వికీసోర్స్ tewikisource https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ వికీసోర్స్ వికీసోర్స్ చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ ద్వారము ద్వారము చర్చ రచయిత రచయిత చర్చ పుట పుట చర్చ సూచిక సూచిక చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk పుట:Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf/5 104 160040 555551 554426 2026-05-06T10:52:05Z Rajasekhar1961 50 555551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saiphani02" /></noinclude>{{Center| {{p|fs200}}'''విషయసూచిక'''</p> }} '''I గ్రంథాలకు ఎక్కని ఒక చరిత్ర''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక పురాతన తెగ|1. ఒక పురాతన తెగ]]}} |{{DJVU page link|6|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తెగ నాయకుని ఆచారాలు|2. తెగ నాయకుని ఆచారాలు]]}} |{{DJVU page link|9|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగుల రాజు|3. మాతంగుల రాజు]]}} |{{DJVU page link|11|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం|4. చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం]]}} |{{DJVU page link|13|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గేదె రూపం|5. గేదె రూపం]]}} |{{DJVU page link|16|1}} }} '''II పురాతన మాతృపూజ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/అరుంధతి శాపం|1. అరుంధతి శాపం]]}} |{{DJVU page link|19|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగి ఉపదేశం|2. మాతంగి ఉపదేశం]]}} |{{DJVU page link|21|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గాథలలో కథలలో మాతంగి|3. గాథలలో కథలలో మాతంగి]]}} |{{DJVU page link|24|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)|4. మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)]]}} |{{DJVU page link|27|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు|5. రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు]]}} |{{DJVU page link|30|1}} }} '''III క్రైస్తవమూ - గురువులూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సత్యాన్వేషణ|1. సత్యాన్వేషణ]]}} |{{DJVU page link|33|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆరుగురు గురువుల వరస|2. ఆరుగురు గురువుల వరస]]}} |{{DJVU page link|37|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రామస్వామి మౌనం|3. రామస్వామి మౌనం]]}} |{{DJVU page link|40|1}} }} '''IV నజరయ్య నుండి క్రీస్తు వరకూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సంస్కర్త నజరయ్య|1. సంస్కర్త నజరయ్య]]}} |{{DJVU page link|44|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/దైవ దర్శనాకాంక్ష|2. దైవ దర్శనాకాంక్ష]]}} |{{DJVU page link|3|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తల్లి శాపం|3. తల్లి శాపం]]}} |{{DJVU page link|5|6}} }} '''V రెండు మతాల యుద్ధభూమి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/కల్లోలంలో|1. కల్లోలంలో]]}} |{{DJVU page link|10|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/శాంతికాదు ఆయుధం|2. శాంతికాదు ఆయుధం]]}} |{{DJVU page link|3|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మతద్వేషి - అతని అంతం|3. మతద్వేషి - అతని అంతం]]}} |{{DJVU page link|5|6}} }} '''VI క్రైస్తవం శక్తి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం|1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం]]}} |{{DJVU page link|10|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆధునిక పెంతకోస్ట్|2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్]]}} |{{DJVU page link|3|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ముగింపు|3. ముగింపు]]}} |{{DJVU page link|5|6}} }}<noinclude><references/></noinclude> 74h9j86rn4tqvvfj7mjlvwqyza7cgv8 555552 555551 2026-05-06T10:55:20Z Rajasekhar1961 50 555552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saiphani02" /></noinclude>{{Center| {{p|fs200}}'''విషయసూచిక'''</p> }} '''I గ్రంథాలకు ఎక్కని ఒక చరిత్ర''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక పురాతన తెగ|1. ఒక పురాతన తెగ]]}} |{{DJVU page link|6|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తెగ నాయకుని ఆచారాలు|2. తెగ నాయకుని ఆచారాలు]]}} |{{DJVU page link|9|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగుల రాజు|3. మాతంగుల రాజు]]}} |{{DJVU page link|11|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం|4. చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం]]}} |{{DJVU page link|13|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గేదె రూపం|5. గేదె రూపం]]}} |{{DJVU page link|16|1}} }} '''II పురాతన మాతృపూజ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/అరుంధతి శాపం|1. అరుంధతి శాపం]]}} |{{DJVU page link|19|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగి ఉపదేశం|2. మాతంగి ఉపదేశం]]}} |{{DJVU page link|21|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గాథలలో కథలలో మాతంగి|3. గాథలలో కథలలో మాతంగి]]}} |{{DJVU page link|24|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)|4. మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)]]}} |{{DJVU page link|27|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు|5. రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు]]}} |{{DJVU page link|30|1}} }} '''III క్రైస్తవమూ - గురువులూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సత్యాన్వేషణ|1. సత్యాన్వేషణ]]}} |{{DJVU page link|33|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆరుగురు గురువుల వరస|2. ఆరుగురు గురువుల వరస]]}} |{{DJVU page link|37|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రామస్వామి మౌనం|3. రామస్వామి మౌనం]]}} |{{DJVU page link|40|1}} }} '''IV నజరయ్య నుండి క్రీస్తు వరకూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సంస్కర్త నజరయ్య|1. సంస్కర్త నజరయ్య]]}} |{{DJVU page link|44|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/దైవ దర్శనాకాంక్ష|2. దైవ దర్శనాకాంక్ష]]}} |{{DJVU page link|46|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తల్లి శాపం|3. తల్లి శాపం]]}} |{{DJVU page link|5|6}} }} '''V రెండు మతాల యుద్ధభూమి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/కల్లోలంలో|1. కల్లోలంలో]]}} |{{DJVU page link|10|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/శాంతికాదు ఆయుధం|2. శాంతికాదు ఆయుధం]]}} |{{DJVU page link|3|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మతద్వేషి - అతని అంతం|3. మతద్వేషి - అతని అంతం]]}} |{{DJVU page link|5|6}} }} '''VI క్రైస్తవం శక్తి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం|1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం]]}} |{{DJVU page link|10|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆధునిక పెంతకోస్ట్|2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్]]}} |{{DJVU page link|3|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ముగింపు|3. ముగింపు]]}} |{{DJVU page link|5|6}} }}<noinclude><references/></noinclude> 00clkn0drjrn1l5gl0agas1la7kyak3 555553 555552 2026-05-06T10:56:37Z Rajasekhar1961 50 555553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saiphani02" /></noinclude>{{Center| {{p|fs200}}'''విషయసూచిక'''</p> }} '''I గ్రంథాలకు ఎక్కని ఒక చరిత్ర''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక పురాతన తెగ|1. ఒక పురాతన తెగ]]}} |{{DJVU page link|6|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తెగ నాయకుని ఆచారాలు|2. తెగ నాయకుని ఆచారాలు]]}} |{{DJVU page link|9|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగుల రాజు|3. మాతంగుల రాజు]]}} |{{DJVU page link|11|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం|4. చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం]]}} |{{DJVU page link|13|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గేదె రూపం|5. గేదె రూపం]]}} |{{DJVU page link|16|1}} }} '''II పురాతన మాతృపూజ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/అరుంధతి శాపం|1. అరుంధతి శాపం]]}} |{{DJVU page link|19|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగి ఉపదేశం|2. మాతంగి ఉపదేశం]]}} |{{DJVU page link|21|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గాథలలో కథలలో మాతంగి|3. గాథలలో కథలలో మాతంగి]]}} |{{DJVU page link|24|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)|4. మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)]]}} |{{DJVU page link|27|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు|5. రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు]]}} |{{DJVU page link|30|1}} }} '''III క్రైస్తవమూ - గురువులూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సత్యాన్వేషణ|1. సత్యాన్వేషణ]]}} |{{DJVU page link|33|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆరుగురు గురువుల వరస|2. ఆరుగురు గురువుల వరస]]}} |{{DJVU page link|37|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రామస్వామి మౌనం|3. రామస్వామి మౌనం]]}} |{{DJVU page link|40|1}} }} '''IV నజరయ్య నుండి క్రీస్తు వరకూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సంస్కర్త నజరయ్య|1. సంస్కర్త నజరయ్య]]}} |{{DJVU page link|44|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/దైవ దర్శనాకాంక్ష|2. దైవ దర్శనాకాంక్ష]]}} |{{DJVU page link|46|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తల్లి శాపం|3. తల్లి శాపం]]}} |{{DJVU page link|5|1}} }} '''V రెండు మతాల యుద్ధభూమి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/కల్లోలంలో|1. కల్లోలంలో]]}} |{{DJVU page link|10|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/శాంతికాదు ఆయుధం|2. శాంతికాదు ఆయుధం]]}} |{{DJVU page link|3|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మతద్వేషి - అతని అంతం|3. మతద్వేషి - అతని అంతం]]}} |{{DJVU page link|5|6}} }} '''VI క్రైస్తవం శక్తి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం|1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం]]}} |{{DJVU page link|10|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆధునిక పెంతకోస్ట్|2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్]]}} |{{DJVU page link|3|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ముగింపు|3. ముగింపు]]}} |{{DJVU page link|5|6}} }}<noinclude><references/></noinclude> kcs5ncp5j8sspn615wgw4xmokfgwztx 555554 555553 2026-05-06T10:57:26Z Rajasekhar1961 50 555554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saiphani02" /></noinclude>{{Center| {{p|fs200}}'''విషయసూచిక'''</p> }} '''I గ్రంథాలకు ఎక్కని ఒక చరిత్ర''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక పురాతన తెగ|1. ఒక పురాతన తెగ]]}} |{{DJVU page link|6|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తెగ నాయకుని ఆచారాలు|2. తెగ నాయకుని ఆచారాలు]]}} |{{DJVU page link|9|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగుల రాజు|3. మాతంగుల రాజు]]}} |{{DJVU page link|11|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం|4. చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం]]}} |{{DJVU page link|13|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గేదె రూపం|5. గేదె రూపం]]}} |{{DJVU page link|16|1}} }} '''II పురాతన మాతృపూజ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/అరుంధతి శాపం|1. అరుంధతి శాపం]]}} |{{DJVU page link|19|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగి ఉపదేశం|2. మాతంగి ఉపదేశం]]}} |{{DJVU page link|21|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గాథలలో కథలలో మాతంగి|3. గాథలలో కథలలో మాతంగి]]}} |{{DJVU page link|24|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)|4. మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)]]}} |{{DJVU page link|27|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు|5. రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు]]}} |{{DJVU page link|30|1}} }} '''III క్రైస్తవమూ - గురువులూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సత్యాన్వేషణ|1. సత్యాన్వేషణ]]}} |{{DJVU page link|33|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆరుగురు గురువుల వరస|2. ఆరుగురు గురువుల వరస]]}} |{{DJVU page link|37|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రామస్వామి మౌనం|3. రామస్వామి మౌనం]]}} |{{DJVU page link|40|1}} }} '''IV నజరయ్య నుండి క్రీస్తు వరకూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సంస్కర్త నజరయ్య|1. సంస్కర్త నజరయ్య]]}} |{{DJVU page link|44|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/దైవ దర్శనాకాంక్ష|2. దైవ దర్శనాకాంక్ష]]}} |{{DJVU page link|46|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తల్లి శాపం|3. తల్లి శాపం]]}} |{{DJVU page link|49|1}} }} '''V రెండు మతాల యుద్ధభూమి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/కల్లోలంలో|1. కల్లోలంలో]]}} |{{DJVU page link|10|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/శాంతికాదు ఆయుధం|2. శాంతికాదు ఆయుధం]]}} |{{DJVU page link|3|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మతద్వేషి - అతని అంతం|3. మతద్వేషి - అతని అంతం]]}} |{{DJVU page link|5|6}} }} '''VI క్రైస్తవం శక్తి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం|1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం]]}} |{{DJVU page link|10|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆధునిక పెంతకోస్ట్|2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్]]}} |{{DJVU page link|3|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ముగింపు|3. ముగింపు]]}} |{{DJVU page link|5|6}} }}<noinclude><references/></noinclude> ekbvuc4x0lipuh52yss50fosbvpme4e 555555 555554 2026-05-06T10:58:41Z Rajasekhar1961 50 555555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saiphani02" /></noinclude>{{Center| {{p|fs200}}'''విషయసూచిక'''</p> }} '''I గ్రంథాలకు ఎక్కని ఒక చరిత్ర''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక పురాతన తెగ|1. ఒక పురాతన తెగ]]}} |{{DJVU page link|6|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తెగ నాయకుని ఆచారాలు|2. తెగ నాయకుని ఆచారాలు]]}} |{{DJVU page link|9|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగుల రాజు|3. మాతంగుల రాజు]]}} |{{DJVU page link|11|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం|4. చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం]]}} |{{DJVU page link|13|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గేదె రూపం|5. గేదె రూపం]]}} |{{DJVU page link|16|1}} }} '''II పురాతన మాతృపూజ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/అరుంధతి శాపం|1. అరుంధతి శాపం]]}} |{{DJVU page link|19|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగి ఉపదేశం|2. మాతంగి ఉపదేశం]]}} |{{DJVU page link|21|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గాథలలో కథలలో మాతంగి|3. గాథలలో కథలలో మాతంగి]]}} |{{DJVU page link|24|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)|4. మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)]]}} |{{DJVU page link|27|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు|5. రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు]]}} |{{DJVU page link|30|1}} }} '''III క్రైస్తవమూ - గురువులూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సత్యాన్వేషణ|1. సత్యాన్వేషణ]]}} |{{DJVU page