Wikibooks tewikibooks https://te.wikibooks.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ Wikibooks Wikibooks చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 0 3014 39334 39323 2026-07-07T17:52:45Z Vemurione 1689 /* Part 2: క - ka */ 39334 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: కం - kaM== <poem> కంకణం, kaMkaNaM -n. --(1) bracelet; --(2) bangle; --(3) a bracelet worn on the wrist or ankle as a mark of taking a vow; కంకణం కట్టుకొను, kaMkaNaM kaTTukonu -ph. -- take a vow; commit oneself to a task; కంకర, kaMkara -n. --gravel; road metal; (esp.) the stones used in road building; Gravel often has the meaning a mixture of different size pieces of stone mixed with sand and possibly some clay; కంకాళం, kaMkALaM -n. --skeleton; కంకి, kaMki -n. --ear of grain; seedhead; కంఖాణి, kaMkhANi -n. --a horse of good pedigree; an Arabian horse; కంగారు, kaMgAru -n. --(1) agitation; anxiety; confusion; --(2) kangaroo; a marsupial native to Australia; కంగుతిను, kaMgutinu -v. i. --lose; take a loss; get defeated; get humiliated; get embarrased; కంగుమను, kaMgumanu -v. i. --produce a clangy metallic sound; కంచం, kaMcaM -n. --dinner plate; (lit.) plate made out of bronze; కంచుతో చేసినది కనుక కంచం; కంచరం, kaMcaraM -n. --carriage; cart; కంచర, kaMcara -adj. --hybrid; కంచర గాడిద, kaMcara gADida -n. --mule; (lit.) hybrid donkey; the offspring of a mare and a jackass; (ety.) this word probably came about because mules are mostly used to carry goods or pull carts; కంచరి, kaMcari -n. --bronzesmith; coppersmith; brazier; కంచు, kaMcu -n. --bronze; bell metal; an alloy of copper and tin; కంచుకం, kanchukaM - n. -- (1) jacket; (2) slough; the outer skin left by a snake; కంచు కాగడా, kaMcu kAgaDA -n. --bronze torch; bright torch; కంచుకోత్సవం, kanchukOtsavaM - n. -- పూర్వం కంచుకోత్సవం అనేది వైష్ణవాలయాలలో జరిగేది. ముక్తి పొందవలెనని కోరిక ఉన్న స్త్రీలు తమ రవికెలని ఒక గదిలో ఉంచేవారు. వైష్ణవ స్వాములు ఆ గదిలోకి వెళ్లి ఎవరికీ చేజిక్కిన రవికెని వారు తీసుకునేవారు. ఆ రవికె ఎవరిదైతే ఆ స్త్రీ ఆ సవాలుతో పవళింపు సేవ చెయ్యాలి. అది సాక్షాతూ శ్రీకృష్ణ పరమాత్మతో పవళింపు సేవ చేసినంత పుణ్యమని భావిచేవారుట. బ్రిటిష్ వారి ఏలుబడిలో ఈ ఉత్సవం నిషేధించబడిందిట. ఈ ఉదంతం ఆంద్ర సచిత్ర వారపత్రిక 31-12-52 సంచికలో ప్రశ్నలు-సమాధానాలు శీర్షికలో ఉంది. పండగనాడు కూడా మొగుడేనా అన్న నానుడికి ఇది మూలం అని అంటారు. కంచు యుగం, kaMcu yugaM -n. --bronze age; the period of time between stone age and iron age; circa 4000 B. C. E; కంచి, kaMci -n. --short for కాంచీపురం, a holy place in South India; కంచి గరుడ సేవ, kaMci garuDa sEva -ph. --[idiom] futile effort; unrecognized effort; -- కంచి గరుడ సేవ అంటే వృథా నిరీక్షణ; పెద్దగా ఉపయోగం లేని పని, బండ చాకిరి లాంటిది చేసి దాని నుండి ఏమాత్రం లాభం, ఫలితం లేకపోతే అలాంటిదాన్ని "కంచి గరుడ సేవ" అని అనడం జనవ్యవహారం లోకి వచ్చింది. దీని వెనుక కథ: కంచిలో వరదరాజస్వామికి విపరీతంగా అలంకారం చేస్తారు. దీనికి బాగా సమయం పడుతుంది. అంతకు చాలాసేపటికి ముందే గరుడ వాహనాన్ని తీసుకువచ్చి రాజగోపురం ముందు నిలుపుతారు. ఆ తరవాత రెండు మూడు గంటలకు అలంకారంతో ఉన్న ఉత్సవమూర్తిని తెచ్చి వాహనం ఎక్కిస్తారు. అంతసేపూ గరుత్మంతులవారు అలా నిరీక్షిస్తూ ఉంటారు. అలా ఎందుకు చాలాముందే గరుడుని తెచ్చి, వీధిలో పెట్టటం అంటే, ప్రసార సాధనాలు లేని ఆ రోజుల్లో ఉత్సవం మొదలు కాబోతుందని జనానికి తెలిసి, ఆ వార్త ఊరంతటా పాకి, ఉత్సవంలో విశేష ప్రజానీకం చేరటానికి. కంచె, kaMce -n. --fence; hedge; a fence made out of thorny material; a living fence; కంటకం, kaMTakaM -n. --(1) thorn; barb; --(2) crow; --(3) plague; evil; కంటకుడు, kaMTakuDu -n. --tormentor; కంటి, kaMTi -adj. --related to the eye; possessive form of కన్ను; కంటికంత, kaMTikaMta -n. --eye-hole; eyelet; a small hole in a front door that permits people inside to see who is outside; కంటికటకం, kaMTikaTakaM -n. --lens in the eye; కంటిపాప, kaMTipApa -n. --pupil in the eye; కంటిరెప్ప, kaMTireppa -n. --eyelid; కంటె, కన్న, kaMTe, kanna -p.p. --than; rather than; other than; -n. --(1) collar; --(2) an ornament in the shape of a ring worn by women around their neck; కంటె ఎముక, kaMTe emuka -n. --collar bone; clavicle; కంఠం, kaMThaM -n. --(1) throat; --(2) voice; --(3) neck; --(4) [phonet.] glottis; కంఠమాల, kaMThamAla - n. -- necklace; కంఠబిలం, kaMThabilaM -n. --glottis; కంఠతాపట్టు, kaMThatApaTTu -v. t. --to learn by heart; to commit to memory; కంఠమణి, kaMThamaNi -n. --Adam's apple; కంఠశోష, kaMTha SOsha -n. --strain to the throat; used to refer to strain caused by talking with no useful result; unproductive talk; కంఠసర్పి, kaMThasarpi -n. --diphtheria; Diphtheria is a serious infection caused by strains of bacteria called Corynebacterium diphtheriae that make toxin (poison). It can lead to difficulty breathing, heart failure, paralysis, and even death; కంఠ్య, kaMThya -adj. --back; glottal; కంఠ్యములు, kaMThyamulu -n. --velars; gutturals; క, ఖ, గ, ఘ, ఙ; కంఠాణి, kaMThANi -n. --awl; a sharp stout needle useful to make holes through leather or stacks of paper; కంఠ్యాచ్చులు, kaMThyAcculu -n. --[phonet.] back vowels; vowels uttered from the back of the throat; కంఠోష్ట్యములు, kaMThOshTyamulu -n. --[phonet.] glotto-labials; a type of vowel sound used in some spoken languages; కండ, kaMDa -n. --(1) muscle; biceps; --(2) meat of a fruit; --(3) hardened sugar; కండకావరం, kaMDakAvaraM -n. --arrogance; కండపుష్టి, kaMDapushTi -n. --muscle strength; కండబలం, kaMDabalaM -n. --strength of the biceps; ability to fight; కండరం, kaMDaraM -n. --muscle; కండ్లకలక, kaMDlakalaka -n. --conjunctivitis; a contagious infection of the eye; కండువా, kaMDuvA -n. --shoulder cloth; a towel-like upper garment typically worn by men on their shoulder; కండ్లు, kaMDlu -n. pl. --eyes; కంత, kaMta -n. --slit; small hole; eyelet; aperture; కంతి, kaMti -n. --(1) bump; swelling caused by a bruise; --(2) tumor; కందం, kaMdaM -n. --a type of poetic meter; కంద, kaMda - n. -- corm; elephant-foot yam; [bot.] ''Amorphophallus campanulatus'' of the Araceae family; ''Typhonium orixenese''; -- గ్రీకు భాషలో ‘ఎమార్ఫోస్' అంటే ‘ ఒక నియమిత ఆకారం లేని' అని అర్థం. ‘గంట ఆకారంలో ఉన్న’ దీని పుష్ప గుచ్ఛాన్ని బట్టి దీనికి ‘కాంపాన్యులేటస్’ అనే పేరు వచ్చింది; -- కందలో తీట కంద, తియ్య కంద అని రెండు రకాలున్నాయి. తీట కంద గడ్డ (Corm) అర్ధ గోళాకారంలో, ముదురు గోధుమ వన్నెలో నున్నగా ఉంటుంది. దాన్ని చిన్నచిన్న ముక్కలుగా కోసి నేలలో పాతిపెడితే ప్రతి ముక్క నుంచి మొక్క మొలుస్తుంది. తీట కందలోని దురద దాన్ని ముక్కలు కోసి నీళ్ళతో వండి పారవంచితే పోతుంది. అప్పుడే తవ్వి తీసిన తీట కంద గడ్డలు మరింత దురదగా ఉంటాయి. వాటిని కొంతకాలం నిల్వ ఉంచితే వాటిలోని దురద కొంతమేరకు తగ్గుతుంది.ఇక తియ్య కంద గడ్డకు మొత్తం ఒళ్లంతా కాయల్లా చిన్న గడ్డలుంటాయి. ఈ చిన్న గడ్డల్ని పిల్ల గడ్డలు (Cormels ) అంటారు. పాతిపెట్టిన ఇలాంటి ప్రతి చిన్న గడ్డ నుంచీ ఒక తియ్య కంద మొక్క మొలుస్తుంది. -- కంద దుంపలో ఉండే కాల్షియం ఆగ్జలేట్ (Calcium Oxalate) అనే రసాయనిక పదార్ధం కారణంగా పచ్చి కంద తింటే, నోటిలోనూ గొంతులోనూ విపరీతమైన వికారంతో కూడిన దురద వస్తుంది. తియ్య కందలో ఈ దురద కలిగించే స్వభావం తక్కువగా ఉంటుంది. తీట కందలో దురద ఎక్కువ. ఇక అడవి కందలోనైతే దురద విపరీతం; -- వజ్ర కంద = వన కంద = అడవి కంద = [bot.] ''Amorphophallus sylvaticus'' is poisonous but has medicinal uses; -- [Sans.] సూరణ; అర్శోఘ్న; -- తీటకంద; తియ్యకంద; వజ్రకంద; వనకంద; --[Sans.] సూరణ; అర్శోఘ్న; కన్‌ద; కందకం, kaMdakaM -n. --moat; a wide; water-filled trench around fortifications; కందమూలములు, kaMdamUlamulu -n. pl. --roots and tubers; typically, edible stuff found under the soil; కందరం, kaMdaraM -n. --cave; కందలి, kaMdali - n. -- [bot.] ''Musa superba''; the tree bears red flowers only after the ground has been moistened by monsoon rains; కందాయం, kaMdAyaM -n. --trimester; a duration of four months, a term widely used in astrology; కంది, kaMdi -adj. --red gram; pigeon pea; Congo pea; toor dal; a kind of lentil used in soups; [bot.] Cajanus cajan; Cajanus indicus; -- [Sans.] అఢకీ; తువరీ; కందిగుండ, kaMdiguMDa -n. --a spicy powder made from lightly fried red gram; this powder is mixed with rice and eaten; కందిచేను, kaMdicEnu -n. --field of red gram crop; కందిపప్పు, kaMdipappu -n. --split red gram; toor dal; కందిరీగ, kaMdirIga -n. --hornet; wasp; yellow jacket; [biol.] Vespa crabro; కందు, kaMdu -n. -- (1) child; infant; (2) blemish; black spot; (3) defect; (4) distress: -v. i. --redden; develop a reddish spot; కందుకం, kaMdukaM -n. --ball; కందువ, kaMduva -n. --(1) token; mark; --(2) place; locality; --(3) device; contraption; కందులు, kaMdulu -n. --red gram; pigeon pea; Cadjan pea; dal; [bot.] Cajanus indicus of Leguminosae (pea) family; కందెన, kaMdena -n. --(1) lubricant; grease; --(2) lubrication; కందెనబిళ్ల, kaMdenabiLla -n. --washer; leather or metal washer placed on an axle before a wheel is mounted; కంపం, kaMpaM -n. --quake; trembler; vibration; ---చంద్రకంపం = moonquake. ---భూకంపం = earthquake. ---శుక్రకంపం = venusquake. కంప, kaMpa -n. --thorny plant; కంపగోడ, kaMpagODa -n. --hedge of thorny plants; కంపచెట్టు, kaMpacheTTu -n. -- [bot.] ''Prosopis juliflora'' of the Fabaceae family; a kind of mesquite; -- The seeds were received from Jamaica and sown in South India during 1877. While various species of Prosopis were introduced at the time, ''P. juliflora'' has spread over large areas in most of the arid and semi-arid regions of India; This has become an invasive weed in several countries where it was introduced. It is considered a noxious invader in Ethiopia, Hawaii, Sri Lanka, Jamaica, Kenya, the Middle East, India, Nigeria, Sudan, Somalia, Senegal, South Africa, Namibia, and Botswana. It is also a major weed in the southwestern United States. It is hard and expensive to remove as the plant can regenerate from the roots; -- ఫారం చెట్టు; కంపనం, kaMpanaM -n. --[phy.] vibration; (rel.) డోలనం = oscillation; కంపన తలం, kaMpana talaM -n. --[phy.] plane of vibration; కంపరం, kaMparaM -n. --shiver; as in shivering with fever shivering with anger; కంపు, kaMpu -n. --(1) malodor; foul smell; --(2) scent; smell; odor; కంపుకొట్టే, kaMpukoTTE - adj. -- malodorous; mephitic; కంబం, kaMbaM -n. --pillar; post; mast; ---ఉరి కంబం = gallows. కంబళి, kaMbaLi -n. --(1) rug; carpet; --(2) a thick blanket; ---నేల కంబళి = rug; carpet, floor rug. ---కంబళి పురుగు = hairy caterpillar. కంసాలి, kaMsAli -n. --goldsmith; (lit.) bronzesmith; కంసాలి పిట్ట, kaMsAli piTTa -n. coppersmith; --[bio.] ''Megalaima haemacephala;'' </poem> ==Part 2: క - ka== <poem> కకపిక, kakapika -n. --tumult; confusion; కక్క, kakka -n. --uncle; father’s younger brother; కక్కసము, kakkasamu -n. --hardship; rigidity; కక్కసు, kakkasu -n. --latrine; [Dutch] kak = stool, huis = house; కక్కి, kakki -n. --aunt; mother’s younger sister; -- (note) పిన్ని is wife of father's younger brother; కకుభ, kakubha - n. -- [bot.] ''Termilania arjuna''of the Combretaceae family; --this tree produces clusters of flowers at the end of hot season; The arjuna is one of the species whose leaves are fed on by the Antheraea paphia moth which produces the tassar silk, a wild silk of commercial importance; -- తెల్ల మద్ది; కకుర్తి, kakkUrti -n. --miserliness; cheap taste; want; కక్కు, kakku -n. --(1) vomit; --(2) sawtooth; -v. i. --vomit; spew; కక్ష, kaksha -n. --grudge; revenge; vengeance; కక్ష్య, kakshya -n. --(1) thread worn around the waist; --(2) orbit; trajectory; కచ్చ, kacca -n. --(1) crotch, the junction whence the legs separate from the torso; --(2) the end of the traditional lower garment of Indian men or women that goes between the legs; కచ్చడం, kaccaDaM -n. --(1) garter belt; a belt with elastic suspenders used by women as underwear; --(2) loin-cloth; -- (ety.) కచ్చ + అడ్డం = కచ్చకి అడ్డంగా ఉన్నది; ---ఇనప కచ్చడం = chastity belt. కచ్చా, kaccA -adj. --(1) raw; unripe; green; crude; --(2) unfinished; current; not closed; --(3) inferior; కచిక, kacika -n. --ash of burned cow-dung; this ash is often used as a tooth powder; కచికపదం, kacikapadaM -n. --palindrome; any word or phrase that reads the same both forward and backward. "Able was I ere I saw Elba" is a well known palindromic sentence. "Malayalam" is the longest known palindromic word (though a proper noun) in English. There are palindromic poems in Telugu; -- same as భ్రమకం; కచ్చితం, kaccitaM -adj. --exact; strict; కచ్చూరం, kaccUraM -n. --round zedoary; an aromatic root from the turmeric family; [bot.] ''Curucuma zedoaria;'' -- same as కచోరము కచేరీ, kacErI -n. --(1) office; --(2) court; --(3) concert; musical concert; కచోరము, kachOramu - n. -- zedoary; [bot.] ''Curcuma zedoaria'' of the Zingiberaceae family; -- కచ్ఛూరకము, గందకచోరము, తెల్ల పసుపు; [[File:Curcuma_zedoaria_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-048.jpg|thumb|right|కచోరము]] కజ్జా, kajjA -n. --minor quarrel; other progressively violent quarrels are తగవులాట, దెబ్బలాట; కొట్లాట; పోట్లాట; కజ్జూరం, kajjUraM -n. --date fruit; [bot.] ''Phoenix dactylifera''; -- same as కర్జూరం; కటకం, kaTakaM -n. --(1) lens; --(2) name of a town in the state of Orissa; ---కంటి కటకం = eye lens. ---కుంభ కటకం = convex lens. ---కుంభాకార కటకం = convex lens. ---పుట కటకం = concave lens. ---పుటాకార కటకం = concave lens. ---సన్నికర్ష కటకం = contact lens. ---స్పర్శ కటకం = contact lens. కటకటాలు, kaTakaTAlu -n. --(1) banisters; rails; railings; --(2) jail; prison; కట్ట, kaTTa -n. --(1) bundle; stack; roll; pile; wad; --(2) bank; levee; embankment; --(3) dais; elevated platform; కట్టకడలు, kaTTakaDalu -n. pl. --the dots and dashes of telegrahic Morse Code; కట్టడం, kaTTaDaM -n. --(1) structure; --(2) building; ---అయిఫిల్ టవరు పేరిస్‌లో ముఖ్యమైన కట్టడం = the Eiffel Tower is an important structure in Paris. కట్టడి, kaTTaDi -n. --(1) structure; construction; --(2) discipline; rule; restriction; ---రక్తచందురపు బణువు యొక్క కట్టడి చాలా క్లిష్టమైనది = the structure of the hemoglobin molecule is very complex. కట్టలాణి, kaTTalANi -n. --Khatlan horse; a black horse with a white mane and tail; కట్నం, kaTnaM -n. --(1) a cash gift; 'కట్నం' అన్నది ఒక కానుక లేక బహుమతి. సాధారణంగా తక్కువ స్థాయిలో ఉన్నవారు ఎక్కువ స్థాయిలో ఉన్నవారికి సమర్పించుకొనేది కట్నం. సామంత రాజులు చక్రవర్తికి, ఉద్యోగులు అధికారికి ఇచ్చే బహుమతిని కట్నం అనొచ్చు. అలాగే పెళ్లికూతురి తండ్రి వరునికి ఇచ్చుకొనే సొమ్ము, కానుకలు 'వరకట్నం' అయింది; కనుక వరకట్నం ఎంత ఇచ్చినా అది ఆ మగవాడి 'ఎంటైటిల్మెంట్' అవుతుంది కానీ అతడు అమ్ముడు పోయినట్లు కాదు; see also శుల్కం; --(2) dowry; often, the dowry paid by a girl's parents to a boy at the time of the wedding; can also mean the fee paid by a boy to get a girl, but this practice is no longer in vogue; --(3) award; typically a cash award given for display of talent or scholarship; కట్లపాము, kaTlapAmu -n. --Russell's viper; banded krait; a venomous snake with black stripes; కట్లసొర్ర, kaTlasorra -n. --a fish; [bio.] ''Galeocerdo rayneri;'' కట్ఫల వృక్షం, kaTphala vRkshaM - n. -- [bot.] ''Myrica nagi''; కటాక్షం, kaTAkshaM -n. --grace; favorable look; కట్రాయి, kaTrAyi -n. --(1) a flagged floor; a floor paved with stones; --(2) any natural geological formation that looks like a flagged floor; కట్టిటిక, kaTTiTika -n. --cobbled floor; cobbled pavement; a floor paved with bricks; కట్టిపెట్టు, kaTTipeTTu -v. t. --(1) bring under control; close; --(2) build; construct something on behalf of someone; కటిక, kaTika -adj. --(1) raw; green; unripe; unaltered; unadorned; --(2) total; complete; ---కటిక కాయ = raw, green fruit. ---కటిక చీకటి = pitch darkness. ---కటిక దరిద్రుడు = downright pauper. ---కటిక పచ్చడి = chutney made from raw, unsoaked pulses. ---కటిక నేల = bare floor; bare ground. కటుక రోహిణి, kaTuka rOhiNi -n. --black hellebore; Piccorriza; [bot.] ''Picrorriza kurroa;'' -- a small, hairy, perennial medicinal herb with woody rhizomes; -- కుటికి; కటువు, kaTuvu -adj. --harsh; pungent; కటుకరోహిణి, kaTukarOhiNi - n. -- black hellebore; [bot.] ''Helleborus niger''; ''Helleborus argutifolius; Helleborus foetidus'' – stinking hellebore or setterwort; -- కటురోహిణి; అశోకరోహిణి; కరికసరు; కట్టు, kaTTu -n. --(1) puree; broth; thin soup; soup made by cooking one part dry cereal with eight parts water and boiled until water is reduced by half; --(2) clannishness; unity; --(3) bandage; -- (4) construction; -- (5) style of wearing clothes; ---పెసరకట్టు = a soupy preparation made out of green gram and offered as a first course of a meal. The difference between plain పప్పు and కట్టు is that the latter is thinner and receives పోపు as a final step in its preparation. ---కందికట్టు = a soupy preparation made out of red gram and offered as a first course of a meal. -v. t. --(1) build; --(2) tie; bind; --(3) wear; --(4) remit; -- (5) compose; ---కట్టు కట్టుట = tying a bandage. ---కట్టు బట్టలు = the clothes one is wearing. ---జీతం కట్టుట = paying the tuition. కట్టుక, kaTTuka -n. --miscarriage; కట్టుకథ, kaTTukatha - n. -- believable fiction; -- కట్టు కథలులో పకడ్బందీగా నమ్మించేట్టు సంఘటన కథా నిర్మాణం చేయడం ఉంటుంది. కట్టు కథలు నిజమే అని నమ్మేసేటట్టు ఉంటాయి. నిజంగా జరగక పోయినా జరిగాయి అని నమ్మించేవి ఇవి. కట్టుగొయ్య, kaTTugoyya -n. --a stake planted in the ground and used for tieing cattle; కట్టుడు, kaTTuDu -adj. --built; artificial; not natural; కట్టుడుపళ్లు, kaTTuDupaLlu -n. --dentures; artificial teeth; కట్టుతీగ, kaTTutIga - n. -- bind weed; కట్టుదిట్టం, kaTTudiTTaM -adj. --well made; tightly woven; well-planned; leak-proof; strict; కట్టుబడి, kaTTubaDi -n. --compliance; కట్టుమాను, kaTTumAnu -n. --catamaran; a kind of boat that originated in Kerala; కట్టుబాటు, kaTTubATu - n. -- regulation; restriction; కట్టె, kaTTe -n. --(1) piece of wood; stick; --(2) the physical body; కట్టెదుట, kaTTeduTa -adv. --right in front;right in front of the physical body; కట్టెపెట్టి, kaTTepeTTi -n. --crate; wooden box; కట్టెబొగ్గులు, kaTTeboggulu -n. pl. --charcoal; wood charcoal; కట్టెలు, kaTTelu -n. pl. --firewood; కట్లపాము, kaTlapaamu - n. -- krait; -- కట్లపాము వంటిమీద కట్లు లేదా అడ్డగీతలు తెలుపు, నలుపు రంగుల్లో ఉంటాయి; కట్లపాము విషం మనిషి నాడీమండలం మీద పని చేస్తుంది; కఠిన, kaThina -adj. --hard; severe; harsh; ---కఠిన జలం = hard water; water containing certain dissolved salts. ---కఠిన శిక్ష = rigorous imprisonment. కఠినత్వం, kaThinatvaM -n. --hardness; కఠోర, kaThOra -adj. --harsh; dreadful; ---కర్ణకఠోరం = harsh to the ear. ---కఠోర శిక్ష = dreadful punishment. కడ, kaDa -n. --end; కడగండ్లు, kaDagaMDlu -n. pl. --difficulties; calamities; troubles;afflictions; కడగొట్టు, kaDagoTTu -n. --the youngest; the last in line; కడపటి, kaDapaTi -adj. --the later; the later part of a sequence; కడమ, kaDama -adj. --remaining; rest; కడముట్టు, kaDamuTTu -v. i. --reach the end; get to be finished; reach a conclusion; కడలి, kaDali -n. --sea; ocean; కడి, kaDi -n. --bolus; lump; morsel; ---పేడకడి = a bolus of dung. ---అన్నపుకడి = a bolus of cooked rice. కడితేరా, kaDitEra -adv. --completely until done; కడియం, kaDiyaM -n. --anklet; (rel.) మురుగు; కడ్డీ, kaDDI -n. --bar; ingot; కడుగు, kaDugu -n. --wash-water; spent wash; esp. rice-wash; -v. t. --wash; clean; కడుగునీళ్లు, kaDugunILLu -n. --wash-water; కడుపు, kuDupu -n. --(1) stomach; --(2) abdomen; tummy; --(3) pregnancy; ---కడుపు నొప్పి = stomach ache. ---ఆమె కడుపుతో ఉంది = she is pregnant. కడుపు ఉబ్బరం, kaDupu ubbaraM - n. -- flatulence; కడుపే కైలాసం, kaDupE kailAsaM - ph. -- materialistic; solely driven by the desire to make more money; కణం, kaNaM -n. --(1) [biol.] corpuscle, a term used specifically to indicate blood cells; --(2) particle; ---ఎర్ర కణం = red corpuscle; red blood cell. ---ఘర్మ కణం = drop of sweat. ---నిప్పు కణం = spark; particle of fire. కణ కవచం, kaNa kavacaM -n. --[biol.] cell wall; కణ విభజన, kaNavibhajana -n. --[biol.] mitosis; cell division; కణజాలం, kaNajAlaM -n. --[biol.] tissue; a group of cells; కణతలు, kaNatalu -n. --[biol.] temples; temples of the forehead; కణత్వచం, kaNatvacaM -n. --[biol.] cell membrane; కణద్రవం, kaNadravaM -n. --[biol.] cytoplasm; cell sap; కణపత్రం, kaNapatraM -n. --cellophane; కణపటలం, kaNapaTalaM -n. --[bio.] cell membrane; కణపొర, kaNapora -n. --[bio.] cell membrane; [[కణసారం]], kaNasAraM -n. --[bio.] cytoplasm; cell sap; కణసిద్ధాంతం, kaNasiddhAMtaM -n. --[bio.] cell theory; కణ్వస్త్రం, kaNvastraM -n. -- nuclear weapon; Hydrogen bomb; (rel.) అణ్వస్త్రం; కణిక, kaNika -n. --(1) [bio.] nucleus of a cell; --(2) granule; --(3) stick; ---సుద్దకణిక = a whole chalk stick; ---సుద్దముక్క = a piece of chalk stick; కణికరహితాలు, kaNikarahitAlu -n. --కణిక లేని కణాలు; --[biol.] prokaryotic cells; కణికసంహితాలు, kaNikasaMhitAlu -n. --కణిక ఉన్న కణాలు; --[bio.] eucaryotic cells; కణికామ్లం, kaNikAmlaM -n. --[bio.] nucleic acid; the DNA is comprised of these nucleic acids; కణుపు kaNupu -n. --node; the bulges along the length of a stalk of a plant; కణుసు, kaNusu -n. --antler; buck; any animal of the deer family that grows antlers; he deer called sambur; [bio.] ''Cervus hippelaphus''; కణోజు, kaNOju -n. --cellulose; the matter out of which plant cells are built; కత్తలాని, kattalAni - n. -- a horse imported from Khatlan; a black horse with a white tail and hooves; కత్తి, katti -n. --(1) knife; --(2) barber's razor; కత్తిమందు మొక్క, kattimaMdu mokka - n. -- ఒక ముండ్ల మొక్క; [bot.] ''Euphorbia lactea'' of Euphorbiacea family; కత్తిరించు, kattiriMcu -v. t. --cut; sever; snip; trim; కత్తె, katte -suff. --denotes female sex; ---అందకత్తె = pretty woman. ---ఒంటరి కత్తె = lonely woman. కత్తెర, kattera -n. --scissors; shears; (rel.) అడకత్తెర; ---పెద్ద కత్తెర = shears. కత్తెరకార్తె, kattera kArte -n. --the period between 10-24 May, traditionally the hottest part of Summer in India; (ety.) this name owes its origin to the fact that the six stars of Pleides, that rise in the East with the Sun during this period, are in the shape of a barber’s razor; another possible explanation is that the Sanskrit name for Pleides is కృత్తిక and perhaps కత్తెర is a Telugu version of that name; -- కత్తెర్లు; కథ, katha -n. --narration; story; tale; fable; parable; allegory; కథ కమామీషు, katha kamAmIshu -ph. --business affairs; management of affairs; status of affairs; -- పారశీకంలో కమాయిష్- అంటే వ్యవహారము. వ్యవహారము నిర్వహించుట. అదే తెలుగులో కమాయిష్షు, కమామిషు అయ్యింది. (کمایش kamāyish, Affairs, business; the management of affairs); -- కథ సంస్కృతంలోని కథం-/కథా- అంటే 'ఎందుకు?' 'ఎట్లా?' అన్న ప్రశ్నార్థక శబ్దం నుండి వచ్చింది. సంస్కృతంలోనూ, ప్రాకృతంలోనూ మాట్లాడడానికి (conversation), చర్చకు, కథకు (story) ఈ పదాన్ని వాడినా, తెలుగులో ఇది స్టోరీ అన్న అర్థంలోనే స్థిరపడిపోయింది. -- కథా కమామీషు అంటే, కథ, వ్యవహారం ఎంతదాకా వచ్చింది అని వాకబు చేయడం. (సురేశ్ కొలిచాల); కథకుడు, kathakuDu -n. --storyteller; narrator; కథనం, kathanaM -n. --narrative; narration; description; account; కథనాత్మక, kathanAtmaka -adj. --narrative; కథాక్రమం, kathAkramaM -n. --sequence of events in a story; కథానిక, kathAnika -n. --short story; కథావస్తువు, kathAvastuvu -n. --theme; topic of story; (rel.) ఇతివృత్తం; కదంబం, kadaMbaM -n. --potpourri; variety; mixture; collection; ---(1) a garland made with a variety of flowers; ---(2) mixture, medley; variety; Salmagundi; smorgasbord; potpourri; --- హాస్యకదంబం = వ్యంగ్య, హాస్య ప్రధానమైన రచనల కలగూరగంప - నాటకం, పద్యనాటకం, నవలు, ప్రహసనములు, గీతములు, చణుకులు, చతుర సంభాషణలు ఇలాంటివి అన్నీ కలసి వున్నది హాస్యకదంబం. --- కదంబము = వివిధ రకముల కూరగాయలు వేసి వండిన దప్పళమును కదంబము అంటారు. --- కదంబశతకం = ఒకే విషయంపై కాకుండ ఒకదానికి ఒకటి సంబంధం లేకుండ వ్రాసిన పద్య సమాహారం. ---(3) [bot.] ''Anthocephalus cadamba;'' ''Anthocephalus indicus;'' గోళాకారంలో ఉన్న కదంబపు గుత్తిలో అనేక పువ్వులు వుంటాయి; ---(4) [astron.] pole of the ecliptic; the imaginary point where the axis of the Sun's orbit intersects with the celestial sphere; కదలించు, kadaliMcu -v. t. --move; flex; కదలిక, kadalika -n. --movement; కదలు, kadalu -v. i. --move; కదాచిత్తుగా, kadAcittugA -adv. --once in a while; occasionally; rarely; కదుము, kadumu -n. --(1) lump; swelling; blood clot; కదుము కట్టు, kadumu kaTTu -v. i. -- (1) clot; harden due to clotting of blood caused by a hard blow; - v. t. -- (1) occupy; (2) oppress; (3) suppress; keep under control; కదురు, kaduru -n. --(1) [engr.] rotor; --(2) spindle; spool; spinner; కద్దు, kaddu -v. i. --it is so; it happens thus; కనకం, kanakaM -n. --gold; కనకాంబరం, kanakAMbaraM -n. --goldenfabric; a flowering shrub with golden yellow flowers; [bot.] ''Crossandra infudibuliformis'' of the Acanthaceae family; -- గొబ్బి పూలు; కనపడు, kanapaDu -v. i. --appear; seem; కనరు, kanaru -n. --bitterness; astringency; a disagreeable bitter taste exhibited by some vegetables కన్నం, kannaM -n. --hole; orifice; (rel.) కంత; కన్నంగి, kannaMgi -n. --Indian tarpon; ox-eye herring of the Megalopidae family; [bio.] ''Megalops cyprinoides''; కన్నతండ్రి, kannataMDri -n. --one's own father; one's birth father; కన్నమ్మ, kannamma - n. -- a village goddess who looks after (కను) the welfare of the village; కన్య, kanya -n. --(1) Virgo; one of the 12 signs of the Zodiac; --(2) maiden; virgin; spinster; unmarried girl; కనాకత్తుగా, kanAkattugA -adv. --approximately; కనాతి, kanAti -n. --curtain; wall made of cloth; screen; కన్యాశుల్కం, kanyAsulkaM -n. --(1) money paid by a boy to get the right to marry a girl, a practice no longer in vogue; --(2) the first social play in Telugu by Gurajada Apparao; కనికరం, kanikaraM -n --compassion; pity; కనిపించు, kanipiMcu -v. i. --seem; appear; కనిపెట్టు, kanipeTTu -v. t. --discover; invent; find out; కనిపెట్టుకొని ఉండు, kanipeTTukoni uNDu -v. t. --look after; keep an eye on; కని విని ఎరగని, kani vini eragani -ph. --unseen, unheard and unknown; outside one's experience; కనిష్ఠ, kanishTha -adj. --(1) the least; minimum; (ant.) గరిష్ఠ; (2) the youngest; (ant.) జ్యేష్ఠ; కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం, kanishTha sAmAnya guNijaM -n. --[math.] least common multiple; LCM; కసాగు; కనీనిక, kanInika -n. --pupil of the eye; కనీసం, kanIsaM -adj. --(1) at the worst; --(2) at the least; ---కనీసపు విలువ = the least value. కన్నీళ్లు, kannILlu -n. --tears; కను, kanu -v. t. --(1) give birth to; sire; --(2) see; observe; ---ఆమె కవలలని కన్నది = she gave birth to twins. ---అతను ముగ్గురు పిల్లలని కన్నాడు = he sired three children. ---కని, విని ఎరగం = we never saw and never heard. కనుక, kanuka -conj. --therefore; thereby; కనుగవ, kanugava -n. --a pair of eyes; కనుగుడ్డు, kanuguDDu -n. --eye-ball; కనుగీటు, kanugITu -n. --wink; కనుగొను, kanugonu -v. t. --find; locate; discover; invent; కనుచూపు, kanucUpu -n. --vision; sight; ---కనుచూపు మేరలో = within sight; as far as one can see; కనుపాప, kanupApa -n. --pupil of the eye; కనుమలు, kanumalu -n. pl. --hilly ranges; ghats; hills along the east and west coast of India; కనురెప్ప, kanureppa -n. --eye-lid; కన్ను, kannu -n. --eye; కన్నులార, kannulAra -adv. --with one's own eyes; an eyeful; కనోలా, kanOlA -n. --Canola, [bot.] ''Brassica napus''; B. campestris; a hybrid variety of rape plant, related to mustard, bred to produce oil low in saturated fatty acids; Canola is the trade name used in Canada for the oil drawn from the "rape" plant; (ety.) "Can" is derived from Canada, "o" from oil, and "la" is for low acid; కపటము, kapaTamu -adj. --insincerity; deceitfulness; hypocrisy; కపటి, kapaTi -n. --insincere person; deceitful fellow; hypocrite; cheater; కప్పం, kappaM -n. --tax; tribute; కప్ప, kappa -n. --(1) lock; (2) frog; ---కప్ప = rough-backed puffer; [biol.] ''Tetrodon'' spp. (note.) The abbreviation sap. tells that the frog belongs to the Tetrodon family. ---బోదురు కప్ప = Indian bull frog; [biol.] ''Rana tigrina Daudin''; ---పచ్చ కప్ప = green frog; [biol.] ''Rana hexadactyla Lesson''; చెరువు కప్ప. ---తాళం కప్ప = padlock; కప్ప, తాళం, kappa, tALaM -ph. --padlock and key; కప్పదాటు వేయు, kappadATu vEyu - ph. -- not doing the work as promised; making false promises;\ కప్పల తక్కెడ, kappala takkeDa - ph. -- unsteady situation; confusing situation; hilarious confusion; కప్పలి, kappali -n. --ship; cargo ship; కపాలం, kapAlaM -n. --(1) skull, cranium; (2) fontanels; the two soft spots at the crown of the skull in infants; -- కపాల మోక్షం = శిరస్సు పై భాగం లో చిన్న బిడ్డపుడు మెత్తగా ఉండి క్రమంగా గట్టిబడి పోయె భాగం కపాలం; దాన్ని భేదించుకొని ప్రాణోత్క్రమణం ఐతే మోక్షం పొందాడు అంటాము; కపాలాస్థిక తమ్మె, kapAlAsthika tamme -n. --[anat.] occipital lobe; కపి, kapi -n. --monkey; ape; కపిలా, kapilA - n. -- [bot.] Mallotus philippensis; కపిలె, kapile -n. --water lift; a large bucket which is raised and lowered by a rope passing over a large pulley and powered by bullocks; కప్పీ, kappI -n. --pulley; కప్పు, kappu -n. --(1) roof; --(2) cover; coat; --(3) cup; -v. t. --cover; hide; కప్పుడు, kappuDu -adj. --a cup full of; a cup of; కపోతాంజనం, kapOtAMjanaM -n. --antimony; a silvery white, brittle metallic element whose chemical symbol is Sb and atomic number 51. కపోలం, kapOlaM -n. --cheek; ---స్వకపోల కల్పితం = something created in one's own cheek; an original. కఫం, kaphaM -n. --(1) phlegm; --(2) foam; froth; --(3) one of the three governing principles of Ayurveda, India's traditional medical system; -- కఫ ఆధిపత్యం ఉన్న వ్యక్తులు దృఢంగా, బలమైన ఎముకలు కలిగి ఉంటారు; శ్రద్ధచూపుతూ ఉంటారు. కఫ ఆధిపత్యం ఉన్న వాళ్ళు సులభంగా బాధపడరు. ఆలోచించి నెమ్మదిగా, ఉద్దేశపూర్వకంగా జీవితాన్ని గడుపుతారు. కబళించు, kabaLiMcu -v. t. -- devour; eat; swallow; కబ్బలి, kabbali -n. -bartender; కబ్బా, kabbA -n. --vest; a short jacket with no sleevs; కబ్జా, kabjA -n. --(1) encroachment; possession by force; స్థిరమైన ఆస్తి సంబంధంగానే దీనికి ప్రయోగం; ఈ భూమి పదేళ్లనుండీ నా కబ్జాలో ఉంది. --(2) land illegally possessed by an occupier; కబురు, kaburu -n. --word; message; news; information; report; కమటం, kamaTam -n. --furnace; furnace of a goldsmith; కమతం, kamataM -n. --land holding; lessee's land holding; -- కమతం అంటే వ్యవసాయం చేసే మాగాణి పొలం; -- same as కయ్య; కమలం, kamalaM -n. --a floating herb with large leaves; [bot.] ''Nelumbo nucifera''; కమలాఫలం, kamalAphalaM -n. --Mandarin orange; bergamot; [bot.] ''Citrus nobilis'' of the Rutaceae family; కమ్మ, kamma -adj. --pleasant flavor or taste (esp.) of food; -n. --(1) ornamental stud used in earlobes; --(2) sheet of paper or letter; --(3) palm leaf; --(4) one of the castes in Andhra Pradesh, India; (ety.) this meaning probably came from కమ్మతం, suggesting that Kamma caste people were collective farmers; కమ్మకసింద, kammakasiMda -n. --Sweet Negro Coffee; కమ్మతం, kammataM -n. --collective farming; కమ్మదనం, kammadanaM -n. --pleasing aroma; used especially when referring to food; కమ్మనాడు, kammanADu -n. --the region between the rivers గుండ్లకమ్మ and పేరకమ్మ (కృష్ణ) rivers in Guntur and Prakasam districts of Andhra Pradesh; (ety.) this may be the origin for the Kamma caste name; కమ్మపిల్లి, kammapilli -n. --civet cat; కమ్మరి, kammari -n. --blacksmith; ironsmith; కమ్మరి కొలిమి, kammari kolimi -n. --forge; కమాను, kamAnu -n. --bow; (esp.) bow of a violin or a fiddle; కమిటీ, kamiTI -n. --committee; a group of people assigned to work on a specific task; కమిలా, kamilA - n. -- [bot.] ''Mallotus philippensis''; -- కుంకుమ చెట్టు; కమ్మి, kammi -n. --rod; rod used as a window railing; కమీజు, kamIju -n. --undershirt; sleeveless shirt; కమీషన్, kamIshan -n. --commission; --(1) a committee appointed by a government body to resolve an issue; --(2) fee charged by a middle man in a business transaction; --(3) a percentage charged by business for its services; కమ్చీ, kamcI -n. --whip; కమ్ము, kammu -v. i. --(1) cover up, spread; surround; -- (2) draw into a wire; కయ్యం, kayyaM -n. --dispute; fight; altercaction; quarrel; కయ్య, kayya -n. --(1) branch; spur; section; అ small land holding; కమతం, --(2) branch of a backwaters; a small segment of a crop field; ---ఉప్పుకయ్య = salt creek; backwaters; estuary. కరం, karaM -n. --(1) hand; --(2) ray; --(3) trunk of an elephant; -suff. ---ఉపయోగకరం = useful. ---భయంకరం = dreadful. ---హానికరం = harmful. కరండం, karaMDaM -n. --(1) casket; --(2) cassette; కరంబోలా, karaMbOlA - n. -- star fruit; [bot.] ''Averrhoa carambola'' of the Oxalidaceae family; -- మూత్రపిండాల పనితీరులో లోపాలున్నవారు, కిడ్నీలో రాళ్లు ఉన్నవారు స్టార్ ఫ్రూట్స్ తినకూడదు. తింటే వాటిలోని కరంబాక్సిన్ (Caramboxin), ఆగ్జాలిక్ యాసిడ్ (Oxalic Acid) కారణంగా వారి ఆరోగ్యానికి మరింత చెడు జరుగుతుంది; కరంభం, karaMbhaM -n. -- (1)pudding; a sweet made by mixing various flavors; కరకట్ట, karakaTTa -n. --breakwater; levee; embankment; కరకర, karakara -adj. --onomatopoeia for crunchy sound; used to describe crispy foods; కరక్కాయ, karakkAya -n. --Indian gall nut; ink nut; myrobalan; the fruit of Chebulic myrobalan; [bot.] ''Terminalia chebula'' of the Combretaceae family; ''Terminelia indica; Terminelia arjuna;'' --(note) This is used as a cough medicine in the traditional Indian system of medicine; --[Sans.] హరితకీ; పథ్యా; అభయా; అమృతా; కరగు, karagu -v. i. --(1) melt; liquefaction by melting; --(2) dissolve; see also కరుగు; కరగించు, karagiMcu -v. t. --(1) melt; liquefaction by melting; --(2) dissolve; కరచాలనం, karacAlanaM -n. --handshake; కరడు, karaDu -n. --(1) lump; chunk, as in a chunk of cooked rice; --(2) solidified liquid; కరడుగట్టు, karaDugaTTu -v. i. --lumping; formation of a lump, esp. during solidification; కరణం, karaNaM -n. --(1) tool; --(2) keeper of village land records; --(3) one-half of “tithi” in a Hindu calendar; కరణం, karaNaM -suff. ---కుండలీకరణం = parenthesization. ---జాతీకరణం = nationalization. ---నవీకరణం = modernization. ---నగరీకరణం = urbanization. కరణార్థకం, karaNArthakaM -n. --[gram.] instrumental case; కరణి, karaNi -n. --mode; manner; కరతలం, karatalaM -n. --palm of a hand; కరతాళం, karatALaM -n. --clapping; applauding; కరత్వం, karatvaM -n. --handedness; chirality; the property of being right-handed or left-handed; కరతిత్తి, karatitti -n. --hand bag; కరదివ్వె, karadivve -n. --hand-held flaming torch; కరదీపిక, karadIpika -n. --hand-held light; flashlight; torch light; కరపత్రం, karapatraM -n. --pamphlet; handout; కరబూజా, karabUjA -n. --cantaloup-like melon; [bot.] ''Citrullus vulgaris'' of the Cucurbitaceae family; కరభం, karabhaM -n. --(1) metacarpus; part of the hand from the wrist to the base of the metacarpal bones; (lit.) hand bones; -- (2) a young camel; a young elephant; కరవాక, karavAka -n. --salt marsh; కరవాలం, karavAlaM -n. --sword; (lit.) extension of hand; కరవేరు, karavEru -n. --[bot.] root of ''Lavendula carnosa''; కర్కటకం, karkaTakaM - n. -- (1) a crab; -- (2) the sign Cancer of the zodiac. -- (note) కర్కాటకం is not the correct usage; కర్కట శృంగి, karkaTa SRMgi - n. -- [bot.] ''Rhus succedonea;'' కర్కరి, karkari -n. --colander, strainer; a vessel with holes to facilitate draining of liquids from food; కర్ణం, karNaM -n. --(1) ear; --(2) hypotenuse of a right triangle; --(3) diagonal (of a quadrilateral); --(4) hole; --(5) rudder; కర్ణగోచర, karNagOcara -adj. --audible; (lit.) one that can be sensed by the ears; (rel.) దృగ్గోచరం; స్పర్శగోచరం; కర్ణధారి, karNadhAri -n. --ship's pilot; the person who drives a ship; (rel.) నియామకుడు = navigator. కర్ణభేరి, karNabhEri -n. --eardrum; tympanum; కర్త, karta -n. --(1) doer; actor; --(2) [gram.] subject; the causative agent; కర్త్రర్థకం, karthrarthakaM - n. -- [gram.] active voice; కర్త ప్రథమా విభక్తిలోనూ, కర్మ ద్వితియా విభక్తిలోనూ ఉన్న వాక్యం; -- ఉదా. రాముడు కుక్కను కొట్టెను. కర్తరి, kartari -n. --(1) the specific period of time when the Sun spends in the third and fourth quarters of the asterism భరణి, all four quarters of the asterism కృత్తిక, and the first quarter of the asterism రోహిణి; this period is especially hot in India; a colloquial name for this is కత్తెర; --(2) [gram.] active voice; కర్తవ్యం, kartavyaM -n. --responsibility; duty; thing to do; కర్బనం, karbanaM -n. --carbon; this word can be used for all three allotropic forms of carbon, namely graphite, diamond, and carbon-60 (or fullerene, a short form of Buckminsterfullerene); -- కర్బన ఉద్గారం = carbon emission; కర్బన చతుర్ హరితం, karbana catur haritaM -n. --[chem.] carbontetrafluoride; Freon; CF₄; కర్బన రసాయనం, karbana rasAyanaM -n. -- [chem.] carbon chemistry; organic chemistry; కర్బనపు గొలుసు, karbanapu golusu -n. --[chem.] carbon chain; కర్బనోదకం, karbanOdakaM -n. --[chem.] carbohydrate; starches (పిండి పదార్థాలు) and sugars (చక్కెరలు) are examples of carbohydrates; కర్త, karta -n. --(1) doer; actor; maker; author; --(2) [gram.] subject; the causative agent; the nominative case; -- see also కారయిత, ప్రేరకుడు, అనుమోదకుడు; కర్త్రర్థకం, karthrarthakaM - n. -- [gram.] active voice; కర్త ప్రథమా విభక్తిలోనూ, కర్మ ద్వితియా విభక్తిలోనూ ఉన్న వాక్యం; -- ఉదా. రాముడు కుక్కను కొట్టెను. కర్మ, karma -n. --(1) fate; karma; lot; destiny; --(2) law of causation and action; --(3) deed; work; effect of a deed; --(4) [gram.] object; -- According to Hindu thought, there are three types of "karma:" (1) సంచిత కర్మ = the karma accumulated from the previous birth(s). This is analogous to inherited wealth; (2) ప్రారబ్ధ కర్మ = the karma "earned" during the current birth; (3) ఆగామి = the "karma" forwarded to the next birth; కర్మకాండ, karmakAMDa -n. --(1) ritual; ceremony; --(2) funeral rites; obsequies; కర్మణి, karmaNi -n. --[gram.] passive voice; కర్మధారయం, karmadhArayaM -n. --[gram.] name of a compound word where the first half is an adjective and the second half a noun; ex. నల్లపిల్లి; ఉక్కుపాదము; కర్ర, karra -n. --wood; కర్రపెండలం, karrapeMDalaM -n. --cassava root; yucca; [bot.] ''Manihot utilissima''; ''Manihot esculenta''; -- The starch from this root is used to make tapioca or sago కర్రసారా, karrasArA -n. --wood alcohol; methyl alcohol; methanol; CH₄; కర్షణం, karshaNaM -n. --traction; కరాటం, karATaM -n. --pill box; భరిణె; కరాటీ, karATi -n. --karate; a martial art involving use of hand power; కరాఖండిగా, karaakhaMDIgaa - adv. -- precisely; exactly, కరారునామా, karArunAmA -n. --written agreement; warranty; కర్కాటకం, karkATakaM -n. --Cancer; one of the 12 signs of the Zodiac; కర్కాటక రేఖ, karkATaka rEkha -n. --Tropic of Cancer; the 23.5 degrees north latitude; కర్ణాకర్ణిగా, karnAkarNigA -adv. --from ear to ear; by the grapevine; by word of mouth; orally; కర్ణాటక, karnATaka - adj. -- melodious; pleasant to the ears; (note) కర్ణ = ear; ఆటతి = pleasant; కర్ణాస్థి వ్యూహం, karnAsthi vyUhaM -n. --[anat.] bony labyrinth of the ear; కర్మాగారం, karmAgAraM -n. --workshop; factory; (lit.) place where work is done; కర్మార్థకం, karmArthakaM -n. --[gram.] passive voice; కరి, kari -n. -- (1) elephant; (2) mold; a kind of fungal infection; (3) blackness; (4) an illustration; a proof; (5) witness; -- కర్రి; కరివేప, karivEpa -n. -- curry leaf; sweet neem; [bot.] ''Murraya koenigii'' of Rutaceae family; విఖ్యాత వృక్షశాస్త్రజ్ఞుడు జొహాన్ యాండ్రియాస్ మర్రే (Johann Andreas Murray 1740- 1791) పేరిట దీనిని మర్రయా (Murraya) అంటున్నారు; --(note) curry powder is not powdered curry leaves; curry powder is a mixture of several spices; -- (ety.) కరి = కర్రి = black; వేప = neem; the leaves of are indeed darker than neem leaves; "sweet neem" does not imply that the leaves are sweet, rather they are not as bitter as neeem leaves; --[Sans.] కైడర్య; కృష్ణ నింబ; -- కరివేప ఆకులలో కాల్షియం, ఫాస్ఫరస్, పీచు పదార్ధం, విటమిన్- ఎ, విటమిన్- సి పుష్కలంగా ఉన్నందున అవి ఆహారపరంగా విలువైనవి. కరివేప ఆకులను డిస్టిలేషన్ చేసి కర్రీ లీఫ్ ఆయిల్ అనే నూనె తయారుచేస్తారు. ఈ నూనెను సబ్బుల తయారీలో వినియోగిస్తారు. కరివేప చెట్టు వేళ్ళు, కాండం బెరడు, ఆకులు వైద్యపరంగా విలువైనవి. ఇవి శరీరపు కాకను తగ్గించి చల్లబరుస్తాయి. జ్వరాలనూ, కడుపులోని క్రిములను పోగొట్టి, పొట్టలోని గాస్ ను వెడలించి, ఆకలి పుట్టిస్తాయి. నొప్పులు, వాపులు పోగొడతాయి. కుష్ఠు, ప్రూరిటస్, ల్యూకోడెర్మా వంటి మొండి చర్మవ్యాధులకు కరివేప దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది. భోజనంలో ముందుగా కొద్ది అన్నంతో కరివేప కారం నెయ్యి వేసుకు తింటే కడుపు ఉబ్బరం, అగ్నిమాంద్యం, నోటి అరుచి తగ్గిపోయి ఆకలి పెరుగుతుంది. కరివేప పచ్చడి నీళ్ల విరేచనాలు, రక్త విరేచనాలను అరికడుతుంది. కరివేపాకు పచ్చడి వాంతులను, వాపులను పోగొడుతుంది. మూత్రపిండాల వాపులు, నొప్పులను కరివేప వేళ్ళ రసం పోగొడుతుంది. కరివేప మాను చెక్క అరగదీసి రాస్తే ఒంటిమీది పొక్కులు తగ్గుతాయి. కరివేప పళ్ళు నల్లగా, రుచిగా ఉంటాయి. దాహాన్నీ, రక్తపైత్యాన్నీ అవి పోగొడతాయి. కర్ణిక, karNika -n. --(1) auricle; one of the upper chambers of the heart; (rel.) జఠరిక; --(2) middle finger; --(3) ear stud; external ear; --(4) tip of an elephant's trunk; కర్రి, karri -adj. --black, dark; కర్రి కాయ, karrikAya -n. --[phys.] black body; a hypothetical object that absorbs radiation of all frequencies; కర్రి పెట్టె, karri peTTe - n. -- [engr.] black box; a hypothetical object that takes an input and produces an output, but whose internals are unknown to the analyst; కర్రి బిలం, karri bilaM - n. [phys.] black hole; an astronomical object of intense mass and intense gravitational pull such that even light cannot escape from it, thus making it appear black; కర్పూరం, karpooraM - n. -- Camphor; [bot.] ''Cinnamomum Camphora;'' -- కర్పూరంలో రెండు రకాలు ఉన్నాయి: పచ్చ కర్పూరం, హారతి కర్పూరం; -- ప్రాకృతిక మయిన కర్పూరం మన దేశంలో చాలా తక్కువ. ఇక అలాంటి దాని ఖరీదు చాలా ఎక్కువ. బహుశా నిర్ధారణగా దాన్ని అమ్మే వారు ఉన్నారా అనేది సందేహమే. కర్పూరం చెట్టు యొక్క ఎత్తు 50-60 అడుగులకు చేరుకుంటుంది మరియు దాని గుండ్రని ఆకులు 4 అంగుళాల వెడల్పు కలిగి ఉంటాయి. ఈ చెట్టు బెరడు నుండి కర్పూరం తయారుచేస్తారు. చెట్టు యొక్క బెరడు ఎండబెట్టడం లేదా బూడిద రంగులో కనిపించడం ప్రారంభించినప్పుడు, అది చెట్టు నుండి తీసివేయబడుతుంది. దీని తరువాత అది వేడి చేయడం ద్వారా శుద్ధి చేయబడుతుంది మరియు పొడిగా మార్చబడుతుంది. ఇది అవసరానికి అనుగుణంగా రూపొందించబడింది. కర్పూరం చెట్టును నల్ల బంగారం అని కూడా అంటారు. ఇది ప్రపంచంలోని అత్యంత విలువైన చెట్లలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. పూజలో ఉపయోగించే కర్పూరం మాత్రమే కాదు, ఈ చెట్టు నుండి అనేక ఇతర వస్తువులను తయారు చేస్తారు. -- కృత్రిమ తయారీలో టర్పెంటైన్ అనే ముడిపదార్ధం నుంచే కర్పూరం వస్తుంది. ఇది పైన్ జాతి, ఇతరత్రా వృక్షాల నుంచి, లభించేదే. కాబట్టి దీన్ని అందరూ నేచురల్ అని గప్పాలు కొట్టుకుని లేబిల్స్ మీద ముద్ర వేసుకుంటున్నారు. అయితే టర్పెంటైన్ ని, కర్పూరం గా మార్చేది ప్రయోగశాలలలోనే. -- ఫార్మా గ్రేడ్ 98% శుద్ధమైనది, మందుల్లోనూ వాడతారు. టెక్నికల్ గ్రేడ్ 93–94% శుద్ధమైనది - పూజల్లో వాడతారు. కలబంద, kalabanda - n. -- Aloe vera; [bot.] ''Aloe Vulgaris; Aloe Indica;'' -- ఆయుర్వేదం లో "కుమారీ ఆసవం" చాలా పేరున్న మందు. "ముసాంబరం" ని వాడేవారు కలబంద ను కాలిచి చేస్తారు. -- [Sans.] కుమారి; కలిగొట్టు చెట్టు, kaligoTTu cheTTu - n . -- Yellow snake tree; Trumpet Flower Tree; [bot.] ''Stereospermum tetragonum; Stereospermum colais;'' Often used in Ayurvedic medicine, particularly as part of the Dashmula formulation. -- [Sans.] పతల; కలివికోడి, kalivikODi - n. -- Jerdon's courser; [bio.] ''Rhinoptilus bitorquatus;'' a nocturnal bird belonging to the pratincole and courser family Glareolidae; The bird was discovered by the naturalist Thomas C. Jerdon in 1848 but not seen again until its rediscovery in 1986; This courser is a restricted-range endemic found locally in India in the Eastern Ghats of Andhra Pradesh. It is currently known only from the Sri Lankamalleswara Wildlife Sanctuary, and Sri Penusila Narasimha Wildlife Sanctuary where it inhabits sparse scrub forest with patches of bare ground; కలివిడి, kaliviDi -adj. -- gregarious; sociable; social; company-loving; కలువ, kaluva - n. -- prickley water lily; Gorgon plant; Foxnut plant; [bot.] ''Euryale ferox'' of the Nymphaeaceae family; The flowers are usually white, red, or blue; -- the seeds of this plant, called foxnuts, are nutritious and are getting widely popular; -- see also తామర; కళ, kaLa -n. -- (1) [gram] న కారము చివర లేని పదము; -- (2) art; (3) a spark; a twincle; కళ్ళాపి, kaLLaapi - n. -- వాకిలి చిమ్మి పేడనీళ్ళు చల్లడాన్ని కళ్ళాపి అంటారు. కళ్ళేం, kaLLEM - n. -- చక్కగా అలికి శుభ్రం చేసి, తడి లేని మిట్టనేల కళ్ళాం. పైరుకోతలు అయిన తర్వాత ఆ కంకులను నురిచే ప్రదేశాన్ని కళ్ళాం అంటారు. -- కోసిన పైరు పనాలు (చిన్న మోపులు)గా కట్టి పెట్టి, రెండు మూడు రోజులకు చెమ్మ ఆరిపోగా ఆ కట్టలను ఈ నేలలో నురిచి, ధాన్యమూ గడ్డీ వేరుచేస్తారు. ఆ ధాన్యంలోని తరకలన్నీ ఎగిరిపోయి గట్టి గింజలు చేతికి రావడానికి తూర్పారబడ్తారు. ఎడ్లబండి మీదనో/ ఎత్తైనా ప్రదేశంలోనో నిలబడి పై నుంచి కిందికి ధాన్యం జారవిడుస్తూ ఉండగా, తాలు తరకలు దూరంగా పడిపోతాయి. ఆ శుభ్రమైన ధాన్యాన్ని బస్తాలకు ఎత్తుతారు. ఈ ప్రక్రియ అంతా జరిగేది కళ్ళాంలోనే. కస్పా, kaspaa - n. -- district headquarters; -- కస్పా (Kaspa లేదా Qasba) అనేది ఉర్దూ/అరబిక్ పదం నుండి వచ్చిన ముస్లిం పరిపాలనా కాలపు మాట. దీనికి అర్థం ప్రధాన పట్టణం, ముఖ్య పట్టణం లేదా జిల్లా కేంద్రం (Headquarters). -- హంపీలో ఉన్న చారిత్రక విజయనగర సామ్రాజ్య రాజధానితో గందరగోళం లేకుండా, కళింగాంధ్ర వైపు ఉన్న సంస్థాన ప్రధాన కేంద్రాన్ని సూచించడానికి కస్పా విజయనగరం అని పిలిచారు. ఇప్పటికీ విజయనగరం నగరంలో పాత కోట పరిసర ప్రాంతాన్ని, అసలు పాత ఊరిని కస్పా విజయనగరం లేదా కస్పా ఏరియా అని పిలవడం గమనించవచ్చు. కస్తూరి,kastoori - n. -- musk; -- కస్తూరి మృగం నాభిలో స్రవించేది కస్తూరి; మృగనాభి అంటే కస్తూరి; కాకమంచి, kaakamanchi - n. -- Black nightshade; [bot.] ''Solanum nigrum;'' a medicinal plant used for stomach issues, fever, and skin disorders. Its leaves are often eaten in soups or dal. Unripe berries are considered poisonous due to high solanine content. -- కామంచి చెట్టు; కాచు, kaachu - n. -- తుమ్మ జాతికి చెందిన చెట్టు బెరడు; తాంబూలంలో వేస్తారు; [bot.] ''Acacia catech;'' కాటుక, kaaTuka -n. -- Kohl; a cosmetic to darken eyelids. This substance can be created by sublimation, a chemical refinement process. కాణాచి, aaNaachi - n. -- a domicile; a hereditary possession or right; -- చిరకాల వాసస్థానము; -- తమిళంలో 'కాణియాచ్చి' అనే పదం ఉంది. కాణి = భూమి లేదా ఒక చిన్న స్థలం. ఆచ్చి = హక్కు లేదా అధికారం. కనుక 'కాణియాచ్చి' అంటే "మన తాతముత్తాతల నుండి మనకు వారసత్వంగా సంక్రమించిన భూమి లేదా ఆస్తి" అని అర్థం. మనం దేన్నైతే "సొంతం" అని గర్వంగా చెప్పుకుంటామో అది అన్నమాట. 