last night'' for the night of yesterday. Do not say, “yesterday night.”'''
|}
*
* tonsillitis, n. గవదల వాపు; ఘశాంత దాహం;
* tonsils, n. గవదలు; నోటిలో కొండనాలుకకి ఇరుపక్కలా ఉండే కణజాలం;
* tonsure, n. గుండు చెయ్యడం; గుండు కొట్టించడం; శిరోముండనం; వపనం;
* too, adv. కూడా; సైతం; సహితం;
* tool, n. పనిముట్టు; సాధనం; కరణం; ఉపకరణం; పరికరం;
* toolbar, n. కరణపు పట్టీ;
* toolbox, n. పొది;
** barber's toolbox, ph. మంగలి పొది;
* toot, n. (1) బూరా; (2) కూత; గుడ్లగూబ అరుపు; ఘాత్కారం;
* tooth, n. పల్లు; పన్ను; దంతం; కళ్ళు-కన్ను సామ్యం వల్ల ఏకవచనంలో పన్ను ఏర్పడింది కానీ 'పన్ను' అన్న మాట ఇక్కడ సరి అయినది కాదు.
** impacted tooth, ph. అంతర్ఘటన దంతం; పూర్తిగా ఎదగకుండా ఇగుళ్ల లోనే ఉండిపోయిన పన్ను; దీనిని శస్త్ర చికిత్స చేసి బయటకి తీయాలి;
* toothache, ph. పంటినొప్పి;
* toothbrush, n. దంతమార్జని; దంతకాష్టం; పళ్ళు తోముకునే కుంచె;
* toothed, adj. దంతదారు;
* toothpaste, ph. దంతధావన ఖమీరం;
* toothpick, n. దంతకాష్టం; పళ్లు కుట్టుకునే పుల్ల;
* toothpowder, n. పళ్లపొడి; దంత ధావన చూర్ణం;
* top, adj. మీద; పైన; పై;
* top, n. బొంగరం; బ్రమరకం; విఘూర్ణి;
* topaz, n. గోమేధికం; పుష్యరాగం; పీతస్పటికం;
* topic, n. అంశం; చర్చనీయాంశం; సంగతి; విషయం;
** burning topic, ph. ప్రజ్వలిత అశం;
* topography, n. నైసర్గిక స్వరూపం; స్థలాకృతి;
* topology, n. సంస్థితి శాస్త్రం;
* topper, n. అగ్రగణ్యుడు; అగ్రగామి; అగ్రేసరుడు; అగ్రణి; చిటారి;
* topple, v. t. కూలద్రోయు; పడద్రోయు;
* topsy-turvy, adj. తలకిందైన; విటతటం;
* torch, n. దివ్వె; దివిటీ; కాగడా; దీపం; ఇలాయి;
** torch bearer, ph. దీపధారి; వైతాళికుడు;
* torch, v. t. అంటించు; ముట్టించు; నిప్పుపెట్టు;
* torment, v. t. ఆరడిపెట్టు; హింసించు; యాతనపెట్టు;
* tormentor, n. ధూర్తుడు; కంటకుడు;
* tornado, n. సుడిగాలి; చక్రవాతం; ఉత్పాత పవనం; పెనుగాలి; అతిమారుతం; నిర్ఘాతం;
* torque, n. పురిబలం; మెలిబలం; బలభ్రామకం; పురిశ; a twisting force that tends to cause rotation; imagine a wheel of radius r and a linear force F is applied on the circumference of the wheel, then torque = r x F x sine of the angle between the vector r and the vector F; What force is to linear motion, torque is to rotational motion; the unit of force is Newtons and the unit for torque is Newton-meters;
* torrential, adj. విపరీతమైన; కుండపోతగా;
** torrential rains, ph. కుంభవృష్టి; కుండపోత; విపరీతమైన వాన;
* torsion, n. పురి; మెలి; విమోటనం; పురి పెట్టినట్లు తిప్పుట; Torsion is the twisting of a beam/rod under the action of a torque (twisting moment); Torque and torsion are both related to turning effects experienced by a body. The main difference between torque and torsion is that torque describes something capable of producing an angular acceleration, whereas torsion describes the twist formed in a body due to torque;
** torsion balance, ph. పురి త్రాసు;
* torso, n. మొండెం; కబంధం;
* tort, n. వికర్మ;
* tortoise, n. (టార్డస్) తాఁబేలు; కూర్మం; కచ్చపం; కమఠం; నేల తాబేలు;
* torture, n. చిత్రహింస; వింగారియ;
** death by torture, ph. చిత్రవధ;
* torque, n. పురిబలం; Torque is a measure of how much a force (బలం) acting on an object causes that object to rotate; The unit of torque is a Newton-meter, which is also a way of expressing a Joule (the unit for energy, శక్తి). However, torque is not energy. భౌతిక శాస్త్రంలో శక్తి, బలం వేర్వేరు భావాలు;
* torus, n. వడాకారం;
* toss, v. i. అల్లాడు; అల్లల్లాడు; దొర్లు;
* toss, v. t. ఎగరవేయు; విసరు;
* tossed, adj. ఎగరవేయబడ్డ; ఉదంచిత;
* tot, n. m. కుర్రాడు; పిల్లాడు; డింభకుడు;
* tot, n. f. కురద్రి; పిల్ల;
* total, v. t. మొత్తం చేయు; కూడు;
* total, n. మొత్తం;
* totalitarianism, n. ఏకాధిపత్యం; నిరంకుశత్వం;
* totally, adv. పూర్తిగా; పరిపూర్ణంగా; ఆసాంతంగా; అచ్చంగా; బొత్తిగా; సుతరామూ; వడసారంగా;
* tottering, adj. కసిమసి;
* toucan, n. శరారి; ఆడేలు; దక్షిణామెరికా అడవులలో ఉండే ఒక పెద్దముక్కు గల పక్షి;
* touch, adj. సంస్పర్శ;
* touch, v. t. తగులు; తాకు; సోకు; అంటుకొను; ముట్టుకొను; స్పర్శించు; స్పృశించు;
** sense of touch, ph. స్పర్శ జ్ఞానం;
* touch, n. స్పర్శ; అభిమర్శం; అభిమర్శనం;
* touch-me-not, n. (1) సోకుడుముడుగు; అత్తిప్రత్తి; ఏటేటా పాతే రంగురంగుల పువ్వుల పూసే ఒక రకం మొక్క; (2) [idiom] నన్ను ముట్టుకోకు నా మాల కాకి;
* touchstone, n. (1) స్పర్శవేధి; పరసువేది; నీచలోహాలను బంగారంగా మార్చగల దివ్యశక్తి ఉన్న ఒక రాయి; (2) ఒరగల్లు; గీటురాయి; బంగారం వన్నె చూడటానికి వాడే గీకుడు రాయి;
* tough, adj. దిట్టమైన; దృఢమైన; బిరుసైన;
* toughness, n. దిట్టతనం; దృఢత్వం; బిరుసుతనం;
* toupee, n. (టూపే), మగవారి బట్ట తలని కప్పిపుచ్చే "విగ్గు";
* tour, n. పర్యటన; దేశాటన;
* tourists, n. pl. పర్యాటకులు; దేశికులు;
* toward, towards, adv. వైపు; దెసకు; యెడల; పట్ల;
* towel, n. తువ్వాలు; తుండు; తుండుగుడ్డ; తుండు రుమాలు;
* tower, n. శిఖరం; గోపురం; బురుజు; సిగము;
* town, n. పట్టణం; పట్నం; నగరం; పురం; ద్రంగం; పెద్ద ఊరు; బస్తీ;
** town planning, ph. నగర నిర్మాణ క్రమం;
** town hall, ph. పురమందిరం;
* toxin, n. బేతవిషం; శరీర జన్య విషం; కొన్నిరకాల బేక్టీరియాలచేత తయారు కాబడ్డ ప్రాణ్యములు కొన్ని ప్రాణుల యెడల విషపదార్థములుగా పనిచేస్తాయి; (rel.) poison; A toxin is a poisonous substance produced within living cells or organisms; Poisons are substances that cause harm to organisms when sufficient quantities are absorbed, inhaled or ingested;
* toxoid, n. వేడిచేత బలహీనపరచబడ్డ బేతవిషం; a chemically modified toxin from a pathogenic microorganism, which is no longer toxic but is still antigenic and can be used as a vaccine;
* toy, n. బొమ్మ; ఆటబొమ్మ;
* toy, v. i. చెలగాటాలాడు;
* toy brick, n. బొమ్మయిటుక; ఆటయిటుక;
* trace, adj. లేశ;
** trace element, ph. లేశ మూలకం; లేశ ధాతువు;
* trace, n. ( 1) పత్తా; అయిపు; ఐపు; ఆచూకీ; జాడ; ఆరా; అడా, పొడా; అజా, పతా; పొలకువ; ( 2) లేశం;
** trace element, ph. పొలకువ మూలకం;
** without a trace, ph. పత్తాలేకుండా; అయిపు లేకుండా; అడా, పొడా లేకుండా; అజా, పతా లేకుండా;
* tracer, n. పత్తాదారి;
* trachea, n. శ్వాసనాళం; గాలిగొట్టం; ఊపిరితిత్తులకి గాలిని తీసుకెళ్ళే గొట్టం;
* trachea, n. శ్వాసనాళం; గాలిగొట్టం; ఊపిరితిత్తులకి గాలిని తీసుకేళ్లే గొట్టం;
* track, n. (1) మార్గము; గాడీ; (2) జాడ;
* track, v. t. వెతుకు; వెంటాడు;
* tractable, adj. సుగమం;
* traction, n. కర్షణం;
* trade, n. వ్యాపారం; వాణిజ్యం; బేహారం;
* trade, v. t. వ్యాపారం చేయు; ఇచ్చిపుచ్చుకొను; చేతులు మార్చు;
** trade winds, ph. వ్యాపార పవనాలు; రుతుపవనాలు; the wind that flows towards the equator from the north-east in the Northern Hemisphere or the south-east in the Southern Hemisphere. These are also known as tropical easterlies for their consistency in force and direction;
* trader, n. వ్యాపారి; వ్యాపారస్తుడు; సార్థవాహుడు;
* tradition, n. ఆచారం; సంప్రదాయం; ఆనవాయితీ; రివాజు;
* traditional, adj. సంప్రదాయ; సనాతన; సదాతన; శాశ్వత; ఎల్లప్పుడూ ఉండేది;
* traditionalist, n. ఆచారపరాయణుడు;
* traditionally, adv. ఆచారంగా; అనూచానంగా; సంప్రదాయంగా;
* traffic, n. సంచారం; రాకపోకలు; యాతాయాతాలు; క్రయవిక్రయాలు;
** foot traffic, ph. జన సంచారం; పాద సంచారం;
** pedestrian traffic, ph. జన సంచారం; పాద సంచారం;
* traffic jam, ph. ప్రతిష్టంబించిన సంచారం; వాహన సంచార ప్రతిష్టంభనం;
* trafficking, n. దొంగ రవాణా; మాదక ద్రవ్యాల దొంగ రవాణా;
* tragedy, n. (1) విషాద పూరితం; దుఃఖపూరితం; (2) విషాదాంతం; దురంతం;
* tragic, n. విషాదమయం;
* tragopan, n. గొఱ్ఱెకోడి;
* trail, n. జాడ; జాలు;
* train, n. (1) రైలుబండి; (2) జూటం; వెనక వేలాడేది; (3) పరంపర; పుంఖానుపుఖం; గొలుసుకట్టుగా అమర్చబడినవి; పంక్తి ; శ్రేణి; (4) పరిజనము; పరివారము; (5) పక్షి తోక; పురి; వెనుక వేళ్లాడునది;
** train of a peacock, ph. నెమలి పురి;
** train of thought, ph. ఊహా పరంపర; ఆలోచనా చయనిక;
* train, v. t. తరిఫీదు చేయు; అభ్యాసము చేయించు; శిక్షణ ఇచ్చు;
* trainee, n. అభ్యాసి;
* training, n. తరిఫీదు; శిక్షణ; సాధకం;
* trail, n. పుంతబాట; డొంక; కోన; పొద;
* trait, n. లక్షణం; చిహ్నం;
* traitor, n. దేశద్రోహి; ద్రోహి; కావైరి; కాపురుషుడు;
* tragedy, n. విషాద సంఘటన; దుస్సంఘటన; విషాద రచన; విషాద వార్త;
* trajectory, n. గతిపథం; చారగతి;
** radial trajectory, ph. త్రైజ్య సంచారగతి;
* trance, n. వివశత; వివశత్వం; సమాధిస్థితి లాంటిది; పూనకం;
* tranche, n. వాయి; దఫా; విడత; a portion, slice, or subdivision of a larger pool of funds, typically used in finance, investment, or international loans.
* trans, adj. pref. [chem.] ఎదురెదురుగా; అడ్డుగా; అను; అనుప్రస్థ; see also cis;
* trans fat, ph. అనుప్రస్థ కొవ్వు; ఒక రకం కొవ్వు పదార్థం; ఈ రకం కొవ్వులలో జంట బంధం ఉన్న కర్బనపు అణువులకి ఇటూ అటూ గొలుసు పెరగటం వల్ల ఆ గొలుసు తిన్నగా ఉంటుంది; ఈ రకం జంట బంధాలు ఉన్న కొవ్వులు తినటం గుండె ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదు;
* transaction, n. బేరం; లావాదేవీ; ఇచ్చిపుచ్చుకొనడం; ఇచ్చిపుచ్చుకోలు; బేరసారాలు; వ్యవహారం; వాణిజ్యం; వినిమయం;
** business transaction, ph. వాణిజ్య వ్యవహారం; లావాదేవీ;
** conversational transaction, ph. వాగ్వ్యవహారం;
* transcendence, n. తారకం; అనుభవాతీతం;
* transcendental, adj. (1) బీజాతీత; (2) అత్యుత్తమ; ఉత్తమోత్తమ; లోకోత్తర; పారమార్థిక; (3) తారక; అనుభవాతీత;
** transcendental meditation, ph. లోకోత్తర జప విధానం;
** transcendental number, ph. బీజాతీత సంఖ్య; లోకోత్తర సంఖ్య;
* transgender, n. హిజ్రా; వీరు పుట్టుకతో మగ (ఆడ) వారిగా ఉన్న కూడా వీరికి ఆడ (మగ) వారికున్న లక్షణాలు , వారి ప్రవర్తన ఆలోచనలు ఆడవారి (మగవారి) లాగా ఉంటాయి;
* transgress, v. t. జవదాటు;
* transgression, n. తప్పు; పాపం; అపరాధం; వ్యతిక్రమం; అతిక్రమణం; ఉల్లంఘనం; అతిచారం;
* transient, adj. తాత్కాలిక; క్షణిక; క్షణభంగుర; అనిత్య; భంగుర; దంధన; తైంతిక; క్షర; అధ్రువ;
* transient, n. తాత్కాలికం; దంధనం; భంగురం; అనిత్యం; క్షణికం; క్షణభంగురం; తైంతికం; నశ్వరం;
* transit, adj. ప్రయాణ;
* transit, n. (1) పోక; ప్రయాణం; (2) ప్రయాణ సాధనం; (3) దాటు; దాటడం; అంతర్యానం; గోచర సంక్రమణం;
** rapid transit, ph. జోరుపోక; ఊరులోని రద్దీని దాటుకు పోవడానికి రైలుబండి వంటి సదుపాయం;
** transit of a planet across Sun's disk, ph. గ్రహం సూర్యబింబాన్ని దాటడం; గ్రహ అంతర్యానం; గ్రహ గోచర సంక్రమణం; బుధుడు, శుక్రుడు భూమి కంటే సూర్యునికి దగ్గరగా వుండే కక్ష్యలలో తిరుగుతున్నాయి కాబట్టి అప్పుడప్పుడూ ఇవి కూడా భూమి - సూర్యుల మధ్యకు వచ్చే అవకాశాలు వున్నాయి. అయితే, ఈ గ్రహాలూ రెండూ భూమి నుండి చాలా ఎక్కువ దూరం వున్నాయి కాబట్టి అవి మనకు కనిపించే పరిమాణం చాలా చిన్నది. అందుకే అవి మధ్యలోకి వచ్చినా సూర్యుడిని పూర్తిగా కప్పివేయలేవు. అవి సూర్యుడి మీదుగా ప్రయాణిస్తున్న చిన్న చుక్కలాగ మాత్రమే కనిపిస్తాయి. అలా బుధుడు గాని శుక్రుడు గాని సూర్యుని మీదుగా చేసే ప్రయాణాన్ని eclipse అనరు; transit అంటారు;
* transitive, adj. సకర్మక;
** transitive verb, ph. సకర్మక క్రియ;
* transistor, n. బదిరోధకి; (ety.) బదిలీ + అవరోధకి;
* transition, adj. సంక్రమణ; సంధి; స్థిత్యంతర; అవస్థాంతర;
** transition element, ph. అవస్థాంతర మూలకం; అవస్థాంతర ధాతువు;
** transition metal, ph. అవస్థాంతర లోహం; ఉ. zinc, copper, palladium, nickel, cobalt, titanium and chromium
* translate, v. t. (1) అనువదించు; (2) జరుపు;
* translate into Telugu, ph. ఆంధ్రీకరించు; తెలిగించు; తెలుగులోకి మార్చు;
* translation, n. (1) తర్జుమా; భాషాంతరీకరణం; అనువాదం; (2) జరుపుట;
** free translation, ph. స్వేచ్ఛానువాదం;
** literal translation, ph. శాబ్దిక అనువాదం;
** word for word translation, ph. మక్కీకిమక్కీ అనువాదం;
** translation into English, ph. ఆంగ్లీకరణం;
** translation into Telugu, ఆంధ్రీకరణం; తెలుగు సేత; ఆంధ్రానువాదం;
* translator, n. అనువాదకుడు; అనువాదకి; అనువాదకం; దుబాషీ; దుబాసీ; తొపాసి; ఒక భాషని మరొక భాషలోనికి మార్చే వ్యక్తి లేక పరికరము లేక అనువర్తనం; see also interpreter;
* transliteration, n. లిప్యంతరీకరణం; ప్రతిలేఖనం; ఒక భాషని మరొక భాషయొక్క లిపిలో రాయడం;
* translocation, n. స్థానాంతరీకరణం;
* translucent, adj. మసకైన; మసక; మునిమసక; పాల; పారభాసక; పాక్షికపారదర్శక; వెలుగు వెళుతుంది కాని అవతలి వాళ్లు కనబడరు;
** translucent glass, ph. మసక గాజు; పాలగాజు;
* trans, pref. గుండా; అడ్డుగా;
* transmission, n. ప్రేషణం; ప్రేషితం; ప్రసారం; ఒక మాధ్యమం గుండా పంపించడం, ప్రసారం చెయ్యడం, లేదా సరఫరా చెయ్యడం;
** live transmission, ph. ప్రత్యక్ష ప్రసారం;
** transmission line, ph. ప్రేషణ తంతువు; పంపించడానికి మాధ్యమంగా వాడిన తీగలు;
* transmit, v. t. పంపించు; ప్రేషించు; ప్రసరించు;
* transmitter, n. పంపేది; ప్రేషకి; ప్రసారిణి; ప్రేషకుడు;
** radio transmitter, ph. రేడియో ప్రసారిణి; రేడియో పంపు;
* transparent, n. పారదర్శకం; అడ్డుగా వెలుగుని పోనిచ్చేది; తన గుండా వెలుగుని ప్రసరించనిచ్చేది;
* transparency, n. (1) పారదర్శకత; తన గుండా వెలుగుని పోనిచ్చే గుణం; (2) పారదర్శక పత్రం; తన గుండా వెలుగుని పోనిచ్చే గుణం కల కాగితం లాంటి పత్రం;
* transpiration, n. చెమర్చడం; ఆకులు చెమర్చడం; పత్రశ్వేదనం; ఉత్స్వేదనం; తన గుండా చెమ్మని పోనిచ్చే పద్ధతి; చెట్లయొక్క ఆకుల గుండా చెమ్మ బయటకి వెలిగక్కబడే ప్రక్రియ;
* transplantation, n. (1) ఊడుపు; తిరగనాటడం; వరి నారుని తిరిగి నాటడం; (2) ఒకరి శరీర అవయవాలని మరొకరి శరీరంలో పొదగడం;
* transport, n. రవాణా;
** road transport, ph. రోడ్డు రవాణా; రస్తే సారిగె
* transportation, n. యానం; రవాణా పద్ధతి; ప్రజలని కాని, సరుకులని కాని, ఒక చోటు నుండి మరొక చోటుకి రవాణా చేసే పద్ధతి;
** transportation devices, ph. pl. యాన సాధనాలు; రవాణా సాధనాలు;
* transpose, n. తారుమారు; పరావర్త్యం; ఇటునుండి అటు మార్పిడి;
* transverse, adj. తిర్యక్; అడ్డు; పేక; (పడుగు పేకలో వలె); అనుప్రస్థ;
** transverse axis, ph. తిర్యక్ అక్షం;
** transverse section, ph. అడ్డు కోత; తిర్యక్ ఛేదనం;
** transversal line, ph. తిర్యక్ రేఖ; ఖండించు రేఖ;
* trap, n. బోను; వల;
* trap, v. i. బోనులోపడు; ఇరుకుకొను; చిక్కుకొను; వలలోపడు;
* trap, v. t. బోనులో పట్టుకొను; వలలో పట్టుకొను;
* trapper, n. m. వాగుఱికాఁడు; f. వాగుఱిగత్తె;
* trapezium, n. విషమ చతుర్భుజం; ఏ రెండు భుజములూ కూడ సమాంతరంగా లేని చతుర్భుజం;
* trapezoid, n. అర్థసమాంతర చతుర్భుజం; ఏవో రెండు భుజములు సమాంతరంగా ఉన్న చతుర్భుజం;
* trash, n. చెత్త; పిప్పి;
* trash bin, n. చెత్త బుట్ట; చెత్త కుండీ;
* trauma, n. క్షోభ; స్థాపం; అఘాతం;
** mental trauma, ph. మనస్ స్థాపం; మానసిక అఘాతం;
** physical trauma, ph. భౌతిక స్థాపం; భౌతిక అఘాతం;
* travails, n. pl. (1) సమస్యలు; ఇబ్బందులు; (2) నొప్పులు; ప్రసవ వేదన;
* travel, n. ప్రయాణం; పయనం;
* traveler, n. m. ప్రయాణీకుడు; బాటసారి; తెరువరి; పాంథుడు;
* traveling, adj. సంచార; ఆధ్వనీన; ప్రయాణీకులకి సంబంధించిన;
** traveling doctor, ph. సంచార వైద్యుడు;
** traveling library, ph. సంచార గ్రంథాలయం;
* traverse, n. చంక్రమణం;
** traverse along a branch, ph. శాఖాచంక్రమణం;
* trawler, n. చేపలు పట్టడానికి ప్రత్యేకంగా అమర్చబడ్డ పడవ;
* tray, n. తబుకు;
* treachery, n. ద్రోహం;
* tread, v. t. తొక్కు; మట్టు; కాలితో తొక్కు;
* tread, n. తొక్కు; మట్టు; రబ్బరు చక్రాలు భూమిని కరిచిపెట్టుకు ఉండడానికి వీలుగా వేసిన మట్టు;
* treason, n. దేశద్రోహం;
* treasure, n. సంచితం; నిధి; కాణాచి; నిక్షిప్తం;
** treasure trove, ph. నిక్షిప్తనిధి;
* treasurer, n. కోశాధికారి; ఆయతికాడు; పోతేదార్;
* treasury, n. బొక్కసం; కోశం; ఖజానా; భండారం; భాండాగారం; ధనాగారం; ఉగ్రాణం;
* treat, v. t. (1) చికిత్స చేయు; (2) చూడు; ఉపచారం చేయు;
* treatise, n. సంహితం;
* treatment, n. (1) చికిత్స; (2) చూపు; ఉపచారం; పరిపోషణ; అభిచర్య;
** heat treatment, ph. ఉష్ణోపచారం; తాపోపచారం;
** radiation treatment, ph. వికిరణ చికిత్స;
* treaty, n. ఒడంబడిక; ఒప్పందం;
* tree, n. చెట్టు; వృక్షం; ద్రుమం; తరువు; దరువు; అగం; నీవం; మహీరుహం; భూరుహం; సాలం; విటపం; మ్రాను; మ్రాకు;
** avenue tree, ph. రహదారి చెట్టు; రహదారులకి ఇరుపక్కలా ఉండే చెట్టు;
** deciduous tree, ph. పతయాళువు; ఆకులు రాల్చే స్వభావం గల చెట్టు;
** evergreen tree, ph. సతతహరితం; ఎల్లప్పుడు ఆకులు పచ్చగా ఉండే చెట్టు;
** hollow of a tree, ph. తొర్ర; కోటరం;
** invasive tree, ph. బెడద చెట్టు; బెడద వృక్షం;
** tree with branches, ph. శాఖి;
* trefoil, n. త్రైపత్రిణి; మువ్వాకి; మూడు ఆకులు తమతమ కాడల వద్ద కలిసి ఒక వలయాకారంలోనున్న గుర్తు;
* trellis, n. పాకిడ; పందిరి; పాదు పాకడానికి వీలుగా అమర్చిన చట్రం;
* tremor, n. వణుకు; కంపం; వేపథువు;
* trench, n. కందకం; అగడ్త; పరిఘ; గాడీ;
** long narrow trench, గాడీ;
* trend, n. పంథా; పథం; బాణి; ధోరణి; వరస; పోకడ; రీతి;
** trend setter, ph. పథనిర్దేశకుడు; వైతాళికుడు;
* trepidation, n. భయం; జంకు;
* tresses, n. జడలు; జటలు; జటాజూటం;
* triad, n. త్రేతం; త్రికం;
* trial, n. (1) న్యాయవిచారణ; విచారణ; (2) యత్నం; ప్రయత్నం;
** trial and error method, ph. నేతి నేతి పద్ధతి; నేతి నేతి మార్గం; ప్రయత్న వైఫల్య పద్ధతి; అవక్షేప పద్ధతి;
* trials, n. pl. తిప్పలు; పాట్లు; కష్టాలు;
** trials and tribulations, ph. తిప్పలు; పాట్లు; కష్టాలు;
* triangle, n. త్రిభుజం; ముయ్యంచు; త్రికోణి; ముక్కోణి;
** equilateral triangle, ph. సమబాహు త్రిభుజం; సమకోణ త్రిభుజం; సమ త్రిభుజం; త్రస్రం;
** isosceles triangle, ph. సమద్విబాహు త్రిభుజం;
** right-angled triangle, ph. లంబకోణ త్రిభుజం;
** scalene triangle, ph. విషమబాహు త్రిభుజం; అసమభుజ త్రిభుజం;
* triangular, adj. త్రిభుజాకారపు; ముక్కోణాకారపు;
** triangular prism, ph. ముక్కోణ పట్టకం; త్రికోణ పట్టకం;
* Triassic, adj. తృతీయ; తదియ; మూఁడవ; --see also tertiary;
** Triassic period, ph. మూఁడవ జీవయుగము;
* tribe, n. తెగ; జాతిలో ఒక భాగం;
** tribal people, ph. గిరిజనులు; పార్వతీయులు;
* tribunal, n. త్రిమూర్తి న్యాయస్థానం;
* tributary, n. ఉపనది;
* tribute, n. (1) కప్పం; ఉపప్రదానం; పెద్దలకి సంప్రదాయానుసారంగా ఇచ్చే బహుమానం; లంచం; (2) పొగడ్త; ప్రశంస;
** pay tribute to, ph. పొగుడు; ప్రశంసించు;
* triceratops, n. త్రిశృంగముఖి; three-horned face; a dinosaur that lived during the late Maastrichtian age of the Late Cretaceous period;
* tri-chloro methane, n. త్రిహరితపాడేను; క్లోరోఫారం; మత్తుమందు; తీపిగా ఉండి, వాసన లేని ఒక ద్రవపదార్థం; దీనిని మత్తుమందుగా వాడతారు; CHCl<sub>3</sub>;
* trick, n. (1) టక్కు; దందన; (2) పట్టు, పేకాటలో;
* trickery, n. టక్కరితనం;
* trickle, v. i. కారు; స్రవించు; బొట్టుబొట్టుగా కారు;
* trickster, n. టక్కరి; నమ్మరానివాడు; మాయావి; జిత్తులమారి; టక్కులమారి; దందనకాడు; దందనకత్తె;
* tricycle, n. మూడు చక్రాల సైకిలు;
* tridax, n. కుక్కబంతి;
* trident, n. త్రిశూలం; శూలం;
* triennial, adj. త్రైవార్షిక; తిస్సాలా; మూడేళ్లకి ఒకసారి;
* trifle, n. అల్పం; స్వల్పం; అలతి;
* trifle, n. కల్యవర్తం; ఒక రకమైన తీపి తినుబండారం;
* trifling, adj. పేలవంగానున్న; చాలా కొంచెం; ఇసుమంత; ఈషత్తు; తృణప్రాయం;
* trifoliate, adj. ముయ్యాకుల; మూడాకుల; త్రిపత్ర;
* triglyceride, n, ఒక గ్లిజరిన్ బణువుకి మూడు ఫాటీ ఆసిడ్ బణువులు కలిస్తే, ట్రై గ్లిజరైడ్ అవుతుంది. ట్రైగ్లిసెరైడ్స్ ని మన శరీరమే మనం తినే చక్కెరల నుండి తయారు చేసుకుంటుంది.