link|33|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆరుగురు గురువుల వరస|2. ఆరుగురు గురువుల వరస]]}} |{{DJVU page link|37|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రామస్వామి మౌనం|3. రామస్వామి మౌనం]]}} |{{DJVU page link|40|1}} }} '''IV నజరయ్య నుండి క్రీస్తు వరకూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సంస్కర్త నజరయ్య|1. సంస్కర్త నజరయ్య]]}} |{{DJVU page link|44|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/దైవ దర్శనాకాంక్ష|2. దైవ దర్శనాకాంక్ష]]}} |{{DJVU page link|46|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తల్లి శాపం|3. తల్లి శాపం]]}} |{{DJVU page link|49|1}} }} '''V రెండు మతాల యుద్ధభూమి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/కల్లోలంలో|1. కల్లోలంలో]]}} |{{DJVU page link|54|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/శాంతికాదు ఆయుధం|2. శాంతికాదు ఆయుధం]]}} |{{DJVU page link|3|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మతద్వేషి - అతని అంతం|3. మతద్వేషి - అతని అంతం]]}} |{{DJVU page link|5|1}} }} '''VI క్రైస్తవం శక్తి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం|1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం]]}} |{{DJVU page link|10|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆధునిక పెంతకోస్ట్|2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్]]}} |{{DJVU page link|3|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ముగింపు|3. ముగింపు]]}} |{{DJVU page link|5|6}} }}<noinclude><references/></noinclude> fjd69ohcx6wviblyhkezzydt9afkc94 555556 555555 2026-05-06T11:00:44Z Rajasekhar1961 50 555556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saiphani02" /></noinclude>{{Center| {{p|fs200}}'''విషయసూచిక'''</p> }} '''I గ్రంథాలకు ఎక్కని ఒక చరిత్ర''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక పురాతన తెగ|1. ఒక పురాతన తెగ]]}} |{{DJVU page link|6|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తెగ నాయకుని ఆచారాలు|2. తెగ నాయకుని ఆచారాలు]]}} |{{DJVU page link|9|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగుల రాజు|3. మాతంగుల రాజు]]}} |{{DJVU page link|11|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం|4. చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం]]}} |{{DJVU page link|13|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గేదె రూపం|5. గేదె రూపం]]}} |{{DJVU page link|16|1}} }} '''II పురాతన మాతృపూజ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/అరుంధతి శాపం|1. అరుంధతి శాపం]]}} |{{DJVU page link|19|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగి ఉపదేశం|2. మాతంగి ఉపదేశం]]}} |{{DJVU page link|21|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గాథలలో కథలలో మాతంగి|3. గాథలలో కథలలో మాతంగి]]}} |{{DJVU page link|24|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)|4. మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)]]}} |{{DJVU page link|27|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు|5. రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు]]}} |{{DJVU page link|30|1}} }} '''III క్రైస్తవమూ - గురువులూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సత్యాన్వేషణ|1. సత్యాన్వేషణ]]}} |{{DJVU page link|33|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆరుగురు గురువుల వరస|2. ఆరుగురు గురువుల వరస]]}} |{{DJVU page link|37|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రామస్వామి మౌనం|3. రామస్వామి మౌనం]]}} |{{DJVU page link|40|1}} }} '''IV నజరయ్య నుండి క్రీస్తు వరకూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సంస్కర్త నజరయ్య|1. సంస్కర్త నజరయ్య]]}} |{{DJVU page link|44|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/దైవ దర్శనాకాంక్ష|2. దైవ దర్శనాకాంక్ష]]}} |{{DJVU page link|46|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తల్లి శాపం|3. తల్లి శాపం]]}} |{{DJVU page link|49|1}} }} '''V రెండు మతాల యుద్ధభూమి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/కల్లోలంలో|1. కల్లోలంలో]]}} |{{DJVU page link|54|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/శాంతికాదు ఆయుధం|2. శాంతికాదు ఆయుధం]]}} |{{DJVU page link|57|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మతద్వేషి - అతని అంతం|3. మతద్వేషి - అతని అంతం]]}} |{{DJVU page link|59|1}} }} '''VI క్రైస్తవం శక్తి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం|1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం]]}} |{{DJVU page link|10|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆధునిక పెంతకోస్ట్|2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్]]}} |{{DJVU page link|3|6}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ముగింపు|3. ముగింపు]]}} |{{DJVU page link|5|6}} }}<noinclude><references/></noinclude> 18lua05vadj3g9uyvpj61oyus65cpq0 555558 555556 2026-05-06T11:05:11Z Rajasekhar1961 50 555558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saiphani02" /></noinclude>{{Center| {{p|fs200}}'''విషయసూచిక'''</p> }} '''I గ్రంథాలకు ఎక్కని ఒక చరిత్ర''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక పురాతన తెగ|1. ఒక పురాతన తెగ]]}} |{{DJVU page link|6|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తెగ నాయకుని ఆచారాలు|2. తెగ నాయకుని ఆచారాలు]]}} |{{DJVU page link|9|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగుల రాజు|3. మాతంగుల రాజు]]}} |{{DJVU page link|11|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం|4. చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం]]}} |{{DJVU page link|13|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గేదె రూపం|5. గేదె రూపం]]}} |{{DJVU page link|16|1}} }} '''II పురాతన మాతృపూజ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/అరుంధతి శాపం|1. అరుంధతి శాపం]]}} |{{DJVU page link|19|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగి ఉపదేశం|2. మాతంగి ఉపదేశం]]}} |{{DJVU page link|21|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గాథలలో కథలలో మాతంగి|3. గాథలలో కథలలో మాతంగి]]}} |{{DJVU page link|24|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)|4. మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)]]}} |{{DJVU page link|27|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు|5. రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు]]}} |{{DJVU page link|30|1}} }} '''III క్రైస్తవమూ - గురువులూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సత్యాన్వేషణ|1. సత్యాన్వేషణ]]}} |{{DJVU page link|33|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆరుగురు గురువుల వరస|2. ఆరుగురు గురువుల వరస]]}} |{{DJVU page link|37|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రామస్వామి మౌనం|3. రామస్వామి మౌనం]]}} |{{DJVU page link|40|1}} }} '''IV నజరయ్య నుండి క్రీస్తు వరకూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సంస్కర్త నజరయ్య|1. సంస్కర్త నజరయ్య]]}} |{{DJVU page link|44|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/దైవ దర్శనాకాంక్ష|2. దైవ దర్శనాకాంక్ష]]}} |{{DJVU page link|46|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తల్లి శాపం|3. తల్లి శాపం]]}} |{{DJVU page link|49|1}} }} '''V రెండు మతాల యుద్ధభూమి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/కల్లోలంలో|1. కల్లోలంలో]]}} |{{DJVU page link|54|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/శాంతికాదు ఆయుధం|2. శాంతికాదు ఆయుధం]]}} |{{DJVU page link|57|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మతద్వేషి - అతని అంతం|3. మతద్వేషి - అతని అంతం]]}} |{{DJVU page link|59|1}} }} '''VI క్రైస్తవం శక్తి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం|1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం]]}} |{{DJVU page link|60|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆధునిక పెంతకోస్ట్|2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్]]}} |{{DJVU page link|63|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ముగింపు|3. ముగింపు]]}} |{{DJVU page link|65|1}} }}<noinclude><references/></noinclude> pko6qpmnz1do8zih13hocy7s0j2uq3r 555560 555558 2026-05-06T11:06:28Z Rajasekhar1961 50 555560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saiphani02" /></noinclude>{{Center| {{p|fs200}}'''విషయసూచిక'''</p> }} '''I గ్రంథాలకు ఎక్కని ఒక చరిత్ర''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక పురాతన తెగ|1. ఒక పురాతన తెగ]]}} |{{DJVU page link|6|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తెగ నాయకుని ఆచారాలు|2. తెగ నాయకుని ఆచారాలు]]}} |{{DJVU page link|9|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగుల రాజు|3. మాతంగుల రాజు]]}} |{{DJVU page link|11|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం|4. చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం]]}} |{{DJVU page link|13|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గేదె రూపం|5. గేదె రూపం]]}} |{{DJVU page link|16|1}} }} '''II పురాతన మాతృపూజ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/అరుంధతి శాపం|1. అరుంధతి శాపం]]}} |{{DJVU page link|19|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగి ఉపదేశం|2. మాతంగి ఉపదేశం]]}} |{{DJVU page link|21|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గాథలలో కథలలో మాతంగి|3. గాథలలో కథలలో మాతంగి]]}} |{{DJVU page link|24|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)|4. మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)]]}} |{{DJVU page link|27|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు|5. రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు]]}} |{{DJVU page link|30|1}} }} '''III క్రైస్తవమూ - గురువులూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సత్యాన్వేషణ|1. సత్యాన్వేషణ]]}} |{{DJVU page link|33|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆరుగురు గురువుల వరస|2. ఆరుగురు గురువుల వరస]]}} |{{DJVU page link|37|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రామస్వామి మౌనం|3. రామస్వామి మౌనం]]}} |{{DJVU page link|40|1}} }} '''IV నజరయ్య నుండి క్రీస్తు వరకూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సంస్కర్త నజరయ్య|1. సంస్కర్త నజరయ్య]]}} |{{DJVU page link|44|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/దైవ దర్శనాకాంక్ష|2. దైవ దర్శనాకాంక్ష]]}} |{{DJVU page link|46|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తల్లి శాపం|3. తల్లి శాపం]]}} |{{DJVU page link|49|1}} }} '''V రెండు మతాల యుద్ధభూమి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/కల్లోలంలో|1. కల్లోలంలో]]}} |{{DJVU page link|54|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/శాంతికాదు ఆయుధం|2. శాంతికాదు ఆయుధం]]}} |{{DJVU page link|57|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మతద్వేషి - అతని అంతం|3. మతద్వేషి - అతని అంతం]]}} |{{DJVU page link|59|1}} }} '''VI క్రైస్తవం శక్తి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం|1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం]]}} |{{DJVU page link|70|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆధునిక పెంతకోస్ట్|2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్]]}} |{{DJVU page link|73|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ముగింపు|3. ముగింపు]]}} |{{DJVU page link|75|1}} }}<noinclude><references/></noinclude> jtc1q12pf1hff6vqqh9p1zgl8m5g5wh 555561 555560 2026-05-06T11:07:16Z Rajasekhar1961 50 555561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saiphani02" /></noinclude>{{Center| {{p|fs200}}'''విషయసూచిక'''</p> }} '''I గ్రంథాలకు ఎక్కని ఒక చరిత్ర''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక పురాతన తెగ|1. ఒక పురాతన తెగ]]}} |{{DJVU page link|6|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తెగ నాయకుని ఆచారాలు|2. తెగ నాయకుని ఆచారాలు]]}} |{{DJVU page link|9|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగుల రాజు|3. మాతంగుల రాజు]]}} |{{DJVU page link|11|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం|4. చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం]]}} |{{DJVU page link|13|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గేదె రూపం|5. గేదె రూపం]]}} |{{DJVU page link|16|1}} }} '''II పురాతన మాతృపూజ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/అరుంధతి శాపం|1. అరుంధతి శాపం]]}} |{{DJVU page link|19|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగి ఉపదేశం|2. మాతంగి ఉపదేశం]]}} |{{DJVU page link|21|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గాథలలో కథలలో మాతంగి|3. గాథలలో కథలలో మాతంగి]]}} |{{DJVU page link|24|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)|4. మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)]]}} |{{DJVU page link|27|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు|5. రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు]]}} |{{DJVU page link|30|1}} }} '''III క్రైస్తవమూ - గురువులూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సత్యాన్వేషణ|1. సత్యాన్వేషణ]]}} |{{DJVU page link|33|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆరుగురు గురువుల వరస|2. ఆరుగురు గురువుల వరస]]}} |{{DJVU page link|37|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రామస్వామి మౌనం|3. రామస్వామి మౌనం]]}} |{{DJVU page link|40|1}} }} '''IV నజరయ్య నుండి క్రీస్తు వరకూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సంస్కర్త నజరయ్య|1. సంస్కర్త నజరయ్య]]}} |{{DJVU page link|44|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/దైవ దర్శనాకాంక్ష|2. దైవ దర్శనాకాంక్ష]]}} |{{DJVU page link|46|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తల్లి శాపం|3. తల్లి శాపం]]}} |{{DJVU page link|49|1}} }} '''V రెండు మతాల యుద్ధభూమి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/కల్లోలంలో|1. కల్లోలంలో]]}} |{{DJVU page link|54|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/శాంతికాదు ఆయుధం|2. శాంతికాదు ఆయుధం]]}} |{{DJVU page link|57|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మతద్వేషి - అతని అంతం|3. మతద్వేషి - అతని అంతం]]}} |{{DJVU page link|64|1}} }} '''VI క్రైస్తవం శక్తి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం|1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం]]}} |{{DJVU page link|70|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆధునిక పెంతకోస్ట్|2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్]]}} |{{DJVU page link|73|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ముగింపు|3. ముగింపు]]}} |{{DJVU page link|75|1}} }}<noinclude><references/></noinclude> ebpq7o0o9e63761hb57jn94d2y2m3wv 555562 555561 2026-05-06T11:08:43Z Rajasekhar1961 50 555562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saiphani02" /></noinclude>{{Center| {{p|fs200}}'''విషయసూచిక'''</p> }} '''I గ్రంథాలకు ఎక్కని ఒక చరిత్ర''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక పురాతన తెగ|1. ఒక పురాతన తెగ]]}} |{{DJVU page link|6|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తెగ నాయకుని ఆచారాలు|2. తెగ నాయకుని ఆచారాలు]]}} |{{DJVU page