'కళల కాణాచి' అంటే ఆ ప్రాంతంలో కళలు అనేవి ఈరోజో రేపో వచ్చినవి కావు, అవి అక్కడ తరతరాలుగా ఊపిరి పోసుకుంటున్నాయని అర్థం. కానుగ, kaanuga - n. -- [bot.] ''Millettia pinnata, Pongamia pinnata''of the FABACEAE family; -- Pongamia tree, an ancient tree from India, could help provide the world with renewable energy as a petroleum alternative. Its beans yield oil 30% by weight. The 70% that is left is high-quality protein. Further research is needed to convert this protein into edible consumer products; This tree can yield both food and fuel; కాపు, kaapu - n. -- (1) a social subdivision in Southern India; a cultivator; ryot; తూర్పు కాపు (ఉత్తరాంధ్ర); కాపు (కోస్తా ఆంధ్ర); తెలగ (కోస్తా ఆంధ్ర); ఒంటరి (కోస్తా ఆంధ్ర); బలిజ (రాయలసీమ); మున్నూరు కాపు -పటేల్ (తెలంగాణా); (2) a householder; (3) protection; guard; (4) productiveness of plants and trees; కామందు, kaamandu - n. -- landlord; కాయ, kaaya - n. -- green fruit; unripe fruit; కాయధాన్యాలు, kaayadhaanyaalu - n. pl. -- legumes; pulses; -- అపరాలు; చిక్కుళ్ళు; కాయు, kaayu - v. i. -- (1) to shine as the sun or the moon; (2) to place a bet; (3) to tend animals; (4) to bear fruit; కారణం, kAraNaM -n. --cause; reason; కారణకార్యములు, kAraNakAryamulu -ph. --cause and effect; కారణకార్య సంబంధం, kAraNakArya saMbaMdhaM -ph. --relation between cause and effect; కారణజన్ములు, kaaraNajanmulu - ph. -- ఒక లోకోపకారం జరగడానికి పుట్టిన వాళ్ళు. స్వాతంత్ర్యం రావడానికి గాంధీజీ, సంఘ సంస్కరణ లక్ష్యంగా, వీరేశలింగం గారు ఉదాహరణలు. శాస్త్ర పరిశోధనలో అనేక నూతన ఆవిష్కరణలు చేసిన వాళ్లూ కారణ జన్ములే. వాళ్ల అన్వేషణలు భవిష్యత్ తరాల జీవితాలనే మార్చివేసేవిగా ఉంటాయి; కారణభూతం, kAraNabhUtaM -n. --cause; reason; కారణభూతుడు, kAraNabhUtuDu -n. --originator; కారణాంకం, kAraNaMkaM -n. --[math.] factor; కారణాంశం, kAraNaMSaM -n. --[med.] factor; an agent responsible for an event; కారయిత, kArayita - n. -- the person or agent who causes; -- see also కర్త, ప్రేరకుడు, అనుమోదకుడు; కార్యం, kArayaM m. --(1) effect; --(2) the deed; --(3) nuptials; the first night together for the bride and groom; ---కాగల కార్యం గంధర్వులే తీరుస్తారు = the Gandharvas will do the deed. This popular quotation refers to a small skirmish in the epic Mahabharata; This phrase is used to covey the meaning, "why do we bother, there are others who can render punishment in more appropriate ways." కార్యకలాపాలు, kAryakalApAlu -n. --activities; కార్యకర్త, kAryakarta -n. --office-bearer; staff; a member of a political party who takes active responsibility; కార్యక్రమం, kAryakramaM -n. --program; itinerary; agenda; order of doing things; కార్యదర్శి, kAryadarSi -n. --secretary; కార్యదీక్ష, kAryadIksha -n. --dedication; devotion; commitment; కార్యభారం, kAryabhAraM -n. --(1) workload; --(2) responsibility; కార్యవర్గం, kAryavargaM -n. --working committee; కార్యవాది, kAryavAdi -n. --pragmatist; practical person; కార్యశూరుడు, kAryasUruDu -n. --persistent person; a person who gets the job done; కారాకూరం, kArAkUraM -adj. --jumbled; confounded; కార్ఖానా, karkhAnA -n. --workshop; factory; కారింజా, kAriMjA -n. --artificial fountain; కారాగారం, kArAgAraM -n. --jail; prison; penitentiary; కారాలు మిరియాలు నూరడం, kArAlu miriyAlu nUraDaM - ph. -- the act of showing extreme anger; కార్యాలయం, kAryAlayaM -n. --office; కారింగువ, kAriMguva -n. --[bot.] ''Gardenia resinifera'' of the Rubiaceae family; --Gardenia plants are prized for the strong sweet scent of their flowers, which can be very large in size in some species; -- కొండమంగ; కార్డిగన్, kArDigan -n. --cardigan; an open-front sweater; named after the Earl of Cardigan (1797 - 1868), British general; కార్తికేయుడు, kArtikEyuDu -n. --the six-headed son of Lord Shiva; according to one legend, the six mothers are believed to be six women representing the six stars of the Pleides group of stars, a group of stars often referred to in the Vedas; కారు, kAru -adj. --extreme; ---కారు నలుపు = extremely dark. ---కారు చవుక = very cheap. ---కారు మేఘం = thick cloud. -n. --(1) car; wagon; automobile; --(2) short for పటకారు; --(3) strong malodor; offensive odor; కారు కూతలు = వినడానికి కఠినమైన మాటలు; -v. i. --drip; leak; trickle; కారుప్పు, kAruppu -n. --bittern; brine; the thick solution left over after the crystallization of salt from seawater; కారుశిల్పి, kAruSilpi -n. --artisan; కార్డు, kArDu -n. --postcard; card; cardboard; కార్తె, kArte -n. --the heliacal rising of a star; the period of time during which the Sun rises along with one of the 27 asterisms of the Hindu calendar; duration of about 13.5 days spent by the Sun in each one of the star groups; -- భరణి కార్తెలో బండలు పగుళ్ళిచ్చేంత ఎండ కాస్తుంది. కృత్తిక కార్తెలో కుతికలు బిగుస్తాయి (గాలి వీచటం తగ్గి, ఎండ తీవ్రత పెరగటం వలన). రోహిణి కార్తెలో రోళ్ళు పగిలేలా ఎండలు కాస్తాయి. మృగశిర కార్తెలో ముసలి ఎద్దు కూడా రంకె వేస్తుంది (తొలకరి మొదలౌతుంది). ఆరుద్ర కార్తెలో ఆడవారు కూడా మగవారికి సమానంగా వ్యవసాయ పనులు చేయవలసి ఉంటుంది. కాలం, kAlaM -n. --(1) time; --(2) season; --(3) life-span; --(4) [music] speed; ---ఆయన కాలం చేసేరు = he finished his time; he is dead. ---చలి కాలం = cold season. ---వాడి కాలం తీరింది = he is dead; (lit.) his time was up. ---కాలము, దూరము = time and distance. కాల, kAla -adj. --(1) black; dark; --(2) pertaining to time; కాల రంధ్రం, kAla raMdharaM -n. --[astron.] black hole; collapsed star whose gravitational force is so strong even light cannot escape from it; కాలకృత్యం, kAlakRtyaM -n. --morning routine such as brushing, bathing etc; కాలక్షేపం, kAlakshEpaM -n. --passing time; spending time; ---గ్రంధ కాలక్షేపం = passing time reading books. ---పురాణ కాలక్షేపం = passing time listening to epic readings. కాలగర్భం, kAlagarbhaM -n. --the march of time; (lit.) the womb of time; కాలచక్రం, kAlacakraM -n. --the march of time; (lit.) the wheel of time; కాలజ్ఞానం, kAlaj~nAnaM -n. --ability to prophecy; కాలదన్ను, kAladannu -v. t. --refuse to avail an opportunity; reject; kick away; కాలదోషం, kAladOshaM -n. --(lit.) expiration of time to take action; expiration of the statute of limitations; ---కాలదోషం పట్టేసింది = the statute of limitations has expired; it is too late to take any action. కాలధర్మం, kAladharmaM -n. --death; ---ఆయన కాలధర్మం చెందేరు = a respectful way of saying “he is dead”. కాలమానం, kAlamAnaM -n. --(1) climate; --(2) standard time; ---కాలమాన పరిస్థితులు = climatic conditions. ---భారతీయ కాలమానం = Indian Standard Time. కాలము, kaalamu - n. -- (1) time; (2) [gram] tense; -- వర్తమాన కాలము = present tense; భూత కాలము = past tense; భవిష్యత్ కాలము = future tense; కాలయాపనం, kAlayApanaM -n. --delay; wastage of time; procrastination; కాలరు, kAlaru -n. --collar; కాలవ్యతిక్రమం, kAlavyatikramaM - n. -- anachronism; కాలసర్పం, kAlasarpaM -n. --(1) black snake; --(2) metaphorical snake representing time; ---కాలసర్పం కాటు వేసింది = the "time snake" bit, which means "met with death." కాలసర్పదోషం, kaalasarpadOshaM - n. -- an euphimism for wasting time by indulging in sleep and banter; -- నిద్రతో, వ్యర్దపు మాటలతో కాలాన్ని దుర్వినియోగం చేసేవారికి కాలసర్పదోషం తగులుతుందని జ్యోతిషులు అంటారు; కాలహరణం, kAlaharaNaM -n. --delay; loss of time; wastage of time; కాల్బలం, kAlbalaM -n. --infantry; soldiers on foot; కాల్పనిక, kAlpanika -adj. --artificial; invented; fictional; కాలాతీతం, kAlAtItaM -n. --(1) delay; out of time; సమయం ఇప్పటికే చాలా అయింది. ఇక తర్వాత పని మొదలు పెట్టాలి అనే సందర్భం లో వాడతాము. --(2) out of step with the times; కాలంతో సంబంధం లేకండా ఎవర్ గ్రీనుగా ఉండటాన్ని కాలాతీతమయినదిగా చెప్తారు. అది మనిషి యొక్క కీర్తిప్రతిష్ఠలు కావచ్చు,పుస్తకం కావచ్చు, సినిమా కావచ్చు, నవల కావచ్చు, నాయకులు చేపట్టే మంచి పథకాలు కావచ్చు. -- (3) Beyond time; దేవుడు కాలాతీతమయినవాడు. భూత వర్తమాన భవిష్యత్ కాలాలలో ఆయన ప్రభ శాశ్వతంగా ఓకే లాగ ఉంటుంది. కాలిదారి, kAlidAri -n. --foot path; కాలిపిక్క, kAlipikka -n. --calf; calf muscle; కాలిబంటు, kAlibaMTu -n. --foot soldier; కాలిబాట, kAlibATa -n. --footpath; కాలిబోను, kAlibOnu -n. --snare; కాలీఫ్లవర్, kAlIphlavar -n. --cauliflower; కాలు, kAlu -n. --(1) leg; --(2) foot; -- (3) the fraction 1/4; -v. i. --burn; bake; scald; ---ఇల్లు కాలిపోతోంది = the house is burning. కాలువ, kAluva -n. --canal; an artificially created waterway as opposed to a channel which is a natural waterway; (lit.) కాల్ = to flow; కాలుష్యం, kAlushyaM -n. --pollution; కాల్చు, kAlcu -v. t. --burn; roast; ---చెయ్యి కాల్చుకోకు = do not burn your hand; as an idiom this also means “do not cook.” ---జీడిపిక్కలు కాల్చు = roast the cashews. కాలేజి, kAlEji -n. --college; an institution for learning beyond high school; కాలేయం, kAlEyaM -n. --[biol.] liver; the organ that produces bile; కాలోచిత, kAlOcita -adj. --seasonal; appropriate for a time; timely; opportune; కావరం, kAvaraM -n. --fat; కావ్యం, kAvyaM -n. --any literary work (prose, verse, or a mixture) that places emphasis on the quality of the concept being treated; -- "వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం" అని పెద్దల మాట. అంటే రసాత్మకంగా ఉండి మనసును స్పందింపజేసే ఒక వాక్యమైనా కావ్య గౌరవాన్ని అందుకొంటుంది. కావ్యం అందమైన ఊహలతో, వర్ణనలతో, అర్థ గాంభీర్యంతో, ఔచిత్యంతో చదవగానే మనసులో రసాలు ఊరేలా ఉండాలి. కవి భావనలతో మన హృదయం కూడా స్పందించేలా చేయగలిగిన ఏ రచనైనా కావ్యమే; కావిడిబద్ద, kAviDibadda -n. -- shoulder pole; a pole carried on the shoulder with two loads suspended from both ends of the pole; కావి రంగు, kAvi raMgu -n. --tan color; కావిరి, kAviri -n. --vapor; black vapor; కావున, kAvuna -adv. --therefore; కాశీగన్నేరు, kASIgannEru -n. -- Yellow Oleander plant; [bot.] ''Cascabela thevetia;'' A shrub with bright yellow, funnel-shaped flowers; -- It is not to be confused with ''Nerium oleander'', which is commonly referred to simply as గన్నేరు or కరవీరం; కాశీరత్నాలు, kASIratnAlu - n. -- Red Cypress Vine; red tubular flowering vine, also called Scarlet Morning Glory; [bot.] ''Ipomoea hederifolia'' of the Convolvulaceae family; This is native to the Americas but is now widely seen all over the world, including Andhra Pradesh; A related plant with similar flowers is called Red Cypress Vine, [bot.] ''Ipomoea quamoclit;'' కాసం, kAsaM -n. --(1) cough; --(2) (abbr.) light-year; short for కాంతి సంవత్సరం; జ్యోతిర్‌వర్షం; కాసారం, kAsAraM -n. --lake; కాస్తా, kAsiMta -n. --a little, a small amount; a little bit; కాసింత, kAsiMta -adj. --little bit; -n. --a little, a small amount; a little bit; -- (ety.) కాసు + అంత = కాసింత; రూపాయి - అర్ధరూపాయి - పావలా - బేడ - అణా - అర్ధణా - కాణీ - దమ్మిడీ - కాసు - అరకాసు: ఈ క్రమంలో కాసు అనేది ఒకప్పటి దమ్మిడీలో సగము. కాస్మిక్ కిరణాలు, kAsmik kiraNAlu -n. -- Cosmic rays; A continuous flow of particles that reach the surface of the Earth from space, particles produced by black holes of enormous mass and by the remains of supernovae; Cosmic rays are primarily composed of high-energy particles, mainly protons (90%), followed by helium nuclei (alpha particles, 9%), and heavier atomic nuclei (1%). A small fraction are electrons, positrons, and antimatter particles. The ionosphere protects us all from the damaging influence of these rays. -- విశ్వకిరణాలు; కాసీరత్నం, kAsIratnaM - n. -- a climber or bushy plant with scarlet red flowers; [bot.] ''Ipomoea hederifolia'' Linn.; కాసు, kAsu -n. --(1) sovereign; a gold coin weighing 10 grams; --(2) cash; copper coin; any coin; కాసేపు, kAsEpu -adj. --little while; కాష్ఠం, kAshThaM -n. --wood; wood used on the funeral pyre; కాష్ఠ, kAshTha -n. --(1) quadrant; a fourth of the region created by two rectangular coordinate axes; --(2) duration of time equal to 18 winks; 1 / 450th of a Muhoortham; కాష్ఠోల్, kAshThOl -n. --wood alcohol; methyl alcohol; methanol; కరస్రారా; క్త్వార్థం, ktvArthaM -n. --[gram.] any infinite verb ending in ఇ, such as వచ్చి, తెచ్చి; -- భూతకాలిక అసమాపక క్రియ; ఉదా. వచ్చియిచ్చెను. ఇందులో 'వచ్చి' క్త్వార్థకము. %క్రా - krA, క్షా - kshA, కిం - kiM, కి - ki, క్రి - kri, క్షి - kshi క్రాంతి, krAMti -n. --(1) turning; --(2) revolution; --(3) [astro.] declination; the angular distance of a celestial object north or south of the celestial equator, analogous to latitude on Earth; this is always measured in degrees, minutes, and seconds; క్రాంతిచక్రం, krAMticakraM -n. --ecliptic; the apparent path of the sun in the sky; క్రాంతివృత్తం, krAMtivRttaM % replacement for old entry -n. --(1) ecliptic; the great circle on the celestial sphere that lies in the plane of the Earth's orbit; the apparent circular path of the Sun as it travels in its annual journey, as seen from Earth; the plane of the ecliptic is tilted at an angle of 23.5 degrees from the plane fo the celestial equator; the two points at which the ecliptic crosses the celestial equator are the equinoxes; the constellations through which the ecliptic passes are the constellations of the Zodiac; --(2) the Zodiac; క్లాసు పీకడం, klaasu peekaDaM - adj. -- preachy; having or revealing a tendency to give moral advice in a tedious or self-righteous way; క్షామం, kshAmaM -n. --famine; క్షారం, kshAraM -n. --alkali; (ety.) భూతిర్బసిత భస్మనీక్షారో రక్షా (అమరకోశము); క్షారార్థం; kshArArthaM -n. --alkaloid; (ety.) an alkali-like substance; క్షారం వంటి పదార్థం కనుక క్షారార్థం; కి, ki - suff. -- షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయం; ఇకారాంత పదాలకి కి అనే ప్రత్యయం వచ్చి చేరుతుంది; పిల్లి > పిల్లికి కింక, kiMka -n. --anger; same as కినుక; కించిత్తు, kiMcittu -n. --very little; iota; "teency, weency" bit; కింపురుష, kiMpurusha -n. -- (1) centaur; a legendary creature with a horse’s body and a human head; (2) మనుష్యముఖమున్ను పక్షిశరీరమున్ను గలిగిన దేవతావిశేషపు జాతి; -- see also కిన్నెర; కింశుకం, kiMSukaM -n. --[bot.] Butea frondosa; కిక్కురుమనకుండా, kikkurumanakuMDA -adv. --without making any noise; silently; కిచకిచ, kicakica -adj. --onomatopoeia for the chirping sound of birds or the squealing sound of monkeys; కిచిడీ, kiciDI -n. --rice cooked with a variety of vegetables, spices and dal; కిచ్చిలి, kiccili -n. --orange; కిటికి, kiTiki -n. --window; కిటకిట, kiTakiTa -adj. --onomatopoeia for tightly packed people at a place; కిటుకు, kiTuku -n. --trick; device; కిణ్వప్రక్రియ, kiNvaprakriya -n. --[chem.] fermentation; కిత్తనార, kittanAra -n. --a fiber made from agave; కిత్తలి, kittali -n. --agave; [bot.] ''Agave americana;'' bast sagopalm; -- పల్లెలలో పొలం గట్లపైన, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో మొలిచే కలబంద మొక్కలా కనిపించే పలుచని ఆకుల మొక్క కిత్తలనార. పాత రోజుల్లో పొలాల సరిహద్దులలో ఈ మొక్కలను నాటి సహజమైన కంచెను తయారుచేసుకునే వారు. వీటి ఆకులు పలచగా, పొడవుగా వుండి అంచుల్లో ముళ్లను కలిగి ఉంటాయి. అందుకే పశువులు, మనుషులు వీటి జోలికి పోలేరు. మట్టి కోతకు గురికాకుండా వుండటానికి వీటిని రక్షణ కవచాల్లా ఉపయోగిస్తారు. ఆయుర్వేద ఔషధాలలో ప్రతి భాగాన్ని వాడతారు. ఆకుల నుండి వచ్చిన నారను వస్త్రాలు, తాళ్లు తయారీకి వినియోగిస్తారు. ఇప్పుడు చాలా గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఈ మొక్కలను వాణిజ్య పంటగా పండిస్తున్నారు. కితాబు, kitAbu -n. --(1) kudos; praise; appreciation; --(2) book; కిన్నర, kinnara -n. -- see కిన్నెర; కినుక, kinuka -n. --anger; కినోవా, quinoa - n. - the goosefoot plant; [bot.] ''Chenopodium quinoa''; -- the protein-rich, gluten-free seeds of this plant, native to South America, are being used as a cereal grain and as an alternative to rice and wheat; కిన్నెరులు, kinnerulu - n. pl. -- legendary creatures with a human head and a horse’s body; వీరు అశ్వ శరీరం, నరముఖం కలవారు; -- see also కింపురుషులు; కిఫాయతు, kiphAyatu -n. --benefit; advantage; కిమ్మనకుండా, kimmanakuMDA -adv. --without making any protest; quietly; without hesitation; కిరణం, kiraNaM -n. --ray (of light); కిరణజన్య సంయోగక్రియ, kiraNajanya saMyOgakriya -n. --photosynthesis; కిరణవారం, kiraNavAraM -n. --a beam of (light) rays; (Chinnaya Suri uses the phrase తరణి కిరణవారం); కిరసనాయిలు, kirasanAyilu -n. --kerosene; a combustible hydrocarbon liquid which is derived from petroleum. It is widely used as a fuel in aviation as well as in household Kerosene lamps; -- కిరసనాయిలు సహజంగా రంగు లేని ద్రవం. కేవలం మన దేశంలోనే, ప్రజాపంపిణీకి ఉద్దేశించిన కిరసనాయిలు నల్ల బజారు పాలు కాకుండా రక్షించడానికి అందులో నీలి రంగు 'డై' ని, ఇంకా 'పర్ఫ్యూరాల్''అనే మరో రసాయనాన్ని కలుపుతారు. ఆ రంగును సులభంగా పోగొట్టగల రసాయనాలు లేవు. ఉన్నా వాటిని వాడడం చట్ట ప్రకారం నేరం; కిరాతకం, kirAtakaM -n. --savage deed; barbarian act; కిరాతుడు, kirAtuDu -n. --savage; barbarian; huntsman; కిరాయి, kirAyi -n. --hire; fare; rent; కిరీటం, kirITaM -n. --crown; tiara; కిరీటిక, kirITika -n. --conona; కిర్రుచెప్పులు, kirruceppulu -n. --creaking slippers; shoes deliberately made to produce a creaking sound to act as a means to ward off creeping creatures like serpents; కిలకిల, kilakila -adj. --onomatopoeia for the sound of a woman or baby laughing; కిలారం, kilAraM - n. -- farce; -- కిలకిల నవ్వించేది; రూపకాలలో ఒక రకం; కిలుం, kiluM -n. --verdigris; a mildly toxic substance formed when bronze or brass vessels react with domestic organic acids; -- ఇత్తడి, రాగి పాత్రలు వాడకుండా, శుభ్రం చేయకుండా కొన్ని రోజులు వుంచినట్లైతే మలినాలు చేరి, వాటి రంగు మారి మచ్చలు ఏర్పడతాయి. పాత్రలో లోహంతో ఆమ్లజనీకరణ జరగడం వలన ఉపరితలంపై విషపూరితమైన మలినాలు చోటు చేసుకుంటాయి. దాన్నే "కిలుము" అంటారు. ఈ కిలుము పట్టిన పాత్రలు ఉపయోగించడం ఆరోగ్యానికి హానికరం. కిలో, kilO -pref. --వెయ్యి; ---కిలోగ్రాము = measure of weight in the metric system; one thousand grams; కిలో. ---కిలోమీటరు = measure of distance in the metric system; one thousand meters; ఉరమరగా 8 కి.మీ. = 5 మైళ్లు. కిళ్లీ, kiLlI -n. --an after-dinner chewable item prepared by wrapping scented betel nut pieces and some sweet or pungent condiments in a betel leaf; ---(e. g.) కారా కిళ్లీ = one made from pungent condiments and tobacco. ---(e. g.) మిఠాయి కిళ్లీ = one made from sweet condiments. కిశోరం, kiSOraM -n. --(1) baby; --(2) any baby animal; --(3) baby horse; --(4) baby deer; కిస్తీ, kistI -n. --installment; installment payment; కిసుమీసు, kisumIsu -n. --raisin; dried seedless grapes; క్రిమి, krimi -n. --(1) worm; --(2) germ; --(3) microorganism; (rel.) కీటకం = insect; క్రిమిక, krimika -n. --appendix; vermiform appendix; a part of the large intestine; క్రిమిసంహారక, krimisaMhAraka -adj. --insecticidal; క్రిమిసంహారిణి, krimisaMhAriNi -n. --(1) germicide; --(2) insecticide; క్రియ, kriya -n. --(1) action; activity; --(2) [gram] verb; tells about action; -- (ant.) ప్రతిక్రియ; (rel.) ప్రక్రియ = process, as in a chemical process; ---అకర్మక క్రియ = intransitive verb. ---సకర్మక క్రియ = transitive verb. క్రియాజన్యవిశేషణం, kriyAjanya viSEshaNaM -n. --verbal adjective; క్రియాప్రాతిపదిక, kriyAprAtipadika -n. --[gram.] a verbal root; క్రియావిశేషణం, kriyAviSEshaNaM -n. --adverb; క్రియాశీల, kriyASIla -adj. --active; practical; constructive; క్రిస్మస్, krismas -n. --Christmas; the birthday of Jesus Christ; క్రిస్మస్ రోజ్, krismas rose -n. --black hellebore flower; [bot.] ''Helleborus niger''; క్లిష్టత, klishTata -n. --intricacy; complexity; క్వినైన్, quinine - n. -- a medicine - once widely used to prevent Malaria - produced from the bark of the Cinchona tree; క్షితి, kshiti -n. --(1) the Earth; --(2) an abode; --(3) 1 followed by 20 zeros; క్షితిజం, kshitijaM -n. --horizon; క్షితిజసమాంతరం, kshitijasamAMtaraM -adj. --horizontal; క్షిపణి, kshipaNi -n. --missile; %కీ - kI, క్రీ - krI, క్షీ - kshI కీకటారణ్యం, kIkaTAraNyaM - n. --dark forest; thick jungle; కీకారణ్యం, kIkAraNyaM -n. --dark forest; thick jungle; కీచు, kIcu -adj. --shrill; కీచుగొంతుక, kIcugoMtuka -n. --shrill voice; కీచురాయి, kIcurAyi -n. --cricket; an insect of the cricket family; కీచులాట, kIculATa -n. --squabble; minor quarrel, esp. between a husband and wife; కీటకం, kITakaM -n. --insect; any of the small invertebrate animals with a head, thorax, abdomen, three pairs of legs, and two pairs of membranous wings; కీటకారి, kITakAri -n. --insecticide; (lit.) killer of insects; కీడు, kIDu -n. --harm; bad luck; down-side; disadvantage; evil; misfortune; (ant.) మేలు; కిడెంచి మేలెంచడం, kIDeMci mEleMcaDaM - ph. -- the act of looking at the downside before counting the benefits; కీత, kIta -adj. --(1) inferior; --(2) level; not heaping; ---కీత చెంచాడు = a level tea-spoonful. కీరచేప, kIracEpa -n. --Cotio; a fish of the Cyprinidae family; [biol.] Osteobramma vigorsii; Osteobramma cotio; కీర్తన, kIrtana -n. --(1) a type of song sung in the Carnatic style; these songs typically have a refrain and one or more stanzas of lyrics; --(2) praise; కీర్తి, kIrti -n. --fame; (ant.) అపకీర్తి; కీలం, kIlam -n. --(1) wedge; pivot; --(2) [bot.] style; కీలకం, kIlakaM -adv. --critical; pivotal; -n. --pivot; key; కీలకోపన్యాసం, kIlakOpanyAsaM -n. --keynote speech; కీలు, kIlu -n. --(1) joint; anatomical joint; --(2) screw; --(3) mechanism; --(4) tar; pitch; ---బంతి గిన్నె కీలు = ball and socket joint. ---మడతబందు కీలు = folding joint. కీలుబొమ్మ, kIlubomma -n. --mechanical doll; puppet; కీసా, kIsA -n. --purse; small purse; కీళ్లవాతం, kILlavAtaM -n. --rheumatism; కీళ్లవాపు, kILlavApu -n. --arthritis; inflammation of the joints; కీళ్లు, kILlu -n. pl. --joints; క్రీడ, krIDa -n. --game; sport; play; క్రీస్తు, krIstu -n. --Jesus Christ; క్రీస్తుపూర్వం, krIstupUrvaM -n. --Before Christ; క్రీస్తుశకం, krIstuSakaM -n. --Anno Domini; in the year of our Lord; A.D.; క్షీరం, kshIrAM -n. --milk; క్షీరదం, kshIradaM -n. --mammal; క్షీరవర్ధకం, kshIravardhakaM - n. --galactagogue; క్షీరామ్లం, kshIrAmlaM -n. --lactic acid; క్షీరాన్నం, kshIrAnnaM -n. --rice pudding; rice cooked in milk and sugar; క్షీరోజు, kshIrOju -n. --lactose; a sugar found in milk; %కుం - kuM, కు - ku, క్షు - kshu కుంకం, kuMkaM -n. --see కుంకుమ; కుంక, kuMka -n. --(1) child widow; --(2) urchin; innocent and mischievous lad; కుంకుడు చెట్టు, kuMkuDu ceTTu -n. --soap nut tree; [bot.] ''Sapindus emarginatus''; -- [Sans.] ఫేనిలం; అరిష్టం; కుంకుడు కాయ, kuMkuDu kAya -n. --soap nut; soapberry; sapindus; [bot.] ''Sapindus mukorossi;'' see also సీకాయ; కుంకుమ, kuMkuma -n. --red rouge-like substance used for making the red dot worn on the forehead of Hindu women; There are several methods of making this; (1) to mix turmeric powder with alum, and quicklime; (2) to mix turmeric powder with lime juice; (3) to mix turmeric powder with some crystals available in the market; -- కుంకం; కుంకుమ చెట్టు, kuMkuma చెట్టు -n. --[bot.] ''Mallotus philippensis'' -- చెందిరం; సిందూర వృక్షం; కమల; కపిలి; కుంకుమ పువ్వు, kuMkuma puvvu -n. --saffron; [bot.] ''Crocus sativa'' of the Iridaceae family; -- తృణ కుంకుమం = hay saffron; --[Sans.] అగ్నిశిఖ; కుంకుమం; కాశ్మీరం; బాహ్లీకం; అస్రం; -- ఈ పూల పురుష కేసరాలు పసుపుపచ్చగా ఉంటే, స్త్రీ కేసరాలు ఎర్రగా ఉంటాయి. ఒక్కో పువ్వులో మూడు స్త్రీ కేసరాలుంటాయి. కీలాగ్రాలు (Stigmas), వాటి పొడవాటి కాడలు (కీలములు - Styles) కూడా ఎర్రగా రక్తవర్ణంలో ఉంటాయి. వీటిని వేరుచేసి ఎండబెట్టి దాన్నే కుంకుమపువ్వు పేరుతో మార్కెట్లో విక్రయిస్తారు. కుంకుమ పువ్వు అని మనం వాడుకునేది ఆ మొక్క పువ్వును కాదు; పూల కీలములు, కీలాగ్రాలను మాత్రమే అని గ్రహించాలి. -- లేటిన్ ”సాఫ్రానం” అనే పదం, ఇటాలియన్ "జాఫ్రానో" అనే పదం అరబ్బుల "అల్ జేఫరిన్" నుంచి వచ్చినవే. వీటన్నిటికి "బంగారు రంగు" అని అర్ధం. సంస్కృత పదం "కుంకుమం" నుంచి ఆ మొక్క పేరు క్రోకస్ వచ్చిందనిన్నీ, దాని అర్ధం "పసుపు రంగు" గా మారిందని చరిత్ర కారులంటారు; కుంకుమ బొట్టు, kuMkama boTTu -n. --the red dot on the forehead worn esp. by Hindu married women, traditionally made from turmeric powder and a dash of lime (calcium carbonate); కుంగు, kuMgu -v. i. --sag; sink; bend; (rel.) ఒంగు; కుంచం, kuMcaM -n. --a volumetric measure for measuring grain until the metric system was introduced; approximately two liters; 1 కుంచం = 2 అడ్డలు = 4 మానికలు = 8 తవ్వలు = 16 సోలలు = 64 గిద్దలు; Similarly, 4 కుంచాలు = 1 తూము; 5 తూములు = 1 ఏదుము (ఐదు + తూము); 10 తూములు = 1 పందుము (పది + తూము); 4 ఏదుములు = 1 పుట్టి; -- గరిసె అంటే పెద్ద ధాన్యపు గంప అనీ ధాన్యపు కొట్టు అనీ అర్థం. ఈ గంపలు, ధాన్యపు కొట్లు వివిధ ప్రాంతాలలో వివిధ పరిమాణాలలో ఉండే కారణంగా గరిసె ఒక్కో ప్రాంతంలో ఒక్కో రకంగా ఉంది. కుంచె, kuMce -n. --brush; కుంజరం, kuMjAraM -n. --elephant; (ety.) one that has కుంజలు; కుంజలు, kuMjAlu -n. pl. --little depressions found on both sides of an elephant's head, just below the కుంభస్థలం; కుంట, kumTa, -n. -- (1) pond; a pond of the size of one "kunta" or about 1/40th acre; (2) pit; low-lying land; -- పెద్ద నీటి చెలమ; కుంటు, kuMTu -v. i. --limp; కుంఠితము, kuMThitamu -n. --dented; bent; wavered; (ant.) అకుంఠితం; కుండ, kuMDa -n. --earthen pot; (rel.) బిందె; కుండపోత, kuMDapOta -n. --torrential rain; heavy rain; rain coming down as if someone is pouring water from a pot; కుండమల్లి, kuMDamalli -n. --star jasmine; a plant of the Oleaceae family; [bot.] Jasminium multiforum; This plant has medicinal uses in treating ulcers; known to have an antidote for cobra venom; This plant was mentioned in Potana's Bhagavatam; కుండలము, kuMDalamu -n. --ear ring; కుండలిని, kuMDalini - n. -- A Yoga system to tame and harness the internal energy in the human body; Kundalini yoga (kuṇḍalinī-yoga) derives from kundalini, defined as energy that lies within the body, at the base of the spine. Kundalini is considered to be dormant until it is activated (as by the practice of yoga) and channeled upward through the central channel, along the spine, in a process of spiritual perfection; -- కుండలిని అనేది భారతీయ యోగ శాస్త్రం ప్రకారం ఒక అనిర్వచనీయమైన శక్తి. ఇది మానవ శరీరంలో వెన్నులో క్రింది భాగాన చుట్ట చుట్టుకొని పాములా దాగి ఉంటుంది. ఈ స్థానాన్ని మూలాధారం అంటారు. ఈ మూలాధారం లో దాగివున్న ఈ కుండలినీ శక్తిని మానవ శరీరంలోని షట్చక్రాల (అంటే మూలాధార, స్వాధిష్టాన, మణిపూర, అనాహత, విశుద్ధి, ఆజ్ఞా) నుండి సుషుమ్నా నాడి ద్వారా పైకి సహస్రారం వరకు తీసుకొనివెళ్లే పద్ధతి కుండలినీ యోగం. కుండలినీ యోగంలో కుండలినిని జాగృతం చేయడానికి ప్రాణాయామం ఒక ముఖ్య సాధనం. కుండలిని స్థితి శక్తి (potential energy) రూపంలో ఉండగా, త్రికరణ శుద్ధితో అరిషడ్వర్గాలను జయించినప్పుడు, గతి శక్తి (kinetic energy) గా మారి ఊర్ధ్వ ముఖంగా పయనించి, షట్చక్రాల్లోని ఒక్కొక్క చక్రాన్నీ దాటుతూ, తల మాడు భాగాన ఉండే సహస్రార చక్రాన్ని చేరుతుంది. ఈ స్థితినే అష్టాంగ యోగంలోని అత్యున్నత దశ అయిన "సమాధి స్థితి"గా కూడా పేర్కొంటారు. ఈ స్థితిలో సాధకుడు అనిర్వచనీయమైన ఆనందాన్ని (బ్రహ్మానందాన్ని) పొందుతాడని అంటారు. కుండలినీ విద్యను ఉపాసించిన రమణ మహర్షి, రామకృష్ణ పరమహంస సమాధి స్థితికి చేరారని అంటారు. కుండలీకరణం, kuMDalIkaraNaM -v. t. --parenthesize; bracket; కుండలీకరణములు, kuMDalIkara-Namulu -n. pl. --parentheses; brackets; కుండీ, kuMDI -n. --bin; jar; urn; (rel.) చెత్త కుండీ; పూల కుండీ; కుందము, kuMdamu - n. -- star jasmine; Downy jasmine;[bot.] Jasminum multiflorum -- [Sans.] సదాపుష్ప; కుందేలు, kuMDElu -n. --(1) Indian hare; rabbit; [biol.] Lepus nigricollis; --(2) total loss in a card game; (ety.) In certain card games, Indians use the terms ఆట (game), బేస్తు (marginal win), and కుందేలు (total loss); కుందేలు, probably a distortion of కుదేలు, means total loss; కుంపటి, kuMpaTi -n. --portable charcoal grill; portable charcoal furnace; కుంభం, kuMbhaM -n. --(1) Aquarius; one of the 12 signs of the Zodiac; --(2) pot, water pot; కుంభ, kuMbha -adj. --convex; కుంభకం, kuMbhakaM -n. --holding the breath in yoga practice; ---అంతః కుంభకం = inhaling and holding the breath. ---బహిః కుంభకం = exhaling and holding the breath. కుంభకటకం, kuMbhakaTakaM -n. --convex lens; కుంభకామెర్లు, kuMbhakAmerlu -n. --yellow fever; కుంభకోణం, kuMbhakONaM -n. --(1) a town in Southern India; --(2) scam; allegorically used while referring to big-time deceit; a toponym; కుంభవృష్టి, kuMbhavRsTi -n. --torrential rain; heavy rain; downpour; -- [see also] ముసురు; జడివాన; కుంభస్థలం, kuMbhasthalaM -n. --an area at the top part of the head and between the shoulders of an elephant, where the mahout uses his iron stylus to control the elephant; కుంభాకార, kuMbhAkAra -n. --adj. convex; (lit.) pot shaped; కు, ku -n. --pref. false; pseudo; artificial; -- షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయం; అకారాంత పదాలకి కు అనే ప్రత్యయం వచ్చి చేరుతుంది; కుక్క > కుక్కకు కుక్క, kukka -n. --dog; terrier; ---ఆడకుక్క = bitch. ---ఉడుప కుక్క = terrier. ---కుక్కపిల్ల = puppy. ---మగకుక్క = dog. ---కుక్కలగుంపు = kennel. ---కుక్కలదొడ్డి = kennel. కుక్క కాటుకి చెప్పు దెబ్బ, kukka kATuki ceppu debba -ph. --[idiom] tit for tat; కుక్కగొడుగు, kukkagoDugu -n. --agaricus; toadstool; [bot.] ''Mushroom agaricus;'' (note) the edible variety is called mushroom or పుట్టగొడుగు; కుక్కతులసి, kukkatulasi -n. --white basil; [bot.] ''Ocimum album; Ocimum americanum;'' [Sans.] ఫణిర్జకం; కుక్కబంతి, kukkabaMti -n. --tridax; కుక్కమూతి పిందెలు, - n. -- vegetables, like gourds and cucumbers, that were deformed and twisted at a tender stage thus rendered useless; -- బాల్యంలోనే చెడు నడవడికకు అలవాటు పడినపిల్లలను కుక్క మూతి పిందెలతో పోల్చడం ఉంది. వక్రంగా పుట్టిన పిందెలు నిజంగానే కుక్క మూతిని పోలి ఉండడం కద్దు. కుక్కవాయింట, kukkavAyiMTa -n. --dog mustard; an edible green; [bot.] Polanisia viscosa; Cleome viscosa Linn. ; శ్వానబర్చర; కుక్కవావింట; కుక్కవెర్రి, kukkaverri -n. --hydrophobia; a disease, characterized by a fear of water, caused by a dog bite; కుక్కలదొడ్డి, kukkaladoDDi -n. --dog-kennel; కుక్కుటం, kukkuTaM -n. m. --cock; rooster; chicken; fowl; కుక్కుటి, kukkuTi -n. f. --hen; కుక్షి, kukshi -n. --stomach; ---నిరక్షర కుక్షి = illiterate person; (lit.) without a syllable in the stomach. [[File:Starr_060305-6527_Myoporum_sandwicense.jpg|thumb|Right|కుచందనం,Myoporum_sandwicense]] కుచందనం, kucaMdanaM - n. -- bastard sandalwood; [bot.] ''Myoporum sandwicense''; native to Hawaii, grows as either a small tree, large tree, or dwarf shrub, depending on the elevation and conditions; కుచము, kucamu -n. --breast; woman's breast; కుచాగ్రము, kucAgramu -n. --nipple; the tip of the breast; కుచ్చు, kuccu -adj. --pleated; bushy; (alt.) కుచ్చుల; ---కుచ్చు టోపీ = cap with a tassel. ---కుచ్చు తోక = bushy tail. కుచ్చులు, kucculu -n. pl. --(1) pleats; --(2) tassels; కుచ్చెళ్లు, kucceLLu -n. pl. --pleats; frills; folds used in clothing to lend body and beauty; ---కుచ్చెళ్ల అంచు = the side of a sari suitable for pleating. కుజుడు, kujuDu -n. m. --Mars; (alt.) కుజగ్రహం; this is a misnomer because (lit.) కు = Earth, జ = born, కుజ = born of Earth; the translation అంగారకుడు is better because అంగారము connotes fire and fire is red and Mars is the red planet; కుటకి, kuTaki - n. -- [bot.] ''Picrorhiza kurroa'' of the Plantaginaceae family; -- one of the major income-generating non-timber forest products found in the Nepalese Himalayas. It is one of the oldest medicinal plants; It is a perennial herb and is used as a substitute for Indian gentian (Gentiana kurroo); Taking picrorhiza by mouth for up to one year, in combination with a drug called methoxsalen, that is also taken by mouth, and applied to the skin, seems to help treat vitiligo in adults and children; కుట్ర, kuTra -n. --conspiracy; plot; machination; కుట్ర పన్ను, kuTra pannu -v. t. --conspire; plot; కుటి, kuTi -n. --cottage; (rel.) గుడి; కుటీరం, kuTIraM -n. --cottage; (rel.) గుడారం; కుటీర పరిశ్రమ, kuTIra pariSrama -n. --cottage industry; కుటుంబం, kuTuMbaM -n. --(1) family; --(2) household; ---విభాజిత కు. = divided family. ---అవిభక్త కు. = undivided family. ---సమష్టి కు. = joint family. ---ఉమ్మడి కు. = joint family. కుటుంబ నియంత్రణ, kuTuMba niyaMtraNa -n. --family planning; (lit.) controlling the family; కుట్టు, kuTTu -n. -- stitch; -v. t. --(1) sting; bite; --(2) sew; stitch; కుట్టుపని, kuTTupani -n. --sewing; tailoring; needlework; కుట్టుమిషను, kuTTumishanu -n. --sewing machine; కుడ్య చిత్రాలు, kuDya chitrAlu - n. pl. -- murals; pictures painted on walls and ceilings; -- మన దేశంలో గుహల్లో వేసినవి, బాగా ప్రాముఖ్య మైనవి -భింభేత్క, అజంతా,ఎల్లోరా, సిత్తనవాసల్ వంటి చోట్ల ఇలాంటి చిత్రాలు కనిపిస్తాయి. ప్రపంచంలో గోడ చిత్రాలను ఫ్రెస్కో అంటారు. ఇది ఇటాలియన్ పదం. తాజా అయిన అని అర్ధం; -- మొదటి రకమైన ఫ్రెస్కో - బ్యునో (fresco-buno) అనేది తడి/తేమ పద్ధతి .ఇందులో సున్నపు పొర తడిగా ఉన్నప్ప్పుడే, రంగు పొడులను నీటితో కలిపి దాని మీద వివిధ ఆకారాల్లో సిద్ధంగా ఉంచుకున్న ఆకార రేఖల పై పూస్తారు. అప్పుడు రంగులు లోపలికి చొచ్చుకుని పోయి చిత్రానికి ధృడత్వాన్ని,మన్నికని ఇస్తాయి. వాటికన్ సిస్టిన్ చాపెల్ లో మైకలాంజేలో వేసింది ఇలానే. -- రెండోది ఫ్రెస్కో - సెక్కో (fresco-secco) రకం. ఇది పొడి/ఎండు పద్ధతి. తెల్లటి సున్నపు పొర(గార లేక గచ్చు) ఆరిన తర్వాత రంగు పొడులను,ఇతర పట్టీ ఉంచే పదార్ధాలతో(నూనెలో,బంకగా ఉండే మరేదో )** కలిపి చిత్రిస్తారు. ఇది మన అజంతా రకపు చిత్రాలలో వేసినది. వీటిలో చివరగా, నునుపు రాయితో మెరుపు వచ్చే వరకు, రుద్దుతారు. కుడితి, kuDiti -n. --a drink for cattle made from the rice wash water, bran, etc.; కుతకుత, kutakuta -n. --onomatopoeia for the sound of cooking; కుతర్కం, kutarkaM -n. --false logic; కుత్సిత, kutsita -adj. --unscrupulous; కుతూహలం, kutUhalaM -n. --the desire to know; anxiety to find the unknown; inquisitiveness; కుత్తుక, kuttuka -n. --neck; throat; కుత్తుకబంటి, kuttukabaMTi -n. --upto the neck; neck-deep; కుదప, kudapa -n. --clot; curds of blood; కుదవ, kudava -n. --pledge; pawn; mortgage; కుదుపు, kudupu -n. --vibration; rough ride; కుదించు, kudimcu -v. t. --compress; shorten; abbreviate; abridge; కుదురు, kuduru -n. --(1) shapeliness; --(2) stability; steadiness; --(3) support; basin to support a round-bottomed pot; basin to support free-flowing liquids; --(4) cure; recovery from illness; --(5) root; పెనుకుదురు = big root; కొండుకుదురు = baby root; చనుకుదురు = nipple; కుదురుగా, kudurugA -adv. --properly; comfortably; కుదుర్చు, kudurcu -v. t. --(1) arrange; fix; settle; --(2) treat; cure; కుదేలు, kudElu -n. --(1) total loss of investment; bankruptcy; --(2) (note) in card games, Indians use the terms కుదేలు, and sometimes కుందేలు, to refer to a total loss and బేస్తు to indicate a marginal win. కునుకు, kunuku -n. --catnap; dozing; కునుకుపాట్లు, kunukupATlu -n. --little catnaps; కుపోషణ, kupOshaNa -n. --malnutrition; కుప్ప, kuppa -n. --heap; pile; కుప్పింటి ఆకు, kuppiMTi Aku - n. -- leaf of Indian Acalypha; [bot.] ''Acalypha indica''of the Euphorbiaceae family; -- మురిపింటి; పిప్పింటి; మూర్కొండ; ఈ మొక్కను ఎన్నో వైద్య యోగాలలో వినియోగిస్తారు. ఇది నిటారుగా పైకి పెరిగే వార్షిక మొక్క- అంటే ఏటా పడి మొలుస్తుంది. 30 నుంచి 100 సెంటీమీటర్ల ఎత్తు వరకూ పెరుగుతుంది. తోటలలో కలుపు మొక్కగా, ఖాళీ స్థలాలలో, రోడ్లవెంట పిచ్చి మొక్కగా భారతదేశం అంతటా కనిపిస్తుంది; -- [Sans.] హరిత మంజరీ; . కుప్పె, kuppe -n. --flask; bottle; a long necked bottle used in chemistry labs; కుబుసం, kubusaM -n. --molt; slough; the skin that is shed periodically by certain animals like snakes and silkworms; ---కుబుసం విడచుట = molting; ecdysis. కుబేరుడు, kubEruDu - n. -- the demigod of wealth; -- కుబేరుడు అనగా అవలక్షణములతో కూడిన శరీరము కలవాడు (బేరము అంటే శరీరము అని అర్థము). పేరుకి తగ్గట్టుగానే ఈయన పొట్టిగా (మరగుజ్జులా), పెద్ద కుండ వంటి పొట్టతో, మూడు కాళ్ళు, ఒకే కన్ను, ఎనిమిది దంతాలతో వుంటాడని, పురాణాలలో చెప్పబడింది; -- పులస్త్యుడికి, తృణబిందుని కుమార్తెకి పుట్టిన శిశువే విశ్రవసుడు. విశ్రవసుడి కుమారుడు కుబేరుడు -- విశ్రవునికీ, భరద్వాజ మహర్షి కుమార్తె అయిన దేవవర్ణికీ పుట్టినవాడు వైశ్రవణుడు. ఈ వైశ్రవణుడే కుబేరుడు. కుమ్మక్కు, kummakku -n. --aid and abetment in the commission of a crime; support in a conspiracy; collusion; plotting together; కుమ్మట్టి, kummaTTi -n. --plastic; (ety.) కుమ్మరి + మట్టి; కుమ్మరావం, kummarAvaM -n. --kiln; potter's kiln; కుమ్మరించు, kummariMcu, -v. t. --pour out; empty; కుమ్మరి, kummari -n. --potter; కుమ్మరిమట్టి, kummarimaTTi -n. --kaolin; clay; (note) a mixture of sterilized kaolin and pectin is sold as Kaopectate, an over-the-counter medicine for the treatment of diarrhea; % spell check కుమ్ము, kummu - n. -- smouldering ashes; -v. t. --butt; gore; pierce; కుమ్ములాట, kummulATa -n. --playful butting in bed; కుమ్ముసుద్ది, kummusuddi -n. --enigma; a talk or communication through symbols; కురంతకం, kuraMtakaM -n. --Yellow Amaranth; a plant of the Acanthaceae family; [bot.] Barleria prionitis; Chewing the leaves of this plant is known to relieve tooth ache; This potassium-rich plant has other medicinal uses in treating boils and fevers; This plant was mentioned in Potana’s Bhagavatam; (Syn.) పచ్చ పెద్ద గోరంట; ములు గోరంట; కుర్ర, kurra -adj. --young; junior; small; little; ---కుర్రకుంక = lad; an innocent boy. ---కుర్రకారు = teenagers; youths. ---కుర్రతనం = childishness. కుర్రది, kurradi -n. f. --young girl; కుర్రాడు, kurraDu -n. m. --young boy; కురిడీ, kuriDI -n. --the meat part of a very mature coconut after all the water had been absorbed; కురు, kuru -adj. --short; small; little; కురుచ, kuruca -adj. --short; diminutive in size; కుర్చీ, kurcI -n. --chair; seat; కురుపు, kurupu -n. --boil; (rel.) పొక్కు; కురువిందం, kuruviMdaM -n. --corundum; a crystallized mineral of aluminum oxide varying in color from light blue to smoky gray, brown, and black; the finest varieties of corundum are sapphire and ruby; ruby is called "kuruvinda" in Sanskrit. కురులు, kurulu -n. --curls; curly hair; కులం, kulaM -n. --(1) group; collection; family; tribe; herd; flock; --(2) caste; -- హిందూ సాంఘిక వ్యవస్థలో బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర అనే నాలుగు వర్ణాలు ఉన్నాయి. శూద్ర వర్ణంలో అనేక జాతులు (కులాలు) ఉన్నాయి. ఉదాహరణకి ఆంధ్రదేశంలో ఉన్న శూద్రులలో ఉన్న కొన్ని కులాల పేర్లు: కమ్మ, రెడ్డి, కాపు, వెలమ, తెలగ, గవర, సాలె, మొదలైనవి; బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య వర్ణాలలో విడివిడిగా కులాలు ఉన్నాయో లేదో తెలియదు. ---కాకులం = group of crows. ---గురుకులం = the residence of a teacher; a place where students gather; ---గోకులం = group of cows; a place where cows reside; ---ముక్కులం = group of clouds. కులగోత్రాలు, kulagOtrAlu -n. --lineage; ancestry; కుల్లా, kullA - n. -- cap; hat; Muslim hat; -- శీర్షాచ్చాదనం; ఆలవట్టం; ఉల్లడ; టోపీ; కులాసా, kulAsA -n. --happiness; కుళాయి, kuLAyi -n. --tap; faucet; spigot; కుశలము, kuSalamu -n. --wellbeing; happiness; కుశి, kusi -n. --a joint in woodwork; carpenter's joint; కుశిని, kusini -n. --(1) cuisine; cooking; --(2) kitchen; కుసుంబా పువ్వు, kusumbA puvvu -n. --safflower; [bot.] Carthemus tinctorius; ---కుసుంబా నూనె = safflower oil. --కుసుమ కుసుమించు, kusumiMcu - v. i. -- flower; bloom; కుస్తీ, kustI -n. --wrestling; కుష్టు, kushTu -n. --leprosy; కుహనా, kuhanA -adj. -- pseudo; quasi; quack; false; deceptive; bogus; -- కపట; అర్థాపేక్షచేత కపటత్వతో; ఈర్ష్య గల; అర్థాది లోభకృత మిథ్యాచారాది కపటచర్యా; కుహరం, kuharaM -n. --hole; chamber; cavity; ---హృదయ కుహరం = thoracic cavity; thoracic chamber. క్రుంకు, kruMku -n. --(1) set; die; --(2) take a dip; క్లుప్తపరచు, kluptaparacu -v. t. --abridge; summarize; క్లుప్తసరిగా, kluptasarigA -adv. --briefly; క్షుణ్ణం, kshuNNaM -adj. --(1) powdered; pounded; --(2) thorough; complete; క్షుద్రగ్రహాలు, kshudragrahAlu -n. --asteroids; the planetary fragments found in a belt between Mars and Jupiter; క్షురి, kshuri -n. --barber; క్షురిక, kshurika -n. --razor; razor blade; కృదంతం, kRdaMtaM - n. -- [gram.] a noun form created from a verb by appending a suffix (ప్రత్యయం); also called కృదంత నామవాచకం; ఉదా: అలుగు > అలక; ఆడు > ఆట; %కూ - kU, క్రూ - krU, క్షూ - kshU కూకటి, kUkaTi -adj. -- main; principal; central; -- మాడు మీఁద పెరిగిన జుట్టునకు కూకటి అని పేరు. అట్లే పీచుపీచుగా ఉన్న దేనికైనను కూకటి అనియే పేరు. --- కూకటి వేరు = main root; tap root; --- కూకటి కొట్టు = [comp.] main store. కూగర్, kUgar - n. -- cougar; [bio.] ''Puma concolor'' of the Felidae family; కూజుపిట్ట, kUjupiTTa -n. --warbler; a type of bird; కూటం, kUTaM -n. --(1) association; clique; tight-knit group; --(2) pinnacle; summit; tip of a mountain; కూట, kUTa -adj. --artificial; pseudo; not real; ---కూట సృష్టి = artificial creation; hoax. కూటజ పుష్పం, kUTajapuShpaM - n. -- [bot.] ''Holarrhena antidysentrica;'' these white flowers bloom in the rainy season; కూటపక్షి, kUTapakShi - n. - magpi; a crow-like bird found in colder climates; కృశకూట, కాలకూట, పూర్ణకూట పక్షులు ఉపజాతులు; కూటపాదం, kUTapAdaM -n. --pseudopod; temporary cytoplasmic extensions produced by cells for purposes of locomotion and for engulfing material; కూటమి, kooTami - n. -- a group; union; association; కూడలి, kUDali -n. --junction; meeting place; కూడా, kUDA -prep. --also; కూడిక, kUDika -n. --(1) addition; --(2) thrift; కూడిక పట్టీ, kUDika paTTI -n. --[comp.] addition table; కూడు, kUDu -n. --meal; food; cooked rice; -v. t. --add; put together; join; mix; కూడుదల, kooDudala - n. -- profit; కూత, kUta -n. --(1) bird call; toot; cry; --(2) whistle; siren; --(3) shout; ---పిట్టకొంచెం, కూత ఘనం = the bird is small but the call is loud. ---కూతవేటు దూరం = shouting distance; distance at which a shout can be heard. కూతురు, kUturu -n. --daughter; కూతురుబుడమ, kUturubuDama -n. --wild cucumber; [bot.] bryonia scabrella; కూన, kUna -n. --little one; young one; ---పిల్లి కూన = kitten. ---పసి కూన = human baby. కూనిరాగం, kUnIrAgaM -n. --humming; కూనీ, kUnI -n. --murder; కూపం, kUpaM -n. --pit; hole; కూపకం, kUpakaM -n. --(1) ship’s mast; the pole to which the sails are attached; --(2) pelvis; the bone structure around the waist; కూపస్థ మండూకం, kUpastha maNDUkaM -n. --[idiom] a person with limited worldly knowledge, but thinks he knows everything; (lit.) like frog in a well; కూపీలు, kUpIlu -n. pl. --whereabouts; clues; secrets; కూయు, kUyu -v. i. --cry; toot; scream; call; mew; కూర, kUra -n. --(1) vegetable; --(2) herbs or leafy vegetables; --(3) curried vegetable or meat dish meant to be eaten with rice or bread; ---కోడికూర = curried chicken. కూరగాయలు, kUragAyalu -n. --vegetables; కూర్పరాస్తి, kUrparAsti -n. --[anat.] ulna; a bone in the forearm; the other bone in the forearm is radius; కూర్పరి, kUrpari -n. --[comp.] compiler; a program that translates a high level language into a low level language; --(2) [cinema] compiler; editor; కూరా నారా, kUrA nArA -n. --vegetables and stuff; కూరిమి, kUrimi -n. --love; friendship; కూరు, kUru -n. --stuffing; -v. t. --stuff; pack; cram; కూర్చుండు, kUrchuMDu -v. i. --sit; be seated; కూర్చు, kUrchu -v. t. --assemble; compile; gather; కూర్పు, kUrpu -n. --compilation; editing; కూలంకషం, kUlaMkashaM -adj. --exhaustive; కూలపడు, kUlapaDu -v. i. --collapse; slump; కూలి, kUli -n. --hire; hired labor; కూలిన, kUlina -adj. --fallen; collapsed; razed; కూలిన తార, kUlina tAra -n. --[astron.] collapsed star; black hole; కూలు, kUlu -v. i. --fall; collapse; buckle; కూల్చు, kUlcu -v. t. --raze; tear down; collapse; కూళ, kULa -n. --cruel person; wicked person; villain; కూవ, kUva -n. --heap; pile; క్యూ, kyU -n. --queue; waiting line; క్యూసెక్, kyoosek - n. -- cubic feet per second; a unit to measure the flow of water; One cusec is roughly equivalent to 28.317 liters per second; క్రూరం, krUraM -n. --(1) cruel; wicked; --(2) wild; untamed; క్రూర, krUra -adj. --(1) wild; ferocious; --(2) cruel; wicked; brutal; --(2) harsh; stern; క్రూరజంతువు, krUrajaMtuvu -n. --wild beast; క్రూరమృగం, krUramRgaM -n. --wild beast; wild animal; %కృ - kR, కెం - keM, కె - ke, కేం - kEM, కే - kE, క్షే - kshE, కై - kai కృకం, kRkaM -n. --[anat.] esophagus; the food tube in the neck; కృతం, kRtaM -suff. --one that is prepared by; one that is authored by; ---వాల్మీకి కృతం = authored by Valmiki. కృతఘ్నత, kRtghnata -n. --ingratitude; ungratefulness; (ant.) కృతజ్ఞత; కృతజ్ఞత, kRtaj~nta -n. --gratitude; gratefulness; -- కృతం అంటే చేసినది. జ్ఞ అంటే తెలిసిన. కృతజ్ఞత అంటే చేసిన సహాయం మరచిపోకుండ ఉండడం. -- (ant.) కృతఘ్నత; కృతయుగం, kRtayugaM -n. --the Age of perfection or Krita Yuga; according to Hindu belief, in Krita Yuga, law and order was 100%; in Treta Yuga, it was 75%; in Dvapara Yuga, 50%; in Kali Yuga, 25%. The duration of Krita Yuga is 1,728,000 years; కృత్యం, kRtyaM -n. --deed; act; activity; ---నిత్యకృత్యం = daily activity; routine. ---కృతకృత్యం = successful activity; కృత్యాద్యవస్థ, kRtyaadvastha - n. -- the mental struggle one goes through before embarking on a major task -- ఏదైనా పని చేయడంలో ఎటు చేయనూ తోచక ఆలోచిస్తూ ఉంటే "కృత్యాద్యవస్థ అనుభవిస్తున్నాడు" అంటారు. కృతి, kRti -n. --(1) a type of musical composition sung in the Carnatic style; these songs typically have a Pallavi, Anupallavi, and one or more Charanams; a కృతి is distinct from వర్ణం; పదం; జావళి, తిల్లానా: --(2) composition; a literary composition; --(3) dedication; --(4) a finished item or thing; కృత్తిక, kRttika %updated -n. --(1) Eta Tauri; Alcyone; Yoga tara of the third lunar mansion; --(2) the Pleiades; The Seven Sisters; It is believed that there were seven stars in this group, but now there are only six; The third of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) the period of Indic history around 2220 BCE when the vernal equinox occurred in this asterism; కృత్తికా నక్షత్ర సముదాయం, kRttikA nakshatra samudAyaM -n. --Pleiades; A group of six or seven stars found in the constellation Taurus; one of the 27 star groups of the Hindu calendar; కృత్రిమ, kRtrima -adj. --artificial; unnatural; కృదంతం, kRdaMtaM -n. --verbal noun; noun obtained by adding a suffix to a verb root; -- కృత్ప్రత్యయముతో అంతం అయేది; క్రియా పదాలని నామవాచకాలుగా మార్చుకోడానికి క్రియ ధాతువు చివర చేర్చే ప్రత్యయం; ఈ ప్రత్యయాలని కృత్ప్రత్యయాలనీ, ఇలా ఏర్పడ్డ నామవాచకాలని కృదంతనామవాచకాలనీ (లేదా కేదంతాలు అనీ) అంటారు; -- ఉదాహరణ: 'తిను' అనే ధాతువు నుండి 'తిండి', 'నడుచు' నుండి 'నడక', 'వండు' నుండి 'వంటకము' ఏర్పడతాయి. ఇక్కడ తిండి, నడక, వంట అనేవి నామవాచకాలుగా మారినా, వాటి మూలం తిను, నడుచు, వండు అనే క్రియలు. కాబట్టి ఇవి కృదంతాలు. కృప, kRpa -n. --grace; mercy; కృశించు, kRsiMcu -v. i. --waste away; become thin due to malnutrition or disease; languish; కృష్ణ, kRshNa -n., adj. -- Sri Krishna, the incarnation of Lord Vishnu; dark; black; blue; iron; black peppers; croe; cuckoo; buffalo; -- విష్ణువు యొక్క శ్రీకృష్ణ అవతారం; నలుపు; నీలం; ఇనుము; మిరియము; కాకి; కోకిల; దున్న; కృష్ణతులసి, kRshNatulasi -n. --[bot.] dOcimum americanum; నల్ల తులసి; కృష్ణపదార్థం, kRshNapadArdhaM -n. --[astron.] dark matter; కృష్ణపక్షం, kRshNapakshaM -n. --waning half of a lunar cycle; కృష్ణశక్తి, kRshNaSakti -n. --[astron.] dark energy; కృష్ణసారం, kRshNasAraM -n. --black buck [biol.] Antelope cervicapra; కృషి, kRshi -n. --effort; ---కృషితో నాస్తి దుర్భిక్షం = with effort, there is no famine. కృషీవలుడు, kRshIvaluDu -n. --farmer, cultivator; కెంపు, keMpu -n. --ruby; one of the nine gems or semi-precious stones; -- మాణిక్యం అన్నది సంస్కృత పదం. అది కెంపుకు పర్యాయ పదమే. "మాణిక్య వీణాముపలాలయంతీం. మదాలసాం మంజుల వాగ్విలాసాం" అన్న కాలిదాస కృత దేవీ స్తోత్రం వినే ఉంటారు. కన్నడ భాషలో కెంపు అన్న మాట మాణిక్యానికే కాక 'ఎరుపు రంగు' అన్న అర్థంలో కూడా వాడుతారు. కెంపు యొక్క నాణ్యతను, రంగులోని స్వచ్ఛతను బట్టి 'పద్మ రాగం', 'కురువిందం', 'సౌగంధికం', 'నీలగంధి' అన్న పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు; కెఫీన్, kephIn -n. --caffeine; a chemical in coffee or tea that is responsible for the “lift” experienced after ingesting these drinks; కెమేరా, kemErA -n. --camera; a device to take photographs; కెరటం, keraTaM -n. --wave; కెరటిన్, keraTin -n. --keratin; the protein out of which skin, nails, bones and the like are made; కెరడు, keraDu -n. --bolus; lump; esp. a lump of cooked rice; కెలుకు, keluku -v. t. --stir up; కెవ్వున, kevvuna -adj. --aloud; in a shrill manner; కేంద్రం, kEMdraM -n. --center; కేంద్ర, kEMdra -adj. --central; ---కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ = central nervous system. కేంద్రకం, kEMdrakaM -n. --nucleus; see also కణిక; కేంద్రకామ్లం, kEMdrakAmlaM -n. --[biol.] nucleic acid;see also కణికామ్లం; కేంద్రాభిముఖ, kEMdrabhimukha -adj. --convergent; కేక, kEka -n. --yell; shout; loud cry; కేకపెట్టు, kEkapeTTu -v. i. --yell; shout; కేకసం, kEkasaM -n. --cartilage; కేకి, kEki -n. --peacock; peahen; కేకు, kEku -n. --cake; కేటాయించు, kETAyiMcu -v. t. --allocate; assign; allot; consign; కేటాయింపు, kETAyiMpu -n. --allocation; consignment; assignment; allotment; కేడి, kEDi -- n. Known Dacoit; Known Depradator; -- ఈ పదాన్ని మోసగాళ్ళని, అతితెలివి ప్రదర్శనలు చేసేవాళ్ళని ఉద్దేశించి వాడుతుంటాం. Known Dacoit లేదా Known Depradator అనే పదాలకి కుదింపు పేరు; కేతక, kEtaka - n. -- [bot.] ''Pandanus doratissimus;'' this is a shrub with fragrant flowers in the shape of long pointed leaves; కేపు, kEpu -n. --offspring; child; కేబేజీ, kEbEjI -n. --cabbage; [bot.] Brassica oleracea of Creciferae family; కేరం, kEraM -n. --cocoanut palm; కేరట్, kEraT -n. --carrot [bot.] Dacus carota; కేరళం, kEraLaM -n. --Kerala; the land of cocoanut palms; కేరళ వక్క, kEraLa vakka -n. --betel nut; కేరు, kEru -v. i. --warble; crow; giggle; chuckle;a screetching sound made by children playfully; కేరింతలు కొట్టు, kEriMtalu koTTu -v. i. --behave hilariously; scream with joy; have fun; కేలండరు, kElaMDaru -n. --calendar; కేలరీ, kElarI -n. --(1) calorie; small calorie; the amount of heat needed to raise the temperature of one gram of water by one degree centigrade; This is the calorie one encounters often in physical sciences; abbreviated cal.; --(2) Calorie; large calorie; great calorie; the amount of heat needed to raise the temperature of one kilogram of water by one