* trigonometry, n. త్రిగుణమాత్రకం; త్రికోణమితి; త్రిభుజ శాస్త్రం; త్రికోణ గణితం;
* trihedral, adj. త్రిముఖ; త్రిఫలక;
* trill, n. [phonetics] అధిక కంపితం;
* trillion, n. ట్రిలియను; ఖర్వం; ఒకటి తర్వాత పన్నెండు సున్నలు;
* trim, v. t. (1) కత్తిరించు; కురచ చేయు; త్రుంచు; తగ్గించు; పత్రించు; (2) అలంకరించు;
* trimer, n. త్రిభాగి; త్రితయాణువు;
* trimester, n. (1) ఒక కాల పరిమితిలో మూడవ భాగం; (2) తొమ్మిది నెలలలో మూడవ భాగం; గర్భిణి ఎన్నవ నెలలో ఉన్నదో చెప్పడానికి వాడతారు; (3) కందాయం; జ్యోతిషంలో సంవత్సరంలో మూడవ భాగం; నాలుగు నెలలు;
* triode, n. త్రయోడు; మూడు ముఖ్య భాగాలు ఉన్న శూన్య నాళిక; ట్రాన్సిస్టర్లు వాడుకలోకి వచ్చిన తర్వాత వీటి వాడకం తగ్గిపోయింది కాని, అంతకు పూర్వం ఇవి ఎలక్ట్రానిక్ ఉపకరణాలలో తప్పనిసరి అయిన భాగాలుగా ఉండేవి;
* trip, n. చిన్న ప్రయాణం; ప్రయాణం; పర్యటనం;
** return trip, ph. తిరుగు ప్రయాణం;
* trip, v. i. పడు; కాలితో దేన్నయినా తన్నుకుని పడు;
* tripartite, adj. త్రైపాక్షిక; త్రిపక్ష;
* triple, adj. త్రయ; త్రిక;
* triple, n. త్రయం; త్రికం;
* triplet, n. త్రికం; త్రయం; తిగలు;
* tripod, n. త్రిపాది; ముక్కాలిపీట; టీపాయి; తీపాయి;
* trisector, n. త్రిఖండిక; త్రిధాచ్ఛిత్తి; ముమ్మిడి కోట రేఖ;
* triumphant, adj. జైత్ర;
** triumphant march, ph. జైత్ర యాత్ర;
* trivial, adj. (1) వ్యర్థమైన; అల్ప; సాధారణ; (2) ఆషామాషీ;
* trochee, n. [prosody] ఛందస్సులో గురువు తరువాత లఘువు వచ్చే గణం; గలం; the first syllable is stressed and the second is unstressed, creating a DUM-da rhythm;
* troika, n. ముగ్గురి ముఠా; ముగ్గురి గుంపు; త్రిష్టయం;
* troll, n. (1) పిల్లల కథలలో వచ్చే పొట్టిగా, కురూపిగా ఉండే ఒక పాత్ర; (2) అంతర్జాలంలో జరిగే "సంభాషణలలో" మధ్యలో తలదూర్చి, అసందర్భపు వ్యాఖ్యలు చేసి దీశని మార్చడానికి ప్రయత్నించే వ్యక్తి; పానకంలో పుడక; పుల్లారిబుడ్డి;
* trolling, n. (1) అంతర్జాలంలో పిలవని పేరంటంగా మధ్యలో వచ్చి వ్యాఖ్యానాలు చెయ్యడం; (2) carefully and systematically search an area for something; "a group of companies trolling for partnership opportunities;"
* tropical, adj. ఉష్ణ; ఆయనరేఖా;
** tropical diseases, ph. ఉష్ణమండలాలలో కనబడే వ్యాధులు; ఉ: కలరా, మలేరియా, నంజు (బెరిబెరి), డెంగీ, కొంకి క్రిములు, వగైరా;
** tropical zones, ph. ఉష్ణమండలాలు; అయనరేఖా మండలం;
* tropics, n. ఉష్ణమండలాలు; అయనరేఖా మండలం; (lit.) turning points;
** Tropic of Cancer, ph. కర్కాటక రేఖ;
** Tropic of Capricorn, ph. మకర రేఖ;
* troop, n. మేళం; జట్టు; మూక; దండు; see also troupe;
** troop of monkeys, ph. కోతి మూక;
* trophic, adj. పోషక; జీవనాధార;
** trophic web, ph. పోషక వలయం; పోషక జాలం; జీవనాధార జాలం; ఆధారజాలం; ఏ జంతువుకి ఏది ఆహారమో తెలియజేసే వలయాకారపు బొమ్మ;
* trophy, n. పతకం;
* troposphere, n. చైతన్యావరణం; సామీప్యావరణం; భూ ఉపరితలం పైన 7 నుంచి 17 కి మీ వరకు విస్తరించి ఉంటుంది. దీని కింది భాగం వేడిగా ఉండి ఎత్తు పెరిగే కొద్ది ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతూ ఉంటుంది;
* trouble, n. ఇబ్బంది; శ్రమ; యాతన; గొడవ; కిరికిరి; ఉపహతి;
* troubles, n. pl. ఇబ్బందులు; యాతనలు; తిప్పలు; పుర్రాకులు; అగచాట్లు; కడగండ్లు; అరిష్టాలు;
** teething troubles, ph. బాలారిష్టాలు;
* trough, n. (ట్రఫ్) (1) గోలెం; తొట్టె; గాడి; (2) గర్తం; ఉద్ది; (3) ద్రోణి; తరంగం దిగువ భాగం; అల్పపీడన ప్రాంతం;
* troupe, n. మేళం; మూక; దండు; తండం; see also troop;
** troupe of Lambadis, ph. లంబాడీ తండా;
* trowel, n. తాపీ;
* truant, n. బడి ఎగ్గొట్టిన విద్యార్థి;
* truce, n. సంధి;
* true, n. నిజం; వాస్తవం;
* truffle, n. శిలీంధ్ర రత్నం; భూగత శిలీంద్రము; మట్టి లోపల పెరిగే ఒక రకం పుట్టగొడుగు; underground fungus; a kind of mushroom, of a fleshy, fungous structure and roundish in shape that is native to the wooded areas of southern Europe; much esteemed and highly prized culinary delicacy with an earthy flavor; [bot.] ''Tuber melanosporum;''
* truism, n. నిర్వివాదమైన నిజం; సర్వసాధారణమైన సత్యం;
* trump, n. పేకాటలో తురఫు;
* trumpet flower, n. అంబువాసిని; బెగోనియా;
* trumps, v. t. పేకాటలో తురఫు పెట్టి కోయు;
* trumpet, n. బాకా; బూరా;
* truncate, v. t. క్షిప్తించు;
* truncated, adj. క్షిప్తించిన; కోసేసిన;
* trunk, n. (1) పెట్టె; (2) మొండెం; (3) మాను; మోడు; స్థాణువు; స్కంధము; (4) తొండము; కరము; హస్తం;
* truss, n. (1) పటకా; ఇంటికప్పుకి ఆధారంగా దూలాలతో కట్టే పటకా; (2) ఆంత్రనిరోధక పటకా; శరీరాంగాలు జారిపోకుండా వైద్యుడు వేసే పటకా;
** trussor flap, ph. గోచీ గుడ్డ;
* trust, n. (1) నమ్మకం; విశ్వాసం; పూచీ; నమ్మిక; (2) విశ్వాస నిక్షేపం; విక్షేపం; ధర్మనిక్షేపం; (3) బ్యాంకు;
* trustee, n. ధర్మకర్త; ధర్మవ్యవహర్త;
** honorary trustee, ph. గౌరవనీయ ధర్మకర్త;
* truth, n. నిజం; సత్యం; నిక్కం; నిబద్ధం; రుతం; యథార్థం; యథాతథం; వాస్తవం; నిలవరం; సమీచీనం;
** truth table, ph. రుత పట్టీ; నిజంపట్టీ; నేటుపట్టీ; సత్యపీఠం;
** naked truth, ph. నగ్నసత్యం;
* truthfulness, n. నిజాయతీ;
* try, v. i. ప్రయత్నించు; ఉంకించు; ఉద్యోగించు; తివురు;
* tryst, n. (ట్రిస్ట్) ముఖాముఖీ;
* tryst with destiny, ph. విధితో ముఖాముఖీ;
* tsunami, n. తీరపు అల; సునామీ; (Japanese: tse = తీరపు, nami = అల)
* tub, n. తొట్టి; తొట్టె;
* tuba, n. బూరా; బాకా;
* tube, n. గొట్టం; నాళం; నాళిక; సానిక; క్రోవి; గ్రోవి;
* tuber, n. దుంప; గడ్డ;
* tuberculosis, n. క్షయ;
* tubular, adj. నాళాకార;
* Tuesday, n. మంగళవారం; భౌమ్యవారం; భౌమవాసరం;
* tumbler, n. గ్లాసు; గళాసు;
* tummy, n. బొజ్జ;
* tumor, n. కంతి; నెత్తురుగడ్డ; గడ్డ; కణిత; గుల్మం; అర్బుదం; --see also gland
* tumult, n. కకపిక;
* tundra, n. నీహారమండలం; శీతలమండలం; టండ్రా; ఆర్కిటిక్ చక్రం ప్రాంతాలలో వుండే చెట్లులేని విశాలమైన చెమ్మ మైదానాలు; see also savanna; prairie;
* tune, n. వరస; పాట పాడే వరస; ఒకదాని తరువాత మరొక స్వరం వరసగా రావడం; భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతంలో పాట పాడినప్పుడు ఏదో ఒక వరస ఎంచుకుని పాడతారు; (ఉదా. కేవలం అన్నం తిన్నట్లు లేదా కేవలం చపాతీ తిన్నట్లు; పాశ్చాత్య సంప్రదాయంలో అనేక వరసలు కలిసి వినిపిస్తాయి; అనంలో ముక్కల పులుసు కలుపుకుని తిన్నట్లు;)
* tune, v. t. శృతి చేయు;
* tuning fork, n. శృతిదండం;
* Tungsten, n. టంగ్స్టన్; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 74, సంక్షిప్త నామం, W); Swedish. tung sten = heavy stone; wolfram;
* tunnel, n. (1) సొరంగం; బిలం; (2) తొర్ర;
* tunnel, v. t. దొలుచు;
* turban, n. తలపాగా; పాగా;
* turbidity, n. కలక; ఆవిలం; మసకతనం;
* turbid, adj. మసక; ఆవిలమైన; ఆవిల;
* turbo, adj. విక్రమ; జోరుగా నడచే;
* turbulence, n. (1) ఉరవడి; సమీరితం; అనిశ్చలం; (2) వాతావరణంలో అనిశ్చలత; (3) సంక్షోభం;
* turbulent, adj. ఉరవడి; గజిబిజి; అనిశ్చల; సమీరిత;
** turbulent flow, ph. అనిశ్చల ప్రవాహం; గజిబిజి ప్రవాహం; ఉరవడి ప్రవాహం;
* turgid, adj. (1) వాచిన; బలిసిన; (2) అనవసరమైన ఉత్ప్రేక్షలతో కూడిన;
* turkey, n. (1) టర్కీ; కోడి లాంటి పక్షి; (2) [idiom] అసమర్ధుడు; చేతకానివాడు;
* turmeric, n. పసుపు; పసుపు కొమ్ము; అళది;
* turmoil, n. మథన;
* turn, n. (1) మలుపు; క్రాంతి; (2) పర్యాయం; సారి; చుట్టు; ఆవర్తి; (3) వంతు;
* turn, v. i. తిరుగు; మళ్లు;
* turn, v. t. (1) తిప్పు; మళ్లించు; మరలించు; (2) మార్పు; మార్పు చేయు; (3) చుట్టు; చుట్టబెట్టు;
* turnery, n. తరిణ; the action or skill of making objects on a lathe;
* turns, n. pl. సార్లు; చుట్లు;
** turning chair, ph. అసందిక; (see also) rotating chair
** turning point, ph. మలుపు తిరిగే స్థానం; విశ్రమ స్థానం; క్రాంతి బిందువు; పరివర్తన స్థానం;
* turnings, n. రజను; రద్దు;
* turnstile, n. కిర్రుమాను;
* turpentine, n. శ్రీవేష్టం; కర్పూరతైలం;
* turquoise, n. హరితాశ్మను వర్ణం;
* turtle, n. నీటి తాబేలు; ఇది సాధారణంగా నీటిలో నివసిస్తుంది; నేల తాబేలుకీ, దీనికి కొన్ని పోలికలు కొన్ని వ్యత్యాసాలు ఉన్నాయి;
* tutor, n. శిక్షకుడు; శిక్షకురాలు; బోధకుడు; బోధకురాలు;
* tutoring, n. శిక్షణ; బోధన; అధ్యాపన;
* tweezers, n. చిమటా; తండసం;
* twelfth, adj. ద్వాదశ; పన్నెండవ;
* twelve, n. పన్నెండు; ఇరారు; ఈరారు;
* twentieth, adj. ఇరవైయ్యవ;
* twentieth, n. ఇరవైయ్యవది;
* twenty, n. ఇరవై; ఇరువది; వింశతి;
* twenty-five, n. ఇరవై అయిదు; పంచ వింశతి; పచ్చీసు;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
* '''---USAGE NOTE; writing numbers
* ---While writing numbers, (1) hyphenate all numbers between 21-99, unless divisible by 10. Example: 51 = fifty-one, 450 = four hundred fifty. (2) Do not use and in whole numbers. Example: five hundred sixty-seven, not five hundred '''and''' sixty-seven. (3) Use "and" for the decimal point. Example: 234.2 (two hundred thirty-four and two tenths. (4) Avoid numbers at the start of a sentence. Example: Seventy-one people attended the meeting.”'''
|}
*
* Tweed, n. a misnomer for Twill;
* tweezers, n. తండసం;
* twice, adj. ఈరు; రెట్టింపు; ఇబ్బడి;
** twice five, ph. ఈరేను; 10;
** twice six, ph. ఈరారు; 12;
** twice seven, ph. ఈరేడు; 14;
* twice, n. (1) రెండు సార్లు; (2) రెండింతలు; రెట్టింపు;
* Twill, n. గెంటెం; జంటనేత బట్ట; రెండు పేటల దారంతో నేసిన గుడ్డ యొక్క వ్యాపార నామం;
* twig, n. రెమ్మ; పరిగె; ఉపశాఖ; కొమ్మ రెండుగా చీలడం వల్ల వచ్చిన ఉపశాఖ;
* twilight, n. సంధ్య;
** evening twilight, ph. మలి సంధ్య; మునిమాపు; మునిచీకటి; ప్రదోష కాలం;
** morning twilight, ph. తొలి సంధ్య;
* twine, n. జమిలిదారం; రెండు పేటలు వేసి పేనిన దారం;
* twinge, n. పోటు; a sudden, sharp, and usually brief localized pain, often compared to a quick sting or pang.