link|9|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగుల రాజు|3. మాతంగుల రాజు]]}} |{{DJVU page link|11|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం|4. చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం]]}} |{{DJVU page link|13|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గేదె రూపం|5. గేదె రూపం]]}} |{{DJVU page link|16|1}} }} '''II పురాతన మాతృపూజ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/అరుంధతి శాపం|1. అరుంధతి శాపం]]}} |{{DJVU page link|19|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగి ఉపదేశం|2. మాతంగి ఉపదేశం]]}} |{{DJVU page link|21|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గాథలలో కథలలో మాతంగి|3. గాథలలో కథలలో మాతంగి]]}} |{{DJVU page link|24|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)|4. మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)]]}} |{{DJVU page link|27|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు|5. రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు]]}} |{{DJVU page link|30|1}} }} '''III క్రైస్తవమూ - గురువులూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సత్యాన్వేషణ|1. సత్యాన్వేషణ]]}} |{{DJVU page link|33|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆరుగురు గురువుల వరస|2. ఆరుగురు గురువుల వరస]]}} |{{DJVU page link|37|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రామస్వామి మౌనం|3. రామస్వామి మౌనం]]}} |{{DJVU page link|40|1}} }} '''IV నజరయ్య నుండి క్రీస్తు వరకూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సంస్కర్త నజరయ్య|1. సంస్కర్త నజరయ్య]]}} |{{DJVU page link|44|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/దైవ దర్శనాకాంక్ష|2. దైవ దర్శనాకాంక్ష]]}} |{{DJVU page link|46|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తల్లి శాపం|3. తల్లి శాపం]]}} |{{DJVU page link|49|1}} }} '''V రెండు మతాల యుద్ధభూమి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/కల్లోలంలో|1. కల్లోలంలో]]}} |{{DJVU page link|54|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/శాంతికాదు ఆయుధం|2. శాంతికాదు ఆయుధం]]}} |{{DJVU page link|57|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మతద్వేషి - అతని అంతం|3. మతద్వేషి - అతని అంతం]]}} |{{DJVU page link|64|1}} }} '''VI క్రైస్తవం శక్తి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం|1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం]]}} |{{DJVU page link|70|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆధునిక పెంతకోస్ట్|2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్]]}} |{{DJVU page link|73|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ముగింపు|3. ముగింపు]]}} |{{DJVU page link|77|1}} }}<noinclude><references/></noinclude> rxohkleaept5j8mhv9c68rft6l0s3go 555563 555562 2026-05-06T11:08:55Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Center| {{p|fs200}}'''విషయసూచిక'''</p> }} '''I గ్రంథాలకు ఎక్కని ఒక చరిత్ర''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక పురాతన తెగ|1. ఒక పురాతన తెగ]]}} |{{DJVU page link|6|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తెగ నాయకుని ఆచారాలు|2. తెగ నాయకుని ఆచారాలు]]}} |{{DJVU page link|9|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగుల రాజు|3. మాతంగుల రాజు]]}} |{{DJVU page link|11|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం|4. చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం]]}} |{{DJVU page link|13|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గేదె రూపం|5. గేదె రూపం]]}} |{{DJVU page link|16|1}} }} '''II పురాతన మాతృపూజ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/అరుంధతి శాపం|1. అరుంధతి శాపం]]}} |{{DJVU page link|19|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మాతంగి ఉపదేశం|2. మాతంగి ఉపదేశం]]}} |{{DJVU page link|21|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/గాథలలో కథలలో మాతంగి|3. గాథలలో కథలలో మాతంగి]]}} |{{DJVU page link|24|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)|4. మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)]]}} |{{DJVU page link|27|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు|5. రహస్య సమావేశాలు - అర్ధరాత్రి గుంపుకామాలు]]}} |{{DJVU page link|30|1}} }} '''III క్రైస్తవమూ - గురువులూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సత్యాన్వేషణ|1. సత్యాన్వేషణ]]}} |{{DJVU page link|33|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆరుగురు గురువుల వరస|2. ఆరుగురు గురువుల వరస]]}} |{{DJVU page link|37|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/రామస్వామి మౌనం|3. రామస్వామి మౌనం]]}} |{{DJVU page link|40|1}} }} '''IV నజరయ్య నుండి క్రీస్తు వరకూ:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/సంస్కర్త నజరయ్య|1. సంస్కర్త నజరయ్య]]}} |{{DJVU page link|44|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/దైవ దర్శనాకాంక్ష|2. దైవ దర్శనాకాంక్ష]]}} |{{DJVU page link|46|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/తల్లి శాపం|3. తల్లి శాపం]]}} |{{DJVU page link|49|1}} }} '''V రెండు మతాల యుద్ధభూమి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/కల్లోలంలో|1. కల్లోలంలో]]}} |{{DJVU page link|54|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/శాంతికాదు ఆయుధం|2. శాంతికాదు ఆయుధం]]}} |{{DJVU page link|57|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మతద్వేషి - అతని అంతం|3. మతద్వేషి - అతని అంతం]]}} |{{DJVU page link|64|1}} }} '''VI క్రైస్తవం శక్తి:''' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం|1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం]]}} |{{DJVU page link|70|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆధునిక పెంతకోస్ట్|2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్]]}} |{{DJVU page link|73|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ముగింపు|3. ముగింపు]]}} |{{DJVU page link|77|1}} }}<noinclude><references/></noinclude> 5vt8q2lsc5hahvb8vud6l4d9yr8z4wl పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/537 104 204169 555499 531694 2026-05-05T12:01:18Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>ఇరుగు పొరుగు రాష్ట్రాలు దాటాలి. కనీసం, ఎడా పెడా అయినా ఖండాలు దాటాలి. అప్పుడవుతాడు మనిషి - అనుభవపరుడు. మనుష్యమేధకు అవధులు కనపడతాయప్పుడు, కొంచెం కొంచెం. ఉక్కుతో యెంత గొప్ప యంత్రం నిర్మించినా మనుష్యయంత్రం దగ్గిరి గడ్డిపరక, అది. కనక? యంత్రం నడుపునట్టే - యంత్రం నడుపుకునేకన్నా యెక్కువగా కూడా నడుపుకోవాలి మనుష్య యంత్రం. జాతిసంపద మనిషి, అటు బంగారమూ కాదు, యిటు మానవ నిర్మాణాలూ కావు. మనుష్యసంఖ్య యెంత ముమ్మరంగా వుంటే అంత బలం జాతికి. ఆ మనుష్య సంఖ్య యెంత సంస్కృతం అయివుంటే అంత వికాసం జాతికి. జాతీయ నిర్మాతలయినవారు చూసుకోవా లిదంతా. మరి జాతీయ నిర్మాత? కవి. జాతికి సంస్కారం కలిగించగలవాడు - తద్వారా, జాతికి ఉన్నతో అవనతో కలిగించగలవాడు కవి. మరెవరూ కాదు. కనక, కవి అయినవాడు తాను జగద్గురువు నని గుర్తించుకోవాలి. ఆ స్థితి సాధించుకోవాలి, ముందు. అప్పుడూ కవి అనిపించుకోడం అతను. అయితే, మన కవుల్లో యెంతమంది కుందీ యోగ్యత? పోనీ, మన పెద్దల్లో నయినా యెంతమంది కుందీ జ్ఞానం? సెంట్రల్ అంతా వొక్క గంటసేపు కలయచూసి యిలా అనుకుంటూ వెనక్కి మళ్ళాన్నేను, వాల్టాక్సు రోడ్డుకి మళ్ళకుండా బాగా జాగ్రత్తపడి. బజారంతా బాగా తెరిచివుంది. మద్రాసు జీవనం నూట అయిదు డిగ్రీలమీద ప్రవర్తిల్లు తోంది, అప్పటికప్పుడే. విశ్వరూపం సాక్షాత్కరించింది, మసక మసకగా. ఉత్సాహం తరంగితం అవుతోంది, వీధుల్లో. ఉద్రేకం ఉత్తరంగితం అవుతోంది. ఉల్లాసం వురకలు వేస్తోంది. ఆనందం వెల్లివిరుస్తోంది. అనుమానం దోబూచులాడుతోంది. తొట్రుపాటు కనపడుతోంది. కంగారు పరుగు లెత్తుతోంది.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||513}}</noinclude> kngb0bwzhyphkp1p9zffcqvlx107wi7 పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/538 104 204170 555500 531695 2026-05-05T12:04:18Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555500 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>దుఃఖం పెల్లుబుకుతోంది. నిర్వేదం తూలిపడుతోంది. అటు లయం - ఇటు సృష్టి. అటు సంహారం - యిటు విహారం. జీవనజ్యోతులు - మృత్యుచ్ఛాయలు - చివరికి అద్వైతానుభూతి - ఇలా వుంది, మద్రాసు ప్రవృత్తి. శరీరం వొణికింది. మనస్సు ఉర్రూతలూగింది. హృదయం స్పందించింది. జీవనసరణి సమన్వయం కా జొచ్చింది. ఈ మైకంలో బ్రాడ్వేదాటేటప్పటికి “మీరు రాజమండ్రీనుంచి వచ్చారా?” అనడిగా డొక యువకుడు, సప్రయత్నంగా పక్కగా నడుస్తూ. గూడకట్టు - గోష్పాద మాత్రం జుట్టు - మీసాల్లేని మొగల - ఆఫారం - చూడగా తమిళుడన్నట్టున్నా డాయన. తనపేరు "కృష్ణస్వామి శర్మ" అని చెప్పాడు. తమిళదేశం నుంచే వచ్చాడక్కడికి. పూర్తిగా తమిళుడే అతను. కాని-చిన్నప్పుడు తెలుగుదేశంలో (పశ్చిమ) గోదావరి జిల్లా కాకరపర్తి అగ్రహారంలో సంస్కృతం కావ్యనాటకాలు చదివాడు, చాలా రోజులు. ఆంధ్రపత్రికలో ప్రూఫ్ రీడరుగా పనిచేస్తున్నాడప్పుడు. ఈ వివరాలతో నాకతను బాగా సన్నిహితుడైనాడు. ఆంధ్రపత్రిక ఆఫీసు చేరుకునేటప్పటికి నాకు మరో ఆత్మీయుడు దొరికా డనిపించింది. {{c|<big><big>21</big></big>}} ఆవేళా, మర్నాడు కూడా చాలా ప్రయత్నించాను. ఎటూ తేలలేదు, నా పని. “చూస్తాను, చెబుతాను" అని తప్ప మరోమాట లేదు, పంతులుగారు. అసలీ ప్రస్తావన చెయ్యడానికే అవకాశం చిక్కడం కష్టం అయిపోతూ వచ్చింది, వారితో. రకరకాల మనుష్యులు చుట్టుకుని వుండేవారు, వారినెప్పుడూ, అందరితోనూ వొక్కలాగే మాట్లాడేవారు వారు. విసుగన్నదీ, చిరాకన్నదీ కూడా కనపడలేదు, వారి దగ్గర. ఏమిటేమిటో మాట్టాడం - కొంతసేపయాక - రకరకాలుగా డబ్బు ప్రస్తావన చెయ్యడం చివరికెంతో కొంత పట్టుకుపోడం - ఇదీ ఆ వచ్చేవారిలో చాలా మంది ధోరణి. వ్యవహారాలు మాట్లాడేవారు చాలా తక్కువ పంతులు గారితో.<noinclude><references/> {{rh|514||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}</noinclude> 8j95gs1gmdtiu9b0kx00neolgqpmrs3 పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/539 104 204171 555501 531696 2026-05-05T12:08:45Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>నేనూ వొక అర్థినే. నేనూ తక్కిన వారిలాగే ప్రయత్నించనా, కనీసం డబ్బయినా పట్టుకుపోడానికి? కాని, అలా మాట్టాడం నా కిష్టంలేదు. అలాగ డబ్బులాగడం నాకు చేతాకాదు. ఇంతకీ,- వీరపూజ విషయం నేను బలవంతం చేసింది కాదు. పంతులుగారే వాగ్దానం చేశారు అవ్యవధానంగా, నా స్థితి నేను చెప్పుకోను. "మీ రచ్చు వేయించతగ్గ గ్రంథం వీరపూజ, మీరు సాయం చెయ్యవలసినవాడు సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి" అని చెప్పాడే గాని, శ్రీరామశాస్త్రి అయినా నిక్కచ్చి చెయ్యలేదు, పంతులు గారిని. అయినా, మళ్ళీ మళ్ళీ అడిగితే యేమిటో, అడక్కపోతే యేమిటో? శ్రీరామశాస్త్రి, పొక్తుపరిచిన వ్యవహారం నాకు నేనే పొడుచేసుకుంటానేమో? "మీరూ విసిగిపోవద్దు. పంతులుగారినీ విసిగించావద్దు" అని సలహా చెప్పారు, కర్రా లక్ష్మీనరసింహంగారు, నా ఆందోళన చూసి. "పంతులుగారికే కాదు, ఆంధ్రదేశానికే సర్వాధారం అమృతాంజనం. ఆంధ్రపత్రికా అలాంటిదే అచ్చంగా. అయితే ఆంధ్ర పత్రిక బతుకు అమృతాంజనం గుప్పిట వుంది. ఆంధ్రులు కాదు, దానిని నిలవబెడుతున్నది. కనక, మీ పనిక్కంటే మీకూ, మా పనిక్కంటే మాకూ గూడా ఆ రెండూ ప్రధానాలు. వంతులుగారి స్వస్వరూపం అవగాహ అయిందా? మీరు కొత్తవారు. సాహసించి, ముందుకి చొరుచుకుపోయే స్వభావం కానట్టుంది, మీది. ఊపిరాడకుండా పాతవా రెప్పుడూ చుట్టుకుని వుంటారు పంతులుగారి నెప్పుడూ, పంతులుగారు చెప్పింది చేసే వారికంటే, యేదో విధంగా వారి నిరుకున పెట్టి డబ్బు నొల్లుకుపోయేవారే యెక్కువ, వారిలో. అదొక పద్మవ్యూహం. భేదించుకుని బయటపడలేరు పంతులుగారు. అంచేత, కొత్తవారి పని కొంత ఆలస్యం కావచ్చు. అవుతుంది కూడా తప్పదు. అయినా, వోపిక పట్టడమే నా సలహా మీకు" అనిన్నీ చాలా గట్టిగా చెప్పారు వారు. పైగా, - పంతులుగారు వేసుకున్న పథకం పక్వానికి వచ్చిందా, యింకా వూహలోనే వుందా? పూర్తిగా కొత్తవాణ్ణి, నాతోనే అది ప్రారంభం కావడం సంభవమా? శ్రీరామశాస్త్రి, మళ్ళీ ప్రయత్నం చెయ్యవలసి వుంటుందా? ఇలా కూడా చర్చించుకున్నా న్నేను. కాక, - చేసేది మాత్రం యేమివుందీ? తలో అయిదూ తలో పదీ యిచ్చి మూడువందలు నాకు కూర్చిపెట్టలేని మా ప్రాంతంవా రటూ, ఏదో వొకటి, అందరికీ యిస్తూవుండడమే చేతనయిన పంతులుగా రిటూను. వారి వాగ్దాన విషయమై నిరాశ చేసుకుంటే, మరి గతి? కేవలమూ అదృష్టం నమ్ముకుని వుండిపోయా న్నేను. దినాలుగడిచేవి.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||515}}</noinclude> 014kuwrytrkq0twy6rvcyj7cgb549l6 పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/540 104 204172 555502 531697 2026-05-05T12:13:09Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>వారాలు వెళ్ళిపోయేవి. విసిగిపోయేవాణ్ణి. అభిమానం ముంచుకువచ్చేది. చల్లబడిన్నీ పోయేవాణ్ణి, చివరికి. ధనికులకు అవగాహన అయేది కాదు, నా యాతన. కేవలం ధనికులు తీర్చగలదిన్నీ కాదు. ఓపిక పట్టడం తప్పనిసరి అయిపోయింది, నాకు. “ప్రాప్తవ్య మర్ధం లభతే మనుష్య” కుమారసంభవం పూర్తి చేశాను, మేఘసందేశం ప్రారంభించాను - ఆ సందర్భంలో వొక పెద్దమనిషి చేతిలో కనపడింది, పంచతంత్రం నాకోనాడు. అదే మొదటిమాటు నేనది చూడ్డం. అడిగిపుచ్చుకుని, పుస్తకం తెరిచాను. చూడగా, ఈ వాక్యమే కనపడింది మొదటి మాటు నాకు. నాకేకాదు, మానవలోకానికంతకూ వున్న అనుభవాన్ని పట్టి పుట్టిన సిద్ధాంతం యిది. చూశాను, నమ్మేశాను, గట్టిగా. కనక, అప్పణ్ణుంచీ నమ్ముకునే వున్నాను కూడా యిది. అప్పటి నా స్థితి సరిగా యిది. ఈ స్థితిలో అంతర్నాటకాలు. వేంకటరామా అండుకో అప్పుడప్పుడే మారాకు వేస్తోంది. అన్నదమ్ము లిద్దరూ - వెంకటరావుగారూ, వెంకయ్యగారూ నాలాగే మరో గదిలో వుండేవా రాంధ్రపత్రిక ఆఫీసులోనే. జిల్లా భూగోళాలవంటి చిన్న చిన్న పుస్తకా లచ్చువేయించుకుంటున్నా రక్కడ, స్వయంపాకం చేసుకుంటూ. ఒకనాటి రాత్రి భోజనానంతరం నా గదిలోకి వచ్చారు వెంకయ్యగారు. ఏమిటేమిటో మాట్టాడారు, చాలా సేపు. పుస్తకాలు ప్రకటించడం అంటే, వొకరి సహాయం వల్ల అయేది కాదన్నారు. “పాతిక రూపాయలిస్తాం, వీరపూజ మాకిచ్చేసి వెళ్ళిపొండి" అన్నారు, చివరికి. పుస్తకాల వ్యాపారమే కాదు, ఏ వ్యాపారమూ సాగదు, పెట్టుబడి చేతిలో లేనిదే. నాకున్నూ బాగా తెలిసిందే యిది. తగిన ప్రతిఫలం యిచ్చేవారు లేకే నేను సొంతంగా పుస్తకాలు ప్రకటించుకోడం. తగిన ప్రతిఫలం అంటే పాతికరూపాయ లొక ప్రతిఫలమేనా? నాలుగు మాసాలు పట్టింది. వీరపూజ పూర్తి చెయ్యడానికి. ఆ రోజుల్లో నయినా పాతిక రూపాయలు సరిపోతాయా, నాలుగు మాసాలు కూచుని తినడానికి?<noinclude><references/> {{rh|516||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}</noinclude> dx8t0nlma4fngwehxakkghryzmgflmn పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/542 104 204174 555503 531704 2026-05-05T12:23:57Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>రమ్మని వర్తమానించారు పంతులుగారు. మొదటి ప్రపంచ సంగ్రామం బహూ ముమ్మరంగా జరుగుతున్న దినాలవి. అచ్చుపడ్డ ప్రతీకాగితమూ నిశితంగా పరిశీలిస్తున్నారు పోలీసులు, రాజద్రోహ ప్రచారం జరుగుతోందేమో అని. ఈ సంగతి చెప్పి "లక్షరూపాయల ప్రెస్సు నాది. పరప్రభుత్వంతో యుద్ధాలకు సంబంధించిన రచన మీది. బయటికి రావడం తడువుగా పోలీసులది తప్పకుండా పరిశీలిస్తారు. ఏ మాత్రం సందున్నా నేను చిక్కుపడతాను ముందు. కనక, మీరు, మీ రచన చెన్నాప్రగడ భానుమూర్తి పంతులుగారికి వినిపించి రండి. నేను చీటీయిస్తాను వారికి. వీరపూజవల్ల యెలాంటి చిక్కూ రాదని జవాబు రాయించుకురండి వారిచేత” అన్నారు పంతులుగారు. {{c|<big><big>22</big></big>}} మంచిదే యిది, పంతులుగారికే కాదు, నాకూ శ్రేయస్కరమే. నేనే శ్రద్ధ పట్టవలసిందిన్నీ యిది. ప్రభుత్వం మీద తిరుగుబాటు చేద్దామనీ, ప్రాతికూల్యం ప్రచారం చేద్దామనీ అప్పటికేకాదు, ఇప్పటికీ గూడా, యేకోశానా లేదు, నాకు. నా మార్గమే కా దిది. గ్రంథరచనే జీవిత లక్ష్యం నాకు. నేను సాధించవలసింది చాలా కనపడుతోంది, అప్పటికే నా కందులో. జాతికి నవ్యదృక్పథం అలవర్చి దేశానికి - తెనుగు దేశానికి భారతదేశంలో మహోన్నత ప్రతిపత్తి కలిగించడం నా సంకల్పం. కనక, అప్రయత్నంగానైనా - అతర్కితంగానైనా - అజ్ఞాతంగా నయినా నా రచనలో అందుకుతగ్గ భావాలేగాని, ప్రభుత్వం మీద ప్రతికూల భావాలుండడం నా వుద్దేశం కాదు. అంచేత, యిష్ఠాపూర్తిగానే బయలుదేరాన్నేను శ్రీ భానుమూర్తి పంతులుగారి దగ్గిరికి. ఛీఫ్ తెనుగు ట్రాన్సులేటరయి వున్నారు వారు, అప్పుడు సర్కారుకి. నా సంగతి కొంచెం చెప్పుకున్నాను, వారికి, ముందు. నా ప్రయత్నం వివరించి, నాగేశ్వరరావుగారి సందేహం అనువదించాను, తరవాత. "ఎప్పుడూ - యెక్కడా - యెవరూ చేసివుండని ఆక్షేపణలు చేశాను కొన్ని, నే నిందులో, రాజద్రోహం నా మార్గం కాదు. నాకు సాయం చెయ్యడానికి పూనుకున్నారు నాగేశ్వరరావు పంతులుగారు. వారికి చిక్కులు రావడం తెలుగుజాతికే శ్రేయస్కరం కాదు. కనక, స్థూలంగా కాదు, సూక్ష్మంగానే పరిశీలించండి, బాగా, మీరు. వల్లకాదంటే యీ గ్రంథమే ప్రకటించడం మానుకుంటాను; కాని నా సిద్ధాంతాలూ, నా ఆక్షేపణలూ మార్చుకోనూ, ఉపసంహరించుకోను" అని స్పష్టంగా మనవి చేశాను చివరికి.