degree centigrade; This is the unit used, in biological sciences, for measuring the energy produced by food as it is metabolized; abbreviated Cal., with a capital C; కేళి, kEli -n. --sport; కేవలం, kEvalaM -adv. --merely; simply; absolutely; only; కేవల, kEvala -adj. --absolute; mere; simple; pure; unmixed; ---కేవల చలనం = absolute motion. ---కేవల స్థలం = absolute space. కేవు, kEvu -n. --freight; the charge for carrying goods on a vehicle; కేశం, kESaM -n. --hair; కేశనాళిక, kESanALika -n. --(1) capillary; the finest of the blood vessels; --(2) any fine tube; కేశిక, kESika -n. --[biol.] flagellum; కేసర, kEsara - n. -- [bot.] Mimyusops elengi; a large tree with small round flowers whose sweet and pungent smell lasts when the flowers are picked and dried in the sun; కేసరములు, kEsaramulu -n. pl. --(1) [bot.] stamens; --(2) lion's mane; కేసరావళి, kEsarAvaLi -n. --(1) [bot.] androecium; --(2) a group of lions; కేసరి, kEsari -n. -- lion; -- filament in a flower; పుష్పంలోని కింజల్కము; -- saffron; కుంకుమ పువ్వు; కష్మీర్ లో సాగుచేసే Crocus sativus అనే శాస్త్రీయ నామం కల ఒక మొక్క నీలిరంగు పుష్పాలలోని ఎర్రటి కీలములు, కీలాగ్రములను సేకరించి, సుగంధ ద్రవ్యంగా ఉపయోగిస్తారు. దానినే కుంకుమ పువ్వు అంటారు; కేసరి పువ్వు, kEsari puvvu -n. --[bot.] ''Lathyrus sativum''; కేసి, kEsi -suff. --toward; కేసు, kEsu -n. --case; civil or criminal case; కేసు పెట్టు, kEsu peTTu -v. t. --sue; క్రేత, krEta -n. --buyer; (ant.) విక్రేత; క్లేశం, klESaM -n. --(1) grudge; sorrow; --(2) anger; --(3) effort; --(4) obstacle; impediment; క్లేశకం, klESakaM -n. --[engr.] impedance; % e2t క్షేత్రం, kshEtraM -n. --(1) field; --(2) body; --(3) wife; క్షేత్రగణితం, kshEtragaNitaM -n. --geometry; క్షేత్రశాస్త్రం, kshEtraSAstraM -n. --agronomy; క్షేపణి, kshEpaNi -n. --paddle; oar; క్షేమం, kshEmaM -n. -- welfare; maintaining what one has; -- క్షేమం = ఉన్నది పోకుండా ఉండడం క్షేమం. యోగం = కొత్తగా ఏదైనా మేలు వచ్చి కలవడం యోగం. కైంకర్యం, kaiMkaryaM -n. --service; కైకట్టు, kaikaTTu -n. --connection; % use this for electrical connection in E-T part కైకిలి, kaikili -n. --daily wages; కైకొను, kaikonu -v. i. --undertake; takeup; receive; take with one's hand; కైజారు, kaijAru, -v. i. --slide; slip; కైతవం, kaitavaM -n. --hypocrisy; కైపు, kaipu -n. --intoxication; కైవడి, kvaivaDi -n. --manner; likeness; కైవల్యం, kaivalyaM, -n. -- త్రిగుణాతీత స్థితి కైవల్యం. సుఖ, దుఃఖ, మోహ రహిత స్థితి అది. మళ్ళీ పుట్టుక లేని స్థితి కైవల్యం. "యం ప్రాప్య న నివర్తంతే తద్ధామ పరమం మమ" అని భగవద్గీత. కైవసము, kaivaSamu - v. t. -- grab; take by force; కైవారం, kaivAraM -n. --(1) size; circumference; --(2) praise; flattery; కయి = hand, వారం = collection; %కొం - koM, కొ - ko కొంకి, koMki -n. --hook; bend; కొంకి పురుగు, koMki purugu -n. --[med.] hookworm; a small parasitic nematode worm bearing hooked mouth parts with which it fastens itself to intestinal walls of various hosts, including humans, and causing anemic conditions; కొంగ, koMga -n. --crane; heron; stork; కొంగు, koMgu -n. -- edge, border, or hem of a cloth worn as a dress; --one of the two ends of a rectagular piece of cloth a woman wears as a sari; ---కట్టుకొంగు = the inner end of the sari that is wrapped around the waist. ---పైటకొంగు = the flying end of the sari that is thrown over the breasts and hangs down freely from the shoulder. --- కొంగుపడు = walk next to; accompany; కొంగు బంగారం, koMgu baMgAraM - ph. -- easily accessible (like the gold coin tied to the flying end of a sari); low-hanging fruit; easily achievable goal; a good friend who is readily available in times of need; కొంచెం, koMceM -adj. --little; small amount; a bit; కొంచెపోడు, koMcepODu - n. m. -- mean fellow; selfish fellow; --అల్పుడు; దుష్ట బుద్ధి; స్వార్థ పరుడు; కొంటె, koMTe -adj. --naughty; కొండ, koMDa -n. --hill; (rel.) మెట్ట = hillock; crest; కొండకసింద, koMDakasiMda -n. --a medicinal plant; [bot.] ''Toddalia aculeata''; ''Toddalia asiatica''; కొండగన్నేరు, konDagannEru - n. -- Indian Willow; [bot.] Salix tetrasperma; -- జాల్మాలా; కొండగుర్తు, koMDagurtu -n. --landmark; కొండగోగు, koMDagOgu -n. --yellow tree cotton; [bot.] ''Cochlospermum gossypium''; ''Cochlospermum religiosum''; ''Hibiscus populncoides''; --[Sans.] కర్ణికారం; కొండగోరింక, koMDagOriMka -n. --myna bird; -- మాట్లాడే గోరింక = talking myna; Grackle; hill myna; [bio.] ''Gracula religiosa'' of the Sturnidae family; -- సాధారణ గోరింక = common myna bird; [bio.] ''Acridotheres tristis'' of the Sturnidae family; -- మాట్లాడే గోరింకకి ముఖాన ఉండే బొబ్బలనుబట్టి ఋగ్వేద కాలంలోనే సంస్కృతంలో దానిని ‘రోపణాకా’ అన్నారు. ఆ తరువాత కాలంలో ఆ కారణంగానే దానిని వరణ్డ (వరండ అంటే ముఖం మీద వచ్చే మొటిమ లేక బొబ్బ) అనే పేరుతో పిలిచారు. మాట్లాడే మైనాను సంస్కృతంలో ‘మదన శలాక’ (మన్మథ బాణం) అని కూడా అంటారు. రోపణ అనే సంస్కృత శబ్దానికి బాణము అని అర్థం ఉంది కనుక మన్మథుడి బాణం అనే అర్థంలోనే దీనిని రోపణాకా అనివుంటారు. మాట్లాడే మైనాను మదన శారికా, మదన సారికా అని కూడా అంటారు. దీని మెరిసే నల్లని ఈకలనుబట్టి దీనిని సంస్కృతంలో ‘ కాదంబరీ’ అంటారు. (కద్ + అంబర = Black-plumaged = నల్లని ఈకలు కలిగినది). ప్రేయసీ ప్రియులకు దౌత్యం నెరపుతుంది కనుక దీనికి ‘దూతీ’ అనే పేరూ ఉంది. ప్రయాసపడి ప్రేమికులను కలుపుతుంది కనుక దీనిని ‘యాసా’ అనికూడా అంటారు. తమను పెంచుకునే యజమానులకు ఆనందాన్ని ఇస్తుంది కనుక దీనికి కంజక, కంజన అనే పేర్లూ ఏర్పడ్డాయి. ఈ మైనా ‘మాటల పోగు’ లేక ‘కబుర్ల పోగు’ కనుక దీనికి ‘వచా’ అనే పేరు సార్థకం. మన ప్రాచీనులు గుర్తించిన చతుష్షష్ఠి (అరవై నాలుగు) కళలలో శుకశారికములకు (చిలుకలు, గోరింకలకు) మాటలు నేర్పటం కూడా ఒకటి. -- గోరువంక; కొండచింత, koMDachiMta - n. -- Copper Pod Tree; [bot.] ''Peltophorum pterocarpum''; -- The trees have been planted in India as avenue trees alternately with ''Delonix regia'' (Poinciana) to give a striking yellow and red effect in summer, as has been done on Hughes road in Mumbai; కొండచిలువ, koMDaciluva -n. --python; rock snake; mountain snake; [Sans.] అజగరం; కొండచీపురు, koMDacIpuru -n. --an elegant large grass; its panicles are used to make brooms; [bot.] ''Thysonolaena maxima''; కొండజాతి, koMDajAti -n. --hill tribe; కొండజొన్న, koMDajonna -n. --[bot.] ''Sorghum vulgare;'' కొండతంగేడు, koMDataMgEDu -n. --[bot.] ''Inga xylocarpa''; ''Delonix regia''; -- కొండ తంగేడు వృక్షం ఎర్రటి పూల రసాన్ని, కోడిగుడ్డు తెల్ల సొనతో కలిపి విరిగిన ఎముకలకు కట్టు వేస్తారు. -- see also నేల తంగేడు (''Cassia auriculata''); కొండదంతెన, koMDadaMtena -n. --[bot.] ''Smilax ovalifolia''; కొండనాలుక, koMDanAluka -n. --[anat.] uvula; కొండని తవ్వి ఎలకని పట్టడం, koMDani tavvi elakani paTTaDaDaM - ph. -- making a major effort and getting a minuscule reward; (lit.) digging a mountain and catching a mouse; [[ఏర్వా లానాటా|కొండపిండి]], koMDapiMDi -n. --a medicinal plant; [bot.] ''Aerva lanata;''; ---పిండికూర; [Sans.] పాషాణభేది; కొండబచ్చలి, koMDabaccali -n. --[bot.] ''Ariplex hortensis Linn.;'' కొండబూరుగు, koMDabUrugu -n. --[bot.] ''Salmalia malabarica''; ''Ceiba malabarica''; [Sans.] కూటశాల్మలి; కొండనక్కెర, koMDanakkera - n. -- [bot.] ''Ximenia americana;'' కొండమల్లె, koMDamalle -n. --[bot.] ''Polygonum barbatum;'' [Sans.] గిరిమల్లిక; కొండముచ్చు, koMDamuccu -n. --black-mouthed monkey; lion-tailed monkey; (lit.) thief of the hills; [bio.] ''Macacus silenus''; -- కొండెంగ; కోణంగి; గండంగి; -- బంగారు వన్నె కొండముచ్చు = golden Langur; Gray Langur; Hanuman Langur; [bio.] Semnopithecus entellus; [[File:Gray_langur_%28Semnopithecus%29_by_Shantanu_Kuveskar.jpg|right|thumb|330px-Gray_langurRaigad, Maharashtra_by_Shantanu_Kuveskar]] కొండమేక, koMDamEka -n. --barking deer; muntjacs; [biol.] ''Muntiacus muntjak'' of the Cervidae family; [[File:Muntiacus_sp_-_Hai_Hong_Karni.jpg|thumb|right|కొండమేక]] కొండవీటి చేంతాడు, koMDavITi cEMtADu -n. --[idiom] anything that is uncomfortably long, say a narrative; కొండరోజా, koMDarOjA -n. --[bot.] ''Brownea coccinea;' కొండాడు, koMDADu -v. t. --praise; కొండెం, koMDeM -n. --complaint; కొంత, koMta -n. --something; కొంతమట్టుకు, koMtamaTTuku -adv. --to some extent; కొంతవరకు, koMtavaraku -adv. --for some distance; for some time; కొందరు, koMdaru -n. pl. --some people; కొంప, koMpa -n. --(1) dwelling; house; home; (used in a depricatory way); --(2) thatch house; కొక్కెం, kokkeM -n. --hook; buckle; కొజ్జా, kojjA -n. -- eunuch; a person whose testicles have been removed; కొటకారం, koTakAraM, - n. -- gurgling sound made by a hen while hatching its eggs; కొట్టం, koTTaM -n. --a house with a slanting roof; కొట్టడి, koTTaDi -n. --store room; కొటారు, koTAru -n. --storage house; godown; ---ఉప్పుకొటార్లు = salt works. కొట్లాట. koTlATa -n. --fight; quarrel; కొట్టిక, koTTika - n. -- a group of tenements that cannot be called a village in its own right because it lacked a temple; కొట్టివేయు, koTTivEyu -v. t. --(1) strike out; delete; --(2) reject; dismiss; --(3) subtract; కొట్టు, koTTu -n. --(1) store; shop; grocery store; --(2) storage room in a house; --(3) jail; ---కిరాణా కొట్టు = general store. ---కిళ్లీకొట్టు = pan shop; a store where pan or betel leaves and nuts are packaged into a fragrant after-dinner chew. -v. t. --hit; knock; rap; strike; slap; ---do not hit the child = బిడ్డని కొట్టకు. ---someone is knocking (rapping) on the door = ఎవరో తలుపు కొడుతున్నారు , ---the clock struck four = గడియారం నాలుగు కొట్టింది, ---it smelled bad = అది కంపు కొట్టింది. కొట్టుకొను, koTTukonu -v. i. --(1) thrash; flail; --(2) beat; pulsate; throb; ---the heart pulsated = గుండె కొట్టుకున్నది. ---the dog thrashed his legs and died = కుక్క గిలగిల కొట్టుకుని చచ్చిపోయింది. ---కొట్టుకొని వచ్చు = arrive by drifting in a current of water; కొటేరు, koTEru -n. --an downside-up plow with the blade pointing upwards; -- ఏరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధంగా ఉన్న నాగలి. ఏరువాక అంటే దున్నడానికి మొదలయే సమయం. కోటేరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధంగా లేని నాగలి. ---కొటేరు లాంటి ముక్కు = a sharp nose. కొడవలి, koDavali -n. --sickle; scythe; కొడుకు, koDuku -n. --son; In classical Indian tradition, there are 12 types of sons; Some are listed below; --- ఔరసుడు = son born to a man and his legally married wife, both belonging to the same "varnam;" --- క్షేత్రజ్ఞుడు = if a man couldn't sire a child, then son born to his legally married wife with the help of an appointed man for this purpose; --- దత్తుడు = son adopted through traditional religious rites; --- కృత్రిముడు = an orphan boy raised by a couple; --- అపవిద్ధుడు = a boy abandoned by birth parents and raised by a different couple; --- జ్ఞాతుడు = son of a brother; కొడిశపాల, koDiSapAla -n. --a medicinal plant [bot.] Echites Antidysenterica; కొత్త, kotta -adj. --new; novel; ---సరికొత్త = brand new. కొత్తది, kottadi -n. --new thing; novelty; కొత్తముట్టు, kottamuTTu -n. --filament; fiber; కొత్తళం, kottaLaM - n. -- bastion; bulwark; stronghold; కొత్తిమిర, kottimira -n. --coriander leaves; cilantro; [bot.] Coriandrum sativum; (note) Coriander seeds are called ధనియాలు; కొత్తెం, kotteM -n. --(1) tuft of hair on the head; --(2) gentle slap on the head with three or four fingers, usually done affectionately; కొదవ, kodava -n. -- shortage; inferior; doubt; error; కొదుకు, koduku -n. --hesitation; కొన, kona -n. --tip; end point; (rel.) మొన; కొన్ని, konni -adj. --some; కొను, konu -v. t. --buy; కొప్పు, koppu -n. --(1) roof; --(2) coiffure; కొప్పెర, koppera -n. --cauldron; big wide-mouthed vessel;basin; కొబ్బరి, kobbari -n. --coconut meat; copra; the kernel of a coconut; కొబ్బరి ఆకు, kobbari Aku -n. --coconut leaf; కొబ్బరి ఈనె, kobbari Ine -n. --vein of coconut leaf; కొబ్బరి కాయ, kobbari kAya -n. --coconut; కొబ్బరి కురిడీ, kobbari kuriDI -n. --copra; dried coconut meat; కొబ్బరి చెట్టు, kobbari ceTTu -n. --coconut palm; [bot.] ''Cocos nucifera'' of the Arecaceae family; కొబ్బరితురుం పూలు, kobbariturum pUlu - n. -- Indian Crepe Myrtle; [bot.] ''Lagerstroemia indica'' of the Lythraceae family; -- Bred by the National Arboretum, these outstanding Crape Myrtle varieties were named after North American native Indian tribes; This is a widely commercialized ornamental shrub or small tree that has become naturalized and invasive in many tropical and subtropical regions of the world; [[File:Lagerstroemia_indica_4.jpg|thumb|right|కొబ్బరితురుం పూలు]] కొబ్బరి పాలు, kobbari pAlu -n. --coconut milk; milky liquid obtained by grinding and squeezing fresh coconut meat; కొబ్బరి పీచు, kobbari pIcu -n. --coconut fiber; coir; కొబ్బరి పువ్వు, kobbari puvvu - n. -- (1) coconut flower; (2) coconut sprout that grows inside a mature coconut; బాగా పండిన కొబ్బరికాయకు తేమ తగిలినప్పుడు కొబ్బరికాయ నుండి మొలక వస్తుంది, కొబ్బరికాయ కన్నుల నుంచి అన్ని విత్తనాల లాగానే. ఆలా కొబ్బరికాయలో మొలక వచ్చినపుడు కొబ్బరికాయ లోపల పువ్వులాంటి తెల్లని పదార్థం లోపల పెరుగు తుంది. దీన్నే కొబ్బరి పువ్వు అంటారు. దేవుడికి కొబ్బరికాయ కొట్టినప్పుడు పువ్వు వస్తే అదృష్టం అని చెబుతారు. కొబ్బరి బొండాం, kobbari boMDAM -n. --whole coconut; coconut fruit; కొబ్బరి మట్ట, kobbari maTTa -n. --stem of a coconut leaf; కొబ్బరి నల్లి, kobbari nalli -n. -- Eriophyid mites; a pest that attacks coconuts; -- నల్లి మరింతగా విస్తరించకుండా ముందుగా నల్లి సోకి రాలిన పిందెల్ని ఏరి ఒకచోటపోసి తగలబెట్టాలి. వేపమందు (అజాడిరాక్టిన్) ఒక లీటర్ నీటిలో 5 మిల్లీలీటర్లు చొప్పున కలిపి గెలలపై పిచికారీ చెయ్యాలి. నాలుగు నెలలకు ఒకసారి ఇదే మందును నీటిలో కలిపి వేరు ద్వారా కూడా ఎక్కించాలి. నత్రజని, భాస్వరం, పొటాష్ (NPK) ఎరువులు, సేంద్రియ ఎరువులు నిర్దేశిత మోతాదులలో వాడుకుంటే నల్లి ఉద్ధృతిని తగ్గించవచ్చు. కొబ్బరి నీళ్లు, kobbari nILLu -n. --coconut water; there is some confusion on the proper translation of this phrase; Indians prefer to use the literal translation "coconut water" and use "coconut milk" to refer to the milky liquid obtained by grinding and crushing fresh coconut meat; English-speaking countries translate these words respectively as "coconut milk" and "coconut juice"; -- also called ఎడ నీళ్లు; --[Sans.] నారికేళః కొబ్బరి నూనె, kobbari nUne -n. --coconut oil; oil obtained by squeezing dried coconut meat; కొన, kona -n. --end; extremity; కొనసాగు, konasAgu -v. i. --continue; కొనియాడు, koniyADu -v. t. --praise; కొన్ని, konni -adj. --some; కొను, konu -v. t. --buy; purchase; కొప్పు, koppu -n. --a tuft into which the long tresses of a female are folded; కొమ్మ, komma -n. --(1) branch; --(2) a female; కొమ్మదాసరి, kommadAsari -n. --an alms-seeker who climbs up a tree branch, threatening not to come down until he is given alms; కొమ్మరటి, kommaraTi -n. --branchy banana; bananas with green-skinned fruit; బంగాళీ రంభ; the word plantain is reserved for the green cooking variety and banana is used to indicate the fruit variety; కొమ్మసొర్ర, kommasorra -n. --a fish; [bio.] ''Zygaena tudes''; కొమ్ము, kommu -n. --(1) horn; --(2) antler; scientifically, horn is solidified hair whereas antler is skin with a blood supply; --(3) dried stick of a tuber like turmeric as in పసుపు కొమ్ము; --(4) the symbol attached to a consonant to impart the vowel sound "U"; --(5) a sweet snack called మిఠాయికొమ్ము; --(6) the handle on a side of a palanquin; --(7) musical instrument; perhaps made out of horn; కొమ్ముకాకర, kommukAkara -n. --[bot.] ''Momordica charantia''; కొయ్య, koyya -n. --(1) wood; --(2) wooden hanger of clothes; కొయ్య సుత్తి, koyya sutti -n. --mallet; కొరకంచు, korakaMcu -n. --a burning log that can be held at one end; a firebrand; కొరకు, koraku -suff. --for; for want of; for the sake of; for the purpose of; కొరడా, koraDA -n. --whip; కొరడాతో కొట్టు, koraDAtO koTTu -v. t. --whip; lash; కొరడాదెబ్బ, koraDAdebba -n. --whiplash; కొరత, korata -n. --(1) shortage; deficit; want; --(2) crucifixion; కొర్రలు, korralu - n. -- a grain similar to millet; foxtail millet; Italian millet; German millet; Chinese millet; and Hungarian millet; [bot.] ''Panicum Italicum; Setaria Italica'' of the Poaceae family; --an annual grass grown for human food. It is the second-most widely planted species of millet and the most important in Asia. It has the longest history of cultivation among the millets, having been grown in India since antiquity. -- నక్కతోక బియ్యం; పంటకి వచ్చిన వెన్నులు నక్క తోక ఆకారంలో ఉంటాయి; --రోజూ కొర్ర జావ కాచుకుని దానిలో పాలు కలుపుకుని తాగుతుంటే కొద్ది రోజులలోనే విరిగిన ఎముకలు అతుక్కుంటాయి. [[File:Japanese_Foxtail_millet_02.jpg|thumb|right|కొర్రలు]] కొరవ, korava -n. --(1) anchovy; a fish; [biol.] Coilia korua; --(2) long finned anchovy; a fish; [biol.] Setipinna godavari; కొరివి, korivi -n. --a burning log that can be held at one end; కొరివికారం, korivikAraM -n. --a spicy pickle made from fresh (as opposed to dry) fruits of red peppers, salt and tamarind; కొరివిదయ్యం, korividayyaM -n. --fiery fiend; a ghost or apparition that purportedly appears in the shape of a moving flame or with a torch in its hand; spontaneous combustion of marsh gases probably led to this belief; willow-o'-the-wisp; [Latin] Ignis fatuus; (ఇగ్నిస్ ఫేచ్యూఅస్) fool's fire; కొరుకు, koruku -v. t. --bite; bite to the extent of taking a piece off; కొర్రు, korru -n. --(1) a peg; --(2) a spike used to impale criminals in ancient times; కొలకర్ర, kolakarra -n. --measuring rod; కొలత, kolata -n. --measurement; కొలపట్టీ, kolapaTTI -n. --measuring tape; కొలపాత్ర, kolapAtra - n. -- measuring vessel; కొలబద్ద, kolabadda -n. --measuring strip; scale; కొలమానం, kolamAnaM - n. -- system of measurement; కొలమానిక, kolamAnika -n. --measuring cup; కొలను, kolanu -n. --pool; pond; కొల్లం, kollaM -n. --bin; bin for animal fodder; కొల్ల, kolla -n. --plunder; pillage; కొల్లగొట్టు, kollagoTTu -v. t. --plunder; rob; pilfer; loot; కొల్లలు, kollalu -n. --plenty; కొలిమి, kolimi -n. --furnace; forge; ---ముద్దకొలిమి = smelting forge. % e2t కొలిమి తిత్తి, kolimi titti -n. --bellows; కొలుచు, kolucu -v. t. --(1) measure; --(2) attend; worship; serve; కొలువడి, koluvaDi -n. --measurement; కొలువు, koluvu -n. --court; assembly of dignitaries in attendance with a king; కొవిదార, kovidAra -n. --[bot.] Bauhinia variegata; కొవ్వు, kavvu -adj. --fat; adipose; -n. --fat; solid fat; adipose; కొవ్వు కణం, kovvu kaNaM -n. --fat cell; కొవ్వు కణజాలం, kovvu kaNajAlaM -n. --adipose tissue; fatty tissue; కొస, kosa -n. --end; tip; last; posterior; (ant.) మొదలు; కొస, kosa -adj. --end; last; posterior; కొస ముట్టించు, kosa muTTiMcu -v. t. --finish; conclude; bring an end to; (lit.) lit up the end (of a fuse); కొసరు, kosaru -n. --a little extra given by a merchant as a goodwill gesture over and above a measured quantity; %కో - kO, కౌ - kau కోక, kOka -n. -- sari; a woman's garment; కోకలి, kOkali - n. -- Indian acalypha; [bot.] ''Acalypha indica'' of the Euphorbiaceae family; -- an erect annual herb; కోకా, kOkA -n. -- coca; [bot.] Erythroxylon coca; The leaves of this bush, found in South America, have 14 different drugs, most important of which is cocaine. South American Indians chew these leaves, sometimes after applying quicklime paste. Chewing this combination gives a little high. See also కాకౌ (cacao); కోకిల, kOkila -n. --the Indian black cuckoo; కోకోచెట్టు, kOkO -n. --cocoa tree; cacao tree; [bot.] ''Theobroma cacao,'' which means "food of the Gods"; కోకెయిన్, kokeyin -n. --cocaine; కోట, kOTa -n. --(1) fort; --(2) tower; ---తులసి కోట = a miniature brick structure to house the holy basil plant, something that is invariably found in any traditional Hindu family's front or back yard. కోటా, kOTA -n. --(1) coat; covering; especially a heavy application of talcum powder to the face; --(2) quota; a designated quantity; ---కోటా కొట్టేడు = he applied a heavy coat of powder. ---కోటా కొట్టు = a government depot where food rations are sold. కోటాకు, kOTAku -n. --the last leaf (usually much shorter in length) produced by a banana plant before it blooms the only time in its life cycle; ---వాడు కోటాకు వేసేడు = [idiom] he finished all his responsibilities toward gaining skills to earn a livelihood and ready to bear fruit. కోటానుకోట్లు, -n. --innumerable; very many; billions and billions; కోటి, kOTi -n. --(1) ten million; hundred lakhs; crore; one followed by 7 zeros in the traditional Indian method of counting; కరోరు; కోటీశ్వరుడు, kOTISvaruDu -n. --(1) ten-time millionaire; a person having tens of millions of rupees; same as కరోర్‌పతి; కోటు, kOTu -n. --(1) coat; jacket; an outer garment worn by men; --(2) a type of bidding in a card game where the player challenges that he will take all the tricks. Similar to slam bidding in Bridge. కోడలు, kODalu -n. s. --daughter-in-law; కోడళ్లు, kODaLlu -n. pl. --daughters-in-law; కోడి, kODi -n. --chicken; hen; rooster; ---కోడిపిల్ల = chick. ---కోడిపెట్ట = hen. ---కోడిపుంజు = rooster; cock. ---కోళ్లగుంపు = flock of chicken. కోడికన్ను, kODikannu - n. -- [bot.] Barleria cristata; గొబ్బి; పెద్ద గోరింట; కోడిగము, kODigamu -n. --ridicule; కోడిపుంజు చెట్టు, kODipuMju ceTTu -n. --flame of the forest; [bot.] Delanix regia; % put this in e-2-t part కోడు, kODu -n. --leg; leg of furniture; కోడె, kODe -adj. --male; ---కోడెనాగు = male cobra. ---కోడెదూడ = male calf. కోణం, kONaM -n. --angle; a measure of an angle; ---గురుకోణం = obtuse angle. ---లఘుకోణం = acute angle. ---లంబకోణం = right angle. కోణంగి. kONaMgi -n. -- (1) a beggar who seeks mercy by showing a deformed body; (2) a clown; buffoon; a fool in a farce; కోణమితి, kONamiti -n. --protractor; an angle measuring instrument; కోత, kOta -n. --(1) harvest; --(2) cut; incision; --(3) tall tale; exaggeration; falsehood; lie; fib; fabrication; prevarication; కోతల రాయుడు, kOtala rAyuDu -n. --raconteur, prevaricator; a person who habitually tells tall tales; falsehoods, lies; or fabrications; కోతి, kOti -n. --monkey; monkey with a red mouth; (rel.) కొండముచ్చు; ఏపుకోతి; కోతి కొమ్మచ్చి, kOti kommacci -n. --a game where children climb a tree, come down and chase each other; కోదండం, kOdaMDaM - n. -- a type of punishment meted out to children in elementary schhols in India in which the errant child is held upside down for a few minutes; -- శీర్షాసనం వెయ్యడంరాని పిల్లలకు, పెద్దలే కాళ్ళు పట్టుకొని తలక్రిందులుగా కొంతసేపు ఉంచడమే కోదండం. కోదండం అనేది కొరత వేయడం లాంటి క్రూరమైన శిక్ష యేమీకాదు. ఏమాత్రం జాలిపడవలసిన విషయమూ కాదు. క్రమశిక్షణతో పాటు జ్ఞానాన్ని కూడా పెంచే ప్రయత్నం మాత్రమే! -- see also గోడకుర్చీ, గుంజీలు; కోన్‌కిస్కా, kOnkiskA -n. --non entity; unknown person; కోన, kOna -n. --(1) valley; dell; trough; --(2) forest; కోనేరు, kOnEru -n. --tank; a stone-faced tank, usually located inside a temple compound, square in shape, and with steps on all four sides; కోపం, kOpaM -n. --anger; fury; ire; కోప్పడు, kOppaDu -v. t. --get angry and express it verbally; yell with anger; rebuke; కోపిష్టి, kOpishTi -n. --a short-tempered person; కోమలం, kOmalaM -adj. --delicate; soft; gentle; కోయలకూర, kOyalakUra -n. -- [bot.] Salicornia brachiata Roxb; కోర, kOra -n. --(1) fang; tooth; tusk; --(2) drinking bowl; goblet; కోరడి, kOraDi -n. --fence; hedge; an earthen ridge with thorny bushes to act as a fence; కోరపళ్లు, kOrapaLlu -n. --incisors; canine teeth; కోరాం, kOrAM -n. --grater; a kitchen implement to grate vegetables; ---కొబ్బరి కోరాము = coconut grater. కోరా, kOrA -adj. --unbleached; కోర్వాదులు, kOrwaadulu - n. pl. -- [Gram.] the list of words starting with "కోరు", namely [కోరు, పూను, పోలు, మను, విను, చూడు]; -- కోర్వాదులు అంటే కోరు ఆది గా గల కొన్ని శబ్దాలు. అంటే ఇది ఒక జాబితా. ఈ జాబితాకు మొదటి పదం "కోరు" కాబట్టి ఈ చిట్టా పేరు కోర్వాదులు. ఇవి తప్ప మనలాంటి వారు కొత్త మాటలు ఈ చిట్టా కు చేర్చకూడదు; కోరింతదగ్గు, kOriMtadaggu -n. --whooping cough; pertussis; కోరిక, kOrika -n. --wish (rel.) వరము; ఆశ; కోరు, kOru -n. --gratings; ---కొబ్బరి కోరు = grated coconut. -v. t. --(1) wish; ask; propose; pray; --(2) erode; ---ఒక వరం కోరుకో = make one wish. ---నది ఒడ్డుని కోరేస్తున్నాది = the river is eroding the banks. కోర్టు, kOrTu -n. --(1) court; a hall of justice; --(2) playground organized for a specific game, typically involving a net to separate two sides; ---కోర్టులో దావా వేస్తాను = I will file a suit in the court. ---టెన్నిస్‌కోర్టు బాగా తడిసిపోయింది = the tennis court has become very wet. కోలంగోవా, kOlaMgOvA -n. --a variety of mangoes suitable for pickling; కోల, kOla -adj. --oblong; long; oval; -n. --baton; stick; కోలపరగ, kOlaparaga -n. --golden anchovy; a fish; [biol.] Coilia dussumieri; కోలాటం, kOlATaM -n. --a folk dance in which people, with batons in hands, go around a circle and strike the batons in harmony; కోలాహలం, kOlAhalaM -n. --commotion; noise from a crowd; hubbub; కోలు, kOlu -adj. --big; large; ---కోలుపడిగె = large banner. కోలుకర్ర, kOlukarra - n. -- measuring stick; scale; కోలుకాడు, kOlukADu -n. --bailiff; (lit.) the big man; కోలుకొను, kOlukonu -v. i. --recover; get cured; కోలుపోవు, kOlupovu -v. t. --lose; కోవి, kOvi -n. --tube; కోవిదత్వం, kOvidatvaM - n. -- scholarship; learnedness; erudition; కోవిదుడు, kOviduDu -n. m. --skilled man; learned man; scholar; కోవెల, kOvela -n. --temple; కోశం, kOSaM -n. --(1) receptacle; repository; sheath; (2) treasury; (3) dictionary; lexicon; glossary; కోశసంబంధ, kOSasaMbaMdha - adj. -- fiscal; కోశస్తం, kOSasthaM -n. --(1) pupa; chrysalis; one of the life stages of silkworms, butterflies and the like; కోశాగారం, kOSAgAraM - n. -- treasury; కోశాధికారి, kOSAdhikAri - n. -- treasurer; కోష్ఠిక, kOShThika - n. -- [sci.] chamber; [[File:Saussurea_alpina_esthonica_-_Eesti_soojumikas_-_Niitv%C3%A4lja_soo2.jpg|thumb|right|Saussurea_alpina_esthonica]] కోష్టు, kOshTu - n. -- Snow lotus; [bot.] ''Saussurea lappa;'' a perennial herbaceous plant, ranging in height from dwarf alpine species 5–10 cm tall, to tall thistle-like plants up to 3 m tall --''Costi amari radix'' or costus root was an important item of Roman trade with India and is believed to have been the dried root of ''Saussurea lappa;'' --this is an ingredient in the Ayurvedic mixture called "vacaadi choornam;" కోస్తా, kOstaa - n. -- coast; -- తీరం అంటే నదీతీరం కావచ్చు, సముద్రతీరం కావచ్చు. కోస్తా అంటే సముద్రతీరం మాత్రమే. కోస్తా అనే మాట ఇంగ్లీషు మాట coast నుండి వచ్చింది. దీనికి తెలుగు మాట "ఒడ్డు." ఈ ఒడ్డు అనే మాట నదీతీరంని కానీ, సముద్రతీరంని కానీ సూచించవచ్చు; కోసు, kOsu -n. -- a measure of distance used in India until recently (believed to be about 3.65 kilometers or 2.27 miles); -- 4 కోసులు = 1 ఆమడ = 1 యోజనం; -- During the British rule, 1 యోజనం was approximated to 8 miles; 1 కోసు to 2 miles; కోసుకూర, kOsukUra -n. --cauliflower; కోస్తా, kOstA - adj. -- coastal; -n. --coastal region; coast; (Sp.) costa = coast; కోహళి, kOhaLi - n. -- cap; hat; Muslim hat; -- శీర్షాచ్చాదనం; ఆలవట్టం; ఉల్లడ; టోపీ; కుల్లా; క్లోమం, klOmaM -n. --pancreas; క్రోటను, krOTanu -n. --croton; [bot.] Codiaeum spp,; క్రోడిక, krODika -n. --(1) summary; abstract; --(2) code; క్రోడీకరించు, krODIkariMcu -v. t. --(1) codify; --(2) collect; compile; --(3) consolidate; క్రోడీకరణ, krODIkaraNa -n. --(1) codification; --(2) compilation; క్రోమిక్ ఆమ్లము, krOmik Amlamu -n. --chromic acid; క్రోమియం, krOmiyaM -n. --Chromium; one of the chemical elements whose symbol is Cr and atomic number 20; క్షోణి, kshONi -n. --(1) the earth; --(2) the number 1017; one followed by seventeen zeros; క్షోభ, kshObha -n. --agitation; suffering; కౌగలింత, kaugaliMta -n. --embrace; hug; కౌటిల్యం, kauTilyaM -n. --Machiavellianism; craftiness; political craftiness; కౌపీనం, kaupInaM -n. --modesty piece used by men; కౌమారం, kaumAraM -n. --youth; bloom; కౌముది, kaumudi -n. --moonlight; కౌలు, kaulu -n. --land-lease; the process by which a tiller leases land for agricultural purposes and pays the landlord an agreed upon rent; -- కౌలుకు తీసుకొనడం అంటే ఇంతకాలం ఇంత భూమి అని భూయజమాని దగ్గర భూమి తీసుకొని సంవత్సరానికి ఇంత అని (ముందు ఉభయులూ ఒప్పుకొన్న ప్రకారం) ప్రతి సంవత్సరమూ చెల్లించడం. ఆ పొలం పండించుకోవడం అంతా గుత్తకు తీసుకొన్న అతని బాధ్యత. అతడు పని వాళ్ళను పెట్టుకొని పంట పండించుకోవాలి. ఖర్చులన్నీ రైతే భరించి పండించాలి. కౌలుదారు, kauludAru -n. --lessee; కౌలుకి పుచ్చుకున్న వ్యక్తి; కౌలుదిమ్మ, kauludimma -n. --die; punch; goldsmith's die; కౌశలం, kauSalaM -n. --skill; dexterity; క్రౌంచపక్షి, krauMchapakshi - n. -- Indian Sarus Crane; curlew; -- (1) ఒక తరహా సముద్రపు పక్షి; ఉల్లంకాయ; నల్లకంకణము; వడ్లకంకణము; బలాకము; (2) కొంగ; ఓదెకొంగ; --a large wading bird of the sandpiper family, with a long down-curved bill, brown-streaked plumage, and frequently a distinctive ascending two-note call. -- ‘క్రుఞ్ క్రౌఞ్చః’ అని అమరకోశం క్రౌంచపక్షికి క్రుఙ్, క్రౌంచః అని రెండు పేర్లు చెపుతుంది. ఈ రెండు పేర్లూ ‘క్రుఞ్చ గతి, కౌటిల్య, అల్పభావయోః’ అనే ధాతువునుండి ఏర్పడినాయని – అంటే పంక్తిరూపముగా బోవునది, లేక కుటిలమై (వంకరగా) నుండునది – అని గురుబాలప్రబోధిక. కొంగ అని దీనికి తెలుగులో అర్థము వ్రాసినారు అమరంలో. కొంగలు బారులు దీరి పోవుట, వాటి శరీరనిర్మాణము వంకరగా నుండుటచే ఈ వ్యుత్పత్తులు సరిపోయినవి. ఈ క్రౌంచ శబ్దంయొక్క వికృతులే కొంచ, క్రొంచ అను తెలుఁగు పదాలు. ‘పసిఁడికీల్బొమ్మ మీపజ్జ నేగదు గదా కొంచలార, కొలంకుటంచలార!’ అని అచ్చతెనుఁగు రామాయణంలో కొంచలార = కొంగలార అనే అర్థంలో వాడిన కొంచశబ్దం. ‘చలాచలక్రౌంచ కారండవ మండలీ పటపటత్కారపటహారవంబులతో’ అని వసుచరిత్రము. ఈ వాక్యంలో గల క్రౌంచకారండవాలకు క్రౌంచ = కొంగలయొక్కయు, కారండవ = కన్నెఱేడు పక్షులయొక్కయు అని సోమకవి వ్యాఖ్యానం. ఈ విధంగా క్రౌంచపక్షి అంటే కొంగ అనడానికి సాహిత్యంలో అనేక ప్రయోగము లున్నవి. (దేశికాచారి) -- "The key event at the start of the Sanskrit Rāmāyaṇa attributed to Vālmīki is the death of a bird at the hands of a hunter. In Sanskrit, that bird is termed krauñca. Various identifications have been offered in the past but uncertainty persists. Focusing on the text of the critical edition and drawing on ornithological data regarding the birds commonly suggested, this article establishes beyond doubt that Vālmīki’s ‘krauñca bird’ is the Indian Sarus Crane. It then considers a key verse in the southern recension, omitted by the editors of the critical edition, which supports this identification. Finally, the article explores the significance of the Indian Sarus Crane for the epic scene." - LESLIE, JULIA. “A BIRD BEREAVED: THE IDENTITY AND SIGNIFICANCE OF VĀLMĪKI’S ‘KRAUÑCA.’” Journal of Indian Philosophy 26, no. 5 (1998): 455–87. http://www.jstor.org/stable/23496373. </poem> ==Part 3: ఖం - khaM== <poem> ఖంగుతిను,khaMgutinu -v.i. --get hurt or get defeated; astonished at the unexpected turn of events; -- same as కంగుతిను; ఖంగుమను,khaMgumanu -v.i. --sound like a metal striking metal; ఖండం, kjaMDaM -n. --(1) continent; --(2) segment; a piece (of space); ఖండనం, khaMDanaM -n. --cutting; trimming; dividing into pieces; ---కేశఖండనం = cutting of hair; ---సమద్విఖండనం = bisection; ఖండన తీర్మానం, khaMDana tIrmAnaM -n. --censure; a motion to censure; % put in e-2-t part for censure; ఖండనమండనాలు, khaMDana maMDanalu -n. pl. --in-depth debate on the pros and cons of an issue; ఖండాంతర, khaMDAMtara -adj. --pref. intercontinental; ఖండించు, khaMDiMcu -v. t. --(1) refute an argument; --(2) cut to pieces; ఖండిక, khaMDika -n. --excerpt; cutting; </poem> ==Part 4: ఖ - kha== <poem> ఖ, kha -pref. --space; sky; outer space; ఖగం, khagaM -n. --(1) bird; --(2) kite; --(3) arrow; --(4) planet; (lit.) one that moves in space; ఖగోళం, khagOLaM -n. --celestial sphere; the imaginary sphere on which surface all celestial bodies appear to be attached; (lit.) the sphere of space; ఖగోళశాస్త్రం, khagOLaSAstraM -n. --astronomy; science of celestial bodies; ఖగోళశాస్త్ర వేత్త, khagOLaSAstra vEtta -n. --astronomer; ఖగోళమధ్య రేఖ, khagOLamadhya rEkha -n. --celestial equator; ఖగోళీయ క్షితిజం, khagOLIya kshitijaM -n. --celestial horizon; the imaginary circle created by extending the plane of observation; ఖచరం, khacaraM -n. --(1) bird; --(2) wind; --(3) cloud; (lit.) one that wanders in space; ఖేచరం; ఖచ్చితం, khaccitaM -n. --(1) strict; by the book; --(2) accurate; on the button; ఖజానా, khajAnA -n. --treasury; ఖటికము, khaTikamu -n. --[chem.] calcium; ఖటికధరోల్, khaTikadharol -n. --[chem.] calciferol; one of the D vitamins; an alcohol C₂₈H₄₃OH usually prepared by irradiation of ergosterol and used as a dietary supplement in nutrition and medicinally in the control of rickets and related disorders; ఖటికపుటెరువు, khaTikapuTeruvu -n. --fertilizer with a major portion of calcium carbonate; ఖటికశిల, khaTikaSila -n. --[chem.] limestone; calcium carbonate; ఖడ్గం, khaDgaM -n. --sword; ఖడ్గమృగం, khaDgamRgaM -n. --rhinoceros; rhino; ఖద్దరు, khaddaru -adj. --(1) handmade; --(2) handspun; ఖదిరం, khadiraM -n. --a tree of the acacia family from which catechu is made; [bot.] ''Acacia catechu''; ఖభం, khabhaM - n. -- celestial object; -- ఖ అంటే నింగి భ అంటే మెరిసేది; ఖే భాతి = ఆకాశంలో మెరిసేది; అంటే నక్షత్రాలూ, గ్రహాలూ, తోకచుక్కలూ; ఖనకుడు, khanakuDu -n. --(1) ditch digger; --(2) miner; ఖననం, khananaM -n. --(1) digging; --(2) burial; ఖని, khani -n. --(1) mine; --(2) quarry; ఖనిజం, khanijaM -n. --mineral; ore; (lit.) one that is found in a mine; (rel.) లోహం; ఖనిజ లవణం, khanija lavaNaM -n. --mineral salt; ఖనిజపు చమురు, khanijapu camuru -n. --mineral oil; The name mineral oil by itself is imprecise, having been used for many specific oils over the past few centuries; Mineral oil is any of various colorless, odorless, light mixtures of higher alkanes from a mineral source, particularly a distillate of petroleum, as distinct from usually edible vegetable oils; Other names, similarly imprecise, include white oil, paraffin oil, liquid paraffin (a highly refined medical grade), paraffinum liquidum (Latin), and liquid petroleum. Baby oil is a perfumed mineral oil; ఖబడ్దార్, khabaddaar -inter. --be so informed!; be so warned!; ఖమీరం, khamIraM -n. --paste; jelly; ---శిలతైల ఖమీరం = petroleum jelly. ఖరం, kharaM -n. --donkey; ass; ఖర్వం, kharvaM -n. --(1) trillion; one followed by 12 zeros in the traditional Indian method of counting; --(2) small one; short one; ఖరాఖండీగా, kharAkhaMDIgA -adv. --firmly; definitely; ఖరాబు, kharAbu -adj. --dirty; filthy; spoiled; ఖరారునామా, kharArunAmA -adv. --(1) agreement; --(2) warranty; a document giving a guarantee; ఖరీదు, kharIdu -n. --cost; price; ఖరీఫ్, kharIph, -n. --khariff is a Urdu/Farsi word; south-west monsoon agricultural season starting in May-June; వానాకాలపు పంట; -- తొలకరిలో సాగు మొదలు పెట్టి కార్తీక మాసానికి చేతికి వచ్చే వర్షాధార పంటను సారువా, ఖరీఫ్, కత్తెర (కార్తీక) అనే పేర్లతో వ్యవహరించేవారు. సారువా అంటే వర్షాధార పంట. కార్తీక మాసంలో చేతికొస్తుంది కాబట్టి కత్తెర పంట; -- see also రబీ; ఖర్చు, kharcu -n. --expenditure; ఖర్జూరం, kharjUraM -n. --date; fruit of date palm; ఖాతరు, khAtaru -v. i. -- heed; pay attention; ---ఖాతరు చెయ్యడం లేదు = he is not paying attention ఖాతా, khAtA -n. --account; ledger; a table showing credits and expenditures; ఖాదిర, khAdira -adj. --acrid; ఖాదీ, khAdI -adj. --(1) edible; --(2) handmade; ఖామందు, khAmaMdu -n. --owner; proprietor; master; lord; ఖాయపరచు, khAyaparacu -v. t. --(1) fix; confirm; settle; --(2) make permanent; give tenure; ఖాయిదా, khAyidA - n. -- care; protection; ఖాళీ, khALI -n. --empty; void; vacant; unoccupied; ఖ్యాతి, khyAti -n. --reputation; fame; renown; ఖిన్న, khinna - adj. -- dejected; distressed; ఖిలం, khilaM - adj. -- (1) dilapidated; ruined; (2) unplowed; waste; (3) addendum; -- ‘‘ఖిలమనగా పరిశిష్టం. హరివంశం భారతమునకు ఖిలం. ఆదిపర్వం మొదలుకొని స్వర్గారోహణ పర్వం వఱకునుఁగల గ్రంథం భారతమనియు, హరివంశంతో గలసిన గ్రంథం మహాభారత మనియు అందురు.’’ ఖిల్లా, khillA -n. --fort; hill fort; ఖిలీభూత, khilIbhUta -adj. --dilapidated; ఖురసాని వాము, khurasAni vAmu -n. --seeds of Bishop's weed; (Bishop's weed is also known as అజమోద or అజామోద;) --Henbane; black henbane; stinking nightshade; [bot.] ''Hyoscyamus niger'' of the Solanaceae family; ఖుషీ, khuShI - n. -- happiness; delight; ఖూనీ, khUnI - n. -- murder; ఖేచరం, khEcaraM -n. --(1) bird; --(2) wind; --(3) cloud; (lit.) one that wanders in space; ఖేచరుడు, khEcaruDu -n. --demigod; ఖైదు, khaidu -n. --jail; prison; imprisonment; ఖైదీ, khaidI -n. --prisoner; inmate; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] 3qxin25vrjdine4vo1fjyu1w2z6cl2y 0 3017 39335 39293 2026-07-07T17:57:39Z Vemurione 1689 /* Part 2: త - ta */ 39335 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: తం - taM== <poem> {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> తంటేము, taMTEmu -n. --a medicinal herb; [bot.] ''Cassia tora'' and ''Cassia alata'' of the Leguminosae family; --(also) తంటియం; ప్రపున్నతం; దద్రుగ్నం; తంగేడు, taMgEDu -n. --Country senna; Tanner's cassia; a bush with yellow flowers; [bot.] ''Cassia auriculata''; ''Senna auriculata'' of the Fabaceae family; --Cassia auriculata is an evergreen shrub that grows in many parts of India and in other parts of Asia. The flower, leaves, stem, root, and unripe fruit are used for treatment, especially in Ayurvedic medicine; Before the advent of synthetic tanners, the bark of this plant was widely used in tanning hides; -- దీని మొగ్గల్ని కషాయంగా కాచుకుని తాగితే చక్కెర వ్యాధి అదుపులో ఉంటుంది. ఈ మొక్క పుల్లలతో పళ్ళు తోముకుంటే చిగుళ్లు బలపడతాయి. ఈ మొక్క ఆకులతో శ్రీలంకలో టీ కాచుకు తాగుతారు. దీని గింజల పొడితో కాఫీ కాచుకు తాగుతారు. --తలపోటకం; మాదిగ తంగేడు; మెట్ట తంగేడు; మెరక తంగేడు; [Sans.] ఆవర్తకీ; హేమపుష్పమ్; [Tamil] అవరమ్; తంటా, taMTA -n. --difficulty; trouble; తంటాలు పడు, taMTAlu paDu -v. i. --(1) to undergo difficulties; --(2) to take trouble; తంటింపు, taMTiMpu - n. -- [bot.] ''Cassia tora'' Linn.; తండం, taMDaM -n. --assembly; mass; collection; quantity; group; family; ---మృగతండం = a herd of animals. ---కలువతండం = a bed of lilies. ---కణతండం = a collection of cells; tissue. ---తండోపతండం = wave after wave; in huge herds. తండసం, taMDasaM -n. --tweezers; a small hand-held forceps; తండ్రి, taMdri -n. --father; (lit.) one who brings; తండులాలు, taMDulAlu -n. pl. --rice; తండుల కణాలు, taMDula kaNAlu -n. --broken pieces of rice; తండులీయకం, taMDulIyakaM -n. -- spiny pigweed; prickly amaranth; thorny amaranth; [bot.] ''Amaranthus spinosus''; -- sometimes a noxious weed. It can be a serious weed of rice cultivation; తంత్రం, taMtraM -n. --scheme; device; trick; contrivance; తంతి, taMti -n. --(1) wire; wire used in a stringed musical instrument; --(2) telegram; (ant.) నిస్తంతి; తంతివార్త, taMtivArta -n. --telegraphic message; తంత్రీవాద్యం, taMtrIvAdyaM -n. --stringed instrument; తంతు, taMtu -n. -- (1) ritual; ceremony; festival; proceedings; (2) device; method; procedure; idea; తంతువు, taMtuvu -n. --filament; thin wire; తంపటి, taMpaTi -n. --a native form of "baking", used especially to cook palm-sprouts; --తేగలను కుండలో ఉంచి, తేగలపై కొంచెం నీళ్లు జిలకరిచి గడ్డి చుట్టతో కుండా మూతిని మూసి, ఈ కుండను బోర్లించి చుట్టూ గడ్డి చిన్న చిన్న పుల్లలు వేసి మంట పెడతారు. బోర్లా ఉంచిన కుండలో ఉన్న తేగలు బాగా ఉడుకుతాయి. ఈ పద్దతిని "తంపటి" వేయడం అంటారు. తంపటి వేసిన తేగలు రుచిగా ఉంటాయి, పైగా ఎక్కువ రోజులు బంక, బూజు పట్టకుండా ఉంటాయి. తంబ, taMba -n. --(1) sword bean; [bot.] ''Canavalia gladavata''; --(2) mob; ruck; large group of people; తంబుర, taMbura -n. --a stringed instrument to provide a background drone in a musical concert; </poem> ==Part 2: త - ta== <poem> తకరారు, takarAru -n. --dispute; తక్షణం, takshaNaM -adv. --immediately; (ety.) తత్ + క్షణం = that very moment; తక్కిడి, takkiDi - n. -- cheater; deceiver; తక్కిన, takkina -adj. --remaining; rest; తక్కిలి చెట్టు, takkili cheTTu - n. -- [bot.] ''Clerodendrum phlomidis;'' -- [Sans.] అగ్నిమంథా; తక్కువ, takkuva -n. --deficiency; shortage; తక్కెడ, takkeDa -n. --balance; a pair of scales; weighing device; తక్కోలం, takkOlaM -n. --[bot.] ''Clerodendron inerme;'' తగడు, tagaDu -n. --foil; ---తగరపు తగడు = tin foil; తగరం, tagaraM -n. --tin; one of the chemical elements; తగర్, tagar - n. Valerian, [bot.] ''Valeriana officinalis'' of the Valerianaceae family. It is a famous medicinal plant. Valerian root calms the nervous system, and Ashwagandha helps the body adapt to stress. Both herbs have remarkable healing properties; they target different and specific ailments; తగరు, tagaru -n. --(1) ram; --(2) he goat; billy goat; తగలబడు, tagalabaDu -v. i. --(1) to burn down; --(2) to get destroyed; తగవరి, tagavari -n. --arbitrator; judge; (ety.) తగవు + అరి; తగవు, tagavu -n. --(1) dispute; argument; altercation; --(2) fair; just; appropriate; suitable; తగాదా, tagAdA -n. --dispute; quarrel; తగినంత, taginaMta -adj. --suitable; appropriate; sufficient; adequate; తగిలించు, tagiliMcu -v. t. --attach; stick on; hang it; fasten; తగ్గించు, taggiMcu -v. t. --decrease; reduce; lower; తగ్గింపు, taggiMpu -adj. --decreased; reduced; ---తగ్గింపు ధర = reduced price. తగు, tagu -adj. --appropriate; suitable; తగునా?, tagunA? -inter. --is it appropriate? is it suitable?; is it fair?; తగులు, tagulu -n. --(1) borrow; a concept used in arithmetic when a larger number is subtracted from a smaller number; (ant.) మిగులు; --(2) deficit; loss; --(3) wish; desire; ---మిగిలితే తీసికో, తగిలితే వేసికో = take if there is a surplus, contribute if there is a deficit. -v. i. --(1) touch;(2) meet; encounter; ---తగలకుండా కూర్చో = sit without touching. ---దారిలో తగిలాడు = met him on the way. తగుల్చు, tagulcu -v. t. --attach; hook; తగ్గు, taggu -v. i. --decay; decrease; abate; calm down; back off; ---తగ్గవోయ్‍ = cool down!; calm down!; don’t be too aggressive! తగ్గుదల, taggudala -n. --decay; decrement; downfall; abatement; తగ్గుముఖం, taggumukhaM -n. --downward trend; decreasing trend; తచ్చాడు, taccADu -v. i. --move about; sneak; loiter; తటస్థం, taTasthaM -n. --neutral; impartial; indifference; non-aligned; ---తటస్థ స్థానం = neutral position; resting position. ---తటస్థ రాజ్యాలు = non-aligned countries. ---సున్నితపు త్రాసు యొక్క తటస్థ స్థానం = resting position of a precision balance. తటస్థించు, taTasthiMcu -v. i. --happen; occur; తట్ట, taTTa -n. --big shallow basket; a basket with no lid; (rel.) బుట్ట = basket; తటాకం, taTAkaM -n. --tank; pond; lake; తటాలున, taTAluna -adv. --suddenly; abruptly; తటి, taTi -n. --river bank; shore; తట్టు, taTTu -n. --(1) side; direction; --(2) pony; ---లోతట్టు ప్రాంతాలు = low lying areas; -v. i. --occur; ---ఆ ఆలోచన నాకు తట్ట లేదు = that thought did not occur to me. -v. t. --pat; touch; rap; knock; strike; ---భుజం మీద తట్టేడు = he patted me on my shoulder. ---ఎవరో తలుపు తడుతున్నారు చూడు = see, someone is knocking on the door. తట్టుకొను, taTTukonu -v. i. --tolerate; bear; handle; ---నొప్పి తట్టుకోగలవా? = can you tolerate the pain? తట్టుముట్లు, taTTumuTlu -n. pl. --stuff; furniture, utensils, belongings, etc; తడక, taDaka -n. --a partition screen that is woven out of palm leaves, coconut leaves, or bamboo strips; తడకచాపలు, taDakachApalu -n. -- rolling mats; screens than can be rolled up and down as needed, usually made from strips of bamboo; Sometimes these are made of "khus khus grass" and such screens are very popular as "summer air coolers;" తడప, taDapa -n. --lath; a strip of fiber taken from the back stem of a palm or coconut leaf that can be used as a rope to tie things; This is a fairly popular material used in the construction of temporary structures. తడబడు, taDabaDu -v. i. --act irresolutely; behave with an unsure footing; తడవ, taDava -n. --turn; time; occasion; తడాఖా, taDAkhA - n. -- capability (to hit); ability; expertise; --(ety.) మరాఠీ భాషలో తడ్-తడ్ (तड! तड!) అన్నది కొట్టడాన్ని సూచించే ధ్వన్యనుకరణ శబ్దం. తడాఖా (तडाखा) అంటే ఆ కొట్టడానికి క్రియానామవాచకం. నా తడాఖా చూపిస్తాను అంటే నా కొట్టే శక్తిని చూపిస్తాను అని అర్థం.