* twinkle, n. తళుకు; మినుకు;
* twins, n. కవలలు;
** identical twins, ph. సారూప్య కవలలు; ఏక రూప కవలలు; ఏక సంయుక్త బీజ కవలలు; ఇందులో ఒక అండం + ఒక శుక్ర కణం = ఒక సంయుక్త బీజం ఏర్పడుతుంది. అయితే ఏర్పడిన తర్వాత విభజన జరిగి రెండు లేదా మూడు అండాలు ఏర్పడ వచ్చు. ఇలా విభజనకు ముందే దాని లింగ నిర్ధారణ జరిగి ఉంటుంది గనక, వీరు ఒకే పోలిక ఉన్న, ఒకే లింగానికి చెందిన కవలలు. వీరి జన్యువుల్లో చాలా సామ్యం ఉంటుంది. అందుకే ఎవరు ఎవరో గుర్తు పట్టలేనంత పోలికలు ఉంటాయి;
** fraternal twins, ph. భ్రాతృ కవలలు; సోదర కవలలు; ద్వి సంయుక్త బీజ కవలలు; ఇక్కడ రెండు లేదా ఎక్కువ అండాలు +రెండు లేదా ఎక్కువ శుక్ర కణాలు = రెండు అంతకన్నా ఎక్కువ సంయుక్త బీజాలు;
* twist, n. మెలి; పురి; వెంటి;
* twist, v. t. పేను; పురి ఎక్కించు; తిప్పు;
* twisted, adj. నులి; నులి పెట్టిన;
* twisted pair, n. నులి జంట; నులి పెట్టిన తీగల జంట;
* twigs, n. pl. చితుకులు;
* twitch, v. i. కండరాలలో వచ్చే చిరు స్పందన;
* two, n. (1) రెండు; ఇరు; ఈరు; జమిలి; ఇమ్మడి; ద్వ; ద్వయం; ద్వయి; దో; (2) ఇద్దరు;
** two books, ph. రెండు పుస్తకాలు;
** two people, ph. ఇద్దరు; ఇద్దరు మనుషులు;
** two sides, ph. ఇరువైపుల;
* two-dimensional, adj. ద్వైమానిక;
** two-dimensional description, ph. ద్వైమానిక వర్ణనం;
* two-colored, n. దోరంగి;
* two-fold, adj. ఉమ్మడి;
* tycoon, n. వ్యాపార రంగాన్ని ఎక్కువగా ప్రభావితం చెయ్యగల వ్యాపారస్తుడు; see also mogul;
* tympanum, n. కర్ణభేరి; గూబ;
* type, n. (1) రకం; బాపతు; (2) టైపు; (3) ముద్రాక్షరాలు;
** linotype, ph. పంక్తి కూర్పు;
** monotype, ph. అక్షరాల కూర్పు;
** type of person who will listen, ph. మాట వినే బాపతు;
* typesetting, n. అచ్చుకూర్పు;
* typhus, n. విష జ్వరం; టైఫస్;
* typhoid, n. సన్నిపాత జ్వరం; టైఫాయిడ్;
* typhoon, n. ప్రచండ తుఫాను; ప్రచండ వాయువు; చైనాలో వచ్చే గాలివాన పేరు; ఇండియాలో వచ్చే గాలివానని సైక్లోను అనీ, అమెరికాలొ వచ్చే దానిని హరికేను అనీ అనడం ఆచారం;
* typo, n. టైపాటు; టైపు చేసేటప్పుడు దొర్లిన పొరపాటు;
* tyrant, n. నియంత; ఇరినుఁడు;
* tyranny, n. నైయంత్యం; ఇరినం;
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==Part 2: U==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) --->
*
* ubiquitous, adj. సర్వాంతర్యామి అయిన; సర్వవ్యాప్తమయిన; అన్నిచోట్లా ఉన్న; బాగా వాడుకలో ఉన్న; విభుత్వ;
* udder, n. పొదుగు; గోస్తనం;
* ugliness, n. అందవికారం; అనాకారిత్వం;
* ugly, adj. అనాకార;
** ugly person, ph. అనాకారి; కురూపి;
* uh-huh, inter. అహా; ఉహూ; ఊకొట్టడం;
* ulcer, n. గుల్మం; వ్రణం; పుండు; కొరుకుపుండు;
** chronic ulcer, ph. విలంబిత వ్రణం;
** duodenal ulcer, ph. ఆంత్రమూల వ్రణం;
* ulna, n. అరత్ని; అరత్నిక; కూర్పరాస్థి; మూరెుముక; see also radius;
* ultimate, adj. చిట్టచివరి; కడపటి; చరమ; కొస; ఆఖరు; తుది; అంతిమ; పరిపూర్ణ; కేవల;
** ultimate authority, ph. తుది తీర్పరి; అంతిమ ప్రమాణం;
** ultimate reality, ph. అంతిమ సత్యం; కఠోర వాస్తవం;
* ultimatum, n. తుది హెచ్చరిక; మాట; ఆఖరి మాట; కడపటి కబురు; ఉల్లాకి; అంత్య సందేశం;
* ultramarine, adj. అతినీల; చిక్కటి నీలిరంగు; (ety.) సముద్రాంతరాలనుండి (ఆఫ్గనిస్థాన్ నుండి) వచ్చిన నీలిరంగు;
* ultrasonic, adj. శ్రవణాతీత; అతిధ్వనీయ;
* ultrasound, n. (1) అతిధ్వని; ధ్వని తరంగాల కంటే ఎక్కువ తరచుదనంతో కంపించే తరంగాలు; (2) శబ్ద తరంగాలని ఉపయోగించి శరీరపు లోపలి భాగాలని చూసే పద్ధతి;
* ultra, pref. అతి; విపరీత; అత్యుగ్ర;
* ultraviolet, adj. అత్యూద; అతినీలలోహిత; ఊర్ధ్వనీలలోహిత; వర్ణమాలలో ఊదా రంగు కంటె ఎక్కువ పౌనఃపున్యముతో ప్రకంపించే కాంతి కిరణాలు; ఈ తరంగాల పొడుగు 10 - 400 నేనోమీటర్లు ఉంటాయి;
* umbel, n. గుత్తి;
* umbilical, adj. బొడ్డుకి చెందిన; నాభికి సంబంధించిన;
** umbilical cord, ph. బొడ్డుతాడు;
* umbilicus, n. నాభి; బొడ్డు;
* umbrage, n. (1) నీడ; నీడనిచ్చే గుబురైన పెరుగుదల; (2) కోపగించుకోవడం; చిరాకు పడడం;; resentment;
* umbrella, n. గొడుగు; ఛత్రం; ఆతపత్రం;
** umbrella tree, ph. గంగరావి; బ్రహ్మదారువు;
* umpire, n. మధ్యవర్తి; ఆటల పోటీలలో ఇరు పక్షములకి మధ్యవర్తి; అంపైరు;
* unable, adj. చేయ శక్యంకాని;
* unaccented, adj. అనుదాత్త; అస్వరిత; తేలికగా పలికే;
* unachievable, adj. అశక్య;
* unadulterated, adj. అప్పటం; కల్తీకాని; అచ్చమైన; మేలిమి;
* unaided, adj. అసహాయంగా; సహాయం లేకుండా;
* unambiguously, adv. నిర్ద్వందంగా; స్పష్టంగా; అసందిగ్ధంగా; ఎటో ఒక పక్కకి తేల్పి;
* unanimity, n. ఏకకంఠం;
* unanimously, adv. ఏకగ్రీవంగా;
* unasked, adj. అయాచితంగా;
* unaspirated, adj. అల్పప్రాణ;
* unassuming, adj. నమ్ర; అహంకారం లేని;
* unattainable, adj. అందరాని; అందుబాటులో లేని; అప్రాప్యమైన;
* unauthentic, adj. సిసలు కాని; నకలు; అప్రమాణిక;
* unavailable, n. అలభ్యం;
* unavoidable, adj. అనివార్య; అనివార్యమైన; అపరిహార్య;
* unbiased, adj. నిష్పాక్షికంగా; పక్షపాతం లేకుండా;
* unbleached, adj. కోరా; చలవ చెయ్యని;
* unblushing, adj. అభిమానం లేని; సిగ్గులేని;
* unbounded, adj. అపరిమిత; నిరవధిక; అవేల;
* unbroken, adj. అఖండ; అఖండిత; అవిచ్ఛిన్న;
* uncertain, adj. అనిశ్చిత;
* uncertainty, n. విచికిత్స; సంశయం; అశంక; అనిశ్చితత్వం; వికల్పం;
* unchanging, adj. కూటస్థ;
* unchecked, adj. అదుపులేని;
* uncircumcised, n. అసున్నతీయులు;
* unclaimed, adj. బేవారసు;
* uncle, n. (1) మావయ్య; తల్లి సోదరుడు; (2) పెదనాన్న; (3) చిన్నాన్న; బాబయ్య; కక్క; (4) అత్త భర్త; (5) భార్య తండ్రి; భర్త తండ్రి;
** maternal uncle, ph. మావయ్య; మేనమామ; తల్లి సోదరుడు;
** paternal uncle, ph. (1) పెదనాన్న; (2) చిన్నాన్న; బాబయ్య; కక్క;
** paternal elder uncle, ph. పెదనాన్న;
** paternal younger uncle, ph. చిన్నాన్న; బాబయ్య; కక్క;
* unclear, adj. అవ్యక్త; అస్ఫుట;
* unclear, n. అవ్యక్తం; అస్ఫుటం;
* uncommon, adj. అసాధారణమైన;
* uncomparable, adj. సాటి లేని; సామ్యం లేని; నిరుపమ;
* unconcerned, adj. నిర్లిప్త; పట్టించుకోకుండా;
* unconscious, adj. స్మృతివిహీన; స్మృతిలేని; స్మృతితప్పిన; మైకం కమ్మిన; అచేతన;
** unconscious presumption, ph. అచేతన అహంకారం; అచేతన పురాభావన; బహుశా అవునేమో అనే అచేతన నమ్మకం;
* unconsciously, adv. (1) అపగత చేతనంగా; అచేతనంగా; స్మృతివిహీనంగా; (2) అప్రయత్నంగా; అనుకోకుండా;
* unconditionally, adv. బేషరతుగా; షరతులు లేకుండా;
* unconventional, adj. కానువాయి;
* uncountable, adj. అగణ్య; అసంఖ్యాక;
** uncountable infinity, ph. అసంఖ్యేయ అనంతం; అగణ్య అనంతం;
* uncountably, adv. అసంఖ్యాకంగా; లెక్కించడానికి వీలుపడని;
* unction, n. లేపనం; అంజనం; తైలం;
* undaunted, adv. నిరుత్సాహ పడకుండా;
* undecidable, adj. అస్తినాస్తి;
* undeniable, adj. తిరుగులేని;
* under, adj. కింద; ఉప;
** under employment, n. అల్పోద్యోగం; చదివిన చదువుకి కాని, ఉన్న తెలివితేటలకి గాని తగని చిన్న ఉద్యోగం;
* undercurrent, n. (1) అంతర్వాహిని; (2) ధోరణి; వైఖరి; సరళి;
* underdeveloped, adj. బడుగు;
* underdog, n. పోటీలో వెనకబడ్డ వ్యక్తి; అణచబడ్డ వర్గంలోని వ్యక్తి;
* undergo, v. i. అనుభవించు;
* underground, adj. భూగత; భూగర్భ;
** underground drainage system, ph. భూగర్భ నీటిపారుదల వ్యవస్థ;
** underground fungus, ph. భూగత శిలీంద్రము; truffle;
** underground stem, ph. భూగత కాండం;
* underhand dealing, ph. దందా;
* underline, n. క్రీగీటు; క్రీగీత;
* underprivileged, adj. బడుగు; అవకాశాలు లేని;
* underscore, v. t. (1) నొక్కి వక్కాణించు; (2) అడుగున గీత గీయు
* understand, v. i. అర్థమవు; బోధపడు; తెల్లం ఆవు;
* understand, v. t. అర్థం చేసుకొను;
* understanding, n. అవగాహన; అవగతం; గ్రహణశక్తి; ఒప్పందం;
** mutual understanding, ph. పరస్పర అవగాహన;
* understatement, n. నిమ్నోక్తి; సరసోక్తి; చెప్పదలుచుకున్న దానిని బాధించకుండా చెప్పడం; "పాట బాగు లేదు" అనకుండా "పాట ఎదో కొత్త పంథాలో ఉన్నట్లు ఉంది" అనడం ఒక ఉదాహరణ; నిజాన్ని కాస్త మెత్తబరచి చెప్పడం;
* undertake, v. i. తలపెట్టు; కైకొను; పూను;
* underwater, adj. జలగత;
* underwear, n. చెడ్డీ; లోదుస్తులు; చల్లాడం;
* underwrite, v. i. పూచీపడు;
* undesirable, adj. అవాంఛనీయమైన;
* undignified, adj. లేకి;
* undivided, adj. అవిభక్త; అఖండ;
** undivided India, ph. అఖండ భారతదేశం;
* undoubtedly, adv. నిస్సంకోచంగా; నిక్కచ్చిగా;
* undue, adj. తగని;
* undulate, v. i. ఊగిసలాడు;
* unearned, adj. అనుపార్జిత;
** unearned income, ph. అనుపార్జిత ఆదాయం;
* uneasiness, n. నలత;
* unemployed, n. నిరుద్యోగి; బికారి;
* unemployment, n. నిరుద్యోగం;
** unemployment problem, ph. నిరుద్యోగ సమస్య;
* unending, adj. అంతులేని; తరగని;
* unenthusiastically, adv. నిరుత్సాహంగా; నిరాసక్తంగా;
* unequal, adj. అసమానమైన; అసమమైన; విసమ; విషమ; ప్రతిసమ;
* unequivocal, n. అసందిగ్ధంగా; నిస్సంశయంగా;
* unerring, adj. సూటిగా; తడుముకోకుండా;
* uneven, adj. ఒడిదుడుకులతో; ఎగుడు దిగుడులతో కూడిన; ఎత్తుపల్లాలతో; మిట్టపల్లాలతో; దంతుర; దంతురిత; ఉచ్ఛావచ; నిమ్నోన్నతమైన; న్యూనాధిక;
* unevenness, n. దంతురత; న్యూనాధికత;
* unexpectedly, adv. అనుకోకుండా; అవశాత్తుగా; ఉభేతుగా;
* unfailingly, adv. తప్పక; తప్పకుండా;
* unfair, adj. అన్యాయం;
** unfair tax, ph. అప్పణం;
* unfair, n. అన్యాయం;
* unfavorable, n. ప్రతికూలం;
* unfit, adj. తగని;
* unfounded, adj. నిర్హేతుక;
* unfriendliness, n. అనుపపత్తి; చెలిమి లేకపోవడం;
* ungual, adj. గోరుకి సంబంధించిన; డెక్కకి సంబంధించిన;
* unguent, n. లేపనం;
* unhappy, adj. నిస్సంతోషంగా; సంతోషం లేని; విచారంగా;
** unhappy person, ph. నిస్సంతోషి;
* unheard, n. అశ్రుతచరం; విననిది;
* unheard of, adj. విని ఎరుగని; అశృత;
* unhesitating, adj. నిస్సంశయంగా; అవిశంక;
* uni, pref. ఏక;
* unicellular, adj. ఏకకణ;
** unicellular organisms, ph. ఏకకణ జీవులు;
* unidirectional, n. ఏకదిశాత్మకం;
* unification, n. సంధానం; సంయోగం; ఏకీకరణ; ఏకీకృతం; ఏకీభూతం;
* Unification Theory, ph. సంధాన వాదం;
** Grand Unification Theory, ph. మహత్ సంధాన సిద్ధాంతం;
* unified, adj. తాదాత్మ్య; సమీకృత; తదేక; కూటస్థ; ఏకరీతి; ఏకవాక్య; ఏకరూప; ఏకీకృత;
** Unified Field Theory, ph. కూటస్థ క్షేత్ర వాదం; ఏకీకృత క్షేత్ర వాదం;
* uniform, adj. తదేక; కూటస్థ; ఏకరీతి; ఏకవాక్య; సరూప; ఏకరూప;
** uniform acceleration, ph. తదేక త్వరణం;
** uniform convergence, ph. తదేక పరిచ్ఛిన్నం;
** uniform dress, ph. సరూప దుస్తులు; ఏకరూప దుస్తులు;
** uniform velocity, ph. తదేక ధృతిగతి; ఏకరూప వేగం;
* uniformity, n. తదేకత్వం; ఏకరూపత; సమబద్ధత; సదృశత్వం; ఒకేలాంటి "తనం;"
* unify, v. t. ఏకీకరించు; ఏకంచేయు;
* unilateral, adj. ఏకపాక్షిక;
* unimaginable, adj. అనూహ్యమైన;
* unimaginable, n. అనూహ్యం;
* unimpeachable, adj. ప్రశ్నింపలేని;
* unimpeded, adj. ధారాళంగా; అవ్యాహతంగా; అడ్డు లేకుండా;
* unimportant, n. అప్రధానం;
* uninhabited, adj. నిర్జన; విజన;
* uninterrupted, adj. అవిచ్ఛిన్న; నిర్విరామ; నిరాటంకమైన; ఎడతెగని;
* uninterruptedly, adv. అవిచ్ఛిన్నంగా; నిర్విరామంగా; నిరాఘాటంగా; నిరంతరాయంగా;
* uninvitedly, adv. అనాహూతంగా; పిలవని పేరంటంలా;
* union, n. (1) సంఘం; సమాఖ్య; (2) యోగం; సంయోగం; మేళనం; సంగమం; సంధానం; సంసర్గము; సంసక్తం;
** chemical union, ph. రసాయన సంయోగం;
** labor union, ph. కార్మిక సంఘం;
** reunion, ph. పునస్సంధానం;
* uni-planar, adj. ఏకతల; సమతల;
* unique, adj. ఏకైక; అనన్య; సాటిలేని; అపూర్వ; అనన్యసామాన్య; అనన్యాదృశ్య; అద్వితీయ; అనుపమాన;
* uniqueness, n. ఏకైకత; అపూర్వత;
* un-irrigated land, n. నీటిపారుదల లేని భూమి; దేవమాతృకం;
* unreachable, adj. అగమ్య; అందని; అందుబాటులో లేని; చేరలేని;
* un-irrigated field, n. నీటిపారుదల లేని పొలం; దేవమాతృకం;
* uni-sexual, adj. ఏకలింగ;
* unit, n. (1) ఒకటి; (2) ఘటికం; మూలఘటికం; అంశం; మూలాంశం; మూర్తం; ఏకాంకం; కొల ప్రమాణం;
** Derived unit, ph. వ్యుత్పాదిత మూల-మానము.
** Physical unit, ph. భౌతికాంకము.
** unit of heat, ph. తాపాంకము.
** unit of quality, ph. గుణప్రమాణము.
** unit of quantity, ph. రాశిప్రమాణము.
** unit of resistance, ph. ప్రతిరోధాంకము.
** unit of stress, ph. పీడనాంకము.
** unit of value, ph. మూల్యప్రమాణము.
** unit of work, ph. కర్మాంకము, క్రియాంకము.
* unite, v. i. కలియు; ఏకమగు; సంఘీభవించు;
* unite, v. t. సంధించు; కలుపు; ఉజ్జీచేయు; కలుపు;
* united, adj. సమైక్య; సంయుక్త;
* unity, n. (1) ఏకత్వం; ఒరిమిక; ఐకమత్యం; ఐక్యత; సంఘీభావం; అవినాభావం; సమైక్యత; కట్టు; కలిసికట్టుతనం; (2) ఒకటి;
** unity in diversity, ph. భిన్నత్వంలో ఏకత్వం;
* universal, adj. విశ్వ; విశ్వతోముఖ; విశ్వజనీన; వసుధైక; సర్వతోముఖ; జగత్; సర్వసామాన్య; సార్వజనిక; సర్వజనీన; సర్వత్ర; సార్వత్రిక; వ్యాప్తిలోనున్న;
** universal adult suffrage, ph. సార్వజనిక వయోజన నియోజనం; సావని; విశ్వజనీన వయోజన వియోజనం;
** universal consciousness, ph. విశ్వాత్మ; జగదాత్మ;
** universal donee, ph. సర్వ దఖలుదారు;
** universal franchise, ph. సార్వజనిక నియోజన;
** universal perspective, ph. వసుధైక దృక్పథం;
** universal spirit, ph. విశ్వాత్మ; జగదాత్మ;
* universals, n. pl. సార్వత్రికలు; సార్వత్రికాలు;
* universe, n. విశ్వం; జగత్తు; జగం; జగతి; సృష్టి; బ్రహ్మాండం;
** universe of discourse, ph. ప్రసంగ విషయం;
* university, n. విశ్వవిద్యాలయం; విశ్వకళాపరిషత్తు; విద్యాపీఠం;
* unjust, adj. అన్యాయపు; ఆకపాటి;
** unjust allegation, ph. అన్యాయపు ఆరోపణ; ఆకపాటి ఆరోపణ;
* unknowable, adj. అజ్ఞేయం; తెలియరానిది;
* unknown, adj. అవ్యక్త; అజ్ఞాత;
** unknown variable, ph. అవ్యక్త రాశి; అజ్ఞాత రాశి;
* unlawful, adj. చట్టవిరుద్ధమైన; చట్టబద్ధము కాని; దొంగ;
* unlimited, adj. అపరిమితమైన; పరిమితిలేని; అమితమైన;
* unlimited, n. అపరిమితం; అనవధికం; అమితం; అపారం;
* unload, v. t. దింపు; దించు;
* unlucky, adj. ముదనష్టపు; దురదృష్టపు; అదృష్టవిహీన;
* unlucky, n. దురదృష్టం; అభాగ్యం;
* un-manifested, adj. అవ్యక్తమైన; అవ్యాకృతమైన;
* unmarried, adj. పెళ్ళికాని, అవివాహ;
* un-measurable, adj. అమిత; కొలవలేని;
* unmount, v. t. దింపు; పెట్టిన స్థానం నుండి తీయు;
* unnatural, adj. అసహజమైన; విపరీతమైన;
* unnatural, n. అస్వభావికం;
* unnecessarily, adv. అనవసరంగా; నిష్కారణంగా;
* unnecessary, adj. అనవసరం;
* unobstructed, adj. అనర్గళ; నిరర్గళ; అప్రతిహత; నిరాఘాట;
* unobstructed, n. అనర్గళం; అప్రతిహతం;
* unobstructedly, adv. అనర్గళంగా; నిరర్గళంగా; అప్రతిహతంగా; నిరాఘాటంగా;
* unofficial, adj. అనధికార; అనాధికార;
* unofficial, n. అనాధికారికం;
* unorganized, adj. అసంఘటిత;
* unparalleled, adj. అతులిత;
* unpolished, adj. కోరా; మెరుగులేని; మోటు;
* unpolluted, adj. నిర్మల;
* unprecedented, adj. అభూతపూర్వ;
* unreasonably, adv. బేసబబుగా;
* unrefined, adj. ముతక; శుద్ధికాని;
* unrepeated, n. అజప;
* unrest, n. అలజడి; అనిశ్చలత్వం;
* unripe, adj. అపక్వ; అపరిపక్వ; పచ్చి; పండని;
* unrivalled, adj. పోటీలేని; సాటిలేని; అప్రతిమాన; అప్రతిమ;
* unrivalled, n. m. అప్రతిద్వందుడు;
* unsalted, adj. ఉప్పిడి;
* unsatisfied, adj. అసంతృప్త;
* unsaturated, adj. అసంతృప్త;
** unsaturated fatty acid, ph. అసంతృప్త గోరోజనామ్లం;
* unscathed, adj. చెక్కుచెదరని;
* unscientific, adj., అశాస్త్రీయమైన;
* unscrupulous, adj. కుత్సిత; నైతిక విలువలు లేని;
* unseasonal, adj. అకాల;
* unsigned, adj. (1) సంతకం లేని; సంతకం చెయ్యని; (2) ధన, రుణ సంకేతాలు లేని;
* unsolicited, adj. అయాచిత; అడగకుండా; కోరబడని;
* unsplit, adj. ఏకాండీ; విరగ్గొట్టని; చింపని; సంయుక్త; సమైక్య;
* unspeakable, adj. అనరాని; అవాచ్య;
* unstable, adj. అస్థిర; అధ్రువ; అనిశ్చల; చంచల; తరల;
* unsteady, adj. చంచల; నిలకడ లేని; కసిమసి;
* unstoppable, adj. దుర్వార;
* unsuccessful, adj. విఫలమైన;
* unsuitable, adj. అసంగత; అనుచిత; పొసగని;
* unsuitable, n. అసంగతం; అనుచితం;
* unthinkable, n. అచింత్యం;
* until, adv. వరకు; దనుక;
* untimely, adj. అకాల; అకాండిత;
** untimely rains, ph. అకాల వర్షాలు; అకాండిత వర్షాలు;
* untouchability, n. అంటరానితనం;
* untrue, n. అబద్ధం; అసత్యం; కల్ల; నిజం కానిది; సత్యదూరం;
* unusual, adj. అసాధారణ; అసాధారణమైన;
* unutterable, adj. అవాచ్య; అనరాని; ఆడరాని; అశ్లీలమైన; ఉచ్చరింపగూడని;
* unveil, v. t. ఆవిష్కరించు;
* unwell, n. నలత; అస్వస్థత;
** unwell person, ph. నలతరి; అస్వస్థుడు; అస్వస్థురాలు; నలతరాలు;
* unwise, adj. తెలివి తక్కువ; అజ్ఞానం; లౌక్యం తెలియని;
* uphill, n. ఎగుడు;
* up, adj. (1)లేచి ఉండు; (2) పనిచేసే పరిస్థితిలో ఉండు; పడుక్కోకుండా ఉండు;
* up, adv. (1) ఎగువకెళ్లే; (2) ఉత్తర దిశలో;
* up, n. ఎగువ;
* up, prep. మీద; పైన;
* upbeat, adj. ఉత్సాహవంతమైన; ఆశాజనక;
* update, v. t. తాజించు; తాజా చేయు; తాజీకరించు; క్రొత్త + చలుపు → క్రొంజలుపు; to make anew/to better/to refine → to update;
* updated, adj. తాజీకరించిన; క్రొంజలుపించిన;
* updates, n. క్రొంజలుపులు;
* upend, v. t. తిరగబెట్టు; బోల్తాకొట్టించు; ఉల్టా-సీదా చేయు;
* upgrade, v. t. మెరుగు పరచు; నాసి రకం వస్తువులని తీసేసి, వాటి స్థానంలో మెరుగైన వాటిని ప్రతిక్షేపించు;
* uphill, n. ఎగుడు; ఎక్కుడు;
* uplift, v. t. ఉద్ధరించు;
* upliftment, n. ఉద్ధరణ; సముద్ధరణ; ఉద్ధరింపు;
* upload, v. t. ఎక్కించు; పంపించు;
* upper, adj. ఎగువ; మీది; పై; వర;
** upper arm, ph. దండ; ముంజేయి;
** upper berth, ph. ఎగువ బడ్డీ;
** upper canal, ph. ఎగువ కాలవ;
** upper price, ph. ధరవరలు;
* uprising, n. తిరుగుబాటు;
* uppercase, n. పెద్ద బడి; ఇంగ్లీషు వంటి భాషలలో రాసే A, B, C వంటి పెద్ద అక్షరాలు; same as capital letters; (rel.) lowercase;
* uppityness, n. టెక్కు; డాబు; అతిశయం;
* uproar, n. ఘోషణ; ఎలగోలు;
* uproot, v. t. పెకలించు; పెల్లగించు; పెరకు; పీకు;
* ups and downs, ph. ఒడిదుడుకులు; నిమ్నోన్నతాలు;
* upset, v. t. తలకిందులు చేయు; తిరగబెట్టు; పాడుచేయు; వమ్ముచేయు;
* upshot, n. పర్యవసానం;
* upsidedown, ph. అతలాకుతలం; తలకిందులు;
* upstairs, n. మేడమీద; ఉప్పరిగె;
* upstream, adj. ఎగుదల;
* upward, adj. ఊర్ధ్వముఖ; పైకి చూపే; ఎగ;
** upward arrow, ph. ఊర్ధ్వముఖ సాయకం; పైకి చూపే బాణం;
** upward movement, ph. ఊర్ధ్వముఖ చలనం; పైకి కదలడం;
* upwind, ph. ఎదురుగాలి; గోగంధనం;
* Uranium, n. వరుణము; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 92, సంక్షిప్త నామం, U);
* Uranus, n. (యూరెనస్) (1) ఇంద్ర; (2) వరుణుడు; వరుణగ్రహం; (3) తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురించిన గణిత ఖగోళ శాస్త్రాలు లో ఇంద్ర, వరుణ, యమ అని Uranus, Neptune Pluto ల పేర్లు ఇచ్చారు;
* urban, adj. పౌర; నాగర; నగర; నగరీణ; నైగమ; పట్టణానికి సంబంధించిన; (ant.) rural;
* urbanization, n. నగరీకరణ; పట్టణీకరణ:
* urdiea, n. పాలపళ్ళు;
* urchin, n. కుంక; కురక్రుంక; అల్లరి పిల్లాడు;
* urea, n. మూత్రిక;
* ureter, n. మూత్రనాళం;
* urethra, n. మూత్రమార్గం; మూత్రం బయటకు వెళ్లే మార్గం;
* urge, n. ప్రేరణ; కుతి;
* urge, v. t. ప్రేరేపించు;
* urgent, adj. అత్యవసరమైన; అవశ్యం; అర్జంటు;
* urinary, adj. మూత్రానికి సంబంధించిన;
** urinary bladder, ph. మూత్రాశయం;
** urinary tubules, ph. మూత్రనాళికలు;
* urinate, v. t. ఉచ్చపోయు; మూత్రవిసర్జన చేయు; అల్పాచిమానం చేయు;
* urine, n. ఉచ్చ; నీరుడు; మూత్రం; పంచితం; అల్పాచిమానం; ప్రస్రావం;
* urn, n. కూజా; కలశం; మట్టు ఉన్న చిన్న పాత్ర;
* Ursa Major, n. బృహదృక్షం; పెద్ద ఎలుగుబంటి; ఎలుగుబంటి ఆకారంలో ఉన్న ఒక నక్షత్ర సముదాయం; ఈ ఎలుగుబంటి తుంటి భాగంలోనూ, తోక భాగంలోనూ కనిపించే కొన్ని తారలని సప్తర్షి మండలం అంటారు. దీనినే big dipper అనీ plow అనీ కూడా అంటారు;
* Ursa Minor, n. లఘుదృక్షం; ఒక నక్షత్ర సముదాయం;
* usable, adj. ఉపయోగపడే; (also) useable;
* usage, n. వాడుక; వాడకం; ప్రయోగం; ప్రయుక్తం; ఎసవాడుక;
** established usage, ph. ప్రయుక్తం;
** improper usage, ph. అపప్రయోగం;
** poetic usage, ph. కవి ప్రయుక్తం;
* use, n. (యూస్) ఉపయోగం; ప్రయోజనం; వాడుక;
* use, v. t. (యూజ్ ) ఉపయోగించు; వాడు; వ్యవహరించు;
* use of force, ph. దండోపాయం;
* useful, adj. పనికొచ్చే; ఉపయోగపడే; ఉపయుక్తమైన; కార్యకారకంగా; ఉపయోగకరంగా; ఉపాదేయంగా;
* useful, n. పనికొచ్చేది; ఉపయోగపడేది; ప్రయోజనకారి; కార్యకారి;
* useless, adj. అప్రయోజనమైన; పనికిరాని; అక్కరకురాని; పనికిమాలిన; చవట; నిరుపయోగమైన; నిష్ప్రయోజనమైన; కొరగాని; చిల్ల; పుంజులూరు;
* useless, n. నిరర్థకం; నిష్ప్రయోజనం; నిరుపయోగం; వ్యర్థం; పనికిమాలినది; అక్కరకురానిది;
** useless fellow, ph. అప్రయోజకుడు; అసమర్ధుడు; చవట; తేభ్యం; వాజమ్మ; దద్దమ్మ; వ్యర్థుడు; పుంజులూరు వెధవ; పనికిరానివాడు; పనికిరాని సన్నాసి; వితథుడు; పోరంబోకు;
** useless lands, ph. పోరంబోకు భూములు; చవిటి భూములు; వ్యవసాయానికి పనికి రాని, ప్రయోజనం లేని ప్రతినేలను చవుడు లేదా చవటభూములు అనడం అలవాటయ్యింది. ఈ పనికిరాని భూముల్ని చవటలు/పోరంబోకులు అని కూడా అంటారు;
* user, n. వినియోగదారుడు; ఉపయోగించువాడు; ప్రయోక్త; ఆచరణాఖ్యుడు; ఆచరణాఖ్యి; వాడుకరి;
* usher, n. ద్వారదర్శి; నకీబు;
* usual, adj. యథాప్రకారం; ఎప్పటివలె;
** as usual, ph. యథాప్రకారం; యథావిధిగా; ఎప్పటిఉపయోక్త;
* user, n. వాడుకరి; వాడకందారు ; వినియోగదారు; ఉపయోక్త;
* user-friendly, adj. ఉపయోక్త సఖ్యత్వ; వాడుకకి వీలుగా; తేలికగా ఉపయోగించడానికి వీలయే;
* usually, adv. సామాన్యంగా; సాధారణంగా;
* usurer, n. వడ్డీ వ్యాపారస్థుడు;
* usury, n. (యూషరీ) ఎక్కువ వడ్డీకి అప్పు ఇచ్చే వడ్డీ వ్యాపారం; ఎక్కువ వడ్డీకి అప్పు ఇచ్చే వడ్డీ వ్యాపారస్థుడు;
* utilitarianism, n. ఉపయోగితా వాదం;
* usurp, v. t. అపహరించు; లాక్కొను; మింగు;
* usurper, n. అపహర్త;
* usury, n. వడ్డీవ్యాపారం; వడ్డీ వ్యాపారస్తుడు;
* utensils, n. పాత్రసామాను; వాడుక గిన్నెలు; ముంతా తప్పేలాలు; తట్టుముట్లు;
* uterine siblings, ph. ఏకోదరులు;
* uterus, n. గర్భాశయం; గర్భకోశం; బిడ్డసంచీ; జరాయువు;
* utility, n. (1) ఉపయుక్తి; ఉపయోగం; ప్రయోజనం; (2) టెలిఫోను, నీటి సరఫరా; విద్యుత్తు, మొదలైన సౌకర్యాలు;
* utilizable, adj. ఉపయోజనీయ;
* utilize, v. t. వినియోగించు; వినియోగపరచు; ప్రయుక్తపరచు;
* utmost, adj. అతి; మిక్కిలి;
* utopia, n. ఊహాస్వర్గం; కల్పనాలోకం; ఆదర్శవంతమైన సమాజం; స్వప్నజగత్తు; రామరాజ్యం; (ant.) dystopia = an imagined state or society in which there is great suffering or injustice, typically one that is totalitarian or post-apocalyptic.