<noinclude><references/> {{rh|518||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}</noinclude> jnw41ekijlkc4dnvhioujacvgkarwr4 పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/543 104 204175 555504 531705 2026-05-05T12:28:37Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>నాగేశ్వరరావుగారిదే అనుకుంటే భానుమూర్తిగారిదీ అమృత హృదయమే, పూర్తిగా. దీనికి సాయం, మంచి సాహిత్యపరులు వారు. కవులు. కాగిచల్లారిన పాలవంటి ప్రకృతి వారిది. అన్నిటికంటే విశేషం - డాబుదర్పా లెరగని వారున్నూ, వారు. పోలీసుల కనుమానం తగిలిన తెనుగు రచన లన్నీ వారి దగ్గిరికి వెడతాయి. అవన్నీ యింగ్లీషులోకి మార్చి సర్కారుకి చూపించాలి వారు. అంటే, తెనుగు వాఙ్మయం విషయమై వారిమాట వేద వాక్యం సర్కారుకి. ఇది చాలు, వారి పదవీ - వారి బాధ్యతా యెలాంటివో తెలుసుకోవాలంటే. తుంగచాప స్వయంగా పరిచి, తమ పక్కన కూచో పెట్టుకున్నారు వారు, నన్ను. మామూలు గృహస్థ మర్యాద అంతా కనపరిచారు. అయిదు రాత్రులు పట్టింది వీరపూజ పూర్తిగా వినడానికి వారికి. కొన్ని వాక్యాలూ, కొన్ని పేరాలూ "మళ్ళీ మళ్ళీ" అంటూ చాలామాట్లు చదివించుకున్నారు వారు. కొన్ని చోట్ల, నన్ను ఆగమని - కళ్ళు గుచ్చేసుకుని కూడా ఆలోచిస్తూ వచ్చారు, వారు. నాలుగో నాటి సాయంత్రం నేను వెళ్ళాటప్పటికి, మిత్రులు రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు కూచుని వున్నారు, వారి దగ్గిర. వారి న్నాకూ, నన్ను వారికీ పరిచయం చేశారు భానుమూర్తిగారు, అవ్యవధానంగా. తరవాత లోకాభిరామాయణం ప్రారంభించారు, వారే. టాగూరుగారితో ప్రారంభమై గాంధీగారి మీదికి వెళ్ళిందది, కొంతసేపటికి. నేటాలు విడిచివచ్చి, మనదేశంలో స్థిరపడే ప్రయత్నంలో వున్నారు, గాంధీగా రప్పుడు. వారు వచ్చాక, మనదేశం, కొత్తదారిన పడుతుందని సుబ్బారావుగారు. నాకూ తెలుసు అది, కాని, ఆ కొత్తదారి పెడదారి అవుతుందని నేను. ఎవరి కారణాలు వారం చెప్పుకున్నాం. చాలా పట్టుదలగానే వాదించుకున్నాం మే మిద్దరమూ కూడా. మధ్యమధ్య భానుమూర్తిగారూ కలగజేసుకుంటూ వచ్చారు, వాదంలో; కాని సుబ్బారావుగారినీ సమర్థించలేదు, వారు, నన్నూ సమర్థించలేదు. “సరే, గాంధీగారి పూర్వచరిత్రమబట్టి తోచిన వూహలు మనవి. నా వాదం స్థిరపడాలన్నా, మీ వాదం స్థిరపడాలన్నా - వారిక్కడికివచ్చి రాజకీయాల్లో ప్రవేశించాక, పదేళ్ళయినా గడవాలి" అనుకున్నాం సుబ్బారావుగారూ నేనూ కూడా. తరవాత, చాలా రోజులకు, అఖిలాంధ్రకవి పండిత పరిషత్తు జరిగింది, రాజమహేంద్రవరంలో. అధ్యక్షవరణ ప్రసంగం వచ్చినప్పుడు "సుబ్బారావుగారిని పిలుద్దాం" అన్నారు, వారి మిత్రులు.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||519}}</noinclude> 7agk11zdccyf4pno2j3pu5p86nvdwmy పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/544 104 204176 555505 531706 2026-05-05T12:32:18Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>వారిలో భావరాజు వేంకటకృష్ణారావుగారు ప్రముఖులు. నేను ప్రతిఘటించాను. సాహిత్యం సందర్భంలో సుబ్బారావుగారికీ నాకూ భిన్నాభిప్రాయాలు లేవు. సుబ్బారావుగారి శక్తిసామర్థ్యాలూ, రచనా ప్రౌఢీ నాకు తెలియనివీ కావు. జనులకు - సాహిత్య ప్రియులైనవారికి, వారి యెడలగల భక్త్యాదరాలున్నూ బాగా తెలుసు నాకు. కాని, అప్పటికి, కొద్ది కాలంగా మౌనముద్రాంకితులయి వున్నారు, వారు. అంటే వారి, కొత్త రచనలూ బయటికి రావడం లేదు, సాహిత్య క్షేత్రంలో వారి ప్రగతి కనపడ్డం లేదు. పైగా, కొందరు సమర్థులు, బ్రహ్మాస్త్రాలన్నట్టు, కొత్తగా చొరుచుకు వస్తున్నారు, ముందుకి. ఈ కారణాలు చెప్పి ప్రతిఘటించాన్నేను. కాని, వారి పేరు ప్రతిఘటించినవారు తమ నాదమే పట్టుక్కూచ్చున్నారు. నేను, నా అభిప్రాయం చెప్పి వూరుకున్నాను. నా ప్రతిఘటన వీగిపోయింది, అతి సులభంగా. సుబ్బారావుగారే వచ్చా రధ్యక్షులుగా. ఇప్పటి మునిసిపల్ హైస్కూలు భవనావరణంలో జరిగిందా సమావేశం. గోదావరి స్టేషనులోనే స్వాగతం చెప్పి, సరాసరీ సభాస్థలికే తీసుకువచ్చారు, సభానిర్వాహకులు, సుబ్బారావుగారిని. సభాస్థలిలో అనేకులతో పాటు నన్నూ పరిచయం చేశారు, వారు, సబ్బారావుగారికి. భానుమూర్తి పంతులుగారి యింటో కలుసుకున్న అన్నాళ్ళకి, అదే, మే మిద్దరమూ మళ్ళీ కలుసుకోడం. దేశంలో యెన్నో జరిగాయి, మంచి చెడ్డలు. గాంధీగారిని అనుసరించేవారే అయినారు నోరున్నవారిలో అనేకులు, దేశంలో. అది గాంధీగారి ఘనతకు నిదర్శనమే గాని అదే మంచి దనుకోలేక పోయా న్నేను. గాంధీగారే కాంగ్రెస్సూ, కాంగ్రెస్సే గాంధీగారూ అయి పోయారు, బాగా. “ఇప్పటికీ మీ నమ్మకం అదేనా?" అనడిగారు సుబ్బారావుగారు నన్నక్కడే - ఆ క్షణానే. “మరి, మీ నమ్మకం?” అని యెదురడిగా న్నేను. “అంతే" అంతే "అంతే" అనుకున్నాం యిద్దరమూ, కూడా. నేను, నా నమ్మకం మార్చుకోవలసినంత కారణం యేమీ యేర్పడలేదు, కాంగ్రెస్సుమీద గాంధీగారి సాచిక్యం అంకితం అయినాక. "మరి, వారికి జయమూ, అపజయమూ?" అంటే, అది, వూహలక్కూడా అందే స్థితిలోలేదు, అప్పటికింకా. అదివొక వుప్పెన.<noinclude><references/> {{rh|520||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}</noinclude> 9ls0ddwp8rsdbhfusn0xeu4ajja7m3a పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/545 104 204177 555506 531708 2026-05-05T12:34:54Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>ప్రథమో చ్ఛ్వాసంలో వుందది. ఏ విధంగామా చైతన్యం లేని జాతి, మనది. కొత్త వొక వింత. కాని, మహామహులెవరూ యేకీభవించలేదు, గాంధీ గారితో. కొత్తవారు రంగస్థలానికి వచ్చారు. గాంధీగారి తరవాత అంతటి చలామణీ యేర్పడింది, వారికి. కద్దరు కట్టడం ప్రారంభించారు కొందరు, దాని ఆంతర్యం తెలిసి మాత్రం కాదు. సుబ్బారావుగారు తెల్లని ముతక కద్దరు కట్టుకుని వున్నారప్పుడు. ఇప్పటికీ వారి వస్త్రప్రీతి అదే అనుకుంటాన్నేను. మొదణ్ణుంచీ కద్దరు నమ్మలేదు, నేను. స్వపరిపాలనాధికారం సంపాదించే యోగ్యత యేమీ లేదందులో, దేశీయుల్లో, విభేదాలకు రూపకల్పనచేసే శక్తి తప్పించి. ఏ క్షణానికా క్షణం కొత్త వూపిరి పోస్తేనే మనుగడ దానికిప్పటికీ. మానసికమైన పరిణామం కలిగించే శక్తి కూడా లేదు, దానికి. అది కడితేనే కాంగ్రెస్సులో ప్రవేశం యెవరికయినా. ఇలాగ, వొక రాజకీయ పక్షానికి వొక వలయం అయిపోయింది అది. ఇతర పక్షాలవారు అదంటే విముఖత చూపడంలో అసంభావ్యత యేమీ లేదు. ఏ రాజకీయపక్షానికీ కట్టుబడనివారు కూడా దాని యెడల ముగ్ధులు కాకపోడంలో కూడా వింతలేదు. అప్పటికీ యిప్పటికీ గూడా యిదే నా నమ్మకం. నాది వైదిక సంస్కారం. దానిమీదే యెంతో నమ్మకం నాకు. గాంధీగారిది జైన సంస్కారం. దానిమీదే తమ నమ్మకం అన్నట్టు మాత్రం కనపడరు, వారు. కాని, నిశితంగా పరిశీలించగలవారికి, వారి దండయాత్ర, అటు బ్రిటిషువారి మీదకంటే, యిటు వైదిక సంస్కారం మీద చాలా యెక్కువ అన్నట్టు స్పష్టం అవుతుంది. జైనబౌద్ధ మతాలకూ, వైదికమతానికీ వెనకటి శతాబ్దుల్లో జరిగిన ధారుణ సంఘర్షణ తెలిసివున్నవారికేగాని సమన్వయం కాదిది. కాక,- సంఘ సంస్కారం అంటే మత ధర్మాలను తిరస్కరించడమే అని మన సంఘ సంస్కర్తల సిద్ధాంతం యిప్పటికీ. మొదణ్ణుంచీ వారు చేస్తున్న పెద్ద పొరపాటిది. సంఘం వేరూ, మతం వేరూను. మనం మత ధర్మాలకే కాదు, సంఘం కట్టుబాట్లకుమ్నా చాలాదూరం అయిపోయి వున్నాం.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||521}}</noinclude> jzor9hvv9y8v4bm5rbtsu85mb5z069n పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/546 104 204178 555517 531731 2026-05-05T17:09:15Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>ప్రవృత్తి మార్గంలో సంఘం కట్టుబాట్లకే ప్రాముఖ్యం. అది బాగుపడితేనే జాతికి కొత్తశక్తికొత్త దృక్పథమున్నూ యేర్పడ్డం. సంఘం కట్టుబాట్లుచెడి, సహనమూ ఐకమత్యమూ లేని వారికి రాజకీయాధికారం చేజిక్కితే అది వ్యక్తి వికాసాని కుపయోగపడదు, యెదటి వారి నణచివెయ్యడానికే దారితీస్తుంది. అది విప్లవానికి మూలం అవుతుంది, చివరికి. రాజకీయాలకే మొదటిదెబ్బ, దానివల్ల. రామమోహనరాయివచ్చి, యిదివరకే పెరిగిపోయివున్నవి చాలక, మరో కొత్త మతం కల్పించాడు, పరధర్మం వరవడితో. దయానంద సరస్వతీ అదే చేశాడు, అంతకంటే బలంగా. మనమీద విరుచుకుపడుతున్న క్రైస్తవ ముస్లిం ధర్మాల నెదురొడ్డవలసినవవి, కాని మనలో వున్న చీలికలు మరిన్ని చేశాయి. ఇది తప్పు దారి. సంఘం బలపడే సమయం యిది. తద్వారా జాతి దృఢపడవలసిన సందర్భం యిది. కనక, లౌకికంగా - ప్రవృత్తిపరంగా - జనుల నడవడి సరిదిద్దవలసిన సన్నివేశం యిది. సంఘసంస్కర్తలేకాదు, వారితోపాటు రాజకీయవాదులున్నూ గాడి తప్పా రిక్కడ. మనకు స్వపరిపాలనాధికారం వచ్చింది, అయినా, కప్పల తక్కెడగానే వుంది, పరిపాలన నాటి కంటే, యిప్పటికీ. దానికి జరగవలసిన సంస్కారమూ, దోహదమూ జరగలేదు, మరి. జాతీయతకు కూకటి వేరే పురుగు పట్టింది కూడా. ఇది అపాయకరం అని గుర్తించగలిగినవాడు వివేకానంద స్వామి వొక్కడే. అయితే, గాంధిగారి కాంగ్రెస్సుసాచివ్యం స్థిరపడేనాటి కాయన లేడు. పోనీ అంటే, సమగ్రవేత్త మరొకడైనా అలాంటివాడు లేక పోయా డప్పుడు. ఇదే సూచించా న్నేను, తరవాత నేను నడిపిన ప్రబుద్ధాంధ్రలో, వొకచోట. "ఉద్బోధయత్యుచ్చై శ్శ్రీమాన్ బాలగంగాధర తిలక మహాభాగో" నసంభవతిసౌష్టవం స్వమతసంఘయో, ర్వినా సమగ్రం రాజకీయేష్వధికారం ఇతి. అపదచ్చ వివేకాందస్వామీ " నలభ్యతే అధికారో రాజకీయో, వినాస్వమత సంఘ యోస్సౌష్టవం" ఇతి. ఉభౌ మహాంతా నేవ పండితా, నా ప్యేకీ భవతః ఏతస్మిన్నే కస్మిన్విషయే. కాపున్నర్గతి స్యామానాం" అని. కనక, సుబ్బారావుగారి నమ్మకమేకాదు, నా నమ్మకమూ కూడా అప్పటికే కా దిప్పటికీ మారలేదు, లేశమున్నూ. ఇక ముందున్నూ మారవు, అంత ఘనీభవించి పోయాయవి.<noinclude><references/> {{rh|522||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}</noinclude> mugt2kkaq790qqki6bnovvmk7dw7u0i పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/547 104 204179 555518 531732 2026-05-05T17:13:11Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>{{c|<big><big>23</big></big>}} వీరపూజ పూర్తిగా వినడానికీ, దాని మంచి చెడ్డలు నిష్కర్షగా నిర్ధారణ చెయ్యడానికీ అయిదురాత్రులు పట్టింది భానుమూర్తి పంతులుగారికి. ఇందుకు, తనబాధ్యత కాపాడుకోడంతోపాటు, నాగేశ్వరరావుగారి క్షేమం ఆలోచించడం కూడా అగత్యం అయింది వారికి. నిశ్చలంగా ఆలోచించారు, వారు. నిర్మోహమాటంగా తమ సలహా అందించారు నాకు. మనస్ఫూర్తిగా నా అభ్యుదయమున్నూ కోరారు వారు. అయిదోనాటి రాత్రి భోజనాని కాపేశారు, నన్ను. ఇద్దరమూ తాంబూల చర్వణం ప్రారంభించాం భోజనానంతరం. వీరపూజ సంగతి యెత్తుకున్నారు, వారు, అవ్యవధానంగా. “నాగేశ్వరరావుగారి భయం సహేతుకమే. రోజులలా వున్నాయి, మరి వస్తుతః, వీరపూజ విలవ కంటే ఆంధ్ర పత్రిక ప్రెస్సు విలవ చాలా హెచ్చు. న్యాయితః, నాగేశ్వరరావుగారి శ్రేయస్సుకి భంగం రాకుండేటట్టు చూడ్డం కూడా నా ధర్మం. ఈ కోణం నుంచి బాగా నిశితంగా పరిశీలించాను మీ రచన నేను, మీ రచనలో, పోలీసులకు పని కల్పించేది వొక్క అక్షరమైనా లేదు. సాహిత్యవేత్తలే గుర్తించవలసిన రచన మీది. చారిత్రికులే ఆలోచించవలసిన ఆక్షేపణలున్ను మీవి. చరిత్రలు రాసేవారు ఇలా నిశిత విమర్శలు చెయ్యడం చాలా అగత్యం. అంకెలూ, తేదీలూ కాదు చరిత్రలో చూడవలసినవి మీ గ్రంథం చాలా మంచిదని గాఢమైనతృప్తి కలిగింది నాకు." అన్నారు వారు, ముందు. ఒక్క క్షణం నిదానించి “ఒక్క సలహా చెబుతాను మీకు. ముందు జాగ్రత్తకోసమే, అనుమానం వుండి కాదు” అన్నారు తరవాత. "ఈ భాగం మాత్రమే కాదు, ఈ వీరపూజ కింకా యెన్నో రాయదలుచుకుని వున్నారు మీరు. కాలక్రమాన ఇలాంటి గ్రంథాలున్నూ మీరురాయవలసివుంది. కనక, మీ పూనిక నిరాఘాటంగా సాగడానికే నా సలహా. అది, ఈ గ్రంథం, జార్జి చక్రవర్తికి అంకితం చెయ్యడమే” అనిన్నీ చెప్పారు, చివరికి. నాగేశ్వరరావుగారి పేర చీటీ కూడా రాసి యిచ్చారు, తరవాత వారు. నాకూ దేశ స్వాతంత్ర్యం కావాలి, దాపరికం లే దిందులో. అయితే, తక్కిన పనులన్నీ మానుకుని, తాదాత్మ్యంతో పని చెయ్యవలసినంత ప్రధానం మాత్రం కా దిది. అవి సాధించడానికి ముందు చెయ్యవలసింది చాలా వుంది. మూకతో జరిగే పని కాదుకూడా అది. వర్ణాలు నాలుగే; కాని కులాలు లెక్కలేనన్ని మనలో. వర్ణాల్లోనూ, కులాల్లోనూ కూడా శాఖలున్నూ యెన్నో. వీధికివస్తే యెవడికి వాడే, యిద్దరు కలియడాని కన్నీ అడ్డంకులే అందరికీ.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||523}}</noinclude> p9mlt2i4vsxnp7mc9gnmas0q1k0i9v5 పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/548 104 204180 555519 531733 2026-05-05T17:16:39Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>వృత్తులన్నీ వున్నాయి, అన్నీ అగత్యాలే అందరికీ; కాని, వాటికి ఉత్తమాధమ విభజన. దాంతో, స్వవృత్తియెడల అసంతృప్తి, పరవృత్తి అంటే అత్యాశ. మహోత్తమవృత్తి బ్రాహ్మడిది, కాని అతనికీ అది పనికి రాదు. దేనికీ, యెవరూ, యెవర్నీ ఆక్షేపించడానికి వీల్లేని పరిస్థితులు. ఆత్మజిజ్ఞాస కనపడదు, అసహనం యెక్కువ అందరికీ. వీటికి సాయం పరధర్మపరుల ఉపదేశాలు. ఇటు, బ్రిటిషువారు వెళ్ళిపోయాక క్రిషిలుయానిటీ అధికం కావడమూ, అటు, నాయకులే బౌద్ధం పట్టుకు పాకులాడ్డమూను. అట్టుడికిన ట్టుడికిపోతోంది, జాతి. ఏ క్షణానో బద్దలు కావచ్చు. అగ్నిపర్వతం అన్న స్థితి, యెటు చూసినా. ఏమిటి భవిష్యత్పరిణామం? రాజకీయాలు సరిచెయ్యగలవా యీ పరిస్థితులు. మరేమిటీ గతి? ఇదీ నా ధోరణి. పోనీ, ఈ సమస్యలు తీర్చగల సామర్థ్యం వుందా నాకు? ఉద్యమాలు నడపాలంటే లౌక్యం కావాలి, పూర్తిగా. అదంటే చుక్కెదురు నాకు. కనక? అవగాహన చేసుకోడం. అంతర్గర్భితంగా వున్న అసంతృప్తి తగ్గించడానికి చేతనైనంతా ప్రయత్నించడం. అదయినా, వాఙ్మయం పరంగా సాధించడం. కాగా, రచన ప్రధానం నాకు. సాహిత్యం ఆధారం దానికి. జనులకు, స్వవిషయం విడమర్చి చెప్పడం - ఆత్మగౌరవం అలవర్చడం - సహనం, కలిగించడం - సరికొత్తభావాలు మప్పడం కొత్త ఆశలు రేకెత్తించడం - గతంలో వుండుకున్న సత్యం ఆవిష్కరించడం - భవిష్యత్తుకి కొత్తదారులు కల్పించడం - తన్మూలంగా దేశీయుల కందరికీ స్వయం నిర్ణయం శక్తి కలిగించడం - ఇదీ నా పూనిక. అది నిర్విఘ్నంగానూ, నిరాఘాటంగానూ, నిరాటంకంగానూ సాగడం నా లక్ష్యం. జాతికి, ప్రాతిపదికలకు భంగంలేని గమ్యం కనబరచడం నా ప్రాప్యం. ఈ మాటే చెప్పి, భానుమూర్తి పంతులుగారి సలహా, దేవతల ఆజ్ఞగా శిరసావహించా న్నేను. వీరపూజ యెడల అపరిమితమైన తృప్తితో బయలుదేరాన్నేను.<noinclude><references/> {{rh|524||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}</noinclude> 31exv5dz38hk13m5ic8bi5ag9jrmozu పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/549 104 204181 555520 531734 2026-05-05T17:20:39Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>{{c|<big><big>24</big></big>}} “ఇవాళ, భానుమూర్తి పంతులుగారూ నేనూ అనుకోకుండా తారసపడ్డాం" అంటూ అందుకున్నారు నాగేశ్వరరావు పంతులు గారు, మర్నాడు. నేను చీటీ అందించాను. చూడకుండా అది సొరుగులో పడేసి “అచ్చు ప్రారంభిద్దాం" అని కూడా అన్నారు వారు. “కానీ- " అన్నా రంతలో. నా కడుపులో రాయి పడింది. నూ రామడల సముద్రం దాటాడు హనుమంతుడు. మరి, గజం దూరం వుందనగా, అవతలివొడ్డు అందక, సముద్రంలో పడిపోయివుంటే, అతను? ఇలా అనిపించింది నా స్థితి, నాకు. మాటరాక నిశ్చలంగా చూస్తూ వుండిపోయాను. వారే అందుకున్నారు. "పౌను 0–2–11ల ధరలో వుందిప్పుడు రెడ్ లయను. అంటే, రెట్టింపయి పోయిందన్నమాట దాని ధర. మామూలు ధరలోనే తెలుగు పుస్తకాలు కిట్టడం లేదుకదా, యీ హెచ్చు ధరలో మీ కేమి కిడుతుందీ? పుస్తకాలమ్మి మీరు బిల్లు చెల్లించుకో కలగడం సాధ్యమా?" అనడిగారు, వారు. రెడ్ లయనంటే, అచ్చువేసే కాగితాలకు సంబంధించిన వొక ట్రేడు మార్కు. జాన్ డికిన్సన్ కంపెనీవారు, తమ నిర్మాణంలో వొక రకం తెల్లకాగితానికి వాడతారు. నలుగురికీ అందుబాటులో వుండే విదేశీ కాగితాల్లో అదొక మంచి రకం. ఆ కాగితం మీద ముద్రించిన గ్రంథం బహూ సొగసుగా వుంటుంది. “పుస్తకం అచ్చయితే చాలు” ననుకునేవారు మాత్రం, యితర కంపెనీల తక్కువరకం కాగితం వాడతారు. అదీ విదేశీయమే. బెంగాల్ కాగితం వాడేవారు బహూ అరుదప్పుడు. గ్లేజు వాడవలసివస్తే రెడ్ లయనే వాడేవారు నాగేశ్వరరావుగారు. సాహిత్యపరంగా చూస్తే, స్పష్టంగా కళాదృష్టి వారిది. అంచేతే ఆ కాగితం మాటెత్తారు, వారు. అణా పై చిలుకుధరలో వుండేది, అసల్లో, ఆ కాగితం పౌను. ఇవాళ, సాదా కాగితానికే పౌనుకి రూపాయిపావులా దాకా యిస్తున్నాం మనం. నిర్లక్ష్యంగా యిచ్చేస్తున్నాం. అయినా, కాగితం దొరకడంలేదు, మనకి. 0–2–11 లంటే యిప్పటి 1-4-0 లో యెన్నో వంతు? తెలుగులో గ్రంథాలు రచించేవారిప్పు డున్నంతమంది లేరప్పుడు.