కొట్టడానికే కాకుండా సాధారణంగా ఏ విషయంలోనైనా సామర్థ్యాన్ని తెలుపడానికి కూడా ఈ పదాన్ని ప్రస్తుతం ఉపయోగిస్తున్నారు. గాణ్యాచా-తడాఖా (गाण्याचा-तडाखा) అంటే పాడడంలో సామర్థ్యం అన్నమాట; తడి, taDi -adj. --wet; damp; moist; తడి గచ్చు, taDi gaccu -n. --(1) wet cement; --(2) tile floor; తడుపు, taDupu -v. t. --moisten; soak; తత్, tat -adj. --[Sans.] that; తతంగం, tataMgaM -n. --rigmarole; ritual; procedure; తత్తరపాటు, tattarapATu -n. --agitated bewilderment; తత్ ఫలితంగా, tat^ phalitaMgA -adv. --consequently; therefore; as a result of; whence; తత్భవం, taDbhavaM -n. --assimilated word esp. from Sanskrit; తత్త్వం, tattvaM -n. --(1) philosophy; science; principle; --(2) nature; ---వేదాంత తత్త్వం = Vedanta philosophy. ---మనస్ తత్త్వం = psychic philosophy; psychology. ---వాడి తత్త్వమే అంత = that is his nature. తత్సమం, tatsamaM -n. --(1) equivalent; --(2) un-assimilated word from Sanskrit used in Telugu as is; తతి, tati -n. --a group; a collection; a row; తతిమ్మా, tatimmA -adj. --rest (of a group); balance; తథ్యము, tathyamu - n. -- a truthful conclusion; -- అనుభవ ఆధారితమైన ఒక పిండితార్థము; ఉదాహరణకు - సూర్యుఁడు ఱేపు ఉదయించుట తథ్యము; తథా, tathA -adv. --that way; in that manner; తథాగతుడు, tathAgatuDu -n. --Lord Buddha; one who attained nirvana in that way (that is, in the manner of other seers); తథాస్తు, tathAstu -inter. --amen!; so be it; తద్ద్వారా, taddvArA -adv. --thereby; through that channel; -- (note) తద్వారా is incorrect usage; తదితరులు, taditarulu -n. --and others; e tal; తదియ, tadiya -n. --the third day of the lunar half-month; తద్దినం, taddinaM - n. -- తత్ + దినం = తద్దినం; that day; euphemism for the religious ritual on the death anniversary of a departed person; తదీను, tadInu -n. --propene; a hydrocarbon with three carbon atoms and one double bond between two of the carbon atoms; (ety.) తది (తదియ) conveys 3 and according to an international convention, all straight-chained hydrocarbons containing a double bond must end with the sound "-ene"; C₃H₆; తద్రూపేణా, tadrUpENA -adv. --in that form; in that way; తదేను, tadEnu -n. --propane; a hydrocarbon with three carbon atoms and all single bonds between the carbon atoms; (ety.) తది (తదియ) conveys the 3 and according to an international convention, all straight-chained hydrocarbons containing single bonds must end with the sound "-ane"; C₃H₈; తదైను, tadainu -n. --propyne; a hydrocarbon with three carbon atoms and a triple bond between two of the carbon atoms; (ety.) తది (తదియ) conveys the 3 and according to an international convention, all straight-chained hydrocarbons containing a triple bond must end with the sound -"yne"; C₃H₄; తద్ధిత నామాలు, taddhita naamaalu - n. pl. -- new nouns obtained by appending a suffix to an existing noun; -- తెలుపు = white >> తెల్లదనం = whiteness; తద్ధిత ప్రత్యయం, taddhita pratyayaM - n. -- a suffix that can be appended to an existing noun to create a new noun; -- తెలుపు = white >> తెల్లదనం = whiteness; తద్ధితాలు, taddhitaalu -n. -- నామవాచకాలకు లేదా విశేషణాలకు ప్రత్యయాలు చేరడం వల్ల ఏర్పడే కొత్త నామవాచకాలను లేదా విశేషణాలను తద్ధితాలు అంటారు. వీటి మూలంలో క్రియ ఉండదు, కేవలం మరొక నామవాచకమే ఉంటుంది. గుర్తించే విధానం: ఈ పదాల మూల రూపం ఏదైనా ఒక వస్తువు, గుణం, ఊరు లేదా ఒక సంజ్ఞను సూచిస్తుంది. ఉదాహరణ: 'అందం' అనేది ఒక గుణాన్ని తెలిపే నామవాచకం/విశేషణం. దీనికి 'ఇడు' చేరితే 'అందగాడు' అవుతుంది. ఇక్కడ అందగాడు అనేది తద్ధితం. అలాగే 'శూరత్వం' నుండి 'శూరుడు', 'బుద్ధి' నుండి 'బుద్ధిమంతుడు', 'ధనము' నుండి 'ధనవంతుడు' ఏర్పడతాయి. తనం, tanaM -suff. ---ness; having the property of; used as suffix with verbs to create nouns; ---అల్లరితనం = mischievousness. ---ఉప్పతనం = saltiness. ---గట్టితనం = hardness. ---గొప్పతనం = greatness. ---దొంగతనం = burglary. ---పచ్చదనం = green-ness. ---పెంకితనం = mischievousness. ---మంచితనం = goodness. ---ముసలితనం = old age. ---వెకిలితనం = silliness. తన, tana -pron. --one's own; తనను, -pron. --himself; herself; accusative of తను; తనఖా, tanakhA -n. --mortgage; deed; తన్నడం, tannaDaM -v. t . --kicking; తన్మయత్వం, tanmayatvaM -n. --rapture; తన్యత, tanyata -n. --[phy.] tension; తనాబి, tanAbi -n. --beam; girder; తన్మాత్ర, tanmAtra -n. --percepts; particle; representative essence of a concept; -- తత్‌ + మాత్ర. తత్‌ అంటే పరబ్రహ్మం. మాత్రం అంటే కొలమానం. బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకొనడానికి ఉపయోగపడే శబ్ద, స్పర్శ, రూప, రస, గంధాలలో ఒకటి. ఐదూ కలసి పంచ తన్మాత్రలు. ఇవి చెవి, చర్మం, కన్ను, నోరు, ముక్కు అనే జ్ఞానేంద్రియాలతో తెలుసుకొనేవి. తనిఖీ, tanikhI -n. --inspection; తనివి, tanivi -n. --satisfaction; తనివితీరా, tanivitIrA -adv. --to one’s satisfaction; తను, tanu reflex. -pron. --himself; herself; the person under discussion; he; she; that person; (ety.) a shortened version of అతను; అతను → (త+అ+ను) → (త+ను) → తను [ఇక్కడ సవర్ణ లోపం జరిగింది]; ఈ ప్రక్రియను ఇంగ్లీషులో metathesis వర్ణవ్యత్యయం అంటారు. [శబ్ద ఉచ్చారణలో అక్షరాల వరుస ముందువెనుకలు అవడం]. ఇది కేవలం కాలగమనంలో ఉచ్చారణ సౌకర్యార్థం భాషలో ఏర్పడే మార్పు. దీనికి ప్రసిద్ధ ఉదాహరణ: అసలు వూరిపేరు వారాణసి అయితే, తెలుగులో మాత్రం దీనిని వారణాసి అని వాడతాం. -- ఇది "అతను" లేదా "ఆమె" వంటి లింగ సర్వనామాలకు బదులుగా ఉపయోగించవచ్చు. లింగ-తటస్థ సర్వనామాలను ఉపయోగించడం అనేది మీకు ఖచ్చితంగా తెలియని లేదా మగ లేదా స్త్రీ అని గుర్తించని వ్యక్తులను సూచించడానికి మరింత సమగ్ర మార్గం. -- see also తిను; తనువు, tanuvu -n. --body; తన్ను, tannu -n. --kick; blow; -v. t. --kick; thrash; తన్నుకుపోవు, tannukupOvu -v. t. --snatch away; ---గెద్ద తన్నుకు పోయింది = the kite snatched it away. తన్నుదన్ను, tannudannu -n. --kickstand; తపసి చెట్టు, tapasi ceTTu -n. --[bot.] Sterculia urens; తపస్సు, tapassu -n. --meditation; penance; తప్ప, tappa -adv. --except; but; save; unless; తప్పనిసరి, tappanisari -adj. --unavoidable; inevitable; essential; తపాలా పెట్టె, tapAlA peTTe -n. --post box; mail box; తపాలా బిళ్ల, tapAlA biLla -n. --postage stamp; తప్పించి, tappiMci -prep. --except; తప్పించుకొను, tappiMcukonu -v. i. --by-pass; evade; avoid; dodge; తప్సీలు, tapsIlu -n. --details of an account; తప్పు, tappu -n. --(1) error; mistake; fault; --(2) sin; --(3) lie; --(4) [comp.] bug; -v. i. --(1) err; mistake; fault; --(2) sin; --(3) lie; --(4) miss; --(5) fail; flunk; ---నెల తప్పు = miss a period; become pregnant. ---పరీక్ష తప్పు = fail an examination; తప్పుల తడక, tappula taDaka -n. --full of mistakes; [idiom] full of holes; తప్పుకో, tappukO! -inter. --get off the way!; తప్పేలా, tappElA - n. -- a wide-mouthed cooking vessel; -- ముంత, తప్పేలా = all utensils; bag and baggage; -- తప్పేలా అంట్లు = a kind of rice cake; బియ్యం పిండి, కొబ్బరి సన్న ముక్కలు, సెగగ పప్పు చేర్చి తడిచేసి బాగా కలిపి తప్పెల లోపల చుట్టూరా అంటించి మూతబెట్టి సన్న సెగ మీద ఉడికిస్తారు. తపోశక్తి, tapOSakti - n. -- the energy of asceticism; spiritual energy accumulated by long periods of meditation; తప్పొప్పుల పట్టిక, tappoppula paTTika -n. --errata; corrigenda; తబల, tabala -n. --tabla; a musical drum with a tightly stretched skin on only one side; (rel.) మద్దెల is a cylindrical drum with two sides for percussion; తబుకు, tabuku -n. --tray; తమందం, tamaMdaM -n. --nitwit; dullard; (ety.) తమస్ + మందం = darkness + dullness; తమకం, tamakaM -n. -- (1) eagerness; yearning; anxiety; (2) suspense; curiosity; తమది, tamadi -pos. pron. --it's yours (honorific); తమరు, tamaru -pron. --you (honorific); తమస్సు, tamassu -n. --(1) darkness; --(2) ignorance; తమలము, tamalamu -n. --the betel vine; (note.) the betel vine has no botanical relation to the betel nut. The similarity in the English names stems from the fact both the betel leaves and betel nuts are used together, in India as an “after-dinner mint.” తమలపాకు, tamalapAku -n. --the betel leaf; [bot.] ''Piper betle;'' -- తమలపాకులో పిండిపదార్త్తలని అరిగించే డయాస్టేజ్ అనే ఎంజైమ్ ఉంది. బహుశా అందుకే భోజనం తర్వాత తాంబూలం తీసుకుంటారు. -- ఎన్నోవ్యాధులకు వాడడమే కాక సెగ గడ్డలు వగైరా వ్రణాలు పక్వానికి రావడానికి వేసే మలాం పట్టీలలో కూడా తమలపాకులు వాడతారు. -- భారతదేశంలో సుమారుగా 35 తమలపాకు రకాలు సాగవుతున్నాయి. అయితే 'తెల్లాకులు' లేక 'తెలనాకులు' లేక ధవళ నాగవల్లి దళములు అని పిలువబడే పలుచని లేత తమలపాకులు తాంబూలానికి శ్రేష్ఠమైనవి; -- see also తాంబూలం; తమాలం, tamAlaM -n. --gloomy tree; [bot.] ''Xanthochymus pictorius''; చీకటిమాను; తమాషా, tamAshA -n. --fun; amusement; funny show; [[File:Lobes_of_the_brain_NL.svg|thumb|right|occipital lobe గులాబి ర్ంగులో ఉంది]] తమ్మి, tammi -n. --(1) lotus; --(2) lobe; ---కపాలాస్థిక తమ్మి = occipital lobe; one of the four major lobes of the cerebral cortex in the brain of mammals తమ్ముడు, tammuDu -n. --younger brother; తయారీ, tayArI -n. --preparation; manufactured; తయారు, tayAru -adj. --ready; prepared; తరం, taraM -adj. --possible; capable; ---నా తరం కాదు = I cannot do it. -n. --class; generation; ---తర తమ భేదాలు = differences in generations and status. తరంగం, taraMgaM -n. --(1) wave; (lit.) one that moves on water; --(2) a type of song; --(3) a chapter in a book; తరంగదైర్ఘ్యం, taraMgadairghyaM -n. --wavelength; తరంగిణి, taraMgiNi -n. --(1) flow; --(2) river; తరందారు, taraMdAru %e2t -n. --classifier; తరగతి, taragati -n. --class; standard; grade; (ety.) తరము + గతి; ---నువ్వు ఎన్నవ తరగతి? = in what grade are you? తరణం, taraNaM -n. --crossing; deliverance; తరణి, taraNi -n. --(1) ship; --(2) Sun; ---నభోతరణి = spaceship. ---తరణి కిరణములు = rays of the Sun. ---తరణి కిరణవారము = a beam of sunlight. తరణోపాయం, taraNOpAyaM - n. -- A means, an expedient; -- (note) తరుణోపాయం is incorrect spelling; తరతమ, taratama -adj. --varying; differing; తరఫు, taraphu -n. --side; behalf; తరబడి, tarabaDi -suff. --of the order of; in the range of; ---గంటల తరబడి = for hours and hours. ---ఏళ్ళ తరబడి = for years and years. తరవాణి, taravANi -n. --mildly fermented rice water; cooked rice soaked overnight in water is the standard breakfast fare in many middle-class families in the northern part of coastal Andhra Pradesh; this liquid, with a dash of salt and lemon, is an extremely popular refreshing drink on hot summer days; తరహా, tarahA -n. --style; attitude; demeanor; తరళం, taraLaM -n. --(1) pendant; --(2) wave; తర్జన భర్జనలు, tarjana bharjanalu, -n. pl. --in-depth discussions on the pros and cons of an issue; తర్జని, tarjani -n. --index finger; తర్పణం, tarpaNaM - n. -- the act of satisfying someone; -- సంతృప్తి పరచడం; తర్పణం అంటే పితృదేవతలకు (మరణించిన పూర్వీకులకు) లేదా దేవతలకు నీరు, తిల (నల్ల నువ్వులు) మరియు ఇతర ద్రవ్యాలతో సమర్పించే ఆచారం. ఇది పితృలను సంతృప్తి పరచడానికి మరియు వారి ఆత్మలకు శాంతిని కలిగించడానికి చేస్తారు; -- సంతర్పణం = a feast offered to satisfy completely; తర్వాత, tarvAta -adv. --later; afterwards; subsequently; తరించు, tariMcu -v. i. --cross over; surmount (obstacles); get over; get through; earn salvation; తరి, tari -n. --ship; తరిఫీదు, tariphIdu -n. --training; తరుగు, tarugu -n. --deficit; -v. i. --wear away; be eroded; -v. t. --dice; cube; cut; esp. cutting vegetables; తరుగుదల, tarugudala -n. --decrement; తరుణం, taruNaM -n. --chance; opportunity; opportune moment; ---మంచి తరుణం, మించిన దొరుకదు = great chance; do not miss it. తరుణాస్థి, taruNAsthi -n. --cartilage; soft bone; తరుణోపాయం, taruNOpAyaM -n. --an idea for the moment; expedience; appropriate means to suit the moment; తరుము, tarumu -v. t. --chase; pursue; తరుకృషి, tarukRshi -n. --forestry; arboriculture; cultivation of trees for lumber and firewood; తరుగు, tarugu - v. t. -- cut into pieces; chop into pieces; mince; - n. -- minced pieces; -- కొత్తిమిర తరుగు = chopped/minced pieces of a coriander greens; తరువాయి, taruvAyi -n. --continuation; balance; rest; leftover material; తరువు, taruvu -n. --(1) grove; --(2) tree; ---మామిడి తరువు = mango grove. ---కల్ప తరువు = a wish fulfilling tree. తర్చు, tarcu -v. t. --agitate; stir; investigate; తర్జుమా, tarjumA -n. --translation; తలం, talaM -n. --plane; surface; hyperplane; hypersurface; తలంబ్రాలు మొక్క, talambraalu mokka - n. -- Lantana; [bot.] Lantana camara; A species of flowering plant within the verbena family (Verbenaceae), native to the American tropics, and is considered to be a weed. -- పులికంప; వనచ్చేది; తల, tala -n. --(1) head; --(2) prefix; తలగడ, talagaDa -n. --pillow; (lit.) the head-log; తలదాచుకొను, taladAcukonu, - v. i. --(1) find shelter; --(2) hide; తలపు, talapu -n. --thought; తలపుల బాట, talapula bATa -n. --thought process; తలపోయు, talapOyu -v. i. --think; ponder; తలబిరుసు, talabirusu -adj. --obstinate; headstrong; incorrigible; (lit.) hard headed; తలమాట, talamATa -n. --prefix; తలరాత, talarAta, -n. --fate; destiny; (lit.) the writing on the forehead; (ety.) Hindus believe that the destiny of an individual is preordained by what the creator has written on the forehead before birth; తలవంపు, talavaMpu -n. --humiliation; తలవని తలంపుగా, talavani talaMpugA, -adv. --unexpectedly; (lit.) as a thought that was not thought of; తలసరి, talasari - adj. -- per capita; per head; తల్పం, talpaM -n. --mattress; soft beding; తల్లంటుతీగె, tallaMTutIge -n. --yellow-flowered wild convolvulus; [bot.] ''Ipomoea chrysis''; తల్లడిల్లు, tallaDillu -v. i. --be troubled; be agitated; తలా, talA -adv. --each; apiece; per head; తలారి, talAri -n. --night watcher; తల్లి, talli -n. --mother; (lit.) one who brings into existence; ---కన్నతల్లి = birth mother. ---సవతి తల్లి = step mother. తల్లి కణం, tallikaNaM -n. --mother cell; తలీకరణ, talIkaraNa -v. t. --[phy.] polarization; the act of making the waves vibrate in one plane; the English word ''polarization'' suggesting that this has something to do with poles is a misnomer; తలుపు, talupu -n. --(1) door; --(2) shutter; తలుపుగుల్ల, talupugulla -n. --window-pane oyster; [bio.] ''Placenta placenta'' of the Agamidae family; తళుకు, taLuku -n. --glitter; scintillation; gleam; తవ్వ, tavva -n. --a volumetric measure used in pre-independence India; 1 తవ్వ = 2 సోలలు = 0.5 సేరు; see also మానిక; తవ్వకం, tavvakaM -n. --excavation; తవ్వడం, tavvaDaM -n. --digging; తవాక్షీరి, tavAkShIri - n. -- latex (milk) exuded from a bamboo plant; the hardened resin is used in Ayurvedic medicines; తవుడు, tavuDu -n. --bran; fine bran; see also చిట్టు; తవ్వు, tavvu -v. t. --dig; తవ్వోడ, tavvODa -n. --dredger; the ship that digs a harbor channel to keep it deep; తస్కరి, taskari -n. --thief; తస్సాదియ్యా, tassAdiyyA - inter. -- (1) an exclamation to express surprise, frustration or disappointment; (2) removing spoilt part of meat/flesh; (3) getting rid of egotistic feelings; -- తస్స అంటే మనలో వుండే జీవము, ప్రాణశక్తి; దీని ప్రకారం తస్సాదియ్య అంటే "నువ్వు చచ్చిపోనూ" అనే అర్థం వస్తుంది. "నీ యిల్లు దొంగలుదోల", "నీ కడుపుడక", "నీ దుంప తెగ" లాంటి తిట్టు; తస్మాత్, tasmAt -adv. --therefore; for that reason; త్రసరేణువు, trasarENuvu -- n. mite; a particle of dust floating in a beam of light; త్వరణం, tvaraNaM -n. --[phy.] acceleration; త్రయం, trayaM -n. --three; trio; ---ఈషణత్రయం = the three affections of life, namely love of wife, of wealth and of children; that is, దారేషణ; విత్తేషణ; పుత్రేషణ. ---తాపత్రయం = the three struggles of life, namely the sorrows caused by ourselves, by others, and by the will of God; that is, ఆధ్యాత్మికం; ఆధిభౌతికం; ఆధిదైవికం. త్రయేను, trayEnu -n. --[chem.] propane; a straight -hydrocarbon with three carbon atoms; C₃H₈; త్రయోడు, trayODu -n. --triode; a vacuum tube with three elements, namely the anode; the cathode and the grid; త్రయోదశి, trayOdaSi -n. --the thirteenth day of the lunar half-month; త్రయోల్, trayOl -n. --[chem.] propanol; isopropyl alcohol; an alcohol derived from propane; C₃H₇OH; see also త్రయేను; '''తా - tA''' తాండ్ర, tAMDra - n. -- jelly; fruit jelly; dried fruit jelly; sun-dried fruit jelly; తాండ్ర చెట్టు, tAMDra ceTTu - n. -- [bot.] ''Terminalia bellirica;'' ''Belerian Myrobalan;'' also called తాని చెట్టు; -- దీనిని ఆయుర్వేద గ్రంథాలు విభీతకి అనే పేరుతొ వర్ణించాయి. దీనితో ఉదర సంబంధ వ్యాధులు, చక్కర వ్యాధి, కీళ్ళనొప్పులు నయమవుతాయి. దగ్గును తగ్గించడంలో దీనికి ప్రత్యేక పాత్ర వుంది. త్రిఫల చూర్ణంలో వాడబడే మూడింటిలో ఇదొకటి. -- Each seed (తానికాయ) of this tree corresponds to one “tola” in the Indian system of weights and measures; తాండ్ర బెత్తు, tAMDra bettu -n. -- [bot.] Entada rheedii; తాంతవం, tAMtavaM -n. --fibrin; a fibrous substance in the blood that contributes to clotting; తాంబూలం, tAMbUlaM -n. -- chewing quid; a roll of betel leaves with a dash of quicklime and pieces of betelnut that is chewed ceremoniously after a meal; -- a packet of leaves and areca nut which is generally offered ceremoniously to as a mark of respect. -- తాంబూలమిచ్చు and తాంబూలము పుచ్చుకొను are activities to ratify most solemnly, as a betrothal; -- మితంగా సేవిస్తే తాంబూలం వల్ల ఎన్నో ప్రయోజనాలున్నాయి. తాంబూలం నోటి దుర్వాసనను పోగొట్టి నోటికి పరిమళం కలిగిస్తుంది. జీర్ణశక్తిని పెంపొందిస్తుంది. ఉత్ప్రేరకం (stimulant) గానూ, కడుపులోని గ్యాస్ ను వెడలించేది (carminative) గానూ కూడా పనిచేస్తుంది. శరీరానికి అత్యంత ఆవశ్యకమైన కాల్షియం ను, ఎ, బి, సి విటమిన్లను తాంబూలం మనకి అతి చవకగా అందిస్తుంది. తాకట్టు, takaTTu -n. --mortgage; pledge; something given as security; తాకడం, tAkaDaM -n. --touching; తాకిడి, tAkiDi -n. --impact; onslaught; onrush; తాకీదు, tAkIdu -n. --memorandum; a document containing orders from a superior; తాకు, tAku -v. t. --touch; తాఖీదు, tAkhIdu -n. --order; a written order; command; memorandum; తాగడం, tAgaDaM -v. t. --drinking; తాగు, tAgu -v. t. --drink; imbibe; తాగుడు, tAguDu -n. --(1) habit of drinking alcohol; --(2) alcoholism; తాచుపాము, tAcupAmu -n. --cobra; తాజా, tAjA -adj. --fresh; new; recent; novel; తాజా కలం, tAjA kalaM -ph. --post script; తాటాకు, tATAku -n. --palm leaf; frond of a toddy palm tree; తాటాకులు కట్టు tATAkulu kaTTu -v. t. --[idiom.] to ridicule; to make fun; తాటించు, tATiMcu -v. i. --pat; tap; flutter; తాటి ఉడుత, tATi uDuta -n. --Five-striped palm squirrel; [bio.] ''Funambulus pemati;'' తాటికమ్మ, tATikamma -n. --petiole of palmyra leaf; తాటికాయ, tATikAya -n. --green palmyra fruit; green toddy palm fruit; [bot.] ''Arenga saccharifera; Borassus flabellifer;'' తాటిచెట్టు, tATicheTTu -n. --(1) palmyra palm tree; toddy palm tree; [bot.] ''Arenga saccharifera; Borassus flabellifer;'' --(2) fan palm; the word palm tree is lot more generic; [bot.] ''Borassus flabellifer;'' -- (rel.) ఈతచెట్టు = wild date tree; Indian date palm; Silver date palm; -- (rel.) ఖర్జూరము చెట్టు = date palm; -- (rel.) పేరీతచెట్టు = marshy date palm tree; తాటితేగ, tATitEga -n. --palm sprout; తాటితాండ్ర, tATitAMdra -n. --sun-dried palm-fruit pulp; తాటి బుర్ర, tATi burra - n. -- one of the three stones found inside a palm fruit; each of these will grow into a palm sprout; the white pulp inside these stones is called బుర్రగుజ్జు and is considered a delicacy; తాటిబెల్లం, tATibellaM -n. --Palm jaggery is made from the fresh juice coming out of cut palmyra flowers; the sap (called neera), the raw material for a native liquor, can also be boiled and desiccated until a thick paste is left behind; this paste, when cooled in molds, becomes hard; this is used as a sweetener and also in medicines; తాటిముంజె, tATimuMje -n. -- ice apple; the soft, tender, and delicious kernel of a mature, yet not ripe, palm fruit; normally, one finds three of these so-called "eyes" in each tender palm fruit; తాడి, tADi -n. --(1) palm tree; fan palm; --(2) [bot.] ''Belleric myrobalan;'' one of the ''three fruits'' of Ayurveda; ---తాడిని తన్నే వాడి తల తన్నేవాడుంటాడు = [idiom] there is always someone to beat a champion. తాడు, tADu -n. --rope, heavy string; తాత, tAta -n. --grandfather; తాతయ్య గడ్డం, tAtayya gaDDaM - n. -- Spanish moss; Grandpa's beard; [bot.] ''Tillandsia usnioides'' of the Bromeliaceae family; Although the name "moss" appears, this is not a moss; this is a flowering plant; The second name "usnioides" means "resembling Usnea, the Beard lichen, but this is not a lichen; తాత్పర్యం, tAtparyaM -n. --summary; brief; purport; import; exposition; explanation of content; -- పద్యంలో పదగతమైన అర్థం మాత్రమే కాకుండా ఆ భావానికి సంబంధించిన అన్ని విషయాలూ కథ, పాత్రల స్వభావాలు తత్వమూ ఇలాంటి వివరణలన్నీ చేరి తాత్పర్యం ఔతుంది. -- పద్యంలో కొన్ని పదాలు ఛందోనుగుణంగా ముందు వెనకలుగా ఉంటాయి. వాటిని వాక్యంలో మాదిరిగా వరుసగా చెప్పడం దండాన్వయం. -- టీక అంటే అర్థ వివరణ తాత్కాలికం, tAtkAlikaM -n. --temporary; makeshift; stopgap; తాత్సారం, tAtsAraM -n. --neglect; procrastination; తాత్త్వికుడు, tAttvikuDu -n. --thinker; philosopher; తాదాత్మ్యము taadaatmayaM - n. -- ecstasy; rapture; trance; the state of being beside one's self with excessive joy or other emotion; -- పరవశత్వము; మైమరపు; వివశత్వం; తత్ అంటే అది. తాదాత్మ్యము అంటే దానిలో ఆత్మ (ఇక్కడ మనసు అని గ్రహించాలి) లీనం కావడం. ఆ సమయంలో మరి యే విషయమూ మనసుకెక్కక ఉండడం. సినిమా చూడడంలో/ సంగీతం వినడలో/ ఏదైనా ఇష్టమైన విషయం తలపోయడంలో ఏర్పడే వివశత్వం; తానం, tAnaM -n. --a part of a Carnatic music recital; this portion is like an Aalaapana with a rhythm; తానికాయ, tAnikAya - n. --Belliric myrobalan; [bot.] ''Terminalia bellirica'' of Combretacease family; one of the "triple fruits" of Ayurvedic medicine; -- తాడి కాయ; తాణి కాయ; -- త్రిఫల చూర్ణంలో ఒక ఎత్తు తాని కాయ, ఒక ఎత్తు కరక్కాయ, రెండు ఎత్తు ఉసిరి కాయ ఉంటాయి; --[Sans.] విభీతక; కర్షఫల; అక్ష ఫల; (ety.) the weight of each fruit is one కర్షం or one అక్షం; --[[File:WB_W_IMG_5902.jpg" |right|thumb]] తాను, tAnu -n. --bolt; a roll of cloth of a given length; -refl. pron. --self; oneself; తాపం, tApaM -n. --(1) heat; fever; (2) grief; sorrow; --(3) emotional struggle; agitation; తాప, tApa -n. --ladder; step; - pref. -- suff. thermo; thermal; thermic; తాపకం, tApakaM -n. --bath; తాపక్రమం, tApakramaM -n. --temperature; తాపక్షేపక, tApakshEpaka -adj. --exothermic. (lit.) one that spends or releases heat; తాపచూషక, tApa cUshaka -adj. --endothermic; (lit.) one that swallows or absorbs heat; తాపక్రమం, tApakramaM -n. --temperature; తాపడం, taapaDaM - n. -- ఈ పదం 'తాపకము' అనే పదం యొక్క రూపమే. తాపకము అనగా 'ఒకదాని కింకొకటి జతపరచుట'. Riveting, Welding, Heating, వంటి ప్రక్రియల ద్వారా అతుకుకొని యుండేలా చేయడం. ఉదా. బంగారు రేకుల తాపడం, నీలమణి తాపడము చేయబడిన వెండి ఉంగరము; తాపత్రయం, tApatrayaM -n. --concern, anxiety and cares; (lit.) the three struggles, namely sorrows caused by ourselves, by others, and by the will of God; that is, ఆధ్యాత్మికం; ఆధిభౌతికం; ఆధిదైవికం; తాపదీప్తి, tApadIpti -n. --incandescence; brightness as a result of heat; తాపమాపకం, tApamApakaM -n. --thermometer; తాపవియోజనం, tApaviyOjanaM -n. --thermal dissociation; తాపస్థాపకి, tApasthApaki -n. --thermostat; (lit.) one that fixates heat; తాపి, tApi -n. --(1) trowel; the tool used by a mason; --(2) mason; a person who builds brick or stone structures; తాపీ మేస్త్రీ, tApi mEstri -n. --mason; a person who builds brick or stone structures; తాపీయ, tApIya -adj. --thermal; తాపీయ పవనాలు, tApIya pavanAlu -adj. --thermals; the upward flow of hot air in the atmosphere; తాబేలు, tAbElu -n. --turtle; there are many species of turtles, each with a different zoological name; -- గలాపగోస్ తాబేలు = [bio.] ''Chelonoidis Nigra'' of the Testudinidae family; ఈ తాబేళ్ళు ప్రపంచంలో ప్రస్తుతం జీవించివున్న తాబేళ్ళ జాతులన్నింటిలో పరిమాణంలో అతి పెద్దవి. ఇవి టెస్టూడినిడే కుటుంబానికి చెందిన సరీసృపాలు (Reptiles). జంతుప్రపంచంలో అతి దీర్ఘ కాలం జీవించేవి ఇవే. వీటి సగటు ఆయు: ప్రమాణం 100 సంవత్సరాలు. ఈ తాబేలు జాతి స్వస్థలం పసిఫిక్ మహాసముద్రం లో దక్షిణ అమెరికా ఖండంలోని ఈక్వడార్ దేశ తీరం నుంచి వెయ్యి కిలోమీటర్ల దూరాన విసిరేసినట్టుగా ఉండే గలాపగోస్ దీవులు. అగ్ని పర్వతాలతో నిండిన ఈ దీవుల పేరిటే ఈ అతిపెద్ద తాబేళ్ళను గలాపగోస్ తాబేళ్ళు అంటున్నారు; తామర, tAmara -n. --(1) lotus; [bot.] ''Nymphaea lotus;'' (rel.) waterlily; కలువ; lotus is different from Waterlily, but often mistakenly used as synonyms. Lotus is anchored to the ground below and does not float; --(2) ringworm; a skin disease caused by the fungus, Tinearubrum; ---తామరతంపర వలె = flourishing like a lotus cluster. తామ్రం, tAMraM -n. --copper; chemical element with symbol Cu; తాయం, tAyaM -n. --a snack given to a child; a rare item, given as a gift, to pacify a youngster; --తాయిలం; తాయారు, tAyAru - n. -- mother; -- 'ఆర్' అన్న ప్రత్యయం తమిళంలో గౌరవ వాచకం, తెలుగు 'గారు' లాగా. 'తాయ్' అంటే తమిళంలో తల్లి. 'తాయార్' అంటే తల్లిగారు. సాధారణంగా దేవతల పట్ల ఈ మాట వాడుతారు - అమ్మవారు అన్నట్లు; తాయి, tAyi -n. --mother; తాయిలం, tAyilaM -n. --snack; a snack given to a child; a rare item, given as a gift, to pacify a youngster; --తాయం; తాయెత్తు, tAyettu -n. --talisman; a talisman worn around a wrist, arm, or waist for protection from evil spirits; -- తమిళంలో 'తాయ్' అంటే తల్లి. 'అత్తు' అంటే ఖండించడం. తాయత్తు అన్న మాటకు అర్థం తల్లి (నుండి) ఖండించినది అని. ఏమిటది? బొడ్డుతాడు. ప్రాచీనకాలంలో బిడ్డ పుట్టగానే మంత్రసాని బొడ్డుతాడు నుండి సేకరించిన రక్తాన్ని కొన్ని పసరులతో కలిపి ఒక గొట్టంలో పోసి మూతపెట్టి ఉంచేది. బారసాల అయినాక ఆ గొట్టాన్ని ఒక త్రాటికి కట్టి దానిని మొలత్రాడుగా కట్టేవారు. అదే తాయత్తు. తార, tAra -adj. --(1) stellar; astral; --(2) high; -n. -- star; a single, isolated star; ---అరుణమహాతార = red giant (star). ---అస్థిరతార = variable star. ---బృహన్నవ్యతార = supernova. ---జంటతార = binary (star). ---శ్వేతకుబ్జతార = white dwarf. తార స్వరం, tArasvaraM -n. --[music] high note; తార స్థాయి, tAra sthAyi -n. --[music] half octave above the main octave; తారకం, tArakaM -n. --(1) transcendence; --(2) raft; float; ---తారకం అంటుకు పోయింది = the raft went ablaze. తారక, tAraka -n. --(1) pupil; --(2) star; తారక మంత్రం, tAraka maMtraM -n. -- the "mantra" that helps one to cross (overcome) difficulties encountered in the physical world or one that helps release the soul from the cycle of birth and death; తారకుడు, tArakuDu - n. -- one who helps to cross over; తారతమ్యం, tAratamyaM -n. --disparity; difference; distinction; comparative merit; proportionate value; తారణం, tAraNaM - n. -- the act of crossing over; తారసపడు, tArasapaDu --v.i. --come across; bump into; encounter; meet; approach; draw near; తారాగణం, tArAgaNaM -n. --(1) asterism; a group of stars; --(2) cast; a group of actors and actresses in a play or movie; తారాజువ్వ, tArAjuvva -n. --skyrocket; a type of fireworks; తారాడు, tArADu -v. i. --move about; loiter; తారావళి, tArAvaLi -n. --constellation; asterism; తారాసి, tArAsi -n. --asterism; a small group of stars; this small group may, at times, be a subset of a constellation, or members of this group may belong to more than one constellation; తార్కాణం, tArkANaM -n. --example; proof; తారు, tAru -n. --(1) tar; coal tar; --(2) asphalt; pitch; -v. i. --wander; move about; తారుమారు, tArumAru -v. t. --interchange; mix-up; తారురోడ్డు, tArurODDu -n. --asphalt road; తారీఖు, tArIkhu -n. --date; తాలవ్యములు, tAlavyamulu -n. --palatals; letters (consonants) pronounced from the palate; చ, ఛ, జ, ఝ, ఞ; తాలించు, tAliMcu -v. t. --the process of seasoning a dish by mixing it with a concoction of spices fried in oil; తాలింపు, tAliMpu -n. --tamper; seasoning prepared by frying in oil a concoction of spices; the idea is to "hit" the cooked stuff with this pungent mixture to bring out the taste; (lit.) a hit; a slap; a spank; same as పోపు; -- ఊర్పు అంటే తాలింపు పెట్టిన పచ్చిపులుసు; -- సిగరి అంటే మెంతుల తాలింపు పెట్టిన మజ్జిగ చారు; -- ద్రబ్బెడ అంటే తాలింపు పెట్టిన అన్నపు వంటకం; -- తాలింపు పెట్టిన అరటికాయల కూరని 'అంటిబొద్దుకూర అంటారు. -- మరమరాలు (లేదా బొరుగుల్ని) తడిపి తాలింపు పెట్టిన చాట్ మసాలాని ఒగ్గణి లేదా ఒగ్గాణి అంటారు. -- ఉల్లిపాయల్ని ఉడికించి తాలింపు పెట్టిన కూరకి 'వల్వము' అనే పేరుంది. -- కొన్ని తాలింపు సామెతలు-- ---"తిరిగి వచ్చిన భార్య, తిరుగబోత వేసిన కూర బహు రుచి"; ---"చీరకు జాడింపు-కూరకు తాళింపు-కోడలికి సాధింపు"; ---"తాలింపులేని కూర-దుక్కిలేని చేను"; ---"పచ్చిపులుసు ఈగల గొట్టి, తాలింపు పెట్టి ఇద్దర్ని రమ్మంటే ముగ్గురు వచ్చారు” తాలువు, tAluvu -n. --(1) palate; hard palate; roof of the mouth; --(2) [phonetics] palatal; pronounced by raising the tongue to touch the hard palate such as ch; తాలూకా, tAlUkA -n. --tehsil; a subdivision of a district comprising a group of villages; county; a term that is getting outdated; the equivalent word in use is మండలము; తాలూకు, tAlUku -p.p. --belonging to; related to; తావి, taavi - n. -- fragrance; aroma; smell; తావు, taavu - n. -- space; region; location; తాళం, tALaM -n. --(1) lock; key; --(2) rhythm; beat; the pacing of music and the placement of syllables in a composition; --(3) cymbal; తాళంకప్ప, tALaMkappa -n. --lock; padlock; తాళంచెవి, tALaMcevi -n. --key; తాళంపెట్టి, tALaMpeTTi -n. --a box with a key; locker; a box for safe-keeping; a box in a public place, such as a railway station or a hotel, where valuables can be temporarily stored and the key kept by the user; తాళ, tALa -adj. --palm; తాళపత్రం, tALapatraM -n. --palmleaf; used especially to refer to processed palm leaves used in India in lieu of paper; the pen used to write is a pointed metal stylus called ఘంటం; తాళపత్ర గ్రంథం, tALapatra granthaM -n. --palmleaf manuscript; తాళికామ్లం, tALikAmlaM -n. --[chem.] palmitic acid; తాళు, tALu -v. i. --tolerate; తాళుకం, tALukaM -n. --tolerance; ---గ్లూకోజు తాళుక పరీక్ష = glucose tolerance test. తావళం, tAvaLaM -n. --necklace, as in రుద్రాక్ష తావళం; తావి, tAvi -n. --fragrance; odor; ---తావి లేని పువ్వు = a flower without fragrance. ---తావిమోపరి = carrier of scent. ---బంగారానికి తావి అబ్బినట్లు = as if gold caught fragrance. తావీజు, tAvIju -n. --amulet; charm; talisman; తావు, tAvu -n. --place; position; తాసిల్దారు, tAsildAru -n. --revenue officer; tax collector; an official of a revenue district or తాలూకా; -- తహసీల్దార్; తాహతు, tAhatu -n. --(1) status; --(2) capacity; capability; means; త్యాగం, tyAgaM -n. --sacrifice; త్రాణ, trANa -n. --strength; stamina; vigor; త్రాణిక బలం, trANika balaM -n. --strong force; the force that holds together the protons in an atomic nucleus; (ant.) నిస్‌త్రాణిక బలం = weak force; త్రాణికామ్లం, trANikAmlaM -n. --strong acid; (ant.) నిస్‌త్రాణికామ్లం = weak acid; త్రాసు, trAsu -n. --scales; balance; a weighing device; ---సున్నితపు త్రాసు = precision balance; scientific balance. '''తిం - tiM, తి - ti, తీ - tI''' తిండి, tiMDi -n. --(1) food; meal; --(2) fodder; forage; తిండిపోతు, tiMDipOtu -n. --sitomaniac; glutton; తింత్రిణీకం, tiMtriNIkaM -n. --tamarind tree; తికమకలు, tikamakalu -n. pl. --intricacies; తిక్క, tikka -n. --madness; eccentricity; తిట్టు, tiTTu -v.t. --cuss; scold; rebuke; reprimand; మందలించు; (rel.) శపించు = curse; తిత్తి, titti -n. --sac; bag; purse; case; ---కాల్తిత్తి = sock; stocking. ---కొలిమి తిత్తి = bellows. ---చేతిత్తి = glove. ---తోలుతిత్తి ఇది తూటులు తొమ్మిది తుస్సుమనుట ఖాయం = this body is nothing but a leather bag with nine holes and it is bound to get punctured (and leaks the gas away). ---పాపకి పాలు పట్టేట పాలతిత్తి ఇదిగో = here is the nipple for the baby’s milk bottle. తితీక్ష, titIksha -n. --patience; endurance; steadfastness; concentration; single-minded devotion; తిథి, tithi -n. --date, by the lunar calendar; the name of a lunar day; approximately the time required by the Moon to advance 12 degrees relative to the Sun; the duration of time the Moon appears to spend in a Zodiacal constellation; there are 30 "tithis" from one Newmoon day to the next Newmoon day, but only fifteen names; so the names are recycled from the waxing half to the waning half; the "day" is the duration of time from sunrise to sunrise; తినడం, tinaDaM -v.t. --eating; తిన్నగా, tinnagA - adv. -- (1) straight ahead; without any curves; without any turns; (2) well-mannered; well-behaved; తినిపించు, tinipiMcu -v.t. --(1) feed; --(2) give bribe; తిను, tinu -v.t. --(1) eat; --(2) take bribe; --- తిను అన్న ప్రత్యయం అనుకోని, ఆకస్మిక పరిణామాన్ని సూచించడానికో, తీవ్రమైన దెబ్బ (దేహానికి గాని, మనసుకు గానీ) తాకిన పరిణామాన్ని సూచించడానికో వాడుతారు: --- ఉదా. ఢక్కామొక్కీలుతిను, దెబ్బతిను, చీవాట్లుతిను, జంగుతిను (తప్పుబట్టు), టోకరాతిను, తన్నులుతిను, తిట్లుతిను, దెబ్బతిను, దొబ్బులుతిను, సొమ్ముదిను, బుద్ధి గడ్డితిను, చివాట్లుతిను, టోకరాతిను, వేపుకుతిను, మొదలైన పదాలన్నీ ఈ రకమైన అర్థాన్ని ఇస్తాయి; తిను, tinu - pron. -- ఇతను → (త+ఇ+ను) → తిను; 'తిను' అనేది భాషాపండితుల ఆమోదం పొందిన పదం కాదు కానీ వాడుకలో ఉంది; -- see also తను; తాను; తినుబండారాలు, tinubaMDArAlu -n. --eatables; food stuffs; తిన్నె, tinne -n. --dune; sand dune; తిప్ప, tippa -n. --dune; hillock; pile; mound; తిప్పతీగ, tippatIga - n. -- Gulancha tinospora; [bot.] ''Tinospora cordifolia''of the Menispermaceae family; -- మన శరీరానికి సహజసిద్ధంగా ఉండే రోగనిరోధక శక్తిని పెంపొందించటంతోపాటు, తిప్ప అన్నిరకాల జ్వరాలను పోగొట్టే అద్భుతమైన జ్వరహారిణి (Febrifuge) గానూ పేరొందింది; తిప్పతీగ లోని ఔషధ గుణాలను అన్నిటినీ అమృతారిష్ట అనే ఆయుర్వేద ఔషధం వాడితే పొందవచ్చు. ఈ ఔషధం తయారీలో తిప్పతీగతోపాటు దశమూలాలు, ఏడాకులపొన్న, కటుకరోహిణి, నాగకేసరములు, అతివస, కొడిశపాల విత్తులు, తుంగముస్తలు, జీలకర్ర, త్రికటుకములు (మిరియాలు, శొంఠి, పిప్పళ్ళు) మొదలైనవన్నీ వేసి పాత బెల్లంతో కాస్తారు. ప్రతిరోజూ రెండు పూటలా భోజనం తరువాత మూడు నుంచి ఆరు టీ స్పూనుల అమృతారిష్టను అంతే మొత్తం నీటితో కలిపి తాగితే ఎంతో ప్రయోజనకరం; ఆర్యులు త్రాగిన సోమరసం తిప్పతీగ నుంచే అనే వాళ్ళు కూడా ఉన్నారు. -- [Sans.] అమృతవల్లీ; గుడూచీ; తిప్పలు, tippalu -n. pl. --(1) dunes; hillocks; piles; --(2) troubles; difficulties; తిప్పు tippu -n. --nausea; dizziness; vertigo; ---కడుపులో తిప్పు = nausea. ---తల తిప్పు = dizziness; vertigo. ---కడుపులో తిప్పుతున్నది = I am nauseous. ---తల తిప్పుతున్నది = I am dizzy. ---మేడ ఎక్కితే కళ్లు తిరుగుతాయి = I get vertigo if I go upstairs. -v. t. --(1) stir; rotate; turn; --(2) take around on a tour; తిమ్మడు, timmaDu -n. m. --monkey; తిమింగిలం, timiMgilaM -n. --whale; cetacean; leviathan; తిమిరం, timiraM -n. --darkness; తిమ్మి, timmi -n. f. --monkey; తిమ్మిరి, timmiri -n. --numbness; charley horse; “going to sleep”; partial loss of sensation due to poor circulation; తిమ్మిరి చేప, timmiri cEpa -n. --(1) spotted electric ray; [biol.] Narcine timlei నల్ల తిమ్మిరి చేప; ---(2) numb fish; [biol.] Narke dypterygia; టీకా చేప; తిరకాసు, tirakaasu - n. -- a twist; an invisible obstacle; intricacy; problem; -- మెలిక; పనిలో ఉండే ఒక అదృశ్య అడ్డంకి; వ్యవహారాల్లో పని కాకుండా ఆపే ఇబ్బంది; తిరగలి, tiragali -n. --grinder; a manual grinder; తిరస్కరించు, tiraskariMcu -v. t. --reject; spurn; తిరస్కరిణి విద్య, tiraskariNi vidya - ph. -- the magic act of making things disappear; తిరస్కారం, tiraskAraM -n. --(1) rejection; --(2) disappear; --(3) blame; తిర్యక్, tiryak -adj. --(1) oblique; --(2) transverse; across; తిర్యక్ జంతువు, tiryak jaMtuvu -n. --an animal whose spine is across, i.e., horizontal; a human does not belong to this category because his spine is upright. తిర్యక్ రేఖ, tiryak rEkha -n. --[geomet.] oblique line; transversal line; transversal; తిరి, tiri -n. --(1) curl; whirl; --(2) gentle physical irritation created by inserting a swab and twirling it; తిరుపం, tirupaM -n. --beggar; తిరుగబోత, tirugabOta -n. --tamper; tampering; (lit.) turning over; one of the final steps in the preparation of many dishes in Indian cooking; this step involves adding tamper to a cooked dish; the tamper is prepared by boiling about two table spoons of oil in a sauce pan, adding mustard seeds, halved red chilies, possibly cumin seeds and curry leaves; when mustard seeds begin to splutter, the whole boiling mixture is added to previously cooked vegetables or soups and the whole thing is thoroughly mixed by turning over; this step creates a characteristic sound and a pungent odor; --పోపు; తిరుగలి, tirugali -n. --grist-mill; a manually powered mill comprised of two round grinding stones, one a stator and the other a rotor; -- తిరుగలి రాయి = millstone; తిరుగు, tirugu -adj. --return; reply; -v. i. --(1) rotate; --(2) wander; roam; --(3) turn; ---చక్రం తిరుగుతోందా = is the wheel rotating? ---ఎండలో తిరగకు = do not wander in the sun. ---ఇక్కడ కుడిపక్కకి తిరుగు = turn right here. తిరుగు టపా, tirugu tapA -n. --return post; reply post; తిరుగుబాటు, tirugubATu -n. --revolt; revolution; తిరునాళ్ళు, tirunALLu - n. pl. -- holy days; festivals on holy days; (ety.) తిరు = holy; నాడు = day; తిరోగమనం, tirOgamanaM -n. --retreat; withdrawal; regression; తిలకించు, tilakiMcu -v. t. --see; notice; observe; తిలపిష్టం, tilapishTaM -n. --sesame seed cake left after extracting the oil; same as తెలగపిండి; తిలపుష్టి, tilapushTi -n. --foxglove; digitalis; [bot.] Digitalis purpurea; తిలలు, tilalu -n. --sesame seed; til; gingilly seed; [bot.] Sesamum indicum; same as నువ్వులు; తిలోదకాలు, tilOdakAlu -n. --an offering of sesame seeds and water given to deceased ancestors; తిలోదకాలు ఇచ్చు, tilOdakAlu iccu -ph. -- [idiom] to bid farewell; to give up; to say good bye in the sense of breaking all connections; తివాసీ, tivAsI -n. --rug; carpet; a floor cover; తివిరి, tiviri --v. t. --explore; expand; తిష్ట, tishTa -n. --infection; తిష్టవేయు, tishTavEyu -v. i. --(1) establish; enscone; install; -- (2) infect; త్రికం, trikaM -n. --(1) trio; triplet; group of three; --(2) the three vowels, అ, ఈ, ఏ; త్రిక, trika -adj. --three-fold; triple; త్రికరణశుద్ధి, trikaraNaSuddhi -n. --purity of thought, word and deed; true intention; త్రికాలములు, trikAlamulu -n. pl. --past, present and future; (lit.) the three times; త్రికోణకుండలి, trikONakuMDali -n. --the pineal gland; the part of the brain wherein the soul is believed to dwell; త్రికోణి, trikONi -n. --triangle; a literal translation of triangle should be త్రికోణి, but త్రిభుజం sounds better and is also more popular; త్రిగుణమాత్రం, triguNamAtraM -n. --trigonometry; (lit.) the measurement of three properties; త్రిగుణాత్మకం, triguNAtmakaM -adj. --three-dimensional; త్రిదండి, tridaNDi - n. -- one who belongs to the Special non-dualistic philosophical sect; -- జీవాత్మ పరమాత్మ ప్రకృతి వేరు వేరు ఆని నమ్మే విశిష్టాద్వైతపు ఆచార్యులని త్రిదండి అంటారు; త్రిదళ హస్తాకార సంయుక్త పత్రం, tridaLa hastAkAra saMyukta patraM -n. --trifoliolate leaf; త్రిఫలం, triphalaM -n. --a mixture of the three fruits in Ayurvedic medical system; --కరక్కాయ 3 పాళ్లు, తానికాయ 6 పాళ్లు, ఉసిరికాయ 12 పాళ్లు కలిస్తే దానిని త్రిఫలం అంటారు; త్రిభుజం, tribhujaM -n. --triangle; (lit.) three-sided one; ---గోళీయ త్రిభుజం = spherical triangle; a triangle drawn on the surface of a sphere can be called "spherical triangle" only if all the following conditions are satisfied: (a) the three sides are all arcs of great circles, (b) any two sides together are longer than the third side; (c) each angle is less than 180 degrees, and (d) the sum of all the angles is greater than 180 degrees; ---సమతల త్రిభుజం = plane triangle; --- సమబాహు త్రిభుజం = equilateral triangle. త్రిమూర్తులు, trimUrtulu -n. --the three dieties of Hindu trinity, namely Brahma, Vishnu, and Maheswara; త్రివిక్రములు, trivikramulu -n. --people with three traits, namely hardwork, inherent talent and luck; త్రిశంకు, triSaMku -n. --[astron.] Crux, the Cross; Southern Cross; a small group of stars in the southern sky; the longer arm of this cross points toward the South Pole; however, there is no star like the Pole Star in the southern skies; త్రిశంకు చక్కెర, triSaMku cakkera -n. --[chem.] invert sugar; a sugar that is capable of inverting the plane of polarization of light passing through it; త్రిష్టుప్పు, trishTuppu -n. --the prosody that frequently appears in the composition of Vedic hymns; త్రిసరం, trisaraM -n. --a three-stranded necklace; త్రిహరితపాడేను, triharitapADEnu -n. --[chem.] trichloromethane; chloroform;CHCl₃; తీక్షణ, tIkshaNa -adj. --(1) strong; --(2) bright; --(3) powerful; --(4) caustic; తీగ, tIga -n. --(1) wire; --(2) vine; creeper; తీగచింత, teegachinta - n. -- Tamarind vine; [bot.] ''Bauhinia vahlii;'' -- ఇది ఔషధ గుణాలున్న తీగ జాతి మొక్క. కొన్ని ప్రాంతాల్లో 'మారేడు తీగ' లేదా 'చింత తీగ' అని కూడా పిలుస్తారు. దీని ఆకులు చింత ఆకులను పోలి ఉంటాయి. ఇది అడవుల్లో పెరిగే పెద్ద తీగ. తీగబచ్చలి, tIgabaccali -n. --climbing spinach; [bot.] ''Basella cordifolia''; తీగపల్లేరు, tIgapallEru -n. --[bot.] ''Celastrus paniculatus''; [Sans.] జ్యోతిష్మతి; తీటకసింత, tITakasiMta -n. --[bot.] ''Mucuna prurita'' of the Fabaceae family; also దూలగొండి; [Sans.] కపికచ్చు; తీత, tIta -n. --(1) taking; --(2) the act of removal; --(3) the act of harvesting fruits such as coconuts; --(4) the act of a flood ebbing; (5) pain; తీతువు, tItuvu -n. --the yellow-wattled Lapwing; [biol.] ''Sarciophonus malabaricus;'' -- తిత్తిరి పిట్ట; వీటిలో కొన్ని స్థానిక పక్షులు, కొన్ని వలస పక్షులు. పక్షి పైభాగం కంచు రంగు కలిసిన ముక్కుపొడి రంగు, కింది భాగం తెల్లగా ను, వక్షస్థలం, మెడ నల్లగా ఉంటుంది. ఇవి నీరు ఎండిన చెరువుల్లో, నీళ్ళల్లో కొంచెం గుంటలాగా ఉన్నచోట గిన్నె ఆకారంలో గూడు తయారుచేసి మూడో నాలుగో గుడ్లు పెడతాయి. పొదిగిన పిల్లలు చుట్టూ ఉన్న గడ్డి, పొదలలో కలిసిపోయి దగ్గర్నుంచి చూచినా గుర్తుపట్టలేనంత సహజంగా కనిపించకుండా ఉంటాయి. తీతువు పిట్ట అరుపులను అశుభం అనేది కేవలం మూఢనమ్మకం. తీపి, tIpi -n. --sweetness; తీపు, tIpu -n. --a type of pain with a pulling sensation; తీయు, tIyu -v. i. --take; remove; తీరం, tIraM -n. --shore; bank; this side of a river bank or sea shore; -- పారం = the other side of a river bank or sea shore; తీర్థం, tIrthaM -n. -- (1) water; sacred river; (2) shrine;(lit.) one that leads to salvation; (3) a spoonful of consecrated water given to devotees in a temple as God's gift; కుడిచేతి బొటనవ్రేలిని వంచి, దానిపై చూపుడు వ్రేలిని వంచి ఉంచి, ఆ విధంగా అరచేతిలో ఏర్పడిన పల్లపు ప్రదేశంలో నిలిచేటట్టు పోసే జలం తీర్థం. (4) five mounts on the palm of a hand, considered sacred, according to ''Agni Puranam;'' --- నీటిని ‘ఓమ్‌ కేశవాయస్వాహా’, ‘ఓమ్‌ నారాయణాయస్వాహా’, ‘ఓమ్‌ మాధవాయ స్వాహా’’ అని జపిస్తూ తీసుకోవడం ఆచ మించడం. ఈ సందర్భంలోనే అరచేతి లోని ఐదు స్థానాలను పంచతీర్థాలని అగ్ని పురాణం గుర్తించింది. చూపుడు వ్రేలి క్రింది ప్రదేశం బ్రహ్మస్థానం. అదే బ్రహ్మతీర్థం. చిటికెన వ్రేలి మూలస్థానం ఋషితీర్థం. అదే ప్రజాపతి స్థానమనీ, ప్రజాపతి తీర్థమనీ అంటారు. అరచేతి మధ్య పల్లపు ప్రదేశం అగ్నిస్థానం. అదే అగ్నితీర్థం. చూపుడు వ్రేలి నుంచి, చిటికెన వ్రేలి వరకు నాలుగు వ్రేళ్ళకొనల భాగం దేవస్థానాలు. అవే దేవ తీర్థాలు. (ఎడమ అరచేతిలోని పల్లపు ప్రదేశాన్ని సోమతీర్థం అంటారు.) ఆచమనం చేసేటప్పుడు మణికట్టు వైపు బొటన వ్రేలి క్రింద ఉండే ప్రదేశం నుంచి నీటిని గ్రహిస్తాం. కనుక అది బ్రహ్మతీర్థం అవుతుంది. సంధ్య వార్చేటప్పుడు వ్రేళ్ల చివరల నుంచి ‘తర్పణం’ జలాన్ని విడుస్తాం గనుక అది దేవతీర్థం అవుతుంది. పితృ కర్మలలో తర్పణాలకు వదలే జలం పితృ తీర్థం. (ఆధారం: పారమార్థిక పదకోశం ); ---మంచి తీర్థం = fresh water; drinking water. ---పుణ్య తీర్థం = holy place; a place of pilgrimage. తీర్థయాత్ర, tIrthayAtra -n. --pilgrimage; తీర్పరి, tIrpari -n. --judge; arbitrator; తీర్పు, tIrpu -n. --judgment; resolution; arbitration; తీరిక, tIrika -n. --spare time; free time; leisure; తీరుబాటు; తీరుబడి; తీరు, tIru -n. --(1) possibility; --(2) attitude; manner; way; style; method; తీరుబడి, tIrubaDi -n. --leisure; తీవ్రం, tIvraM -adj. --(1) intense; --(2) powerful; --(3) caustic; తీవ్రత, tIvrata -n. --(1) intensity; --(2) power; --(3) strength; తీవ్రవాదులు, tIvravAdulu - n. pl. -- extremists; people who hold extreme political or religious views; fanaticism; (see also) ఉగ్రవాదులు; తీసివేయు, tIsivEyu -v. i. --(1) diminish; decrease; --(2) subtract; deduct; తీసుకొను, tIsukonu -v. i. --(1) take; accept; --(2) suffer chronically; త్రీంచా, trIMcA -n. --a playing card with a face value of 10; '''తుం - tuM, తు - tu, తూ - tU''' తుంగ, tuMga -n. --bulrush; sedge; nut grass; a type of grass with long cylindrical leaves; [bot.] ''Cyperus rotundus;'' -- నేల మీద కూర్చొనడానికి అవసరమైన చాపలు తుంగ గడ్డితో చేసినవి మెత్తగా ఉంటాయి; -- తుంగలో తొక్కు = తుంగలో తొక్కకడం అంటే ఏదైనా ముఖ్యమైన విషయాన్ని, వాగ్దానాన్ని, నియమాన్ని లేదా రాజ్యాంగం వంటి గౌరవప్రదమైన వాటిని పట్టించుకోకుండా, అలక్ష్యంగా, అగౌరవంగా ఉల్లంఘించడం లేదా తొక్కేయడం. తుంచు, tuMcu -v. t. --nip; pluck; snip; తుంటరి, tuMTari -n. --mischievous person; తుంపర, tuMpara -n. --(1) drop from a spray; --(2) drizzle; తుక్కు, tukku -n. --rubbish; trash; తు.చ. తప్పకుండా, tu. ca. tappakuMDA -ph. --fully; thoroughly; meticulously; -- తు, చ తప్పకుండా అంటే "అక్షరం గూడా పోకుండా" అనే అర్థం లో వాడుతూంటాము; చ, వై, తు , హి అనే పదాలు సంస్కృత శ్లోకాలలో పాదపూరణకు ఊత పదాలుగా (అర్థ వంతం కాకుండా ఊరక) వాడుతారు; సంస్కృతంలో తు అంటే ఐతే అని, చ అంటే మరియు అని అర్థం. హి అంటే కదా అని, వై అనేది గూడా తు అనే అర్థం లోనే వాడబడుతూంటుంది; ఇవి చిన్న పదాలు గాబట్టి పాదపూరణకోసం అవసరం లేకపోయినా చేరుస్తూ ఉంటారు; తుచ్ఛము, tucchamu -adj. --base; low; contemptible; తుడుపు, tuDupu -n. --sweep; a trip from one end to another; ---దిగ తుడుపు = a method of removing the so-called evil eyes; (lit.) top to down sweep. తుత్తునాగం, tuttunAgaM -n. --zinc; తుత్తూర బెండ, tuttuurabeMDa -n. --[bot.] ''Abutilon indicum'' of the Malvaceae family; used in Ayurvedic medicines; --పాపిడికాయ; [Sans.] అతిబలా; తుద, tuda -n. --end; final; last; ---తుదముట్టించు = bring to an end; complete. తునక, tunak; -n. --fragment; piece; bit; తుని, tuni -n. --the name of a town in East Godavari district; తుని తగవు తీర్చినట్లు, tuni tagavu tIrcinaTlu -ph. --a win-win type of dispute settlement; refers to a judgment rendered by a businessman in Tuni where both parties felt they won; తునికి, tuniki -n. --Coromandel ebony; [bot.] ''Diospyros melanoxylon'' of the Ebenaceae family; a tree whose leaves are used to warp tobacco for making beedies, a type of native cigar, quite popular with the lower rungs of society; -- ఈ పండ్లు గిరిజన గ్రామాల్లో, అడవి ప్రాంతాల్లో సహజంగా పెరిగి, అక్కడి ప్రజలకు చాలా సులభంగా లభిస్తాయి. కానీ మనం పట్టణాలలో ఎక్కువగా వీటి గురించి వినం. సపోటా, రేగిపండ్లను ప్రేమించినవాళ్లకు ఇవి కూడా తప్పకుండా నచ్చుతాయి. ఇవి వేసవిలో మాత్రమే లభించే ప్రత్యేకమైన పండ్లు. సహజసిద్ధమైనవి, ఎటువంటి కెమికల్స్ లేకుండా అడవుల్లో పెరిగే పండ్లని కావటంతో ఆరోగ్యానికి మంచివి. గిరిజనులు వీటిని సేకరించి అమ్ముతూ తమ జీవనోపాధిగా మార్చుకుంటారు. తుప్ప, tuppa -n. --bush; shrub; తుపాకి, tupAki -n. --gun; తుపాను, tupAnu -n. --storm; rain storm; cyclone; hurricane; typhoon; -- బలమైన గాలులు (Winds), భారీ వర్షాలు (Heavy Rainfall), అల్పపీడనం (Low Pressure) అనేవి తుపాను లక్షణాలు. పర్యవసానంగా సముద్రపు నీటి మట్టం (Sea Level) పెరిగి తీరప్రాంతాలు ముంపుకి (Inundation) గురయినప్పుడు దానిని ఉప్పెన అంటారు; -- గాలితో వచ్చే వాన గాలివాన (storm or windstorm). ఈ గాలి వేగం ఒక హద్దు (గంటకి 75 మైళ్లు లేదా 120 కిలోమీటర్లు) మీరి ఉంటే అది తుపాను. హిందూ మహాసముద్రంలో పుట్టే తుపానులని "సైక్లోనులు" (cyclones) అంటారు. అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో పుట్టే తుపానులని “హరికేన్” (hurricane) అనిన్నీ, పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో - అంతర్జాతీయ తేదీ రేఖకి తూర్పున - పుట్టేవాటిని “టైఫూన్” (typhoon) అనిన్నీ అంటారు. అనగా, మౌలికంగా ఈ మూడు మాటల అర్థాలలోను తేడా లేదు. ఒకొక్క చోట ఒకొక్క మాటని వాడుతున్నారు. తుపానులలో వీచే గాలి జోరు ఒక హద్దు (గంటకి 40 మైళ్లు లేదా 65 కిమీ) దాటితే దానికి పేరు పెడతారు. అంటే, అన్ని గాలివానలూ తుపానులు కావు, అన్ని తుపానులకీ పేర్లు పెట్టరు. తుప్పు, tuppu -n. --rust; an oxide of iron; an oxide of any metal; తుమ్మ, tumma -n. --the babul tree; Indian gum arabic tree; (bot.] ''Acacia arabica; Acacia nilotica'' ssp. indica; ---నాగతుమ్మ = [bot.] ''Acacia farnesiana''. ---పాకీతుమ్మ = [bot.] ''Acacia flatronum''. ---తెల్లతుమ్మ = కదరం = [bot.] ''Acacia leucophloea; Acacia ferruginea''; ---కస్తూరితుమ్మ = [bot.] ''Acacia jamesiaua''. తుమ్మబంక, tummabaMka -n. --gum arabic; తుమికి, tumiki -n. --ebony; [bot.] ''Diospyros embyopteris''; -- తుమిద = నల్ల తుమికి; కులకం; [bot.] ''Diospyros melanoxylon''; తుమ్మి, tummi - n. -- Thumbe; [bot.] ''Leucas aspera'' (Willd.) Link. Lamiaceae; తుమ్మి, tummi -n. --[bot.] ''Leucas cephalotes; Leucas aspera''; [Sans.] ద్రోణపుష్పీ; తుమున్నర్ధకం, tumunnardhakaM -n. --[gr.] infinitive; తుమ్ము, tummu -n. --sneeze; sternutation; తుమ్ము, tummu -v. i. --sneeze; తుమ్మెద, tummeda -n. f. --bumblebee; the large black carpenter bee; the male is called గండు తుమ్మెద; see also తేనెటీగ; -- Bumblebees are extremely good pollinators that can collect pollen twice as fast as a honey bee. Bumblebees are social bees like honey bees, with one queen in a hive and workers that support her. However, bumblebees do not have a permanent colony like honey bees do; తురంగం, turaMgaM -n. --horse; తురంజీలు, turaMjIlu - n. pl. -- small, slender freshwater fish; -- సన్నంగా వేలెడంత పొడవు మాత్రమే వుండే చిన్న చిన్న మంచినీటి చేపలను తురంజీలు అంటారు. ఇవి కొండవాగుల్లో, కొండ కొలనుల్లో ఎక్కువగా కనబడతాయి. అరుదుగా దొరికే ఈ చేపలు ఖరీదు ఎక్కువగా ఉంటుంది. ప్రకృతి సిద్ధంగా లభించే ఈ చేపలను చెరువుల్లో కృత్రిమంగా పండించలేరు. రూపంలో చిన్న బొమ్మిడాయిలలా కనిపిస్తాయి కాబట్టి వీటిని ఉత్తరాంధ్రలో 'చీకు బొమ్మిడాలు' అంటారు. నెల్లూరు ప్రాంతంలో 'ఉలుసులు' అంటారు; తురక, turaka -n. --Turk; Muslim; తురక వేప, turaka vEpa -n. --Persian lilac; Bead tree; [bot.] ''Melia azadirach''; తురాయి, turAyi -n. --(1) a head ornament such as a flower or flag attached to a hat; --(2) banner; తురాయి చెట్టు, turAyi ceTTu -n. --flame of the forest; [bot.] ''Delonix regia''; -- కోడిపుంజు చెట్టు; అరణ్య అగ్నిజ్వాల; తురీయం, turIyaM -n. --quadrant; a device to measure angles; (ety.) "దశీకృతం చక్రముశంతి చాపం, కోదండ ఖం ఖండం ఖలు తుర్యగోళం"- Bhaskaracharya; తురీయ, turIya -adj. --fourth; తురీయ మాత్రం, turIya mAtraM -n. --the fourth dimension; తురీయమాత్రకం, turIyamAtrakaM -n. --four-dimensional; తురీయస్థితి, turIyasthiti -n. --the fourth state; తురుఫు, turuphu -n. --trump; తురుము, turumu -n. --gratings, as in coconut gratings; -v. t. --(1) grate; --(2) insert; తుర్రు, turru - suff. -- a suffix to a village name if the village is elevated from the flood plains of a river or stream and has a mixture of sandy loam and clay soils; (note) the suffixes పూడి, పర్రు, తుర్రు, కుర్రు as suffixes to village names imply their location on progressively elevated grounds from a nearby river; తులం, tulaM -n. --tola; a measure widely used in India and SE Asia for weighing small quantities; a third of a పలము; approximately 3/8 of a troy ounce or 180 troy grains or 11.7 grams in the metric system; To convert Gram to Tola, we just need to multiply the number by 0.085763293310463; బంగారం తూకంలో వాడే కొలమానాలు కొన్ని: 1 తులం = 10 గ్రాములు; 1 కాసు = 1 సవర = 8 గ్రాములు; 1 ఔన్స్ = 31.103 గ్రాములు; తుల, tula -n. --(1) Libra; the Scales; a sign of the Zodiac; --(2) scales; balance; త్రాసు; తక్కెడ; తులతూగు, tulatUgu -v. i. --match; be on a par; తులనాత్మక, tulanAtmaka -adj. --comparative; తులనాత్మక విశ్లేషణ, tulanAtmaka viSlEshaNa -n. --comparative analysis; తులసి, tulasi -n. -- all the tulasi’plants belong to the Lamiaceae family; (note) there is no agreement between the Telugu names and the scientific binomials; --(1) రామతులసి = [bot.] ''Ocimum gratissimum''; same as నిమ్మతులసి; రామ తులసి భారతదేశంలో ఇంటింటా కనపడే రకం, భక్తి పూర్వకంగా కొలవబడుతుంది. ఆకుపచ్చని ఆకులతో ఘాటైన వాసన కలిగి ఉంటుంది; --(2) తెల్లతులసి = holy basil; [bot.] ''Ocimum sanctum''; [bot.] ''Ocimum album;''; same as కుక్కతులసి; లక్ష్మి తులసి; --(3) వనతులసి = sweet basil; [bot.] ''Ocimum basilicum''; same as తియ్యతులసి; భూతులసి; విశ్వతులసి; --(4) నల్లతులసి = [bot.] ''Ocimum americanum''; --(5) సబ్జా తులసి = నానిన సబ్జా విత్తులు మూత్రకారి (diuretic)గానూ, శృంగారోద్దీపకాలు(aphrodisiac)గానూ, చెమట పట్టించేవి (diaphoretic) గానూ, కడుపులోనుంచి గ్యాస్ ను వెడలించేవి (carminative) గానూ పేరొందాయి. ఈ మొక్క ఆకుల రసం కడుపులో క్రిమిదోషాన్ని నివారిస్తుంది. దీని వేళ్ళు జ్వర హారిణి (febrifuge) గా పనిచేస్తాయి. ఈ వేళ్ళ రసాన్ని పాము విషానికి విరుగుడు (Antidote to Snake - poison) గానూ ఉపయోగిస్తారు. కామ కస్తూరి, కమ్మ గగ్గరాకు, రుద్రజడ వంటి పేర్లతో దీన్ని పిలుస్తారు. తుల్యం, tulyaM -suff. --equivalent to the word preceding; as good or as bad as the word preceding; ---విషతుల్యం = equivalent to poison. తుల్యత, tulyata -n. --(1) parity; [comp.] a concept used to describe the correctness of binary codes; [phy.] a concept used to describe nuclear properties; --(2) equivalence; తుల్యతా ద్వింకం, tulyatA dviMkaM -n. --[comp.] parity bit; తులాదండం, tulAdaMDaM -n. --lever; (lit.) balanced beam;a bar and fulcrum to lift heavy objects; తులాభారం, tulAbhAraM -n. --weight measured by a balance; తులామానం, tulAmAnaM -n. --measure of weight; తులువ, tuluva -n. --scoundrel; wretch; తువ్వాయి, tuvvAyi -n. --calf; baby cow; తుషారం, tushAraM -n. --(1) spray; --(2) snow; (rel.) మంచు; తుహినం, tuhinaM -n. --dew; mist; తుహిన బిందువు, tuhina biMduvu -n. --(1) dew drop; --(2) [phy.] dew point; the temperature at which moisture in the atmosphere begins to condense; త్రుంచు, truMcu -v. t. --snip; prune; (ant.) పెంచు; తూగు, tUgu -n. --(1) balance; parity; match; --(2) swing; sway; --- తూగుటుయ్యాల = a swinging cradle suspended by ropes or chains. --- తూగుదీపం = a lamp suspended by ropes or chains. --- మనం వాళ్లతో తూగలేం = we are not rich enough to match them. తూగుపలక, tUgupalaka -n. --plumb line; a weight attached to a string and suspended to check the vertical-ness of a structure తూచు, tUcu -v. t. --weigh; తూటా, tUTA -n. --bullet; (rel.) caliber tells bullet’s diameter; తూటికాడ, tUTikADa -n. --[bot.] ''Ipomoea aquatica; Ipomoea reptans;'' తూటు, tUTu -n. --hole; puncture; తూతిక, tUtika -n. --Indian mulberry; తూనిక, tUnika -n. --weight; తూనికకోల, tUnikakOla -n. --beam of a balance; తూనికతోపుడు, tUnikatOpuDu %e2t -n. --tare; weight of an empty bag, container or vessel; తూనీగ, tUnIga -n. --(1) dragon fly; [bio.] anisoptera; --(2) damsel fly; [bio.] zygoptera; తూపు, tUpu -n. --(1) arrow; --(2) [math.] vector; తూము, tUmu -n. --(1) culvert; drain; sluice; the tubular drainage opening under a street; --(2) the drainage hole in a wall; --(3) hub of a wheel in which the axle is inserted; -- (4) the Indian bushel; a volumetric measure for grains, approximately equal to a bushel; 1 తూము = 4 కుంచాలు; 1 కుంచము = 4 మానికలు; 1 మానిక = 4 సోలలు; 1 తవ్వ = 2 సోలలు; (rel.) పుట్టి = 20 తూములు; పందుము = 10 తూములు; ఏదుము = 5 తూములు; నల్తుము = 4 తూములు; ముత్తుము = 3 తూములు; ఇద్దుము = 2 తూములు; తూర్పారబట్టడం, tUrpArabaTTaDaM -n. --winnowing; తూర్పు, tUrpu -n. --East; తూర్పుదిశ, tUrpudiSa -n. --easterly direction; తూలగొట్టు, tUlagoTTu -v. t. --knock over; తూలిక, tUlika -n. --(1) feather; --(2) pen; pen made of a feather; --(3) cotton; ---హంస తూలికా తల్పం = a bed made out of swan’s down; the epitome of a luxurious bed. తూలినాళిక, tUlinALika -n. --cotton swab; a piece of cotton attached at the end of a short splinter; తూలు, tUlu -v. i. --stagger; reel; తూష్ణీంభావం, tUshNIMbhAvaM -n. --disdain; showing contempt by ignoring; '''తృ - tR, తె - te, తే - tE, తై - tai''' తృణం, truNaM -n. --(1) blade of grass; --(2) trifle amount; తృణాహారి, truNAhAri -n. --herbivore; % insert in e2t part తృతీయ, tRtIya -adj. --pref. the third; తృప్తి, tRpti -n. --satisfaction; తృష్ణ, tRshNa -n. --thirst; తెంపరితనం, temparitanaM - n. -- audacity; daring; తెంపు, teMpu -v. t. --break; snap; తెగ, tega -adv. --excessively; too much; extremely; ---తెగ నొప్పిగా ఉంది = it is extremely painful. -n. --sect; group; party; తెగగొట్టు, tegagoTTu -v. t. --break; snap; తెగటార్చు, tegaTArcu -v. t. --kill; slay; destroy; తెగడ, tegaDa -n. --Indian Jalop; [bot.] ''Operculina turpethum''; -- [Sans.] త్రివృత్; తెగడ్త, tegaDta - n. -- criticism; condemnation; తెగడు, tegaDu - v.t. -- criticize; condemn; ignore; slight; తెగతెంపులు, tegateMpulu -n. --the breaking up of a relationship between people; తెగించు, tegiMcu -v. i. --dare; take risk; --- బరితెగించు = unabashed; uninhibited; show no regard to tradition. తెగింపు, tegiMpu -n. --daring; boldness; bravery; courage; తెగు, tegu -v. i. --cut; break; snap; lacerate; sever; తెగులు, tegulu -n. --(1) crop pest; plant disease; any disease; --(2) used derogatorily to refer to arrogant or snobbish human attitudes; తెగువ, teguva -n. --venture; courage; తెచ్చు, teccu -v. t. --bring; తెట్టు, teTTu -n. --scum; a slag-like substance that floats on a liquid; తెడ్డు, teDDu -n. --(1) ladle; big flat wooden spoon; (rel.) గరిటె; చెంచా; --(2) oar; paddle; తెడ్డువేయు, teDDu vEyu -v. t. --to paddle; తెమ్మెర, temmera -n. --breeze; cool breeze; తెన్ను, tennu -n. --(1) way; route; path; --(2) solution; తెప్ప, teppa -n. --raft; a small boat; canoe; తెప్పరిల్లు, tepparillu -v. -to recover; same as సేద తీరు,తెరుకోను; తెప్పించు, teppiMcu -v. t. --make someone bring; order; place an order; తెమడ, temaDa -n. --phlegm; mucous of the throat; తెర, tera -n. --(1) curtain; screen; --(2) wave; ---తరువాయి కథ వెండి తెరపై చూడండి = see the rest of the story on the silver screen. ---తెర లాగు = pull the curtains; open the curtains. ---తెర వేయరా = drop the curtains; close the curtains. --- వాతెర = lip; (lit.) a curtain to the mouth; తెరగు, teragu - n. -- Way; path; manner; style; fashion; type; category; విధము. తెరచాప, teracApa -n. --sail; తెరచాప కొయ్య, teracApa koyya -n. --mast; తెరదించు, teradiMcu - v. t. -- bring to a conclusion; తెరలు తెరలుగా, teralu teralugA -adv. --in waves; తెర్ర, terra -n. --blockhead; stupid; తెరిపి, teripi -n. --break; pause; rest; respite; intermission; hiatus; తెలంగాణ, telaMgANa -n. --Telugu-speaking part of the former Hyderabad principality; తెలకపిండి, telakapiMDi -n. --sesame seed cake left after extracting the oil; తెలకపిండి కూర, telakapiMDi koora -n. --[bot.] ''Aerva lanata;'' --కొండపిండి మొక్క; [Sans.] పాషాణ భేది; తెలగాణ్యులు, telagaaNyulu - n. pl. -- స్మార్తబ్రాహ్మణులలో నొకతెగ. వీరు పూర్వము తెలంగాణము నుండి కోస్తా ప్రాంతమునకు వలసపోయినవారు; తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన వైదిక బ్రాహ్మణులు. తెలగాలు, telagaalu - n. pl. -- మున్నూరు కాపులు; (ఒకానొక కాపు కులము); -- "ఈ శ్రమజీవుల నుండి వెలమ, రెడ్డి, మున్నూరుకాపు, తెలగ, కొప్పుల వెలమ, గాజులచెట్టి, బలిజ, గౌడలు ప్రత్యేక శాఖలుగా ఏర్పడ్డారు. మిగిలినవారు ఈనాటి కమ్మవారు. వీరందరిలో పల్లవుల, రాష్ట్రకూటుల, చోళుల, కాకతీయుల, రాయల, నాయకుల వీరోచిత నాయకత్వ లక్షణాలు ఉన్నాయి." —- ఆచార్య ఎన్.