* utter, adj. శుద్ధ; పరమ; ఘన;
** utter poverty, ph. ఘన దరిద్రం; పరమ దరిద్రం;
** utter stupid, ph. శుద్ధ మొద్దావతారం;
* utter, v. i. ఉచ్చరించు; అను; ఉటంకించు; వ్రాక్కుచ్చు;
* utterance, n. ఉటంకంపు; ఉక్తి; పలకబడ్డది; ఉదీరణం;
* uttered, n. ఉదితం; చెప్పబడ్డది;
* utterly, adv. సుతరాము; బొత్తిగా; పరిపూర్ణంగా; శుద్ధ;
* uvula, n. కొండనాలుక; చిరునాలుక; లంబిక; కాకలం; ఉపజిహ్విక; ఘంటిక; అంగిటిముల్లు; ఉపజిహ్విక; ప్రతిజిహ్వ;
* uvulitis, n. కొండనాలుక వాపు; ఉపజిహ్వాదాహం;
*
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]]
5e42z69jqsroctxwpstvlc761un68js
వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు/V-Z
0
3030
39301
39160
2026-06-26T23:48:43Z
Vemurione
1689
/* Part 1: V */
39301
wikitext
text/x-wiki
==Part 1: V==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) --->
*V, a voiced labio-dental fricative continuant; It is articulated using the lower lips and the upper teeth: the lower lips are slightly put behind or against the upper teeth. Its phonation is "voiced". That means that you let your vocal cords vibrate when pronouncing it. దంత్యోష్ఠం; పలుకునప్పుడు V ని W ని వేర్వేరుగా పలుకవలెను;
* vacancy, n. ఖాళీ;
* vacant, adj. ఖాళీగానున్న; శూన్యమైన;
* vacate, v. t. (1) ఖాళీచేయు; (2) రద్దుచేయు; న్యాయస్థానంలో తీర్పుని రద్దు చేయు;
* vacation, n. విశ్రాంతికి గాని వ్యాహ్యాళికి గాని, వినోదానికి గాని, చేసే పని నుండి తీసుకొనే శలవులు; శలవులు; see also holidays;
* vaccination, n. టీకాలువేయుట; వత్సీకరణ; (ety. Latin, vacca: = cow, Sans. వత్సా = ఎద్దు;)
* vaccine, n. టీకాల మందు; వత్సలం; [Lat. vacca = cow]; vaccination is a specific type of inoculation for smallpox;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''---Usage Note: Vaccinate, inoculate and immunize
* Of the three words, vaccinate is the most narrow because it specifically means to give a vaccine to someone. Inoculation is more general and can mean implanting a virus, as is done in vaccines, or even implanting a toxic or harmful microorganism into something as part of scientific research. Immunize is the most general of the three words and can mean to grant immunity to a wide variety of things, not just diseases.'''
|
|}
*
* vacillate, v. i. ఊగిసలాడు; తటపటాయించు;
* vacuum, n. శూన్యం; శూన్యత; శూన్యప్రదేశం; శూన్యస్థలం; నిప్పచ్చరం; రిక్తాకాశం; లేబరం; పీడనం లేని ప్రదేశం;
** vacuum cleaner, ph. నీరంధ్ర చీపురు; నివర్తి చీపురు;
** vacuum filter, ph. నివర్తి నిష్యందకం;
** vacuum tube, ph. శూన్య నాళిక; నీరంధ్ర నాళిక;
* vacuous, adj. శూన్యమైన; అస్పష్ట; సందిగ్ధ;
* vagabond, n. బికారి; దిమ్మరి; దేశదిమ్మరి; తిరుగుమోతు; ఆవారా; ఇల్లు, వాకిలి లేని వాడు;
* vagina, n. యోని; భగరంధ్రం; భగం; పత్త; స్త్రీ జననాంగం;
* vagrant, n. బికారి; నిలకడ లేకుండా తిరిగే వ్యక్తి;
* vague, adj. అస్పష్టమైన;
* vaguely, adv. చూచాయగా; చూచావాచాయగా;
* vain, adj. (1) వ్యర్థమైన; వృధా; నిష్ప్రయోజనమైన; నిష్ఫలమైన; (2) అహంభావంతో; గర్వ పూరితమైన; స్వాతిశయ; ఆడంబర; ఆత్మస్తుతివంత; సొంత డబ్బా కొట్టుకునే;
* vale, n. లోయ;
* valedictory, adj. వీడ్కోలుకి సంబంధించిన; ఆమంత్రణ;
[[File:Higgins-particles.jpg|thumb|right|బాహుబలం]]
* valency, n. (1) [chem] బాహుబలం; బాలం; సంయోగ సామర్థ్యం; సంసా; సంయోజకత; ఒక రసాయన మూలకం ఇతర మూలకాలతో సంయోగపడడానికి చూపే సంసిద్ధత; (2) [ling.] భాషాశాస్త్రంలో ఒక క్రియా వాచకాన్ని ఎన్ని విధాలుగా వాడకలమో సూచించే సంఖ్య;
* valerian, n. జాలకం; సుగంధబల; తగర్; ఒక ఓషధి; [bot.] ''Valeriana officinalis'' of the Caprifoliaceae family;
* valet, n. (వేలే) అంగసేవకుడు; పరిచారకుడు;
* valice, n, చిన్న చేతి సంచి; చిక్కం;
* valid, adj. యుక్తియుక్తమైన; సమ్మతమైన;
* validation, n. క్రమబద్ధీకరణం; నిబద్ధీకరణం;
* validity, n. సక్రమత; సప్రమాణత; చట్టబద్ధత; క్రమబద్ధత; నిబద్ధత;
* valley, n. లోయ; కోన;
** rift valley, ph. భ్రంశ లోయ;
** Silicon Valley, ph. సిరి కోన;
* valor, n. పరాక్రమం; పౌరుషం; మగటిమి; మగతనం;
* valuable, adj. విలువైన; అపురూపమైన;
* valuables, n. జవాహరీ; విలువైన వస్తువులు; నగలు;
* valuation, n. అందాజు;
* value, n. విలువ; వెల; మూల్యం; ఫలం; దారణ; (def.) amount of money an object is worth;
** intrinsic value, ph. అసలు విలువ; వాస్తవ విలువ;
** moral value, ph. నైతిక విలువ;
** social value, ph. సామాజిక విలువ;
* valuation, n. మౌల్యమాపనం;
* valve, n. కవాటం; కపాటిక; పిధానం; అరరం; మీట తలుపు; ఒక వైపు మాత్రమే తెరచుకొనే తలుపు;
** heart valve, ph. హృదయ కవాటం; గుండేలో ఉండే మీద గదులకి, కింది గదులకి మధ్య ఉండే తలుపు లాంటి వ్యవస్థ:
* vamp, n. తన అందచందాలతో పురుషులని వంచించు సాహసురాలు;
* van, n. బండి; పెట్టె బండి; పెట్టె ఆకారంలో ఉన్న కారు;
* vane, n. గాలి కోడి; గాలి ఎటు వీచుతున్నదో తెలియజేసే సాధనం;
* vanguard, n. (1) వైతాళికులు; (2) ఎదురు సన్నాహులు;
* vanish, v. i. మాయమగు; అంతర్ధానమగు; అదృశ్యమగు; హరించిపోవు; కరగిపోవు;
* vanity, n. స్వాతిశయం; ఆడంబరం; ఆత్మస్తుతి; అహంబ్రహ్మత్వం;
* vanquished, n. పరాజితుడు; పరాజేత; ఓడిపోయిన శాల్తీ;
* vapid, adj. చప్పని; రక్తి కట్టని;
* vapor, vapour (Br.), n. కావిరి; బాష్పం; (note) steam is water vapor;
* vaporization, n. కావిరియగుట; బాష్పీకరణం; బాష్పీభవనం; (Br.) vaporisation;
** latent heat of vaporization, ph. భాష్పీభవన గుప్తోష్ణత;
* variable, adj. చల; చర; అవ్యక్త; మార్చుటకు వీలైన;
** variable cost, ph. చర వ్యయం;
** variable quantity, ph. అవ్యక్త చలరాశి;
* variable, n. చలరాశి; చలనరాశి; చలాంశం; చరరాశి; చరాంకం; చరాంశం; అస్థిరరాశి;
** dependent variable, ph. పరాధీన చలరాశి;
** independent variable, ph. స్వతంత్ర చలరాశి; స్వతంత్ర చలాంశం;
* variables, n. pl. [math.] చలరాశులు; (2) [astron.] హెచ్చుతగ్గు కాంతితో ప్రకాశించే నక్షత్రాలు;
** eclipsing variables, [astron.] గ్రహణకారి నక్షత్రాలు;
* variance, n. అంతరం; భేదం;
* variant, n. (1) అసలు కంటే కొద్ది భేదముతో ఉన్నది; (2) ఒక కొత్త సూక్ష్మజీవి, ఒక అసలు సూక్ష్మజీవి నుండి వచ్చి, జన్యు పరంగా కొన్ని వేరే లక్షణాలు ఉన్నది. కానీ ఈ కొత్త సూక్ష్మజీవిని వేరే తెగకు చెందినది అనలేము, అసలు సూక్ష్మజీవితో జన్యుపరంగా పోలికలు వల్ల.
* variation, n. మార్పు; వ్యత్యాసం; చలత్వం; వికారం; విచలనం;
* varied, adj. వివిధ; నానావిధములైన;
* variety, adj. వైవిధ్య; భిన్న; కదంబ;
** variety program, ph. కదంబ కార్యక్రమం;
* variety, n. (1) వైవిధ్యత; భిన్నత్వం; మార్పు; (2) కలగూరగంప; (3) రకం; రకరకాలు;
* variola, n. మసూచికం; పెద్ద అమ్మవారు;
* various, adj. వివిధ; రకరకాల; పరిపరి; నానావిధ;
* varnish, n. మెరుగు నూనె; వార్నీషు;
* vary, v. t. మార్చు;
* varying, adj. తరతమ;
* vas deferens, n. శుక్రనాళం;
* vasectomy, n. శుక్రనాళాన్ని కత్తిరించడం; (rel.) పేగు మెలిక;
* Vaseline, n. శిలతైల ఖమీరం; వేసలీను; పెట్రోలియం జెల్లీకి ఇది ఒక వ్యాపార నామం; జెర్మనీ భాషలోని ’నీరు’ అనే మాటని, గ్రీకు భాషలోని ’ఆలివ్ నూనె’ అనే మాటని సంధించగా ’వేసలీను’ అనే మాట వచ్చింది; Trade name of petroleum jelly or petrolatum; Vaseline is more refined than petroleum jelly and is often used as a medicinal ointment, although it does not have any therapeutic properties;
* vaso, adj. ధమనులకి సంబంధించిన; రక్తనాళాలకి సంబంధించిన;
* vasodilation, n. రక్తనాళాలు (ధమనులు) ఉబ్బేటట్లు చెయ్యడం;
* vassal, n. సామంతరాజు; కప్పం కట్టే రాజు; పాలెగాడు;
* vassalage, n. దాస్యం;
* vast, adj. అపార; అపారమైన; మిక్కిలి;
* vast, n. అపారం;
* vat, n. బాన; గూన; గోలెం; తొట్టె;
* vault, n. ఇనప్పెట్టె; రహస్య స్థలంలో దాచిన పెట్టె;
* veal, n. దూడ మాంసం; (note) ఆవు (ఎద్దు) మాంసాన్ని beef అంటారు;
* vector, n. (1) దిశమాణి; సదిశరాశి; సాయకం; తూపు; విహిత రేఖ; కాయత్వం; దిశ కలిగిన చలనరాశి; నాభిశ్రుతి; (2) రోగవాహకం; ఆరోహకం; జబ్బులని ఒక చోట నుండి మరొక చోటికి మోసుకుని వెళ్లే జీవి; ఉ. దోమ మలేరియా యొక్క రోగవాహకి;
** vector database, ph. A vector database is a specialized storage system designed to efficiently handle and query high-dimensional vector data, commonly used in AI and machine learning applications for fast and accurate data retrieval;
** vector field, ph. (phy.) సాయక క్షేత్రం; a space in which each point represents a vector quantity; ఉదా. ఒక ప్రదేశంలో ఎక్కడెక్కడ ఎంతెంత జోరుగా, ఏ దిశలో గాలి వీచుతునాదో చెప్పాలంటే ఆ ప్రదేశంలో ప్రతి బిందువు దగ్గర ఒక సాయకం (బాణం గుర్తు) వేసి చెప్పవచ్చు;
[[File:Vector_sphere.svg|right|thumb|Vector_field]]
** vector space, ph. సాయక ఆవరణం; a space consisting of vectors, together with the associative and commutative operation of addition of vectors, and the associative and distributive operation of multiplication of vectors by scalars;
* Vedic, adj. నైగమ; వేద; వేద సంబంధమైన;
** Vedic civilization, ph. నైగమ నాగరికత; వైదిక నాగరికత;
** Vedic times, ph. వేదకాలం; నైగమ కాలం;
* Vega, n. (వీగా) అభిజిత్; బొమ్మచుక్క; రాత్రి ఆకాశంలోని ప్రకాశవంతమైన తారలలో ఇది అయిదవది;
* vegetable, adj. ఉద్భిజ్జ; శాక;
** vegetable color, ph. ఉద్భిజ్జ వర్ణం;
** vegetable fat, ph. ఉద్భిజ్జ మేదం; శాకీయ మేదం; శాకీయ గోరోజనం;
** vegetable matter, ph. ఉద్భిజ్జ ద్రవ్యం;
** vegetable oil, ph. ఉద్భిజ్జ తైలం;
** vegetable sap, ph. కర్రు;
* vegetables, n. శాకములు; కాయగూరలు; కూరగాయలు; ఉద్భిజ్జములు;
** green vegetables, ph. ఆకుకూరలు;
** root vegetables, ph. దినుసు గడ్డలు; దుంపలు;
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''Usage Note: Some popular vegetables and their Telugu and (Sanskrit) names
** aubergine = వంకాయ (వార్తాకమ్)
** brinjal = వంకాయ (వార్తాకమ్)
** banana = అరటి పండు (కదళీ)
** bell pepper = బుట్ట మిరప, కాప్సికం (రాజకోశతకీ)
** bitter gourd = కాకరకాయ (కారవేల్ల)
** bottle gourd = సొరకాయ, ఆనపకాయ (శీతలా)
** carrot = ముల్లంగి (మూలకమ్)
** chili peppers = మిరపకాయలు (మరిచకా)
** cluster beans = గోరుచిక్కుడు (క్షుద్రశింబి)
** cucumber= దోసకాయ (ఉర్వారుక)
** eggplant = వంకాయ (వార్తాకమ్)
** elephant-foot yam = కంద (సూరణ)
** garlic = వెల్లుల్లి (లశున)
** lime, lemon = నిమ్మకాయ (జంబీరమ్)
** okra = (అవాక్పుష్పీ) (బెండకాయ)
** onion = ఉల్లిగడ్డ (ఒలాండు)
** plantain = కూర అరటికాయ (రంభాశలాటు)
** potato = (ఆలుకమ్) (బంగాళదుంప)
** prickle eggplant = ముళ్ళవంకాయ (బృహతీ)
** pumpkin = గుమ్మడికాయ (కూష్మాండ)
** ridged gourd = (కోశాతకీ) బీరకాయ
** taro root = చేమదుంప (తౄణబిందుక)
** tindora = దొండకాయ (బింబమ్)
|}
* vegetarian, adj. శాకాహార;
* vegetarian, n. శాకాహారి;
* vegetate, v. t. ఈడిగిలపడు; బద్ధకంగా పడుండు;
* vegetation, n. ఉద్భిజ్జ సంపద; చెట్టుచేమలు;
* vegetative, adj. కదలికలేని; స్పందన లేని; [idiom] తోటకూరకాడ వలె;
* vehicle, n. (1) బండి; యానం; వాహనం; శకటం; తేరు; యుగ్యం; (2) అనుపానం; చేదు మందుకి తేనె అనుపానంగా వాడతారు;
* vehement, adj. తీవ్రమైన;
* veil, n. మేలిముసుగు; ముసుగు; పరదా; బురకా; తెర;
* vein, n. (1) ఈనె; (2) సిర; మలిన రక్తాన్ని మోసుకెళ్లే నాళం; (3) ధోరణి; పంథా; (4) చారిక; రాళ్ళల్లో కనిపించే చారలు;
** jugular vein, ph. గళ సిర; శిరస్సునుండి మలిన రక్తాన్ని మోసుకెళ్లే నాళం;
** portal vein, ph. జీర్ణాశయ సిర; ప్రతీహారిణి;
* velar, adj. హనుమూలీయ; కంఠ్య;
** velar fricative, ph. హనుమూలీయ కషణాక్షరం;
** velar stop, ph. హనుమూలీయ స్పర్శ్య;
* velars, n. కంఠ్యములు; హనుమూలీయములు; నాలుక, మీద అంగుడి సహాయంతో పలికే అక్షరాలు; క, ఖ, గ, ఘ, ఙ; (same as) gutturals;
[[File:Wave packet propagation (phase faster than group, nondispersive).gif|thumb|Propagation of a wave packet demonstrating a phase velocity greater than the group velocity without dispersion.]]