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||525}}</noinclude> mr5rh1gjode8a40morgoejj0lih4g0m పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/550 104 204182 555521 531735 2026-05-05T17:24:22Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>గ్రంథ ప్రకటనకర్తలూ లే రింతమంది. గ్రంథ తృష్ణే లేదసలు, జనులకు, ఇప్పటిదాల్లో నూరో వంతయినా. ఇప్పటికీ వున్నా రనుకోండి పుస్తకా లూరికే యిమ్మని పీడించేవారూ, వొకరు కొనుక్కున్న పుస్తకం వారికే అందకుండా చేసేవారున్ను. గ్రంథకర్తలు స్వయంగా అచ్చు వేయించుకుంటేనే బయటికి వచ్చేవప్పుడు పుస్తకాలు, సాధారణంగా. ఆ గ్రంథాలకు గిరాకీ కూడా పెరగడంతో గ్రంథాలు ప్రకటించేవారు చాలా మంది బయలుదేరా రిప్పుడు. వారి గ్రంథ సంపాదన చాలా విచిత్రమయింది. వాఙ్మయపుష్ఠి అక్కరలేదు వారికి, స్వోదర పూరణం తప్పించి. ఇప్పటి విశేషం, తెలుగు రచయితల మౌలికరచనలు అచ్చు కాకపోవడమూ, పరభాషల్లోనుంచి చవకబారు పుస్తకాలు తెనుగులో వెలయడమున్ను. దీంతో, తెలుగుదేశంలో స్వతంత్ర రచయితలే లేరన్నంత గొప్పగా పాకిపోయింది మన అభ్యుదయం ప్రపంచంలో. ఏమయినా, యిప్పటి పరితులు సర్వాత్మనా వేరు. కనక, 0–2–11 లు ఒక ధరా అనిపిస్తుంది మనకు. అప్పుడది భరించరానంత. ఆ కారణం వల్ల యెన్నో ప్రెస్సులు మూలపడ్డం ప్రారంభించాయప్పుడు. అయితే "తమ పెట్టుబడి తమకి తిరిగి వస్తుందా రాదా అని పంతులుగారి భయం" అని కాదు, మన గుర్తించుకో వలసింది. వేలు విరాళా లిచ్చారప్పటికే వారెన్నో. ఇస్తూనే వున్నా రప్పుడున్ను. ఇస్తారు కూడా, యింకా యింకా. ఇవ్వడం - అడిగినవాడికి లేదనకుండా యివ్వడం, జీవితావధికం అయిన వ్రతం వారికి. మరి, వున్న దల్లా యేమిటంటే? వీరపూజ అచ్చువేయించడాని కొక పథకం అనుసరించి పూనుకుంటున్నారు, వారు. ఎందరికోసమో ఉద్దేశించిందా పథకం. మరి, అది, విఫలం అయితే? ఆ విఫలం కావడమున్నూ నా మూలంగా అయితే? అంచేతే వారు నన్నామాట అడిగారు. ఇలా అర్థం చేసుకున్నా న్నేనది. నా బాధ్యత నేను గుర్తించుకోడానికి - నా నెత్తిమీద వొక బరువు పడుతోందన్న జ్ఞానం నాకు కలగడానికిన్నీ అదొక ఉద్భోద అనిన్నీ అవగాహన చేసుకున్నా న్నేను. "ఆరు మాసాలిక్కడ వుండదలిచి వచ్చాను. అగత్యం అయితే, మరి కొంతకాలమున్న వుంటా నిక్కడ. బిల్లు పూర్తిగా చెల్లించకుండా మాత్రం కదల<noinclude><references/> {{rh|526||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}</noinclude> akr9hbc2qhxsdgse3jer7iqdqn23zgv పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/551 104 204183 555522 531764 2026-05-05T17:30:23Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>నిక్కణ్ణుంచి. ఇంతకీ విరాళాలు సంపాదించుకుంటా న్నేను. పుస్తకాల అమ్మకంతో కాదు, నేను బిల్లు చెల్లించ తలుచుకున్నది" అని వివరంగా చెప్పాను, వారికి. ఎంత డబ్బు చేతపుచ్చుకుని నే నింటిదగ్గిర బయలుదేరిందీ, మద్రాసు ఎలా చేరుకో గలిగిందీ, మద్రాసులో కాలక్షేపమున్నూ ఎలా చెయ్యగలుగుతున్నదీ కూడా చెప్పాను, వారికి. “సరే, అయితే" అన్నారు పంతులుగారు. "కాలక్షేపాని కేమయినా యెప్పుడయినా అగత్యం అయితే అప్పుడూ అప్పుడూ యిస్తూ వుంటా, నడుగుతూ వుండండి. అది పుస్తకం పెట్టుబడిలో చేరదు” అన్నారు వారు. "దేవర” అని బైండింగు విభాగంలో ఫోర్మను. ఏ కాగితం అగత్యం అయినా అతనే తేవడం ఆఫీసుకి. "బజారుకి వెళ్ళి, వీరిని కూడా తీసుకువెళ్ళి, డి.సి. రెడ్ లయను 15 రీములు కొని తీసుకురా" అని చెప్పారు వారతణ్ణి పిలిచి. బులుసు లక్ష్మయ్యగారని ఆఫీసు కాషియరు. వారిని రప్పించి, అందుక్కావలసిన డబ్బు దేవర కిమ్మని చెప్పారు. ఆవుల నారాయణస్వామి అని కంపోజింగు విభాగంలో ఫోర్మను. "వీరు పుస్తకం యిస్తారు. సాధ్యమైనంత త్వరగా అచ్చు పూర్తి చేయించు సొగసుగా" అని చెప్పారు వారతనికి, నన్ను చూపించి. "శ్రద్ధగా పని చేయించుకోండి. ప్రూపులు స్వయంగా దిద్దుకోండి" అని నాకున్నూ చెప్పారు. చెబుతూనే లేచిన్నీ వెళ్ళిపోయా రెక్కడికో. {{c|<big><big>25</big></big>}} "కంపోజు ప్రారంభం చేయిస్తావా?” అనడగ్గా "ముందు కాగితం చేరాలి, ఆఫీసుకు" అన్నాడు, నారాయణస్వామి. "కాగితం కొందామా?" అనడగ్గా, “అది కాషియరు గారి చేతిలో వుం"దన్నాడు, దేవర. కాషియరుగారి దగ్గరికి వెళ్ళగా “నాలుగురోజు లాగా" లన్నా రాయన. పంతులుగారి దగ్గిరికి బయలుదేరాను. “నిన్న శ్రద్ధగా పని చేయించుకో"మని మీకు చెబుతూ చెబుతూ లేవడం, "అక్కణ్ణుంచే స్టేషను చేరుకుని బొంబాయి వెళ్ళిపోయా"రన్నారు పిశుపాటి సత్యనారాయణగారు. ఇటు మద్రాసులోనే కాదు, అటు బొంబాయిలో కూడా తయారు చేయించేవా రమృతాంజనం పంతులుగారు, ఆ రోజుల్లో. నెలనెలా వెళ్ళి, పది పదిహేను రోజుల చొప్పున బొంబాయిలో వుండిపోయేవా రందుకోసం. రెండు మూడు రోజులుగా టెలిగ్రాముల మీద టెలిగ్రాములు - రాగా, అందుకోసం ట వారు బొంబాయి వెళ్ళింది.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||527}}</noinclude> kgdmocfl6le7a07bwvuieqt2w9m1s1g పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/552 104 204184 555523 531766 2026-05-05T17:34:47Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>ఏమిటీ చెయ్యడం? అప్పటి కప్పుడే గ్రంథం సాపు రాయడం అయిపోయింది, పూర్తిగా. అక్షర స్ఖాలిత్యాలు సవరించడమున్నూ జరిగిపోయింది. అంతా వ్యర్థం అతను; కాని పర్యవసానం అలాగే అనిపించింది. "మరో గ్రంథం రచించడం ప్రారంభించండి" అన్నారు కర్రా లక్ష్మీనరసింహంగారు. ఎన్నో రాశా నలాగ, వొకటి పూర్తికాగానే మరోటి ప్రారంభించి. అనుకునిన్నీ వున్నాను, "మద్రాసు వెళ్ళగానే - వీరపూజ అచ్చు ప్రారంభించగానే, ప్రారంభిద్దా"మని. కాని, వీరపూజ విషయం తేలక అప్పటిదాకానూ, అనుకోని యీ విలంబం తటస్థించడం వల్ల అప్పణ్ణుంచీ, మతిపోయింది నాకు. నిరుపహతస్థలమూ, రమణీ ప్రియదూతిక తెచ్చి యిచ్చే కప్పురవిడెమూ, ఆత్మ కింపయిన భోజనమూ, ఉయ్యెల మంచమూ, ఒప్పూ తప్పూ గుర్తించగల రసజ్ఞులూ, ఊహలు తెలుసుకోగల లేఖకులూ పాఠకులూ" కావాలి, గ్రంథం రచించాలంటే అల్లాసాని పెద్దనకు. నా కలాంటి అదృష్టమూలేదు. రాతక్కూ చోవా లంటే కలమూ కాగితమూ తప్ప మరేమీ అక్కరాలేదు, అతనికున్న శక్తివంటిదిన్నీ లేదు, లేశమూ. మరి, నా క్కావలసింది ఆత్రం వొక్కటే. "అయ్యో, రోజులు గడిచిపోతున్నాయి. కూచుంటే యెలాగా? గజం యెత్తు పుస్తకాలు రచించడం యెప్పుడూ? కొత్తకల్పనలు తోస్తున్నాయి, పాతకల్పన కెప్పుడూ గ్రంథరూపం కలిగించడం?" ఇలాంటి ఆత్రం - ఆదుర్దా - ఇది కావాలి, నాకు. ఉండకూడనిదిన్నీ వొకటుంది నాకు. అది ఆందోళనం. డబ్బు లేదూ? బెంగలేదు. ఆశాభంగాలు తటస్థించాయీ? బాధలేదు. వేళకి భోజనం అమరలేదూ? మునిగిపోలే దేమిన్ని. "ఏమవుతుంది పని?” ఇదిగో, యిది - ఈ ఆందోళనం మాత్రం వుండగూడదు. అది కాదూ? వెంటనే తేలిపోవా లా సంగతి. అది నెరవేరిందీ? మరి నిశ్చింత. ఈ స్థితి కావాలి నాకు. నాలుగు రోజులు గడిచాయి. వారం జరిగి పోయింది.<noinclude><references/> {{rh|528||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}</noinclude> lixcvsaag4zsi148ai20193li1yrm2t పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/553 104 204185 555524 531761 2026-05-05T17:36:54Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>పదిరోజులు కూడా వెళ్ళిపోయాయి. మనస్సు చెడిపోయింది. జాడ్యజుష్టం అయిపోయింది బుద్ధి. “అయోమయావస్థ" అంటే యేమిటో అప్పుడే అవగాహన అయింది మొదటి మాటు, పూర్తిగా నాకు. “పనిచేద్దాం" అంటే దారి కనపడకపోడమూ "పోనీ, కళ్ళు మూసుకుని పడివుందాం” అంటే సాధ్యం కాకపోవడమూ - నిజంగా యమచెర, యిది. భోజనం చేస్తాం. తిన్నట్టుండదు. నిద్రపోతాం. పడుకున్నట్టుండదు. రోజులు గడిచి పోతాయి. కాళ్ళూ చేతులూ ఆడినట్టుండదు. బతికివున్నట్టే లెక్కకురాని స్థితి, అది. అయితే, యీ స్థితి కోరుకునేవారు లేకపోలేదు, లోకంలో. రోజులు గడిచిపోతాయి. నిశ్చింత, వారికి. ఆయుర్దాయం తరిగిపోలేదూ వ్యర్థంగా? ఈ విచారం వుండదు, వారికి. "స్థాణువులాగ పడివుండడానికేనా పుట్టింది? ఈ విచారణా కలగదు వారికి. కారణజన్ములు వారు, భంగ్యంతరంగా. ఏదో వొకటి రాయాలి. ఆనంద పెట్టాలి, రసికులను. ఏదో వొకటి రాయాలి. ప్రబోధించాలి, జనులను. ఏదో వొకటి రాయాలి. గుబగుబ లాడించాలి, యువకుల మనస్సులు. ఏదో వొకటి రాయాలి. ఉరికించాలి, కార్యక్షేత్రంలోకి, సమర్థులను. మరి నా రాతలో అంత జీవం వుందా? అది తరవాతి సంగతి. ఊరుకోలేను, నేను. కాని, కట్టుళ్ళలో పడిపోయివున్న ట్టయిపోయా న్నేను. ఉండగా వుండగా "బజారుకి వెడదాంర”మ్మంటూ వచ్చాడొకనాడు దేవర, హఠాత్తుగా. 15. రీములు కొన్నాం, రెడ్ లయను. నారాయణస్వామి కంపోజు ప్రారంభం చేయించాడు.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||529}}</noinclude> ae0dwq3c9wj4mmp27ng0dolrmo5tyoc పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/554 104 204186 555525 531762 2026-05-05T17:40:20Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555525 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>నలుగురు పనివాళ్ళు స్టిక్కులు చేతపట్టారు, ఏకకాలాన, నా పనికోసం. భోజనం చేసివచ్చి, పడుకుని, లేచి, ప్రూఫులు వస్తాయని యెదురు చూస్తూ కూచున్నాను గదిలో. వట్టిచేతులతో వచ్చి “పంతులుగారు రమ్మంటున్నా" రన్నాడు నారాయణస్వామి. “ఇదిగో యీ వాక్యం సవరించా"లన్నారు పంతులుగారు, తర్జనీ నిర్దేశంతో ఫ్రూపు చూపిస్తూ. తెల్లపోయా న్నేను. {{c|<big><big>26</big></big>}} రాజనీతి ప్రవృత్తి యిట్టిదని నిర్వచించుటకు వలను పడదు. ఇదీ, సవరించాలని నాగేశ్వరరావుగారు చూపించిన వాక్యం, తెల్లపోయానన్నా న్నేను. "సెబాస్" అంటూ భానుమూర్తి పంతులుగారు బాగా మెచ్చుకున్న వాక్యమున్ను మరి, యిది. వింత సన్నివేశం యిది. అన్వయం లేదా వాక్యంలో? దోషాలున్నాయా? క్లిష్టంగా వుందా, పోనీ? నా కేమీ కనపడ లేదు. "ఏం” అనడిగాను. "మీ నిర్వచనం అధర్మానికి దారితీస్తుం దన్నారు నాగేశ్వరరావుగారు. విరోధాలు వచ్చినచోట ఉభయవర్గాల్లోనూ యెవరిదగ్గరో వొకరిదగ్గర అధర్మం వుండనే వుంటుంది. లేకపోతే విరోధాలే లేవు. మరి, అక్కడ, ధర్మం ప్రతిష్ఠించాలంటే? "పర్యవసానంలో ధర్మాని కది రక్ష కావాలేగాని, ప్రవృత్తిలో ధర్మమూ అధర్మమూ వొకటే" అని నా వివరణ. ఇది అనువదించాను, నే నప్పుడు. కాని, వా రంగీకరించలేదు. గొప్ప వేదం వుంది, మనకి. మహాభారతం వుంది, దానికి ప్రతిబింబం. ఇంకా యెన్నో వున్నాయి, ఉద్గ్రంథాలు. రాజనీతి నిర్వచించా యవన్నీ. ధర్మం నిక్కచ్చిగా నిరూపించాయని, రాజనీతిలో. అవక్రపరాక్రమంతో పరిపాలించారు మన చక్రవర్తులు. దారుణ యుద్ధాలున్నూ చేశారు. ధర్మంకోసం ప్రాణాలిచ్చారు.<noinclude><references/> {{rh|530||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}</noinclude> fe3sr3kr5qxdfuhgxwlhvc4q8alwr3o పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/555 104 204187 555526 531763 2026-05-05T17:44:08Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555526 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>కొన్నాళ్ళకు, విదేశీయులూ, విమతస్థులూ అయినవారు వచ్చి పడ్డారు మనదేశం మీద. విలక్షణ యుద్ధ ధర్మాలతో వచ్చి ముట్టడించారు, వారు. కిందా పడ్డారు మీదాపడ్డారు, మనవాళ్ళు. గొప్ప అనుభవం సంపాదించారు, కొత్తది. ఏమయినా, బతకాలి మన జాతి కూడా. అందుకోసం రాజనీతిలో - సవరణలు చేశారు, సమర్థులయినవారు. ఆ చేసినవారిలో, చాణక్యుడు బ్రహ్మ అంతటివాడు. ఆ చాణక్యుని ప్రస్తావనలోనే వచ్చిన వాక్యం యిది. ఈ కొత్త సిద్ధాంతం పురస్కరించుకునే చేశాను, గ్రంథం అంతటా వ్యాఖ్యానాలు నేను. భానుమూర్తి పంతులుగారు మెచ్చుకున్న దందుకు. అంచేతనే, తెల్లపోయాన్నేను, నాగేశ్వరరావుగారి మాటవిని. "ఏమయినా, అది తప్పుడు సిద్ధాంతం” అన్నారు పంతులుగారు. ఈ తప్పు మీరు చేశారని కాదు. రాజనీతి అన్నది, వొక క్షుద్రవిద్య అన్నట్టు తయారుచేశారు మనవాళ్ళు, చివరికి, ధర్మానికది రక్షా కావాలి. ధర్మబద్ధంగానూ వుండాలి.” అన్నారు వారు, దృఢంగా. "చాణక్యుని జీవితం మంచిది కా” దనేశారు కూడా వారు. ఇంతేకాదు. "అది సవరించవలసిందే" అని కూడా చెప్పేశారు, చివరికి. నే నంగీకరించలేక పోయాను. "నా సిద్ధాంతం నాది. నా రాతకు బాధ్యత నాది. మీ ప్రోత్సాహంతో - మీ వరవడితో రాసింది కాదు నా యీూ రచన. మీ సిద్ధాంతానికి విమర్శాకాదు. గ్రంథం అచ్చుకావడానికే మీ సాహాయ్యం నాకు" అని వివరంగా చెప్పాను. "భానుమూర్తిగారు ప్రత్యేకించి మెచ్చుకున్న వాక్యంయిది" అని కూడా చెప్పాను. కాని లాభం లేకపోయింది. "ఈ పుస్తకం అచ్చుకావడానికి నేను సాయం చెయ్యడం, నాకు ప్రతికూలంగా ప్రచారం చెయ్యమనేనా మిమ్మల్ని" అని? ముదలకించారు పంతులుగారు. పని ఆగిపోయింది. నాలుగు రోజు లాగిపోయింది. "టైపు అలా నిలవబెట్టడానికి వీలులేదు” అని తొందర పెట్టసాగాడు, నారాయణస్వామి. చూడగా, ముప్పయి నలభయి పేజీలకు సరిపోయేటంత గ్రంథం కంపోజయివుంది. ఉపాయం తోచక భానుమూర్తి పంతులుగారి దగ్గిరికి వెళ్ళాను. "ఆ" అంటూ చకితులయిపోయా రది విని వారు, ముందు. శాస్త్రాలుకూడా దిద్దేయ్యవలసిందేనా, యెవరుపడితే వారు?" అనడిగారు. "వాఙ్మయంశక్తి యెంతటిదో అవగాహన అవుతోందా?" అనిన్నీ అడిగారు, వారు.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||531}}</noinclude> jbwwtlsbybnz01u08sxjj3jaixdk3y5 పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/557 104 204189 555527 531773 2026-05-05T17:53:02Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>బెజవాడలో నన్నొక ప్రశ్న వేశారు దంటు సుబ్బావధానులు గారు "ఇది చదివే అంగీకరించారా నాగేశ్వరరావుగా రచ్చు వేయించడానికి?" అని. అదేమిటో నే నప్పుడాలోచించలేదు. నాగేశ్వరరావుగారి యీ ధోరణి చూశాక మాత్రం "ఏం జరుగుతుందో చివరికి?" అన్న అనుమానం కూడా పట్టుకుంది. కాని, ఏమయినా సంతోషమే అనుకున్నాను. "ఇక దేనికీ అంగీకరించకూడ" దనిన్నీ అనుకున్నాను, దృఢంగా. ఏమంటే? నా ఆక్షేపణ లింకా కొన్ని ముందు ముందున్నాయి. ఆ రెండు మూడు చోట్లా నేను చేసిన ఆక్షేపణలు నభూతాలు. గొప్ప ఆక్షేపణ లవి నా దృష్టిలో. కావూ, శుద్ధ అవివేకి నయిపోతాన్నేను. ఇందులో ఏది తేలినా నాకు సంతోషమే. "కనక, మరొక ప్రయత్నం చేసుకుందాం అప్పుడు" అని స్థిరపరుచుకున్నాను. పోతే, రెండు ప్రశ్నలు తోస్తా యీ సందర్భంలో కొందరికయినా. "మద్రాసులో యెలా జరుగుతోంది కాలక్షేపం?” అనీ. “పెట్టె అడుగున పడేసిన పొట్టం అలాగే వుందా, ఖర్చయిపోయిందా?" అనిన్ని. నావంటి వాళ్ళకే తోచే ప్రశ్న లివి, ధనికులక్కాదు. కాని, ధనికత్వమూ, నిర్దనికత్వమూ - ఇవికావు, జీవితాలకు విలవలు తెచ్చేవి. ఏమి తిన్నా గడిచిపోతుంది, దినం. ఎక్కడ వున్నా గడిచిపోతుంది జీవితం. ఒక విధంగా మనిషికివి యెంత ప్రధానాలో, మరో విధంగా అంత అప్రధానాలివి. ఇవి దర్జాగా వుంటే పొంగిపోవడమూ, హీనంగా వుంటే కుంగిపోడమూ - పామరుల లక్షణాలు. అనేకమంది మహాకవులు చెప్పారిది, అనుభవంలో కూడా పరమ సత్యంగానే కనపడుతోంది, నాకు. కనక, ఇవి వివరించడం ధర్మమే అనిపిస్తోంది. కాక, - ఇంతవరకూ వివరించిన నా అనుభవాలకు వేటికీ తీసిపోవు కూడా యివి. ఈ కారణంగా, నన్ను బాగా కనిపెట్టిన మరికొందరు పెద్ద మనుష్యులను స్మరించుకోడం కూడా నా విధి. వీటిలో రెండోది - పాట్టం మాట చెప్పవలసిం దేమంత లేదు. వీర పూజ ప్రకటన పూర్తి అయి - బిల్లు చెల్లించడం కూడా కూడా అయిపోయి - నాలుగయిదు మాసాలకు పుస్తకాలన్నీ యింటికి పట్టుకు వెళ్ళిపోయాకగూడా నా పెట్టెలోనే వుంది, మరికొంత కాలం అది. ఖర్చుమాత్రం అయిపోయింది, చివరి కెందుకో.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||533}}</noinclude> rkpxberpo459ag38ljcvmoav58u03hp పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/558 104 204190 555528 531774 2026-05-05T17:58:30Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>అసలెందుకోసం జాగ్రత్తపడ్డానో అందుకోసం మాత్రం కాదు. ఇక మొదటి ప్రశ్న. చెలికాని సూర్యరావుగారని చిత్రాడ కాపురస్థులు. సంపన్నులు, ఉదారులున్ను. వెలమదొరలు వారు, రాజకుటుంబీకులున్ను. కడియం దరివీరవరంలో, దామెర పార్థసారథిరాయణంగారి ద్వారా వారితో నాకు పరిచయం. వారూ వారూ చాలా దగ్గరి బంధువులు. బంధుత్వమే కాదు, చాలా ఆత్మీయతకూడాను, వారికి. మద్రాసు వెడుతున్నాననీ, యీ పనిమీద యీ విధంగా వెడుతున్నాననీ చెప్పగా, నా చేతికొక చీటీ రాసి యిచ్చారు సూర్యారావుగారు. రూపాయల పొట్టంతోపాటు పెట్టెలోనే వుందది. అయితే, నాగేశ్వరరావు పంతులుగారి ఔదార్యంతో వీరపూజ అచ్చు ప్రారంభం అయేదాకా అది పైకి తియ్యగూడదనుకున్నా న్నేను. రాజమహేంద్రవరంలోనూ, బెజవాడలోనూ దొరికిన సాయంతో నిరాందోళనగా మద్రాసు ప్రవేశించిన్నాడే యిది యిలా స్థిరపరుచుకున్నాన్నేను. అది స్థిరపడింది, ఇది వెంటనే పైకి తీశాను. ఉన్నవ భానుమూర్తిగారని వొక పట్టభద్రులు. సైదాపేటలో మకాం వుంటూ మద్రాసులో బి.ఎల్. చదువుతున్నారు వారు, అప్పుడు. ఉదయం తొమ్మిదయేదాకా ఆంధ్రపత్రిక ఆఫీసులో రైటర్సు టెలిగ్రాములు తెనుగు చేసేవారు, మరి కొందరితో పాటు, వారున్ను. ఆ పనికోసం చీకటితోనే బయలుదేరి వచ్చేవారు, వారు పట్నం. తొమ్మిదిలోపున ఇంటో భోజనం చేసి, వారి తమ్ముడుగారు, వారికోసం భోజనం తెచ్చేవారు, సైదాపేటనుంచి. మళ్ళీ రాత్రి భోజనాని కింటికి వెళ్ళిపోయేవా రన్న దమ్ములిద్దరూ, కలిసి. నా పని నిశ్చితం కాగానే దొరగారిచ్చిన చీటీ అందించాన్నేను, భానుమూర్తిగారికి. "చాలా సంతోషం. మీరు తప్పకుండా మా యింటికి రావచ్చు”నన్నారు వారు, ఆ ఆఫీసులోనే యేర్పడ్డ పూర్వ పరిచయంతో. కొంతకాలం నా కాతిథ్యం యివ్వవలసిందని, దొరగారి ఆ చీటీ. ఫోర్టుస్టేషను, హైకోర్టు నానుకునే వుండే దప్పుడు. పాతబడ్డ రెయిలీబోగీ మాత్రమే స్టేషను భవనం. 