జి. రంగా ఆత్మకథ నుండి. తెల్ల ఈశ్వరి, eeSvari eeSvari - n. -- Snake repellent plant; [bot.] ''Aristolochia indica;'' -- ఈ మొక్క ఇంటి దగ్గర పెంచుకుంటే పాములు, ఇతర విష కీటకాలు రావట. -- నాగదమని; విసర్పిని; తెల్లకణం, tellakaNaM -n. --leukocyte; white blood cell; there are different types of white cells, and their names are basophil, neutrophil, eosinophil, monocyte, and lymphocyte; తెల్లకలువ, tellakaluva - n. -- [bot.] ''Nymphaea nucifera'' Gaertn. తెల్లకుసుమ, tellakusuma -n. --leucorrhea; white discharge; a morbid whitish discharge from the vagina and uterus, usually resulting from chronic infection; తెల్లగలిజేరు, tellagalijEru - n. -- [bot.] Trianthema decandra L. Aizoaceae; తెల్లజెల్ల, tellajella -n. --(1) white catfish of the Tachisuridae family; [biol.] ''Tachysurus jella''; --(2) Aor, a fish of the Bagridae family; Mystus aor; --(3) dwarf catfish of the Bagridae family; Mystus cavasius; తెల్ల డామర, tella Daamara - న. -- White Dammar; Indian Copal Tree; [bot.] ''Vateria indica'' of the Dipterocarpaceae family; -- ఈ చెట్టు కాండం నుంచి స్రవించే జిగురు వంటి కొవ్వు గట్టిపడి తెల్ల డామర్ అనే రెజిన్ గా మారితే, దానిని గుగ్గిలంలా ధూప ద్రవ్యంగానూ, అగరు వత్తులు, మైనపు వత్తులు, సబ్బులు, వార్నిష్ లూ మొదలైనవాటి తయారీలోనూ వినియోగిస్తారు. -- తెల్ల డామర్ కి వైద్యపరమైన ప్రయోజనాలూ ఉన్నాయి. ఆయుర్వేదంలో దానిని బలవర్ధకంగానే కాక, కడుపులోనుంచి గ్యాస్ ను వెడలించే (Carminative), కళ్లెను వెడలించే (Expectorant) గుణాలు కలిగిన ఔషధంగానూ భావిస్తారు. గొంతుకు సంబంధించిన వ్యాధుల్లో, దీర్ఘకాలిక బ్రాంఖైటిస్, కీళ్ల సవాయి, మొలలు (Piles) వంటి వ్యాధులకు ఔషధంగానూ ఉపయోగిస్తారు. నువ్వుల నూనెతో కలిపి గనోరియా (Gonorrhoea) కు, నెయ్యి, పిప్పళ్లు, డామర్ కలిపి సిఫిలిస్ కు ఔషధంగానూ ఆయుర్వేదంలో వినియోగిస్తారు. -- [Sans.] ‘అజాకర్ణ’ (వీటి కాయలు మేక చెవులలాగా ముడతపడి ఉండటాన); [Hindi] ‘సఫేద్ డామర్’; తెల్ల పునికి, -- [bot.] Givotia rottleriformis of the Euphorbiaceae family; -- కొండపల్లి బొమ్మలను తెల్ల పునికి అనే మెత్తటి తేలికపాటి కర్రతో తయారు చేస్తారు; ఏటికొప్పాక బొమ్మలు స్థానికంగా విరివిగా లభించే తేలికపాటి అంకుడు కర్రతో చేస్తారు; తెల్ల బరిణిక, tella bariNika -n. --[bot.] ''Ficus gibbosa''; తెల్లమద్ది, tellamaddi -n. --[bot.] ''Terminalia arjuna'' of the Combretaceae family; -- గుండె జబ్బులకు అద్భుతంగా పనిచేసే అర్జునారిష్ట అనే ఆయుర్వేద ఔషధం దీని కాండం పైబెరడుతో తయారు చేస్తారు; తెల్లమిరియం, tellamiriyaM -n. --allspice; తెల్ల ములక, tella mulaka - n. -- Indian Nightshade; Poison Berry; Bush Tomato; African Eggplant; [bot.] ''Solanum indicum'' (often associated with ''Solanum anguivi'' or ''Solanum violaceum'' in modern taxonomy). It is a thorny, medicinal shrub widely known in Ayurvedic medicine as Brihati. -- పెద్ద ములక; తెల్లరొద, tellaroda -n. --[engr.] white noise; a mixture of sounds of various frequencies; తెల్లవారుజాము, tellavArujAmu -n. --the wee hours of the morning; strictly, from 1.00 A.M. to 6.00 A.M.; తెల్ల వియత్నాం గులాబి, tella viyatnAM gulAbi - n. -- White Vietnam Rose; [bot.] Portulaca grandiflora of the Portulacaceae family; [[File:?? ]] తెలియకుండా, teliyakuMDA - adj. -- unbeknownst; --- నాకు తెలియకుండా వెళ్లిపోయేడు = He left, unbeknownst to me. తెలివి, telivi -n. --intelligence; smartness; తెలివితక్కువతనం, telivitakkuvatanaM -n. --stupidity; తెలివితేటలు, telivitETalu -n. --intelligence; intelligence quotient; IQ; తెలిగించు, teligiMcu -n. --translate into Telugu; replacing a foreign language statements with Telugu statements; తెలుగు, telugu -n. --Telugu; a Dravidian language spoken in Southern India; a vowel-ending language touted as the Italian of the East; తెలుగుతనించు, telugutaniMcu -v. t. --bringing foreign language words into Telugu by giving them Telugu pronunciation or form, as in ఆసుపత్రి; లాంతరు; తెలుపు, telupu -n. --whiteness; white color; తేగ, tEga -n. --seeding of palmyrah tree; తేజపత్రి, tEjapatri -n. --tejpat; the leaf used in cookin Biriyani; [bot.] ''Cinnamomum tamala''; తేజస్వంతం, tEjasvaMtaM - n. -- bright; luminous; తేజస్వంతుడు, tEjasvaMtuDu - n. -- bright person; luminous person; illustrious person; -- (note) తేజోవంతుడు is incorrect usage; తేజస్సు, tEjassu - n. -- brightness; bright appearance; apparent brightness; -- (rel.) ఓజస్సు = vigor; energy; inherent capacity; luminosity; తేజి, tEji -n. --horse; a horse of superior quality; తేజోరసాయనం, tEjOrasAyanaM -n. --photo chemistry; తేజోవరణం, tEjOvaraNaM -n. --photosphere; తేజోవిద్యుత్తు, tEjOvidyuttu -n. --photoelectricity; తేట, tETa -adj. -- clear; pure; ---తేటతెల్లం = very clear; clearly understood. ---తేట తెలుగు = pure Telugu. -n. -- clear fluid floating over a soupy substance; clear fluid floating over solid settled to the bottom; ---మజ్జిగ తేట = clear part of un-homogenized buttermilk. తేడా, tEDA -n. --difference; తేదీ, tEdI -n. --(1) date; day of the month; --(2) an appointment; తేనె, tEne -n. --honey; (rel.) మధువు; -- కఱ్ఱతేనె, కురుజుతేనె, జుంటితేనె, తొఱ్ఱతేనె, పుట్టతేనె, ముసురుతేనె, పేరతేనె, పట్టుతేనె — ఇవి తేనెల్లో కొన్ని రకాలు. కురుజుతేనె అత్యంత చిన్నవిగా వుండే తేనెటీగలచే తయారుచేయబడిన తేనె. ఇదే అన్నింటికంటే అత్యంత రుచికరమైన తేనె. తేనెటీగ, tEneTIga -n. --bee; honey bee; తేనెపట్టు, tEnepaTTu -n. --beehive; honeycomb; తేనెపిట్ట, tEne piTTa -n. --sunbird; ఊదా తేనెపిట్ట = చిట్టి తేనెపిట్ట = purple sunbird; [bio.] ''Nectarinia asiatica''; తేనెపూలు, tEnepoolu - n. -- Cape Honeysuckle; [bot.] ''Tecomaria capensis'' of the Bignoniaceae family; -- ఆఫ్రికా ఖండంలో జన్మించిన ఈ మొక్క ప్రపంచమంతా విస్తరించి చాలా దేశాలలో బెడద మొక్క (Invasive Plant) గా పరిగణించబడుతున్నది. ఆఫ్రికాలోని గుడ్ హోప్ అగ్రం (Cape of Good Hope) ప్రాంతం నుంచి ప్రపంచమంతా విస్తరించిన కారణంగా దీనికి కేప్ హనీసకిల్ (Cape Honeysuckle) అనే పేరు వచ్చింది. దీని శాస్త్రీయ నామంలోని టెకోమారియా (Tecomaria) అనేది ఈ మొక్క యొక్క మెక్సికన్ పేరు కాగా, Capensis అంటే Cape నుంచి వచ్చిన మొక్క అని అర్థం. ఈ టెకోమారియా ప్రజాతిని ఒకప్పుడు టెకోమా (Tecoma) ప్రజాతిలో అంతర్భాగమని భావించేవారు. అయితే తదుపరి పరిశోధనలు ఈ మొక్కల్ని పొడ్రానియా ( Podranea) ప్రజాతిలో ఒక అంతర్భాగమని తేల్చాయి. ఈ మొక్కలు దాదాపు నిత్యం పూస్తూనే ఉంటాయి; తేభ్యం, tEbhyaM -n. --useless fellow; తేమ, tEma -n. --moisture; humidity; తేమానం, tEmAnaM -n. --interest on principal; తేలడం, tElaDaM -v. i. --floating; తేలు, tElu -n. --scorpion; -v. i. --(1) float; --(2) settle; తేలుకొండి, tElukoMDi -n. --martynia; [bot.] ''Tragi involuerata;'' తేలుమందు చెట్టు, tElumaMdu cheTTu - n. -- African Milk Bush, [bot.] ''Euphorbia umbellata'' of the Euphorbiaceae family; also called [bot.] ''Synadenium grantii''; --This invasive plant can be seen in many places in Andhra Pradesh; the latex secretions from the leaves of this bush are believed to provide some amelioration from scorpion stings. In Brazil, this is considered a medicinal plant with wide-ranging applicationsమ్ including cancer treatment because of its cytotoxic properties. తేలుమణి, tElumaNi -n. --చెంచలితీగ; [bot.] ''Tiaridium indicum''; తేల్చు, tElcu -v. i. --to make up one's mind; -v. t. --(1) decide; arbitrate; clinch; --(2) to cause to float; త్రేతాయుగం, trEtAyugaM -n. --the Age of Triad or Treta Yuga; according to Hindu belief, in this age, law and order was 3/4 th; Duration of Treta Yuga is 1, 296 000 years; (ety.) Treta is related to Latin tres and English Three; త్రేనుపు, trEnupu -n. --burp; eructation; belching; expulsion of air that is trapped in the stomach; see also పిత్తు; తైదలు, taidalu - n. pl. -- రాగులు; తైపారు, taipaaru - adj. -- comparison; estimation; --- తైపారు వేసి చూడు = estimate by comparison; తైధిక క్రమం, taidhika kramaM -n. --chronology; order according to date; (rel.); అకారాది క్రమం; తైరు, tairu -n. --milk curds; తైరుకొట్టడం, tairukoTTaDaM -n. --[idiom] buttering up some one; --- వాడు గురువు గారికి బాగా తైరు కొడుతున్నాడు = He is buttering up the teacher. తైలం, tailaM -n. --(1) oil; (lit.) til oil; sesame seed oil; --(2) bribe; money; -- తిలల నుండి తీసిన చమురు; త్రైపాక్షిక, traipAkshika -adj. --tripartite; త్రైమాసిక, traimAsika -adj. --once every three months; quarterly; త్రైవార్షిక, traivArshika -adj. --triennial; once every three years; '''తొం - toM, తొ - to, తో - tO, తౌ - tau''' తొంగు, toMgu -v. i. --be inclined; be slant; తొంగొను, toMgonu -v. i. --lie down; తొండం, toMDaM -n. --(1) trunk of an elephant; --(2) tongue flap used to tuck-in and lock a suitcase; --(3) proboscis; తొండ, toMDa -n. --Common Garden Lizard; Blood Sucker; [bio.] ''Calotes versicolor'' of the Agamidae family; -- the saying, తొండ ముదిరి ఊసరవిల్లి అయింది" is not scientifically accurate; -- తోటబల్లి; -- [Sans.] సరటము (జరజరా (సరసరా) పాకేది); కృకలము; కృకలాసము (కంఠాన్ని పైకీ, కిందికీ ఆడిస్తుంది కనుక); కృకలాశము; తొండలముచ్చు గద్ద, toMDalamuccu gadda - n. -- White-eyed Buzzard; [bio.] ''Butastur teesa'' of the Accipitridae family; -- కేవలం తొండల్ని వేటాడి చీల్చి తినేసే ఒక గద్ద; తొందర, toMdara -n. --hurry; rush; తొందరపడు, toMdarapaDu -v. i. --hurry; rush; తొందరపెట్టు, toMdarapeTTu -v.t. --hurry; rush; తొక్క, tokka -n. --skin; peel; rind; husk; pod; (note) the skin of a banana or apple is a peel; the skin of a watermelon is a rind; the skin of peanuts is a shell; the housing of peas and beans is a pod; తొక్కిడి, tokkiDi -n. -- (1) congestion; excessive; (2) pedal; తొడతొక్కిడి, toDatokkiDi -n. -- (1) extremely excessive; high congestion; తొక్కిసలాట, to-kki-sa-lA-Ta -n. --stampede; తొక్క ఒలచడం, tokka olacaDaM -v. t. --skinning; తొక్క తీయడం, tokka tIyaDaM -v. t. --peeling; తొక్కు, tokku -n. --(1) peelings; vegetable peelings; --(2) chutney made by crushing vegetables; --(3) garbage; trash; తొక్కు, tokku -v. t. --(1) step on; pedal --(2) crush; తొగరు, togaru -adj. --red; -n. --logwood; [bot.] ''Morinda cirifolia; Morinda pubescens;'' తొట్టి, toTTi -n. --(1) crib; bassinet; --(2) basket; --(3) trough; tub; తొట్రుపడు, toTrupaDu -v. i. --(1) totter; stumble; falter; --(2) confused తొట్రుపాటు, toTrupATu -n. --tottering; stumbling; faltering; తొడ, toDa -n. --thigh; తొడతొక్కిడి, toDatokkiDi - adj. -- extremely heavy; excessive; -- తొక్కిడి + తొక్కిడి = తొడతొక్కిడి; తొడపాశం, toDaPASaM -n. --thigh-pinch; a kind of punishment given to children; తొడిమె, toDime -n. --pedicel; the foot stock of a leaf or flower; తొడుగు, toDugu -n. --jacket; తొణుకు, tONuku -v. i. --spill; splash; తొత్తు, tottu -n. --slave girl; servant girl; whore; తొత్తుకొడుకు, tottukoDuku -n. --bastard; (lit.) son of a whore; తొనలు, tonalu -n. pl. --sections, as in sections of an orange; this is used when the orange is sectioned after peeling the skin; (coll.) smiles; this is used when the orange is cut into sections with the rind on; -- a division in orange or other similar fruit such as jackfruit, a carpel; తొమ్మిది, tommidi -n. --nine; (lit.) one less than ten = తొన్ను + పది; తొరణం, toraNaM -n. --acceleration; rate of change of velocity; తొరణి, toraNi -n. --accelerator; ---తొరణిని తొక్కవోయ్‍ = step on the accelerator. తొర్ర, torra -n. --(1) a tunnel-like opening in a tree trunk; --(2) breach; gap; తొర్రి, torri -n. --(1) breach; gap; --(2) harelip; (rel.) cleft palate; తొలకరి, tolakari -adj. --first; ---తొలకరి వానలు = first showers of the season. తొలగింపు, tolagiMpu -n. --removal; తొలచడం, tolacaDaM -v. t. --rinsing; తొలి, toli -adj. --first; initial; beginning; (ant.) మలి; తొలిచూలు, tolicUlu -n. --first pregnancy; primipara; తొలివేగం, tolivEgaM -n. --initial velocity; తొలిపలుకు, tolipaluku -n. --preface; తొల్లి, tolli -adj. --former; తొల్లిక, tollika -n. --a small hand-held hoe; an instrument to dig earth; తొలుచు, tolucu -v. t. --rinse; తొలేలు, tolElu - n. -- protozoa; (ety.) తొలి + ఏలు = first animal; తొస్సి, tossi -adj. --the state of being broken or missing; తోక, tOka -n. --tail; appendage; suffix; తోకచుక్క, tOkacukka -n. --comet; (lit.) tail star; తోకపీకుడు, tOkapIkuDu -n. --squabble; excessive analysis; excessive interpretation beyond what is meant or implied; తోక మిరియాలు, tOka miriyAlu -n. pl. --cubebs; చలువ మిరియాలు; తోచు, tOcu -v. i. --occur; esp. occurrence of a thought; ---నాకేమీ తోచడం లేదు = I know not what to do; I am getting bored. తోట, tOTa -n. --(1) grove; garden; --(2) plantation; తోటకాష్టకం, tOTakAshTakaM - n. -- Eight Slokas (Sanskrit poems) written in Totaka meter by TotakAchArya, one of the disciples of Adi Shankara, in praise of Adi Shankara!!; -- 'తోటకం' అన్నది ఒక సంస్కృత ఛందస్సు (prosody) పేరు. నాలుగు సగణాలుంటాయి. "నననా నననా నననా నననా" అనే మాదిరిలో నాలుగు పాదాలతో ఉంటాయి. ఇలాంటి పద్యాలు ఎనిమిది ఉంటే అది తోటకాష్టకం. వేంకటేశ్వర సుప్రభాతంలో వినిపించే "కమలా కుచ చూచుక కుంకుమతో…" అని సాగేది కూడా తోటకమే; తోటకూర, tOTakUra -n. -- Chinese spinach; [bot.] ''Amaranthus viridis'' Linn.; ''Amaranthus gangeticus''; same as పెద్ద (పెరుగు) తోటకూర; కోయ తోటకూర; మొక్క తోటకూర; --ఆకుకూరల్లో ఇది 'రాణి' వంటిదని అంటారు; --[Sans.] మారిష,బాష్పక; తోటమాలి, tOTamAli -n. --gardener; caretaker of a garden; వనమాలి can be used for forest ranger; తోడబుట్టువు, tODabuTTuvu -n. --sibling; brother or sister; fellow child; తోడ్పడు, tODpaDu -v. i. --help; assist; తోడ్పాటు, tODpATu -n. -help; assistance; తోడి, tODi -adj. --fellow; joint; ---తోడిఅల్లుడు = సడ్డకుడు = fellow son-in-law. ---తోడికోడలు = యారాలు = fellow daughter-in-law. ---తోడిదొంగ = fellow thief; accomplice. తోడు, tODu -n. --(1) company; help; support; accompaniment; --(2) starter culture; a spoon of buttermilk (to act as a bacterial culture) added to a pot of warm milk to prepare curds or yogurt; -v. t. --the act of lifting water from a well; to draw; to take up; తోడుపెట్టు, tODupeTTu -v. t. --the act of adding a starter culture, such as buttermilk, to warm milk to make curd; తోడుకొను, tODukonu -v. i. --the process of coagulation of milk as it becomes curd, or yogurt, in the company of a bacterial culture like buttermilk; తోడేలు, tODElu -n. --wolf; తోప, tOpa -n. --skin; ---తోప రేగగొట్టు = to beat someone until the skin opens up. తోపు, tOpu -adj. --reddish; reddish brown; తోపు, tOpu -n. --(1) push; --(2) garden of fruit trees; grove; --(3) taupe; dark red color; a shade of brown; --(4) stuffing in a sweet or savoury dish; --(5) cannon;. --(6) catalyst; one that gives a push to a chemical reaction; తోపుదారు, tOpudAru -n. --gunner; తోపురంగు, tOpuraMgu -n. --dark red color; తోపుఖానా, tOpukhAnA -n. --arsenal; armory; storage house for weapons and ammunition; తోపులాట, tOpulATa -n. --pushing; shoving; jostling; తోపుడుబండి, tOpuDubaMDi -n. --pushcart; తోబుట్టువు, tObuTTuvu -n. --sibling; brother or sister; fellow child; తోమడం, tOmaDaM -n. --rubbing; shining; తోమాల, tOmAla - n. -- garland of flowers and leaves; wreath made of flowers and leaves; తోము, tOmu -v. t. --rub; clean; scour; scrub; తోయం, tOyaM -n. -- (1) software; (ant.) కాయము; -- (2) marvel; wonder; curio; -- (3) delicacy; తోరణం, tOraNaM -n. --festoon of leaves, often mango leaves; wreath; తోలు, tOlu -n. --(1) leather; processed hide; processed skin; --(2) skin; bark; rind; peel; ---నల్లతోలు = dark skin. ---తెల్లతోలు = fair skin. -v. t. --drive; operate; తోలుబొమ్మ, tOlubomma -n. --(1) puppet; leather puppet; --(2) marionette or a puppet with strings; త్రోటిక, trOTika -n. --coccyx; the bottom-most part of the spine; తౌగోల, taugOla -n. --spade; hoe; (lit.) a digging stick; తౌడు, tauDu -n. --bran; తౌల్యం, taulyaM -n. --similitude; resemblance; equivalence; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] qn0g1c4gbj3aladk39xspbsifi6ikfp 0 3019 39333 39296 2026-07-07T14:45:23Z Vemurione 1689 /* Part 2: ప - pa */ 39333 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. * ఈ నిఘంటువు, ఏషియన్ ఎడ్యుకేషనల్ సర్వీసెస్, న్యూఢిల్లీ వారు 2002 లో ప్రచురించిన ముద్రిత ప్రతి కంటే మెరుగైనది (విస్తరించాం, లోపాలను సవరించాం, కొత్త అంశాలను చేరుస్తూ ఉన్నాం) * మీరూ దీన్ని విస్తరించవచ్చు. కానీ తొలగింపులేమీ చెయ్యకండి - లోపం దొర్లిందని మీకు కచ్చితంగా, నిర్ద్వంద్వంగా, నిరాక్షేపణీయంగా తెలిస్తే తప్ప. * ఇక్కడ ఇచ్చిన పదాలు, వాటి అర్థాలూ వ్యక్తిగతంగా మీకు అంగీకారం కాదు కాబట్టి వాటిని తొలగించకండి. * ఇంగ్లీషు భాష యొక్క అమెరికను స్పెల్లింగును వాడాం. * ఇక్కడి తెలుగు పదాల అమరిక గురించిన వివరణ సుదీర్ఘమైనది కాబట్టి ఇక్కడ చర్చించలేం. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- | width="895" |<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: పం - pratima== <poem> పంకం, paMkaM -n. --mire; mud; పంకజం, paMkajaM -n. --lotus; పంకా, paMkA -n. --fan; air circulator; any device that circulates air; పంకించు, paMkiMcu -v. i. --nod; move the head up and down (in agreement); పంకిలం, paMkilaM -n. --mire; muddy place; పంక్తి, paMkti -n. --row; line; పంగ, paMga -n. -- (1) fork; (2) branching structure of a tree; పంగువు, paMguvu -n. --lame person; పంచ, paMca -adj. --five; ---పంచ తన్మాత్రలు = the five senses, namely the sense of taste, touch, smell, hearing, and sight. పంచ, paMca -n. --awning; front part of a house's hanging roof; పంచకం, paMcakaM - n. -- a set of five; five; పంచకల్యాణి, paMchakalyANi - n. -- a superior breed of a horse with five desirable traits: (1) white feet, (2) a white spot on the upper forehead, (3) a bushy white tail, (4) white hair on the neck (జూలు), and (5) white back; -- పంచేంద్రియ జ్ఞానం అపారంగా కల ఉత్తమాశ్వం; పంచకోల కషాయం, paMcakOlఅ kashAyaM - n. -- the decoction made from పంచకోలాలు, the "five peppers"; పంచకోలాలు, paMcakOlAlu - n. pl. -- the five pungents; (lit) the five peppers; పిప్పలి, పిప్పలి మూలం; పిప్పలి తీగ; శొంఠి, చిత్రక (ఎర్ర చిత్రమూలం); పంచదళ, paMcadaLa -adj. --pentafoliolate; also పంచదళ హస్తాకార; పంచదార, paMcadAra -n. --sugar; పంచనఖ, paMcanakha -adj. --five-toed; five-fingered; పంచనఖి, paMcanakhi -n. --a five-toed animal; పంచనామా, paMcanAmA -n. -- (1) arbitration in a dispute; (2) an officially signed document recording the facts of an inquiry; -- ఒక సంఘటన ఎలా ఉందో చూసిన వాస్తవాలను రికార్డు చేసే అధికారిక పత్రమే ఈ పంచనామా. పంచపాత్ర, paMcapAtra -n. --(1) a tumbler - a short wide-mouthed metal cup, normally made of copper, silver or gold - used in Hindu religious rituals, shortened form for పంచామృత పాత్ర; each cup is meant for one of the "five sacred nectars", namely ఆవుపాలు, పెరుగు, నేయి, చక్కెర, తేనె; --(2) five vessels or cups (for the distinct purposes of offering water to a diety: అర్ఘ్యము, పాద్యము, ఆచమనీయము, స్నానీయము and పానీయము); పంచప్రాణాలు, paMcaprANAlu -n. --according to Hindu belief, there are five life forces: prANa, apAna, vyAna, udAna, and samAna; the union of these five is the subtle body or సూక్ష్మదేహం; పంచభుజి, paMcabhuji -n. --pentagon; a geometrical figures with five sides; literally, pentagon means " five angles"; పంచమి, paMcami -n. --fifth day of lunar half-month; పంచాంగం, paMcAMgaM -n. --ephemeres; పంచామృతాలు, panchamRtaalu - n. pl. -- a mixture of milk, curds, ghee, honey, crystal sugar - పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, ఖండ చెక్కెర లను కలిపి పంచామృతాలు అంటారు. పంచాయతి, paMcAyati -n. --villag - n e council comprised of five people; a village 'tribunal'; ---శవపంచాయతి = postmortem. పంచారించు, paMcAriMcu -v. i. --spread; పంచితం, paMcitaM -n. --urine; cow's urine; పంచు, paMcu -v. t. --distribute; పంచె, paMce -n. --a cloth worn by men to cover the lower part of the body; the counterpart of the sari worn by women; also పంచ; దోవతి; దోతీ; పంజరం, paMjaraM -n. -- (1) cage; especially a cage used to keep birds; (rel.) బోను; -- (2) seer fish; పంజా, paMjA -n. --paw; especially of wild cats; పంజాగోళ్లు, paMjAgOLLu -n. --claws; especially of wild cats; పంట, paMTa -n. --crop; -- తొలకరిలో సాగు మొదలు పెట్టి కార్తీక మాసానికి చేతికి వచ్చే వర్షాధార పంటను సారువా, ఖరీఫ్, వానాకాలం, కత్తెర (కార్తీక) అనే పేర్లతో వ్యవహరించేవారు. సారువా అంటే వర్షాధార పంట. కార్తీక మాసంలో చేతికొస్తుంది కాబట్టి కత్తెర పంట. మంచి కత్తెర వడ్లు అనే మాట అవ్వా తాతల నోట వినే ఉంటారు. -- అటుపై రెండో పంటగా నీటి పారుదల ఆధారంగా పండే పంటలు దాళ్వా, రబీ, యాసంగి అనే పేర్లతో వ్యవహరిస్తారు. వైశాఖ మాసంలో పంట చేతికి వచ్చేది యాసంగి అయ్యింది. పంట్లాం, paMTlaM -n. --pants; pantaloon; a lower garment of men; పంటించు, paMTiMcu -v. i. --delay; పంటిగ, paMTiga -n. --[bot.] Briedelia montuna; పండబారు, paMDabAru -v. i. --ripen; పండా, కాయా? paMDa, kAyA? -[idiom.] --was it a success or a failure; good news or bad? (lit.) is it a ripe fruit or green fruit? పండితమ్మన్యుడు, paMDitammanyuDu -n. m. --[idiom] charlatan; bogus scholar; పండితపుత్రుడు, paMDitaputruDu -n. m. --[idiom] idiot; (lit.) son of a scholar; పండితుడు, paMDituDu -n. m. --scholar; (ant.) పామరుడు; పండు, paMDu -v. i. --to ripen; పండు, paMDu -n. --ripe fruit; (rel.) కాయ is unripe fruit; పండుగ, paMDuga -n. --festive day; festival; treat; పండ్లు, paMDlu -n. pl. --fruits; పంతం, paMtaM -n. --(1) resolve; determination; --(2) stubbornness; obstinacy; --(3) bet; పంతులమ్మ, paM-tu-la-mma -n. f. --(1) teacher; --(2) wife of teacher; పంతులు, paMtulu -n. --(1) school teacher; --(2) a term of respect used while addressing Brahmins; పంథా, paMthA - n. -- way; path; manner; style; పంద, paMda -n. --(1) coward; --(2) sheaf of corn; పంది, paMdi -n. --pig; hog; swine; ---పంది మాంసం = pork; ham; bacon. పందికొక్కు, paM-di-ko-kku -n. --(1) any of several very large rats (genera Bandicota and Nesokia) of southern Asia destructive to crops; --(2) any of a family (Peramelidae) of small insectivorous and herbivorous marsupial mammals of Australia, Tasmania, and New Guinea పందిరి, paMdiri -n. --a temporary outdoor patio usually built out of thatch or palm leaves; పందెం, paMdeM -n. --(1) bet; wager; --(2) contest; race; ---పందెం గెలిచాడు = he won the bet. ---పరుగు పందెం = running race; dash. పందొమ్మిది, paMdommidi -n. --nineteen; పంథా, paMtha -n. --(1) style; trend; --(2) manner; method; system; పంపకం, paMpakaM -n. --distribution; పంపరనారింజ, paMparanAriMja -n. -- grapefruit; a hybrid between orange and pomelo; got this name because it grows in clusters like grapes; పంపరపనస, paMparapanasa -n. -- pomelo; pompelmos; pumello; Shaddock fruit; [bot.] ''Citrus maxima''; of the Rutaceae family; ''Citrus grandis; Citrus decumana''; (ety.) from Dutch pompelmoes; -- [note] grapefruit is a hybrid of pomelo and sweet orange; పంపిణీ, paMpiNI -n. --distribution; పంపు, paMpu -n. --(1) pump; --(2) a native weight measure equal to 1/8th of a వీశ; used until the metric system was introduced; 8 పంపులు = 4 ఏబులములు = 2 పదలములు =1 వీశ; also అర్ధశేరు నవటాకు; -v. t. --send; transmit; పంపుకొట్టు, paMpukoTTu -v. t. --pump; </poem> ==Part 2: ప - pa== <poem> పకపక, pakapaka -adj. --onomatopoeia for laughter; పక్క, pakka -n. --(1) side; --(2) bed; --(3) direction; ---ఎటు పక్క? = which side? which direction? పక్కపక్కన, pakkapakkana -n. --adj. side by side; abreast; పక్కపుండు, pakkapuMDu -n. --bed sore; sores caused by staying in bed too long without movement; పక్కగొలుసు, pakkagolusu -n. --[chem.] side chain; పక్షం, pakshaM -n. --(1) side; part; --(2) party in a dispute; --(3) fifteen days; --(4) wing; a political party; ---అధిక సంఖ్యాక పక్షం = majority party. ---మీరెవరి పక్షం? = on whose side are you? ---శుక్ల పక్షం = waxing half of a month. ---కృష్ణ పక్షం = waning half of a month. ---ఇరు పక్షాలు = both sides. పక్షపాతం, pakshapAtaM -n. --(1) partiality; preference; --(2) bias; partisanship; పక్షవాతం, pakshavAtaM -n. --paralysis; పక్షాంతరం, pakshAMtaraM -n. --alternative; పక్షి, pakshi -n. --bird; పక్కా, pakkA -adj. --(1) mature; complete; permanent; --(2) fit; good; proper; --(3) real; not fake; పక్కారంగు, pakkAraMgu -n. --fast color; a color that does not fade away; permanent color; పక్కు, pakku -n. --[med.] scab; the hardened cover of a wound; hardened part of any bodily fluid that was once soft or liquidy; పగ, paga -n. --grudge; desire to take revenge; (ant.) ప్రేమ; పగటాట, pagaTAta -n. --day-time show; matinee; పగటివేషం, pagaTivEshaM -n. --theatrical makeup;. an act involving people wearing excessive makeup and clowning around during intermissions of street-corner plays in villages; పగటివేషగాళ్లు, pagaTivEshagALlu -n. --roving street-actors with heavy theatrical makeup; these actors give performances on the streets in return for donations at the end of a show; పగడం, pagaDaM -n. --coral; coral head; one of the gems; పగడపు చెట్టు, pagaDapu ceTTu -n. --[bot.] ''Melanthesa rhamnoides''; పగడపు జీవి, pagaDapu jIvi -n. --coral polyp; పగడపు దిబ్బ, pagaDapu dibba -n. --coral atoll; atoll; పగడపు దీవి, pagaDapu dIvi -n. --coral island; పగడపు రిక్క, pagaDapu rikka -n. --the constellation containing Betelgeuse and Alhena; ఆర్ద్రా నక్షత్రం; పగపత్తి, pagapatti -n. --[bot.] ''Cyrilla aquatick''; పగలు, pagalu -n. --daytime; lighted part of a day; (ant.) రాత్రి; రేయి; పగ్గం, paggaM -n. --(1) tether; --(2) rein; halter; the rope used to control a horse or an ox; ఎద్దుల ముగుదాళ్లకుగాని, కొమ్మల మొదళ్లకుగాని కట్టి బండితోలే మనిషి పట్టుకొనే తాడు; ఇది బండిని మలుపుకోటానికి, కావలసినప్పుడు ఆపటానికి అవసరం; --(3) rope used by a weaver; --(4) churning rope; పగిది, pagidi -n. --mode; manner; పగులగొట్టు, pagulagoTTu -v. t. --break; పగులు, pagulu -n. --crack; split; a break in an otherwise smooth surface; పగులు, pagulu -v. i. --crack; break; పచ్చ, pacca -n. --(1) emerald; aquamarine; jade; one of the gems; --(2) green; --(3) raw; పచ్చ మల్లి, pacca malli -n. --yellow jasmine; [bot.] ''Gelsemium sempervirens''; పచ్చ అడవిమొల్ల, pacca aDivimolla -n. --[bot.] ''Jasminum chrysanthemum''; పచ్చ కర్పూరం, pacca karpUraM -n. --green camphor; raw camphor; crude camphor; [bot.] ''Cinnamomum camphora''; పచ్చ కామెర్లు, pacca kAmerlu -n. --jaundice; (rel.) కుంభకామెర్లు; పచ్చ గన్నేరు, pacca gannEru -n. --yellow oleander; [bot.] ''Thevetia peruviana; Thevetia neriifolia''; పచ్చ చేమంతి, pacca cEmaMti -n. --[bot.] ''Chrysanthemum roxburi''; mum; పచ్చ జొన్న, pacca jonna -n. --[bot.] ''Sorghum vulgare''; పచ్చడి, paccaDi -n. --chutney; sauce; పచ్చ నీరుల్లి, pacca nIrulli -n. --[bot.] ''Allium tuberosum''; పచ్చ పావురం, pacca pAvuraM, - n. -- green pigeon; [bio.] ''Treron phoenicoptera''; పచ్చ పెదగోరంట, pacca pedagOraMTa -n. --[bot.] ''Lawsonia alba;'' పచ్చ ములుగోరంట, pacca mulugOraMta -n. --[bot.] ''Barleria prionitis''; పచ్చ ముల్లంగి, pacca mullaMgi -n. --[bot.] ''Daucus carota''; కేరట్; పచ్చ వాడాంబరం, pacca vADAMbraM -n. --[bot.] ''Justicia dentata;'' ''Ecbolium ligustrinum;'' -- నక్కతోక; చీకటికూరతుప్ప; నీలాంబరం; [Sans.] నీల సహచర; -- ఈ తుప్పను తొక్కిన వాళ్ళకు మంచి జరుగుతుందనీ, అదృష్టవంతుడవుతాడనీ ఒక విశ్వాసం ఉండబట్టి "నక్కతోక తొక్కడం" అనే జాతీయం పుట్టిఉండవచ్చు; పచ్చ సముద్రం, pacca samudraM -n. --Yellow Sea; the body of water east of China and west of the Korean peninsula; పచ్చబొటుకు, pacca boTuku -n. --[bot.] ''Cordia polygama;'' పచ్చబొట్టు, paccaboTTu -n. --tattoo; పచారు, pacAru -n. --stroll; walk; పచ్చాకు చెట్టు, paccAku ceTTu -n. --[bot.] ''Cinnamomum iners''; పచ్చారె చెట్టు, paccAre ceTTu -n. --[bot.] ''Bauhinia spicata''; పచ్చి, pacci -adj. --(1) green; unripe; --(2) raw; fresh; new; uncooked; unboiled; --(3) not dry; undried; unburnt; tender; --(4) not healed; sore; (ant.) పండు; --- పచ్చి ఇటిక = sun-dried brick; adobe. --- పచ్చి మామిడికాయ = unripe mango. --- పచ్చి పాలు = raw milk, unheated milk; un-Pasteurized milk; --- పచ్చి పులుసు = soup made from uncooked ingredients; --- పచ్చి మంచినీళ్లు, పచ్చి మోసం, పచ్చి పుండు; --- "పచ్చి బాలెంతరాలు" అని వాడాడు శ్రీ నాథుడు హరవిలాసంలో. --- పసి, పచ్చి ఒకే మూలం కలిగినవి. పచ్చిక, paccika -n. --grass; green grass; greenery; పచ్చిక బయలు, paccika bayalu -n. --grassy meadow; green open space; పటం, paTaM -n. --(1) figure; diagram; picture; drawing; exhibit; map; (2) cloth; (3) hood of a snake; పటకా, paTakA -n. --(1) belt; waist belt; --(2) length of cloth sufficient to go around the waist once; --(3) width of a roll of cloth; పటకారు, paTakAru -n. -- (1) pincers; pliers; (2) tongs; crucible tongs; పటపట, paTapaTa -adj. --onomatopoeia for grinding teeth; పటలం, paTalaM -n. --(1) roof; cover; --(2) a film over the eye; పట్టం, paTTaM -n. --a gold band tied around the head as a mark of coronation; పట్ట, paTTa -n. --the bark of a tree; పట్టకం, paTTakaM -n. --prism; పట్టణం, paTTanaM -n. --city; a big town; a metropolitan area; --- అగడ్తలు చుట్టూ ఉండే నగరం అనే నిర్వచనం ఒకటి ఉంది; ముఖ్య నగరం పట్ట్ణణం అని మరొక నిర్వచనం ఉంది; పట్టతీగ, paTTatIga -n. --[bot.] Capparis heteroclita; పట్టపగ్గాలు, paTTapaggAlu -n. --restraints; పటాకీ, paTAkI -n. --firecracker; పటాటోపం, paTATopaM - n. -- పటము + ఆటోపము; ఆటోపం అంటే హడావిడి, సంభ్రమము , గర్వం , ఆడంబరము అని నిఘంటువు చూపిన అర్థాలు. -- మనిషిలో పస ఏమీ లేకపోయినా పైకి డాబుసరిగా పెద్ద హోదాలో ఉన్నట్టు నటించడం పటాటోపం; పటాపంచలగు, paTaapaMchalagu -v. i. --disperse; scatter; flay apart; పటారం, paTAraM -n. --a mansion with silk drapes; ---పైన పటారం, లోన లొటారం = glitter on the outside, nothing inside. పటాలం, paTAlaM -n. --brigade; battalion; a regiment of soldiers; పటాసు, paTAsu -n. --potassium; the chemical element whose symbol is K; పట్టా, paTTA -n. --(1) rail; --(2) diploma; --(3) inner bark; --(4) a deed or title document; పటిక, paTika -n. --alum; a name given to a group of hydrated double salts. The most common among these, called common alum, is potassium aluminum sulfate. Because of its astringent property, i.e. it helps shrink broken skin, it is frequently used in aftershave lotions, tanning, and many cosmetics. పటికబెల్లం, paTikabellaM -n. --sugar candy; rock candy; large crystals of sugar made by evaporating concentrated sugar solution; -- same as పటిక పంచదార; పటిష్ఠం, paTishThaM - n. -- robust; పటిష్ఠపరచు, paTishThaparacu -v. t. --strengthen; పట్టి, paTTi -n. --child; infant; -past. part. of పట్టు; --post position. on account of; because of; పట్టిక, paTTika -n. --table; tabulation; an arrangement of information in an orderly fashion; పట్టీ, paTTI -n. --(1) a catalog or list; --(2) a plaster or medicated bandage as in పలాపట్టీ; --(3) a silver chain, worn around the anklet as jewelry; పటుత్వం, paTutvaM -n. --grip; strength; పట్టు, paTTu -n. --(1) silk; --(2) hive; --(3) cobweb; --(4) trick in a cord game; --(5) hold; ---పట్టు చీర = silk sari. ---తేనెపట్టు = beehive. ---సాలెపట్టు = cobweb. -v. t. --(1) the act of feeding a child a liquid such as milk; --(2) to knead; to rub; ---పిల్లకి పాలు పట్టు = feed milk to the child. ---నా కాళ్లు పట్టు = rub my legs; knead my legs. పట్టుకొను, paTTukonu -v. t. --(1) catch; --(2) apprehend (a lawbreaker); --(3) to hold an object; ---బాలుడు బంతిని పట్టుకున్నాడు = the boy caught the ball. ---పోలీసు దొంగని పట్టుకున్నాడు = the police apprehended the thief. ---బాలుడు సంచీ పట్టుకున్నాడు = the boy held the bag. పట్టుకొమ్మ, paTTukomma -n. --(1) crux; --(2) refuge; primary support; -- తీగె ప్రాకడానికి ఆధారమైన చెట్టు కొమ్మను పట్టుగొమ్మ అంటారు. అదే విధంగా ఒక కార్యానికి ముఖ్యంగా సహకరించే వ్యక్తిని పట్టు గొమ్మ అనవచ్చు . --- అదే అతని వాదానికి పట్టుకొమ్మ = that is the crux of his argument. పట్టుకొమ్ము, paTTukommu -n. --claw; specifically; the claw end of a hammer; పట్టుకో, paTTukO -inter. --hold!; catch!; పట్టుతీగ, paTTutIga -n. --[bot.] ''Niebuhria oblongifolia;'' పట్టుదల, paTTudala -n. --doggedness; perseverance; single-mindedness; పట్టుపట్టు, paTTu paTTu -v. t. --insist; press on; పట్టుపరిశ్రమ, paTTupariSrama -n. --sericulture; పట్టుపురుగు, paTTupurugu -n. --silkworm; పట్టుబట్ట, paTTubaTTa -n. --silk cloth; పట్టుబట్టు, paTTubaTTu -v. t. --insist; press; పట్టుమని, paTTumani -adv. --barely; పట్లకర్ర, paTlakarra -n. --a long broomstick used to clear cobwebs; పట్టెడ, paTTeDa -n. --(1) strap; tape; strip; bandage; a coarse and wide tape; braided band, usually made of cotton, and used to weave across the jambs of a cot to get a springy effect; used in lieu of box springs in Indian beds; --(2) a strap-shaped necklace; --(3) [bot.] ''Spathodea campanulata;'' పట్టెడు, paTTeDu -adj. --handful పటోలం, paTOlaM -n. -- parval; [bot.] ''Trichosanthes cucumerina;'' ''Trichosonthis Disica;'' -- పొట్టి పొట్లకాయ; పఠన, paThana -v. i. --recitation; పఠనం, paThanaM - n. -- reading; పఠనీయం, paThanIyaM - n. -- readable; పడక కుర్చీ, paDaka kurcI -n. --easy-chair; reclining chair; పడగ, paDaga -n. --(1) hood; hood of a cobra; slough; --(2) hood of a car; పడగొట్టు, paDagoTTu -v. t. --raze; tear down; పడతి, paDati -n. --woman; పడమర, paDamara -n. --West; (lit.) the side on which the sun falls; పడవ, paDava -n. --boat; (rel.) తెప్ప, నావ; బల్లకట్టు; పుట్టి; లాంచీ; పడికట్టు రాయి, paDikaTTu rAyi -n. --weight used in scales; పడిగె, paDige -n. --banner; % into e2t పడిశం, paDiSaM -n. --cold; head cold; catarrh; పడు, paDu -v. i. --(1) fall; --(2) suffer; endure; sustain; --(3) suit; ---నాకు నీళ్లు పడలేదు = the water did not suit me. -suff. can be used to convert a noun to a verb; --do; -- అంకిలిబడు = అంకిలి + పడు = అడ్డుపడు = to block; ---అలవాటుపడు = fall in the habit of. ---ఇబ్బందిపడు = fall in difficulties. -- చొప్పడు = చొప్పు+పడు = సరిపడు, అమరిఉండు = to suit; ---బాగుపడు = improve. ---బాధపడు = suffer. ---కనపడు = become visible; పడుకొను, paDukOnu -v. i. --lie down!; recline!; go to sleep! పడుకో, paDukO -inter. --(1) lie down! recline; --(2) go to sleep! పడిగాపు, paDigApu -n. --an expectant and long wait; పడుగు, paDugu -n. --(1) woof; the longitudinal stretch of fabric in weaving; see also పేక; --(2) heap of unthreshed grain; పడుచు, paDucu -adj. --young; youthful; -n. --(1) a youthful girl; a youthful lady; --(2) prostitute; పడుచుతనం, paDucutanaM -n. --youth; పడుపువృత్తి, paDupu vRtti -n. --prostitution; పణం, paNaM -n. --ante; bet; the up-front money placed on the table before gambling; పతంగ, pataMga -n. --[bot.] ''Caesalpinia sappan''; పతకం, patakaM -n. -- (1) medal; trophy; plaque; (2) an ornament like the locket; ---సువర్ణ పతకం = gold medal. ---రజిత పతకం = silver medal. ---కాంస్య పతకం = bronze medal. పతనం, patanaM -n. --(1) fall; fall from glory; decline; --(2) incident; ---నైతిక పతనం = moral decline. ---పతన కోణం = angle of incidence. పత్త, patta -n. --vagina; పత్రం, patraM -n. --(1) leaf; --(2) sheet; two pages; --(3) memorandum; పత్రతలం, patratalaM -n. --[bot.] phylloplane; పత్రశ్వేదనం, patraSvEdanaM -n. --[bot.] transpiration; sweating through the leaves; పత్రహరితం, patraharitaM -n. --[bot.] chlorophyll; the green stuff of leaves; పతాకం, patAkaM -n. --flag; banner; పతాక శీర్షిక, patAka SIrshika -n. --banner headline; పతాక సన్నివేశం, patAka sannivESaM -n. --climax; పత్తా, pattA -n. --(1) trace; sign; --(2) address; పత్తాదార్, pattAdAr -n. --tracer;detective; one who traces; పత్రావరణం, patrAvaraNaM -n. --[bot.] phyllosphere; % to e2t పతిత, patita -adj. --fallen; destitute; పతిత, patita -n. --a woman who lost her honor; పతివ్రత, pativrata - n. -- a chaste woman, chaste by thought, word and deed; -- same as పతిత్తు; see also పత్నీవ్రతుడు పత్తి, patti -n. --(1) raw cotton; --(2) cotton plant; [bot.] ''Gossypium spp;'' see also దూది; -- (3) nib of a pen; -- (4) blade; పత్రింపు, patriMpu -n. --pruning; % to e2t పత్రి, patri -n. --leaves; leaves offered to god; పత్రిక, patrika -n. --(1) periodical; journal; magazine; newspaper; (lit.) leaflet; --(2) invitation card; --(3) pruner; trimmer; ---పక్ష పత్రిక = fortnightly magazine. ---మాస పత్రిక = monthly. ---వార్తా పత్రిక = newspaper. ---సచిత్ర వార పత్రిక = illustrated weekly. పత్రికా రచయిత, patrikA racayita -n. --journalist; -- (note) పాత్రికేయులు is incorrect usage; పత్నీవ్రతుడు, patnIvratuDu - n. -- a chaste man, chaste by thought, word and deed; a man devoted to only one wife; పథం, pathaM -n. --path; way; road; పథకం, pathakaM -n. --plan; scheme; పథ్యం, pathyaM -n. --special diet; diet prescribed after a fever or sickness; పథికుడు, pathikuDu -n. --traveler; pedestrian; పదం, padaM -n. --(1) word; term; --(2) ode; ballad; పద, pada -inter. --(1) let's go! --(2) go!; పదకోశం, padakOSaM -n. --thesaurus; పదార్థ భాండాగారం; (def.) నిఘంటువు పదాలకి అర్థాలు చెబితే, పదకోశం అర్థాలకి పదాలేమిటో చెబుతుంది; పదక్రమానువాదం, padakramAnuvAdaM -n. --transliteration; పదజాలం, padajAlam -n. --terminology; పదనిధి, padanidhi -n. --vocabulary; పదప్రవరులు, padapravarulu -n. --etymologists; పదలం, padalaM -n. --a measure of weight in pre-independence India; 2 పదలంలు = 1 వీశ;; పదవి, padavi -n. --position; rank; official position; పదసూచి, padacUci -n. --index; పదస్తలి, padastali -n. --pedestrian; పదహారు, padahAru -n. --sixteen; పద్ధతి, paddhati -n. --method; scheme; పద్మం, padmaM -n. --lotus; పద్మపత్రం, padmapatraM -n. --(1) lotus leaf; --(2) wax paper; పద్మరాగం, padmarAgaM -n. --ruby; one of the nine gems or semi-precious stones; -- see కెంపు; మాణిక్యం; పద్యం, padyaM -n. --verse; stanza; poem; పదాంశం, padaaMSaM - n. -- Syllable; a combination of elementary sounds containing only one vowel sound; -- ఒక అచ్చుగల (పలుకదగిన) అక్షరసముదాయము, గుణితాక్షరము; పదార్థం, padArthaM -n. --(1) substance; matter; --(2) thing; item; article; --(3) meaning of a word; పదార్థకోశం, padArthakOSaM -n. --glossary; పదావళి, padAvaLi -n. --vocabulary; పది, padi -n. --ten; పదిలం, padilaM -n. --care; caution; security;; పదివేలు, padivElu -n. --ten thousand; myriad; పదిహేడు, padihEDu -n. --seventeen; పదును, padunu -n. --(1) sharpness; --(2) testing cooked rice by pressing the grains between fingers; --(3) moisture; dampness; పదును పట్టు, padunu paTTu -v. t. --(1) to sharpen; --(2) to hone; పద్దు, paddu -n. --entry in an account book; entry in a log book; పద్దెనిమిది, paddenimidi -n. --eighteen; పదేపదే, padEpadE -adv. --again and again; repeatedly; పనస, panasa -n. --(1) verse in a chapter of the Vedas; --(2) Jackfruit; [bot.] ''Artocarpus scortechinii; Artocarpus integrifolia; Artocarpus heterophyllus'' of the Moraceae family; In Greek "arto" means bread and "carpos" means fruit; The breadfruit tree was named thus because the insides of roasted breadfruits resembled baked bread; The English name "Jack fruit" came from "cakkA", the Malayalam name for this fruit; --- అడవి పనస = wild Jack fruit; [bot.] ''Artocarpus hirsutus''; --- సీమ పనస = breadfruit; --- క్షుద్ర పనస = breadfruit; పన్నా, pannA -n. --(1) the frame used in weaving; --(2) the width of a cloth; పన్నాగం, pannAgaM -n. --plot; trick; పని, pani -n. --work; job; avocation; పనికిమాలిన, panikimAlina; - adj. --useless; otiose; పనితనం, panitanaM -n. --craftmanship; workmanship; పనిమనిషి, panimanishi -n. f. --worker; domestic maidservant; maid; పనిలోపనిగా, panilOpanigA -adv. --in the course of one's work; పనిముట్లు, panimuTlu -n. --tools; పనివాడు, panivADu -n. m. --worker; servant; పనివాళ్లు, panivALlu -n. pl. --workers; crew; పనులు, panulu -n. --errands; chores; tasks; పన్ని, panni -n. --comb; పన్నీరు, panniru -n. --scented water; traditionally made by boiling flower petals in water and let it settle overnight in a cool place. The frozen oils are churned out and a butter-like concentrate, called "attar" is extracted. About 200,000 roses yield 10 grams of attar; Eau de Cologne; also ఉడుకులోను; పన్ను, pannu -n. s. --(1) tooth; --(2) tax; see also పన్నులు; పళ్లు; పండ్లు; పన్నులు, pannulu -n. --taxes; పన్నెండు, panneMDu -n. -- twelve; -- పన్ + రెండు = పన్నెండు. పప్పాయ, pappAya -n. --papaya; [bot.] ''Temenuchus pgodarum;'' also బొప్పాయి; బొపాసి కాయ; పప్పు, pappu - n. -- dal; split pulses; cooked split pulses; పప్పుకూర, pappukUra - n. -- [bot.] ''Chenopodium album Linn.''; పప్పుధాన్యం, pappudhAnyaM - n. -- pulses; grains that produce "dal"s like toor, urid, etc.; పప్పులో కాలు వేయు, pappulO kAlu vEyu - ph. -- make a mistake; పమిడి తంగేడు, pamiDi taMgEDu -n. --[bot.] ''Poinciana pulcherrima''; పమిడిపత్తి, pamiDipatti -n. --[bot.] Gossypium acuminatum; పయనం, payanaM -n. --journey; పయాలు, payAlu -n. --porch; verandah; % to e2t పరంగా, paraMgA - advl. suffix. from the viewpoint of; ---వృత్తిపరంగా = from a professional viewpoint. ---దేశపరంగా = from a country viewpoint. పరంగి, paraMgi -adj. --foreign; పరంగి చెక్క, paraMgicekka -n. --China root; (lit.) foreign bark; పరంజా, paraMjA -n. --scaffolding; పరంపర, paraMpara -n. --series; succession; lineage; పర, para -adj. --pref. --(1) the other; alien; foreign; (ety.) from Latin, para; --(2) [gram.] later; new; (ant.) పూర్వ; పరక, paraka -n. --(1) blade of grass; --(2) trifle; --(3) the fraction one-eighth; --(4) one-eighth of a hundred when 112 represents "hundred"; పరకాయ ప్రవేశం, parakAya pravESaM -n. --(1) a method of making the soul leave its physical body and enter another body; the legend has it that Sankara, the great Indian thinker of the early 8th century practiced this; --(2) metempsychosis; పరకాయించి చూడు, parakAyiMci cUDu -v. t. --carefully examine; see with deliberate care; పరగడుపు, paragaDupu -n. --empty stomach; fasting belly; esp. stomach after fasting overnight; పరడబ్బా, paraDabbA -ph. --[idiom] praising the other one; పరచు, parachu -v. t. --(1) spread; unroll; --(2) do; take action; పరతంత్ర, parataMtra -adj. --dependent; restrained; subjugated; పరతంత్రత, parataMtrata -n. --dependence; పరదేశి, paradESi -n. --alien; foreigner; outsider; a person who is not a citizen of a land in which he or she is living; పరధ్యానం, paradhyAnaM -n. --absentmindedness; mind concentrated on another thing; పరపతి, parapati -n. --credit; trust; reputation; పరపర, parapara -adj. --onomatopoeia for the sound of cutting or chewing; పరభుక్కులు, parabhukkulu -n. --parasites; also పరాన్నజీవులు; పరాన్నభుక్కులు; పరమగు, paramagu -v. i. --[gram.] come later; పరమాత్మ, paramAtma -n. --the Universal life force; The Supreme Being; పరమావధి, paramAvadhi -n. --ultimate goal; lofty aim; పరవశం, paravaSaM -n. --ecstasy; wild joy; పరవా, paravA -n. --concern; care; anxiety; పరవా లేదు, paravA lEdu -ph. --do not worry; it is all right; పరశువు, paraSuvu -n. --tomahawk; an ax-like weapon; పరస్పర, paraspara -adj. --mutual; reciprocal; పరస్పర డబ్బా, paraspara DabbA -ph. --[idiom] mutual aggrandizement; పరస్పరపరిపూరక, parasparaparipUraka -adj. --complimentary; mutually complementing; పరస్పర సేవ, paraspara sEva -n. --(1) symbiosis; --(2) a phrase to describe "you scratch my back and I will scratch yours" attitude; పర్ర, parra -n. --barren land; infertile land; ఇసక, రాయి కలిసిన నేల; పంటకు అసలు పనికిరాని నేల; --- ఇసక పర్ర = sandy wasteland. --- ఉప్పు పర్ర = salty marsh. పర్వం, parvaM -n. --(1) step; --(2) knot; joint; --(3) subdivision of a book; పర్వతం, parvataM -n. --(1) mountain; --(2) one followed by 26 zeros in the traditional Indian method of counting; పర్వత శ్రేణి, parvata SrENi -n. --mountain range; పర్యంతం, paryaMtaM -suff. --until; as far as; the entire range; up to; ---ఆసేతు హిమాచల పర్యంతం = from the Bridge to the Himalayas; the entire country of India; here the Bridge refers to the now-submerged land bridge between India and Sri Lanka. ---నఖ శిఖ పర్యంతం = from toenail to hair; the entire body. ---పృష్ఠోష్ఠ పర్యంతం = from the anus to the lips. ---పిపీలికాది బ్రహ్మ పర్యంతం = from the ant to the Almighty. పర్యటన, paryaTana - n. -- tour; -- (note) పర్యాటన is not correct; పర్యటకులు, paryaTakulu - n. -- tourists; -- (note) పర్యాటకులు is not correct; పర్యవసానం, paryavasAnaM -n. --(1) end; conclusion; termination; completion; --(2) upshot; consequence; పర్యవేక్షణ, paryavEkshaNa -n. --supervision; పర్ర, parra - n. -- పోరంబోకు భూమి; బంజరు భూమి [రాయలసీమ మాండలికం]; పనికిరాని భూమి [కళింగ మాండలికం]; పర్వము, parvamu - n. --1. A knot, a joint in a cane or body; 2. An annual festival at a certain season of the year; పండుగ; 3. A name given to certain days in the lunar month, as the full and change of the moon, and the 8th and 14th of each half month; 4. A sub-division of a book. పరా, parA - pref. -- back; opposite; extreme; going; పరాంకం, parAMkaM -n. --[math.] parameter; (rel.) స్తిరాంకం; పరాంత, parAMta -adj. pref. --posterior; (ant.) పూర్వాంత; పరాక్రమం, parAkramaM -n. --fearlessness; valor; prowess; పరాకరణం, parAkaraNaM - n. -- refusal; పరాకాష్ఠ, parAkAshTha -n. --climax; extreme limit; -- పతాకస్థాయి; పరాకు, parAku -n. --absentmindedness; forgetfulness; oversight; పరాగం, parAgaM -n. --pollen; పుప్పొడి; పరాగతం, parAgataM - n. -- death; పరాగమం, parAgamaM - n. -- (1) death; (2) raid by enemies; invasion; పరాగ సంపర్కం, parAga saMparkaM -n. --pollination; ---స్వ పరాగ సంపర్కం = self-pollination. ---పర పరాగ సంప్కరం = cross-pollination. పరాజయం, parAjayaM -n. --defeat; పరాజితుడు, parAjituDu -n. --vanquished; పరాన్నజీవి, parAnnajIvi - n. -- parasite; a life form that derives its sustenance from a host; ---అర్ధపరాన్నజీవి = hemiparasite = a plant that derives its sustenance from a host and manufactures part from photosynthesis; ---పూర్ణపరాన్నజీవి = holoparasite = a plant that derives all its sustenance from a host; ---కాండపు పరాన్నజీవి = stem parasite = ---మూలపు పరాన్నజీవి = root parasite = పరాన్నభుక్కులు, parAnna-bhukkulu -n. --[biol.] parasites; saprophytes; same as పరాన్నజీవులు; పరాభవం, parAbhavaM -n. --public humiliation; insult; disgrace; పరామర్శ, parAmarSa - n. -- (1) consolation; condolence; enquiring welfare; (2) remembrance; (3) reference; attention; care; examination; investigation; inquiry; logical deduction; -- వివేచనము; చక్కగా విచారించుట; అవమర్శము; అవలోకనము; అవలోడనము; చర్చ; విచారణ; విమర్శనము; సమీక్ష; -- తెలుగులో దుఃఖ సందర్భాల్లో వాడే అర్థం ప్రాచుర్యంలో వుంది; దుఃఖ సందర్భాలలో చేసే పరామర్శలో కూడ ఆ దుఃఖ కారణం ఏ విధంగా సంభవించినది? ఆ పరిస్థితి రాకుండా ఉండడానికి ఏమి చేసారు, అది ఏ విధంగా ఫలించకుండా పోయింది, ఇంకా ఏమి చేసి ఉండవలసింది, అలాంటి పరిస్తితులలో ఇతరులు ఇంతకూ ముందు ఏమేమి చేసారు, వాటి ఫలితాలు ఏవిధంగా వున్నాయి - ఇలాంటివన్నీ చర్చకు వస్తుంటాయి. పరామర్శ గ్రంథాలు parAmarSa graMthAlu - n. -- reference books; పరామరిక, parAmarika -n. --care; attention; పరార్థం, parArthaM -n. --one followed by 27 zeros in the traditional Indian method of counting; పరార్ధ, parArdha -adj. --pref. later half; పరావర్తనం, parAvartanaM -n. --reflection; పరావర్తన కోణం, parAvartana kONaM -n. --angle of reflection; పరాయి, parAyi -adj. --strange; foreign; alien; outside; పరాసువు, parAsuvu - n. -- dead; the dead person; పర్యటన, paryaTana -n. --tour; -- (note) పర్యాటన is not correct usage; % to e2t పర్యాటకులు, paryATakulu -n. --tourists; -- (note) పర్యటకులు is not correct usage; పర్యాయం, paryAyaM -n. --an opportunity; a turn; -- మారు; పాలి; సారి; తూరి; విడత; పర్యాయ పదం, paryAya padaM -n. --synonym; పర్యాయోక్తి, paryAyOkti -n. --repetition; a figure of speech; పర్యాలోచనం, paryAlOcanaM -n. --deep thought; pondering; పర్యావరణం, paryAvaraNaM -n. --environment; పర్యావలోకనం, paryAvalOkanaM -n. --overview; review; % to e2t పరి, pari -adj. pref. --around; completely; extreme; big; excessive; --- పరికృశం = extremely emaciated; --- పరికోపం = extreme anger; --- పరిగర్హణం = severe censuring; --- పరిఘోషం = big sound; thunder; ---పరిచరుడు = body guard; a guard who surrounds you; -- పరిచ్చేదం = section; chapter; ---పరితపించు = to grieve; ---పరిత్యాగం = abandonment; --- పరిపాలన = good administration; good governance; ---పరిపూర్ణం = complete; ---పరిభ్రమించు = to move around; revolve; ---పరిమితి = limit; strong limit; ---పరిశీలన = thorough examination thorough inspection; ---పరిశుద్ధం = completely clean; పరిక, parika -n. --fiction; a fictional story; పరిక పళ్ళు, parika paLLu - n. -- [bot.] ''Ziziphus oenoplia'' of the Rhamnaceae family; -- రేగు పళ్ళ కుటుంబంకి చెందిన మొక్క. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తుప్పల్లో పెరుగుతుంది; పరికరం, parikaraM -n. --tool; device; instrument; appliance; పరికి, pariki -adj. --dishevelled; పరికిణి, parikiNi -n. --frock worn by young girls; a long, loose outer garment with pleats, worn below the waist; పరిగణన, parigaNana - n. -- complete accounting; complete counting; description; పరికించు, parikiMcu -v. i. --search; examine; investigate; take a closer look; same as పరకాయించు; పరిఖ, parikha -n. --moat; % to e2t పరిగొను, parigonu -v. i. --line up; form a line; పరిచయం, paricayaM -n. --introduction; ---ఆమెని పరిచయం చేయ్యనీ = let me introduce her. పరిచయస్థుడు, paricayastuDu -n. --acquaintance; ---అతను పరిచయస్తుడు మాత్రమే, స్నేహితుడు కాదు = he is only an acquaintance, not a friend. పరిచ్ఛేదము, paricchEdamu -n. --chapter; section; part; పరిజనం, parijanaM - n. -- retinue; attendants; staff; పరిజ్ఞానం, paroj~nAnaM - n. -- knowledge; పరిఢవిల్లు, paridhavillu -v. i. --shine; give light; పరిణతి, pariNati -n. --evolution; transformation; maturity; bending; పరిణామం, pariNAmaM -n. --metamorphosis; transformation; evolution; పరిణామ దశలు, pariNAma daSalu -n. pl. --evolutionary stages; పరిత్యజించు, parityajiMchu - v. t. -- abandon; give up; పరితాపం, paritApaM -n. --(1) anguish; grief; fear; (2) extreme heat; పరిధి, paridhi -n. --(1) circumference; limit; --(2) domain; jurisdiction; --(3) halo of sun or moon; -- (4) loin cloth; పరిపంధి, paripaMdhi -n. --enemy; పరిపక్వ, paripakva -adj. --mature; fully developed; పరిపరి, paripari -adj. --various; diverse; sundry; many faceted; పరిపాటి, paripATi -n. --usual; common occurrence; పరిపాలక, paripAlaka -adj. --administrative; పరిపాలన, paripAlana - n. -- good administration; పరిపీడన, paripIDana -n. --oppression; పరిపూరకం, paripUrakaM - n. -- complement; one that completes; పరిపూర్ణ సంఖ్య, paripUrNa saMkhya -n. --perfect number; according to number theory, the number 6 is a perfect number because it can be expressed as the sum of its factors, namely 1, 2 and 3. Similarly, the number 28 is also a perfect number, because 28 = 1+2+4+7+14; పరిపూర్తి, paripUrti - n. -- completion; end; పరిపోషణ, paripOshaNa -n. --maintenance; nourishment; పరిభ్రమణం, paribhramaNaM - n. -- revolution; (note) "Rotation" refers to an object's spinning motion about its own axis. "Revolution" refers an object's orbital motion around another object. For example, Earth rotates on its own axis, producing a 24-hour day. పరిభాష, paribhasha -n. --jargon; nomenclature; parlance; terminology; conventional terms and words of any special branch of knowledge; పరిమళం, parimaLaM -n. --(1) smell; strong smell; good smell; గంధం; --(2) perfume; పరిమాణం, parimANaM -n. --measure; magnitude; capacity; size; volume ---కాల పరిమాణం = a measure of time. ---ఘన పరిమాణం = a measure of volume. పరిమాణాత్మక, parimANAtmaka -adj. --quantitative; volumetric; పరిమార్చు, parimArcu -v. t. --kill; slay; పరిమితం, parimitaM - n. -- extremely limited; పరిమితి, parimiti -n. --(1) limit; boundary; --(2) amplitude; పరిరక్షణ, parirakshaNa -n. --conservation; protection; పరివర్తకి, parivartaki -n. --[engr.] transformer; converter; పరివర్తనం, parivartanaM -n. --transformation; conversion; పరివర్తిత, parivarthita -adj. --extended; పరివారం, parivAraM - n. -- retinue; family; పరివాహం, parivAhaM - n. -- one that overflows the banks; flood-plain; పరివ్రాజకుడు, parivrAjakuDu - n. -- wondering monk; పరివేషం, parivEshaM - n. -- a corona-like formation seen sometimes around the moon or the sun; -- గాలిగుడి; పరివేష్టించు, parivEshTiMchu - v. i. -- to surround; పరిశ్రమ, pariSrama -n. --(1) industry; --(2) hard work; పరిశిష్టం, pariSishTaM -n. --annexure; attachment; items at the end of a list; epilogue; పరిశీలన, pariSIlana -n. --examination; inspection; observation; పరిశీలకుడు, pariSIlakuDu -n. --examiner; inspector; observer; పరిశీలనీయం, pariSIlanIyaM -n. --observable; పరిశుద్ధ, pariSuddha -adj. --clean; pure; holy; పరిశుద్ధాత్మ, pariSuddhaatma - n. -- Holy Spirit; In the Bible, the Holy Spirit is the third person of the Trinity—fully God, co-equal with God the Father and Jesus Christ the Son; పరిశుభ్ర, pariSubhra -adj. --very clean; పరిశోధకుడు, pariSOdhakuపరిశుద్ధాత్మ Du -n. m. --researcher; investigator; పరిశోధన, pariSOdhana -n. --research; investigation; పరిషత్తు, parishattu -n. --assembly; congregation; council; పరిష్కర్త, parishkarta -n. --a person who prepares the critical edition; scrutinizer; పరిష్కరించు, parishkariMcu -v. t. --resolve; settle; పరిష్వంగం, parishvaMgaM -n. --embrace; పరిష్కారం, parishkAraM -n. --solution; resolution; పరిసరం, parisaraM -n. --neighborhood; surrounding area; proximity; పరిహారం, parihAraM -n. --compensation; పరిహాసం, parihAsAsaM -n. --ridicule; derision; పరిహాసాస్పదం, parihAsAspadaM -n. --ridiculous; పరివర్తకం, parivartakaM -n. --barter; exchange of one good for another without currency transaction; పరిసమాప్తం, parisamAptaM - n. -- come to a conclusion; పరీక్ష, parIksha -n. --test, examination; quiz; పరీక్షనాళిక, parIkshanALika -n. --testtube; పరీక్షించు, parikshiMcu -v. t. --test, examine; quiz; inspect; survey; పరుగు, parugu -n. --running; rush; hurry; పరుగు పందెం, parugu paMdeM -n. --running race; పరుపు, parupu -n. --bedding; bed-roll; mattress; (lit.) one that can be unrolled; పరుచు, parucu -v. t. --spread; unroll; పరువం, paruvaM -n. --(1) ripeness; maturity; --(2) youth; youthful age; పరువ, paruva -n. --anchovy; [bio.] ''Thryssa vitirostis''; a fish of the Engraulidae family; పరువు, paruvu -n. --(1) reputation; --(2) a stage of maturity before ripeness, esp. while referring to fruits; (ant.) లేత; పరుషము, parushamu -adj. --harsh; rough; పరుషములు, parushamulu -n. --[gram.] hard consonants; unvoiced unaspirated plosives; ‘క, చ, ట, త, ప’ లు; పరుసు, parusu -adj. --manner; style; పర్రు, parru - suff. -- a suffix to a village name if the village is slightly above the flood plains of a river or stream; (note) the suffixes పూడి, పర్రు, తుర్రు, కుర్రు as suffixes to village names imply their location on progressively elevated grounds from a nearby river; పర్యూషితం, paryUshitaM -n. --decomposed; పరోక్షంగా, parOkshaMgA -adv. --in the absence of; behind one's back; (ant.) ప్రత్యక్షంగా; పలంకష, palaMkasha - n. -- Bdellium; -- also known as గుగ్గులు similar to సాంబ్రాణి; పలక, palaka -n. --(1) tile; tablet; --(2) slate; --(3) plate; --(4) pane; face; -- (5) skin; పలకమారు, palakamAru -n. --accidental entry of food into the windpipe; (lit.) exchange of the plate; పలకచెక్క, palakacekka -n. --floorboard; flooring tile; పలకపెంకు, palakapeMku -n. --flooring tile; పలకరాయి, palakarAyi -n. --slate; when referring to the type of flooring tile; పలకసరులు, palakasarulu -n. -- a gold ornamental chain of yesteryear made out of small disk-shaped links; పలచబార్చు, palacabArcu - v. t. -- dilute; make less thick; పలవ, palava - n. -- forked branch of a tree; పలవరించు, palavariMcu - v. t. -- to talk in one's sleep; పలహారం, palahAraM - n. -- snack; tiffin; -- యజ్ఞాలలో ఆర్యులు జంతుబలి ఇచ్చిన తరువాత బలి పశువు మాంస ఖండాలను మంటలపై కాల్చి తినే పలలములు "కబాబ్" ల వంటివే; పలలాహారం నుంచే పలహారం అనే శబ్దం ఏర్పడింది. పల్లకి, pallaki -n. --a ceremonial decorated carriage carried on a pole by two people on each end; పల్లవం, pallavaM -n. --sprout; shoot; పల్లవి, pallavi -n. --refrain; first line of a song; the line of a song that is often repeated; a part of a Carnatic music recital; this portion is like an Aalapana with a rhythm; పలాయనం, palAyanaM -n. --flight; fleeing; escape; running away; పలాయన మంత్రం, palAyana maMtraM -n. [idiom] --flight; పలాయన వేగం, palAyana vEgaM -n. --escape velocity, the velocity an object has to attain in order to escape from the gravitational field where it is located; పల్లి, పల్లె, palli, palle - suff. -- a suffix to a village name; పల్టీ, palTI -n. --(1) somersault; (2) [comp.] flip-flop; a binary switching element; a device to store a binary digit; పల్టీపేరు, palTIpEru -n. --[comp.] register; a string (or necklace) of flip-flops; a device to store a (binary) number; పల్లీ, pallI - n. -- groundnut; peanut; పలుకరించు, palukariMcu -v. t. --greet; say "helo"; పలుకరింపు, palukariMpu -n. --greeting; the style of saying hello; పలుకు, paluku -n. --(1) word; utterance; --(2) fragment, (esp.) seed fragment as in జీడి పలుకు; - v. i. -- utter; respond; say something; పలుకుబడి, palukubaDi -n. --(1) influence; --(2) pronunciation; --(3) a popular expression to convey a message; "అవ్వా కావాలి, బువ్వా కావాలి అంటే కుదరదు. ఏదో ఒకటి చెప్పు" అన్నప్పుడు "అడిగిన వాటిల్లో ఏదో ఒకటే ఇస్తా, అన్నీ కాదు" అనే అర్థంలో వాడేది పలుకుబడి; ఇందులో రెండో వాక్యం చేరబనిలేదు. పలుగు, palugu -n. --(1) crowbar; an iron rod used for digging; (2) a hard, white, crystalline rock; (3) a wretch; bad person; పలువ, paluva -n. --wicked wretch; పల్లె, palle -n. --village; -- పల్లె అంటే వంద కుటుంబాలు లేదా అంతా కన్నా తక్కువ కుటుంబాలు జీవనం సాగిస్తూ వుంటాయి, ఇక్కడ ప్రభుత్వానికి సంబందించిన ప్రాధమిక పాఠశాల (ఒకటవ తరగతి నుంచి ఐదవ తరగతి ) వరకు మాత్రమే, అంగన్వాడీ స్కూల్ మాత్రమే వుంటాయి. -- (see also) గ్రామం; పట్టణం; పల్లెపట్టు, pallepaTTu -n. --countryside; పల్లేరు, pallEru -n. --caltrop; a creeper that produces small thorny fruits; [bot.] Pedalium longifolia; Tribulus terrestris Linn.; పళ్లు, paLlu -n. pl. --(1) teeth; --(2) fruits; పళ్లు కొరకడం, paLlu korakaDaM -n. --bruxism; పళ్లెం, paLleM -n. --plate; కంచం; [comp.] disk; పళ్లెరం, paLLeraM -n. --[comp.] disc; disk; diskette; పవనం, pavanaM -n. --wind; gale; ---రుతుపవనం = trade wind. పవిత్ర, pavitra -adj. --holy; pure; పవిత్ర స్థలం, pavitra sthalaM -n. --holy place; shrine; పశ్చాత్తాపం, paScAttApaM -n. --repentance; పశ్చిమం, paScimaM -n. --west; పశ్చిమార్థ, paScimArtha -adj. --pref. western half; పశుత్వం, paSutvaM -adj. --animal-like behavior; rude; పశువు, paSuvu -n. --animal; domestic animal; cattle; beast; పశువుల శాల, paSuvula SAla -n. --barn; byre; animal shed; పశువులు, paSuvulu -n. pl. --(1) animals; --(2) cattle; పస, pasa -n. --(1) essence; juice; --(2) strength; ability; పసదనం, pasadanaM -n. --gift; adornment; embellishment; పసరు, pasaru -n. --juice extracted from leaves and stems of plants; పసరుతిత్తి, pasarutitti -n. --gall bladder; పసి, pasi -adj. --young; childish; infant; ---పసితనము = childhood; infancy. -n. --cattle; పసిడి, paciDi -n. --yellow; yellow metal; gold; పసిమి, pasimi - n. -- yellow; పసిరిక, pasirika -adj. --arboreal; gtassy; ---పసిరిక పాము = a green snake that dwells in trees. పసుపు, pasupu -n. --turmeric; turmeric powder; Indian saffron; [bot.] ''Curcuma longa; Curcuma aromatica'' of the Zingiberaceae faily; --[Sans.] హరిద్రా; నిశా; నిశాహా; పసుపుకడిమి, pasupukaDimi -n. --[bot.] ''Nauclea cordifolia''; పసుపుకొమ్ము, pasupukommu -n. --tuber of turmeric; పసుపు చామంతి, pasupu cAmaMti -n. -- Chinese Wedelia; [bot.] ''Wedelia chinensis'' of the Asteraceae family; -- ''Wedelia trilobata'' and ''Wedelia chinensis,'' are now named ''Sphagneticola trilobata'' and ''Sphagneticola calendulacea,'' respectively, the former commonly known as Singapore Daisy, the latter Chinese Wedelia; the former is commonly used as ornamental groundcover and the latter as a medicinal herb used in the treatment of inflammations, including abscesses and sore throat; it is also used to treat coughs. The fresh plant, combined with sesame oil, is used to treat elephantiasis; పసుపుపచ్చ వెన్నముద్ద, pasupupaccha vennamudda - n. -- Chinese ixora; [bot.] ''Ixora chinensis''; పస్తు, pastu -n. --fasting; పహరా, paharA -n. --watch; police beat; %ప్ర - pra, ప్ల - pla ప్ర, pra -adj. --pref. excessive; much; very; ---ప్రకంపన = reverberation; much vibration. ---ప్రకల్పన = organization; arrangement. ---ప్రకర్షము = excellence; hard work. ---ప్రక్రియ = process; desirable work. ---ప్రక్షాళనము = cleaning thoroughly. ---ప్రఖ్యాతి = lot of fame. ప్ర, pra-, -pref. ప్రమోదం = extreme happiness. ప్రయత్నం = much effort. ప్రలోభం = extreme miserliness. ప్రవాదం = word that has spread far and wide. ప్రకటన, prakaTana -n. --(1) announcement; revelation; --(2) advertisement; ---వ్యాపార ప్రకటన = advertisement. ---ప్రదర్శక ప్రకటన = display advertisement. ప్రకరణం, prakaraNaM -n. --chapter; ప్రకల్పితం, prakalpitaM -adj. --fabricated; made; created; %to e2t ప్రకాండం, prakAMDaM -n. --stem of a plant; the part between the roots and the branches; ప్రకారం, prakAraM -adj. --way; manner; mode; ప్రకాశం, prakASaM -n. --luminosity; brightness; glow; splendor; ప్రకీర్ణ, prakIrNa -adj. --scattered; spread; published; % to e2t ప్రక్రియ, prakriya -n. --process; ప్రక్రియాపకి, prakriyApaki -n. --processor; a machine that processes; ప్రకృతి, prakRti -n. --nature; ---మానవ ప్రకృతి = human nature. ---ప్రకృతి ధర్మం = law of nature. ---ప్రకృతి సౌందర్యం = beauty of nature. ప్రకృతి వరణం, prakRti varaNaM -n. --naturally selection; ప్రకృతి సిద్ధం, prakRti siddhaM -n. --naturally available; ప్రకోపం, prakOpaM -n. --aggravation; ప్రకోష్ఠం, prakOshThaM -n. --fore-arm; the part between the elbow and the wrist; ప్రక్షేపణ, prakshEpaNa - n. -- interpolation; ప్రక్షేపించు, prakshEpiMcu - v. t. -- interpolate; ప్రఖ్యాతి, prakhyAti -n. --fame; ప్రగండం, pragaMDaM -n. --upper arm; the part between the elbow and the arm-pit; ప్రగతి, pragati -n. --progress; ప్రగతి పథం, pragati pathaM -n. --progressive path; ప్రగతిశీల, pragatisIla -n. --progressive; ప్రగల్భం, pragalbhaM -n. --boasting; ప్రగాఢ, pragADha -adj. --strong; ప్రచండ, pracaMDa -adj. --fierce; ప్రచ్ఛన్న, pracchanna -adj. --secret; covert; covered; ప్రచారం, pracAraM -n. --publicity; ప్రచ్ఛాదనం, pracchAdanaM -n. --covering; outer garment; ప్రచోదనం, pracOdanaM %e2t -n. --incentive; stimulus; motivation; ప్రజ, praja -n. -- one's own people; folk; ప్రజలు, prajalu -n. pl. -- one's own children; people; (rel.) జనాభా; ప్రజ్ఞ, praj~na -n. --ability; skill; intelligence; enlightening wisdom; knowledge a priori; (ety.) related to Greek prognosis, implying knowledge not derived from the object, as distinguished from సంజ్ఞ, empirical knowledge; ప్రజ్ఞానం, praj~nAnaM -n. --(1) intellect; enlightening wisdom; super consciousness; knowledge a priori; (ety.) related to Greek prognosis, implying knowledge not derived from the object, as distinguished from సంజ్ఞ, empirical knowledge; (2) sign; mnemonic; -- ప్రకృష్టమైన జ్ఞానమే ప్రజ్ఞ. ఏది సామాన్యమైన ఆలోచన కాదో, ఏది వస్తువుల లోతైన తత్వాన్ని ప్రకర్షగా గ్రహిస్తుందో అదే ప్రజ్ఞ. ఇది కేవలం స్మృతి (గుర్తుంచుకోవడం) లేదా బుద్ధి (సాధారణ తార్కిక ఆలోచన) కాదు; ఇది ఒక ఆంతరంగిక దివ్యదృష్టి. “ప్రజ్ఞానంబ్రహ్మ” అనేది ఉపనిషద్వాక్యం; ప్రజ్వలించు, prajvaliMcu -v. i. --burn; shine; ప్రజానీకం, prajAnIkaM -n. --populace; the masses; common people; the public; ప్రజామోదం, prajAmOdaM -n. --parsley; [bot.] ''Petroselinum crispum'' of the Apiaceae family; -- a species of flowering plant that is native to the central and eastern Mediterranean region; ప్రజావాక్యం, prajAvAkyaM -n. --people's say; people's word; ప్రజాభిప్రాయం, prajAbhiprAyaM -n. --people's opinion; public opinion; ప్రజాస్వామ్యం, prajAsvAmyaM -n. --democracy; government of the people, by the people, for the people; (lit.) ownership by people; ప్రజాస్వామిక, prajAsvAmika -adj. --democratic; ప్రజాహితం, prajAhitaM -n. --public welfare; public good; ప్రణతి, praNati -n. --bow; salutation; obeisance; ప్రణయం, praNayaM -n. -- (1) love; affection; fondness; (2) friendship' intimacy; familiarity; (3) confidence; ప్రణవనాదం, praNavanAdaM -n. --aum; the "aural symbol" of the Supreme power behind this universe; ప్రణామం, praNAmaM -n. --act of folding hands together to show respect; bow; salutation; ప్రణాళి, praNALi -n. --channel; canal; water course; ప్రణాళిక, praNALika -n. --(1) irrigation project; water works; --(2) plan; any planned project; ప్రణీతం, praNItaM -adj. --dressed; cooked; made; created; ప్రత్యర్థి, pratyarthi - n. -- opponent; defendant; enemy; ప్రత్యక్షంగా, pratyakshamga -adv. --in the presence of; right in front of; (ant.) పరోక్షంగా; ప్రత్యగాత్మ, pratyagAtma - n. -- finite monad; -- monad = సూక్ష్మాత్మ; -- (1) ప్రత్యగాత్మ అంటే "అసలు సిసలు నేను" అని అర్థం. ప్రత్యగాత్మా = ప్రతి+అక్+ఆత్మా. ప్రతి అంటే వెనుకకు అని. అక్ అంటే వెళ్ళుట. అక్ అనేది అఞ్చ్ అనే ఒక ధాతువు నుండి వచ్చింది. అఞ్చ్ గతౌ అని ధాతుపాఠం. వెనుకకు వెళ్ళటం అంటే ఏ వెనుకకు వెళ్ళాలి? ఏదైతే దేహము కాదో, దేహానికి సాక్షియో, ఏది కర్మేంద్రియములు కాదో, కర్మేంద్రియములకు సాక్షియో, ఏది జ్ఞానేంద్రియములు కాదో, జ్ఞానేంద్రియములకు సాక్షియో, ఏది మనస్సు కాదో, మనస్సుకు సాక్షియో, ఏది బుద్ధికాదో, బుద్ధికి సాక్షియో, ఏది అహంకారము కాదో, అహంకారమునకు సాక్షిగా నిలచియున్న ఏ చైతన్యము కలదో, ఆ ఎరుక, అదియే ప్రత్యగాత్మ. ఆ ప్రత్యగాత్మయే అసలు సిసలైన నేను. అటువంటి ప్రత్యగాత్మగా, అసలు సిసలు నేనుగా విరాజిల్లుతున్నదే ఆ పరమాత్మ; (2) భగవదనుగ్రహమో, గురూపదేశమో శాస్త్రజన్య జ్ఞానమో, సాధనయో, సంకల్పమో ఏదైతేనేమి జీవాత్మ సరియైన స్వస్వరూప జ్ఞానమును పొంది సంసారమునుండి ముక్తిని పొందుతుంది. ఇలా సంసార గంధము, శరీర సంబంధం తొలిగిపోయిన జీవాత్మ తన యాదార్థస్థితిని పొందుతుంది. పరిమితి లేని జ్ఞానస్వరూపాన్ని తిరిగి పొందుతుంది. ఇలాంటి యదార్థ స్థితిని తిరిగి పొందిన జీవాత్మను "ప్రత్యగాత్మ" అని అంటారు. దీనినే "ముక్తాత్మ" అని కూడా కొందరు వ్యవహరిస్తారు. అయితే ఈ ప్రత్యగాత్మ స్వరూప, స్వభావాలపైన అద్వైత, విశిష్టాద్వైత, ద్వైతాది మతబేధాలున్నాయి. అది అర్థంచేసుకోవడానికి కొంచెం క్లిష్టమైన విషయం. ప్రత్యయం, pratyayaM - n. --[gram.] a suffix that converts a verb into a noun; ---ఉపసర్గ = prefix. (పూర్వ ప్రత్యయం) ---ప్రత్యయం = suffix. (పర ప్రత్యయం) --ఉదా. ఒక క్రియా పదం మీద ప్రత్యయాన్ని చేర్చి నామవాచకంగా మార్చినప్పుడు ఆ ప్రత్యయాన్ని కృత్ప్రత్యయం అనిన్నీ అలా వచ్చిన నామవాచకాన్ని కృదంతం అనిన్నీ అంటారు; అలుగు > అలక; ఎన్ను > ఎన్నిక; ---తద్ధిత ప్రత్యయం = a suffix that creates another noun from a given noun. ప్రతాపం, pratApaM -n. --brilliance; splendor; ప్రత్యాఖ్యానము, pratyaakyaanamu - n. -- veto; see ప్రత్యాక్ష; ప్రత్యామ్నాయం, pratyAmnAyaM -n. --alternative; substitute; ప్రత్యాక్ష, pratyaaksha - n. -- veto; -- ఈ పదం 'ప్రతి', 'ఆ', 'ఖ్యా' అనే మూడు భాగాల కలయికతో ఏర్పడింది. ఖ్యా అంటే చెప్పడం, ప్రకటించడం లేదా కీర్తించడం అని అర్థం. దీనికి 'ఆ' అనే ఉపసర్గ చేరినప్పుడు 'ఆఖ్యా' అవుతుంది. ఆఖ్యా అంటే ఒక విషయాన్ని స్పష్టంగా చెప్పడం లేదా వివరించడం. ఈ ఆఖ్యా అనే పదానికి 'ప్రతి' అనే మరో ఉపసర్గను చేర్చినప్పుడు 'ప్రత్యాఖ్యా' అనే పదం పుడుతుంది. ఇక్కడ ప్రతి అనేది ఎదురు తిరగడం, వ్యతిరేకించడం లేదా తిరస్కరించడం అనే అర్థాన్ని ఇస్తుంది. సంస్కృత సంధి నియమాల ప్రకారం ప్రతి + ఆఖ్యా కలిసినప్పుడు 'ప్రత్యాఖ్యా' గా మారుతుంది. ప్రత్యాఖ్యానము లేదా ప్రత్యాక్ష అంటే ఒకరు ప్రతిపాదించిన లేదా నిర్ణయించిన విషయాన్ని పూర్తిగా తిరస్కరించడం, నిరాకరించడం, లేదా కొట్టివేయడం అని అర్థం. ప్రత్యుత్థానం, pratyutthAnaM -n --reception; welcoming someone by rising and going forward to greet; ప్రత్యుత్థాన పత్రం, pratyutthAna patraM %e2t -n. --greeting card; ప్రతి, prati -adj. pref. --(1) re; --(2) anti-; un-; --(3) instead of; in lieu of; --(4) every; all; each; ---ప్రతిఫలం = reward. ---ప్రతివాడూ = every man. ---ప్రతివాది = opposing party in court. -n. --copy; number; issue; a single item of a periodical; ప్రతికాయం, pratikAyaM -n. --[bio.] antibody; proteins produced by the immune system to defened against an invading species; ప్రతికూల, pratikUla -adj. --unfavorable; adverse; contrary; inconvenient; ప్రతికృతి, pratikRti -n. --sculptured image; effigy; ప్రతిక్రియ, pratikriya -n. --opposite action; reaction; ప్రతిఘటన, pratighaTana -n. --opposition; resistance; ప్రతిఘటించు, pratighaTiMcu -v. t. --oppose; resist; ప్రతిచర్య, praticarya -n. --reaction; countermeasure; reprisal; ప్రతిచ్ఛాయ, praticchAya -n. --image, as in a photograph; a virtual image as the one produced by a concave lens; ప్రతిజ్ఞ, pratij~na -n. --solemn vow; resolute vow; ప్రతిద్వంది, pratidvaMdi -n. --antagonist; opponent; ప్రతిదానం, pratidAnaM -n. --exchange; barter; ప్రతిధ్వని, pratidhvani -n. --echo; reflected sound; resound; ప్రతినామం, pratinAmaM -n. --alias; another name; ప్రతినిధి, pratinidhi -n. --representative; agent; substitute; ప్రతిపక్షం, pratipakshaM -n. --opposition party; ప్రతిపత్తి, pratipatti -n. --status; position; respect; ---ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి = special status. ---స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి = independent status. ప్రతిపదం, pratipadaM %e2t -n. --synonym; ప్రతిపాదన, pratipAdana -n. --(1) proposal; --(2) premise; ప్రతిపాదించు, pratipAdiMcu -v. t. --nominate; propose; ప్రతిఫలం, pratiphalaM -n. --reward; compensation; ప్రతిబంధకం, pratibaMdhakaM -n. --obstacle; impediment; hindrance; ప్రతిబింబం, pratibiMbaM -n. --reflection; reflected image; when you see your face in a mirror, you are seeing a reflected image; ప్రతిభ, pratibha -n. --splendor; -- ప్రజ్ఞా నవనవోన్మేషశాలినీ ప్రతిభా మతా। (నిరంతరం సరికొత్త భావాలను, అపూర్వ వస్తు రూపాలను ప్రసవించే ప్రజ్ఞయే 'ప్రతిభ' అని పిలవబడుతుంది.) -- కారయిత్రీ ప్రతిభ = creative power; సృష్టించడానికి కవిలో ఉండే ప్రజ్ఞ ఇది. -- భావయిత్రీ ప్రతిభ = understnding power; ఇది రసాస్వాదనకు పాఠకుడికి ఉపయోగపడే ప్రజ్ఞ. ప్రతిమ, pratima -n. --statue; idol; image; ప్రతిరూపం, pratirUpaM - n. -- a virtual image; ప్రతిరోజు, pratirOju -adj. --every day. ప్రతిరోధి, pratirOdhi -n. --opponent; ప్రతిలోమ, pratilOma -adj. --inverse; inverted; contrary to natural course; ప్రతివర్తితలు, prativartitalu -n. --[med.] reflexes; motor reflexes; muscular reflex; voluntary reflex; ప్రతీకార చర్యలు; ప్రతివాది, prativAdi -n. --[law] defendant; respondent; ప్రతిశృతి, pratiSRti -n. --reverberation; echo; % to e2t ప్రతిసృష్టి, pratisRshTi -n. --re-creation; ప్రతిస్పందన, pratispaMdana -n. --response; ప్రతిష్టంభం, pratishTaMbhaM -n. --obstacle; impediment; ప్రతిష్టంభన, pratishTaMbhana -n. --deadlock; stalemate; ప్రతిష్ఠ, pratishTha -n. -- (1) reputation; fame; prestige; status; (2) establishment; erection; founding; ప్రతిష్ఠించు, pratishThiMcu -v. t. --establish; erect; found; ప్రతిహాతం, pratihAtaM n. --repulsion; beaten back; avertion; impediment; -- ఏదన్నా వినకూడని మాట, అశుభం అనిపించే మాట విన్నప్పుడు "అమంగళం ప్రతిహాతం అవుగాక!" అంటే అది మాటతోనే ఆగాలి, జరగకూడదు అని చెప్పటం. --"అప్రతిహతంగా సాగింది," అంటే "ఆటంకం లేకుండా జరిగింది" అని అర్థం; ప్రతీక, pratIka -n. --symbol; symbolic representation; token; ప్రతీకారం, pratIkAraM -n. --revenge; retaliation; ప్రతీక, prateeka - n. -- symbol; image; ప్రతీకాత్మకం, prateekaatmakaM - n. -- symbolism; imagery; ప్రతీక్షించు, pratIkshiMcu -v. i. --wait; expect; look forward to; ప్రతీక్షేపణం, pratIkshEpaNaM -n. --substitution; ప్రతీతి, pratIti -n. --common knowledge; traditional belief; ప్రతీహారి, pratIhAri -n. --gate keeper; ప్రత్యుత్తరం, pratyuttaraM -n. --reply; answer; rejoinder; ప్రత్యుత్పత్తి, pratyutpatti -n. --reproduction; ప్రత్యేకము, pratyEkamu -adj. --special; distinct; separate; ప్రథ, pratha -n. --fame; eminence; reputation; ప్రథమ, prathama -adj. --first; initial; ప్రథమ కోపం, prathama kOpaM -ph. --quick temper; anger that flares quickly and subsides as fast; ప్రథమ చికిత్స, prathama cikitsa -n. --first aid; immediate help to take care of medical emergency; ప్రథమపురుష, prathamapurusha -n. --[gram.] third person; -- [gram.] సర్వజ్ఞ ప్రధమ పురుష = Omniscient Third Person; ప్రథమ శ్రేణి, prathama SrENi -n. --first rank; first class; ప్రథమాంకం, prathamAMkaM -n. --Act 1; ప్రదం, pradaM -suff. --bestowing; conferring; giving; ---జయప్రదం= successful. ---శుభప్రదం = auspicious. ప్రదక్షిణ, pradakshiNa -n. --circumambulation; paying homage by walking around god's idol; ప్రదర్శక ప్రకటన, pradarSaka prakaTana -n. --display advertisement; ప్రదర్శన, pradarSana -n. --display; exhibition; show; ప్రదక్షిణం, pradakshiNaM - n. -- circumambulation; paying homage by going around (a temple, a holy fire, or holy people) in a clockwise direction; ప్రదోషం, pradOshaM -n. -- (1) evening; twilight; (2) fault; transgression; error; (3) bug in software; corrupt condition; ప్రదోషకాలం, pradOshakaalaM -n. -- evening; twilight; the time just before sunset to just after sunset; -- సూర్యుడు అస్తమించడానికి ముందు, వెనుక మూడేసి ఘడియలు, అంటే మొత్తం ఆరు ఘడియల కాలం; మునిమాపు వేళ; నక్తముఖము; నిశాముఖము; రజనీముఖము; ప్రధానం, pradhAnaM -n. --(1) important; --(2) wedding engagement; ప్రధాన, pradhAna -adj. --principal; chief; main; prime; pre-eminent; --ప్రధాన మంత్రి = prime minister; -- ప్రధాన సంఖ్య = prime number; ప్రధానాంకం, pradhAnAMkaM -n. --prime number; (def.) according to number theory, a number is a prime number if it cannot be divided except by itself or by the number 1. The numbers 1, 2, 3, 5, 7, 11, 13, etc. are all prime numbers. ప్రధాని, pradhAni -n. --prime minister; ప్రపంచం, prapaMcaM -n. --world; ప్రపంచ వ్యాప్తం, prapaMca vyAptaM -n. --world-wide; ప్రపంచీకరణ, prapaMcIkaraNa -n. -- globalization; ప్రప్రథమ, praprathama - adj. -- primordial; at the very beginning; ప్రపాదాస్థికలు, prapAdAsthikalu -n. --meta tarsals; (lit.) foot bones; పాదశలాకలు; ప్రప్రపితామహుడు, praprapitAmahuDu - n. m. -- great-great paternal grandfather; ప్రపితామహుడు, prapitAmahuDu - n. m. -- great paternal grandfather; ప్రబంధం, prabandhaM -n. --a comprehensive poetic work with eighteen types of descriptions typically dealing with romance or adventure of kings; -- కల్పించిన కథ గల వర్ణనాత్మక గ్రంథము; ప్రబంధంలో సాధారణంగా ఒక ఏక సూత్రమైన కథ ఉంటుంది. ఒక నాయకుడు, నాయిక వారి ప్రణయం, వివాహం, విరహం, కలహం, పునః సమాగమం వంటి సాధారణమైన కథను కేవలం, వర్ణనలతో అందగించి, పెంచి, ఐదారు ఆశ్వాసాలుగా వ్రాయబడిన కావ్యాన్ని ప్రబంధమనవచ్చు. ప్రబంధాలు కూడా కావ్యాలే గానీ, కావ్యాలన్నీ ప్రబంధాలు కావు; ఉదాహరణ: మనుచరిత్ర, పారిజాతాపహరణం, శృంగార నైషధం; -- ఇంగ్లీషు నాటకాలకు చెప్పే కాలైక్యము, కథైక్యము, స్థలైక్యము (unity of time, unity of plot, unity of place) తెలుగు కావ్యాలకు గూడా అన్వయించి, ఇవి ఉండేది "ప్రబంధం" అనీ, ఇవి లేకపోయినవి ప్రబంధాలు కాదు కేవలం కావ్యాలు అనీ చెప్పారు ఆధునిక విమర్శకులు. -- ప్రకృష్టమైన బంధం కలది ప్రబంధం. ప్రబలం, prabalaM -adj. --mighty; powerful; strong; ప్రబోధాత్మకం, prabOdhAtmakaM - n. -- awakening activity; inspirational teaching; ప్రబోధించు, prabodhiMcu -v. t. --exhort; awaken; inspire; teach; ప్రభంజనం, prabhaMjanaM -n. --hurricane; strong wind; gale; destructive wind; any destructive force; -- సంస్కృతంలో భంజనం అంటే విరగ్గొట్టడం లేదా నాశనం చేయడం అని అర్థం. కాబట్టి, దారిలో ఉన్నవాటిని ముక్కలు చేస్తూ సాగిపోయే మహా వాయువును ప్రభంజనుడు (వాయుదేవుడు) అని కూడా పిలుస్తారు. ప్రభ, prabha -n. --radiance; glory; splendor; ప్రభావం, prabhAvaM -n. --influence; impact; ప్రభావితం, prabhAvitaM -n. --influenced; impacted; ప్రభువు, prabhuvu -n. --lord; master; ruler; ప్రభృతులు, prabhRtulu -n. --and others; et al; ప్రమథ గణాలు, pramatha gaNAlu - ph. -- Lord Shiva's army of goblins; -- ప్రమథ అంటే భూతపతి శివుడి గణాలలోని ఒక రకం భూతం. ప్రమద, pramada -n. --woman; (lit.) accelerator of man's passions, the one with a lot of ‘‘మద’’; a beautiful woman; -- see also ప్రమథ; ప్రమాణం, pramANaM -n. --(1) vow; oath; promise; --(2) standard; exemplar; --(3) measure; scale; --(4) length; linear measure; ప్రమాణీకరించు, pramANIkariMcu -v.t. --standardize; ప్రమాదం, pramAdaM -n. --(1) accident; --(2) danger; peril; ప్రమాదవశాత్తు, pramAdavaSAttu -adv. --accidentally; ప్రమిద, pramida -n. --saucer for holding oil in a oil-lamp; ప్రముఖ, pramukha -adj. --(1) chief; principal; --(2) prominent; important; ప్రమేయం, pramEyaM -n. --connection; involvement; [math.] function; relation; ప్రమేయాత్మక, pramEyatmaka -adj. --functional; ప్రమోదం, pramOdaM -n. --joy; delight; happiness; ప్రయత్నం, prayatnaM -n. --effort; attempt; trial; ప్రయాణం, prayANaM - n. -- journey; trip; travel; sojourn; ప్రయాణికులు, prayANikulu - n. pl. -- travellers; -- (note) ప్రయాణీకులు, is incorrect usage; ప్రయరీ, prayarI -n. --prairie; level or rolling grasslands esp. of the Americas; ప్రయాణం, prayANaM -n. --trip; journey; travel; ప్రయాణికుడు, prayANikuDu -n. m. --traveler; (usage note) ప్రయాణీకుడు is not correct usage ప్రయాస, prayAsa -n. --strain; labor; toil; ప్రయుక్తం, prayuktaM -adj. --(1) endowed with; connected with; --(2) used; employed; ప్రయోక్త, prayOkta - n. -- experimenter; the person who performs an experiment; ప్రయోగం, prayOgaM %add this as an additional meaning - n. --(1) experiment; trial; attempt; -- (2) witchcraft; black magic; --- see also చేతబడి; కట్టుమోను; బాణామతి; గండభేరుండం; ప్రయోగశాల, prayOgaSAla -n. --laboratory; ప్రయోగశీల, prayOgaSIla -adj. --experimentable; practical; ప్రయోజకత్వం, prayOjakatvaM -adj. --ability to accomplish things; ప్రయోజకుడు, prayOjakuDu -n. m. --doer; accomplished individual; ప్రయోజకురాలు, prayOjakurAlu -n. f. --doer; accomplished individual; ప్రయోజనం, prayOjanaM -n. --purpose; utility; use; ప్రలాపం, pralApaM -n. --incoherent and delirious speech; ప్రలోభం, pralObhaM -n. --(1) nostalgia; attachment; --(2) allurement; enticement; --(3) greed; avarice; ప్రళయం, praLayaM -n. --(1) great destruction; great flood; --(2) great mythological flood that occurs at the end of an eon; Armageddon; ప్రవర, pravara - n. -- a self-introductory sentence uttered in a structured, stipulated manner; The modern equivalent is the answer one gives for "Know Your Customer" query; -- భరద్వాజ గోత్రంకి చెందిన రాముడు అనే పేరు గల వ్యక్తి, ఒక గురువు గారి దగ్గర తనను తాను ఇలా పరిచయం చేసుకుంటాడు: "అభివాదయే, త్రయాఋషయః, భారద్వాజ గోత్రః, ఆపస్థంబ సూత్రః, యజుశ్శేఖాధ్యాయు రామశర్మః అస్మిభో" ఈ వాక్యాన్ని ప్రవర అంటారు. -- సరళంగా చెప్పాలంటే, గోత్రం అనేది ఒక ఇంటి పేరు వంటిదైతే, ప్రవర అనేది ఆ వంశం యొక్క గొప్పతనాన్ని చాటిచెప్పే "పూర్వీకుల జాబితా". ప్రవర్తన, pravartana -n. --behavior; ప్రవక్త, pravakta -n. --(1) eloquent person; --(2) preacher; prophet; ప్రవచనం, pravacanaM -n. --statement; eloquent speech; discourse; ప్రవర, pravara -n. --lineage; ప్రవక్తకుడు, pravartakuDu -n. --manager; ప్రవర్తన, pravartana -n. --behavior; ప్రవర్తించు, pravartiMcu -v. i. --behave; ప్రవర్తిల్లు, pravartillu -v. i. --happen; ప్రవాహం, pravAhaM -n. --current; flow; ప్రవాహ మార్గం, pravAha mArgaM -n. --spillway; ప్రవృత్తి, pravRtti -n. --(1) behavior; manner; attitude; pattern; appearance; demeanor; the costume, dress and manners of a character in a play that indicates the regional identity of the character; --(2) hobby; ---వృత్తి, ప్రవృత్తి = profession and hobby. ప్రవేశం, pravESaM -n. --(1) entrance; entry; --(2) access; inlet; ప్రవేశాంశం, pravESAMSaM %e2t -n. --input; (ant.) నిర్గమాంశం; ప్రశ్న, praSna -n. --(1) question; query; --(2) problem; ప్రశాంతం, praSAMtaM -n. --calm; ప్రశాంత, praSAMta -adj. --calm; ప్రశాంతత, praSAMtata -n. --calmness; ప్రశ్నార్థకం, praSnArthakaM -n. --[gram.] question mark; interrogative; ప్రశ్నోత్తరాలు, praSnOttarAlu -n. --questions and answers; ప్రసంగం, prasaMgaM -n. --discussion; discourse; talk; lecture; ప్రసంగవశాన, prasaMgavaSAna -adv. --by the by; as an aside to a discourse; ప్రసక్తి, prasakti -n. --topic; subject; ప్రసరణ, prasaraNa -n. --flow; transmission; ---రక్తప్రసరణ = flow of blood. ప్రసవం, prasavaM -n. --(1) delivery; childbirth; --(2) bringing forth; production; ---పాదదర్శన ప్రసవం = breech delivery. ---శిరోదర్శన ప్రసవం = normal (head-first) delivery. ప్రస్తర, prastara -n. --stone; [Lat.] petra; [Hin.] పత్తర్; ---పత్తరాయిల్ = petrol. ప్రసాదం, prasAdaM -n. --anything accepted back after first being offered to God; (lit.) ప్ర + సాదం = శ్రేష్ఠమైన సాదం = భగవన్నివేదితమైన అన్నం = ప్రసాదం = gift of God; ప్రసారం, prasAraM -n. --(1) transmission; --(2) flow; --(3) radiation; spreading; ---రేడియో ప్రసార కేంద్రం = radio transmission center. ప్రస్తావన, prastaavana - n. -- a brief introduction about play given by someone; -- నాటకాలలో నాంది తర్వాత ప్రస్తావన ఉంటుంది. అందులో నాటక కర్త గురించి, ప్రదర్శన గురించి లఘు పరిచయం చేయబడుతుంది; ప్రస్థానం, prasthAnaM -n. --journey; setting out on a journey; ప్రస్థానత్రయం, prasthAnatrayaM -n. --the three canonical texts of the Vedanta school of Hindu philosophy; It consists of the Upanishads, Brahma Sutras and Bhagavad Gita; (lit.) the three points of departure; ప్రస్థారం, prasthAraM -n. --bed; matrix; array; ప్రసిద్ధి, prasiddhi -n. --celebrity; fame; notoriety; ప్రసూతి, prasUti -adj. --obstetrical; related to the delivery of a child; ప్రహరాంక్షలు, praharAMkshalu -n. --[math.] boundary conditions; ప్రహరీగోడ, prahArIgODa -n. --compound wall; a wall built around a property; (ety.) బరి + అరి = బరిహరి = బ్రహరి = ప్రహరి; ప్రహసనం, prahasanaM -n. --skit; short play; a comedy; ప్రహేళిక, prahELika -n. --puzzle; riddle; conundrum; enigma; ప్లవనము, plavanamu -n. --fluorine; one of the elements of nature; %పాం - pAM, పా - pA, ప్రా - prA పాంకోళ్లు, pAMkOLLu -n. --wooden shoes; clogs; పాంచక్కెర, pAMcakkera -n. --pentose; a sugar with a five-membered ring; పాంజియా, pAMjiyA -n. --[geol.] Pangea, one of the two pieces of landmass from which the seven continents broke and drifted apart, according to the theory of plate tectonics. The other piece is called గొంద్వానా; పాండవ బత్తి, paanDava batti - n. -- Pandava’s torch; [bot.] ''Callicarpa tomentosa,'' an evergreen shrub native to the Western Ghats of India and Sri Lanka, is renowned in folklore for being used by the Pandavas as a 5-meter-tall torch during their 13-year exile. పాండిత్యం, pAMDityaM -n. --erudition; scholarship; పాండు, pAMDu -adj. --off-white; a mixture of yellow and white; పాండురోగం, pAMDurOgaM -n. --leukodermia; vitiligo; see also బొల్లి; పాంథుడు, pAMthuDu -n. --traveller; పాంశువు, pAMSuvu -n. --dust; ---విశ్వపాంశువు, = cosmic dust. పాకం, pAkaM -n. --(1) syrup; any syrupy liquid; sugar or jaggery dissolved in water and boiled to a syrupy consistency; --(2) cooking and dressing of food; --(3) an author's style of writing; ---జీళ్ల పాకం = caramel. ---ముదర పాకం = caramel. ---దేహపాకం = constitution of the body. ---ద్రాక్షాపాకం = smooth and easy style; a style as easy to appreciate as eating a grape. ---కదళీపాకం = intermediate in difficulty in understanding; a style as easy as peeling and eating a banana. ---నారికేళపాకం = very difficult style; a style as hard as cracking a coconut. పాక, pAka -n. --hut; thatched-roof hut; shed; పాకశాస్త్రం, pAkaSAstraM -n. --culinary science; పాకీ, pAkI -adj. --pure; clean; sacred; పాకీదొడ్డి, pAkIdoDDi -n. --latrine; పాకీమనిషి, pAkImanishi -n. --scavenger; a person who cleans latrines; పాకీవాడు, pAkIvADu -n. m. --scavenger; the person who cleans and purifies; పాకు, pAku - v. i. -- (1) crawl on all all four, that is on hands and knees; creep; (2) climb, as a vine; -- (rel.) డేకు పాదిరి చెట్టు, pAdiri ceTTu -n. [bot.] ''Stereospermum suaveolens''; -- కలిగొట్టు చెట్టు;[Sans.] పాటలవృక్షం is [bot.] ''Stereospermum suaveolens''; The flower is described as dearest to Mother Lalitha Devi; పారద్రోలు, pAradrOlu -v. t. --drive out; chase away; eject; పాకుడు, pAkuDu -n. --moss; పాక్షికం, pAkshikaM -n. --alternative; పాగా, pAgA -n. --turban; పాచకుడు, pAcakuDu -n. --cook; chef; పాచి, pAci -n. --scum; moss; green moss; పాచికలు, pAcikalu -n. pl. --dice; cubes with dots on their faces, used in gambling; పాచిపళ్లు, pAcipaLLu -n. --teeth that have not yet been brushed after a night's sleep; పాచిబద్ద, pAcibadda -n. --a plastic, metal or palm-leaf strip to scrape the tongue along with brushing the teeth; పాచిమాను, pAcimAnu -n. --[bot.] ''Anogeissus acuminatus''; పాట, pATa -n. --(1) song; --(2) auction; --(3) bid in an auction; పాటకపుజనం, pATakapujanaM -n. --proletariat; పాటరి, pATari -n. --hardworking person; పాటలగంధి, pATalagaMdhi -n. --[bot.] ''Ophixylon serpentinum;'' the poisonous plant Rauwolfia serpentina of Apocynaceae family, from the roots of which the alkaloid reserpine is extracted; పాటలం, pATalaM -n. -a mixture of red and white; పాటవం, pATavaM -n. --(1) strength; vigor; health; --(2) talent; cleverness; పాటించు, pATiMcu -v. i. --comply; follow; adopt; obey; పాటి, pATi -n. -- (1) degree; extent; size; (2) బూడిదరంగు మన్ను గల నేల; సారవంతమైనది ఈ మన్ను ఎరువుగా గూడా ఉపయోగిస్తుంది; అన్నిరకాల పంటలకు మంచిది; పాటికంద, pATikaMda -n. --a type of yam; [bot.] Jarum campanulatum; పాటిమట్టి, pATiMaTTi -n. --alluvial soil; rich soil; -- బూడిదరంగు మన్ను గల నేల. ఊళ్ళు పాడుబడ్డచోట ఇటువంటి నేలలు ఏర్పడుతాయట; సారవంతమైనది ఈ మన్ను ఎరువుగా గూడా ఉపయోగిస్తుంది; అన్ని రకాల పంటలకు మంచిది; పాటు, pATu -n. --(1) ebb tide; recession; --(2) rest; పాటు పోట్లు, pATu pOTlu -ph. --ebb and flow; the rise and fall of ocean due to the gravitational pull of the Moon and the Sun; పాట్లు, pATlu -n. --difficulties; పాఠం, pAThaM -n. --(1) lesson; --(2) text; meaning; --(3) version; recension; పాఠ్యగ్రంథం, pAThyagraMthaM -n. --text book; పాఠ్యపుస్తకం, pAThyapustakaM -n. --textbook; పాఠభేదం, pAThabhEdaM -n. --variation in text from one version to another; పాఠశాల, pAThaSAla -n. --school; school-house; పాఠాంతరం, pAThAMtaraM -n. --a variation of text found in another source; పాడ్యమి, pADyami -n. --first day of lunar half-month; పాడి, pADi -n. --(1) justice; appropriateness; --(2) dairy farming; animal husbandry; ---పాడి ఆవు = milch cow. ---పాడి పంటలు = dairy farming and cultivation. ---పాడి పరిశ్రమ = dairy industry. పాడు, pADu -adj. --waste; desolate; neglected; dilapidated; - v. i. --to sing; - suff. -- a suffix to a village name; గుల్లిపాడు; కంకిపాదడు; పాడు చివర వచ్చే గ్రామనామాలు జైనమత సంబంధాన్ని సూచిస్తాయి. ఆంధ్రదేశంలో 12వ శతాబ్ది వరకు జైనం బాగా వర్ధిల్లింది; పాడుచేయు, pADucEyu -v. t. --ruin; spoil; mar; పాడుపడ్డ, pADupaDDa -adj. --ruined; dilapidated; spoiled; పాడె, pADe -n. --bier; a contraption for carrying a dead body; పాడేను, pADEnu -n. --[chem.] methane; (ety.) the పాడ్ sound reminds of పాడ్యమి which is indicative of one carbon atom and the -ane ending is required for alkanes; CH₄; పాడోయిక్ ఆమ్లం, pADOyik AmlaM -n. --[chem.] methanoic acid; chemical name of vitamin D; పాడోల్, pADOl -n. --[chem.] methanol; methyl alcohol; (ety.) the పాడ్ sound reminds of పాడ్యమి which is indicative of one carbon atom and the ఓల్ ending is required for alcohols; CH₃OH; పాణి, pANi -n. --hand; that part of the hand from the wrist to the finger tips; పాణిక, pANika -n. --spoon; % to e2t పాణిగ్రహణం, pANigrahaNaM -n. --wedding; (lit.) taking the hand; పాణిశలాకలు, pANiSalAkalu -n. --meta carpals; (lit.) hand bones; కరభాస్థికలు; పాతం, pAtaM -n. --fall; descent; ---జలపాతం = waterfall. ---హిమపాతం = snowfall. పాత, pAta -adj. --old; decayed; worn out; పాతకం, pAtakaM -n. --sin; big sin; పాతర, pATara -n. --(1) a grain storage hole dug into the ground and subsequently covered with hay and dirt; --(2) any hidden object; --(3) buried wealth; anything buried; often used to refer to a pot of gold coins found unexpectedly; also called లంకెల బిందెలు; పాతు; ---మందు పాతర = buried land mine; a buried explosive that explodes when stepped on; ---ఉప్పు పాతర = a salt crypt to bury dead bodies; పాత్ర, pAtra -n. --(1) role; --(2) vessel; dish; పాత్రసామాను, pAtrasAmAnu -n. --utensils; పాతాళం, pAtALaM -n. --nether world; a world below the terrestrial plane or beneath the terrestrial sphere; పాతాళ గంగ, pAtALa gaMga -n. --water from underground; groundwater; పాతిక, pAtika -n. --(1) one-in-four; one fourth; a quarter; --(2) twenty-five; one-fourth of hundred; పాతిపెట్టు, pAtipeTTu -v. t. --bury; పత్రికా రచయిత, patrikA racayita -n. --journalist; (usage note) పాత్రికేయుడు is not correct usage; పాతు, pAtu -v. t. --to plant; to erect; ---మొక్క పాతేవా = did you plant the plant? ---రాట పాతేవా = did you erect the pole? పాదం, pAdaM -n. --(1) foot; --(2) iamb; metrical foot of a poem; line of a poem; --(3) one-fourth; పాదచారి, pAdacAri -n. --pedestrian; see also బాటసారి; పాదముద్ర, pAdamudra -n. --foot-print; పాదయాత్ర, pAdayAtra -n. --journey by foot; పాదరసం, pAdarasaM -n. -- mercury; the chemical element with the symbol Hg; quicksilver; రసము; పాదరక్ష, pAdaraksha -n. --shoe; (lit.) foot protector; పాదశలాకలు, pAdaSalAkalu -n. pl. --meta tarsals; (lit.) foot bones; ప్రపాదాస్థికలు; పాద్యం, pAdyaM -n. -- water offered to wash feet in a riual worship; పాదాభివందనం, pAdAbhivaMdanaM -n. --obeisance; respectful homage by bending and touching feet; పాదిరి చెట్టు, pAdiri ceTTu -n. --[bot.] ''Stereospermum suaveolens''; పాదు, pAdu -n. --creeper; (rel.) మొక్క; చెట్టు; పాదుక, pAduka -n. --(1) shoe; wooden shoe; clog; -- (2) pedal; -- (3) quadrant; పానకం, pAnakaM -n. --solution; (esp.) a solution of jaggery dissolved in water; ---పంచదార పానకం = a solution of sugar dissolved in water. పానవట్టము, pAnapaTTamu - n. A plate-like receptacle under the Shiva idol to capture the liquids offered to Shiva; -- (Note) శివలింగానికి కింద ఉండే పళ్ళెం పేరు పానపట్టం; అభిషేకం చేసిన ద్రవ్యాలు బయటకి వచ్చే మార్గం సోమసూత్రం; శివాలయాలు తూర్పు ముఖం గానూ, పశ్చిమ ముఖం గానూ ఉంటాయి; అవి ఏ ముఖంగా ఉన్నా సోమసూతం మాత్రం ఎల్లప్పుడూ ఉత్తరం వైపునే ఉంటుంది; -- see also సోమసూత్రం; పానభాజనం, pAnabhAjanaM %e2t -n. --goblet, a glass for drinking wine, గిన్నె; పానా, pAnA -n. --wrench; spanner; పాపం, pApaM -inter. --alas!; -- పాపం, pApaM -n. --sin; - inter. -- alas! --- అయ్యో! పాపం పసివాడు! పాప, pApa -n. --(1) baby; child; (esp.) female child; --(2) daughter; --(3) pupil; పాపడు, pApaDu -n. --male child; పాపట, pApaTa -n. --(1) part in the hair; the line that parts the hair; --(2) [bot.] ''Pavetta indica;'' ---నువ్వు పాపట తీస్తావా? = do you part your hair? పాపరబుడమ, pAparabuDama -n. --bitter apple; [bot.] ''Citrullus colocynthis;'' పాపాత్ముడు, pApAtmuDu -n. m. --sinner; (ant.) పుణ్యాత్ముడు; పాపిడి, pApiDi - n. -- White paveta; [bot.] ''Pavetta indica'' L. Rubiaceae; పాపిష్టి, pApishTi -n. --sinful; wicked; ---పాపిష్టి పని = sinful deed; wicked act. పాపిరి, paapiri -n. -- Indian podophyllum; [bot.] ''Podophyllum hexandrum;'' -- An erect succulent herb with a creeping rootstalk; -- వన్యకర్కటి; పామరుడు, pAmaruDu -n. m. --un-learned; ordinary person; common man; (ant.) పండితుడు; పాము, pAmu -n. -- snake; serpent; asp; (rel.) constrictor; -- భారతదేశంలో విషపూరితమైన 50 జాతుల పాములున్నాయి. అయితే వీటిలో ఎక్కువభాగం జాతులవల్ల మనిషికి ఎలాంటి ప్రమాదం లేదు. --- కట్ల పాము = asp; krait; (bio.) ''Bungarus caeruleus''; a venomous snake; --- బంగారు కట్ల పురుగు = Banded Krait; [bio.] ''Bungarus fasciatus''; నల్లని లేక ముదురు గోధుమ వర్ణం శరీరం మీద బంగారు పసుపు రంగు పట్టీలు కలిగి ఉండే ఈ పాములు మనిషితో తలపడే సందర్భాలు చాలా అరుదు. ---బొక్క బెరడు = Pit Viper; hump-nosed pit viper; [bio.] ''Hypnale hypnale;'' The hump-nosed pit viper is a venomous snake, with heat-sensitive pits that detect temperature changes and help it locate prey. Recent studies by various toxicologists and researchers indicate that the venom it produces can cause fatalities in humans. It has already been added to the list of medically important snakes by the WHO. Bites inflicted are known to cause fever, swelling, and pain; a few reports of renal failure and death also exist; --- జెర్రి గొడ్డు లేక జెర్రి పోతు = Common Indian Rat Snake; [bio.] ''Ptyas mucosus''; విషరహితమైన పాము; --- కొండ చిలువ = Rock Python; [bio.) ''Python molurus''; విషరహితమైన పాము; --- గిలక పాము = rattle snake. --- తాచు పాము = నాగు పాము = cobra; [bio.] ''Naja naja;'' a venomous snake; --- రక్త పెంజెరి = కాటుక రేకుల పొడ = Russell’s Viper; (bio.) ''Vipera russelli'' of the Viperidae family; a venomous snake; ఇది కరచినప్పుడు దీని విషం కారణంగా రక్తం విరిగి పల్చబడి పోతుంది.