* velocity, n. [phys.] వేగం; రయం; వడి; ఉరవడి; ధృతిగతి; వేగం; గమనవేగం; (exp.) రయం ఉంటే రంయిమని వెళుతుంది;
** angular velocity, ph. కోణీయ ధృతిగతి; కోణీయ వేగం; గిరగిర ఆత్మభ్రమణం చేస్తూన్న వస్తువు ఎంత జోరుగా తిరుగుతోందో చెప్పే చలరాశి;
** constant velocity, ph. స్థిర వేగం; స్థిర ధృతిగతి; ఒక వస్తువు ఒకే '''దిశ'''లో ఒకే '''వేగం'''తో ప్రయాణం చేస్తూ ఉంటే అది '''స్థిర ధృతిగతి''' తో ప్రయాణం చేస్తున్నాదని అంటాం;
** linear velocity, ph. రేఖీయ ధృతిగతి; రేఖీయ వేగం; నేరుగా ఒక సరళరేఖ వెంబడి ప్రయాణం చేస్తూన్న వస్తువు ఎంత జోరుగా పరిగెడుతోందో చెప్పే చలరాశి;
** group velocity, ph. గుంపు వేగం; తరంగ చలనాన్ని వర్ణించేటప్పుడు ఎదురయే ఒక సంక్లిష్ట ఊహనం;
** phase velocity, ph. దశ వేగం; తరంగ చలనాన్ని వర్ణించేటప్పుడు ఎదురయే ఒక సంక్లిష్ట ఊహనం;
** uniform velocity, ph. తదేక వేగం; తదేక ధృతిగతి; ఒక వస్తువు చలనంలో '''దిశ'''లో మార్పు లేకుండా '''వేగం'''లో మార్పు లేకుండా ప్రయాణం చేస్తూ ఉంటే అది '''తదేక ధృతిగతి''' తో ప్రయాణం చేస్తున్నాదని అంటాం;
* velum, n. మెత్తని అంగులి; నోటి కప్పు వెనక భాగం; కొండనాలుక;
* velvet, n. మఖ్మలు గుడ్డ;
* Vena Cava, n. బృహత్ సిర; బృహన్నాళం; మలిన రక్తాన్ని గుండెకి చేరవేసే రక్త నాళం;
** inferior Vena Cava, ph. అధో బృహత్ సిర; గుండె '''దిగువ''' భాగాన ఉన్న శరీరం నుండి మలిన రక్తాన్ని గుండెకి చేరవేసే రక్త నాళం;
** superior Vena Cava, ph. ఊర్ధ్వ బృహత్ సిర; గుండె '''ఎగువ''' భాగాన ఉన్న శరీరం నుండి మలిన రక్తాన్ని గుండెకి చేరవేసే రక్త నాళం;
* Vena Portae, n. జీర్ణాశయ సిర; జీర్ణాశయం నుండి వచ్చే రక్తాన్ని గుండెకి చేరవేసే రక్త నాళం;
* vend, v. t. అమ్ము; విక్రయించు;
* vendor, n. విక్రేత; విక్రయదారుడు; అమ్మకందారు; అమ్మేమనిషి;
* veneer, n. తాపడం; పైపూత; పైకట్టు;
** brick veneer, ph. ఇటికలు పేర్చి కట్టిన తాపడం;
* venerable, adj. గౌరవ; పూజ్య; గంగి;
** venerable bull, ph. గంగిరెద్దు;
** venerable cow, ph. గంగి గోవు;
* veneration, n. గౌరవం; పూజ్యభావం;
* venereal, adj. రతి సంబంధమైన;
** venereal disease, ph. సుఖరోగం; సవాయి;
* vengeance, n. కసి; కక్ష; ప్రతీకారం;
* venison, n. లేడి మాంసం; అయిణం;
[[File:Venn_diagram_gr_la_ru.svg|thumb|right|వెన్న బొమ్మ]]
* Venn diagram, n. వెన్నబొమ్మ; తర్కంలోను; బౌల్య బీజగణితంలోను వాడుకలో ఉన్న ఒక రకం బొమ్మ;
* venom, n. విషం; జంతువుల శరరం నుండి స్రవించి కాటు ద్వారా కాని, పోటు ద్వారా కాని మన శరీరాలలోకి చేరే విష పదార్థం; ఉదా: పాము విషం;
** neurotoxic venom, ph. నరాల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది; మనం సాధారణంగా భారత దేశంలో చూసే పాములు - గోధుమ వన్నె త్రాచు (కోబ్రా), కట్ల పాము(red-banded kraits, yellow-banded kraits), నల్ల త్రాచు (కింగ్ కోబ్రా) ఈ రకమైన విషాన్ని కలిగి ఉంటాయి;
** heemotoxic venom, ph. రక్త నాళాల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది; Vipers (ఇవి ఎక్కువగా కొండలు, రాళ్ళు, రప్పలు దగ్గర ఉంటాయి), సముద్ర పాములు;
** venomous snake, ph. విష సర్పం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''Usage Note: venom, toxin, and poison
* శాస్త్రంలో Toxin అంటే శరీరానికి హాని చేసే విష పదార్థం; ఇది జంతు సంబంధమైన (పాము, తేలు, కందిరీగ, వగైరా) venom కావచ్చు, సూక్ష్మజీవులు తయారుచేసే విషం కావచ్చు, వృక్ష సంబంధమైన (గన్నేరు గింజలు, దురదగుండాకు, వగైరా) విషం కావచ్చు; poison అనే మాట ఖనిజ సంబంధమైన (పాషాణం వంటి) విషాలకి వాడతారు; Venom is made of a complex mix of toxins, which are composed of proteins with unique characteristics; There are three main effects from venom. Neurotoxins attack the nervous system, paralyzing the victim. Hemotoxins target the blood and local tissue toxins attack the area around the site of poison exposure;
|}
*
* venomous, adj. విష; విషం గల;
** venomous snake, ph. విష సర్పం;
* ventilation, n. వాయుప్రసరణం; గాలి వసతి; గాలి ప్రవహించేలా చెయ్యడం;
* ventilator, n. (1) గాలి ప్రవహించేలా చెయ్యగలిగే సదుపాయం; చిన్న కిటికీ; ఉపవాతాయనం; పంకాలు వగైరా; (2) ఆసుపత్రిలో రోగి ఉచ్ఛ్వసనిశ్వాసాలకి సహాయపడే యంత్రం, మొ. see also window;
* ventral, adj. పొట్టవైపు; కడుపుకి సంబంధించిన; ఉదర; జఠర; (ant.) dorsal అంటే వీపు వైపు అని అర్థం;
* ventricle, n. జఠరిక; గుండెలోని కింది గది; జవనిక; వివరం;
* ventriloquist, n. రకరకాల గొంతుకలని అనుకరిస్తూ, పెదిమల కదలిక కనబడకుండా మాట్లాడడంలో ప్రావీణ్యత ఉన్న వ్యక్తి;
* venture, v. i. తెగించు; ఉంకించు;
* venture, adj. తెగువ; తెగింపు; ఉంకువ;
** venture capital, ph. తెగింపు మదుపు; తెగింపు పెట్టుబడి;
** venture capitalist, ph. తెగుదారి; తెగుదారు; తెగువరి; తెగింపు మదుపరి; తెగింపు పెట్టుబడిదారు; ఉంకించు పెట్టుబడిదారు; తెగువ ఉన్న పెట్టుబడిదారు;
* venture, n. తెగువ; సాహసం;
* venue, n. సభాస్థలి; కార్యరంగం; చోటు;
* Venus, n. శుక్రుడు; శుక్రగ్రహం;
* Venusquake, n. శుక్రకంపం;
* veracity, n. యదార్థత; సత్యవాదిత్వం;
* veranda, n. పంచ; వసారా; జగిల; అరుగు; వరండా; ఇంటి ముందుభాగం కావచ్చు, ఇంటిలోపలి ముందుభాగం కావచ్చు;
** roof of a veranda, ph. పంచపాళీ;
* verb, n. క్రియ; క్రియావాచకం;
** auxiliary verb, ph. ఉప క్రియ;
** copula verb, ph. సంయోజక క్రియ;
** defective verb, ph. అపూర్ణ క్రియ;
** finite verb, ph. సమాపక క్రియ;
** infinite verb, ph. అసమాపక క్రియ;
** intransitive verb, ph. అకర్మక క్రియ;
** subjunctive form of verb, ph. చేదర్థకం;
** transitive verb, ph. సకర్మక క్రియ;
* verb, n. క్రియ; క్రియావాచకం;
* verbal, adj. (1) వాగ్రూపంగా; వాచా; వాచిక; నోటితో; శాబారంభ; (2) క్రియకి సంబంధించిన;
** verbal statement, ph. శాబారంభణం;
* verbatim, adj. మాటకి మాటగా; చెప్పినది చెప్పినట్లుగా;
* verbomania, n. ఆపకుండా మాట్లాడే తత్త్వం;
* verbosity, n. శబ్దపుష్టి; అవసరం కంటె ఎక్కువ మాటలు;
* verdant, adj. పచ్చని; ఆకుపచ్చని;
* verdict, n. తీర్పు;
* verdigris, n. కిలుం; చిలుం; ఇత్తడి, రాగి, వగైరా పాత్రలలో పులుపు పదార్థాలని ఉంచడం వల్ల కలిగే విషపూరిత మాలిన్యం;
* verification, n. సరిచూచుట; రుజువు తీయుట;
* verify, v. i. సరిచూచు; రుజువు తీయు; సమర్థించు; ధ్రువపరచు; నిరూపించ; ప్రమాణీకరించు;
* verify, v. t. సరిచూడు; రుజువు తీయు; సమర్థించు; ధ్రువపరచు; నిరూపించ; ప్రమాణీకరించు;
* verity, n. సత్యం;
* vermicelli, n. (వెర్మిఛెల్లీ) సేమియా; అతి సన్నగా ఉన్న స్పగేటీ;
* vermiform appendix, n. క్రిమిక;
* vermilion, n. (1) ఇంగిలీకం; రంగులకి వాడే ఎరుపు రంగు ఉన్న రసగంధకిదం; (2) కుంకం రంగులో ఉన్న ఎరుపు రంగు గుండ, ఏదైనా సరే;
* vernacular, n. వ్యావహారికం; వ్యావహారిక భాష; దేశభాష; ప్రాంతీయ భాష;
* vernal, adj. వాసంతిక; వసంత; వసంత రుతువుకి సంబంధించిన;
** vernal equinox, ph. వసంత విషువత్తు; వసంత సంపాతం; వసంతకాలంలో రాత్రి, పగలు సమంగా ఉండే రోజు;
* versatility, n. ప్రజ్ఞానం; చాతుర్యత; బహుముఖ ప్రజ్ఞ; సర్వతోముఖ ప్రజ్ఞ;
* verse, n. పద్యం;
* version, n. (1) పాఠాంతరం; (2) కథనం; విధం; పద్ధతి;
* vertebra, n. s. వెన్నుపూస; పూస; కశేరుకం; కీకసం;
** cervical vertebra,, ph. గ్రైవేయ కశేరుకం;
** lumbar vertebra,, ph. నడ్డిపూస; కటి కశేరుకం;
* versus, adv. ప్రతిగా;
* vertebrae, n. pl. వెన్నుపూసలు; కసేరులు;
** vertebral artery, ph. కీకస ధమని;
** vertebral column, ph. వెన్నెముక; కీకసమాల; బ్రహ్మదండము;
* vertebrate, n. కశేరుకం; పృష్టవంశి; వెన్నుపూస వున్న జంతువులు;
* vertex, n. శీర్షం; అగ్రం; శిఖ; శిరోస్థానీయ బిందువు;
* vertical, adj. నిటారైన; నిట్ర; శీర్షలంబ; క్షితిజలంబ;
** vertical axis, ph. నిట్రాక్షము; శీర్షాక్షం;
** vertical line, ph. లంబరేఖ; నిట్రరేఖ; క్షితిజలంబ రేఖ; నిలువు గీత;
* vertigo, n. తలతిప్పు; తల తిరగడం; కండ్లు తిరగడం; see also dizziness;
* verve, n. ఓజస్సు; ఉత్సాహం;
* very, adj. (1) చాలా; (2) అదే;
* very good, ph. చాలా బాగుంది;
* vessel, n. (1) పాత్ర; కలశం; (2) బిందె; అండా; డెయిసా; గుండిగ; గంగాళం; (3) పడవ; నౌక; (4) నాళం; గొట్టం; రక్తనాళం;
** large vessel, ph. అండా; డెయిసా; గుండిగ; గంగాళం;
* verdict, n. తీర్పు;
* verification, n. రుజువు; దాఖలా;
* vesicle, n. బొబ్బ; పొక్కు;
** vesicle for boiling bathwater, ph. డెయిసా; గీజరు;
* vest, n. అంగరక్ష; కబ్బా; చేతులు లేని బిగుతైన చొక్కా;
* vested, adj. (1) పరిపూర్ణంగా; శాశ్వతంగా; నిబంధనలు లేకుండా; పించను వంటి డబ్బు పొందడానికి సంపాదించుకున్న హక్కు వంటి పరిపూర్ణత;
** vested interest, ph. స్వలాభాపేక్ష; స్వామికార్యంతో జరుపుకునే స్వకార్యం;
* vestibule, n. కుహరిక;
* vestige, n. s. జాడ; చిహ్నం;
* vestiges, n. pl. అవశేషాలు;
* veteran, n. (1) అనుభవజ్ఞుడు; (2) యుద్ధం చవిచూసిన వ్యక్తి; డక్కామక్కీలు తిన్న వ్యక్తి;
* veterinary, adj. పశు; అశ్వ;
** veterinary doctor, ph. పశు వైద్యుడు; అశ్వ వైద్యుడు;
** veterinary science, ph. పశువుల వైద్యం; జంతువైద్య శాస్త్రం; అశ్వ శాస్త్రం;
* veto, n. ప్రత్యాక్ష; ప్రతిన + ఆ + ఖ్యా అనే మూడు సంస్కృత పదాల కలయికతో ఏర్పడింది. అంటే ఒకరు ప్రతిపాదించిన లేదా నిర్ణయించిన విషయాన్ని పూర్తిగా తిరస్కరించడం, నిరాకరించడం, లేదా కొట్టివేయడం అని అర్థం.
* vex, v. t. చీకాకు పెట్టు; విసిగించు;
* vexation, n. చికాకు; విసుగు;
* via, prep. మీదుగా; గుండా;
* viability, n. స్వయంభరణ శక్తి;
* viaduct, n. లోతైన లోయ మీద కట్టిన వంతెన;
* vial, n. చిన్న మందు సీసా;
* vibrate, v. i. కంపించు; వీగు; స్పందించు; చలించు;
* vibration, n. కంపనం; స్పందనం; చాలనం; అదురు;
** damped vibration, ph. అవరుద్ధ స్పందనం;
** plane of vibration, ph. కంపన తలం;
** transverse vibration, ph. తిర్యక్ కంపనం;
* vice, adj. ఉప; ఇంకొకరికి బదులుగా;
** vice-chancellor, ph. ఉపకులపతి;
** vice president, ph. ఉపరాష్టప్రతి; ఉపాధ్యక్షుడు;
* vice, n. వ్యసనం; దురలవాటు; దురభ్యాసం; దుర్గుణం; అవగుణం; సీదనం;
* vicissitudes, n. pl. సుఖదుఃఖాలు; మంచిచెడ్డలు; పరిణామాలు;
* vicious, adj. విష;
** vicious circle, ph. విష వలయం;
* victim, n. పరాజిత; పరాజితుడు;
* victor, n. విజేత; జేత;
* victorious, adj. జయించిన; గెలుపొందిన; గెలిచిన;
* victory, n. జయం; విజయం; గెలుపు;
* victuals, n. pl. దినుసులు; వంటకాలు; ఆహారపదార్ధాలు;
* video, adj. దృశ్యమాన; వీక్షక;
* video, n. (1) కదిలే బొమ్మలని నమోదు చేసి, తిరిగి తెరమీద చూపించగలిగే సాంకేతిక ప్రక్రియ; (2) తెర మీద కనిపించే బొమ్మలు;
* vie, v. t. పోటీ చేయు;
* view, v. t. చూడు; చూచు; దర్శించు; సందర్శించు;
* view, n. (1) దృశ్యం; (2) వీక్షణం; దృష్టి; (3) అభిప్రాయం;
** formal view, ph. స్వరూప దృష్టి;
** functional view, ph. ప్రయోగ దృష్టి;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''Usage Note: view, sight, scene, and vision
* ---Use these words as countable nouns when you talk about things you see. Use ''view'' to talk about things you can see from a window or an elevated place: The view from this window is beautiful. Use ''sight'' to describe something that is unusual or beautiful: The Taj Mahal in the moonlight is a spectacular sight. Use ''scene'' to talk about a place where something happened: The murder scene was cluttered with footprints. Use ''vision'' to talk about an idea: Nehru had a romantic vision of a world without wars. When sight and vision are used as uncountable nouns, they mean “the ability to see”: He lost his sight due to glaucoma.
|}
*
* viewer, n. (1) చూడడానికి వాడే పరికరం; చూసేది; దర్శని; వీక్షకం;(2) చూసే వ్యక్తి; దిదృక్షువు;
* viewers, n. pl. (1) వీక్షకులు; చూపరులు; చూసేవారు; దుర్భిణి, సూక్ష్మదర్శని, దూరదర్శని వంటి పరికరాలతో చూసేవారు; (2) ; ప్రేక్షకులు;
* viewpoint, n. దృక్పథం; దృక్కోణం; కనురోక;
* vigesimal, adj. వింశాంశ; ఇరవై అంశలు కల; దశాంశ పద్ధతికి ప్ది అంశలు ఉంటే వింశాంశ కి ఇరవై అంశలు; to the base twenty
* vigil, n. జాగరం; పారా; కాసుకొని కూర్చోవడం; కాపు; కాపలా కాయడం; మెళుకువతో ఉండటం;
** death vigil, ph. శవ జాగరం;
* vigilance, n. అప్రమత్తత;
* vigilant, adj. అప్రమత్త;
* vignette, n. (విన్యట్) (1) పదచిత్రం; (2) నేపథ్యంలో కలిసిపోయే (అంచులు లేని) చాయాచిత్రం;
* vigor, n. ఓజస్సు; బలం;
* vigorous, adj. ఓజోమయ;
* vile, adj. కుత్సిత;
* vilify, v. t. ఆడిపోసుకొను; నిందించు; దూషించు;
* village, adj. గ్రామీణ;
* village, n. పల్లె; పల్లెటూరు; గ్రామం; ప్రోలు; ఊరు; జనపదం;
** village council, ph. పంచాయతీ;
** very small village, ph. కుగ్రామం;
* villagers, n. pl. పల్లెటూరు జనం; జానపదులు; గ్రామస్థులు;
* villain, n. కూళ; కూళుడు; తులువ; ప్రతినాయకుడు;
* villi, n. శృంగకములు;
* villose, n. నూగు; సన్నని జుత్తు వంటి పదార్థం;
* vindication, n. గౌరవం నిలుపుకోవడం;
* vine, n. (1) తీగ; పాదు; (2) ద్రాక్షతీగ;
* vinegar, n. సిరకా; సిర్కా; పులిసిన సారా; సజల అసితామ్లం; a 4-6% solution of acetic acid (CH3COOH) in water;
* vineyard, n. ద్రాక్షతోట;
* vinculum, n. [math] శిరోవారం; గణితంలో కొన్ని చలరాసుల నెత్తిమీద గీసే చిన్న గీత;
* violate, v. t. అతిక్రమించు; హద్దుమీరు; ఉల్లంఘించు; జవదాటు; మేరమీరు; ఒత్తరించు;
* violation, n. అతిక్రమణ; ఉల్లంఘన; జవదాటడం;
* violence, n. హింస; హింసాకాండ; చిత్రహింస; అంకపొంకాలు;
* violent, adj. హింస; హింసాయుత; అంకపొంకంగా;
** violent activity, ph. హింసాకాండ;
* violet, n. ఊదా; నీలలోహిత; లేత ఎరుపు నీలం కలసిన రంగు; బచ్చలిపండు రంగు;
* violin, n. వాయులీనం; వయలిన్; వయలిన్కి నాలుగు తీగలు ఉంటాయి; ఫిడేలుకి నాలుగు కంటె తక్కువ తీగలు ఉంటే ఉండొచ్చు;
* viper, n. పాము; సర్పం; ఒక జాతి విష సర్పం; అమెరికాలో ఉండే గిలక పాములు, ఆఫ్రికాలో ఉండే నల్ల మాంబా పాములు ఈ జాతి పాములే; ఈ జాతి పాములు సర్వసాధారణంగా గుడ్లు పెట్టడానికి బదులు పిల్లల్ని కంటాయి; అందుకనే వీటికి "viper" అన్న పేరు వచ్చింది; (ety.) Lat. vivo = live, partus = birth;
** pit viper, ph. ఈ జాతి విష సర్పానికి తలమీద రెండు గంట్లు ఉంటాయి కనుక దీనికి ఈ పేరు వచ్చింది;
* viral, adj. జనబాహుళ్యంలోకి జోరుగా వెళ్ల్లగలిగే సమర్ధత గల;
* virgin, adj. అనుభవం లేని; దున్నని; పరిశోధించని; పచ్చి;
** virgin land, ph. అనాది బీడు;
** virgin oil, ph. పచ్చి నూనె;
* virgin, n. కన్య; లైంగిక అనుభవం పొందని యువతి;
* Virgo, n. (1) కన్యారాశి; పరిమాణంలో దీనిది ద్వాదశ రాశులలో రెండవ స్థానం; (2) హస్తా నక్షత్రం;
** Delta, Eta, Gamma of Virgo, ph. హస్తా నక్షత్రం;
* virility, n. మగటిమి; మగతనం; మగపోడిమి; వీర్యపటుత్వం;
* virtual, adj. మిధ్యా; కాల్పనిక; అవాస్తవ; అభాస; ఊహాత్మక; లేనిది ఉన్నట్లు అనిపించడం లేదా కనిపించడం; almost or nearly as described, but not completely or according to strict definition;
** virtual computing, ph. మిథ్యా కలనం; అభాస కలనం; computation done on a computer that does not physically exist as such but made possible by software to appear to do so;
** virtual image, ph. మిధ్యా బింబం; అభాస బింబం;
** virtual machine, ph. మిథ్యా యంత్రం; not physically existing as such but made by software to appear to do so;
** virtual particle, ph. అభాస కణాలు; In physics, a virtual particle is a transient quantum fluctuation that exhibits some of the characteristics of an ordinary particle while having its existence limited by the uncertainty principle;
** virtual reality, ph. కాల్పనిక వాస్తవత్వం; మిథ్యా వాస్తవం; ఊహాత్మక వాస్తవం;
** virtual work, ph. కాల్పనిక కర్మ; Virtual work is the total work done by the applied forces and the inertial forces of a mechanical system as it moves through a set of virtual displacements;
* virtue, n. గుణం; సుగుణం;
* virtuoso, n. ఘనాపాటీ;
* virulent, adj. తీవ్రమైన; ఘాటైన;
* virus, n. (1) విషాణువు; వైరస్; జన్యు పదార్థము, దానిని రక్షిస్తూ కొంత ప్రాణ్యము ఘటకద్రవ్యాలుగా కలిగి ప్రాణం ఉందా లేదా అనే త్రిశంకులోకంలో ఉన్న పదార్థం; క్షీరదాల జీవకణాల కంటె, బేక్టీరియాల కంటె, ఎన్నో రెట్లు చిన్నదయిన విషాణువు; ఇవి జీవకణంలో తిష్ట వేసినప్పుడు తప్ప స్వయంప్రతిపత్తితో జీవించలేవు; Viruses are often no more than a set of genes wrapped inside a protein coat;”(2) కంప్యూటరులో ఉన్న క్రమణికలు చెయ్యవలసిన పనులు చెయ్యటానికి వీలులేకుండా పాడుచెయ్యగల మరొక క్రమణిక;
* visa, n. గుత్తుపొత్తంలో వేసే అధికార ముద్ర; ఒక వ్యక్తి మరొక దేశం వెళ్లేటప్పుడు ఆ అతిథేయ దేశం ఆ వ్యక్తికి ప్రవేశార్హత ఇస్తూ గుర్తింపు పుస్తకంలో వేసే రాజముద్ర; (rel.) passport;
* vis-a-vis, adv. సంబంధించిన; పోల్చి చూడదగ్గ; పక్కపక్కన; ఎదురెదురుగా;
* viscera, n. పేగులు; ఉదర కుహరంలోని అవయవాలు;
* visceral, adj. అంతరాంగిక; శరీరపు అంతర్భాగంలో ఉన్న అవయవాలకి (అనగా, కంఠనాళం, కడుపు, పేగులు, మొదలైనవి) సంబంధించిన;
** visceral pain, adj. అంతరాంగిక నొప్పి; శరీరపు అంతర్భాగంలో పుట్టిన నొప్పి;
* viscid, adj. జిగట; జిగురుగానున్న; స్నిగ్ధత ఉన్న;
* viscosity, n. స్నిగ్ధత;
* visibility, n. కనిపించడం; దృశ్యత;
* visible, adj. దృగ్గోచర; దృశ్యమాన; దృశ్యమైన; దృశ్య; దృష్ట; గోచరమగు; కనబడే; అగపడే; ఆదరక:
** visible light, ph. దృశ్య కాంతి; దృష్ట కాంతి; కంటికి కనబడే కాంతి; అగపడే కాంతి;
** visible universe, ph. దృశ్య విశ్వం; దృష్ట విశ్వం; దృగ్గోచర విశ్వం; కంటికి కనబడే విశ్వం; అగపడే విశ్వం;
* visible, n. దృష్టం;
* vision, n. (1) దృష్టి; చూపు; (2) దూరదృష్టి; ముందుచూపు;
** binocular vision, ph. ద్వినేత్ర దృష్టి;
** monocular vision, ph. ఏకనేత్ర దృష్టి;
** peripheral vision, ph. దృష్టి పరిధి;
** vision statement, ph. ద్రాష్టిక ప్రవచనం;
* visionary, n. ద్రష్ట; దూర దృష్టి, ఊహాత్మకమైన దృష్టి ఉన్న వ్యక్తి; ముందు చూపు గల మనిషి;
* visitors, n. సందర్శకులు;
* vista, n. దృశ్యం; దిగంతర దృశ్యం;
* visual, adj. కంటికి సంబంధించిన; దృష్టికి సంబంధించిన; చక్షుష;
** visual field, ph. దృష్టి క్షేత్రం;
* visualization, n. దృశ్యీకరణం; కన్నులకు ఎదురుగా జరుగుతున్నట్లు సన్నివేశాలను, భావోద్వేగాలను చిత్రీకరించడమే దృశ్యీకరణం;
* visualize, v. i. ఊహించు; కంటికి ఎదురుగా ఉన్నట్లు ఊహించు;
* vital, adj. ప్రాణాధార; మూలాధార; ప్రాణప్రద; అతిముఖ్యమైన; (lit.) to do with living;
** vital capacity, ph. త్రాణ; మూలధారణం;
** vital force, ph. మూలాధార శక్తి;
** vital parts, ph. మర్మస్థానములు; మర్మావయవములు;
** vital records, ph. జనన మరణాలకి సంబంధించిన; వివాహ విడాకులకి సంబంధించిన కాగితాలు;
** vital signs, ph. కీలక ముఖ్యమైన ఆరోగ్య సూచికలు; శరీరపు తాపోగ్రత, నాడి రేటు, శ్వాస రేటు, రక్తపు పోటు - ఈ నాలుగు ముఖ్యమైన ఆరోగ్య సూచికలు;
* vital, n. ప్రాణాధారం; మూలాధారం;
* vitality, n. చేతన; చేతస్సు;
* vitamin, n. విటమిను; వైటమిను; అతి ముఖ్యమైన పోషక పదార్థం; (ety.) vital + amine = "vitamine," from which the last letter is dropped; this is a misnomer because amines are not a part of all vitamins;
* vitiligo, n. బొల్లి; చర్మంలో మెలనిన్ అనే రంజన రసాయనం లోపించినప్పుడు చర్మం మీద తెల్లటి మచ్చలు కనబడడం;
* vitis, n. నల్లేరు;
* vitreous, adj. స్పటికాకార; కాచాభ; గాజు;
** vitreous humor, ph. స్పటికాకార జలం; కాచాభ ద్రవం; గాజు సొన;
** vitreous ware, ph. గాజు సామగ్రి; కాచాభ పాత్రలు;
* vitriol, n. తుత్తం; తుత్తము; అక్షము; గంధకము, ఆమ్లము, లోహము కలసిన సంయోగ పదార్థం;
** blue vitriol, ph. మైల తుత్తం; కాపర్ సల్ఫేట్; CuSO<sub>4</sub>;
** green vitriol, ph. అన్నభేది; కాసీసం; Fe<sub>2</sub>SO<sub>4</sub>;
** white vitriol, ph. పాల తుత్తం; జింక్ సల్ఫేట్; ZnSO<sub>4</sub>;
* vivacious, adj. చలాకీ అయిన; చురుకయిన;
* viva voce, n. మౌఖిక పరీక్ష;
* vivid, adj. ప్రభూత; స్పష్టమైన; జీవకళతో తొణికిసలాడేటంత స్పష్టమైన;
* viviparous, adj. జరాయుజ; గుడ్డు నుండి కాకుండా గర్భం నుండి పుట్టిన జీవి; సజీవ సంతానోత్పత్తి; vivum అంటే జీవం . అంటే జీవం ఏర్పడిన ,పూర్తిగా పెరిగిన పిల్లలని కనటం. ఇది క్షీరదాలలో మనుషుల్లో, మనం చూసే బోలెడు జంతువులలో కనపడుతుంది.