9–0, 9–30, 10–0 గంటలకు, ఉదయం మూడు రెయిళ్ళు వచ్చేవి చెంగల్పట్టునుంచి, బీచికి. ఫస్టాఫీసరు, సెకండాఫీసరు, థర్డాఫీసరు అని వాటికి పేర్లు.<noinclude><references/> {{rh|534||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}</noinclude> 86dwtp0vh6cqo3joqslruapbbsb0f9v పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/559 104 204191 555529 531779 2026-05-05T18:03:30Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>మద్రాసు కచేరీల్లోనూ, షాపుల్లోనూ, కంపెనీల్లోనూ పని చేసేవారు, చాలామంది, మద్రాసులోనేకాదు, చెంగల్పట్టు దాకా స్టేషనున్న వూళ్ళలో కాపరం వుంటారు. ఇప్పటికీ యింతే యిది. వారికోసం యేర్పడ్డవే ఆ రెయిళ్ళు. ఆవిరి రెయిళ్ళకు బదులు, మెరుపు రెయిళ్ళు నడుస్తున్నాయిప్పుడు. సాయంకాలమున్నూ, వొకటి తరవాత వొకటిగా చెంగల్పట్టు వెడతా యవి. ఇప్పుడు సంఖ్యా యెక్కువయింది, వేగమూ యెక్కువయింది ఆ రెయిళ్ళకు. ఫోర్టు స్టేషన్నుంచి, సైదాపేటకు అయిదు కానుల టిక్కట్టప్పుడు. భానుమూర్తిగారితో కలిసి సాయంత్రం సైదాపేట వెళ్ళి, భోజనం చేసి, ఉదయమున్నూ భోజనం చేసి, వారి తమ్ముడు గారితో కలిసి మళ్ళీ మద్రాసు వచ్చేవాణ్ణి నేను. డబ్బు ఖర్చు తగ్గడంతోపాటు, భానుమూర్తిగారి యింట చక్కని భోజన సుఖమున్నూ యేర్పడింది నాకు. సైదాపేట వెళ్ళేటప్పుడూ వచ్చాటప్పుడూ కూడా ప్రతీ రెయిల్లోనూ జీతగాళ్ళదే ప్రాముఖ్యం. వారి చిత్తవృత్తి అదో ప్రపంచం. తక్కినవారిలో, మళ్ళీ తక్కినవారిమాట యేమయినా, చాలీచాలని జీతాలతో ఆ బహు సంఖ్యాకుల చిత్తవృత్తిలాగే, ఉండీ ఉండని డబ్బుతో నా చిత్తవృత్తిన్నీ ఘూర్ణితం అయిపోతూ వుండేది. ఇలాగ, రమారమీ రెండు మాసాలు గడిచింది, నాకు. ఈ రెండు మాసాల్లోనూ వీరపూజ అచ్చు ముగిసిపోయింది. ఏమనుకున్నారో, ఆ రెండుమాసాల్లోనూ, నా రచన విషయమై సవరణలూ సూచించలేదు, చర్చలూ సాగించలేదు నాగేశ్వరరావుగారు. భానుమూర్తి గారు నన్నెంతో ఆదరించారు. సోదరప్రేమతో. కాని, ఉన్నట్టుండగా వారి భార్యకు జబ్బు చేసింది. భానుమూర్తిగా రామెని పుట్టింట దిగబెట్టి వచ్చారు. మళ్ళీ హోటలు భోజనం చెయ్యవలసి వచ్చింది, నాకు మద్రాసులో. {{c|<big><big>28</big></big>}} తిరువల్లిక్కేణి-తాండవరాయ మొదలివీధి - 31వ నెంబరు మేడమీద తెనుగు విద్యార్థుల వొక లాడ్జి. కింది అంతస్థులో వొక తెనుగు హొటలున్ను. బి.ఏ. ఆనర్సు చదువుతూ మా పింతల్లి కొడుకొకడూ, ఇంజనీరింగు కాలేజీలో చదువుతూ మా మరో పింతల్లి అల్లుడొకడూ వుండేవా రా లాడ్జిలో. అప్పుడూ అప్పుడూ వారిని చూడ్డానికి వెడుతూ వస్తూ వుండడంలో అక్కడి విద్యార్థులందరితోనూ బాగా పరిచయం యేర్పడింది, నాకు.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||535}}</noinclude> t4niznvk53264xcs8re51gcdqggkkth పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/560 104 204192 555530 531780 2026-05-05T18:07:58Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555530 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>సముద్రాల వెంకటాచార్యులుగారని వారిలో వొక ఆనర్సు విద్యార్థి. నా మీద అపరిమితమైన ఆదరభావం యేర్పడింది, వారికి. "వద్ద వ”ద్దంటున్నా, నా చేత అష్టావధానం చేయించారు, తమ లాడ్జిలో వారు. ఆచార్యులుగారూ, తక్కిన విద్యార్థుల్లో చాలా మందీ కూడా అదే మొదటిమాటు అష్టావధానం చూడ్డం. నేత్రావధానమే తక్కువ; కాని అప్పుడున్నూ బాగా నెరవేరిందది. అది మొదలు ఆచార్యులుగారు బహిః ప్రాణంగా చూసుకోసాగారు, నన్ను. మర్నాడు తక్కిన విద్యార్థులతో మాట్లాడారు వారు "శాస్త్రిగారిని మన లాడ్జిలో ప్రవేశపెట్టుకుందాం. బాడుగ పుచ్చుకోకుండా వారి కిక్కడ వసతి కల్పిద్దాం" అని. వెంటనే నే నక్కడ ప్రవేశించవలసి వచ్చింది. కింది అంతస్థులో తెనుగుహోటల్లో భోజనం. నిడదవోలినుంచి వచ్చి కామేశ్వరమ్మ అనే ఆవిడ సాగించే దా హోటలు. నెలకు పదిరూపాయలు పుచ్చుకునే దావిడ. ఆ పదిరూపాయలున్నూ నెల ముగిసిన్నాడే పుచ్చుకునేది. ముందుకాదు. అది చాలా మంచి సదుపాయమే నాకు, మరి, అప్పుడైనా ఆ డబ్బుమాట? ఉన్నవ భానుమూర్తిగారి దయతో మరుపువచ్చిన యీ దిగులు మళ్ళీ మొదటికి వచ్చింది, నాకు. బ్రాడ్వేలో వొక కాఫీ హోటలు గుమ్మం దిగుతున్నా నొకనాడు నేను. సరిగా, అదే గుమ్మం యెక్కుతున్నాడు కౌతా శ్రీరామశాస్త్రి ఆ సమయాన. "బ్రదర్" అంటూ నా చెయ్యి పట్టుకున్నా డతను, నేను చూడలే దతణ్ణి. లోపలికివెళ్ళి కూచున్నాం. అప్పటికి జరిగిన వీరపూజసంగతి అంతా చెప్పా న్నేను. వింతపడ్డా డతను. "చాలా గొడవ జరిగిందే” అన్నాడు. నిశ్చలంగా కిందికి చూస్తూ, నొక్కమాటు తల పంకించుకున్నా డెందుకో. అక్కడి పనికాగానే బయలుదేరాం. "వావిళ్ళ వారి దగ్గిరికి వెడదాం, రా” అంటూ తన వెంట తీసుకు వెళ్ళాడతను. వావిళ్ళ వారిని కలుసుకోవాలని చాలా వుండేది నాకు, మద్రాసు వెళ్ళకముందు కూడా. వెంకటేశ్వరశాస్త్రిగారి మొగాన దీక్షా యేకాగ్రతా చాలా ముమ్మరంగా కనపడ్డాయి నాకు. తన పని అయాక, నన్ను పరిచయం చేశాడు శ్రీరామశాస్త్రి, వారికి. తా మొకనాడు, నా గురువులు రామకృష్ణకవులను, పిఠాపురం మహారాజులుంగారి డన్మోరు హౌసులో కలుసుకున్నట్టు చెబుతూ నా మిథునానురాగం ప్రస్తావనా, శృంఖల ప్రస్తావనా కూడా చేశారు శాస్త్రిగారప్పుడు. వీరపూజ పరిస్థితులున్నూ చెప్పాడు శ్రీరామశాస్త్రి వారికి.<noinclude><references/> {{rh|536||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}</noinclude> k4a7bmfwgcqvs62fpvt374wj1isgz35 పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/561 104 204193 555531 531794 2026-05-05T18:11:52Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555531 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>చివరికి లేస్తూ "మీరు చేరదియ్యవలసిన రచయిత యితను" అనిన్నీ చెప్పాడతను, వారికి. "రే పొకమాటు కనపడండి" అన్నారు వెంకటేశ్వరశాస్త్రి గారు, దానిమీద, నన్ను. "రేపే కాదు, తరుచు వెళ్ళి కలుసుకుంటూ వుండు వారిని" అని చాలా గట్టిగా చెప్పాడు నాకు, ఇవతలికి వచ్చాక. {{c|<big><big>29</big></big>}} వారున్నూ రమ్మన్నారు కనక, మర్నాడే వెళ్ళాన్నేను, వావిళ్ళ వారి దగ్గిరికి. లోకాభిరామాయణం నడిచిందొక అరగంటసేపు. “తమ తండ్రి రామస్వామి శాస్త్రిగారు, చిన్నతనంలో, ద్రాక్షారామలో చదువుకున్నా"రని చెప్పా రా సందర్భంలోనే వెంకటేశ్వరశాస్త్రిగారు. నేను మద్రాసువచ్చిన కారణమూ, ఇక్కడ కాలక్షేపం చేస్తున్న పద్ధతీ, కూడా వచ్చాయి, వీరపూజ విషయంతో పాటు. తరవాత, గుజరీపుస్తకాల కట్ట వొకటి తీశారు వారు, టేబిలు సొరుగులోనుంచి. అందులోనుంచి వొక చిన్న పుస్తకమున్నూ తీశారు. "ఇది చెన్నపట్నం బజారు భాషలోవుంది. సులభ గ్రాంధికంలో ఇది సవరించి యిస్తారా?” అనడుగుతూ నా చేతిలో పెట్టారది, చివరికి, వారు. “మర్యాద రామన్నకథలు" అన్నది ఆ పుస్తకం. ఆ భాషేకాదు, కాగితాలూ అచ్చూ కూడా అధ్వాన్నంగా వున్నాయి చాలా. ఒకటి రెండుచోట్ల, పదేసీ యిరవయ్యేసీ బంతులు చూసి “సవరించి తెస్తా”నని చెప్పాన్నేను. అప్పటి కంతే జరిగాయి మాటలు, సవరణ విషయమై. ఆంధ్రపత్రిక ఆఫీసుకి వెళ్ళిపోయి, రెండుమాట్లు చదివా నా పుస్తకం, సొంతంగా. బసకు వెళ్ళి, భోజనానంతరం కలమూ కాగితాలూ పుచ్చుక్కూచ్చున్నాను, నా గదిలో. మంచి కథలవి. నిజంగా చిన్నకథలు. మంచి యుక్తులున్నాయా కథల్లో. నా బుద్ధి చాలా చమత్కృతం అయింది, వాటితో. ఈ వుత్సాహంతో సవరించి రాశానవి, విధిలేకా, డబ్బుకోసమూ కాదు. పదిన్నరకి పడుకున్నాను పూర్తిచేసి; కాని నిద్రపట్టలేదు, చాలాసేపు, నాకు. "వావిళ్ళ వారిపరిచయం స్థిరం అవుతుందా, తాత్కాలికమే అవుతుందా?" అని విచికిత్స. “మన సవరణ వారికి నచ్చుతుందా, నచ్చదా ?” అని మీమాంస. "ఈ సవరణ కేమిస్తారు మనకి?” అని ఆకాంక్ష.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||537}}</noinclude> m8sg3basd8kz793vuk05mvby8auz9h0 పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/562 104 204194 555532 531805 2026-05-05T18:15:24Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>ఈ జిజ్ఞాసతో పాటు, అంత చిన్నపుస్తకం అంత శ్రద్ధాభక్తులతో ప్రకటించడానికి పూనుకున్న శాస్త్రిగారి రుచివైవిధ్యానికి సంబంధించిన మెప్పు కొంత. అంతంత - అన్ని - పుస్తకాలు ప్రకటించినవారు, ఇంత చిన్ని పుస్తకం మీద లాభాని కాశించడం చూసి వింత కొంత. మొత్తానికి వొంటిగంటదాకా పొడికళ్ళు పడిపోయాయి, దీంతో నాకు. ఎలాగో నిద్రపట్టింది - దానికదే తెల్లవారి పోయింది. స్నానం చేసి కూచుని, అక్షరస్ఖాలిత్యాలు సవరించాను, ముందు. విద్యార్థులందరితో పాటు భోజనంచేసి, యుక్తకాలాన పట్నం వెళ్ళిపోయాను, తరవాత. రాతప్రతీ, గుజిలీప్రతీ చేతిలో వుంచాటప్పటికీ చకితులైనారు, శాస్త్రిగారు. ఏ వారం రోజులకోగాని నేనాపని పూర్తిచెయ్య ననుకున్నారుట మరి, వారు. ముందది చదువుకోవాలి, వారు. బాగుందనో బాగా లేదనో తేల్చుకోవాలి, తరవాత. కనక” "ఆంధ్రపత్రిక ఆఫీసులో ప్రూపులపని చూసుకుని, మళ్ళీ నాలుగింటికి వస్తా"నని చెప్పి వెళ్ళిపోయా న్నేను. ఎంతో కొంత డబ్బిస్తారు వారు, సందేహం లేదు. అయితే, నాడే యిస్తారా, వాయిదా వేస్తారా? "మళ్ళీ నాలుగింటికే వస్తా" ననడం డబ్బుకోసమే అన్నట్టయిందా? ఈ చర్చలో పడ్డా న్నాలోనేను. “దీనికంత ప్రతిఫలం” అని వారూ చెప్పలేదు, నేనూ తేల్చుకోలేదు. కనక, వారెంతయిస్తే అంతతోనే తృప్తిపడ్డమా, కొసరడమా? కొసిరితే యేమిటి, కొసరకపోతే యేమిటి? ఇది కూడా వొక చర్చే ఆయింది, నాకు. పర్సులో మహావుంటే రూపాయకు లోపు, ఆ వేళ. వారొక రూపాయే యిచ్చినా వేన్నీళ్ళకు చన్నీళ్ళ సాయం. ట్రిప్లికేనులో జెండామొరం దగ్గిరనుంచి పట్నంలో లా కాలేజీదాకా రానూపోనూ బండిఖర్చు రెండణాలప్పుడు. ట్రామెక్కినా అంతే ఖర్చు. కాగా, వారంరోజులు నిశ్చింతగా గడిచిపోతాయి. {{c|<big><big>30</big></big>}} ఈ నిశ్చయంతో వెళ్ళాను మళ్ళీ వారిదగ్గిరికి, పెద్ద ఆశ లేమీ పెట్టుకోకుండా. "వీరికి 15–0–0లు ఇచ్చేది" అని వొక స్లిప్పురాసి చేతికిచ్చారు శాస్త్రిగారు, వెంటనే. విస్మితుణ్ణయి పోయాన్నేను. శ్రామికుల మనస్తత్వాన్ని పట్టి చూస్తే పెద్ద మొత్తమే అది.<noinclude><references/> {{rh|538||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}</noinclude> qokjogtz07a7agzrheibfd6fa88p12h పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/563 104 204195 555565 531811 2026-05-06T11:27:14Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>కాని, "ఉచితం" అని వుంది ఇంగ్లీషులో, సంతకం పైని. "ఆ మొత్తం ప్రతిఫలం కాదు” అన్నారు వారు, నా వాలకం గుర్తించారో యేమిటో వారు. "మీకు సాహాయ్యంగా యిచ్చానని, యిప్పటికి" అని కూడా అన్నారు, స్పష్టంగా. నాకు చాలా ఆనందం కలిగింది. మద్రాసులో నెలరోజులు గడిచిపోతాయి నా కా డబ్బుతో. కళ్ళుమూసుకున్నా గడిచిపోతాయి. ఈ పునాదిమీద - దీంతో గడిచిపోయే రోజుల్లో మరి కొంత సంపాదించుకోవచ్చు. చేసిన పనికి ప్రతిఫలం కాదిది, ఆ బాపతు ఎంతో మరి కొంత కూడా వుంటుంది. పైగా “యిప్పటికి” అన్నారువారు, మరొకప్పుడు కూడా చేస్తారన్నమాట, యిలాంటి సాయం వారు. ఎంతో ధైర్యమున్నూ కలిగింది నాకు. రెక్కలమీద బతికేవాళ్ళ కిలాంటి ధైర్యమే జీవగర్ర. కోటీశ్వరులకూ వుంటుంది ధైర్యం, యిలాంటిది మాత్రం కాదది. ఇంత గంభీరమూ కాదది, యింత రసవంతమూ కాదు. ఇంత ఉన్నతమూ కాదది, నిష్కలుషమూ కాదు. ఇంత హార్దికమూ కాదది, యింత పవిత్రమూ కాదు. దానిచుట్టూ యెన్నో అనుమానాలు, దీనిచుట్టూ మాత్రం నిశ్చింత. ఇలాంటి యెన్నో సన్నివేశాలవల్ల పేదలబతుకెంతో సరళంగా నడుస్తుంది. సాదలబతుక్కి మాత్రం మాటమాటకీ అనుమానాలే - క్షణక్షణాన కల్పనలే - నిమిషనిమిషానా కుట్రలే - అడుగడుగునా ద్రోహా లే - ఎటుచూసినా అపాయాలే. నేనేమీ మాట్టాడకపోడం - మాట్టాడలేకపోడం చూసి శాస్త్రిగారే అడిగారు మళ్ళీ "మీకు డబ్బు కావాలా, మేము ప్రకటించిన పుస్తకాలు కావాలా?" అని. ఇది కూడా చకితుణ్ణి చేసింది నన్ను. వ్యాపారరీత్యా చూసుకుంటే పుస్తకాలివ్వడమే సుళువూ, లాభమూ కావచ్చు వారికి, కాని, యిలా అడగడంలో యిదేనా వారి ఉద్దేశం? ఇదమిత్థం అని నిర్ధారణ చెయ్యలేన్నేను, కాదేమో అనిపించింది. చదువుకుందా మంటే పుస్తకాలులేని స్థితి అప్పటికే నాది. తెనుగంటే అంత అభిమానమేకాని - నన్నయభట్టన్నా అంతంత భక్త్యాదరాలున్నే కాని- తెనుగు భారతమే లేదు నా దగ్గిర, అప్పటికీ పూర్తిగా. ఏమయినా, ఆలోచన రేపింది, నాకీమాట. “ఎంత యిమ్మంటారు ప్రతిఫలం?” అని వా రడిగివుంటే, డబ్బే అడిగివుందును నే నప్పటి పరిస్థితులను బట్టి. ఇటు, కాలక్షేపానికే అవసరం అయేటట్టుండడం కాక, అటు వీరపూజ అచ్చవుతోంది, బిల్లుమీద పడిపోతోంది, పెద్ద పర్వతంలాగ.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||539}}</noinclude> f60op6ur8n0i6kg1e3qxeq4qd1ghrb8 పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/564 104 204196 555566 531818 2026-05-06T11:30:37Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>కాని, తెనుగులో సాధించుకోవలసిం దెంతో వుంది, నాకు. ఇప్పటికే ఆలస్యం అయిపోయింది, త్వరపడాలి. బతిమాలినా పుస్తకాలు అరువు దొరకని వూరు నాది. కనక? "చదువుకో, జ్ఞానం సంపాదించుకో. బాగుపడు" అన్న ఉపదేశం వినపడింది నా అంతర్వాణిది, వారి యీ మాటతో. అయితే, యెన్ని పుస్తకాలిస్తారు వారు, నాకు? ఈ మాట స్పష్టంగా అడగడమే నా స్వభావం. కాని, మొగమాట పడిపోయాను. అలాంటి పని నేను చూసివుండలే దప్పటికి. దానికెంతో ప్రతిఫలం సరిపోతుందో వూహలక్కూడా అందని విషయం నాకు. కాగా, "కొంచెం లౌక్యం చేదా”మని పించింది, ఎప్పుడూ లేనిది. "పుస్తకాలే యివ్వం”డన్నాను, సంఖ్య వారే తేలుస్తారన్న గడుసుదనంతో. కాని, మరోదారిన వచ్చారు వారు, యాదాలాభంగా. “ఇదిగో కేట్లాగు. మా సొంత ప్రకటనల్లోవి మాత్రమే జాబితా రాసియివ్వం”డన్నారు వారు, కేట్లాగు చేతి కందిస్తూ. తెల్లపోయాన్నేను. నా లౌక్యం బెడిసికొట్టింది, మరి. ధర్మమే. నేను చేసి వుండకూడని దది. నా తత్వానికి విరుద్ధమున్నూ పూర్తిగా, అది. అయితే, యెంత ఖరీదుగల పుస్తకాలకూ జాపితా రాయడం? గడుసుపోకడ కట్టిపెట్టి, యీ మాటే సూటిగా అడిగేశాను, వారి నప్పుడు. అదీ వొక చిక్కుకే కారణం, చూసుకుంటే. ఇవతలివాడు అప్రగల్బుడయితే, మరింత విజృంభిస్తా రవతలివారు, తప్పే స్వభావం గలవా రయితే. తమ గడుసుదనం అంతా చూపిస్తారు - తిప్పితిప్పి కొడుతారు మడతపేచీలతో - లోకువచేస్తారు హేళనమాటలు వాడుతూ - యద్దేవా కూడా ప్రారంభిస్తారు తామే ఆకాశాన్నుంచి వూడిపడ్డట్టు మహా- మరొకప్పుడు చూసుకుందాం. అని కూడా అంటారు, నాస్తి పర్యాయంగా, చివరికి. కాని, శాస్త్రిగారు మితభాషులు కనక, సూటిగానే బదులు చెప్పారు "డెబ్భై యెనభై రూపాయల పుస్తకాలకు జాబితా రాయండి" అని. పుస్తకాల కిట్టింపుధర చూసుకున్నా, రమారమి పాతిక రూపాయలన్నమాట నా పనికి ప్రతిఫలం. సెలగో సెలగ, నేనే అడిగితే పాతిక ముప్పయి రూపాయిల ఖరీదు పుస్తకాలకంటే యెక్కువ అడగలేకపోయి వుందును.<noinclude><references/> {{rh|540||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}</noinclude> gjw7wys0wvx4ktjad39soxt39af0zpi పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/565 104 204197 555567 531823 2026-05-06T11:34:53Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>ఆంధ్ర మహా భారతం, ఆంధ్ర మహా భాగవతం, భాస్కరరామాయణం, నిర్వచనోత్తర రామాయణం, కంకంటి పాపరాజు ఉత్తర రామాయణం, నాచన సోమన్న ఉత్తర హరి వంశం, శృంగార నైషధం, మను వసుచరిత్రలు, పారిజాతాపహరణం, కళాపూర్ణోదయం, రాఘవ పాండవీయం, ఆముక్తమాల్యద, విజయ విలాసం - ఇలా రాశాను చివరికి, జాపితా. చూడ్డం తడువుగా “ఉచితం” అని రాసి సంతకం కూడా చేశారు శాస్త్రిగారు. షాపులో, చంద్రమౌళి శాస్త్రిగారున్నూ అవి చూడ్డం తడువుగా ఇచ్చేశారు డబ్బూ, పుస్తకాలున్ను. పావలా యిచ్చి, ప్రత్యేకంగా జట్కా చేసుకుని బస కెగిరి పోయాన్నేను, తెరపి మరుపుల్లో. {{c|<big><big>31</big></big>}} వీరపూజ అచ్చు పూర్తయింది. ఆపని - 12 డబుల్ ఫారాల అచ్చుపని పూర్తికావడానికి ఆరుమాసాలు పట్టింది, పూర్తిగా. మొదటిఫారం తప్పించి, శ్రీ నాగేశ్వరరావుగారు ప్రూపులు చూసినట్టు లేదు. మరేమీ ఆక్షేపణలు చెయ్యలేదు, వారు, మరి. నా రచనకు ఉపోద్ఘాతం రాసి యిచ్చారు వారు. విడిఫారా లివ్వగా పూర్తిగా చదివే రాశారు వారది. గ్రంథంలో నా ధోరణి నాదీ, ఉపోద్ఘాతంలో వారి ధోరణి వారిదీగా వుంది. మొదటి ప్రతి వారిచేతిలో వుంచాను పట్టుకువెళ్ళి నేను. వెంటనే వారి స్లిప్పు రాసి యిచ్చారు నాకు, కాషీయరు దగ్గరికి వెళ్ళమని చెబుతూ. నాకు పాతిక రూపాయ లిమ్మని వుంది, దాల్లో. ఉదారులపద్ధతి అది, పుస్తకం చేతిలో వుంచితే చాలు, నోరు చేసుకుని వేరే అడగనక్కరలేదు, ఎంతో కొంత తమకీ తామే అయి సత్కరిస్తా రెంతో కొంత యిలాగ వారు. పుస్తకం అచ్చు వేయించి పెట్టమనే నేను కోరింది వారిని, పైగా, ద్రవ్యం కూడా యిమ్మని నా వుద్దేశమున్నూ కాదు; కాని నాగేశ్వరరావుగారి పద్ధతి అది. "అది, యిక్కడ, మీరు కాలక్షేపం చేసుకోగలగడాని కిచ్చా”నంటూ కూడా స్పష్టంగా చెప్పారు వారు. "పుస్తకాలు మీ వూరు తీసుకువెళ్ళండి, నాదగ్గిర వుంచనక్కరలేదు. వ్యవహారం అంతా మీరే చూసుకోండి. బిల్లు మాత్రం సాధ్యం అయినంత తర్వగా చెల్లించండి" అనిన్నీ చెప్పారు. నా విషయమై తమ పథకం మార్చుకున్నారా వారు? కానయితే, ఆ పథకం అనుపరించి వారెవరి పుస్తకాలూ కూడా అచ్చు వేయించినట్టు లేదు, తరవాత్తరవాత కూడా.