రక్తపోటు తగ్గిపోయి, గుండె బలహీనపడుతుంది. ఎర్ర రక్త కణాలు ధ్వంసమౌతాయి.రక్తంయొక్క గడ్డకట్టే స్వభావం తగ్గిపోయి శరీరంలో అంతర్గత స్రావాలు పెరిగిపోతాయి. ఒళ్ళంతా పోట్లు, వాంతులు మొదలౌతాయి. ఇది కరచిన చోట త్వరత్వరగా వాచుకొచ్చి, గాయం నుంచి పల్చబడిన రక్తం స్రవిస్తుంది. శరీరం చల్లబడి ఒళ్ళంతా చెమటలు పట్టుకొస్తాయి. గుండె, శ్వాసకోశ సమస్యలు, సెప్టిసీమియా (Septicaemia) మొదలైనవాటి కారణంగా ఆ వ్యక్తి 1 నుంచి 14 రోజులలోపు మరణించడం జరుగుతుంది. ముంబాయిలోని హాఫ్^కిన్ ఇన్స్టిట్యూట్ తయారుచేసే పాలీవాలెంట్ సీరం (Polyvalent Serum) రక్త పెంజెరి విషానికి ప్రభావవంతమైన విరుగుడు. సకాలంలో చికిత్స చేస్తే ప్రాణాపాయం తప్పుతుంది. ఇది మిగిలిన చాలా పాములలాగా అండజము (Oviparous) కాదు. వాటిలా ఇది గుడ్లు పెట్టక, నేరుగా పిల్లల్ని కనే జరాయుజము (Viviparous). దీని గర్భంలోనే గుడ్లు పగిలి పిల్లలు బయటికొస్తాయి; కొన్నిటికి కంటికి సమీపంలో అటూఇటూ రెండు రంధ్రాలు ఉంటవి కనుక పిట్ వైపర్లంటారు; --- చిన్న పెంజెరి = Indian Saw-scaled Viper; [bio.] ''Echis carinatus;'' --- రాచనాగు = King Cobra; [bio.] ''Ophiophagus hannah;'' బాగా దట్టమైన, ఎప్పుడూ ఆకుపచ్చగా ఉండే సతతహరితారణ్యాలలోనే ఉంటుంది; --- నలికండ్ల పాము = black dotted lizard; newt. --- పసిరిక పాము = vine snake; Sri Lankan green vine snake; [bio.] ''Ahaetulla nasuta''; --- వానపాము = earthworm. --- (note) పాము కరచిన వ్యక్తి బతకాలంటే కేవలం పెద్ద పెద్ద వైద్యశాలలలో మాత్రమే లభించే పాముకాటు సీరం (Antivenom Serum) వాడటం మినహా మార్గం లేదు; మంత్రాలకి విషం దిగదు; -v. t. -- rub; smear; scour; పాము, paamu - v. t. -- rub; massage; పామువేరు మొక్క, paamuvEru mokka - n. -- Indian Snakeroot; Rauvolfia/Rauwolfia; [bot.] ''Rauvolfia serpentina;'' -- సర్పగంధ; పాటలగరుడ; పాయ, pAya -n. --(1) branch of a river; a distributary of a river; --(2) a strand of braided hair; --(3) a clove or division in an onion or garlic bulb; --(4) way; path; పాయకారీ, pAyakArI -n. --commuter; a person who lives in one town and goes to work in another town; ---పాయకారీ రైతు = commuting farmer. ---పాయకారీ రైలు = commuting train. పాయసం, pAyasaM -n. --rice and sugar boiled in milk; rice pudding; పాయఖానా, pAyakhAnA -n. --latrine; మరుగుదొడ్డి; పాయువు, pAyuvu -n. --anus; పారం, paaraM - n. -- the other side of a river bank or sea shore; -- అపారం = పారము లేనిది అపారము. అంటే, అవతలి గట్టు లేనిది. చివర కనబడనిది. అంతులేనిది. పారంగతుడు, paaeaMgatuDu - n. -- expert; the one who reached the other shore -- అవతలి గట్టు చేరిన వాడు. పారంపర్యం, pAraMparyaM -n. --succession; order; series; పార, pAra -n. --hand-hoe; small hand-shovel; a shovel whose handle is about as long as the length of the blade; a small spade used for digging and shoveling; పారదర్శక, pAradarSaka -adj. --transparent; a transparent glass is clear; పారభాసక, pArabhAsaka -adj. --translucent; (note) a translucent glass is cloudy; పారము, pAramu -n. --opposite bank of a river; పారవశ్యం, pAravaSyaM -n. --ecstasy; rapture; పారశీక, pAraSIka -adj. --Persian; Iranian; పార్శ్వ, pArSva -adj. --lateral; పార్శ్వ సౌష్ఠత, pArSva saushTata -n. --lateral symmetry; పారాణి, pAraNi -n. --a red paste produced by mixing turmeric and quick lime; this paste is applied to the feet of women as a mark of her husband's well-being; పారా, pArA -adj. --pref. the other one; పరా; -n. --watching; guarding; పారావాడు, pArAvADu -n. --watcher; guard; sentry; పారాయణ, pArAyaNa -n. --regular study; devoted study; recital; ---గీతా పారాయణ = studying Bhagavad Gita. పారా రబ్బరు, pArA rabbaru -n. --(lit.) the other rubber; a different kind of rubber; పారాలంతం, pArAlaMtaM -n. --paraldehyde; (lit.) the other aldehyde; పారాహుషార్, paraahushaar - న. -- పారశీకంలో హోష్ (هوش) అంటే తెలివి, సృహ. హోషియార్ (هوشيار) అంటే తెలివి కలిగి ఉండడం. అప్రమత్తంగా ఉండే స్థితి. హోషియార్ అన్న పదమే తెలుగులో హుషార్ గా మారిపోయింది. తెలుగులో ఉషారు అన్న పదం కూడా హోషియార్‌కు రూపాంతరమే. --ప్రహర అన్న సంస్కృత పదానికి దినములో ఎనమిదోవంతు భాగం లేదా ౙాము అన్న అర్థం ఉంది. నిజానికి ప్రహార అంటే దెబ్బ. రోజులో ఒక ౙాము గడిచిందని సూచించడానికి ఢక్కా నాదం చేసేవారు. ఆ దెబ్బ పేరుమీదే ప్రహర అంటే రోజులో ౙాముకు సమానార్థకంగా మారిపోయింది. ఆ ప్రహర అన్న పదమే ప్రాకృతాల్లో పహరగా మారిపోయి, తెలుగులో -హ-కారం లేదు గాబట్టి పార-గా రూపాంతరం చెందింది. (సురేశ్ కొలిచాల); పారిక, pArika -n. f. --maid servant; పారికాపు, pArikApu -n. --attendant; servant; పారిజాతం, pArijAtaM -n. --Indian coral tree; night jasmine; coral jasmine; [bot.] Nyctanthes arbortristis; same as పగడ మల్లె; పారితోషికం, pAritOshikaM -n. --gift; award; royalty; remuneration; పారిపోవు, pAripOvu -v. i. --run away; పారిశ్రామిక, pAriSrAmika -n. --industrial; ---పారిశ్రామిక రసాయనం = industrial chemistry. ---పారిశ్రామిక విప్లవం = industrial revolution. పారిశ్రామికుడు, pAriSrAmikuDu -n. --industrialist; పార్థివ, pArthiva -adj. --belonging to the earth; ---పార్థివ దేహం = dead body; corpse; పారీణుడు, pArINuDu -n. --expert; (note) పారంగతుడు is not correct పార్టీ, pArTI -n. --party; a group of people with a common cause; ---రాజకీయ పార్టీ = political party. ---మీ పార్టీలో ఎంతమంది? = how many in your party? పారు, pAru -v. t. --flow; ---నీటి పారుదల = irrigation; water flow. పార్సెల్, pArsel -n. --parcel; పాల, pAla -adj. --milk; lactic; -n. --Ivory tree; [bot.] ''Mimusops hexandra; Holarrhena pubescens'' (Roxb. ex Fleming) Wall. Apocynaceae; పాలకాయలు, pAlakAyalu - n. -- (1) a snack food prepared by deep frying small cylindrical shaped hard batter made by mixing rice flour, salt, pepper powder and cumin seeds; (2) ఉలిపిరి కాయలు; పాలకూర, pAlakUra -n. --spinach; standard spinch; [bot.] ''Oxystelma esculentum; Spinacia oleracea'' Linn; -- The term "saag" is often used for a mix of greens, including mustard greens, amaranth, and fenugreek, which are also used interchangeably with spinach in Indian cooking; -- [Hindi] పాలక్; పాలగరుడ, pAlagaruDa -n. --arrowroot plant; Arrowroot is a starch obtained from the rhizomes of several tropical plants, traditionally ''Maranta arundinacea,'' but also ''Florida arrowroot'' from ''Zamia integrifolia,'' and tapioca from cassava, which is often labeled as arrowroot; [bot.] ''Alstonia scholaris;'' -- Arrowroot powder is twice the thickening power of wheat flour, and because it contains no protein, arrowroot is gluten-free. -- యారోరూట్; పాలగుండ, pAlaguMDa -n. -- arrowroot powder; the starch made from the rhizomes of the arrowroot plant; [bot.] ''Marantha ramosissima'' or [bot.] ''Maranta arundinacea;'' this arrowroot looks similar to other underground tubers such as cassava, yucca, or kudzu, which are oblong. పాలగురుగు, pAlagurugu -n. --[bot.] ''Holostemma rhwwdianum''; పాలతీగ, pAlatIga -n. --[bot.] ''Leptadenia reticulata''; పాలతిత్తి, pAlatitti -n. --nipple; nipple of a milk bottle; pacifier; పాలనేలగుముడు, pAlanElagumuDu -n. --[bot.] ''Batatas pentaphylla''; పాలపండు చెట్టు, pAlapaMDu ceTTu -n. --[bot.] ''Manilkara hexandra''; పాలసుగంధి, pAlasugaMdhi -n. --[bot.] ''Hemidesmus indicus;'' పాలపళ్లు, pAlapaLLu -n. --milk teeth; [anat.] deciduous teeth; urdiea; పాలపిట్ట, pAlapiTTa, - n. -- Indian roller; bluebird; blue Jay; [bio.] ''Coracias benghalensis''; --- కికి, కిదివి, చాషము, చిత్రవాజము, చిత్రవాలము, పాలగుమ్మ, పూర్ణకూటము, సుపర్ణము; నీలకంఠ; [[File:Indian_roller_%28Coracias_benghalensis%29_Photograph_by_Shantanu_Kuveskar.jpg|Indian_roller|thumb|right]] పాలపొడి, pAlapoDi -n. --(1) milk powder; dried milk; --(2) milk powder used in baby formula; పాలపుంత, pAlapuMta -n. --Milkyway; the name of our galaxy in Telugu; పాలబొంత, pAlaboMta -n. --milkfish; a fish of the Channidae family; [bio.] ''Chanos chanos''; పాలమీగడ, pAlamIgaDa -n. --the skin formed on the surface of milk as it is heated; పాలముల్లెతివ్వ, pAlamulletivva -n. --[bot.] ''Vallaris dichotoma''; పాలన, pAlana -n. --rule; reign; same as పరిపాలన; పాలపిట్ట, pAlapiTTa -n. --blue jay; Indian roller; [bio.] ''Coracias benghalensis''; పాలరాయి, pAlarAyi -n. --marble; (lit.) milk stone; పాలవెల్లి, pAlavelli - n. -- A decorative frame, suspended above the idol of Vinayaka (Ganapathi), from which several round objects are hung; this is symbolic of the planets of the solar system; పాలసముద్రం, pAlasamudraM -n. --The Ocean of Milk of Hindu mythology where God Vishnu lies in repose on a serpent bed; the Milky Way galaxy; పాలసీ, pAIasI -n. --an insurance policy; బీమా; పాల సీసా, pAla sIsA -n. --feeding bottle; milk bottle; పాలి, pAli -n. --turn; chance; time; ---ఈ పాలికి ఇది తీసుకోండి = For this time, take this. పాలించు, pAliMcu -v. t. --protect; govern; పాలికాపు, pAlikApu -n. --sharecropper; a farmer willing to work on a farm for a share of the crop as his compensation; పాలేరు; పాలిత, pAlita -adj. --(1) ruled; governed; administered; --(2) brown; brown color; పాలిపగ, pAlipaga -n. --blood feud; పాలివాడు, pAlivADu - n. -- shareholder; partner; పాలు, pAlu -n. --(1) milk; --(2) any milky substance such as latex exuded by some plants; --(3) portion; proportion; share; ---ఆవుపాలు = cow's milk. ---డబ్బాపాలు = canned milk. ---తల్లిపాలు = breast milk. ---గన్నేరుపాలు = latex of oleander plant. -- పాలు పంచుకొను = భాగము తీసికొను; పాలేరు, paalEru - n. -- sharecropper; భూమి కౌలుకి పుచ్చుకుని, సేద్యం చేసి, శిస్తు (rent) చెల్లించేవాడు; పాల్గొను, pAlgonu -v. t. --participate; పాళ్లు, pALlu -n. --proportions; పాళీ, pALI -n. --(1) nib; the writing tip of a pen; --(2) a board game; ---పచ్చీస్ పాళీ = The board game, Pacchisi. ---వైకుంఠ పాళీ = a board game similar to Chutes and Ladders. పావంచాలు, pAavaMcAlu -n. --steps; సోపానాలు ; పావడా, pAvaDA - n. -- frock; garment that covers the lower part of a girl's body' -- (ety.) పాప కి అడ్డంగా ఉన్నది; పావిలకూర, pAvilakUra -n. --[bot.] ''Portulaca meridiana''; పావిలాకు, pAvilAku - n. -- purslane, pigweed; verdolaga, [bot.] ''Portulaca oleracea''; --a commonly occurring weed used as a medicinal herd and a vegetable; one of Gandhi's favorite leafy vegetables; contains more Omega-3 fatty acids than any other vegetable; --a medicinal plant; a herb called thick-leaved sorrel; -- పెద్ద పావిలాకు; బొడ్డు పావిలాకు; గంగ పావిలాకు; పావు, pAvu -n. --(1) one-fourth; quarter; --(2) pawn in any board game; ---పావు తక్కువ నాలుగు = quarter before four O'clock. ---నాలుగుంపావు = quarter past four O'clock. ---నీ పావుని నడిపేవా = did you move your piece. పావురం, pAvuraM -n. --pigeon; ---పచ్చ పావురం = green pigeon; [bio.] ''Treron phoenicoptera''; ---గుడి పావురం = blue rock pigeon; [bio.] ''Columba livia''; పాశ్చాత్య, pASchAtya -adj. --western; occidental; ---పాశ్చాత్య వ్యామోహం = craze for everything western. పాషాణం, pAshANaM -n. --(1) arsenic; poison; --(2) stone; ---ఉల్లి పాషాణం = corrosive sublimate. పాషాణభేది, pAshANabhEdi -n. --the rhizome of this plant is used to cure stones in urinary bladder; [bot.] ''Averva lanata''; -- కొండపిండి మొక్క; తెలగపిండి కూర మొక్క; -- related [bot.] ''Bergenia lingulata''; అశ్మభేది, శిలాభేది; పాషాణ ఔషధాలు, pAshANa aushadhAlu -n. --arsenical drugs; ప్రాంకుర, prAMkura - adj. -- primordial; ప్రాంకురము, prAMkuramu - n. -- [bot.] Plumule; the end of the plant that shoots up from a seed; -- గింజలో నుండు ప్రాథమికాక్షము మొక్క భూమి పైకి పెరుగు కొన; ప్రాంకుర స్పృహ, prAMkura spRha - ph. -- the spiritual concept of primordial awarenss without primitivism; ప్రాంగణం, prAMgaNaM -n. --courtyard; campus; ప్రాంతం, prAMtaM -n. --region; ప్రాంతీయ, prAMtIya -adj. --regional; ప్రాక్కల్పన, prAkkalpana %e2t -n. --hypothesis; ప్రాకారం, prAkAraM -n. --rampart; compound wall; surrounding wall; ప్రాకృతిక, prAkRtika -adj. --natural; ప్రాగ్, prAg -pref. --original; primary; ప్రాగ్రూపం, prAgrUpaM -n. --original form; primary form; ప్రాగ్‌వానరం, prAgvAnaraM %e2t -n. --primate; ప్రాచ్య, prAcya -n. --Eastern; oriental; ప్రాచీనం, prAcInaM -n. --(1) Eastern; oriental; --(2) Early hours; first hours; beginning time; starting time; old; ancient; (ant.) నవీనం; ప్రాణం, prANaM -n. --the vital energy; vital sign; life; breath; pneuma; ప్రాణం పోయు, prANaM pOyu -v. t. --breath in new life; revitalize; renew; ప్రాణపదం, prANapadaM -n. --vital; precious; equivalent to life; -- ప్రాణ ప్రద ఔషధములు అనవచ్చు (ప్రాణాలు నిలిపే మందులు.) ప్రాణవాయువు, prANavAyuvu -n. --oxygen; life-giving gas; ప్రాణ్యములు, prANyamulu -n. pl. --(1) vowels; vital parts of an alphabet; --(2) proteins; vital parts of life; same as మాంసకృత్తులు; ప్రాణాంతక, prANAMtaka -adj. --lethal; deadly; ప్రాణాధార వాదం, prANAdhAra vAdaM - n. -- vital force theory; ప్రాణాయామం, prANAyAmaM -n. --control of vital energy through breathing exercises as prescribed in the rules of yoga; ప్రాణి, prANi -n. --living creature; life; ప్రాతస్సంధ్య, prAtassaMdhya, -n. --morning twilight; ప్రాతిపదిక, prAtipadika -n. -- (1) hypothesis; (2) basis; base; support; (3) root for noun and verb forms; -- ఒక పద రూపం ఏర్పడడానికి మూలమైన శబ్దం ప్రాతిపదిక; క్రియా ప్రాతిపదిక = verbal root; -- "అర్థవత్ అధాతుః అప్రత్యయః ప్రాతిపదికమ్" అని దీని నిర్వచనం (a noun in its uninflected state) ప్రాథమిక, prAthamika -adj. --elementary; primary; ---ప్రాథమిక పాఠశాల = elementary school. ---ప్రాథమిక రేణువులు = elementary particles. ప్రాథాన్యం, prAthAnyaM -n. --importance; primacy; priority; ---(usage note) ప్రాథాన్యత, ప్రాముఖ్యత are not correct usage; ప్రాదుర్భావం, prAdurbhAvaM -n. --birth; emergence; coming into existence; ప్రాపంచిక, prApaMcika -adj. --worldly; mundane; ప్రాభవము, praabhavamu - n. -- (1) pre-eminence; excellence; (2) government; ప్రామాణిక, prAmANika -adj. --authoritative; standard; ప్రామాణిక నమూనా, prAmANika నమూనా - n. --The Standard Model of Particle Physics; ప్రామాదికము, praamaadikamu - adj. -- faulty; carelessness; ప్రాముఖ్యం, prAmukhyaM -n. --importance; ---(note) ప్రాముఖ్యత is not correct usage ప్రాయం, prAyaM -suff. --equivalent; like; resembling; ---త్రుణప్రాయం = equivalent to blade of grass. ---పశుప్రాయుడు = equivalent to an animal; brute. ప్రాయశ్చిత్తం, prAyaScittaM -n. --atonement; penance; expiation; propitiation; recompense; (ety.) ప్రాయ = commitment of an error and చిత్తం = correction of the error; ప్రాయికంగా, prAyikaMgaa -adv. --generally; usually; ordinarily; commonly; frequently; -- ప్రాయశః; ప్రారంభం, prAraMbhaM -n. --beginning; starting point; onset; ప్రారంభోత్సవం, prAraMbhOtsavaM -n. --inauguration; ప్రారబ్దం, prArabdhaM -n. --fate; karma; -- ప్రారబ్దకర్మ = ప్రారబ్ధం అంటే ఎప్పుడో చేసుకుని, ఇప్పుడు అనుభవానికి సిద్ధమైన కర్మ అని అర్థం. ఇది అనుభవిస్తే తప్ప పోదు. దీనిని భగవంతుడు కూడా తీసివేయలేడు. భగవన్నామస్మరణ వలన దీని తీవ్రత తగ్గవచ్చు. ప్రార్థన, prArthana -n. --prayer; service; mass; (rel.) జపం; ప్రార్థనార్థకం, prArthanArthakaM -n. --imperative; imperative mood; ప్రావీణ్యత, prAvINyata -n. --expertise; talent; ప్రాస, prAsa - n. -- [prosody] using similar sounding words to get the effect of alliteration; -- ఉచ్చారణలో ఒకే విధంగా వుండే పదాలను వాడడం. తెలుగు, హిందీలలోో అంత్య ప్రాసకు (तुकान्त) చాలా ప్రాముఖ్యాన్ని ఇస్తారు; %పిం - piM, పి - pi, పీ - pI పింగళ, piMgaLa -adj. --reddish; brownish; పింగాణి, piMgANi -n. --(1) porcelain; china; ceramic; enamel; --(2) butterfly; పింగాణి చిప్ప, piMgANi cippa -n. --porcelain boat; పింఛం, piMChaM -n. --plumage; పింజారీ, piMjaaree - n. a nomadic tribe found in Andhra Pradesh,Telangana, and Maharashtra; -- also known as లంబాడి, బంజారా పిండం, piMDaM -n. --(1) embryo; --(2) ball of rice left for the departed ancestors at a religious ceremony; --(3) any ball obtained by squeezing matter; --(4) a tough character as in ఉద్దండ పిండం; -- (note) మానవులలో యుగాండం (zygote) అన్న పేరు శిశుసంకల్పన (conception) సమయం నుండి ఐదో వారం వరకు వర్తిస్తుంది. ఐదవ వారం నుండి పదవ వారం వరకు దీనిని పిండం (embryo) అని పిలుస్తారు. పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు భ్రూణం (ఇంగ్లీషులో ఫీటస్, fetus) అంటారు. ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శిశువు (infant) అంటారు - ఇంగ్లీషులో ఇన్^ఫెంట్ అంటే మాటలు రాని పసిబిడ్డ అని అర్థం. మాటలు మాట్లాడడం మొదలు పెట్టిన తరువాత బిడ్డ (child) అంటారు. బిడ్డ అనే మాట ఆడ, మగ కి వర్తిస్తుంది. పిండి, piMDi -n. --(1) flour; powder as in వరిపిండి; --(2) batter, as in దోసెల పిండి; --(3) starch, as in పిండి పెట్టిన కూర; పిండారీలు, pinDaareelu - n. pl. -- Bandits in Central India; -- 19వ శతాబ్దంలో ప్రజలను పీడించిన రెండు ముఠాలు పిండారీ, థగ్గులు. వీరిని అణచి ప్రజలకు మేలు చేశారు బ్రిటీష్ పాలకులు. పిండారీలు మరాఠా సైన్యానికి కిరాయి సైనికులు. బీదర్ ప్రాంతంలో వీరు ఉత్పన్నమయి మాల్వలో స్థిరపడి స్థావరాలు ఏర్పాటు చేసుకున్నారట.ఎక్కువ మంది ముస్లిములు కానీ ఇతరులు కూడా ఉండేవారట; పిండికట్టు, piMDikaTTu -n. --poultice; a bandage made out of cooked flour to relieve pain from a boil; a type of bandage used to help break a boil; పిండికూర, piMDikUra - n. -- [bot.] ''Aerva lanata Juss;'' -- పిండికొండ మొక్క; కొండపిండి మొక్క; తెలగపిండి మొక్క; పాషాణభేది; కిడ్నీలలో రాళ్లను కరిగించే గుణం పిండికూరలో ఉందంటున్నారు. పిండిచెట్టు, piMDiceTTu -n. --[bot.] ''Ficus ampelos;'' పిండిపదార్థం, piMDipadArthaM -n. --starch; starchy substance; see also కర్బనోదకం; కర్బనోదజం; పిండిమంచు, piMDimaMcu %e2t -n. --snow; పిండు, piMDu -v. t. --squeeze; పిందె, piMde -n. --a tender, green fruit just formed; an early stage of evolution toward a fruit; పిక్క, pikka -n. --(1) nut; a seed that contains some possibly edible meat inside; --(2) seed; pit; --(3) calf muscle in the leg; ---జీడిపిక్క = cashew nut. ---పిక్క బలం = ability to run; ability to flee. పిక్కతీసిన, pikkatIsina -adj. --pitted; ---పిక్క పండు = fruit with pits; tamarind with pits. ---పిక్కతీసిన పండు = pitted fruit; pitted tamarind. పిగిలిపిట్ట, pigilipiTTa -n. --(1) flycatcher; a bird; --(2) a bird by the name bulbul; [bio.] ''Molpastes haemorrhons''; పిగులు, pigulu -v. i. --tearing of clothing due to an extremely tight fit; పిచ్చాపాటీ, piccApATI -n. --banter; chit-chat; small talk; పిచికారీ, picikArI -n. --syringe; పిచికారీ చెట్టు, picikArI ceTTu -n. -- African Tulip Tree; [bot.] ''Spathodea campanulata'' of the Bignoniaceae family; -- దీని లేత మొగ్గలలో నీరు ఉంటుంది. వాటి చివళ్ళు గిల్లి ఆ మొగ్గల్ని నొక్కితే పిచికారీ లాగా నీళ్లు చిమ్ముతాయి; -- [Sans.] పాటలవృక్షం is [bot.] ''Stereospermum suaveolens''; కలిగొట్టు లేదా పాదిరి చెట్టు అంటారు; పిచ్చి, picci -n. --(1) insanity; madness; craziness; see also వెర్రి; --(2) naiveté, as in ఓరి పిచ్చి వెధవా; --(3) idiosyncrasy, as in ఎవరి పిచ్చి వారికి ఆనందం; పిచ్చి కుసుమ, picchi kusuma - n. -- [bot.] ''Archimona mexicana;'' -- భారతదేశంలో ఉష్ణప్రాంతాల్లో రస్తాల పక్కన, బీడు భూముల్లొ కనిపిస్తుంది. చెట్టు 3 అడుగులదాకా పెరుగుతుంది. ఆకులు బూడిదరంగులో, ఆకుల చివర ముళ్ళతో పచ్చని పూతతో కనిపిస్తాయి. ఆకులు తుంచితే బంగారు రంగు రసం స్రవిస్తుంది. వర్షాకాలం తర్వాత పుష్పించి, కాస్తుంది. కాయలు ఎండిన తరవాత చిట్లి, నల్లగా ఆవాలంత సైజులో విత్తనాలు చెట్టు చుట్టూ వెదజల్లబడి మళ్ళీ మొలకలెత్తి పెరుగుతాయి. ఇది విషపు మొక్క అని భావిస్తారు కానీ ఇందులో చాలా ఔషధ గుణాలు ఉన్నాయి. ఆయుర్వేద వైద్యులు ఈ చెట్టునుంచి రకరకాల జబ్బులకు మందులు తయారుచేస్తారు. జ్వరం, నొప్పులు తగ్గడానికి, చర్మరోగాలకు ఇతర జబ్బులకు ఈ మొక్క నుంచి మందులు తయారుచేస్తారు. గింజలనుంచి నూనె తయారుచేస్తారు. ఈ నూనె ఆహారంలోకి వాడరాదు. సబ్బుల పరిశ్రమలోనూ, ఇతర పరిశ్రమలలోను కుసుమనూనె వాడుకచేస్తారు. అవినీతిపరులయిన కొందరు వ్యాపారులు ఈ నూనెను వంటనూనెలతో కల్తీచేస్తారు. -- వెర్రి కుసుమ; హేమపుష్టి; నులిపుచ్చ; స్వర్ణపుష్పం; వర్ణక్షీణి; పిచ్చుక, piccuka -n. --sparrow; house sparrow; there are many types of sparrows, each with a distinct biological name; --ఊర పిచ్చుక = కలవింక = house sparrow; [biol.] ''Passer domesticus indicus''; --కష్మీరీ పిచ్చుక = Kashmir House Sparrow; [biol.] ''Passer domesticus parkini''; -- ఊర పిచ్చుకలు సాధారణంగా 15 సెంటీమీటర్ల పొడవు ఉండి గుండ్రని శరీరం, గుండ్రని తల కలిగి ఉంటాయి. మగ ఊరపిచ్చుక వీపు భాగం చెస్ట్ నట్ రంగులో అక్కడక్కడా నల్లని చారలు కలిగి ఉంటుంది. గొంతు, ఎగువ రొమ్ము భాగం నల్లగా ఉంటుంది. పొట్ట, దిగువ భాగం ముదురు బూడిద రంగులో ఉంటుంది. తోక ఈకలు ముదురు గోధుమ రంగులో ఉంటాయి. ఆడ పిచ్చుకల వీపు భాగంలోని ఈకలు మట్టి రంగులోనూ, లేత గోధుమ రంగులోనూ ఉంటాయి. పొట్ట భాగం లేత బూడిద వన్నెలో ఉంటుంది. పిచ్చుక దృఢమైన ముక్కు ఎంత గట్టి గింజలనైనా చీల్చి పొట్టు తీయడానికి అనువుగా ఉంటుంది. పిటపిట, piTapiTa -adj. --onomatopoeia for describing a tightly packed bag or a woman bursting in the prime of age; పిట్ట, piTTA -adj.pref. --mini; small; short; an adjective to convey a smaller version; ---పిట్టకథ = story within a story; small story. ---పిట్టగోడ = parapet wall; a short, as opposed to a tall, wall. ---పిట్టకొంచెం, కూత ఘనం = the bird is small, the call is shrill. ---పిట్టతిండి = nibble; food eaten in small quantities; used while referring to a light eater. ---పిట్టపిడుగు = brat; active youngster; (lit.) mini thunderbolt. -n. --small bird; పిట్టకూత, piTTakUta -n. --bird call; పిడక, piDaka -n. --dried cake; ---పేడపిడక = dried cake of dung; these are used as cooking fuel in many parts of India. పిడచ, piDaca -n. --a rice small ball of cooked rice (or any food) made by a closed first; a morsel of cooked food small enough to be eaten at one bite; పిడత, piData -n. --small earthenware pot or wooden pot; ---మట్టి పిడత = small earthenware pot. ---లక్కపిడత = small lacquered wooden vessel used as a toy. పిడి, piDi -n. --handle; haft; the handle of a knife or sword; పిడికిలి, piDikili -n. --first; tightly closed hand; పిడికెడు, piDikeDu -n. --fistful; handful; the amount of a solid substance that can be scooped in the fist of a hand; పిడివాదం, piDivAdaM -n. --illogical and obstinate argument; పిడుగు, piDugu -n. --thunderbolt; (rel.) ఉరుము; పిణ్యాకం, piNyAkaM -n. --oil cake; cake left behind after oil is extracted from sesame seed; పిత, pita -n. --father; పితరులు, pitarulu -n. pl. --parents; ---జనకపితరులు = birth parents. ---పాలకపితరులు = guardians. ---దత్తుపితరులు = adoptive parents. పితలాటకం, pitalaaTakaM - n. -- (1) trickery; cheating; deceit; fraud; (2) miserliness; -- పిత్తల అంటే ఇత్తడి. హాటకము అంటే బంగారం. ఇత్తడిని చూపించి బంగారం అని నమ్మించే ప్రయత్నం చేయటం పితలాటకం. ప్రస్తుతం ఈ మాటని ఇబ్బంది, సమస్య, సందేహం అనే అర్థాలలో వాడుతున్నాము. పిసినారితనం, pisinaaritanaM - n. -- scrimping; parsimony; economy; miserliness; పిత్తం, pittaM -n. --[med.] bile; the secretion of the gallbladder; same as పైత్యరసం; -- In Ayurveda, a body condition; -- ఇది అగ్నితో తయారు చేయబడింది. పిత్త ఆధిపత్యం ఉన్న వ్యక్తులు సాధారణంగా ధృడ శరీర నిర్మాణం కలిగి ఉంటారు, వారు పోటీతత్వం కలిగి ఉంటారు. అయినప్పటికీ, వారి దూకుడు, దృఢమైన స్వభావం కొంత మందికి దూరంగా ఉంచుతుంది, ఇది సంఘర్షణకు దారితీస్తుంది; పిత్తఘృతోల్ pittagRtOl -n. --[chem.] cholesterol; పిత్తపుబెడ్డలు, pittapubeDDalu -n. --[med.] gallstones; పిత్తనాళం, pittanALaM -n. --[med.] bile duct; పితామహి, pitAmahi -n. f. --grandmother; father's mother; పితామహుడు, pitAmahuDu -n. m. --grandfather; father's father; పిత్తాశయం, pittASayaM -n. --[med.] gallbladder; పిత్రార్జితం, pitrArjitaM -n. --patrimony; property inherited from father's side; ancestral property; పితూరీ, pitUrI -n. --(1) rebellion; --(2) conspiracy; plot; -- పితూరీ శబ్దం అరబ్బీ ఫితూర్ శబ్దం నుండి వచ్చింది; ఫితూర్ అనగా అశాంతి, అలజడి, అరాచకం అని అరబ్బీ లో అర్థాలు. ఇది మానసికమైన అలజడి కావచ్చు, బాహ్య పరిస్థితులు బాగుగా లేక చెలరేగే అశాంతి కావచ్చు. కాలక్రమేణా ఇది ఉర్దూ ద్వారా తెలుగులోకి దిగుమతి అయి తిరుగుబాటు, దోపిడీ, రాజ ద్రోహం, కుట్ర, అరాచక శబ్దాలకు సమానార్థకంగా మారింది; గొడవ, ఇబ్బంది పిదప, pidapa -adv. --afterwards; later; పిదపకాలం, pidapakAlaM -n. --bad times; modern times; ---పిదపకాలం పిల్లలు, పిదపకాలం బుద్ధులు = modern children and modern attitudes! పిదపబుద్ధులు, pidapabuddhulu -n. --mean thoughts; bad attitudes; పినతండ్రి, pinataMDri -n. --uncle; father's younger brother; పినతల్లి, pinatalli -n. --aunt; mother's younger sister; పిన్న, pinna -adj. --young; small; little; (ant.) పెద్ద; పిన్ని, pinni -n. --aunt; mother's younger sister; పిన్ను, pinnu -n. --pin; safety pin; clip; పిప్పలి, pippali -n. s. --(1) long pepper; dried catkins; [bot.] ''Chavica roxburghii''; ''Piper longum; Piper retrofractum;'' pl. పిప్పళ్లు; -- పిప్పలమోడి, ఆయుర్వేద వైద్యంలో విరివిగా ఉపయోగించే ఒక రకమైన వేరు. ఆంధ్రప్రదేశ్ గిరిజన ప్రాంతాలలో ఏడాదికి పది కోట్ల రూపాయలకు పైగా అమ్ముడౌతున్న వేరు ఇది. గిరిజనులు చట్టబద్దంగా చేస్తున్న సాగు; --(2) pippali n. [bot.] ''Ficus religiosa''; same as ఆవి; -- [Sans.] pippala; [Hindi] asvaththa; -- గజపిప్పలి = [bot.] ''Pothos officinalis''; -- [ety.] the English word pepper came from the Sanskrit root పిప్పలీ; --[Sans.] పిప్పలీ; మాగధీ; వైదేహీ; పిపాస, pipAsa -n. --thirst; పిప్పి, pippi -n. --stuff leftover after all the juice is extracted; పిప్పిక, pippika -n. --plaque; the yellow accumulation on teeth; పిపీలిక, pipIlika -n. --ant; (ety.) Lat. formica; పిపీలికామ్లం, pipIlikAmlaM -n. --[chem.] formic acid; CH₂O₂; పిపీలికారి, pipIlikAri -n. --aardvark; anteater; (lit.) the enemy of ants; పిపీలికాలంతం, pipIlikAlaMtaM -n. --[chem.] formaldehyde; CH₂O; పిపీలికాహారి, pipIlikAhAri -n. --aardvark; (lit.) ant-eater; పిపెట్, pipeT -n. --[chem.] pipette; a glass tube with which a measured amount of liquid can be taken; పిమ్మట, pimmaTa -adv. --afterwards; పియానో, piyAnO -n. --piano; పియ్యి, piyyi -n. --feces; human excreta; పిరల్రు, pirralu -n. --buttocks; derriere; fanny; ass; same as పిరుదులు; పిరికితనం, pirikitanaM -n. --cowardice; పిరుదు, pirudu -n. --rump; gluteus maximus; పిలక, pilaka -n. --(1) tuft of hair; --(2) offshoot of a plant such as a banana plant; sucker; పిలవని పేరంటం, pilavani pEraMTaM -ph. --[idiom] uninvited guest at a party; పిల్ల, pilla -n. f. --(1) daughter; --(2) girl; --(3) baby animal or bird when used as a suffix after the animal's name; పిల్లకణం, pillakaNaM -n. --[biol.] daughter cell; పిల్లనగ్రోవి, pillanagrOvi -n. --flute; పిల్లలతల్లి, pillalatalli - n. -- Pink Mother of Thousands; Pink Butterflies; [bot.] ''Kalanchoe Pink Butterflies'' of the Crassulaceae family; --దీని ప్రతి ఆకు అంచు (leaf margin) మీద ప్రతి నక్కునుంచి వచ్చే వేలాది లేత గులాబి రంగు చిట్టి ఆకులు తడినేలమీద పడి కొత్తమొక్కగా రూపొందుతాయి. అందుకే ఈ మొక్కని 'పింక్ మదర్ ఆఫ్ థౌజండ్స్' అనడం. సీతాకోక చిలుకలలగా ఉండే ఈ చిట్టి పింక్ ఆకుల్నిబట్టి ఈ మొక్క ను పింక్ బటర్ ఫ్లైస్ (Pink Butterflies) అని కూడా అంటారు; పిల్లవేరు, pillavEru -n. --[bio.] secondary root; పిల్లి, pilli -n. --cat; ---ఆడపిల్లి = pussy cat. ---పిల్లిపిల్ల = kitten. ---మగపిల్లి = tomcat; ---బావురుపిల్లి = tomcat; -- [Sans.] పిల్లిని సంస్కృతంలో మార్జాలము అంటారు. 'మార్జనమ్' అంటే శుభ్రం చేసుకోవడము. కాబట్టి పిల్లి పేరులోనే ఉంది అది 'పరిశుభ్రమయినది ' అని. పిల్లికళ్లు, pilikaLlu -n. --light or amber-colored eyes, rather unusual among Indians and generally considered to be a sign of ugliness; పిల్లితేగ, pillitEga -n. --Climbing asparagus; [bot.] ''Asparagus recemosus''; ''Phaseolus trilobus''; -- a medicinal root; సన్న ముళ్ళు కలిగిన దీని ఆకు పచ్చని కాండాన్ని పుష్పాలంకరణలో వాడతారు. దుంపలలాగా ఊరే దీని వేళ్ళను పురుషుల శక్తి పెంపొందించే చికిత్సలలో వాడతారు; -- పిల్లిపీచరగడ్డ; [Sans.] శతావరీ; పిల్లిపీచర, pillipIcara - n. --Climbing asparagus; [bot.] ''Asparagus racemosus'' Willd. Liliaceae; పిల్లిపెసర, pillipesara - n. -- a type of pulses; [bot.] ''Vigna trilobata; Phaseolus trilobus''; -- కాకముద్గ; పిల్లిమొగ్గ, pillimogga -n. --somersault; flip-flop; forward roll; పిలుచు, pilucu -v. t. --call; invite; పిలుపు, pilupu -n. --(1) greeting; --(2) invitation; --(3) call; పిశాచం, piSAcaM -n. --ghost; -- పిశాచం అంటే తీరని కోరిక ఉండి ఆయువు పూర్తి కానివి. వీటినే కామపిశాచి లేదా కామినీ అంటారు; కామం అంటే కోరిక. ఏదైనా కావొచ్చు. ఇవన్నీ శివుడిని (రుద్రుడిని)ఆశ్రయించి ఉంటాయి. దిక్కు లేని వాటికి దేవుడే దిక్కు కదా; పిశితం, piSitaM -n. --meat; flesh; పిశితాశి, piSitASi -n. --carnivore; meat eater; % ti e2t పిష్టం, pishTaM -n. --cake; hardened substance; పిష్టపేషణం, pishTa pEshaNaM -ph. --repetition; wasted effort; (lit.) grinding the flour; పిసరు, pisaru -n. --smidgen; పిస్తా, pistA -n. --pistachio nut; పిసినారి, pisinAri -n. --miser; also పిసినిగొట్టు; పిసుకు, pisuku -v. t. --squeeze; knead; పిస్తోలు, pistOlu -n. --pistol; a firearm designed to shoot with one hand; పిష్టం, pishTaM -n. --(1) flour; powder; --(2) cake; hardened substance; పిష్ట పేషణం, - n. -- (lit.) పిండిని పిసకడం; చెప్పిందే చెప్పడం; బోర్ కొట్టించడం; ప్రియమైన, priyamaina -adj. --(1) costly; dear; expensive; --(2) dear; lovable; adorable; (note) one of the words in English whose two meanings match the two meanings of the corresponding Telugu word, namely ప్రియమైన; ప్రియతమా, priyatamA -inter. --Oh, dearest!; ప్రియా, priyA -inter. --Oh, dear!; ప్రియుడు, priyuDu -n. m. --lover; boy friend; ప్రియురాలు, priyurAlu -n. f. --lover; girlfriend; పీక, pIka -n. --(1) neck; front part of the neck; --(2) butt of cigar or cigarette; --(3) nipple of a baby's feeding bottle; పీకు, pIku -n. --ache; pain with a pulling sensation; -v. t. --uproot; pull; పీచు, pIcu -n. --fiber; (Br.) fibre; పీచు మిఠాయి, pIcu miThAyi -n. --cotton candy; fibrous candy; పీట, pITa -n. --a short wooden platform on which to sit; a seat; పీటముడి, pITamuDi - n. -- knot that is hard to untie; Gordian knot; పీఠం, pIThaM -n. --(1) seat; chair; base; --(2) a religious center; --(3) elevated place; exalted place; పీఠభూమి, pIThabhUmi -n. --plateau; tableland;mesa; పీఠాధిపతి, pITAdhipati -n. --(1) chairman; chairperson; --(2) head of a religious center such as the Shankaracharya of Sringeri Peetham; పీఠిక, pIThika -n. --(1) preface; preamble; foreword; introduction; --(2) throne; -- గ్రంథరచనకు 'ఆధారము' అనే అర్థంలో ఈ పీఠిక అనే పదాన్ని వాడతారు; రచవల్లో ఆ రచన ఆకృతి దాల్చడానికి ప్రధాన కారణాలూ, రచనా సందర్భం మొదలైన వివరాలున్న భాగాన్ని పీఠిక అంటారు. గ్రంథరచనకు చేసిన ప్రయత్నాలు, పడిన కష్టాలు, సాఫల్యం మొదలైనవన్నీ ఇందులో చోటు చేసుకొంటాయి; కృతికర్త, కృతిభర్త, ప్రోత్సాహకులూ వాళ్ల వివరాలుంటాయి. అవన్నీ రచయితే స్వయంగా చెప్పేవి కావచ్చు, ఇతరులెవరైనా రచయిత కోరిక మీద వ్రాసినవీ కావచ్చు; -- గ్రంథ ప్రారంభంలో కనిపించే తొలిపలుకు, ముందుమాట, భూమిక, ఉపోద్ఘాతం, పస్పశము, ప్రస్తావన, ఉపక్రమము, అవతారిక, నాంది introduction, preface, prelude, prologue, Preamble నే పీఠిక అని కూడ అంటారు; -- గ్రంథం చివరిలో ఉపసంహారము, మలిపలుకు, చివరిమాట, భరతవాక్యం, epilogue, colophon, వీటిని ఉత్తర పీఠిక అంటారు; పీడ, pIDa -n. --annoyance; suffering; పీడకల, pIDakala -n. --nightmare; bad dream; పీడనం, pIDanaM -n. --pressure; పీడించు, pIDiMcu -v. t. --harass; bother; persecute; పీతం, pItaM -n. --yellow; పీత, pIta -adj. --yellow; -n. --crab; green crab; [bot.] Scylla serrata; blue crab; [bot.] Portunus pelagicus. పీతి, pIti -adj. --polluted by stool; coprophagic; ---పీతి కుక్క = coprophagic dog; stool-eating dog. పీతిరి గద్ద, pItiri gadda, - n. the scavenger vulture; -- [bio.] ''Neophron percnopterus''; పీన, pIna -adj. --fat; large; big; పీనాహం, pInAhaM -n. --parapet wall around a well; పీనుగు, pInugu -n. --corpse; dead body; పీపా, pIpA -n. --barrel; a large cylindrical-shaped vessel to store liquids; (rel.) సీసా, బాన, తొట్టి; పీల, pIla -adj. --lean; thin; slender; పీలదత్తూర, pIladattUra - n. -- [bot.] Argemone mexicana; a medicinal plant used for treating "red spotting" among women; పిచ్చికుసుమ; పీలి, pIli -n. --rudder; a device that shows the way to a ship; పీలిక, pIlika -n. --rag; piece of cloth; thin strip of cloth; పీల్చు, pIlcu -v. t. --suck; absorb; breathe; aspirate; ---పొగ పీల్చరాదు = no smoking. ---రసం పీల్చు = suck the juice. ---నీరు బాగా పీల్చుకుంటున్నాది = it is absorbing water a lot. ప్రీతి, prIti -n. --love; affection; fondness; ప్రీతిపాత్రుడు, prItipAtruDu -n. m. --favorite person; %పుం - puM, పు - pu, ప్రా - prA, పు - plU పుంఖం, puMkhaM -n. --base of an arrow; the feather-end of an arrow; ---పుంఖానుపుంఖంగా = one after another, as a stream of arrows. పుంజము, piMjamu - n. -- a heap; a collection; పుంజనేలలు, puMjanElalu -n. --lands cultivable under irrigation; పుంజీ, puMjI -n. --a set of four items; especially four tamarind seeds in a children's game; పుంజు, puMju -n. --he fowl; cock; ---కోడిపుంజు = rooster. పుంజుకొను, puMjukonu -v. i. --gather strength; revive; improve; accumulate; పుంత, puMta -n. --path; path used by cattle; పుండాకోర్, puMDAkOr - n. -- thief; rowdy; -- (ety.) పుండా అంటే మరాఠీలో దొంగ; -కోరు అన్న ప్రత్యయం పారశీకంలోని ఖువర్ నుండి వచ్చింది; అబద్ధాల కోరు, ఖూనీకోరు, దగాకోరు, దివాళాకోరు మొదలైన పదాల్లో కనిపించే కోరు ఇటువంటిదే; పుండు, puMDu -n. --sore; boil; abscess; ulcer; పుంభావ, puMbhAva -adj. --mature; masculine; ---పుంభావ సరస్వతి = a title given to male scholars; (note) Saraswati being a female goddess of knowledge, a male scholar cannot be compared to her without the qualifying adjective in front. పుకారు, pukAru -n. --rumor; పుక్కిటి పురాణం, pukkiTi purANaM -n. --folklore; lore; unsubstantiated knowledge handed down by word of mouth; పుక్కిలి, pukkili -n. --interior of the mouth; పుక్కిలించు, pukkiliMcu -v. i. --gargle; పుచ్చపండు, puccapaMDu -n. --watermelon; [bot.] ''Cucumis melo'' Linn.; (rel.) కరబూజా; పుచ్చు, puccu -adj. --(1) infested with worms or parasites; --(2) dry rot; పుట, puTa -n. --page; page in a book; one side of a sheet in a book; పుటము, puTamu -n. --fold; cup or hollow formed by a fold; ---నాసికాపుటము = the calix of the nose. పుట్ట, puTTa -n. --anthill; anthill in which a snake lives; a pack; ---అబద్ధాల పుట్ట = a pack of lies. ---చీమల పుట్ట = anthill. ---పాముల పుట్ట = anthill in which a snake lives. పుట్టకురుపు, puTTakurupu -n. -- cancer; కర్కటవ్రణము; -- see also రాచకురుపు; పుట్టగతులు, puTTagatulu -n. pl. -- hope for the future; పుట్టగొడుగు, puTTagoDugu -n. --mushroom; see also కుక్కగొడుగు; పుట్టముంగి, puTTamuMgi -n. --demure person; coy person; (lit.) a mongoose on an anthill; పుటాకార, puTAkAra -adj. --concave in shape; ---పుటాకార కటకం = concave lens. పుట్నాలపప్పు, puTnAlapappu - n. -- dry-roasted (roasted in a sand-oven) garbanzo dal; -- వేయించిన శనగపప్పు; మూకుడులో ఇసక వేసి, ఆ వేడి ఇసకలో శనగలు వేయిస్తారు; పుట్టి, puTTi -n. -- (1) raft; a basket-like device to cross a river or stream; this is a basket built out of bamboo-like reeds and covered with animal skin; ఆరిగోలు; హరిగోలు; -- (2) a volumetric measure used in pre-independent India; 1 పుట్టి = 20 తూములు = 80 కుంచములు; పుట్టిన తేదీ, puTTina tEdI -ph. --date of birth; పుట్టిన రోజు, puTTina rOju -ph. --birth day. -- భారతీయ పద్ధతిలో పుట్టినరోజు శుభాకాంక్షలు చెప్పే పధ్ధతి: జన్మదినమిదం అయి ప్రియసఖే | శం తనోతు తే సర్వదా ముదమ్ || ప్రార్థయామహే భవ శతాయుషి | ఈశ్వరస్సదా త్వాం చ రక్షతు || పుణ్యకర్మణా కీర్తిమార్జయ| జీవితం తవ భవతు సార్థకం || భావం: ఓ ప్రియమైన మిత్రమా, ఈ పుట్టినరోజు నీకు ఎప్పటికీ ఐశ్వర్యాన్ని మరియు ఆనందాన్ని తెచ్చుగాక! నీ దీర్ఘాయువు కోసం మేమంతా ప్రార్థిస్తున్నాము; దేవుడు నిన్ను ఎల్లప్పుడు రక్షించుగాక! పుణ్యకర్మల ద్వారా నేవు కీర్తిని పొందుము; నీ జీవితం సార్థం అగుగాక! పుట్టు, puTTu -adj.pref. --by birth; పుట్టు, puTTu -v. i. --birth; (ant.) గిట్టు; పుట్టుక, puTTuka -n. --birth; పుట్టుమచ్చ, puTTumacca -n. --mole; birthmark; పుట్టుకతో, puTTukatO -adj. --from birth; congenital; పుడక, puDaka -n. --pin; rod; twig; stirrer; పుడమి, puDami - n. -- earth; పుణ్యం, puNyaM -n. -- (1) goodness; result of a good meritorious act; credit accumulated (in heaven) due to good deeds; (ant.) పాపం; (2) a water basin meant for birds; పక్షులకేర్పరచిన నీళ్ళతొట్టె; పుణికిపుచ్చుకొను, puNikipucchukonu - v. i. -- to resemble in all aspects; to accept completely; పుత్రుడు, putruDu -n. m. --son; male child; పుత్రిక, putrika -n. f. --daughter; female child; పుద్గాలం, pudgAlaM -n. --mass; భారం; ద్రవ్యరాసి; పుదీనా, pudInA -n. -- mint plant; mint leaves; mint; spearmint; mentha; [bot.] ''Mentha arvensis'' of the Lamiaceae family; -- పుదీనా మొక్కలలో Field Mint, Pepper Mint, Spear Mint వంటి 20 కి పైగా జాతులున్నాయి. పుదీనా కర్పూరం, pudInA karpUraM -n. --menthol; mint camphor; పునర్, punar -pref. --again; పునర్ వ్యవస్థీకరణ, punar vyavasthIkaraNa -n. --reorganization; పునర్ణవ, punarNava -n. --hogwood; [bot.] ''Boerhaavia diffusa;'' -- Indigenous to India, this creeping weed contains boerhavic acid, potassium nitrate, and some tannins; the active ingredient is the alkaloid Punernavine; Ayurvedic medicine produced from this is supposed to help alleviate symptoms from prostate enlargement; Indian doctors say that this Ayurvedic medicine can be used while taking Western medicines; -- see also అటుకమామిడి; గలిజేరు; తెల్ల గలిజేరు; పునర్భవం, punarbhavaM -n. --regeneration; rebirth; పునర్వసు, punarvasu %updated -n. --(1) Beta Geminorum; Pollux; Yoga tara of the seventh lunar mansion; Brighter than Alpha Geminorum (Castor), representing a cluster of six stars; --(2) The seventh of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) పొదరిండ్ల చుక్క; పునరావృత్తం, punarAvRttaM -n. --repetition; all over again; -- (note) పునరావృతం is not correct; పునర్జాతం, punarjAtaM -n. --[bio.] regeneration; in biology this refers to the asexual process of growth or birth, such as a lizard growing its tail after it was cut; పునరుక్తి, punarukti -n. --(1) repetition; --(2) a figure of speech involving repetition; ---పునరుక్తి దోషం = futility of repetition. పునరుద్ధరణ, punaruddharaNa -n. --reclamation; refurbishment; పునర్ముద్రణ, punarmudraNa -n. --reprint; పునరోత్పత్తి, punarOtpatti -n. --[bio.] reproduction; in biology, the word reproduction implies sexual reproduction; పునశ్చరణ, punaScaraNa -n. --review; recall; పునస్కారం, punaskAraM -n. -- (1) offering a "NamaskAraM;" నమస్కారాది అర్పణము; పునః కారము అంటే మరల చేయడం; (2) a component of worship; echo word used with పూజ; పున్నమి, punnami -n. --full moon day; పునాది, punAdi -n. --foundation; పునాస పంట, punAsa paMTa -n. --third paddy crop; the crop that was sown when the Sun was in Pollux (పునర్వసు); (rel.) దాళువా; -- పునాస, కత్తెర అనే మాటలు ఒక కాలంలో పండేవి ఇంకో కాలంలో పండించే పంటలకు వాడతారు. చలికాలంలో వచ్చే మామిడి, ఎండాకాలంలో సీతాఫలం లాగా. పునిస్త్రీ, punistrI -n. -a woman whose husband is living; పునుగు, punugu -n. --civetone, musk-like substance secreted by civet cats; --see also జవ్వాది; పునుగు పిల్లి, punugu pilli -n. --civet cat; toddy cat; [bio.] ''Paradoxurus hermaphroditus''; -- [note 1] పునుగు - పునుగు పిల్లి లేక మార్జారిక (Civet Cat) అనే జంతువు నుంచి సేకరించే సుగంధద్రవ్యం. దీనినే జవాది, జవాజి, జవ్వాజి, జవ్వాది, సంకు మదము అనే పలు పేర్లతో పిలుస్తారు. వేంకటేశ్వరునికి నిత్యం చేసే అలంకరణలలో సంకుమదం అలదడం కోసం తిరుమల కొండలమీద పునుగు పిల్లుల్ని ప్రత్యేకంగా పెంచుతారు. -- [note 2] చట్టము అన్నా పునుగు చట్టము అన్నా పునుగు పిల్లి శరీరంలో ఉండే ఒక గ్రంథి లేక సంచి. దీనిని పిండి, పునుగు అనే సుగంధ ద్రవ్యాన్ని సేకరిస్తారు. [[File:Luwak.jpg|right|thumb|An Asian Palm Civet]] --ఇవి రాత్రివేళల్లో తిరిగే Viverridae కుటుంబానికి చెందిన పిల్లి తరహా జంతువులు. వీటిలో మొత్తం పన్నెండు ఉపజాతులున్నాయి. సుగంధభరితంగా ఉండే వీటి మదాన్ని సేకరించి సుగంధద్రవ్యంగా ఉపయోగిస్తారు. దీనినే సంకు మదము, జవ్వాజి, పునుగు వగైరా పేర్లతో పిలుస్తారు. ప్రపంచంలోనే అతి పరిమళభరితమైన, అత్యంత ఖరీదైన కాఫీ (Civet Coffee) ఈ పునుగుపిల్లుల నుంచి తయారు చేస్తారు. కాఫీ పళ్ళని (Coffee Berries) పునుగు పిల్లుల చేత తినిపించి, అవి విసర్జించిన కాఫీ గింజల (Coffee Beans) ను సేకరించి, శుభ్రపరచి, వేయించి, పొడిచేస్తారు. పరిమళభరితమైన ఈ కాఫీ ప్రపంచంలో అతి ఖరీదైన కాఫీ. చైనా, ఫిలిప్పీన్స్, వియత్‌నామ్ వంటి ఆసియా దేశాలలోని ధనికులు ఈ కాఫీ తాగుతారు. పుప్పిపన్ను, puppipannu -n. --dental caries; rotten tooth; పుప్పొడి, puppoDi -n. --pollen; పుప్పొడి తిత్తి, puppoDi titti -n. --pollen sac; పుప్పొడి రేణువు, puppoDi rENuvu -n. --pollen grain; పుబ్బ, pubba -n. --Denebola; the eleventh of the 27 star-clusters (lunar mansions) of the Hindu calendar; same as పూర్వఫల్గుణి; పురం, puraM - n. -- town; city; పురమానా, puramAnA -n. --written order; written hand-out; పురమాయించు, puramAyiMcu -v. t. --command; order; assign; పురమాయింపు, puramAyiMpu -n. --command; order; assignment; పురస్కరించు, puraskariMcu -v. t. --keep in front; worship; give praise; honor; పురస్కరించుకొని, puraskariMcukoni -adv. --in view of; in the light of; in the context of; పురస్కారం, puraskAraM -n. --felicitation; expressing regard; honoring a person; (lit.) to place in front; to give importance; పురః అంటే ఎదుట; పురస్కారం అంటే ఎదుట ఉంచుట అని వాచ్యార్థం; (ant.) తిరస్కారం = తిరః కారం అంటే వెనకకు తిప్పి కొట్టడం; పురాకృతం, purAkRtaM -n. --a deed done in an earlier life; పురాణం, purANaM -n. --(lit.) one that is old; --(1) epic story; large tale; --(2) lore; knowledge handed down; --(3) ancient books containing the legends and stories of Hindu gods; there are eighteen books in this category; -- వేదవ్యాసుడు ఆనాడు సూతులనుండీ, మాగధులనుండీ సేకరించిన ‘పాత’ విషయాలని క్రోడీకరించి, ఆ ‘ఆదిపురాణం’ గురించి లోమహర్షణుడికి ఈ విధంగా చెప్పాడు: ఆఖ్యానైశ్చపి ఉపాఖ్యానైర్ గాథాభిః కల్ప జోక్తిభిః పురాణ సంహితాం చక్రే పురాణార్థ విశారదః అంటే, జరిగిపోయిన ఆఖ్యానాలూ, ఉపాఖ్యానాలు, కథలూ ఒక వరుసలో కాలక్రమాన్ని అనుసరించి చెప్పడమే పురాణం. ప్రాధమికంగా పురాణాలంటే రాజుల చరిత్రలు. రాజవంశాల చరిత్రలూ, వీరగాథలూ; వీటిని సేకరించి, ముఖ్యమైన సందర్భాల్లో వాటిని గానంచేసే రాజోద్యోగులని సూతులూ, మాగధులూ అంటారని కౌటిల్యుడి అర్థశాస్త్రం వల్ల తెలుస్తుంది. --- బ్రహ్మ పురాణం; పద్మ; విష్ణు; శివ; భాగవత; నారదీయ; మార్కండేయ; భవిష్యత్తోత్తర; ఆగ్నేయ; బ్రహ్మవైవర్త; లింగ; వరాహ; స్కాంద; వామన; మత్స్య; కూర్మ; గరుడ; బ్రహ్మాండ పురాణములు; పురాతన, purAtana -adj. --old; ancient; The one at the beginning; పురాతనజీవ యుగం, purAtanajIva yugaM -n. --Paleozoic era; a period of time in the early history of the planet Earth; పురి, puri -n. --(1) twist; torsion; plait; --(2) plume; fanned feathers of a bird; especially the train of a peacock; --(3) silo to store grain; --(4) town; పురిశ, puriSa -n. --torque; short for పురిశక్తి; పురిసెడు, puriseDu - n. -- the amount of liquid that can be scooped in the cup of a hand; పురీషం, purIshaM -n. --feces; stool; పురుగు, purugu -n. --(1) worm; --(2) snake; --(3) any insect or reptile; పురుడు, puruDu -n. --delivery; child-birth; -- పురుటి మైల = పిల్లలు పుట్టినప్పుడు 10 రోజుల మైల (జాతాశౌచం) ఉంటుంది. కానీ మృతాశౌచం అంత కఠినంగా ఉండదు. పిల్లలు పుట్టినప్పుడు తండ్రికి, తల్లికి పూర్తి అశౌచం ఉంటుంది. మిగిలినవారికి ఉండదు; పిల్లలు పుట్టినప్పుడు తండ్రికి, తల్లికి పూర్తి అశౌచం ఉంటుంది. పురుష, purusha -adj. --male; - suff. -- verbal suffix as in ప్రధమ పురుష, ఉత్తమ పురుష; పురుషుడు, purushuDu -n. m. --male; male human; పురుషార్థాలు, purushArthAlu -n. --the four designated responsibilities of a man; the four-fold desires of a human, namely, ధర్మం, అర్ధం, కామం, మోక్షం; పుర్రె, purre -n. --skull; పురోగమనం, purOgamanaM -n. --progreess; (ant.) తిరోగమనం; పురోణి, purONi -n. --a note; a letter; deed; పురోభివృద్ధి, purObhivRddhi -n. --future growth; progress; advancement; see also అభివృద్ధి; పురోహితం, purOhitaM -n. --priestly duty; (lit.) one that causes good in the future; పురోహితుడు, purOhituDu -n. m. --priest officiating at religious ceremonies; (lit.) a person officiating at a religious ceremony (to cause good in the future); పులకరింత, pulakariMta -n. --goose bump; horripilation; పులస చేప, pulasa cEpa - n. --Hilsa; [bio.] ''Tenualosa ilisha'' of the Clupeidae family; -- పులస అనేది సహజంగా సముద్రంలో ఉండే చేప. ఇది గుడ్లు పెట్టడం కోసం మాత్రమే గోదావరి నదిలోకి వలస వస్తుంది. పులస అనేది అనడ్రోమస్ (Anadromous) జాతికి చెందిన చేప. అంటే, ఇది తన జీవితంలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఉప్పునీటిలో (సముద్రంలో) గడుపుతుంది, కానీ గుడ్లు పెట్టడానికి (Spawning) మాత్రం తప్పనిసరిగా మంచినీటిలోకి (నదిలోకి) వలస వస్తుంది. -- సముద్రంలో దొరికే పులసను "ఇలస" లేదా "పల్లా" అని పిలుస్తారు. రుతుపవనాల సమయంలో నదిలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, ప్రవాహానికి ఎదురొచ్చి ఈదడం వలన దాని శరీరంలోని కొవ్వు, రుచి, మరియు గట్టిదనం మారుతాయి. వరద నీటికి ఎదురుగా ఈదడం వల్లనే దానికి ప్రత్యేకమైన, అధిక రుచి వస్తుందని, అందుకే అది నదిలో దొరికినప్పుడే దానిని అత్యంత రుచికరమైనదిగా భావిస్తారని నమ్మకం. పుల్ల, pulla -adj. -- sour; పుల్ల, pulla -n. --thin stick; twig; --నిప్పు పుల్ల = match stick. --పుల్ల పెట్టు = [idiom] sow seeds of discord. పుల్ల బచ్చలి, pulla bacchali -n. -- Bladder dok; [bot.] ''Rumex vesicarius'' of the Polygonaceae family; -- పప్పు లో వేసుకుంటే ఈ ఆకుకూర చాలా రుచిగా ఉంటుంది. కొందరు పాలకూర, తోటకూర వంటి పులుపులేని ఇతర ఆకుకూరలతో దీనిని పులుపుకోసం కలిపి కలగూరగా వండుకుంటారు; -- చుక్క కూర; పుల్లలు, pullalu -n. pl. --firewood; పులి, puli -n. -- wild cat; panther; --- కొండ పులి = cougar; mountain lion; puma; a wildcat of North America. No matter what you call it, it's still the same cat, the largest of the "small cats." --- చిరుత పులి = leopard; [bio.] ''Panthera pardus;'' --- చీతా = cheetah; [bio.] ''Acinonyx jubatus;'' the spotted wildcat of Africa; the fastest land animal; --- జాగ్వారు = jaguar; a wildcat native to South America. [bio.] ''Panthera onca''; --- నల్లపులి = panther; --- పెద్దపులి = tiger; [bio.] ''Panthera tigris;'' --- బెబ్బులి = tiger; Bengal tiger; [bio.] ''Panthera tigris tigris;'' ---మంచు పులి = snow leopard. [bio.] ''Uncia uncia;'' ---మంచు కిరుబా; హిమ కిరుబా = snow leopard. [bio.] ''Uncia uncia;'' -- ఒక తెఱఁగు చిఱుతకు తెలుఁగులో పొన్నాడ అని పేరు. ఈ విషయము మన నిఘంటువులలో వ్రాసినారు. కాని వర్ణన ఇవ్వలేదు; పులిచంద్రాయులు, pulicaMdrAyilu, - n. -- [bio.] a bird seen in Andhra Pradesh; పులిచింత, puliciMta - n. -- Indian sorrel; creeping wood sorrel; Yellow wood sorrel; [bot.] ''Oxalis corniculata'' Linn. of the Oxalidaceae family; -- a medicinal herb. This small herb is known for its yellow flowers and heart-shaped edible leaves with a sour, lemony taste. -- [Sans.] ఆమ్లపత్రికా; ఆమ్లికా; చుక్రికా; పులిపిరి కాయలు, pulipiri kaayalu - n. pl. -- warts; -- సూరీడు కాయలు; పులిపిరి కాయలను తొలగించుకోవాలంటే Apple Cider Vinegar లో ముంచిన దూదితో ఆ కాయలను (పెద్దవైతే ఆ కాయల మూలాల్లోను) రుద్డుతూ వుంటే త్వరలోనే అవి రాలిపోతాయి. పులిపిల్ల, pulipilla -n. --tiger kitten; tiger cub; పులిపెంజర, pulipeMjara - n. -- A certain venomous snake; -- రక్త పెంజెరి = కాటుక రేకుల పొడ = Russell’s Viper; [bio.] ''Vipera