* vixen, n. ఆడ నక్క;
* vocabulary, n. పదజాలం; పదావళి; పదసంపద; పదనిధి; శబ్ద సంగ్రహం; శబ్దజాలం;
** scientific vocabulary, ph. శాస్త్రీయ పదజాలం;
** technical vocabulary, ph. సాంకేతిక పదజాలం;
* vocal cords, n. స్వరతంతులు; నాదతంతులు;
* vocalization, n. సంసర్గం; గొంతుక; కంఠం; వాక్కు; వాణి; ఎలుగు;
* vocation, n. వ్యాపారం; ఉద్యోగం; వృత్తి; పని;
* vocational, adj. ఉద్యోగపరమైన; వృత్తికి సంబంధించిన; పనికి కావలసిన;
** vocational training, ph. పనికి కావలసిన శిక్షణ; వృత్తికళాశిక్షణ;
* vocative, adj. సంబోధనాత్మక;
* vocative case, ph. సంబోధనా ప్రథమా విభక్తి;
* voice, n. గొంతుక; గాత్రం; కంఠం; స్వరం; గళం; నాదం; ఎలుగు;
** active voice, ph. కర్తరి; కర్తర్యర్థకం;
** big decibel voice, ph. గౌళగాత్రం; గౌళకంఠం;
** obstructed voice, ph. రుద్ధకంఠం; గద్గద స్వరం;
** passive voice, ph. కర్మణి; కర్మర్థకం;
** voice activated, ph. స్వర ఉత్తేజిత;
** voice box, ph. స్వరపేటిక; గొంతుకలో ధ్వనిని పుట్టించే యంత్రాంగం;
* voiced, adj. [ling.] స్వరిత; నాద; హల్లులని పలికేటప్పుడు స్వరతంతువులు కంపిస్తే అవి స్వరిత లేదా నాద హల్లులు;
** voiced tone, ph. స్వరిత స్వరం;
** voiced unaspirated, ph. స్వరిత అల్పప్రాణములు; ఉదా. ల;
** voiced unaspirated plosives, ph. కంఠ్య నాద (స్వరిత) అల్పప్రాణములు; సరళములు; ఉదా. గ, స, డ, ద, బ;
* voiced, n. [phonetics] నాదములు; నాదవర్ణాలు;
* voiceless, adj. నిస్వర; స్వరం లేని; శ్వాస; పరుష; హల్లులని పలికేటప్పుడు స్వరతంతువులు కంపించని యెడల అవి నిస్వర హల్లులు లేదా శ్వాసలు;
** voiceless unaspirated plosives, ph. పరుషములు; ఉదా. క, చ, ట, త, ప;
** voiceless unaspirated bilabial plosive, ph. ఓష్ఠ్య శ్వాస అల్పప్రాణం; ఉదా. ప
* voicing, n. [ling.] స్వరించడం;
* void, n. ఖాళీ; రద్దు; శూన్యం; రిక్తం;
** extremely void, ph. అతిరిక్తం;
* void, v. i. ఖాళీచేయు; రద్దుచేయు; see also vacate;
* voile, n. వాయిలు; పల్చటి బట్ట;
* volatile, adj. బాష్పశీల; వాయుపరిణామశీల; లఘిమశీల; హరించిపోయెడి;
** volatile liquid, ph. బాష్పశీల ద్రవం;
** volatile substance, ph. బాష్పశీల పదార్థం; తక్కువ వేడికి మరిగి పోయేవి; (rel.) refractories;
* volatility, n. బాష్పశీలత్వం;
* volcano, n.అగ్ని పర్వతం; జ్వాలాముఖి;
* volition, n. సంకల్పశక్తి; ఈప్స, Ipsa
* volley, n. వేటు; గుప్పించబడ్డ పరంపర;
* voltage, n. విపీడనం; విద్యుత్ పీడనం; విపీడన తారతమ్యం; విపీతం; (note) same as potential difference;
* volume, n. (1) ఘనపరిమాణం; ఆయతనం; (2) ఘనం; స్థూలత; ఎక్కువ శబ్దం; ఆమంద్రణం; ఆయతనం; క్వణం; మోత; ఉరువు;(3) సంపుటం; సంపుటి; పుస్తకం;
* voluntary, adj. అయిచ్ఛిక; స్వచ్ఛంద; కామ్య; ప్రతిఫలాపేక్ష లేకుండా; ఉమేదువారీగా; బలవంతం లేకుండా; తనుగా తాను; తనంతట;
** voluntary action, ph. అయిచ్ఛిక క్రియ; కామ్య కార్యం;
** voluntary control, ph. అయిచ్ఛిక నియంత్రణ; స్వచ్ఛంద నియంత్రణ;
** voluntary muscle, ph. అయిచ్ఛిక కండరం; కామ్య కండరం;
* voluntarism, n. ఉమేదువారత్వం;
* volunteer, n. m. ఉపకర్త; కామ్యకారు; అయిచ్ఛికుడు; స్వచ్ఛంద సేవకుడు; ఉమేదువారీ; వాలంటీరు;
** - corps, ph. ఉమేదువారీ పటాలం;
* volunteers, n. pl. ఐచ్ఛిక భటులు;
* voluptuous, adj. (1) ఒయ్యారి; ఒంపు, సొంపులు, పెద్ద పెద్ద కుచాలు, సన్నటి నడుము, విశాలమైన పిరుదులు గల; (2) భోగాసక్తమైన; విషయాసక్తమైన;
** - woman, ph. ఒయ్యారి భామ;
* vomit, n. కక్కు; డోకు; వాంతి; వమనం;
* vomit, v. i. కక్కు; డోకు; వాంతి చేసుకొను; డోకుకొను;
* vortex, n. సుడి; సుడిగుండం; నీటి సుడిగుండం;
* vote, n. ఓటు; సమ్మతి; సమ్మతి పత్రం; మతం;
** vote of thanks, ph. వందన సమర్పణ;
* votary, n. భక్తుడు; పూజారి;
* voter, n. ఓటరు; మతదాత; నియోజకుడు; నిర్వాచకుడు;
* voucher, n. ఓచరు; కూపాను; చీటీ; రసీదు;
* voyage, n. నౌకాయానం;
* vow, n. ఒట్టు; వ్రతం;
* vowels, n. pl. అచ్చులు; ప్రాణములు; ప్రాణాక్షరములు; స్వరములు;
** back vowels, ph. తాలవ్యేతరాచ్చులు; తాలవ్యేతర స్వరములు; పశ్చిమాచ్చులు; అ, ఆ, ఉ, ఊ, ఒ, ఓ లు;
** front vowels, ph. తాలవ్యాచ్చులు; తాలవ్య స్వరములు; అగ్రాచ్చులు; ఇ, ఈ, ఎ, ఏ లు;
** long vowels, ph. చాపులు; దీర్ఘాచ్చులు;
** rounded vowels, ph. ఓష్ఠీకృతమైన అచ్చులు;
** unrounded vowels, ph. అనోష్ఠీకృతమైన అచ్చులు;
* Vulcan, n. రోమనుల అగ్నిదేవుడు;
* vulcanization, n. వల్కనీకరణం; పుఠం పెట్టడం; పుఠీకరించడం; వేడిచేసి చల్లార్చడం; గంధకం కలిపి వేడి చేసి చల్లార్చడం; పెళుసుతనం తగ్గించడం;
* vulgar, adj. అసభ్య; గ్రామ్య;
* vulgarity, n. అసభ్యత; గ్రామ్యత;
* vulnerability, n. భేద్యత; హానిపొందే అవకాశం; దుర్బలత్వం; దుర్బలం;
* vulnerable, adj. భేద్యమైన; హానిపొందే; దాడికి అనువైన; దుర్బల;
* vulpine, adj. జిత్తులమారియైన;
* vulture, n. రాబందు; బోరువ; తెల్ల గద్ద; పీతిరిగద్ద;
*
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==Part 2: W==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) --->
* W, voiced bilabial glide; When pronouncing it, the lips are rounded forward.
The back part of the tongue is raised towards the soft tissue at the back of the roof of the mouth. The vocal cords vibrate during the articulation. Air is only allowed to escape through the mouth. The air is directed along the center of the tongue. ఉభయోష్ఠం;
* wade, v. i. మొలబంటి నీటిలో నడుచు;
* wadi, n. దొంగేరు; అరబ్బీ భాషలో లోయ అని అర్థం; అరుదుగా వర్షాలు పడ్డప్పుడు ఈ లోయ గుండా పొంగి పొర్లే ఏరు;
* waft, v. i. తేలు;
* wag, v. i. ఆడించు; ఊపు; కదుపు; విక్షేపించు;
* wage, n. వేతనం; కూలి; జీతం; భృతి; దినభత్యం; బత్తెం; భర్మం; కర్మణ్యం; సాధారణంగా ఏరోజుకారోజు కాని వారానికొకసారి కాని ఇచ్చేది; (rel.) salary; stipend;
** daily wage, ph. రోజుకూలి; కైకిలి; కైకూలి; దిన సంపాదన;
** salaries and wage, ph. జీతబత్తెములు; జీతనాతాలు;
** wage earner, ph. జీతగాడు; ఆర్జించేవాడు; సంపాదించేవాడు; భరటుడు; భ్హృత్యుడు;
* wage, v. t. (1) జరుపు; చేయు; నడిపించు; (2) పందెం వేయు; పందెం కాయు;
** wage a war, ph. యుద్ధం చెయ్యడం; కయ్యానికి కాలు దువ్వడం;
* wager, n. పణం; పందేనికి ఒడ్డే డబ్బు;
* wagon, n. బండి; పెట్టె;
* wagtail, n. టిట్టిభం; ఉయ్యాల పిట్ట; కాటుక పిట్ట; కణాటీర పక్షి; జిట్టంగి; ఖంజరీటం; దాసిరిపిట్ట; కంప జిట్టిపిట్ట; లకుముకి పిట్ట;
* waif, n. ఈబరి; పనికిరానివాడు; అప్రయోజకుడు;
* wail, v. i. విలపించు; ఏడ్చు; కుంయ్యిమను;
* waist, n. నడుం; మొల; కటి; కౌను;
* waist-band, n. వడ్డాణం; నడికట్టు;
* waist-coat, n. చేతులు లేని కోటు;
* waist-string, n. మొలతాడు;
* wait, v. i. వేచియుండు; కనిపెట్టుకుని ఉండు; కాచుకొనియుండు; నిరీక్షించు; ప్రతీక్షించు; పడిగాపులు పడియుండు;
** waiting room, ph. వేచియుండు గది; నిరీక్షామందిరం;
* waiter, n. m. భోజన ఫలహారశాలలో వడ్డన చేసేవాడు;
* waitress, n. f. భోజన ఫలహారశాలలో వడ్డన చేసేది;
* waive, v. t. పరిత్యజించు; హక్కులను వదలిపెట్టు; మినహాయించు;
* waiver, n. పరిత్యాగం; మినహాయింపు;
* wake, n. (1) అబ్లోసు; ఓడ వెనుక నీళ్లలో కనబడే జాడ; (2) శవ సందర్శనం; చనిపోయిన వ్యక్తి శరీరాన్ని బంధుమిత్రులు వచ్చి చూడడానికి వీలుగా ఏర్పాటు కాబడ్డ సాంఘిక ఆచారం;
* wake, v. i. మేల్కొను;
* wake, v. t. నిద్రలేపు;
* wakeful, adj. మెలకువగానున్న;
* walk, n. నడక; దారి; నడిచే దారి;
** random walk, ph. మలయిక నడక;
* walk, v. i. నడుచు;
* walk, v. t. నడిపించు;
** walking stick, ph. చేతికర్ర;
* walkway, n. నడవ;
* wall, adj. గోడ; కుడ్యం; భిత్తి;
** wall painting, ph. కుడ్య చిత్రం; భిత్తి చిత్రం;
* wall, n. గోడ; కుడ్యం;
** compound wall, ph. ప్రహారీ గోడ; ప్రాకార కుడ్యం; కంథావారం;
** parapet wall, ph. పిట్ట గోడ;
* wallet, n. ఆసిమిసంచి; డబ్బుసంచి;
* walnut, n. అక్రోటు; అక్షోడం; కొండగొనుగు పిక్క;
* wand, n. దండం;
** magic wand, ph. మంత్రదండం;
* wander, v. i. తిరుగు; తిరుగాడు; సంచరించు;
* wanderer, v. i. సంచారి;
* wane, v. i. క్షీణించు; తగ్గు;
* waning, adj. క్షీణించే; క్షయించే;
** waning moon, ph. క్షీణ చంద్రుడు; క్షీణించే చంద్రుడు; క్షయించే చంద్రుడు; కృష్ణపక్ష చంద్రుడు;
* want, n. (1) కోరిక; (2) లేమి; లోపం; కొరత;
* want, v. t. కోరు; v. i. కావలయు; కావాలి;
** what are your wants?, ph. నీ కోరికలు ఏవిటి?; నీకు ఏమిటి కావాలి?
** I want this, ph. నాకు ఇది కావాలి;
** I do not want this, ph. నాకు ఇది వద్దు;
* wanton, adj. కావాలని దురుద్దేశంతో చేసే;
** wanton act, ph. కావాలని దురుద్దేశంతో చేసే పని;
** wanton woman, ph. విచ్చలవిడిగా తిరిగే ఆడది; లైంగిక కట్టుబాట్లు లేకుండా తిరిగే స్త్రీ:
* wants, n. కోరికలు; వాంఛలు; పురుషార్ధాలు;
* war, n. యుద్ధం; సంగ్రామం; పోరు; పోట్లాట; కలహం;
** civil war, ph. అంతర్యుద్ధం;
** cold war, ph. ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం;
** intellectual war, ph. మేధోయుద్ధం;
** proxy war, ph. పరోక్ష యుద్ధం;
* warbler, n. కూజు పిట్ట; పాడు పిట్ట;
* ward, n. (1) సాల; శాల; (2) ఒకరి రక్షణలో ఉన్న వ్యక్తి;
** maternity ward, ph. పురిటి సాల; ప్రసూతి శాల;
* warden, n. రక్షకుడు; పాలకుడు;
* wardrobe, n. దుస్తులు; ఒక వ్యక్తి యొక్క దుస్తుల సముదాయం;
* ware, n. సరుకు; వస్తువు; సామాను; బండి; (rel.) hardware; silverware; software;
* wares, n. సరుకులు; వస్తువులు; సామానులు; బండారాలు;
* warehouse, n. గిడ్డంగి; గాదె; గోదాం; కోపు; కోష్ఠం; కోఠా; భాండాగారం; మండీ;
* warm, adj. (1) వెచ్చనైన; వెచ్చగా నున్న; వెచ్చని; (2) ప్రేమపూరితమైన;
* warm, v. t. వెచ్చబెట్టు;
* warmonger, n. యుద్ధోన్మాది;
* warmth, n. (1) సెగ; వెచ్చదనం; (2) ఆప్యాయత;
* warn, v. t. హెచ్చరించు; హెచ్చరిక చేయు;
* warning, n. హెచ్చరిక;
* warp, n. పడుగు; నేతలో నిలువు పోగు;
** warp and weft, ph. పడుగు, పేక
* warp, v. i. వంగు; నలుగు; వేడికి, చెమ్మకి ఆకారం పోగొట్టుకొను;
* warrant, n. అధికారపత్రం;
* warranty, n. అభయపత్రం; భరోసా;
* wart, n. ఉలిపిరి కాయ; పాలకాయ; నారికాయ; సురుగుడు కాయ; చర్మకీలం; పులిపిరి కాయ; పులిపిర్లు; పులిపిర్లు చర్మంపై కనిపించే గట్టిగా ఉండే, అసాధారణంగా పైకి లేచిన మచ్చలు; హ్యూమన్ పాపిలోమా అనే వైరస్ వల్ల ఈ పులిపిరులు ఏర్పడతాయి; మొటిమలు (pimples) అన్నా, పులిపిర్లు అన్నా ఒక్కటి కాదు! Pimples are caused by inflamed or infected hair follicles; Warts are caused by a virus;
* wash, v. t. ఉతుకు; కడుగు; శుభ్రపరచు; ధావనం చేయు;
* washer, n. (1) ఉతకరి; ధావకి; బట్టలు ఉతికే యంత్రం; (2) కందెన బిళ్ల; కందెనకి తగిలించే బిళ్ళ;
** washing machine, ph. ధావకి; రేవకి;
** washing soda, ph. చాకలి సోడా; బట్టల సోడా; సోడా ఉప్పు; సోడియం కార్బనేటు;
* washerman, n. m. చాకలి; చాకలివాఁడు; ధావకుఁడు; రేవడి; రజకుఁడు; మడివేలు;
* washerwoman, n. f. చాకలిది; చాకిత; ధావకి;
* wash-water, n. కడుగునీళ్లు;
* wasp, n. కందిరీగ; గంధోళి;
* waste, adj. బీడు; వ్యర్ధ;
** waste product, ph. వ్యర్ధ పదార్థం; ఏబ్రాసి;
* waste, n. దండుగ; వృథా; దుబారా; విభవం; వ్యర్ధం; రద్దు; బీడు; వమ్ము; వ్యర్ధ పదార్థం; ఏబ్రమ్;
* waste, v. i. వృథాయగు; వ్యర్ధమగు; రిత్తపోవు; బీరుపోవు; వమ్మగు;
** wasted effort, ph. వృథా ప్రయాస;
* wasted word, ph. వ్యర్ధ పదం;
* watch, n. (1) వాచీ; చేతిగడియారం; జేబుగడియారం; (2) పహరా; పారా; కావలి; కాపలా; కాపు; (3) ఝాము; యోగము; ప్రహారము; 3 గంటల కాలము; (4) length of duty for a watchman;
* watch, v. t. కాపలా కాయు; చూడు; చూచు; పారాకాయు; పారాయిచ్చు;
* watcher, n. కాపు; కాపలా కాసే వ్యక్తి; పారావాడు;
* watchdog, n. కాపుకుక్క;
* watchman, n. కాపలావాడు; కాపరి; కాపు; తలారి; తలవరి;
* watchtower, n. అట్టాలకం; కాపుబురుజు;
* waterwheel, n. నీటిచక్రం; జలచక్రం; అరఘట్టం;
* watch out!, inter. పారా హుషార్;
* water, adj. నీటి; జల; ఆప్య; ఉదక; అంబు; తోయ; సలిల; తీర్థ; వాః;
* water, n. నీరు; నీళ్లు; ఉదకం; జలం; తీర్థం; వారి; వాః; పుష్కరం; నీరం; వానం; అప్పు; అంబువు; తోయం; సలిలం,
** body of water, ph జల రాశి;
** brackish water, ph ఉప్పు నీళ్లు;
** cold water, ph చన్నీళ్లు;
** cool water, ph చల్లటి నీళ్లు;
** distilled water, ph స్విన్న జలం; హంసోదకం; మరగించి చల్లార్చిన నీళ్ళు; బట్టీపట్టిన నీళ్లు;
** drinking water, ph మంచినీళ్లు; మంచి తీర్థం; తాగునీరు;
** fresh water, ph మంచినీళ్లు; మంచి తీర్థం;
** hard water, ph కఠిన జలం; చౌటి నీరు; కేల్సియం, మెగ్నీసియం లవణాలు ఎక్కువగా కరిగిన నీరు; ఈ లవణాలు మరీ ఎక్కువగా లేనంతసేపూ తాగడానికి ఇదే మంచిది; కాని యంత్రాలకి వాడే ఆవిరి తయారీలో ఈ నీరు మంచిది కాదు;
** heavy water, ph. భార ఉదకం; భార జలం; ఇందులో Hydrogen కి బదులు Deuterium ఉంటుంది. Deuterium లో ఒక ప్రొటాన్, ఒక నూట్రాన్ (neutron) ఉంటాయి;
** iced water, ph. చల్లటి నీళ్లు;
** irrigation water, ph. సాగునీరు;
** mineral water, ph. ఖనిజ జలం;
** potable water, ph. మంచినీళ్లు; మంచి తీర్థం; తాగే నీరు;
** soft water, ph. సాధు జలం; నిజమైన శసాధు జలంలో ఒక్క సోడియం అయానులు తప్ప మరే ఇతర లవణాలు ఉండవు; ఈ నీటికి కాసింత ఉప్పదనం ఉంటుంది;
** water buffalo, ph. గేదె; బఱ్ఱె; ఎనుము;
** water drops, ph. నీటి బిందువులు; జలకణాలు;
** water level, ph. నీటి మట్టం;
** water lift, ph. కపిలె; ఏతాం; గూనీ;
** water resources, ph. నీటి వనరులు;
** water scarcity, ph. నీటి ఎద్దడి; నీటి కరువు;
** water table, ph. జలపీఠం;
* watercolor, n. జలవర్ణం;
* waterfall, n. జలపాతం; నిర్ఘరి;
* waterfowl, n. చక్రచక్రాంగాలు; నీటి పక్షులు;
* waterlily, ph. కలువ; తెల్ల కలువ; ఉత్పలం; కల్హారం; lotus is different from Water Lily, but often mistakenly used as synonyms. Lotus is anchored to the ground below and does not float;
* waterlogging, n. ఉరక;
* watermelon, n. పుచ్చకాయ; కాలిందపండు; కల్లంగడీ పండు; ఖర్బూజా;
* waterproof, adj. జలజిత;
* watershed, n. పరీవాహక స్థలం;
* watersnake, ph. నీటి కొయ్య; అళిగర్దము;
* waterthrush, n. పాడెడు పిట్ట;
* waters, n. జలాలు;
** polluted waters, ph. కాలుష్య జలాలు; కలుష జలాలు;
** river waters, ph. నదీ జలాలు;
* wattle, n. (1) జోలుమెడ; కొన్ని జంతువులకి, పక్షులకి మెడ కింద వేలాడే ఒదులైన చర్మం; (2) గంగడోలు; ఆవులకి ఎద్దులకి మెడ కింద వేలాడే ఒదులైన చర్మం; see also dewlap; wattle;
* wave, n. అల; కెరటం; తరంగం; తరగ;
** gravitational wave, ph. గురుత్వ తరంగం;
** large wave, ph. లహరి;
** longitudinal wave, ph. రేఖాంశ తరంగం;
** mechanical wave, ph. యాంత్రిక తరంగం;
** progressive wave, ph. ప్రగామీ తరంగం;
** standing wave, ph. స్థావర తరంగం;
** transverse wave, ph. తిర్యక్ తరంగం; అక్షాంశ తరంగం; పీడన తరంగం;
** wave crest, ph. తరంగ శిఖ; తరంగ శృంగం;
** wave trough, ph. తరంగ ద్రోణి; తరంగ గర్త;
* wave, v. i. ఊపు; ఆడించు;
* wave, v. t. ఆడించు; ఊపు;
* wavelet, n. అల; తరంగిక; తవాయి;
* wavelength, n. తరంగ దైర్ఘ్యం; తరంగం పొడుగు;
* wavetrain, n. తరంగావళి;
* wavy, adj. తరంగితం;
* wax, n. మైనం; పింజూషం; మదనము; లక్క;
** Bee's wax, ph. మడ్డి మైనము; జిడ్డు మైనము;
** ear wax, ph. గులిమి;
** sealing wax, ph. లక్క;
** wax candle, n. మైనపు వత్తి; కొవ్వొత్తి;
** wax cloth, ph. మైనపు గుడ్డ;
** wax glands, ph. పింజూష గ్రంథులు;
** wax paper, ph. మైనపు కాగితం; పద్మపత్రం;
* wax, v. i. వృద్ధిపొందు;
* waxing, adj. వృద్ధిపొందే; వృద్ధి;
** waxing moon, ph. శుక్లపక్ష చంద్రుడు; రాకా చంద్రుడు;
* way, n. (1) దారి; మార్గం; తోవ; దోవ; తెరువు; బాట; తెన్ను; రహదారి; రోడ్డు; (2) విధం; పద్ధతి; తీరు; ప్రకారం; పంథ;
** usual way, యథా ప్రకారం; మామూలుగా;
* wayfarer, n. బాటసారి; తెరువరి; పాంథుడు;
* wayward, adj. అదుపులో ఉండని, దారితప్పిన; చెప్పిన మాట వినని; మొండి;
* we, inclusive pron. (అంతర్భూత బహువచనం) మనం; మనము; వక్త + శ్రోత ఇద్దరూ ఇందులో భాగస్వాములే;
* we, exclusive pron. (ప్రత్యేకకృత బహువచనం) మేం; మేము;
* weak, adj. బలహీనమైన; నిస్త్రాణమైన; నీరసపు; అబలమైన; దుర్బలమైన; విలీన; విబల; ఈరు;
** weak acid, ph. నిస్త్రాణికామ్లం; దుర్బల ఆమ్లం;
** weak sunshine, ఈరెండ; నీరెండ;
** weak solution, ph. విలీన ద్రావణం;
** weak voice, ph. ఈరెలుగు; (ఈరు + ఎలుగు);
* weakling, n. m. అర్భకుడు; అదంత్రుడు; f. అర్భకి;
* weakness, n. బలహీనత; దౌర్బల్యం; దుర్బలత్వం; నిస్త్రాణ; నీరసం; నిస్సత్తువ; డిల్ల; అపాటవం; అవుకు;
* wealth, n. సంపద; ఆస్తి; సిరి; కలిమి; భాగ్యం; ధనం; ధనికత; ఐశ్వర్యం;
* wealthy, n. pl. సంపన్నులు; సామంతులు; ధనవంతులు; ధనికులు; శ్రీమంతులు; కలిగినవారు; ఉన్నవారు;
* weapon, n. ఆయుధం; కైదువు; కైవాలు; అస్త్రం; (note) అస్త్రం really means a weapon that can be withdrawn after the initial release such as those described in the Indian legends;
** atomic weapon, ph. అణ్వాయుధం; అణ్వస్త్రం;
** chemical weapon, ph. రసాయనాయుధం; రసాయనాస్త్రం;
** nuclear weapon, ph. కణ్వాయుధం; కణ్వస్త్రం;
* weaponization, n. ఆయుధీకరణ; ఆయుధం కాని దానిని ఆయుధంగా మార్చడం;
* weaponized, n. ఆయుధీకృతం;
* wear, v. t. ధరించు; దాల్చు; తాల్చు;
* wear, v. i. అరిగిపోవు; అరుగు;
* wearer, n. ధారి; ధరించిన వ్యక్తి;
* weariness, n. అలసట;
* weather, n. శీతవాతతాపాలు; దైనందిన వాతావరణం; పవనస్థితి; వాలిమండ; మవుసం; వియత్తు; వాన, గాలి, మబ్బు, ఎండల స్థితి; వాతావరణం;
** weather vane, ph. గాలికోడి; వాతసూచి; గాలి ఎటునుండీ వీచుతున్నదో సూచించే సాధనం;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''Usage Note: weather, climate
* ---There are many words to describe the weather. ''Wind'' is a general word for air when it moves. A ''breeze'' is a pleasant, gentle wind. A ''gust'' is a sudden strong wind. A ''gale'' is an extremely strong wind. ''Rain'' is water that falls from clouds. If it is raining hard, it is ''pouring.'' If it is raining a little, it is a ''drizzle.'' When rain lasts only a short time, it is a ''shower.'' When rain begins to freeze, it is ''sleet.'' Hard, frozen pebble-size rain is ''hail''. Soft frozen flakes of rain is ''snow.'' A ''storm'' is a general word for bad, wet weather. A ''blizzard'' is a snowstorm. ''Cyclone'' and ''hurricane'' are powerful wind that usually moves over water. The word hurricane is used for events in the Atlantic Ocean and in that portion of the Pacific west of the International Date Line. A tornado or typhoon is a strong wind that moves in circles and forms funnel-shaped clouds. A ''drought'' is a long period with no water. When a lot of water suddenly covers an area, then it is a ''flood.'' The long-term behavior of weather is climate.'''