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||541}}</noinclude> l5mt3q6c0qfg0ifqgpm4klkun4jx93z 555568 555567 2026-05-06T11:35:39Z Vickyganti 7066 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vickyganti" /></noinclude>ఆంధ్ర మహా భారతం, ఆంధ్ర మహా భాగవతం, భాస్కరరామాయణం, నిర్వచనోత్తర రామాయణం, కంకంటి పాపరాజు ఉత్తర రామాయణం, నాచన సోమన్న ఉత్తర హరి వంశం, శృంగార నైషధం, మను వసుచరిత్రలు, పారిజాతాపహరణం, కళాపూర్ణోదయం, రాఘవ పాండవీయం, ఆముక్తమాల్యద, విజయ విలాసం - ఇలా రాశాను చివరికి, జాపితా. చూడ్డం తడువుగా “ఉచితం” అని రాసి సంతకం కూడా చేశారు శాస్త్రిగారు. షాపులో, చంద్రమౌళి శాస్త్రిగారున్నూ అవి చూడ్డం తడువుగా ఇచ్చేశారు డబ్బూ, పుస్తకాలున్ను. పావలా యిచ్చి, ప్రత్యేకంగా జట్కా చేసుకుని బస కెగిరి పోయాన్నేను, తెరపి మరుపుల్లో. {{c|<big><big>31</big></big>}} వీరపూజ అచ్చు పూర్తయింది. ఆపని - 12 డబుల్ ఫారాల అచ్చుపని పూర్తికావడానికి ఆరుమాసాలు పట్టింది, పూర్తిగా. మొదటిఫారం తప్పించి, శ్రీ నాగేశ్వరరావుగారు ప్రూపులు చూసినట్టు లేదు. మరేమీ ఆక్షేపణలు చెయ్యలేదు, వారు, మరి. నా రచనకు ఉపోద్ఘాతం రాసి యిచ్చారు వారు. విడిఫారా లివ్వగా పూర్తిగా చదివే రాశారు వారది. గ్రంథంలో నా ధోరణి నాదీ, ఉపోద్ఘాతంలో వారి ధోరణి వారిదీగా వుంది. మొదటి ప్రతి వారిచేతిలో వుంచాను పట్టుకువెళ్ళి నేను. వెంటనే వారి స్లిప్పు రాసి యిచ్చారు నాకు, కాషీయరు దగ్గరికి వెళ్ళమని చెబుతూ. నాకు పాతిక రూపాయ లిమ్మని వుంది, దాల్లో. ఉదారులపద్ధతి అది, పుస్తకం చేతిలో వుంచితే చాలు, నోరు చేసుకుని వేరే అడగనక్కరలేదు, ఎంతో కొంత తమకీ తామే అయి సత్కరిస్తా రెంతో కొంత యిలాగ వారు. పుస్తకం అచ్చు వేయించి పెట్టమనే నేను కోరింది వారిని, పైగా, ద్రవ్యం కూడా యిమ్మని నా వుద్దేశమున్నూ కాదు; కాని నాగేశ్వరరావుగారి పద్ధతి అది. "అది, యిక్కడ, మీరు కాలక్షేపం చేసుకోగలగడాని కిచ్చా”నంటూ కూడా స్పష్టంగా చెప్పారు వారు. "పుస్తకాలు మీ వూరు తీసుకువెళ్ళండి, నాదగ్గిర వుంచనక్కరలేదు. వ్యవహారం అంతా మీరే చూసుకోండి. బిల్లు మాత్రం సాధ్యం అయినంత తర్వగా చెల్లించండి" అనిన్నీ చెప్పారు. నా విషయమై తమ పథకం మార్చుకున్నారా వారు? కానయితే, ఆ పథకం అనుపరించి వారెవరి పుస్తకాలూ కూడా అచ్చు వేయించినట్టు లేదు, తరవాత్తరవాత కూడా.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||541}}</noinclude> 2eq63ajfqu3jujtw6w3coffv2j1m9il పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/566 104 204198 555569 531877 2026-05-06T11:39:51Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>ఆ పథకం కొంత మార్చి, ఆంధ్ర గ్రంథమాల రూపించుకున్నా రేమో వారు, నేను చెప్పలేను. అన్ని విధాలా కృతజ్ఞత విన్నవించుకున్నాను వారికి. "ఇంతలో యింటికి వెళ్ళను. ఇక్కడేవుండి, డబ్బు సంపాదించుకుని బిల్లు చెల్లిస్తాను. అది చెల్లిపోయేదాకా కదలను" అనిన్నీ చెప్పాను వారికి. దాని మీద అన్నారు వారు, "కొమర్రాజు లక్ష్మణరావుగారినీ, పండిత గోపాలాచార్యులుగారినీ చూడ"మని. అప్పటివరకూ "ఫలానా ఫలానా వారిని చూద్దా"మనే అనుకోలేదు నేనిదమిత్థంగా లక్ష్మణరావుగారి దర్శనం చెయ్యాలని మాత్రం మద్రాసు వెళ్ళకపూర్వం అనుకుని వున్నాను. నా వీరపూజ చూడాలి వారు. సూటిగా వారి మాటలూ విమర్శించివున్నా న్నేను నా రచనలో, పేరుమాత్రం పెట్టకుండా. కనక, వారు నన్నేమంటారో చూసుకోవాలి. కాక, - చారిత్రకంగా వారిమాటే వేదవాక్యం మన జాతికి. వారు, నా విమర్శ ఆక్షేపించవచ్చు, నాది దుస్సాహసం అనవచ్చు, నేను స్వతంత్రించి అలా రాయడం మంచిది కాదన వచ్చు, నా ఆక్షేపణలు లెక్కచెయ్యకే పోవచ్చు కూడా, ఏమయినా నా రచన వారు చదవాలి. వీలయితే, నేనే చదివి వినిపించాలి, వారికి. అది పెద్ద మన్నన నాకు. ఎటు చూసినా, హిమవత్పర్వత సానువుల్లో వొక చలిచీమ వంటివాణ్ణి వారి యెదట నేను. వారి దర్శనం చేసుకోడమే వొక విశేషం నావంటి వాళ్ళకి. కాగా, నాగేశ్వరరావుగారు చెప్పిన వెంటనే, రెక్కలు కట్టుకుని వారియెదట వాలా లన్నంత ఆత్ర పడ్డాన్నేను. కాని, సాయంత్రం అయిదు కావస్తోందప్పటికి. అప్పుడు వారి దర్శనం కావడం సందేహాస్పదం. వెంటనే నాగదిలోకి వెళ్ళిపోయి, అచ్చూ, పుస్తకం ఆకృతీ చూసుకుంటూ మురిసిపోతూ కూచున్నాను. వీరపూజ పూర్తి కాలికోబయిండు చేయించారు పంతులుగారు. దేవరతో బజారుకి వెళ్ళి, స్వయంగా ఏరుకుని ఎర్రకాలికో కొనిపించా న్నేను. అప్పుడు గజం పావులా వెల, సీమ కాలికో అయినా. స్ఫుటంగా వుంటే, యేరంగయినా నా కిష్టమే; కాని యెరుపు రంగయితే మాత్రం ప్రత్యేక ప్రీతి. నాగేశ్వరరావుగారు పూనుకుని వుండకపోతే, మరెన్ని విధాల ప్రయత్నించినా నా వీరపూజ ఆకృతికంత ఔజ్వల్యం వచ్చి వుండేది కాదు.<noinclude><references/> {{rh|542||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}</noinclude> 1ble065gyfhr2jj94madi93js61h75y పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/567 104 204199 555571 531878 2026-05-06T11:44:25Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>అది చూసుకుని, నే నప్పు డనుభవించిన ఆనందానికి పరిమితి చెప్పలేన్నే, నిప్పుడున్నూ. నిజంగా, నేనారాత్రి, నిద్రలోనే మునిగిపోయానో, ఆ ఆనందంలోనే మునిగిపోయానో చెప్పలేను, భళ్ళున మాత్రం తెల్లవారింది. స్నానాదికం ముగించుకున్నాను, వెంటనే ఎగ్మూరు బయలుదేరాను, ట్రామెక్కి. "వేదవిలాసం"లో వున్నారు లక్ష్మణరావుగారు. వెళ్ళి, నా చీటీ యిచ్చి “రమ్మని సెలవయింది" అని చెప్పాడు నౌకరు వచ్చి. కింది మెట్టుమీద అడుగు పెట్టి పైకి చూశాను, పై మెట్టు దగ్గిర నుంచుని వున్నారు వారు, కిందికే చూస్తూ. వారి సౌజన్యమూ, వారి నిరాడంబరతా, వారి వేష భాషలూ అనేకులు చెప్పగా విని వున్నాను; కాని దివాను పదవిలో వుండినవారు, అంత "సామాన్యం"గా వుండడం చకితుణ్ణి చేసింది, నన్ను. తాము, తమచుట్టూ, ఏమిటేమిటో కాగితాలు, తాటాకు పుస్తకాలూ, ఇంగ్లీషుపుస్తకాలూ తెరిచి పరిచి వున్న పెద్ద తుంగచాప మధ్యగా కూచుని, పక్కగా స్థలం చూపించారు వారు నాకు, కూచోమని. ముందు కూచుని, వెంటనే లేచి సవినయంగా వంగి నా వీరపూజ ప్రతి సమర్పించుకున్నాన్నేను వారికి, నా అసమర్థత నివేదించుకుంటూ. అది అందుకోడంలో యెంతో ప్రీతి చూపించారు వారు, అయితే "మీ వీరపూజ చూశా"నన్నారు మొదటే . “చదివా”నన్నారు. "గంభీరమైన రచన" అని కూడా అన్నారు. తెల్లపోయా న్నేనది విని. అచ్చు పూర్తయాక - బయిండున్నూ అయాక -- అయిన వెంటనే - ఉత్తర క్షణంలోనే - మొదటి మూడు ప్రతుల్లోనూ అప్పటికప్పుడు నాగేశ్వరరావుగారి చేతిలో వుంచినది మొదటిదీ, మర్నాటి ఉదయం లక్ష్మణరావు పంతులుగారి చేతిలోనే వుంచినది రెండోదిన్నీ. కాగా - వారది చూడ్డమూ, చదవడమూ, వొక అభిప్రాయం యేర్పరుచుకోడమూ ఎలా సంభవించింది? ఇది అవగాహన కాక అలా తెల్లపోయాన్నేను. అది గుర్తించి వారే చెప్పారు జరిగిన సంగతి. "హెచ్.వి. కృష్ణ - అండుకో" అని మద్రాసులో వొక పబ్లిషింగు ఏజన్సీ అప్పుడు. “హరి సర్వోత్తమరావు - వీరభద్రరావు - కృష్ణ - అండుకంపెనీ" అని దాని పూర్తి పేరు. "కృష్ణ" అంటే చతుర్వేదుల వేంకట కృష్ణయ్యగారన్న మాట. నెల్లూరు వారిది. చతర్వేదుల రాఘవయ్యగారి కుమారులాయన.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||543}}</noinclude> i0gks2tkb51fv1sq2f6qsztpolcwloa పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/569 104 204201 555574 531891 2026-05-06T11:55:31Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 555574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>డీకున్నాను. అయితే, మేమెప్పుడూ కటు భాషల్లోకి వెళ్ళలేదు. కలుసుకోడం మానలేదు. మాట్టాడుకోడమూ మానలేదు. "మీ ఆక్షేపణలెవరు లెక్క చేస్తారు లెండి" అని తన భావం స్పుటంగానే చూపించారాయన వొకమాటు, చివరికి. "మీ ప్రామాణికత్వం యేమిటిందులో, అసలు?" అని దృఢంగా ప్రశ్నించా న్నేనాయన్ని. కాని “వోహో” అంటే “వోహో” అనే అనుకునే వాళ్ళం సాధారణంగా. నాకు బాగా అవగాహన అయిందేమిటంటే? ఆయన్ని తమ దగ్గిర చేర్చుకోడం వల్ల - ఆయనకు చనువివ్వడం వల్ల–మద్రాసు ఆంధ్రుల్లో చాలామంది - యేదో విధంగా ప్రముఖులయి వున్నవారు తామూ తామూ దూరం దూరం అవుతూ వచ్చారు. వావిళ్ళ వెంకటేశ్వరశాస్త్రిగారు చాలా గర్హించేవారాయన్ని. గోపాలాచార్యులవారు, ఆయన ప్రస్తావనే సహించేవారు కారు. అయితే, ఆయన వేగునమ్మి, తమ ప్రవృత్తి మార్చుకోని వారున్నూ లేకపోలేదు మద్రాసులో కొందరు, లక్ష్మణరావు పంతులుగారి వంటి వారు. {{c|<big><big>32</big></big>}} నా ఆక్షేపణల ప్రసక్తి వచ్చింది. నాకు నేనే తెచ్చాను. ప్రసక్తాను ప్రసక్తంగా, నాగేశ్వరరావుగారు నన్నాక్షేపించడమూ, భానుమూర్తిగారు నన్ను సమర్థించడమూ - ఇదీ వచ్చింది. "అంతా విన్నా"నన్నారు లక్ష్మణరావుగారు. చకితుణ్ణయి పోయా న్నేను. ఈ గొడవ, నాకూ నాగేశ్వరరావుగారికి, భానుమూర్తి గారికీ మాత్రమే పరిమితం అయివుందని నా నమ్మకం. అది అలా కాలేదని తేలింది, దీంతో. అయితే, లక్ష్మణరావుగారు చాలా చక్కగా పరిష్కరించారా గొడవ. "కూటనీతి మొదణ్ణుంచీవుంది, ఆచరణలో, మన జాతిలోనూ వుంది, కావలసినంత – అయితే, మన పూర్వులది తిరస్కరిస్తూనే వచ్చారెప్పటి కప్పుడు. రాజనీతి ధర్మబద్ధంగా వుండాలని వారి శాసనం. ఆత్మోదయమే రాజనీతి పరమావధి అనుకుంటే మాత్రం పెడదారులు తొక్కవలసే వస్తుంది, సకృతుగా నయినా, ధర్మం పురస్కరించుకునే యేర్పడవు ఘర్షణలు, మరి. అయితే, కూటనీతికి స్వాగతం పలకడంలోనూ, అది అదుపు చెయ్యడం లోనూ చాలా భేదం వుంది. దానికి స్వైరవిహారం అంగీకరించడం అంతగా శ్రేయస్కరం కాదు, పోనీ అంటే, అలా అంగీకరించకపోడంతో, మన పూర్వులు, చాలా దెబ్బలు తిన్నారు చాలా మాట్లు.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||545}}</noinclude> hsehbk05s6ef96vmsyvvz34y495ksem పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/310 104 211758 555507 555425 2026-05-05T14:14:42Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> కారులను, పండితులను సంఘటితపరచి తెలుగు భాషను అభివృద్ధిపరచుటయే పరిషత్తు యొక్క ముఖ్య ఉద్దే కమన్నారు. ఈ సంస్థకు శ్రీ సీతయ్య గుప్త గారు గౌరవ అధ్యక్షులుగా ఉండి ఎన్నో కార్యక్రమాలు ఘనంగా నిర్వహించారు. శ్రీ సీతయ్య గారు దళిత పక్షపాతి. అందుకే వీరు హైదరాబాదులోని బోరబండ గ్రామంలో "కొత్తూరి సీతయ్య నగర్" అని నామకరణం చేసి అనేకమంది హమాలీలకు గృహనిర్మాణం చేయించి సమాజంలో సేవాజ్యోతిగా నిలిచారు. ఆయన 87వ యేట శ్రీ ఈశ్వర నామ సం.ర శ్రావణ శుద్ధ పాడ్యమి, సోమవారం 04-08-1997లో తనువు చాలించారు. వారి స్ఫూర్తి మనందరిని ముందుకు నడిపిస్తుందని విశ్వసిస్తున్నాము. శ్రీ సీతయ్య గుప్తగారు త్రికరణశుద్ధిగల మానవతా మూర్తులు. దీనార్త జనులన్నా వారికి సానుభూతి మెండు. వారు ఏ పని చేపట్టినా దానిని అత్యంత సమర్థతతో హృదయపూర్వకంగా నిర్వహించుటకు ప్రయత్నించేవారు. కార్యదక్షతవలనే వారు చేపట్టిన పనులు చాలా గొప్పగా నిర్వహించారు. వారి జీవితంలో వారి ఆశయాలను సమర్థంగా నెరవేర్చారు. శ్రీ సీతయ్య గుప్త వారికి 'సర్దార్''వైక్కరత్న' 'సేవారత్న' మొదలగు బిరుదులు ప్రముఖ సంస్థల నుండి స్వీకరించారు. శ్రీ సీతయ్య గారు తెలుగు, హిందీ భాషలయందు గంటల తరబడి చాలా చక్కగా ఉపన్యాసం చేసేవారు. వీరు ధర్మమార్గ పరాయణులు, క్రమశిక్షణ పరాయణులు, దయామయులు, విద్యాసంపన్నులు, వినయమూర్తులు.. అందుచేతనే వారు హైదరాబాదు నగర పుర ప్రముఖులలో నొకరై తమ కులమువారి చేతనే గాక, అన్యులచేత కూడా ప్రశంసింపబడిరి. వారి హృదయాలలో స్థిరంగా నిలిచిపోయారు. వారు స్థాపించిన, నిర్వహించిన సంస్థలన్నీ 'మూడు పువ్వులు, ఆరు కాయలు'గా విరాజిల్లుతున్నాయి. అవి నేటి యువత, నేటితరం ఆస్వాదించుతున్నారు.<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |289 | తేజోమూర్తులు}}</noinclude> kzgwq1qc6f5pp3y5njmntv75f91d6g0 పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/311 104 211759 555508 552130 2026-05-05T14:26:08Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> {{center|{{p|fs150}}'''81. కుమారయ్య (జస్టిస్)'''</p>}} {{right|-అన్నవరం దేవేందర్}} ఆయన జీవితాన్ని సమున్నతంగా గెలుచుకున్న న్యాయ కోవిదుడు. జనధర్మం కోసం అత్యున్నత న్యాయ పీఠాన్ని అధిరోహించిన బహుజనుడు. సత్వర న్యాయం కోసం పరితపించిన న్యాయమూర్తి. నిరాడంబర జీవితం ఆయన ఆచరణ. ఆయన జస్టిస్ నాంపల్లి కుమారయ్య, జగిత్యాల జిల్లా (అప్పటి కరీంనగర్ జిల్లా) కొడిమ్యాల మండల కేంద్రంలో శాలివాహన దంపతులైన నర్సింలు -లక్ష్మమ్మలకు ఆయన 15.6.1901లో జన్మించారు. పనిచేస్తేనే బతుకు తెరువు అయిన కుటుంబంలో పుట్టి అంచెలు అంచెలుగా విద్యార్హతలు సాధించారు. కుమారయ్య ఏ తరగతిలో ఉన్న ప్రథమశ్రేణిలో ఉత్తీర్ణుడు అయ్యేవాడు. ఆయన విద్యాదాహాన్ని గమనించిన తండ్రి ఆయనను కోడిమ్యాలలో ప్రాథమిక విద్య, కరీంనగర్లో ప్రాథమికోన్నత విద్య, వరంగల్లో ఉన్నత విద్యను ఆనాటి నిజం ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ఉర్దూ మీడియంలో చదివించారు. అనంతరం ఆయన ఆగకుండా ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో చేరి డిగ్రీ, న్యాయశాస్త్రం విద్యను అభ్యసించారు. అనంతరం జరిగి హైదరాబాద్ సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్షకు రాసి ప్రథమ ర్యాంక్లో ఉత్తీర్ణులయ్యారు. హైదరాబాద్ సివిల్ సర్వీస్ అంటే ఇప్పటి ఐ.ఏ.ఎస్. లెక్క హైదరాబాద్ రాజ్యంలో 1931లో ఆయన సివిల్ సర్వీస్కు ఎంపికయ్యారు. ఆ పరీక్షలో ఎంపికైన వారి జాబితాను అప్పటి ప్రధాన న్యాయమూర్తి సర్ నవాబ్ మిర్జాయార్డింగ్ ఉన్నతాధికారులు సమర్పించి ఒకరిని జ్యుడిషియరీకి ఎంపిక చేయమని కోరారు. అందరి పరీక్షాపత్రాలను చూసిన ఆయన కుమారయ్యను జ్యూడిషియరీకి ఎంపిక చేరారు. జాబితాలోని మొదటి వ్యక్తికి తనకు నచ్చిన డిపార్ట్మెంట్ను ఎంపిక చేసికోవచ్చు. అందువల్ల కుమారయ్య రెవెన్యూ డిపార్ట్మెంట్ కావాలని కోరుకున్నారు. ప్రధాన న్యాయమూర్తి అయి వచ్చిన తర్వాత అయ్యన్ని న్యాయ స్థానంకు పంపుతానని ప్రధాన న్యాయమూర్తి హామి ఇచ్చారు. కాని కుమారయ్య లక్నోలో ట్రైనింగ్ పూర్తి చేసికొని వచ్చేసరికి నవాబ్డింగ్ ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా రాజీనామా చేసి హైదరాబాద్ వదలి వెళ్ళిపోయారు. అందువల్ల కుమారయ్య మున్సిఫ్ మెజిస్ట్రేట్గా 1935లో ఉద్యోగంలో చేరాల్సి వచ్చింది. ఆ తర్వాత 1943లో అడిషనల్ జిల్లా మేజిస్ట్రేట్గా పదోన్నతి పొందారు. 1946లో జిల్లా మెజిస్ట్రేట్ గా పదోన్నతి పొందారు. 1948 సెషన్స్ జడ్జిగా, 1955లో హైదరాబాద్ హైకోర్టు జడ్జిగా పదోన్నతి పొందారు. అప్పటికి ఆంధ్రప్రదేశ్ విలీనం కాలేదు. హైకోర్టులో జడ్జిగా చేరిన తర్వాత 1956లో ఆంధ్రరాష్ట్ర హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో విలీనం అయిన తర్వాత అడిషనల్ జడ్జిగా ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్ట్లో పనిచేశారు. తిరిగి ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్ట్కు 1957లో జడ్జిగా పదోన్నతిలో చేరారు. 1969లో చీఫ్ జస్టీస్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టుగా అత్యున్నత పదవిలోకి ఎక్కారు. జూన్ 15, 1971లోని ఆయన పదవీవిరమణ చెందారు.<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |290 | తేజోమూర్తులు}}</noinclude> 8cci4k2ckvpncpx8oncdzy5ql3ud860 పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/312 104 211760 555509 552131 2026-05-05T14:34:58Z A.Murali 3019 555509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" /></noinclude> ఆయన జడ్జిగా ఏ స్థాయిలో పని చేసినా న్యాయవాదుల వాదనని శ్రద్ధగా దయతో ప్రేమపూర్వకంగా విని తీర్చులు చెప్పేవారని ప్రసిద్ధి. ఆయన తీర్పుల్లో ప్రజలకు న్యాయం అందించాలన్న తపన కనిపించేది. అయితే అందుకోసం ఆయన తన పరిధులు దాటినట్లుకూడా లేదు. కేసులను త్వరితంగా పరిష్కరించడానికి కుమారయ్య తీవ్రంగా పరిశ్రమించేవారు. హైకోర్ట్ న్యాయమూర్తిగా నియమకం పొందాక కేసుల్ని త్వరితంగా పరిష్కరించేందుకు అవసరమైన చర్యల్ని చేపట్టి అందుకోసం కృషి చేసినారు. హైకోర్ట్లోని విభాగాలను పునర్వవస్థీకరించారు. తన పదవీకాలంలో హైకోర్ట్ కేసులు చాలావరకు తగ్గుముఖం పట్టాయి. ఆయన ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేసిన కాలంలో రాష్ట్రంలోని దాదాపు అన్ని కోర్టులను తనిఖీ చేశారు. ఆ తర్వాత సమావేశాలు నిర్వహించి అవసరమైన సూచనలు అందచేసేవారు. సబార్డినేట్ కోర్టు ఎలాంటి తప్పిదాలు లేకుండా కేసులను పరిష్కరించేందుకు ఆయన మౌఖిక సూచనలు చేసేవారు. అట్టి సూచనలతో హైకోర్ట్ 1970, 71లో ఒక పుస్తకాన్ని వెలువరించింది. ఆ పుస్తకాలు న్యాయమూర్తులకు ఇప్పటికీ ఉపయోగపడుతున్నాయి. హైకోర్ట్ చీఫ్ జస్టిస్ పదవీ విరమణ పొందిన తర్వాత 1979లో ప్రపంచ బ్యాంక్ ట్రిబ్యునల్ జడ్జిగా రెండు పర్యాయాలు పనిచేశారు. మూడోసారి అవకాశం వస్తే కూడా ఆయన ఇష్టపడకుండా ఇంటి వద్దనే ప్రశాంత జీవనం గడపసాగారు. కుమారయ్యకి తెలుగు, ఉర్దూ, మరాఠీ, ఆంగ్లం భాషల్లో ప్రావీణ్యతగలదు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ఆయన మొట్టమొదటి హైకోర్ట్ చీఫ్ జస్టిస్ గా పనిచేసి రికార్డ్ సృష్టించారు. మారుమూల పల్లెలో కుమ్మరి కులం నుంచి ఇంతగా ఎదిగినవారు ఆ కాలంలో దాదాపుగా లేరు. హైకోర్ట్ జడ్జిగా దళిత బహుజనులు దాదాపు లేనికాలంలో ఆయన శ్రమించి అంచెలు అంచెలుగా ఎదిగారు. పేద కుటుంబం నుంచి వచ్చినందున పేద ప్రజలపట్ల అవ్యాజమైన అనురాగంతో ఉండేవారు. సత్వరంగా న్యాయం అందిస్తేనే న్యాయం జరిగినట్లు అని నమ్మే ఆయన ఆచరించి చూపారు. నిరాడంబర జీవితం ఆచరణకు మచ్చుతునకగా ఆయన ఉద్యోగ విరమణ సందర్భంలో చెప్పిన "ఈ ప్రపంచంలో ఎవరూ పరిపూరులుకాదు. వైఫల్యాలు లేకుండా ఎవ్వరూలేరు. నా చర్యలవల్ల ఏదైనా మంచి జరిగిదే అది భగవంతుని కృపవల్ల జరిగింది. ఏదైనా చెడుగానీ అపజయంగానీ సంభవించినట్లు అయితే అవి నా లోపాలవల్ల జరిగాయి" అన్న మాటలు గుర్తుకు వస్తాయి. జస్టీస్ కుమారయ్య తీర్పు చెప్పిన కేసుల్లో ఖాసీంరజ్వీ, అయత్ అలీ తప్పించుకున్న కేసు ముఖ్యమైనది. అట్లాగే సాలర్డింగ్ ఎస్టేట్ వ్యవహారాల కేసులను కూడా ఆయన పరిష్కరించారు. చీఫ్ జస్టిస్ గా పనిచేస్తున్న కాలం తర్వాత తను అగ్రికల్చరల్ ఇన్ కంటాక్ట్స్ ట్రిబ్యునల్, ఎలక్షన్ ట్రిబ్యునలు వేజ్ బోర్డ్, పబ్లిక్ సెక్యూరిటీ మేజర్స్ అడ్వయిజర్ బోర్డుకు వేరు వేరు కాలాల్లో చైర్మన్ గా వ్యవహరించి పలు సామాజిక ప్రయోజనంగల జడ్జిమెంట్లు ఇచ్చారు. ప్రివెంటివ్ పెటెన్షన్ ఆర్ట్క అడ్వయిజరీ బోర్డ్ మెంబర్ కూడా పని చేశారు. జస్టిస్ నాంపల్లి కుమారయ్యకి స్వయాన సోదరుడు నాంపల్లి రాజేశం ప్రఖ్యాత సోషలిస్ట్ నాయకుడు. ఆయన జార్జి ఫెర్నాండెజ్ మధులిమయెతో సాన్నిహిత్య సంబంధాలు ఉండేవి. కొంతకాలం ఇంజనీర్ గా హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో పనిచేశారు. చాలా సంవత్సరాలుగా 'ఆకాశిక్' అనే ద్విభాష (తెలుగు, ఇంగ్లీషు) పత్రికను సికిందరాబాద్ నుండి వెలువరించారు. ఇటీవలనే ఆయన మరణించారు. జస్టిస్ కుమారయ్యకు కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం గౌరవ డాక్టరేట్ ఇచ్చి గౌరవించింది. ఆయనకు ఐదుగురు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు. సత్యం, న్యాయం అందించడం నిరాడంబర జీవితం ఆచరించడంలో ఈ బహయనబిడ్డ తెలంగాణ వైతాళికుల్లో ఒకరు. ఆయన 96 సంవత్సరాలు జీవించి 2005లో అమరత్వం పొందారు.