russelli'' of the Viperidae family; పులియబెట్టుట, puliyabeTTuTa -n. --fermentation; acidulation; పులిహోర, pulihOra, pulipiri -n. --tamarind rice; (ety.) పులి + ఓగిరము = పులిహోరిగము = పుకిహోర = పులిసిన ఓగిరం; పులియబెట్టిన అన్నం; -- ఓగిరము అన్నది సంస్కృత "ఉపాహార" అన్నదానికి వైకృతరూపం. ఉపాహారము = ఉప + ఆహారము అంటే ప్రధాన భోజనం కాకుండా తినే చిఱుతిండ; పులుపు, pulupu -adj. --sour; tart; పులుసు, pulusu -n. --(1) soup; soup made with a tamarind base; --(2) acid; పులుము, pulumu -v. t. --smear; rub; mop; slather; పుల్లుడి నేల, pulluDi nEla %e2t -n. --grassland; పుల్లురివి, pullurivi -n. --[bot.] ''Viscum monicum''; పుల్లెలు, pullelu - n. -- dinner plates made by sewing leaves together with tiny bamboo splinters; -- పుల్లలతో కుట్టిన విస్తరాకులు; పుల్లాకులు; అడ్డాకులు; పుల్లేరు, pullEru -n. --[bot.] ''Croton claviferum''; పువ్వు, puvvu -n. --flower; పుష్కరం, pushkaraM -n. -- (1) 12 years; (2) In India a feast held once every twelve years at certain holy rivers such as the గోదావరి పుష్కరము, కృష్ణపు ష్కరము, etc.; (3) body of water; పుష్కరిణి, pushkariNi -n. --lotus pond; a water tank on a temple premises; పుష్కలం, pushkalaM -n. --plenty; పుష్పం, pushpaM -n. --flower; పుష్యమి, puShyami %updated -n. --(1) Delta Cancri; Asellus Australis; M44 in Cancer; Yoga tara of the eighth lunar mansion; located in the constellation Cancer; --(2) The Beehive cluster; The eigth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) పొట్లపు రిక్క; తొండరూపు రిక్క; పుష్యరాగం, pushyarAgaM -n. --topaz; a silicate of Aluminum and Fluorine; Al₂SiO₄(F,OH)₂; పుష్టి, pushTi -adj. --well nourished; strong; పుష్పిక, pushpika - n. -- colophon; -- తాళపత్ర, ఇతర చేతివ్రాత గ్రంధాలలో చివరిలో కనిపించే గ్రంథరచయిత వివరాలు, గ్రంథరచనకు కారకులైనవారి వివరాలు, గ్రంథ రచనా కాలం, మొదలయిన వివరాలు కలిగిన పుష్పిక (colophon)లు ఆ గ్రంథానికి ఉత్తర పీఠికలు అవుతాయి; పుస్తకం, pustakaM -n. --book; -- (ety.) పుస్తె + కమ్మ = తాడుతో కట్టిన తాటి ఆకులు; పుసి, pusi -n. --rheum of the eyes; the granular grime that accumulates in the eye; పుసుక్కున, pusukkuna -adv. --suddenly; unexpectedly; abruptly; పుస్తెలు, pustelu -n. --(1) a rope; a string; a thread; (2) a sacred thread, with two gold disks, tied around a bride's neck by the groom at a wedding ceremony; -- మంగళసూత్రం; తాళి; తాళిబొట్టు; పసుపుకొమ్ము కలిగిన తాడు పసుపుతాడు. -- పుస్తె + కమ్మ = పుస్తకం = తాడుతో కట్టిన తాటాకుల కట్ట; కమ్మ అంటే తాటాకు; ప్లూటోనియం, plUTOniyaM -n. --[phy.] Plutonium, a radioactive element; ప్లుతం, plutaM -n. --[prosody] a very long vowel taking three times the time taken by a short vowel to pronounce; although its occurrence is felt to be rare, indeed this occurs often at the end of words when emphasizing quantity or stressing inclusion as చాలా, కూడా, మీరూ, etc. పూగీఫలం, pUgIphalaM -n. --betel nut; పూచిక, pUcika -n. --a species of tall grass; [bot.] Aristida setacea; పూచీ, pUcI -n. --responsibility; పూజ, pUja -n. --a ritual worship with water, flowers, leaves, etc.; పూజ్యం, pUjyaM -n. --(1) reverential; --(2) nothing; none; zero; పూజారి, pUjAri -n. --priest officiating at a temple; పూట, pUta -n. --a portion of a day; a time of a day; ---పొద్దుటిపూట = during morning. ---మూడు పూటలు = three times a day, specifically morning, noon and evening. ---రాత్రిపూట = during night. పూటుగా, pUTugA - adv. -- fully; completely; excessively; -- (example) పూటుగా తాగి = drink excessively; పూడి, pUDi - suff. -- a suffix to a village name if the village is adjacent to the flood plains of a river or stream; (note) the suffixes పూడి, పర్రు, తుర్రు, కుర్రు as suffixes to village names imply their location on progressively elevated grounds from a nearby river; పూడిక, pUDika -n. --silt; fill; accumulation; పూడు, pUDu -v. i. --silt-up; fill-up; close-up; accumulate; పూడ్చు, pUDcu -v. t. --fill in; cover; పూత, pUta -n. --(1) blooming; flowering --(2) thrush; rash; tiny eruptions on the skin or tongue indicative of some disease; --(3) coating; smearing; పూతిగంధం, pUtigaMdhaM %e2t -n. --malodor; bad smell; foul smell; పూనకం, pUnakaM -n. --possession by a spirit or goddess; పూనిక, pUnika -n. --perseverance; determination; willingness to do something with determination; % to e2t పూరకం, pUrakaM -n. --(1) filling in; --(2) inhalation; filling in the lungs; పూరణం, pUraNaM -n. --that which fills in; stuffing; పూర్ణ, pUrNa -adj. --whole; full; complete; పూర్ణచంద్రుడు, pUrNacaMdruDu -n. --full moon; పూర్తము, pUrtamu -adj. --filled; full; complete; covered; -n. -- An act of beneficence, as digging a well or tank, planting a grove, building a temple, feeding the poor, పూర్వం, pUrvaM -n. --earlier time; old times; formerly; పూర్వ, pUrva -adj. --earlier; old; former; (ant.) పర; ---పూర్వవిద్యార్థి = old student; alumna. పూర్వపక్షం, pUrvapakshaM -n. --the former half; the first side of an argument or dispute; The first part of an argument, the prima facie argument or view of a question అని ఆప్టే నిఘంటువు.) -- మీమాంస శాస్త్రంలో ఒక విషయాన్ని నిర్ధారించడానికి, ముందుగా వేదంలోని ఒక విషయాన్ని తీసుకుంటారు. ఆ తరువాత ఆ వాక్యానికి ఇదే అర్థమంటూ ఒక సమస్యని లేవనెత్తుతారు. ఆ తరువాత, ఆ అర్థానికి వ్యతిరేకంగా వాదిస్తారు. దీనిని పూర్వపక్షం అంటారు. తరువాత పూర్వపక్షంలో చెప్పిన దానిని ఖండిస్తూ మాట్లాడతారు. దీనిని ఉత్తరపక్షమంటారు. ఆఖరి దశలో పూర్వాపరాలను గ్రహించి ఒక నిశ్చయానికి వస్తారు. దీనిని నిర్ణయమంటారు. -- see also ఉత్తరపక్షం; పూర్వపక్షం చేయు, pUrvapakshaM cEyu -v. t. --[logic] the act of refuting the first side of an argument with a counter argument; -- మీమాంస శాస్త్రంలో ఒక విషయాన్ని నిర్ధారించడానికి, ముందుగా ఒక విషయాన్ని తీసుకుంటారు. ఆ తరువాత ఆ వాక్యానికి ఇదే అర్థమంటూ ఒక సమస్యని లేవనెత్తుతారు. ఆ తరువాత, ఆ అర్థానికి వ్యతిరేకంగా వాదిస్తారు. దీనిని పూర్వపక్షం అంటారు. తరువాత పూర్వపక్షంలో చెప్పిన దానిని ఖండిస్తూ మాట్లాడతారు. దీనిని ఉత్తరపక్షమంటారు. ---అతని వాదాన్ని పూర్వపక్షం చేసేను = I refuted his argument. పూర్వ ఫల్గుణి, pUrva phalguNi %updated -n. --(1) Delta Leonis; Zosma; Yoga tara of the 11th lunar mansion; located in the constellation Leo; --(2) The 11th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) పుబ్బ; పూర్వమీమాంశ, pUrvamImAMSa - n. -- పూర్వ మీమాంస, ఉత్తర మీమాంస తత్వాలు, సనాతన హిందూ భావనలలో, ఆచరణల్లో పరిణామాన్ని (evolution) ని సూచిస్తాయి. పూర్వ మీమాంస, భగవంతుడికి వ్యక్తిత్వం (రాగద్వేషాలున్న పర్సనాలిటీ) ఉందని, మనం ఆయన్ని సంతోష పెట్టవలసిన అవసరం వుందని చెప్తుంది. అందుకు మనం చేయ వలసిన పనులు (కర్మ కాండలు), వాటిని చేసేటప్పుడు పాటించాల్సిన నియమాలు తెలుపుతుంది. వీటిని పాటించడం ద్వారానే ఆయనను చేరుకోగలమన్న భావన వ్యాప్తి చెందింది. అంటే నియమాలతో చేసే కర్మ కాండలే ముక్తికి మార్గమని చెప్పబడింది. పూర్వరంగం, pUrvaraMgaM -n. --prologue; an overture; పూర్ణాంకం, pUrNAMkaM -n. --whole number; 0, 1, ,2 ,3, ... పూర్వాంగం, pUrvAMgaM -n. --[music] bottom tetrachord; if an octave is divided into 12 keys (corresponding to a musical keyboard), the four keys designated by "ri" and "ga" constitute the bottom tetrachord in Indian music; పూర్వాంత, pUrvAMta -adj.pref. -- anterior; (ant.) పరాంత = posterior; పూర్వాపేక్షితాలు, poorvaapEkshitaalu, - n. pl. -- pre-requisites; పూర్వాభాద్ర, pUrvAbhAdra %updated -n. --(1) Alpha Pegasi; Markab; Yoga tara of the 25th lunar mansion; located in the constellation Pegasus; --(2) The 25th of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) ఎనిమిది కాళ్ల చుక్క; పూర్వార్ధ, pUrvArdha -adj. --pref. earlier half; eastern half; (ant.) పరార్ధ; పశ్చిమార్ధ; ---పూర్వార్ధ గోళం = Eastern hemisphere. పూర్వాషాడ, pUrvAShADa %updated -n. --(1) Delta Sagittarii; the stars Delta and Epsilon of Sagittarius; Kaus Media; Yoga tara of the 20th lunar mansion; located in the constellation Sagittarius; --(2) The 20th of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) నీటి రిక్క; పూరించు, pUriMcu -v. t. --(1) complete; --(2) fill out; పూరి, poori -n. -- dry grass; hay; పూరిల్లు, poorillu - n. -- a thatched-roof house with mud walls; పూర్తిచేయు, pUrticEyu -v. t. --finish; conclude; పూర్వులు, pUrvulu, -n. pl. --forebears; ancestors; --(note) పూర్వీకులు is not correct usage; పూలకుండీ, pUlakuMDI -n. --flower-pot; పూలగుచ్ఛం, pUlaguccaM -n. --bouquet; [bot.] inflorescence; పూలతుమ్మి, pUlatummi -n. --[bot.] Leucas linifolia; పూలతోట, pUlatOTa -n. --flower garden; పూలదండ, pUladaMDa -n. --garland; lei; పూలపాల, pUlapAla -n. --[bot.] Pentatropis microphylla; పూలబాలిక, pUlabAlika -n. --flower-girl; పూలమడి, pUlamaDi -n. --flower-bed; పూస, pUsa -n. --(1) bead; --(2) vertebrae; ---ముడ్డి పూస = coccyx, the bottom-most part of the spine formed by the fusion of four vertebrae. ---నల్ల పూస = a small black bead. ---నల్ల పూసల దండ = necklace of black beads traditionally worn by Hindu married women whose husbands are still alive. ---వెన్న పూస = a bead of butter. ---వెన్ను పూసలు = spinal vertebra. %పృ - pR, పె - pe, పే - pE, పై - pai పృక్వకం, pRkvakaM -n. --[anat.] pancreas; క్లోమం; పృచ్ఛకం, pRcchakaM -n. --query; question; పృచ్ఛకుడు, pRcchakuDu -n. --questioner; this word is often used to refer to a person who asks questions in a literary gymnastic, called అష్టావధానం, that is very peculiar to Telugu language only. పృధివి, pRdhivi -n. --the Earth; పెంకి, peMki -adj. --rambunctious; mischievous; పెంకు, peMku -n. --(1) tile; --(2) roof-tile; --(3) a broken fragment of a pot; ---గాజుపెంకు = broken piece of glass. ---చిల్లపెంకు = broken piece of pottery. ---బంగాళాపెంకు = Bengal roof-tile. ---బిళ్లపెంకు = flat roof-tile. ---నాటుపెంకు = native roof-tile. పెంచు, peMcu -v. t. --raise; rear; grow; enhance; (ant.) త్రుంచు; పెంజెర, peMjera -n. --a species of snake; పెంట, peMTa -n. --garbage; compost; పెంటపోగు, peMTapOgu -n. --compost pile; పెంటమ్మ,peMTamma - n. -- name of a village goddess; -- (ety.) పెంటి + అమ్మ = young + mother; పెంటి, peMTi -adj. --(1) female of a species; (2) young; (ant.) పోతు; ---పెంటి ఏనుగు = she elephant. పెంటిక, peMTika -n. --(1) hard stool in the shape of small marbles; --(2) goat's stool; పెంటివెదురు, peMTiveduru -n. --[bot.] Bumbusa arundinacea; పెండలం, peMDalaM -n. -- Greater yam; Lesser yam; a type of yam, a root vegetable with over 600 sub-varieties with only about ten that are edible; the above-ground part of this plant is a creeper; [bot.] ''Dioscorea alata''; In Greek, "alata" means "winged" or "ribbed"; -- పెద్ద పెండలం = Greater yam; [bot.] ''Dioscorea alata''; this creeper twists in a right-handed helical pattern; -- చిన్న పెండలం = Lesser yam; [bot.] ''Dioscorea esculentum''; In Latin esculentum means suitable for food; this creeper twists in a left-handed helical pattern; -- విష పెండలం = poisionous yam; [bot.] ''Dioscorea daemona''; (note) Kautilya referred to this in his ArthaSastra; -- అడవి పెండలం = wild yam; [bot.] ''Dioscorea persimilis''; --[Sans.] అలూకం; పిండాల్‍ (పిండ + ఆలు) > పెండలం; పెండ్లి, peMDli -n. --wedding; the marriage celebration; wedding is the ritual and marriage is the institution of a man and woman agreeing to live together as man and wife; wedding takes place on one day, marriage lasts much longer. పెండ్లి పిలుపు, peMDli pilupu -n. --wedding invitation; పెళ్లి పిలుపు; పెండె, peMDe -n. --cross-beam; transverse rafter from tthe (main) beam of a house; see also వాసం; పెండెకట్టు, peMDekaTTu -n. --(1) lath; a narrow thin strip of palm leaf stem used for tying scaffoldings and other building parts; --(2) a knot binding two poles or rafters (usually of bamboo) using long strips of bark obtained from bamboo or a palm tree; పెండెము, peMDemu -n. --wooden gate; పెంపకం, peMpakaM -n. --upbringing; raising; cultivation; culture; enhancement; ---కోళ్ల పెంపకం = poultry; raising chicken. ---పశువుల పెంపకం = animal husbandry; raising animals. ---పిల్లల పెంపకం = raising children. పెంపుడు, peMpuDu -adj. --pet; domesticated; adopted; ---పెంపుడు కుక్క = pet dog. ---పెంపుడు కొడుకు = adoped son. పెక్కు, pekku -adj. --many; several; పెచ్చు, peccu -n. --crust; పెట్ట, peTTa -n. --she fowl; hen; (ant.) పుంజు; ---కోడి పెట్ట = hen. ---నెమలి పెట్ట = peahen. పెట్టు, peTTu -v. t. --(1) give; --(2) place; position; insert; put; -n. --output; as in output from a computer; పెట్టుపోతలు, peTTupOtalu -ph. --(1) feeding with food and drink; --(2) protection and patronizing; పెట్టుబడి, peTTubaDi -n. --investment; పెట్టుబడిదారీ, peTTubaDidArI -adj. --capitalistic; పెట్టుబడిదారు, peTTubaDidAru -n. --investor; capitalist; పెట్లుప్పు, peTTluppu -n. --saltpeter; nitre; sodium nitrate; potassium nitrate; (lit.) explosive salt; same as సురేకారం; పెట్టె, peTTe -n. --(1) box; pack; container; carton; crate; --(2) compartment in a train; bogie; ---అగ్గిపెట్టె = match box. ---సిగరెట్టు పెట్టె = pack of cigarettes. ---రైలు పెట్టె = compartment in a train. పెట్టెబండి, peTTebaMDi -n. --covered wagon; పెట్టే బేడా, peTTE bEDA -n. --baggage; luggage; పెట్రోలియం, peTrOliyaM -n. --petroleum; crude; crude oil; (ety.) petro=rock, ole=oil; రాతినూనె; శిలతైలం; పెట్రోలు, peTrOlu -n. --petrol; gasoline; refined crude oil; (sl.) gas; పెడ, peDa -adj. --rear; backward; posterior; --(2) sideways; --(3) strange; wrong; -n. --(1) bunch or cluster of fruits; (esp.) bananas; --(2) side; note that పెడ is really a side of a గెల; see also ఎడ, పెడ; పెడగాలు, peDagAlu -adj. --a leg which is folded sideways; పెడచెవి, peDacevi -adj. --back part of the ear; పెడచెవినిపెట్టు, peDacevinipeTTu -v. i. --decline to listen; ignore; show indifference; పెడదారి, peDadAri -n. --wrong path; misguided path; పెడముఖం, peDamukhaM -n. --askance; looking sideways; not showing interest; not agreeing; పెడసరం, peDasaraM -n. --stubbornness; arrogance; పెణక, peNaka -n. --the bottom edge of a sloping roof; పెత్తందారు, pettaMdAru -n. --manager; పెత్తనం, pettanaM -n. --authority; power to act; power to manage; (ety.) పెద్ద + తనం; పెత్తనాలు, pettanAlu -n. pl. --wanderings; paying visits; పెత్తల్లి, pettalli -n. f. --elder sister of one's mother; (lit.) elder mother; పెదవి, peDavi -n. --lip; edge; border; పెద్ద, pedda -adj. --big; large; elder; older; adult; (rel.) చిన్న; బుల్లి; బుచ్చి; చిట్టి; -n. --adult; senior; leader; judge; ---ఊరి పెద్ద = village elder. ---పెద్ద వెంకట్రావు = Venkatrao, Sr. ---పెద్దమనిషి = gentleman; lady; an elderly person; respectable person. ---పెద్దపీట = a seat of honor. పెద్ద అత్తిపత్తి, peda attipatti -n. -- Black Mimosa; Giant Sensitive Plant; Bashful Plant [Bot.] ''Mimosa pigra'' of the Fabaceae family; -- ఇది తడి నేలలలో పెరిగే బెడద మొక్క (Invasive Plant). పదునైన ముళ్ళు కలిగి త్వరత్వరగా వ్యాపించి, పొదలా పెరిగే ఈ చెట్టు ఆకులు అత్తపత్తి (Touch - me- not or Mimosa pudica) ఆకులలాగే స్పర్శ తగలగానే సిగ్గుతో ముడుచుకుపోతాయి. అయితే అత్తపత్తి కంటే ఈ మొక్క పెద్ద పొదలాగా అనుకూల పరిస్థితులలో వృక్షంలాగా కూడా పెరుగుతుంది. ప్రపంచంలో వ్యవసాయదారుల పాలిట శాపంగా మారిన చకచకా పెరిగే 100 బెడద మొక్కలలో ఇది ఒకటిగా పేరొందింది. నల్ల తుమ్మ బెరడు లాగే ఈ మొక్క బెరడులోనూ టానిన్లు (Tannins) ఉన్న కారణంగా తోళ్ళు ఊనడం కోసం వినియోగించడం, వేరు కంతులలో నత్రజని స్థిరీకరించే కారణంగా భూసారాన్ని పెంచేందుకు తోడ్పడటం మినహా ఈ మొక్కలకు ప్రత్యేకించి ప్రయోజనాలు ఏవీ లేవు. ఈ మొక్క తొట్టతొలి జన్మస్థలం మధ్య అమెరికాలోని మెక్సికో ప్రాంతం. తూర్పు ఆసియా దేశాల్లో ఈ మొక్కని వియత్నమీస్ థార్న్ (Vietnamese Thorn) అంటారు. అత్తపత్తి లాగే లేత పింక్ రంగు పూలు, ముడుచుకుపోయే స్వభావం కలిగిన ఆకులు కలిగి ఉండటాన్నిబట్టి జనం దీనిని 'పెద్ద అత్తపత్తి' అంటున్నారు. పెద్దఏలకి, peddఅElaki -n. --Big cardamom; Bengal cardamom; [bot.] ''Amomum aromaticum; Amomum subulatum''; పెద్దకొమ్ము, peddakommu -n. --long ray gizzard shad; a fish; [bio.] ''Nematalesa come''; పెద్ద జీలకర్ర, pedda jIlakarra -n. --fennel seed; [bot.] ''Foeniculum vulgare''; పెద్ద జువ్వి, pedda juvvi -n. --[bot.] ''Ficus tsiela''; [Sans.] kaninka; పెద్దతనం, peddatanaM - n. -- (1) aged; elderly; -- (2) maturity; responsibility; being in command; పెద్ద తురాయి, pedda turAyi -n. --gold mohar; peacock flower tree; [bot.] ''Poinciana regia''; పెద్దదిక్కు, peddadikku -n. --guardian; godfather; godmother; supporter; పెద్దనిద్ర, peddanidra -n. --death; (lit.) the big sleep; పెద్దనెల్లికూర, peddanellikUra -n. -- [bot.] ''Premna latifolia'' Roxb.; పెద్దపరువ, peddaparuva -n. --anchovy; a fish; [bio.] ''Thryssa purava;'' పెద్దపాయలకూర, peddapAyalakUra -n. -- [bot.] ''Portulaca oleracea'' Linn.; పెద్దపావిలాకు, peddapAvilAku -n. --see పావిలి; పెద్దపులి, peddapuli -n. --tiger; Bengal tiger; పెద్దపేగు, peddapEgu -n. --colon; large intestine; పెద్దబడి, peddabaDi -n. --upper case in an alphabet; పెద్దమనిషి, peddamanishi -n. --(1) gentleman; (2) adult; పెద్దరికం, peddarikaM -n. --guardianship; leadership; statesmanship; acting responsibly as an elder; పెద్దలు, peddalu -n. pl. --elders; wise men; పెనం, penaM -n. -- skillet; frying pan; a shallow pan with slanted sides. Skillets are commonly used to stir-fry or sauté, which refers to a method of cooking in which ingredients are cooked quickly in a small amount of oil or fat, often over relatively high heat. -- griddle; gridiron; flat frying pan typically used for making pancakes; పెన, pena -n. --(1) twist; intertwine; embrace; --(2) helix; ---జంటపెన = double helix. పెనిమిటి, penimiTi -n. --husband; -- ప్రాచీన ద్రావిడ భాషల్లో 'పెన్' లేదా 'పెను' అంటే "పెద్ద, ముఖ్యమైన, లేదా గొప్ప అని అర్థం. (ఉదాహరణ: పెనుగాలి, పెనుప్రమాదం, పెన్నిధి). -- 'మిటి, మిడు, లేదా 'మెయి' అనే పదానికి పురుషుడు లేదా భర్త అనే అర్థం ఉండేది. ప్రాచీన తమిళ్ మరియు కన్నడ భాషల్లో కూడా దీనికి సమానమైన పదాలు కనిపిస్తాయి. కాబట్టి, పెనిమిటి అంటే "ముఖ్యమైన పురుషుడు" లేదా "ఇంటికి పెద్దయిన భర్త" అని అర్థం వస్తుంది. పెన్నిధి, pennidhi -n. --big cache; big fortune; large treasure; పెన్సిలు, pensilu -n. --pencil; lead pencil; పెను, penu -adj. --big; huge; large; giant; పెనుగాలి, penugAli -n. --gale; giant wind; tornado; పెనుగులాట, penugulATa -n. --big struggle; (ety.) పెను + గలాట; పెనుబాము, penubAmu %e2t -n. --python; (lit.) huge snake; constrictor; కొండచిలువ; పెనునిద్దర, penuniddara -n. --death; (lit.) the big sleep; పెనులోయ, penulOya -n. --canyon; పెన్నేరు గడ్డ, pennEru gaDDa -n. --root of Winter cherry; [bot.] ''Withania somnifera''; పెన్నేరు చెట్టు, pennEru ceTTu -n. --Winter cherry; [bot.] ''Physalis flexuosa; Withania somnifera''; అశ్వగంధ; -- ఉసిరి గింజల పొడిని, అశ్వగంధ వేళ్ళ పొడిని సమ పాళ్ళల్లో కలిపి, తేనెతో తింటే వీర్య పుష్ఠి కలుగుతుందని ఆయుర్వేదం చెబుతోంది; పెయ్య, peyya -n. --she calf; (ant.) దూడ; పెరడు, peraDu -n. --backyard; పెరిజీ, perijI -n. --perigee; the point closest to the focus of an ellipse; సమీపబిందువు; పెర్మిట్, permiT -n. --permit; license; authorization; పెరుగు, perugu -n. --curds; (rel.) yogurt; sour cream; -- పెరుగుని లాక్టోబాసిలస్ అనే లాక్టిక్ యాసిడ్ బ్యాక్టీరియాతో పాలను పులియబెట్టడం ద్వారా తయారు చేస్తారు; ఈ సూక్ష్మజీవి పెరగడం వల్ల తయారవుతుంది కనుక దీనికి 'పెరుగు' అనే పేరు వచ్చింది. ఈ సూక్ష్మజీవి త్డు లేకుండా పెరుగు తయారుకాదు కనుక ఈ పద్ధతిని 'తోడు పెట్టడం' అంటారు; -- [Sans.] దధి; see also యోగర్ట్; -v. i. --(1) grow; develop; --(2) elongate; euphemism for a broken thread, because saying "the sacred thread of a woman is broken" is the same thing as saying that the woman is widowed; ---మంగళసూత్రాలు పెరిగిపోయాయి = the scared necklace-string is broken. పెరుగుతోటకూర, perugutOTakUra -n. --a leafy vegetable; [bot.] ''Amaranthus gangeticus''; పెళ్లగించు, pellagiMcu -v. t. --uproot; pull out; పెళపెళ, peLapeLa -adj. --onomatopoeia for breaking sound; పెళ్ల, peLla -n. --a clod of dry earth, plaster, concrete, etc.; పెళుసు, peLusu -adj. --brittle; పెళుసుతనం, peLusutanaM -n. --brittleness; పెసరపప్పు, pesarapappu -n. --green gram dal; split mung beans; పెసలు, pesalu -n. --green gram; mung beans; [bot.] ''Phaseolus radiatus'' of Leguminosae (pea) family; ''Phaseolus mungo'' (old); or ''Vigna radiata'' (new); ప్రెగడ, pregaDa -n. --minister; counselor; one close to the inner circles of power; పేంటు, pEMTu -n. --pair of pants; trousers; పేక, pEka -n. --(1) playing cards; a deck of cards; --(2) warp; the longitudinal strands on a loom in weaving; (ant.) పడుగు; పేకదస్తా, pEkadastA -n. --deck of playing cards; పేకముక్క, pEkamukka -n. s. --playing card; పేకాట, pEkATa -n. --game of cards; పేకేజి, pEkEji -n. --package; parcel; పేగు, pEgu -n. --intestine; gut; entrails; ---పెద్దపేగు = large intestine. ---చిన్నపేగు = small intestine. పేచీ, pEcI -n. --dispute; పేచీకోరు, pEcIkOru -n. --pugnacious person; trouble monger; పేజీ, pEjI -n. --page; one side of a sheet in a book; పేట, pETa -n. --(1) part of a city; sector; --(2) strand of a necklace; --(3) strand of hair used for braiding; పేటిక, pETika -n. --small box; suitcase; attache; briefcase; chest; పేటు, pETu -n. --flake; పేడ, pEDa -n. --dung; (esp.) cow or buffalo stool; పేడపురుగు, pEDapurugu -n. --dung beetle; scarab beetle; పేడపెంట, pEDapeMTa -n. --manure; cow manure; పేడి, pEDi -adj. --without a moustache; పేడు, pEDu -n. --piece of firewood; splinter; wood chip; పేత, pEta -n. --prickly heat; extremely fine-textured and harmless skin rash caused by excessive heat and humidity; పేద, pEda -adj. --poor; పేదరాలు, pEdarAlu -n. --poor woman; పేదరికం, pEdarikaM -n. --poverty; [ety.] పేద + రికం; పేదవాడు, pEdavADu -n. m. --poor man; పేనా, pEnA -n. --pen; fountain pen, as opposed to a quill pen that comes with an ink bottle; పేను, pEnu -n. s. --louse; head louse; పేను, pEnu -v. t. --entwine; twist; the act of twisting threads together to get a heavier thread; పేము, pEmu -n. --cane; rattan cane; a bushy vine with thick woody growth; this grew all over India and its wood was used to make prized furniture; now rarely seen and is probably near extinction, due to overexploitation and habitat destruction; [bot.] ''Calamus rotang;'' పేముకుర్చీ, pEmukurcI -n. --cane chair; బెత్తుకుర్చీ; పేయం, pEyaM -suff. --acceptable; enjoyable; ---కర్ణపేయం = pleasant to hear. పేరడవి, pEraDavi -n. --big forest; పేరా, pErA -adj. pref. --para; the other; పేరా, pErA -n. --paragraph; పేరాలంతం, pErAlaMtaM -n. --[chem.] paraldehyde; (lit.) the other aldehyde; పేరాస, pErAsa -n. --greed; avarice; పేరాస పద్ధతి, pErAsa paddhati -n. --[comp.] greedy method; పేరాచూట్, pErAchUT -n. --parachute; పేరిమి, pErimi -n. --(1) renown; eminence; greatness; --(2) affection; friendship; పేరు, pEru -n. --(1) name; a string of alphabetical characters; --(2) reputation; status in a society; --(3) a string of beads or coins; an item with a number of similar things strung together as in కాసుల పేరు; మాల; దండ; ---ఇంటి పేరు = family name; surname; last name. ---పెట్టిన పేరు = given name. ---పుట్టింటి పేరు = maiden name. పేరుకొను, pErukonu -v. i. --(1) accumulate; --(2) freeze; solidify; harden; --(3) clot; gel; పేర్చు, pErcu -v. t. --(1) arrange; --(2) pile up; stack; పేరోలగం, pErOlagaM -n. --meeting; gathering; పేలవం, pElavaM -n. --trifle; thin; light; not deeply thought; పేలాపన, pElApana -n. --(1) talking excessively without respect; --(2) delirium; పేలాలు, pElAlu -n. --popped rice; popcorn; any popped grain; (rel.) మురమురాలు = puffed rice; పేలిక, pElika -n. --rag; small piece of cloth; పేలు, pElu -n. pl. --lice; head lice; పేలు, pElu -v. i. --explode; ---అది పేలుతుంది జాగ్రత్త = it will explode, be careful. పేలుడు, pEluDu -n. --explosion; పేల్చు, pElcu -v. t. --detonate; fire; explode; ---టపాకాయలు పేల్చు = detonate the firecrackers. పేషీ, pEshee - n. -- office; place of work; -- కార్యాలయం; కచేరీ; ఒకరి ముందు హాజరు కావడం; కోర్టులో, అధికారిముందు, పోలీసు స్టేషన్లో; -- రాజుగారి పేషీలో ప్రజల సమస్యల అర్జీలను స్వీకరిస్తారు; ప్రేమ, prEma -n. --love; passion; (ant.) పగ; ప్రేరణ, prEraNa -n. --inspiration; motivation; -- ప్రేరణ అనేది బాహ్యంగా ఏర్పడిన పరిస్థితుల ప్రభావం. ఉదా: మందర ప్రేరణ వల్ల కైక బుద్ధి చెడింది. ప్రేరణ కారణం, prERaNa kAraNaM -ph. --motivating reason; ప్రేరణార్థకం, prEraNArthakaM - n. -- a transitive verb form to describe an action prompting another person to it; see also ఆత్మార్థకం; -- మరొకరిచేత చేయించేది; ఉదా: చదివించు; ప్రేక్షకుడు, prEkshakuDu -n. --observer; onlooker; spectator; ప్రేక్షణ, prEkshaNa -n. --observation; పై, pai -adj. --(1) upper; higher; --(2) outer; external; --(3) subsequent; next; --(4) alien; --(5) additional; above and beyond; పైకం, paikaM -n. --money; (lit.) gold coins; పైఖర్చులు, paikharculu -n. --other expenses; overhead; పైగా, paigA -adv. --besides; moreover; పైజమాలు, paijamAlu -n. pl. --pajamas; in modern usage pajamas refers to both the top and bottom half of a nightdress; (ety.) Persian, పై = foot or leg; జమా = garment; పైట, paiTa -n. --a woman's mantle; loose hanging end of a sari formed by throwing the end of the cloth over the breasts and shoulder; పైటపిన్ను, paiTapinnu -n. --brooch; పైడి, paiDi -n. --gold; పైడిగంట, paiDigaMTa -n. --an owl-like bird; this bird's cry or hoot is considered a good omen; పైత్యపుబెడ్డలు, paiTyapubeDDalu -n. --gall stones; stones formed in the gallbladder; పైత్యరసం, paityarasaM -n. --[med.] bile; the secretion of the gallbladder; పైన, paina - adj. -- (1) outside; (2) upstairs; పైత్యం, paityaM - n. -- (1) a medical condition of discomfort produced by excessive production of bile; one of the three balancing conditions for health, according to Ayurveda; (2) madness; delirium; imbecility; పైత్యోద్రేకం, paityOdrEkaM -n. --biliousness; A term used in the 18th and 19th centuries pertaining to bad digestion, stomach pains, constipation, and excessive flatulence (passing gas); పైన, paina -p.p. --above; on; over; (ant.) కింద; పైను, painu -n. --pine; fir; [bot.] ''Pinus longifolia''; ''Pinus roxburghii'', this pine grows in the Himalayas; this is the source of turpentine and the charcoal used in fireworks; పైపెచ్చు, paipeccu -adv. --on the top of; besides; in addition to; పైపెచ్చు, paipeccu -n. --upper crust; పైపై, paipai -adj. --superficial; cursory; పైరవీ, pairavee - n. -- the practice of resorting to pressurizing people in important positions to get decisions made in one’s favor without any regard for the procedures or ethics; -- పలుకుబడిని ఉపయోగించి వెంటపడి పని సాధించుకొనుట. పైరు, pairu -n. --crop; పైలుమాను, pailumAnu -n. --strong man; wrestler; వస్తాదు; %పొ- po, ప్రొ- pro, పో- pO, ప్రో- prO, పౌ- pou, పొంకణం, poMkaNaM -n. --(1) purse; --(2) pouch; పొంగలి, poMgali -n. --rice cooked in milk; rice cooked in milk and green gram; --- చక్కెర పొంగలి = rice cooked in milk and green gram with added sugar; పొంగు, poMgu -v. i. --(1) rise in level; surge; (ant.) కుంగు; --(2) rise with effervescence; boil; --(3) chicken pox; పొంగు, poM-gu -n. --measles; an contagious disease; పొంత, poMta -adj. --near; పొంత, poMta -n. --neighborhood; పొంతనం, poMtanaM -n. --conjunction; the conjunction of planets; % to e2t పొందు, poMdu -v. i. --get; obtain; పొక్కించడం, pokkinchaDaM - n. -- the art of making a (citrus fruit) pickle by cooking (instead of, say, sun-drying or other methods); పొక్కు, pokku -n. --blister; eruption; (note) పక్కు is scab; పొగ, poga -n. --smoke; పొగచుట్ట, pogacuTTa -n. --cigar; (lit.) a smoking roll; పొగడ, pogaDa -n. --coral tree; Bulletwood Tree; [bot.] ''Mimusops elengi'' of the Sapotaceae family; -- ‘ఎలెంజి’ అనేది దీని మలయాళీ పేరు యొక్క లాటిన్ రూపం; మలయాళంలో ‘ఇలాంజి’ లేక ‘ఎలాంజి’ అంటారు; -- పొగడ చెట్టు పెద్ద సతతహరిత (ఎప్పుడూ ఆకుపచ్చగా ఉండే) వృక్షం. ఇది అరుదుగా 120 అడుగుల ఎత్తువరకూ కూడా పెరుగుతుంది. మొదలు చుట్టుకొలత 9 అడుగులుండే వృక్షాలు కూడా అక్కడక్కడా కనుపిస్తాయి. దీని కాండం ముదురు చాక్లెట్ రంగులో నెర్రెలు విచ్చి ఉంటుంది. చెట్టంతా ఎప్పుడూ ఆకులు ఒత్తుగా ఉంటాయి. అందుకే నీడనిచ్చే వృక్షాలలో పొగడది ఓ ప్రత్యేకమైన స్థానం. పొగడ్త, pogaDta -n. --praise; (ant.) తెగడ్త; పొగడ్తలు, తెగడ్తలు, pogaDtalu tegaDtalu -ph. --[idiom] praise and criticism; bouquets and brickbats; పొగతాగు, pogatAgu -v. i. --smoke; as in smoking a cigarette; పొగపట్టు, pogapaTTu -v. t. --smoking; as in smoking a fish or meat; as in smoke escaping into the living quarters; పొగమంచు, pogamaMcu -n. --fog; (lit.) smoky snow; పొగమాను, pogamAnu -n. --smoke stalk; chimney; పొగమొక్క, pogamokka -n. --tobacco plant; పొగరు, pogaru -n. --arrogance; pride; presumption; insolence; పొగాకు, pogAku -n. --tobacco leaf; tobacco plant; పొగుడు, poguDu -v. t. --praise; పొట్ట, poTTa -n. --belly; abdomen; పొట్లం, poTlaM -n. --(1) packet; --(2) parcel; package; పొట్ల, poTla -n. -- గుజ్జు పొట్ల, పొడుగు పొట్ల, లింగ పొట్ల = snake gourd; [bot.] ''Trichosanthes anguina'' of the Cucurbitaceae family; -- అడవి పొట్ల, చేదు పొట్ల = [bot.] ''T. cucumerina''; -- పిచ్చుక పొట్ల = pointed gourd; [bot.] ''T. dioica''; dioica అంటే ఆడ పూలు, మగ పూలు వేర్వేరు మొక్కలకి పూసేవి అని అర్థం; -- [Sans.] చిచిణ్డా; పటోలికా; పొట్టి, poTTi -adj. --short; not tall; పొట్టు, poTTu -n. --chaff; skin from cereal grains; పొట్టుతీసిన, poTTutIsina -adj. --decorticated; without the outer skin (of cereal grains); పొట్టేలు, poTTElu -n. --ram; Aries; male sheep; పొడ, poDa -n. --(1) proximity; --(2) glance; ---ఎండ పొడ = within the glancing reach of sun; in the proximity of sunshine. ---వాడి పొడ వీడికి కిట్టదు = he does not like the other's proximity. పొడచూపు, poDachUpu - v. i. -- to appear; to arise; to become visible; పొడపత్రి, poDapatri -n. -- Gymnema; [bot.] ''Gymnema sylvestre Racemosa;'' -- This is supposed to be an effective diabetic medicine; Is available in Ayurvedic and Homeopathic stores in India; --[Sans.] మేషశృంగి; మధునాశని; [Hindi] గుర్మార్; పొడి, poDi -adj. --dry; (ant.) తడి; పొడి, poDi -n. --(1) powder; --(2) a value-less card in a card game; --(3) a generic name for a precious or a semi-precious stone, particularly when used in jewelry; pl. పొళ్లు; పొడుం, poDuM -n. --powder; పొడుగు, poDugu -n. --height; tall; ---ఒడ్డు, పొడుగు = personality; (lit.) size and height. పొడుచు, poDucu -v. t. --pierce; stab; పొడుపుకథ, poDupukatha -n. --riddle; conundrum; a conundrum is a riddle whose answer is a pun; పొణుకు, poNuku -n. --a light timber wood like fir; పొత్తం, pottaM -n. --book; పొత్రం, potraM -n. --pestle; roller used in a mortar for grinding; పొత్తి, potti -n. --(1) soft part; --(2) soft cloth; పొత్తిక, pottika - n. -- (1) piece of cloth; -- బొమ్మ పొత్తికలు = pieces of cloth for a doll's clothing; -- (2) పొత్తు + ఇక = పొత్తిక = congeniality; పొత్తికడుపు, pottikaDupu -n. --abdomen; belly below the navel; the part of the stomach below the navel; క్రీగడుపు; వస్తి; పొత్తిదుంప, pottiduMpa -n. --[bot.] ''Gloriosa superba;'' [Sans.] లాంగలీ; పొత్తిపంచ, pottipaMca -n. --traditional Indian garment of men, made out of a soft cloth, used usually during dining or prayer; పొత్తిళ్లు, pottiLlu -n. --baby linen; పొత్తు, pottu -n. --amity; friendship; partnership; పొద, poda -n. --bush; shrub; పొదరిల్లు, podarillu %e2t -n. --bower; పొదీనా, podInA - n. -- mint; [bot.] ''Mentha spicata'' Linn.; పొదుగు, podugu -n. --udder; -v. t. --(1) hatch; incubate; --(2) to inlay a precious stone in a metal base; --(3) to surround or embrace; పొదుగుపెట్టె, podugupeTTe -n. --incubator; పొదుపరి, podupari -n. --thrifty person; (rel.) పిసినారి = miser; పొదుపు, podupu -adj. --thrift; economy; పొద్దు, poddu -n. --day; time; the sun; ---పొద్దు పొడిచింది = the Sun has come up. ---పొద్దు క్రుంగింది = the Sun has gone down. -- ఎండపొద్దు = మధ్యాహ్నం = noon; -- అలపొద్దు = నూర్యాస్తమయానికి ముందు వేళ; -- ఏలపొద్దుగా = చీకటి పడకుండానే; -- ఎసళ్లుపొద్దు = సాయంసమయము; వంటకు ఎసురు పెట్టువేళ అనుట; -- అంగుడుపొద్దు = అస్తమయ సమయం -- ఎడ పొద్దు = సంధ్యాసమయం -- నిద్రపొద్దు = అర్ధరాత్రి -- ఓరంతపొద్దు = రోజంతా all day long. పొది, podi -n. --tool box; ---అమ్ముల పొది = quiver for storing arrows. ---మంగలి పొది = barber's tool box. ---వైద్యుడి పొది = doctor's handbag. పొన్నగంటికూర, ponnagaMTikUra -n. -- 1. Sessile Joyweed; [bot.] ''Alternanthera sessilis;'' an edible green that grows wild in the Indian countryside; -- 2. A certain pot-herb called ''Achyranthes triandra;'' 3. A medicinal plant called ''Illecebrum sessile;'' ముత్స్యాక్షి. -- ఆకు కూరల్లో పొన్నగంటి కూర కూడా ఒకటి. దీన్నే చెన్నగంటి కూర అని కూడా అంటారు. ఈ ఆకు కూర భారతదేశంలోనే ఎక్కువగా లభిస్తుంది. ఇందులో శరీరానికి కావాల్సిన పోషకాలు అన్నీ లభిస్తాయి. పొన్నచెట్టు, ponnaceTTu -n. --Alexandrian laurel; Beauty Leaf; Indian Laurel; Laurel Wood; Ball Tree; Beach Calophyllum; a tree with scented yellow flowers; [bot.] ''Calophyllum inophyllum''; -- ఈ ఆకర్షణీయమైన పూలు పూజకు, కాయలనుండి వచ్చే నూనె ఔషదాలకు, ఈ పూలచెట్టు కలప వ్యవసాయ పనిముట్లకు వాడతారు; -- ఈ లాటిన్ పేరుకు మూలం ‘కాలోస్’ (అందమైన), ‘ఫిల్లం’ (ఆకు) అనే గ్రీకు పదాలు. పొన్న చెట్టు అందమైన ఆకులనుబట్టి దానికి ‘కాలో ఫిల్లం’ అనే పేరు వచ్చింది. గ్రీకు భాషలో ‘ఐనోస్’ (inos) అంటే ‘బలమైన’ అని అర్థం. దీని బలమైన, పెద్ద ఆకుల్నిబట్టి దీనికి ‘ఐనో ఫిల్లం’అనే పేరు వచ్చింది; పొన్నారి, ponnAri -adj. --golden; beautiful; ---చిన్నారి, పొన్నారి = young and beautiful. పొన్ను, ponnu -n. --(1) metal collar; metal tip; -- (2) gold; పొన్నుకర్ర, ponnukarra -n. --metal tipped cane; పొయ్యి, poyyi -n. --hearth; a wood-burning fireplace for cooking food; traditionally built with three stones; -- see also కుంపటి; దాలి; అధిశ్రయిణి; అంతిక; పొర, pora -n. --(1) membrane; --(2) layer; stratum; పొరక, poraka - n. -- (1) broom; broomstick; -- (2) a blade of grass; -- (3) the rib of a leaf; పొరటు, poraTu -n. --(1) omelet; scrambled eggs; గుడ్డట్టు; --(2) any fried substance; పొరపడు, porapaDu -v. i. --be mistaken; be wrong; err; పొరపాటు, porapAtu -n. --mistake; error; oversight; పొర్లించు, porliMcu -v. t. --to bring a bull and a cow together for impregnation; పొరుగు, porugu -n. --neighborhood; people and houses on your right, left, and across the street; -- see also ఇరుగు; పొర్లు, porlu -v. i. --(1) overflow; --(2) cross; impregnate (an animal); పొర్లుమదుం, porlumaduM -n. --spillway; wier; పొలం, polaM -n. --field; an agricultural field; a field with or without crop plants in it; పాలకూర, pAlakUra - n. -- [bot.] ''Beta vulgaris'' Linn.; see also దుంప బచ్చలి; పొలకువ, polakuva - n. -- trace; track; clue; పొలదిండి, poladiMDi -n. --demon; meat-eating monster; % to e2t పొలప, polapa -n. --(1) Indian river shad; a fish; [biol.] Hilsa ilisha; --(2) white bait; Stolephorus bataviensis; --(3) Commerson's anchovy; Stolephorus Commersonii; --(4) Indian anchovy; Stolephorus haterolobus; --(5) Indian anchovy; Stolephorus indicus; --(6) anchovy; Stolephorus macrops; Stolephorus tri; పొలి అన్నం, poli annaM -n. --cooked rice wetted with the blood of a sacrificial animal; పొలికేక, polikEka -n. --a loud yell; the yelling and shouting accompanying the scattering of పొలిఅన్నం; పొలిమేర, polimEra -n. --boundary; frontier; the region over which పొలిఅన్నం is scattered; పొలుసులు, polusulu -n. --scales; scales of fish; పొల్లు, pollu -n. --(1) a consonant sound without being combined with a vowel sound; --(2) skin of grain; pithless grain; --(3) useless thing; పొల్లుపోకుండా, pollu pOkuMDA -ph. --verbal equivalent of dotting the i's and crossing the t's; పొలిమేర, polimEra - n. -- boundary; the boundary of a village or town; ప్రొపనోలు, propanOlu -n. --propanol; isopropyl alcohol; C₃H₈O; పో, pO -v. i. --go; proceed; పోక, pOka -n. --(1) going; departure; (2) Betel-nut Palm; [bot.] ''Areca catechu;'' పోకచెక్క, pOkacekka -n. --areca nut; betel nut; -- వక్క; పీటీచెక్క; (rel.) ఉప్పుచెక్క; బంగారు వక్క; పోకచెట్టు, pOkaceTTu -n. --betel-nut palm; [bot.] ''Areca catechu''; -- Areca palm, which is different is also known as Golden cane palm, Yellow palm, Butterfly palm with the scientific names [bot.] ''Dypsis lutescens, Chrysalidocarpus lutescens''; పోకడ, pOkaDa -n. --(1) going; departure;(2) attitude; పోకిరీ, pOkirI -adj. --rowdyish; mischievous; పోగు, pOgu -n. --(1) pile; heap; --(2) fiber; as in నూలుపోగు; yarn; --(3) earring, as in చెవిపోగు; పోగుచేయు, pOgucEyu -v. i. --amass; stockpile; పోచ, pOca -suff. --strand; ---గడ్డిపోచ = blade of grass. ---జంధ్యంపోచ = sacred thread. ---దారుపోచలు = wood fibers. పోటీ, pOTI -n. --competition; tournament; పోటు, pOTu -n. --(1) pressure; pain; ache; --(2) tide; high tide; ---రక్తపు పోటు = blood pressure. ---తలపోటు = headache. ---పాటుపోటులు = ebb and tide. పోడు వ్యవసాయం, pODu vyavasaayaM - n. -- shift cultivation; -- ప్రతిఏటా కొత్త చోట అడవి నరికి వ్యవసాయం చేయటం; ఆనాటి 1882 మద్రాసు ఫారెస్ట్ యాక్ట్ గిరిజనులు పోడు వ్యవసాయం చేసుకోకుండా నిషేధించింది. దానికి వ్యతిరేకంగానే అల్లూరి సీతారామరాజు ఉద్యమించాడు; పోత, pOta -n. --(1) take; --(2) input; --(3) casting of metal; --(4) pouring; పోత ఇనుము, pOta inumu -n. --cast iron; పోతు, pOtu -n. --male animal; male bird; ---దున్నపోతు = he buffalo. ---పోతుటీగ = male fly. ---పోతుపిల్లి = tom cat. పోతు పేరంటం, pOtu pEraMTaM -ph. --(coll.) a male in an otherwise female company; పోపు, pOpu -n. --temper; a characteristically special step of spicy seasoning in Indian cooking; this step, usually the last, involves boiling a spoonful of oil with mustard seed, dried red chilies, curry leaves, etc. dumping the hot stuff in already cooked vegetables, or soups; -- పోపు ఎందుకు వేస్తారు? నూనె ఎమోలియంట్, అంటే ఒక్క చుక్క వేగముగా పరుచుకోగలదు! మంచి సాల్వెంట్, అంటే ఆర్గానిక్ పదార్ధాలని సులువుగా తనలో విలీనము చేసుకోని ఆ పదార్ధము మూలలలోకీ తీసుకెళ్ళగలదు! అంటే పోపులోని కరివేపాకు లేదా ఇంగువ తమతమ సువాసనలను మంచి గుణాలనూ కూరలోని అన్ని చోటలకు మోసుకెళ్ళ అశక్తులు, ఇక్కడ నూనె ఆపని చేయించిపెడుతుంది! -- తిరుగబోత; పోణీ; తాలింపు; తడకా; పోపు పెట్టడం, pOpu peTTaDaM -v. t. --tempering; the act of adding temper to a cooked dish; the process involves boiling about two tablespoons of oil in a saucepan, adding mustard seeds, halved red chilies, and possibly cumin and fenugreek seeds, and curry leaves; when mustard seeds begin to splutter, the whole boiling mixture is added to previously cooked vegetables or soups which produces a characteristic sound and pungent odor that lingers on for a while; పోబడి, pObaDi -v. i. --expense; పోరంబోకు భూములు, pOraMbOku bhUmulu -n. --uncultivable waste lands; -- ఏ ప్రయోజనం లేకుండా , నిరుపయోగంగా ఊరి బయట పడియున్న ఖాళీ స్థలాలకు ద్రవిడ భాషల్లో "పోరంబొక్కు" అన్న పదం ఉన్నది; పోరా, పో!, -inter. --beat it!; scram!; go away!; get lost!; పోరామి, pOrAmi -n. --friendship; పోరు, pOru -n. --(1) fight; struggle; dispute; quarrel; --(2) nagging; teasing; troubling; pestering; పోలిక, pOlika -adj. --resemblance; similarity; likeness; taking after in physical resemblance; పోలేరమ్మ,pOlEramma - n. -- the name of a village goddess; the goddess that guards the boundary; -- (ety.) పొలిమేర + అమ్మ = పొలిమేరమ్మ = పోలేరమ్మ; village boundary + mother; పోలీసు, pOlIsu -n. --police; పోలు, pOlu -v. i. --resemble; పోల్చు, pOlcu -v. t. --compare; liken; పోవు, pOvu -v. i. --go; proceed; పోషక, pOshaka -adj. --nutritious; పోషకాలు, pOshakAlu -n. --nutrients; nourishments; పోషకుడు, pOshakuDu - n. - patron; supporter; పోషించు, pOshiMcu -v. t. --(1) nourish; (2) patronize; పోహ, pOha -n. --concept; (ant.) అపోహ; పోహన, pOhaNa -n. --fact; occurrence; ప్రోచు, prOchu - v. t. -- protect; ---బ్రోచేవారెవరురా is incorrect usage; it should be ప్రోచేవారెవరురా. "ప్రోచేవారెవరురా నిను వినా రఘువరా నను బ్రోచేవారెవరురా" అన్నప్పుడు నను లేక నన్ తఱువాత వచ్చే ప్రోచేవారు నను బ్రోచేవారు అవుతుంది. మొట్టమొదటనే బ్రోచేవారు అని ఆరంభించుట తప్పు. ప్రోత్సాహం, prOtsAhaM -n. --encouragement; ప్రోద్బలం, prOdbalaM -n. --active support; ---మీ ప్రోద్బలం వల్లే ఎన్నికలలో నిలబడ్డాను = I ran for the office only because of your active support. ప్రోది, prOdi - n. -- patronage; cherishing; support; పౌడరు, pauDaru -n. --powder; talcum powder; face powder; పౌనఃపున్యం, pauna@mpunyaM -n. --frequency; repetition; పౌర్ణమి, paurNami -n. --full-moon day, fifteenth day of lunar half-month; పౌరాణిక, paurANika -adj. --mythological; legendary; పౌరుష, paurusha -adj. --pref. one created by man; artificial; ---వేదములు అపౌరుషేయములు = the Vedas are not created by man; Vedas are supra-mental. ---పౌరుష రసాయనం = synthetic chemistry. ---పౌరుష ఉత్తేజకాలు = amphitamines; synthetic stimulants. పౌరుష, paurusha -adj. --synthetic; artificial; పౌరుషం, paurushaM -n. --(1) courage; manliness; --(2) artificially created by man; పౌరోహిత్యం, paurOhityaM -n. --priesthood; office of the family priest; </poem> ==Part 3: ఫ = pha== <poem> ఫంగస్, phaMgas -n. --[bot.] fungus; శిలీంధ్రం; ఫక్తు, phaktu -adv. --merely; only; ఫకీరు, phakIru -n. --(1) muslim religious mendicant; --(2) destitute person; poor person; ఫక్కీ, phakkI -n. --manner; style; fashion; ఫణిజాకం, phaNijAkaM -n. --marjorum; తెల్ల మరువం; ఫణితి, phaNiti -n. --manner; style; fashion; ఫర్మానా, pharmAnA -n. --written order; royal mandate; ఫలం, phalaM -n. --(1) fruit; --(2) reward; result; --(3) benefit; ఫలకం, phalakaM -n. --plate; plaque; slab; ఫలదీకరణం, phaladIkaraNaM -n. --fertilization; (Br.) fertilisation; ఫలసంపెంగ, phalasaMpeMga -n. --[bot.] Artabotrys odoratissima; ఫలసాయం, phalasAyaM - n. -- yield; yield of a crop; produce; crop; ఫలహారం, phalahAraM -n. --snack; refreshment; light meal; lunch; (lit.) a food comprised of fruits; ఫలహారశాల, phalahAraSAla -n. --restaurant; snack house; canteen; ఫలానా, phalAnA -adj. --such and such; so and so; ఫలితం, phalitaM -n. --result; fruit of a labor; ఫలోజు, phalOju -n. --fructose; a type of sugar commonly found in fruits; ఫలోత్పాదన, phalOtpAdana -n. --efficiency; ఫసలీ, phasalI -adj. -- In India, it is the period from July 1 to June 30; the official revenue year; ఫాంటు, phaMTu -n. --font, the artistic style in which the script of a language is set for printing or typing. The Sans Serif is a popular font in English printing. The Elite font is quite popular with typewriters. The type of Telugu lettering popularized by Bapu can be called, for example, the Bapu font. ఫాయిదా, phAyidA -n. --profit; gain; ఫారం, phAraM -n. --a form; a pre-formatted document that needs to be filled in by an applicant; ఫాలం, phAlaM -n. --forehead; ఫికరు, phikaru -n. --trace; clue; ఫిడేలు, phiDElu -n. --fiddle; violin; any stringed instrument of the violin class; ఫిదా, phidaa - n. -- yield; submission; I am at your service; I give up; -- ఫిదా అంటే లొంగిపోవు, అభిమాని ఐపోవు; ఫిదా అనగా దాసోహం/ దాసి/ దాసుడు; ఒకరిమీద అత్యంత మోజు పడటం. తనివితీర ఇష్టపడటం (Diehard fan); -- అతని పాటకి అంతా ఫిదా అయారు; ఫిరంగి, phiraMgi -adj. --foreign; alien; ఫిరంగి, phiraMgi -n. --cannon; ఫిరాయింపు, phirAyiMpu -n. --exchange; turning away; ఫిర్యాది, phiryAdi -n. --plaintiff; complainant; ఫిర్యాదు, phiryAdu -n. --complaint; (ety.) ఫిర్ యాద్; means "to remind again" as complainants often do; ఫేనం, phEnaM -n. --(1) foam; froth; --(2) scum; ఫేనీకరణం, phEnIkaraNaM -n. --[chem.] fermentation; ఫైలు, phailu -n. --file; a folder containing a number of records or papers; ఫోకస్, phOkas -n. --focus; నాభి బిందువు; ఫోటాను, phOTAnu -n. --photon; a "particle" of light; </poem> | width="65" | <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |-<!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] ov8gh4wivbglx811vfxk4glvwpyl8m5 0 3404 39336 35750 2026-07-08T09:24:21Z Vjsuseela 2214 39336 wikitext text/x-wiki ప్రతి పేజీ లో అచ్చు దిద్దిన (ప్రూఫ్ రీడింగ్) తరువాత పేజీ లో శీర్షికలు , ఉపశీర్షికలు ఇతర విశేషాలు పుస్తకం లో ఉన్నవిధంగా రూపొందించాలంటే పేజీ ఫార్మాటింగ్ /ఎడిటింగ్ చేయవలసి ఉంటుంది . వాటికి మూసలు (టెంప్లేట్స్) ఉపయోగిస్తారు. === '''పేజీ ఫార్మటింగ్ /ఎడిటింగ్ -''' '''సాధారణ కోడ్''' '''లు''' === ప్రతి పేజీ పైన /క్రింద ఫుటర్ లో ఈ కోడ్ లు ఉంటాయి. వాటిని ఉపయోగించవచ్చు. లేదా ఈ పట్టిక లో ఇచ్చిన కోడ్ అనుసరించవచ్చు {| class="wikitable" |+ !వివరణ !కోడ్ మొదలు !కోడ్ చివర !సూచనలు |- |పెద్ద శీర్షిక  మధ్యకి రావాలి |<nowiki>{{p|fs150|ac}} </nowiki> |<nowiki></p></nowiki> | |- |పెద్ద శీర్షిక ఎడమ వైపు |<nowiki>{{p|fs150|}} </nowiki> |<nowiki></p></nowiki> | |- |కొంచెం చిన్న శీర్షిక మధ్యలో |<nowiki>{{p|fs125|ac}}</nowiki> |<nowiki></p></nowiki> | |- |కొంచెం చిన్న శీర్షిక ఎడమ వైపు |<nowiki>{{p|fs125}} </nowiki> |<nowiki></p></nowiki> | |- |చిన్న శీర్షిక మధ్యలో |<nowiki>{{p|fs100|ac}}</nowiki> |<nowiki></p></nowiki> | |- |చిన్న శీర్షిక ఎడమ వైపు |<nowiki>{{p|fs100}}</nowiki> |<nowiki></p></nowiki> | |- |ఎడమవైపు స్థలం (మార్జిన్ ) |<nowiki>{{left margin|2em}}</nowiki> |<nowiki></Div></nowiki> |కావలసిన మార్జిన్ కి తగ్గట్టు గా సంఖ్య మార్చవచ్చు |- |కుడివైపు స్థలం |<nowiki>{{right|20}}</nowiki> | | |- |మధ్యకి పెద్ద అక్షరాలు |<nowiki>{{c|<big>అమెరికా దేశము</big>.}}</nowiki> | |పదం మార్చుకోవచ్చు |- |డివిజన్ + కాలమ్స్ |<nowiki>{{Div col|cols=4}}</nowiki> |<nowiki>{Div end}}</nowiki> |కాలమ్స్ సంఖ్య మార్చవచ్చు |- |Initial to gap in line |<nowiki>{{gap}}</nowiki> <nowiki>{{gap|6em}} </nowiki> <nowiki>{{gap|3em}}</nowiki> | | |- |పద్యాల సంఖ్య |<nowiki>{{pline|11}}</nowiki> | |<nowiki>{{gap|6em}} అని పలుకు . . . . . {{pline|11}} </nowiki> |- |గీత (రూలర్) |<nowiki>{{rule}}</nowiki> | |మొత్తం పేజీ వెడల్పు లైన్ |- |చిన్న గీత |<nowiki>{{rule|8em}} </nowiki> <nowiki>{{rule|5em}}</nowiki> | |గీత పొడవు సంఖ్య బట్టి మార్చవచ్చు |- |రెండు గీతలు |<nowiki>{{Double underline|ద్వితీయ ఆంధ్రదేశ </nowiki> <nowiki>గ్రంథ భాండాగార ప్రతినిధుల మహాసభ}}</nowiki> | |టెక్స్ట్ మార్చుకోవచ్చు |- |హెడర్ (తల) ఫుటర్ (పాదం) |<nowiki>{{rh|10|గ్రంథాలయ సర్వస్వము}}</nowiki> | |పేజీ సంఖ్య , శీర్షిక మారవచ్చు |- |లైన్ బ్రేక్ |<nowiki><br></nowiki> |<nowiki></br></nowiki> | |- |విషయం మధ్యకి రావాలంటే |<nowiki>{{center|విషయం   }}</nowiki> | |విషయం మార్చవచ్చు |- |అక్షరాలు బోల్డ్ ఫేస్ |<nowiki>{{bold|   విషయం     }}</nowiki> | |విషయం మార్చవచ్చు |- |క్రింద గీత (అండర్లైన్) |<nowiki>{{underline | }}</nowiki> | | |} === '''తెలుగు పద్యాలకు టెంప్లేట్స్ (మూసలు)''' === * సాధారణ పద్యం - <nowiki><poem>  </poem></nowiki> * బోల్డ్ ఇటాలిక్స్ తో <nowiki>{{center|style=font-weight: bold; font-style:italic;|<poem> </poem>}}</nowiki> * సాధారణ పద్యం ఎడమవైపు 5em స్థలం - <nowiki>{{left margin|5em}}<poem> </poem></div></nowiki> * సీసం   -  <nowiki>{{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>       </poem>|ref=}}</nowiki> * గీత పద్యం - {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<nowiki><poem>  </poem></nowiki><nowiki>|ref=}}</nowiki> * చంపక మాల -  <nowiki>{{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>  </poem>|ref=}}</nowiki> * శార్దూలం - <nowiki>{{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>   </poem>|ref=}}</nowiki> * కందం - <nowiki>{{Telugu poem|type=కం.|lines=<poem> </poem>|ref=}}</nowiki> * ఆటవెలది - <nowiki>{{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>  </poem>|ref=}}</nowiki> * ఉత్పలమాల - <nowiki>{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>  </poem>|ref=}}</nowiki> * వచనము - <nowiki>{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>   </poem>|ref=}}</nowiki> Continuation to next page > * <nowiki>{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem> after 2 lines </poem>|ref=}}</nowiki> Continued poem to next page < * <nowiki>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>   </poem>|ref=62}}</nowiki> '''సూచనలు''' - # పద్యం సంఖ్య (64) కుడి వేపు చివర రావాలంటే - <nowiki>{{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>   </poem>|ref=64}}</nowiki> # గ్యాప్ ఇచ్చి పద్యాల సంఖ్య - ఉదా: <nowiki>{{gap|6em}}</nowiki> అని పలుకు . . . . . <nowiki>{{pline|11}}</nowiki> === నాటకాలకి మూసలు === <nowiki>{{dialogue/begin}} </nowiki> <nowiki> {{dialogue|__A__:|________________________________________.}} </nowiki> <nowiki> {{dialogue|__B___:|________________________________________.}}</nowiki> <nowiki>{{Div end}}</nowiki> ఉదాహరణకి - నాటకం లో డైలాగ్ (కన్యాశుల్కం) పేజీ - https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%9F:Kanyashulkamu020647mbp.pdf/18&action=edit 44nt1t3bgp1mo73iedyalzx8yc4ur5e