|}
*
* weave, v. t. అల్లు; నేయు;
* weaver, n. మగ్గరి; సాలె; నేత నేసే వ్యక్తి;
** weaver bird, ph. బంగారు పిచ్చుక; పసుపు పిట్ట; పచ్చ పిట్ట; గిజిగాడు; [bio.] ''Ploceus baya; Ploceus philippinus;''
* weaving, n. నేత; అల్లిక; ఉతి;
* wearer, n. m. కువిందుడు; ధరించువాడు; f. కువిందురాలు; ధరించునది;
* web, n. పట్టు; గూడు; సాలె పట్టు; సాలె గూడు; జాలం; బూజు;
** spider web, ph. సాలిపట్టు; సాలిగూడు;
** web log, ph. జాల కవిలె; [see also] blog;
** web page, ph. జాల పుట;
** World Wide Web, ph. ప్రపంచ పరివ్యాప్తమైన పట్టు; ప ప ప;
* website, n. జాలస్థలం; జాలస్థలి; జాలగూడు; ఆటపట్టు; అటక; (note) మన సరుకులు దాచునే స్థలాన్ని అటక అన్నట్లే మన సమాచారాన్ని దాచుకునే స్థలం కనుక దీన్ని కూడ అటక అనొచ్చు; అంతే కాదు (వెటకారంగా) వెబ్ అంటే సాలెగూడు కనుక సాలెగూళ్లు ఉండే స్థలం అటక కనుక మాటలతో ఆట;
* wedding, n. పెళ్లి; పెండ్లి; మనువు; లగ్గం; కళ్యాణం; కళ్యాణ ఉత్సవం; పెండ్లి వేడుక; పాణిగ్రహణం; పరిణయం; (rel.) marriage;
** civil wedding, ph. అమంత్రకం; మంత్రములు లేని వివాహ ఉత్సవం;
** traditional wedding, ph. సమంత్రకం; మంత్రములతో కూడిన వివాహ ఉత్సవం;
** wedding gift, ph. ఉడుగడ; పెండ్లికానుక;
* wedge, n. గసిక; వారిణిసీల; వారిణిపీట; కీలం;
* wedlock, n. వివాహబంధం;
* Wednesday, n. బుధవారం; సౌమ్యవారం;
* weed, n. కలుపు మొక్క; అలం; సస్యంలోని గాదం;
* weed, v. t. కలుపు తీత;
* weeding, n. కలుపు తీత;
* week, n. వారం; ఏడు రోజులు;
** week by week, ph. వారం వారం;
* weekday, n. వారపురోజు; శని ఆది వారములు కాక మిగిలిన రోజులు;
* weekend, n. శని, ఆది వారములు;
* weep, v. i. ఏడ్చు; రోదించు; బావురుమను;
* weevil, n. ముక్కపురుగు; బీటిల్ జాతికి చెందిన ఈ పురుగులు రకరకాల పంటలకి తీరని నష్టం కలుగజేస్తాయి;
* weft, n. పేక; నేతలో అడ్డుగా వచ్చే పోగుని పేక అంటారు, నిలువు పోగుని పడుగు అంటారు;
* weigh, v. t. తూచు; తూనిక వేయు;
* weight, n. [[బరువు]]; భారం; తూనిక; తూకం; గరిమ; ధురం: మోపుదల;
** weights and measures, ph. తూనికలు; కొలతలు;
* weir, n. ఆనకట్ట; అడ్డుకట్టు; నది ప్రవాహాన్ని ఆపి జలాశయాన్ని తయారు చెయ్యడానికి పొట్టిగా కట్టిన గోడ; A weir is an impervious barrier constructed across a river to raise the water level on the upstream side; The water is raised up to the required height and the water then flows over the weir; In a weir, the water overflows the weir, but in a dam, the water overflows through a special structure called a spillway; see also dam and barrage;
* welcome, n. ఆహ్వానం; పలకరింపు; ఎదుర్కోలు; ప్రత్యుద్థానం;
* weld, v. t. అతుకు; మాటు వేయు;
* welfare, n. యోగక్షేమం; సంక్షేమం; శ్రేయస్సు; కుశలత; అనామయం; హితం; కంత్వం;
** welfare society, ph. సంక్షేమ సమాజం;
** welfare state, ph. శ్రేయోరాజ్యం;
** public welfare, ph. పుర హితం; పుర సంక్షేమం;
* welcome!, inter. స్వాగతం; దయ చెయ్యండి; రాండి;
* welfare, n. యోగక్షేమాలు; సంక్షేమం;
** welfare officer, ph. సంక్షేమ అధికారి;
** welfare state, ph. శ్రేయో రాజ్యం; సంక్షేమ రాజ్యం;
** social welfare, ph. సమాజ సంక్షేమం;
* well, adj. బాగు; కులాసా; సుష్టు;
** are you doing well? ph. బాగున్నారా; బాగున్నావా; కులాసాగా ఉన్నారా/ఉన్నావా;
** well known, ph. (1) సుపరిచిత; (2) సుప్రసిద్ధ;
* well, n. నుయ్యి; బావి; వాపి; కూపస్థము; కూపం;
** artesian well, ph. బుగ్గబావి;
** tube well, ph. గొట్టపు బావి;
** quantum well, ph. క్వాంటం కూపం; గుళిక కూపం;
** well with steps, ph. దిగుడు బావి; నడ బావి;
* well-to-do, n. స్థితిపరులు; భాగ్యపరులు;
* well-wisher, n. హితుడు; హితాభిలాషి; శ్రేయోభిలాషి; హితైషి; హితవును కోరే వ్యక్తి; మన మంచిని కోరే వ్యక్తి;
* wellbeing, n. శ్రేయము; శ్రేయస్సు;
* well-grown, adj. ఏపుగా పెరిగిన;
* welt, n. (1) దద్దురు; క్రిమి కీటకాదులు కుట్టడం వల్ల కాని ఎలర్జీ వల్ల చర్మం వాచి పొంగడం; (2) బొప్పి; దెబ్బ వలన చర్మం వాచడం; (3) చెప్పులని కాలికి కట్టుకొనడానికి వాడే తోలు పటకా;
* went, v. i. వెళ్ళెను; ఏగెను; ఏగిరి; పోయిరి; పోయెను; చనియెను; వెళ్ళేరు; m. వెళ్ళేడు; f. వెళ్ళింది;
* West, n. పడమర; పడమట; పటమట; మలి పొడుపు వైపు; పశ్చిమం; ప్రతీచి; ఉదీచి;
* Westerlies, n. These winds are developed between 40° and 65°S latitudes and these latitudes are known as the Roaring Forties, Furious Fifties, and Shrieking Sixties.
* western, adj. పాశ్చాత్య; పశ్చిమ; శ్చిమార్ధ; ప్రతీచీన; సాయన; పడమటి;
** western civilization, ph. పాశ్చాత్య నాగరికత;
** western hemisphere, ph. పశ్చిమార్ధ గోళం;
* westward, adv. పశ్చిమాభిముఖంగా; పడమటివైపు;
* westwind, ph. చారము; చారవాయువు;
* wet, adj. పదును; పుంజ; తడిసిన; తడిగానున్న; చెమ్మ;
* wet cloth, తడి గుడ్డ;
* wet, v. t. పదును పెట్టు; తడిపి పెట్టు;
* wetlands, n. pl. చిత్తడి నేలలు; బీఅ భూములు; బాడవ భూములు; పుంజనేలలు;
* wetness, n. పదును; తడి; చెమ్మతనం; సంసిక్తత;
** slight wetness, ph. ఒరపదును;
* wetted, adj. ప్లుత; సంసిక్త; సిక్త; తడిపిన; తడిపిపెట్టిన;
** wetted in blood, ph. రక్తసిక్త;
** wetted in ghee, ph. ఘృతప్లుత;
** wetted in honey, ph. మధుసిక్త;
* wetted, n. సంసిక్తం; తడిపినది;
* whale, n. తిమింగిలం;
* wharf, n. రేవు; బందరు; పడవలు, ఓడలు ఆగు స్థలం;
* what, adv. adj. ఏ; ఏది; ఏమి; ఏమిటి;
* what madam, ph. ఏమండీ;
* what sir, ph. ఏమండీ;
* wheedle, v. t. బెల్లించు;
* wheel, n. చక్రం;
* wheezing, n. ఊష్మ ధ్వనులు; ఊపిరి పీల్చేటప్పుడు, వదిలేటప్పుడు, పిల్లి కూతలలా వచ్చే చప్పుళ్లు;
* when, adv. ఎప్పుడు;
** from when, ph. ఎప్పటినుండి;
** until when, ph. ఎప్పటివరకు;
* whence, adv. కనుక; తత్రాపి;
* whenever, adv. ఎప్పుడైనా సరే; ఎప్పుడైతే అప్పుడు;
* where, adv. ఎక్కడ;
** from where, ph. ఎక్కడనుండి;
* whereabouts, n. విశేషాలు; ఆచూకీ; పత్తా; చిరునామా వగైరా;
* whereby, adv. అందువలన;
* wherever, adv. ఎక్కడికైనాసరే;
* where, adv. ఎక్కడ;
* whetstone, n. సాన; చికిలి సాన; నూరుడు రాయి;
* whey, n. (1) పాలవిరుగుడు తేట; (2) కుంపెరుగు; పెరుగులో నీళ్ల వంటి భాగం;
* which, pron. ఏది; ఏ;
** Which one, ph. ఏది;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''Usage Note: which, what
* ---Use ''what'' when you are making a choice from an unknown number of things or people: What color shirt do you want? Use ''which'' when you are making a choice from a limited number of things or people. Which color do you want - white or blue?'''
|}
*
* whicheth, pron. ఎన్నో; ఎన్నవ;
* whichever, adj. ఏదయితే అది; ఏదయినా సరే;
* while, n. సేపు;
** all the while, ph. అంత సేపూ;
** for a while, ph. కొంత సేపు;
* whimper, n. మూలుగు; తుస్సుమను; (e.g.) he went not with a bang, but with a whimper = వాడు టపాకయలా పేలలేదు, సిసింద్రీలా చీదీసేడు;
* whip, n. కొరడా; కమ్చీ; చెలకోల; చెర్నకోల; చబురు;
* whip, v. t. చిలుకు; బాదు; కొట్టు; పీండ్రించు;
** whipped butter, n. చిలికిన వెన్న; పీండ్రించిన వెన్న;
* whiplash, n. కొరడా దెబ్బ;
* whipping boy, ph. తిట్ల పాలేరు;
* whirlpool, n. సుడిగుండం; ఆవర్తం;
* whirlwind, n. సుడిగాలి; చక్రవాతం;
* whisk, n. కుంచె; మండ; లిమ్మ; చామరం;
* whiskers, n. బుగ్గమీసాలు; పిల్లి జాతి జంతువులకి ఉండే మీసాలు;
* whiskers, n. pl. మీసాలు; పిల్లులకి, ఎలకలకి మూతి మీద ఉండే పొడుగాటి వెంట్రుకలు;
* whiskey, whisky, n. విష్కీ, బార్లీతో చేసిన బీరుని ధృతించి (బట్టీపట్టి) ఆల్కహోలు పాలు 40 శాతం వరకు పెంచినప్పుడు లభించే మాదక పానీయం;
* whisper, n. గుసగుస;
* whistle, n. (1) ఈల; ఊళ; (2) కూత;
* white, adj. శుక్ల; తెల్ల; తెల్లని; శ్వేత; ధవళ;
** cloudy white, ph. మునిశ్వేత;
** white corpuscles, ph. తెల్ల కణములు;
** white dwarf, ph. శ్వేతకుబ్జ తార;
** white gourd melon, ph. బూడిద గుమ్మడి;
** white horse, ph. కర్కం; శ్వేతాశ్వం; ధవళతురంగం;
** white lead, ph. తెల్ల సీసం;
** white matter, ph. శ్వేతాంశం;
** white paper, ph. (1) శ్వేతపత్రం; ఒక ఊహని కాని ప్రతిపాదనని కాని రాసిన కాగితం; (2) తెల్ల కాగితం;
** white noise, n. [elec.] తెల్ల రొద;
** white vitriol, n. జింక్ సల్ఫేట్; ZnSO<sub>4</sub>; శరీరం లో పోషక పదార్థంగా యశదం లోపించినప్పుడు ఈ రసాయనాన్ని మందుగా వాడతారు;
** white woman, ph. ధవళాంగి;
* white, n. తెలుపు; వెల్ల; వెలి; ధవళం;
* whiteness, n. తెల్లదనం; ధవళిమ;
* whitepaper, n. ఏదేని విషయం, సమస్య పైన నిర్ణయాలు తీసుకోడం, పరిష్కరించడం గురించి చదువరులకు పూర్తి అవగాహన కల్పించేందుకు విడుదల చేసే సాధికారిక నివేదిక/గైడు ని శ్వేతపత్రం (whitepaper) అంటారు. ఇవి రెండు రకాలు: ప్రభుత్వానికి సంబంధించినవి, వ్యాపారాలకు సంబంధించినవి;
* whitewash, n. వెల్ల;
* whitewash, v. t. (1) వెల్ల వేయు; (2) [idiom] కప్పిపుచ్చు;
* whitewash, n. (1) వెల్ల; గోడలకి వేసే తెల్లటి సున్నపు నీళ్ల పూత; (2) [idiom] చేసిన తప్పుని కప్పిపుచ్చడానికి చేసే ప్రయత్నం;
* whitewaters, n. తెల్లటి నురగలు కక్కుతూ రాళ్ల మీద ప్రవహించే నది;
* whitlow, n. గోరుచుట్టు; గోరు మట్టు దగ్గర చీము చేరి వాచడం;
* whiz, v. i. దూసుకొనిపోవు;
* whiz kid, n. తెలివితేటలతో అతి త్వరగా ముందుకి దూసుకు పోగలిగే వ్యక్తి;
* who, pron. ఎవరు; ఎవడు; ఎవతె;
* whom, pron. ఎవరిని;
* whole, adj. నిండు; పరిపూర్తి; పూర్ణ; అఖండ; అఖిల;
** whole blood, ph. నిండు రక్తం; కణాలేవీ తీసెయ్యకుండా, యథాతథంగా ఉన్న రక్తం;
** whole number, ph. పూర్ణసంఖ్య; 0, 1, 2, 3,.... వగైరాలు.
* whole, n. మొత్తం; అంతా; యావత్తూ; సమస్తం; అఖిలం;
** on the whole, ph. మొత్తంమీద;
* wholeheartedly, adj. నిండు హృదయంతో; హృదయపూర్వకంగా; మనస్పూర్తిగా; మనసా;
* wholesale, adj. టోకు; (ant.) retail;
* wholesome, adj. (1) ఆరోగ్యదాయకమైన; ఆరోగ్యాన్ని ఇచ్చే; (2) నీతి నియమాలు పాటించే;
* whooping cough, n. కోరింత దగ్గు;
* whore, n. లంజ; గుడిసేటి లంజ;
* whose, pron. ఎవరి; ఎవరిది;
** whose book is this?, ph. ఇది ఎవరి పుస్తకం?; ఈ పుస్తకం ఎవరిది?;
** whose people?, ph. ఎవరి వాళ్లు?;
* why, adv. ఎందుకు?
* wick, n. వత్తి; దశ;
* wide, adj. వెడల్పయిన;
* widespread, adj. విస్తార; విస్త్రృత; బహువ్యాప్త; ప్రచలిత;
* widespread, n. విస్తారం; విస్త్రృతం; బహువ్యాప్తం; ప్రబలం;
* widow, n. f. విధవ; వితంతువు; విశ్వస్త; అధవ; పూర్వ సువాసిని; రండ; భర్త పోయిన స్త్రీ; విగతభర్తృక; గంగాభాగీరధీ సమానురాలు;
** widow marriage, ph. వితంతు వివాహం;
* widower, n.m. భార్య చనిపోయినవాడు; విధురుడు; కళత్రహీనుడు;
* widowhood, n. వైధవ్యం; వెధవరికం; ఛత్రభంగం;
* width, n. వెడల్పు; పన్నా;
** width of cloth in a roll, ph. పన్నా;
* wield, v. t. చెలాయించు;
* wife, n. భార్య; పెళ్లాం; ఆవిడ; ఇంటావిడ; ఆలు; మగనాలు; ఇల్లాలు; అర్ధాంగి; కళత్రం; గృహిణి; సతి; పత్ని; సహధర్మచారిణి; చేడి; చేడియ; ఊఢ; గేస్తురాలు; దార; దయిత; వల్లభ; ధర్మ కార్యాలలో పీటల మీద కూర్చొనే హక్కు పత్నులకే ఉంటుంది. వాళ్లకు కలిగే సంతానానికే పితృకార్యాలు, కర్మ క్రతువులు చేసే అధికారం;
** neighbor's wife, ph. పరోఢ;
* wig, n. టోపా; అసలు జుత్తుని కప్పిపుచ్చడానికి వాడే సవరం లాంటి ఉపకరణం;
* wild, adj. క్రూర; వన్య; అడవి; అదుపులేని; మచ్చిక చెయ్యబడని;
** wild animal, ph. అడవి జంతువు; వన్య మృగం; క్రూర మృగం;
** wild boar, ph. అడవి పంది; వరాహం; ఘూర్జరం; కిటి;
** wild goose chase, ph. [idiom] కంచి గరుడ సేవ; వ్యర్ధమైన ప్రయత్నం;
** wild grain, ph. వన్య ధాన్యాలు;
** wild moong, n. నెలపెసర పూవు; అరణ్యముద్గ పుష్పం [bot.] ''Vigna radiata'';
** wild state, ph. వన్య స్థితి;
* wildfire, n. కార్చిచ్చు; అదుపులోకి రాని మంటలు;
* wilderness, n. అడవి; అరణ్యం; కాంతారం; అటవీ ప్రాంతం; ఎడారి; సముద్రం; బీడు; బంజారా; సేద్యసంస్కారాలు లేకుండా, నిర్వాసమైన ఏ ప్రదేశం అయినా సరే;
* wile, n. తంత్రం;
* willful, adj. ఐచ్ఛిక; ఇష్టపడ్డ;
* will, n. (1) వీలునామా; మరణాశాసనం; విల్లు; (2) పట్టుదల; ఇచ్ఛ; ఈప్స, Ipsa; సంకల్పం; కోరిక; (3) ఇష్టం; అభిమతం; అభీష్టం; చిత్తం;
* willingly, adv. ఇష్టంతో; ఇష్టపడి;
* willpower, n.ఇచ్ఛాశక్తి; సంకల్ప బలం;
* wilt, v. t. వాడు; వడలు;
* wilt, n. మ్లానత;
* win, n. గెలుపు; జయం; ఆట;
* win, v. t. గెలుచు; గెలుపొందు; జయించు; నెగ్గు;
** desire to win, ph. విజిగీష; విజయాపేక్ష;
* win-win, n. ఉభయార్ధ సాధకం;
* win-win strategy, ph. ఉభయార్ధ సాధకమైన ఉపాయం; స్వామి కార్యంతో స్వ కార్యం కూడా;
* wind, v. t. (వైండ్) తిప్పు;
* wind, n. (విండ్) గాలి; పవనం; పయ్యెర; వాయువు; మారుతం; ములాయం; వాతం; ఈద; కరువలి; అనిలం; తెమ్మెర; ప్రభంజనం;
** gale-force wind, ph. ఇరింగిణం;
** prevailing winds, ph.
** strong wind, ph. ఈదురు గాలి;
** trade winds, ph. winds caused due to the difference in air pressure from one latitude to another latitude;
** wind instrument, ph. తాషామర్పా; బూరా; సన్నాయి వంటి వాయిద్యాలు;
* windfall, adj. గాలిపంట; గాలివాటుగా వచ్చిన; కలిసొచ్చిన;
** windfall profit, ph. గాలివాటు లాభం; కలిసొచ్చిన అదృష్టం;
* windless, adj. నిర్వాత; గాలిలేని;
* windmill, n. గాలి మర;
* windpipe, n. గాలి గొట్టం; శ్వాస నాళం;
* windsock, n. గాలి గొట్టం; వాత సూచి; గాలి ఎటు నుండి వీచుతోందో, ఎంత జోరుగా వీచుతోందో సూచించడానికి విమానాశ్రయాలలో వేల్లాడదీసే గొట్టం ఆకారంలో ఉండే గుడ్డ;
[[File:Freiburg im Breisgau - Flugplatz - Windsack.jpg|thumb|upright=1.5|Windsock]]
* windvane, n. వాతసూచి; గాలికోడి; గాలి ఎటు నుండి వీచుతోందో, సూచించడానికి కోడి ఆకారంలో ఉండే బొమ్మ:
* windward, adj. అనువాత;
* window, n. కిటికి; వివరం; గవాక్షం; సోరణం; వాతాయనం; see also ventilator;
* wine, n. సారా; ద్రాక్ష సారా; ద్రాక్షాసవం; ఫలాసవం; మార్ద్వీకం; పండ్ల రసాలని పులియబెట్టగా వచ్చే మత్తెక్కించే పానీయం; see also liquor;
** apple wine, ph. ఏపిల్ సారా;
** grape wine, ph. ద్రాక్ష సారా; ద్రాక్షాసవం;
* wing, n. (1) రెక్క; గరుత్తు; (2) పార్శ్వం; పక్షం; పత్రం; (3) పంచపాళీ;
** left wing, ph. వామ పక్షం;
* winner, n. విజేత;
* winnow, n. చేట;
* winnow, v. t., చెరుగు;
* winnowing, n. ఎగరబోత; తూర్పారబట్టడం; చెరగడం;
* winter, n. చలికాలం; శీతాకాలం; హేమంతం;
** nuclear winter, ph. కణ్వ హేమంతం;
** winter solstice, ph. దక్షిణాయనాంతం;
** winter cherry, n. పెన్నేరు గడ్డ;
* wire, n. తంతి; తీగె; కమ్మ; కంబి; వైరు;
* wire-gauge, n. తీగె సెల్లా;
* wireless, adj. నిస్తంతి; తారాహీన;
* wisdom, n. వివేకం; విజ్ఞత; విచక్షణ; ప్రాజ్ఞత; తెలివి; తెలివితేటలు;
** worldly wisdom, ph. లోక వ్యవహారజ్ఞత; లోకజ్ఞానం; లౌక్యం;
* wise, adj. వివేకమైన; తెలివైన;
** wise person, ph. ధీమతి; వివేకవంతుడు; తెలివైనవాడు; తెలివైనది;
* wish, n. కోరిక; అభిమతం; అభీష్టం; వరం; మనోరధం; ఆకాంక్ష; అభిలాష; అశంస;
* wish, v. t. కోరు; తివురు; అభిలషించు; కాంక్షించు; ఆకాక్షించు;
** wishful thinking, ph. ఆకాంక్షాత్మక ఆలోచన;
* wit, n. ఛలోక్తి; వాక్చాతుర్యం; పరిహాసాత్మకమైన వాక్చాతుర్యం;
* with, prep. తో; తోడ; చే; చెత; కూడ; సహా; సమేత;
* withdraw, v. i. విరమించు; విరమించుకొను; ఉపసంహరించు;
* wither, v. i. వాడిపోవు; ఎండిపోవు; వడలు;
* withe, n. తడప; రెబ్బ; ఈనె; tough, flexible branch of a tree, used for tying, binding, or basketry.
* without, prep. నిర్; వినా; బే; లేకుండా; కాకుండా;
** without conditions, ph. బేషరతుగా;
* witness, n. సాక్షి; (ety.) స + అక్షి = కంటితో చూసిన వ్యక్తి; కనుకాపు;
** witness for the defendant, ph. ఉత్తర సాక్షి;
* woke, adj. మేలుకో!; to be awake to racial prejudice and discrimination; to be awake to all sorts of prejudice and discrimination, including gender, religion, sexual orientation, caste, etc.; The acronym stands for "Wrongs to Our Kids and Employees."
* wokeism, n. promotion of liberal progressive ideology and policy as an expression of sensitivity to systemic injustices and prejudices; the term is usually used disparagingly as in, “the only religion allowed around here is wokeism,” he complained.
* wolf, n. తోడేలు; వృకం; కోకం;
** prairie wolf, ph. కయోటీ; ఉత్తర అమెరికా మైదానాలలో తిరిగే నక్క వంటి జంతువు;
** wolfing down, ph. గబగబా, నమలకుండా మింగేయడం;
* woman, adj. ఆడ; ఆడు;
* woman, n. (ఉమన్) స్త్రీ; మనిషిని; ఆడది; ఆలు; వనిత; నాతి; నారి; అతివ; అంగన; అంగయాన; పడతి; మగువ; కాంత; భామ; భామిని; ఉవిద; తలోదరి; శర్వరి; తోయజాక్షి; తెఱువ; ముద్దియ; యోషిత; కొమ్మ; ప్రౌఢ; దంట; చామ; గరిత; తెరవ; మరీచిక; నవల; మెలత; నెలతుక; పైదల; పొలతి; అన్నువ; అలివేణి; ఇంచుబోడి;
ఇంతి; ఉఙ్మలి; ఎలనాగ; ఏతులి; గుబ్బెద; అలరుబోడి; ముద్దరాలు; అన్నువి;
** unfortunate woman, ph. అభాగిని;
** old woman, ph. అవ్వ;
** buxom woman, ph. గుబ్బెద; పెద్ద స్తనాలు గల స్త్రీ;
** naked woman, ph. కోట్టవి; నగ్నాంగన;
** woman folk, ph. ఆడువారు;
** woman, the enemy of man, ph. నారి = నర + అరి;
** woman, the one with a pretty face, ph. అతివ;
** woman, the one who is not strong, ph. అబల;
** woman, the one who charms by her wiles and graces, ph. మహిళ;
** woman, the accelerator of man's passions by her, ph. మద, ప్రమద;
** woman, the one who delights in men by her coquettish gestures, ph. రమ;
** woman, the one with pretty body parts, ph. అంగన;
** woman, the one whose body is like a creeper, ph. లతాంగి;
** woman, the one whose body is like a flower, ph. పూబోడి; విరిబోడి;
** woman, the one who attracts her man even in domestic quarrels, ph. లలన;
** woman, the one who caters to the tastes of men, ph. వనిత;
** woman, the lustful one, ph. కామిని;
** woman, who goes to meet her lover on her own initiative, ph. అభిసారిక;
** woman, whose husband is alive, ph. సువాసిని;
** woman, whose husband is dead, ph. పూర్వ సువాసిని;
* womanhood, n. స్త్రీత్వం;
* womanizer, n. స్త్రీలోలుడు; ఇంద్రియలోలుడు;
* womb, n. గర్భాశయం; బిడ్డసంచీ;
* women, n. pl. (విమెన్) స్త్రీలు; ఆడంగులు; ఆడవారు; జనానా;
* wonder, n. అద్భుతం; అబ్బురం; చోద్యం; విస్మయం; వింత; విచిత్రం; చిత్రం;
* wonder, n. అద్భుతం; అబ్బురం; చోద్యం; విస్మయం;
* wood, n. (1) కర్ర; కొయ్య; చెక్క; దారువు; కాష్టం; యష్టి; (2) కలప; (3) గుబురుగా పెరిగిన చెట్లు; వనం; అడవి;
** wood alcohol, ph. కర్ర సారా; కాష్టోల్; మెతనోల్;
** wood charcoal, ph. కర్ర బొగ్గు; ద్రుమాంగారం;
** wood duck, n. చెట్టుబాతు; [zoo.] ''Aix Sponsa'';
** wood fibers, ph. దారు తంతువులు;
** dark wood, ph. గహనవనం;
* wood-eating, adj. దారుభక్షక;
* woodpecker, n. వడ్రంగిపిట్ట; ద్వారాఘాటం;
* wool, n. ఉన్ని; బొచ్చు;
* woof, n. పడుగు; నేతలో నిలువు దారాలు;
* word, n.మాట; పదం; ముక్క; పలుకు; కబురు; వచనం; ఉక్తి;
** action word, ph. క్రియాత్మక పదం;
** borrowed word, ph. ప్రతిదేయ పదం; ప్రతిదేయోక్తి;
** compound word, ph. సమాసం;
** good word, ph. సూక్తి;
** harsh word, ph. దురుక్తి; దురుక్తం; పరుషోక్తి;
** indigenous word, ph. విసర్గ పదం; నిసర్గము; నిసర్గోక్తి;
** pleasing word, ph. ప్రియవచనం;
** word for word meaning, ph. ముక్కస్య ముక్కార్ధం; లఘు టీక;
** word for word translation, ph. మక్కికి మక్కి అనువాదం;
** word of mouth, ph. ముఖవచనం;
* wordsmith, ph. భాషాభిషక్కు; మాటల వాడకంలో దిట్ట;
* work, n. పని; క్రియ; కార్యము; కృత్యము; చర్య; చాకిరి; కర్మము;
** menial work, ph. నాలి;
** unfinished work, ph. తిరుపతి క్షవరం;
** unpaid work, ph. వెట్టి పని; వెట్టి చాకిరి;
** virtual work, ph. నిష్క్రియ; పని జరగని స్థితి;
* workbench, n. దాయి; దాతిమాను; వడ్రంగి పని చేసే కర్ర దిమ్మ;
* working, adj. పరిమిత; పనికి సరిపడా; కార్యకారి;
** working formula, ph. కార్యకారి సూత్రం;
** working knowledge, ph. పరిమిత పరిచయం;
* workload, n. కార్యభారం; పని వత్తిడి;
* workman, n. పనివాడు; కర్మారుడు; కార్మికుడు; కర్మి;
* workmanship, n. పనితనం;
* workshop, n. (1) కార్యశాల; ఒక పని నేర్చుకోవడం కొరకు సమావేశం అయే స్థలం; (2) ఒక పని నేర్చుకోవడం కొరకు సమావేశం;
* world, n. ప్రపంచం; లోకం; ఇల;
** earthly world, ph. ఇహ లోకం;
** heavenly world, ph. పర లోకం;
** mental world, ph. భావ ప్రపంచం;
** physical world, ph. భౌతిక ప్రపంచం;
** related to earthly world, ph. ఐహికం;
** related to heavenly world, ph. పారలౌకికం;
** related to social world, ph. లౌకికం;
** related spiritual knowledge, ph. పారమార్థికం;
* world, adj. ప్రాపంచిక; లోక;
** world view, ph. ప్రాపంచిక దృక్పథం;
* world-wide, adj. ప్రపంచ విస్తృతమైన; విశ్వ వ్యాప్త;
* world-wide web, n. విశ్వవ్యాప్త వ్యూహం; ప్రపంచంలోని కంప్యూటర్లన్నిటిని ఒకదానికొకదానిని తగిలించగా వచ్చిన జ్ఞాన భాండాగారం;
* worm, n. పురుగు; క్రిమి; పాము;
** hookworm, ph. కొంకి పురుగు;
** roundworm, ph. ఏలిక పాము;
** tapeworm, ph. నారి పురుగు;
** thread worm, ph. నులి పురుగు;
* wormwood, n. మాచిపత్రి; [bot.] ''Artemisia absinthium;'' This medicinal aromatic herb, while native to Europe, grows readily across various climates, including parts of Asia, Africa, South America, and the United States;
* worry, n. బెంగ; కలత; దిగులు; సంక్షోభం;
* worry, v. i. బెంగపెట్టుకొను; కలతపడు; దిగులుపడు; ఆరాటపడు; సంక్షోభించు;
* worship, n. ఆరాధన; సమారాధన; ఉపాసన; పూజ;
** hero worship, ph. వ్యక్తి పూజ;
** idol worship, ph. విగ్రహారాధన;
** mental worship, ph. మానస పూజ;
** occasional worship, ph. నైమిత్తిక పూజ;
** optional worship, ph. కామ్య పూజ;
** regular worship, ph. నిత్య పూజ;
** sixteen-fold worship, ph. షోడశోపచార పూజ;
* worshiper, n. ఆరాధకుడు; ఉపాసి;
* worthless, adj. పొల్లు; నిరర్థక; నిష్ప్రయోజన;
** worthless remark, ph. పొల్లు మాట;
* worthless, n. నిరర్ధకం; నిష్ప్రయోజనం;
* worthy, n. సార్ధకం;
* wound, v. t. (వౌండ్), past tense of wind (వైండ్), చుట్టు, చుట్టబెట్టు;
* wound, (ఊండ్) n. గాయం; క్షతం; దెబ్బ; కడి; పుండు; ఈర్మము;
* wounded, adj. క్షత;
* wounded people, ph. క్షతగాత్రులు; దెబ్బలు తగిలినవారు;
* wounded, n. క్షతగాత్రులు;దెబ్బలు తగిలినవారు;
*
{|style="border-style: solid; border-width: 5 px"
|
'''Usage Note: wounded, injured, hurt
---Use ''wounded'' when part of the body is damaged by a weapon : a gunshot wound. Use ''injured'' when someone has been hurt in an accident or a natural calamity : the injured passengers. Use ''hurt'' to say that a part of your body feels pain.'''
|}
*
* wrangle, n. మల్లగుల్లం; పీకులాట;
* wrath, n. రుష; కోపం; ఆగ్రహం; క్రోధం; రోషం; మంట;
* wreath, n. మాలిక; తోమాల; ఒక వృత్తాకార ఆకారంలో పువ్వులు, ఆకుల అమరిక, ఒక అలంకరణగా ఉపయోగించబడుతుంది లేదా మరణించిన వ్యక్తికి గౌరవం, గుర్తుగా సూచించబడుతుంది; [see also] garland;
* wren, n. పిద్ది పిట్ట;
* wrench, n. పానా; మరచీలను తిప్పే పనిముట్టు;
* wrestler, n. మల్లుడు; మలె్లూధుడు;
* wrestling, n. మల్లయుద్ధం; కుస్తీ;
* wretch, n. నిర్భాగ్యుడు; దేబిరిగొట్టు; నీచుడు; నీచురాలు; హీనుడు;
* wring, v. t. పిడుచు; పిండు; నలుపు; నులుము;
* wrinkle, n. ముడత; మెలి; మెలిక; వలితము;
* wrinkled, adj. వాలిత్య;
* wrist, n. మణికట్టు; మనికట్టు;
* write, v. t. రాయు; రచించు; లిఖించు;
* writer, n. (1) రచనాశీలి; m. రచయిత; f. రచయిత్రి; (2) రాయసకాడు; ముసద్దీ;
** writer's block, ph. కృత్యాద్యవస్థ; కృతి + ఆది + అవస్థ, అంటే ఏ పనైనా ప్రారంభించేటప్పుడు కర్త అనుభవించే మానసిక పరిస్థితి;
* writhe, v. i. గింజుకొను;
* writing, n. రచన; రాత;
* written, adj. రాసిన;
** written agreement, ph. కరారునామా;
** written document, ph. లిఖిత పత్రం;
** written order, ఫర్మానా;
* wrong, n. తప్పు; అక్రమం;
* wrongdoing, n. తప్పుపని; అపరాధం; నేరం;
* wrought, adj. చేసిన; మలచబడిన; సుత్తితో రూపుదిద్దబడిన;
** wrought iron, ph. చేత ఇనుము; మలత ఇనుము;
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==Part 3: X==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) --->
* x-rays, n. x-కిరణాలు; రంజన కిరణాలు;
* x-windows, n. x-వివరములు; క్షటకిటికీలు;
* Xenon, n. జీనాన్; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 54, సంక్షిప్త నామం, Xe); [Gr. xexon = stranger);
* xenophobia, n. పరాయి వారంటే భయం లేదా అయిష్టత; అపరిచితులంటే భయం; కొత్తవారంటే భయం; [Gr. xexon = stranger);
* xerophthalmia, n. కండ్లలో చెమ్మ ఎండిపోవడం; కండ్ల దురద; కంటిపువ్వు;
* xylo, pref. కర్ర;
* xylography, n. కర్ర మీద నగిషీ చెక్కడం;
* xylophagous, adj. దారుభక్షక; కొయ్యని తినే; కరన్రి తినే;
* xylophone, n. జలతరంగిణి;
* xylum, n. దారువు; కొయ్య; కర్రచెక్క;
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==Part 4: Y==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) --->
* yacht, n. (యాట్) విలాసపు పడవ;
* yak, n. చమరీ మృగం; జడల బర్రె; సవరపు మెకము; [biol.] Bos grunniens (grunting ox) of Bovidae family;
** wild yak = [biol.] Bos mutus (mute ox);
* yam, n. మోహనపుదుంప; ఒక రకం ఎర్రటితియ్యదుంప; ఇది దక్షిణ ఆఫ్హ్రికాలో దొరికే ఒక రకం దుంప; Sweet potatoes are in the morning glory family, while yams belong to the lily family; A yam is the modified stem or tuber of a tropical vine called Dioscorea batatas. Although they may look similar to sweet potatoes, they are an entirely different species (yams belong to the Dioscoreaceae family and are related to grasses and lilies, and sweet potatoes belong to the morning glory family) and not even remotely related;
* yard, n. (1) గజం; మూడడుగుల ప్రమాణం; ఉరమరగా మీటరు; (2) పెరడు; దొడ్డి; అంగణం;
** back yard, ph. పెరడు; దొడ్డి;
** front yard, ph. వాకిలి; వీధి వాకిలి; అంగణం;
* yardstick, n. (1) గజం బద్ద; (2) కొలమానం;
* yarn, n. నూలు; (1) దారం; వడికిన దారం; నేతకి పనికివచ్చే దారం; (2) కథ;
* yawn, v. i. ఆవులించు;
* yawn, n. ఆవులింత;
* yean, v. t. ఈను; కను; జంతువులు పిల్లలని కనడం;
* year, n. సంవత్సరం; ఏడాది; ఏడు; వర్షం; సాలు; పన్నెండు నెలలు; 52 వారాలు; ఫసలీ;
** anomalistic year, ph. 365.2596 రోజులు; భూమి సూర్యుడి చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేస్తూన్నప్పుడు ఒక సమీప బిందువు (perihelion) నుండి, అదే సమీప బిందువుకి చేరుకోవడానికి పట్టే కాలం; The anomalistic year (365 days 6 hours 13 minutes 53 seconds) is the time between two passages of Earth through perihelion, the point in its orbit nearest the Sun;
** academic year, ph. విద్యాసంవత్సరం;
** fiscal year, ph. ఫసలీ;
** last year, ph. నిరుడు; కిందటి ఏడు; గత సంవత్సరం; గైరుసాలు;
** leap year, ph. లంఘ వర్షం; దీర్ఘ సంవత్సరం;
** per year, ph. సాలు ఒక్కింటికి; సంవత్సరానికి;
** tropical year, ph. సాయన సంవత్సరం; వాసంతిక సంవత్సరం; 365.242199 రోజులు; భూమి సూర్యుడి చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేస్తూన్నప్పుడు ఒక రుతువు నుండి, అదే రుతువుకి చేరుకోవడానికి పట్టే కాలం; time taken by the Sun to travel from one equinox to the same equinox.
** sidereal year, ph. నక్షత్ర సంవత్సరం; 365.2564 mean solar days; దూరంగా ఉన్న నక్షత్రాల నేపధ్యంలో భూమి సూర్యుడి చుట్టూ ప్రదక్షిణం చెయ్యడానికి పట్టే కాలం;
* yearling, n. కొదమ; ఏడాది నిండిన పశుపక్ష్యాదులు; శకలార్భకం;
* yearly, adj. సాలుసరి; సాలుకి; సాలీనా; సాంవత్సరిక; వార్షిక; ఆబ్దిక;
** half-yearly, ph. షాణ్మాసికం; షట్ మాస పరిమితమైనది; semester;
** yearly celebrations, ph. వార్షికోత్సవాలు;
** yearly examinations, ph. వార్షిక పరీక్షలు;
** yearly income, ph. సాలుసరి ఆదాయం; వార్షిక ఆదాయం;
* yearning, n. ఆత్రుత; తమకం;
* yeast, n. మధుశిలీంద్రం; కలికుండ; తెలంగాణా ప్రాంతములో ఆహారంలో వాడు ఒక సంప్రదాయ జీవ పదార్థము; రొట్టెల పిండి పొంగడానికి వాడే ఒక రకం సూక్ష్మజీవులు; ఈస్టు;
* yell, v. t. (1) కసురు; కోప్పడు; (2) అరుచు; బొబ్బ పెట్టు; గద్దించు;
* yellow, adj. పసుపు పచ్చని; పచ్చని; పీత; హరిద్ర;
** yellow fever, ph. కుంభకామెర్లు; (rel.) పచ్చకామెర్లు;
** yellow ochre, ph. గోపీచందనం;
** yellow thistle, ph. బ్రహ్మదండి; బలురక్కెస;
* yellow, n. (1) పసుపురంగు; పసుపు పచ్చ; పీత; (2) పచ్చ సొన;
* yellow-green, adj. పీతహరిత;
* yellow-grey, adj. పీతబభ్రు;
* yellow-white, adj. పీతశ్వేత;
* yeoman, n. బంటు;
* yes, n. అవును; ఔను; ఆహా;
* yesterday, n. నిన్న;
** The day before yesterday, ph. మొన్న;
** the day before "the day before" yesterday, ph. అటుమొన్న;
* yet, n. అయినప్పటికీ;
* Yiddish, n. యూరప్ లో ఉన్న యూదులు మాట్లాడే జెర్మన్ భాషని పోలిన భాష; (rel.) Hebrew;
* yield, v. i.(1) లొంగు; లోనగు; వంగు; ఒదుగు; అవుకు; (2) ఇచ్చు; పండు; ఫలించు;
* yield, n. దిగుబడి; రాలుబడి; ఫలసాయం; లాభం; ప్రాప్తి; లబ్ధి;
* yoke, n. కాడి; కాడిమాను; బండి కట్టినప్పుడు ఎడ్ల మెడమీద వేసే కర్ర;
* yolk, n. పచ్చసొన; అండపీతం;
* yonder, n.అదిగో; అల్లదిగో;
* yore, adv. పూర్వం;
* you, pron. sing. నువ్వు;
* you, (1) pron. sing. respectful, మీరు; (2) pron.pl. మీరు;
* young, adj. చిన్న; పిన్న; పసి; యువ;
** young boy, ph. పిన్న వయస్కుడు;
** young man, ph. యువకుడు; చిన్నవాడు;
** young woman, ph. యువతి; చిన్నది;
* younger generation, ph. యువతరం;
* youngster, n. చిన్నవాడు; చిన్నది;
* your, (1) pron. sing. familiar. నీ; (2) pron. sing. possessive, మీ; (3) pron. sing. respectful, మీరు; (4) pron. pl., మీరు;
* yours, pron. త్వదీయం; తావకం; తావకీయం;
* Yours, inter. ఇట్లు; m. భవదీయుడు; f. భవదీయురాలు;
* yourself, pron. నీవే; నువ్వే; నిన్నే;
* yourselves, pron. మీరే; మిమ్మల్నే;
* youth, n. (1) పడుచుతనం; ప్రాయం; యవ్వనం; పరువం; (2) f. యువతి; ఉవిద; జవ్వని; పడుచుది; పడుచుపిల్ల; (3) m. పడుచువాడు; యువకుడు; (4) pl. యువత;
* Ytterbium, n. ఇతర్యం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 70, సంక్షిప్త నామం, Yb);
* Yttrium, n. ఇత్రము; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 39, సంక్షిప్త నామం, Yt);
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==Part 5: Z==
{| class="wikitable"
|-
! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line --->
! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line --->
|-
|width="895"|<!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) --->
* Z, n. గణితంలో పూర్ణ సంఖ్యలు (-2, -1, 0, 1, 2, 3, వగైరా) యొక్క సమితి; the set of integers;
* zeal, n. ఆసక్తి; అభినివేశం; ఉత్సాహం; ఉద్విగ్నత;
* zealot, n. ఉన్మాది; వీరభక్తుడు; అమితోత్సాహి;
** religious zealot, ph. మతోన్మాది;
* zebra, n. చారల గాడిద; జీబ్రా;
[[File:Hariana_02.JPG|thumb|right|HarianaZebu]]
** zebra crossing, ph. రద్దీగా ఉన్న వీధులని సురక్షితంగా దాటడానికి పాదచారుల కొరకు వీధికి అడ్డుగా చారలు వేసిన ప్రదేశం;
* zebrula, n. మగ జీబ్రాకి ఆడ గుర్రానికి పుట్టిన పిల్ల;
* zebu, n. పెద్ద మూపురం ఉన్న ఒక జాతి ఆవు కాని ఎద్దు కాని; [bio.] ''Bos indicus'';
* zedoary, n. కచ్చూరం; అడవి పసుపు; వనహరిద్ర; పసుపు జాతికి చెందిన ఒక వేరు; [bot.] ''Curcuma zedoaria;''
* zeitgeist, n. ఒక కాలాన్ని నిత్వచించగలిగే ఆచారవ్యవహారాలు, నమ్మకాలు; ఒక కాలపు వేలంవెర్రిలు; a schema of fashions or fads that prescribes what is considered to be acceptable or tasteful for an era; the defining spirit or mood of a particular period of history as shown by the ideas and beliefs of the time;
* Zen Buddhism, n. మహాయాన బౌద్ధమతంలో ఒక శాఖ; ఈ శాఖలో ధ్యానానికి ప్రాముఖ్యత ఎక్కువ; జెన్ అన్న మాట ధ్యానం నుండి వచ్చినదే;్
* zenith, n. (1) ఉచ్ఛ; అత్యున్నత స్థానం; (2) శిరోబిందువు; ఊర్ధ్వబిందువు; ఆకాశంలో నడినెత్తిమీది బిందువు;
* zero, n. సున్న; సూన్యం; పూజ్యం; హళ్లి; హుళక్కి;
* zest, n. (1) హుషారు; ఉత్సాహం; అత్యుత్సాహం; ఉద్దీప్తత; ఆతురత; (2) నిమ్మ, నారింజ జాతి పండ్ల యొక్క తొక్కలని కోరగా వచ్చిన కోరు;
* zig-zag, n. చీకిలి మాకిలి; అడ్డదిడ్డం; వంకర టింకర;
* Zinc, n. తుత్తునాగం; యశదం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 30, సంక్షిప్త నామం, Zn);
* zinc chloride, ph. యశద హరితం;
* zinnia, n. బంగాళా బంతి;
* Zionism, n. యహూదీవాదం;
* Zirconium, n. జిర్కనం; ఒక రసాయన మూలకం; [Arabic. Azargun = gold color]; (అణుసంఖ్య 40, సంక్షిప్త నామం, Zr];
* Zizyphus jujuba, n. [bot.] గంగరేగు;
* zodiac, n. రాశి చక్రం; గగనమేఖలం; శింశుమార చక్రం; ఆకాశంలో మన కంటికీ కనిపించే మేషం, వృషభం, మొదలైన పన్నెండు రాశులూ ఈ చక్రంలో భాగాలే. విషువత్ చలనం వల్ల వేదకాలం నాటికీ, నేటికీ ఈ రాశులు బాగా స్థానభ్రంశం చెందేయి; The region of the sky 8 degrees on either side of the ecliptic; this region is divided into 12 constellations, called the signs of the zodiac, each occupying 30 degrees;
* zone, n. మండలం; ప్రాంతం; ప్రదేశం;
** danger zone, ph. ప్రమాదకరమైన మండలం;
** frigid zone, ph. శీతల మండలం;
** temperate zone, ph. సమశీతోష్ణ మండలం;
** torrid zone, ph. అత్యుష్ణ మండలం;
* zoo, n. జంతుప్రదర్శనశాల;
* zoology, n. జంతుశాస్త్రం;
* zoospores, n. గమనసిద్ధ బీజాలు;
* zygote, n. యుగాండం; యుగ్మ+అండం; సంయుక్త బీజం;
|width="65"| <!--- Do Not Change This Line --->
<!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) --->
|-
|- <!--- Nothing Below This Line! --->
|}
==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]]
7molj81upijwbptpqwtj9cwxvahjfut