<noinclude><references/></noinclude> lqe2nlp88tozo0rexexf5r57lgsswfk 555510 555509 2026-05-05T14:36:07Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> ఆయన జడ్జిగా ఏ స్థాయిలో పని చేసినా న్యాయవాదుల వాదనని శ్రద్ధగా దయతో ప్రేమపూర్వకంగా విని తీర్చులు చెప్పేవారని ప్రసిద్ధి. ఆయన తీర్పుల్లో ప్రజలకు న్యాయం అందించాలన్న తపన కనిపించేది. అయితే అందుకోసం ఆయన తన పరిధులు దాటినట్లుకూడా లేదు. కేసులను త్వరితంగా పరిష్కరించడానికి కుమారయ్య తీవ్రంగా పరిశ్రమించేవారు. హైకోర్ట్ న్యాయమూర్తిగా నియమకం పొందాక కేసుల్ని త్వరితంగా పరిష్కరించేందుకు అవసరమైన చర్యల్ని చేపట్టి అందుకోసం కృషి చేసినారు. హైకోర్ట్లోని విభాగాలను పునర్వవస్థీకరించారు. తన పదవీకాలంలో హైకోర్ట్ కేసులు చాలావరకు తగ్గుముఖం పట్టాయి. ఆయన ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేసిన కాలంలో రాష్ట్రంలోని దాదాపు అన్ని కోర్టులను తనిఖీ చేశారు. ఆ తర్వాత సమావేశాలు నిర్వహించి అవసరమైన సూచనలు అందచేసేవారు. సబార్డినేట్ కోర్టు ఎలాంటి తప్పిదాలు లేకుండా కేసులను పరిష్కరించేందుకు ఆయన మౌఖిక సూచనలు చేసేవారు. అట్టి సూచనలతో హైకోర్ట్ 1970, 71లో ఒక పుస్తకాన్ని వెలువరించింది. ఆ పుస్తకాలు న్యాయమూర్తులకు ఇప్పటికీ ఉపయోగపడుతున్నాయి. హైకోర్ట్ చీఫ్ జస్టిస్ పదవీ విరమణ పొందిన తర్వాత 1979లో ప్రపంచ బ్యాంక్ ట్రిబ్యునల్ జడ్జిగా రెండు పర్యాయాలు పనిచేశారు. మూడోసారి అవకాశం వస్తే కూడా ఆయన ఇష్టపడకుండా ఇంటి వద్దనే ప్రశాంత జీవనం గడపసాగారు. కుమారయ్యకి తెలుగు, ఉర్దూ, మరాఠీ, ఆంగ్లం భాషల్లో ప్రావీణ్యతగలదు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ఆయన మొట్టమొదటి హైకోర్ట్ చీఫ్ జస్టిస్ గా పనిచేసి రికార్డ్ సృష్టించారు. మారుమూల పల్లెలో కుమ్మరి కులం నుంచి ఇంతగా ఎదిగినవారు ఆ కాలంలో దాదాపుగా లేరు. హైకోర్ట్ జడ్జిగా దళిత బహుజనులు దాదాపు లేనికాలంలో ఆయన శ్రమించి అంచెలు అంచెలుగా ఎదిగారు. పేద కుటుంబం నుంచి వచ్చినందున పేద ప్రజలపట్ల అవ్యాజమైన అనురాగంతో ఉండేవారు. సత్వరంగా న్యాయం అందిస్తేనే న్యాయం జరిగినట్లు అని నమ్మే ఆయన ఆచరించి చూపారు. నిరాడంబర జీవితం ఆచరణకు మచ్చుతునకగా ఆయన ఉద్యోగ విరమణ సందర్భంలో చెప్పిన "ఈ ప్రపంచంలో ఎవరూ పరిపూరులుకాదు. వైఫల్యాలు లేకుండా ఎవ్వరూలేరు. నా చర్యలవల్ల ఏదైనా మంచి జరిగిదే అది భగవంతుని కృపవల్ల జరిగింది. ఏదైనా చెడుగానీ అపజయంగానీ సంభవించినట్లు అయితే అవి నా లోపాలవల్ల జరిగాయి" అన్న మాటలు గుర్తుకు వస్తాయి. జస్టీస్ కుమారయ్య తీర్పు చెప్పిన కేసుల్లో ఖాసీంరజ్వీ, అయత్ అలీ తప్పించుకున్న కేసు ముఖ్యమైనది. అట్లాగే సాలర్డింగ్ ఎస్టేట్ వ్యవహారాల కేసులను కూడా ఆయన పరిష్కరించారు. చీఫ్ జస్టిస్ గా పనిచేస్తున్న కాలం తర్వాత తను అగ్రికల్చరల్ ఇన్ కంటాక్ట్స్ ట్రిబ్యునల్, ఎలక్షన్ ట్రిబ్యునలు వేజ్ బోర్డ్, పబ్లిక్ సెక్యూరిటీ మేజర్స్ అడ్వయిజర్ బోర్డుకు వేరు వేరు కాలాల్లో చైర్మన్ గా వ్యవహరించి పలు సామాజిక ప్రయోజనంగల జడ్జిమెంట్లు ఇచ్చారు. ప్రివెంటివ్ పెటెన్షన్ ఆర్ట్క అడ్వయిజరీ బోర్డ్ మెంబర్ కూడా పని చేశారు. జస్టిస్ నాంపల్లి కుమారయ్యకి స్వయాన సోదరుడు నాంపల్లి రాజేశం ప్రఖ్యాత సోషలిస్ట్ నాయకుడు. ఆయన జార్జి ఫెర్నాండెజ్ మధులిమయెతో సాన్నిహిత్య సంబంధాలు ఉండేవి. కొంతకాలం ఇంజనీర్ గా హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో పనిచేశారు. చాలా సంవత్సరాలుగా 'ఆకాశిక్' అనే ద్విభాష (తెలుగు, ఇంగ్లీషు) పత్రికను సికిందరాబాద్ నుండి వెలువరించారు. ఇటీవలనే ఆయన మరణించారు. జస్టిస్ కుమారయ్యకు కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం గౌరవ డాక్టరేట్ ఇచ్చి గౌరవించింది. ఆయనకు ఐదుగురు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు. సత్యం, న్యాయం అందించడం నిరాడంబర జీవితం ఆచరించడంలో ఈ బహయనబిడ్డ తెలంగాణ వైతాళికుల్లో ఒకరు. ఆయన 96 సంవత్సరాలు జీవించి 2005లో అమరత్వం పొందారు.<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |291 | తేజోమూర్తులు}}</noinclude> amiso0jiaov2mm8zokf2hs7ofwi11vv పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/313 104 211761 555511 552132 2026-05-05T15:29:57Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> {{center|{{p|fs150}}'''82. ఎం. ఎల్. జయసింహా'''</p>}} {{right|- పి.వి. రామమోహన్ నాయుడు}} దేశ స్వాతంత్య్రానికి ఎంతో కాలం పూర్వమే హైదరాబాద్ నగరం ప్రపంచ పటంపై భాసిల్లుతుండేది. ప్రపంచంలో సంపన్న రాజ్యంగాను, విలాసవంతమైన రాజప్రసాదాలు, బహు భాషలు, విభిన్న సంస్కృతులు సంగమంగా, సామరస్య సహజీవన సౌందర్యానికి సంకేతంగా హైదరాబాద్ నగరాన్ని చెప్పుకొనేవారు. అలాంటి నగరానికి ప్రపంచం ప్రఖ్యాతి తెచ్చిన వారిలో క్రీడాకారులు ఉన్నారు. ఒలింపిక్స్లో భారత ఫుట్ బాల్ జట్టుకు ఏడుగురు ఆటగాళ్లను ఇచ్చిన నగరంగా, భారత క్రికెట్ జట్టుకు మేలిమి తరగల్లాంటి ఆటగాళ్లను అందించిన జట్టుగా హైదరాబాద్ కు క్రీడా చరిత్రలో ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది. అలా హైదరాబాద్ క్రికెట్కు వన్నె తెచ్చిన మేటి ఆటగాడు జయసింహాగా అందరికీ పరిచితుడైన ప్రముఖ క్రికెటర్ మొట్టంపల్లి లక్ష్మి నర్సు జయసింహ, జయ్ గా ఆయన అభిమానులు ప్రేమతో పిలుచుకొనేవారు. 1939 మార్చి 3వ తేదిన హైదరాబాద్లో సంపన్న కుటుంబంలో జన్మించాడు జయసింహా. ఆయన తల్లి లక్ష్మి. తండ్రి లక్ష్మి నర్సు పేరొందిన కాంట్రాక్టర్, బేగంపేట విమాశ్రయంతో పాటు అనేక నిర్మాణాలను చేపట్టిన అగ్రశ్రేణి గుత్తేదారు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధకాలంలో సికింద్రాబాద్ కంటోన్మెంటును నిర్మించిన కాంట్రాక్టర్ ఆయనే. అందుకే ఆడింది ఆటగా పాడింది పాటగా జయసింహ బాల్యం వైభవంగా గడిచింది. హైదరాబాద్ నుంచి ప్రపంచ క్రికెట్ పటంపై జిగేల్మన్న పేరు ఎం.ఎల్.జయసింహా. హైదరాబాద్ రంజీ జట్టుకు, దక్షిణ మండలం జట్టుకు నాయకత్వం వహించి ఎన్నో విజయాలు నమోదు చేసుకున్న మేటి క్రికెట్ కెప్టెన్ జయసింహా. కుడిచేతి వాటం ఆల్ రౌండర్. మీడియం పేస్ బౌలర్ జట్టు బౌలింగ్ను ప్రారంభించే జయసింహా ఆనక బంతి పాతపడ్డాక తన ఆఫ్-స్పిన్ మాయాజాలం చూపేవారు. తన మేధస్సుతో, వ్యూహాలతో ప్రత్యర్థులను తికమక పెట్టేవారు. అలాగే బ్యాటింగ్లోను అన్ని స్థానాలలో ఆయన ఆడి తన సత్తా చాటుకున్నారు. తొలినాళ్ళల్లో మిడిల్ ఆర్డర్లో బ్యాటింగ్లు దిగిన జయ్ తరువాతి రోజుల్లో జట్టులో టైగర్ పటౌడి, దిలీప్ సర్దేశాయ్, చందు బోర్డే, రూసీ సూర్తి, అజిత్ వాడేకర్ వంటి మేటి క్రికెటర్ల మధ్య తన స్థానం పదిలపరుచుకోవడానికి ఓపెనింగ్ ఓపెనర్ జట్టు బ్యాటింగ్ను ప్రారంభించారు. ధీటైన బౌలింగ్కు, ధాటి షాట్లు, చక్కని ఫీల్డింగ్లో క్రికెట్ అభిమానులను ఆకట్టుకున్న జయసింహా సొగసైన బ్యాటింగ్కు పెట్టింది పేరు. తరువాతి రోజుల్లో మహమ్మద్ అజారుద్దీన్ ఆట శైలి జయసింహా తీరుకు దగ్గరి పోలికలు ఉండేవి. అదే మణికట్టు మాయాజాలం, అదే మృదువుగా పచ్చికపై జారుకొనే షాట్లు, అసూర్, బి.వి.ఎస్. లక్ష్మమ్లు కూడా ప్రదర్శించినా జయసింహ ఆట తీరు అనుపమాన<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |292 | తేజోమూర్తులు}}</noinclude> jsk10fpjhv2te830hlys2jj48qonzaq పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/314 104 211762 555512 552133 2026-05-05T15:44:33Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> మైనది. అసామాన్యమైనది, మరింత ప్రత్యేకమైనదిగా, క్రికెట్ విశ్లేషకులు పేర్కొంటుంటారు. క్రీడా మైదానంలోను, వెలుపల కూడా జయ్ ఒక రాకుమారుడిలా వెలిగారు. ఆ కాలంలో ఆయనకు షోమ్యాన్ గా పేరు. మెడలో స్కార్ఫ్ ధరించి, ఇన్-షర్టు వేసిన సిల్క్ చొక్కా, మణికట్టు, కాలర్ గుండీలు పెట్టుకొని, కాలర్ వెనుకవైపు పైకి ఎత్తిపెడుతూ ఆయన ధరించే శైలి ఆ తరం కుర్రకారులో విపరీతమైన మోజు కలిగించింది. సినిమా కళాకారులు సైతం జయసింహా శైలిని, స్టైల్ను అనుకరించేవారు. హిందీ నటుడు జితేంద్ర తొలి నాటి చిత్రాల్లో జయసింహను అనుకరించి తన అభిమానం చాటుకున్నవాడే. 1967-68లో ఆస్ట్రేలియా పర్యటనకు మంచి ఫాంలో ఉన్న జయసింహాను జట్టు నుంచి సెలెక్టర్లు తప్పించారు. అయితే పర్యటన మధ్యలో ఉండగా ఆటగాళ్ళు గాయాలు పాలై జట్టు పీకల్లోతు కష్టాల్లో కూరుకుపోయి ఉంది. అప్పుడు ప్రత్యేక విమానంలో జయసింహాను రప్పించారు. విమానం దిగి బ్రిస్బేన్ టెస్ట్ మ్యాచ్లో అడుగు పెట్టిన జయ్ ప్రయాణపు బడలికను కూడా పక్కన పెట్టి తన బ్యాట్తో మెరుపులు మెరిపించాడు. వరుస ఇన్నింగ్లలో సొగసైన 74, 101 పరుగులు చేసి భారత్ పరువు కాపాడాడు. ఇది భారత క్రికెట్ చరిత్రలో ఓ మరపురాని ఘట్టం. టెస్ట్ జరిగిన 5 రోజులూ బ్యాటింగ్ చేసిన అరుదైన రికార్డ్ బై పేరున చెక్కుచెదరకుండా ఉంది. 1959-60లో కలకత్తా లో జరిగిన చివరి టెస్ట్లో ఈ అరుదైన ఘట్టం సంభవించింది. మ్యాచ్ జరుగుతున్న మొదటి రోజు చివర్లో జయసింహా బ్యాటింగ్కు దిగి 20 పరుగులతో నాట్ అవుట్గా మిగినారు. రెండోరోజు మళ్ళీ బ్యాటింగ్కు వచ్చారు. జట్టు ఆల్ అవుట్ అయ్యాక మూడో రోజు చివర్లో తన రెండో ఇన్నింగ్స్ బ్యాటింగ్ కు దిగిన జయ్ ఆ రోజు ఆట ముగిసేసరికి నాట్ అవుట్గా మిగిలారు. అనంతరం 4వ రోజంతా నింపాదిగా అదీ కేవలం 59 పరుగులు చేసి నాట్ అవుట్గా మిగిలారు. చివరి రోజు బ్యాటింగ్కు దిగి మరో 15 పరుగులు జోడించి అవుట్ అయ్యారు. దీంతో టెస్ట్ జరిగిన 5 రోజులూ విజయ్ బ్యాటింగ్ చేసినట్లయ్యింది. నెమ్మదిగా ఆరంభించి స్థిరపడ్డాక బౌలర్లకు చుక్కలు చూపించడం ఆయన నైజం. వెనుక అడుగు పైన మిడ్ ఆన్ కు ఎడంగా షాట్ కొట్టడంలో జయసింహాకే చెల్లిందని ప్రఖ్యాత ఆఫ్ స్పిన్నర్ ఎర్రవల్లి ప్రసన్న తన పుస్తకం వన్ మోర్ ఓవర్లో పేర్కొన్నారు. నవాబ్ అఫ్ పటౌడిగా, టైగర్ పటౌడిగా సుపరిచితుడైన మేటి క్రికెటర్ మమ్సార్ అలీ ఖాన్ వటాడి సమకాలీను డవటంవల్ల భారత జట్టుకు నాయకత్వం వహించే అవకాశాన్ని జయసింహా పొందలేకపోయాడు. అయితే జయ్ నాయకత్వంలో ఎలాంటి భేషజాలకు పోకుండా టైగర్ పటౌడి హైదరాబాద్ రంజీ జట్టుకు ఆడేవాడు. 1969-70లో వెస్ట్ ఇండీస్, ఇంగ్లాండ్ పర్యటనకు వెళ్ళిన జట్టుకు జయసింహా నాయకత్వం వహించడానికి అనువైన సమయం. పటౌడి తప్పుకోవడంతో జయసింహా ఒక్కడే జట్టులో ఉన్న అనుభవజ్ఞుడు. సహజంగా ఆయననే కెప్టెన్సీ వరిస్తుందని అంతా ఊహించారు. అభిమానులు ఒకటి తలిస్తే సెలెక్టర్లు మరొకటి తలిచారు. ఎంపిక కమిటీ చైర్మన్ విజయ్ మర్చంట్ తన నిర్ణయాత్మక ఓటుతో అజిత్ వాడేకర్ను కెప్టెన్ గా చేశారు. అయినా ఎలాంటి పొరపొచ్చాలు లేకుండా జయసింహా ఆ పర్యటనలో జట్టుకు పెద్ద దిక్కుగా నిలిచారు. జట్టును నడిపించడంలో అజిత్ వాడేకర్ కు మెళకువలు, వ్యూహాలు అందించారు. అవి ఫలించి వెస్ట్ ఇండీస్, ఇంగ్లాండ్ జట్లను వారి స్వంత గడ్డపై మొదటిసారి ఓడించిన అరుదైన రికార్డ్ భారత్ నమోదు చేసుకోగలిగింది. జయసింహా తనకన్నా సీనియర్ ఐనప్పటికీ ఎలాంటి అరమరికలు లేకుండా తనకు మార్గదర్శిగా నిలిచారని అజిత్ వాడేకర్ పేర్కొనడం జయ్ క్రీడా స్ఫూర్తికి మచ్చుతునక. అదే పర్యటనలో తొలి టెస్ట్ ఆడుతున్న సునీల్ గవాస్కర్కు కూడా జయ ఎన్నో సలహాలు, సూచనలు ఇచ్చి ఒక మేటి ఆటగాడికి తొలిరోజుల్లో నైతిక స్థైర్యం అందించారు. 1959 నుంచి 1971 వరకు 12 ఏళ్ళపాటు సాగిన జయసింహ క్రికెట్ క్రీడా ప్రస్థానంలో 39 టెస్ట్ మ్యాచ్లు ఆడి 2,056 పరుగులు 30.68 సగటుతో చేశాడు. వాటిలో 3 శతకాలు కూడా ఉన్నాయి. 1961- 62 ఇంగ్లాండ్లో జరిగిన రబ్బర్ సీరీస్లో వరుసగా 56, 51, 70, 127 పరుగులు సాధించాడు. మొత్తం 399లతో జట్టు విజయంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు. జట్టు ప్రారంభ బ్యాట్స్ మాన్గా 1963-64<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |293 | తేజోమూర్తులు}}</noinclude> 52lquk9pvchc1xn6fqcnvnzbkx1f7ri పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/315 104 211763 555513 552134 2026-05-05T15:56:19Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> సీరీస్ లో 444 పరుగులతో ఆయన రాణించారు. కలకత్తా, ఈడెన్ గార్డెన్లో జరిగిన 3వ టెస్ట్లో జయ్ చేసిన అద్భుతమైన 129 పరుగులు మరపురానివి. రంజీ ట్రోఫీ మ్యాచుల్లో హైదరాబాద్, దక్షిణ మండలం జట్ల తరపు అది 13,515 పరుగులు చేశాడు. వాటిలో ఎంతో ప్రతిభావవంతంగా ఆయన చేసిన 33 సెంచరీలు జయసింహా పేరును క్రికెట్ యవనికపై మెరిసేలా చేశాయి. ఫీల్డింగ్లోను తన సత్తాను చాటిన జయ్ మొదటి తరగతి. క్రికెట్ మ్యాచుల్లో 157 క్యాచులు పట్టారు. ఎందరో యువ క్రికెటర్లను ఆయన తీర్చి దిద్దారు. జయసింహా తర్ఫీదులోనే ప్రముఖ స్పిన్నర్లు ఎం.వి. నరసింహా రావు, ముంతాజ్ హుస్సేన్, గోవింద్ రాజ్వంటి మేటి పేస్ బౌలర్ రాణించారు. నౌషీర్ మెహతా, అబ్దుల్ హాయ్, జయంతి లాల్, వహిదియార్ ఖాన్, కృష్ణమూర్తి వంటి గొప్ప ఆటగాళ్ళు జయసింహా శిక్షణ, మార్గదర్శకత్వంలోనే రాటు తేలారు. హైదరాబాద్ క్రికెట్కు వన్నె తెచ్చారు. ప్రపంచ మేటి బాట్స్ మాన్ సునీల్ గవాస్కర్ కూడా తాను గడ్డుకాలం ఎదుర్కొంటున్న తరుణంలో జయ్ వద్దకు వచ్చి మెళకువలు నేర్చుకున్నవాడే. తన బ్యాటింగ్ శైలిని మెరుగు పరుచుకున్నవాడే. అజారుద్దీన్ ను ఎంపిక కోసం సెలెక్షన్ కమిటి సభ్యుడుగా జయసింహా పోరాటమే చేశారు. ఆనాటి ఎంపిక కమిటిలో సభ్యుడిగా ఉన్న జయ్ అజారుద్దీన్కు స్థానం కల్పించక పోతే తన సభ్యత్వానికి రాజీనామా చేసి పత్రికల ఎదుట తన నిరసన తెలుపుతానన్నారు. దాంతో దిగివచ్చిన ఎంపిక కమిటీ అజారుద్దీన్ కు జట్టులో స్థానం కల్పించింది. తొలి మూడు టెస్టుల్లో వరుస శతకాలు కొట్టి అజారుద్దీన్ సృష్టించిన చరిత్ర ప్రపంచానికి తెలిసిందే. భారత్ జట్టుకు ఎక్కువ విజయాలను అందించిన కెప్టెన్ గా తరువాతి రోజుల్లో అజార్ నిలిచాడు. యువ అజార్లోని నైపుణ్యాన్ని గుర్తించి జయ్ ఆనాడు అతని కోసం పట్టుబట్టక పోతే దేశం ఒక ప్రతిభావంతుడిని కోల్పోయినట్లయ్యేది. ఆటగాడిగా రిటైరయ్యాక జయసింహా భారత జట్టు సెలెక్టర్గా ఆకాశవాణిలో క్రికెట్ ప్రత్యక్ష వ్యాఖ్యాతగా తన అనుభవాన్ని అందించారు. వ్యాఖ్యాతగా లా లా అమర్నాథ్ తొ సమఉజ్జీగా రాణించారు. ఆటను కన్నులకు కట్టినట్లు చెప్పడమే కాకుండా ఆటలోని పలువులపై తనదైన అభిప్రాయాన్ని ఆయన చెప్పే తీరు క్రికెట్ పాఠాలు వంటివే. మృదుభాషి. స్నేహశీలియైన జయసింహాకి ప్రపంచ క్రికెటర్లు ఎందరో స్నేహితులు, అభిమానులు, భారత మేటి క్రికెటర్ సునీల్ గవాస్కర్ తన కుమారుడికి జయసింహా పేరు కలిసి వచ్చేలా "రోహన్ జయ్ విష్ గవాస్కర్' అని నామకరణం చేసి తన అభిమాన క్రికెటర్కు నివాళి అర్పించారు. తన ఆరాధ్య క్రికెటర్లు రోహన్ కన్హాయ్, జయసింహ, గుండప్ప విశ్వనాథ్ ముగ్గురి పేర్లను కలిపి తన కుమారుడికి. గవాస్కర్ నామకరణం చేసాడు. వజీర్ సుల్తాన్ టుబాకో సంస్థలో పి.ఆర్.ఓ.గా చాలా కాలం పని చేసిన జయసింహా ప్రజా సంబంధాలు నెరపడంలో నేటి కార్పోరేట్ సమాజానికి ఒక ఆదర్శంగా నిలిచారు. ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్తో చాలా రోజులు బాధపడిన జయసింహా తన 60వ ఏట 1999 జూలై 7వ తేదిన తన అశేష అభిమానులను, తాను ఎంతగానో ప్రేమించే హైదరాబాద్ను వదిలి తనువు చాలించారు. జయసింహా నిష్క్రమణతో భారత క్రికెట్ తన సమ్మోహన శక్తిని కొంత మేరకు కోల్పోయింది. హైదరాబాద్ తన సొగసరి ప్రియ పుత్రుడికి దూరమయ్యింది. జయసింహా తొలి అభిమాని ఆయన భార్య శ్రీమతి జయంతి అని చెప్పాలి. ఆయన నుంచి అలవరచుకున్న స్నేహ సౌరభాలు పంచుతూ గడువుతున్నారు. ఇద్దరు కుమారులు వివేక్ జయసింహా, విద్యుత్ జయసింహా కూడా మొదటి తరగతి క్రికెటర్లు. యువ క్రికెటర్లను తీర్చిదిద్దే సంస్థను నెలకొల్పి తండ్రి బాటలో నడుస్తున్నారు. ఉత్తమ శ్రేణి ఆటగాడిగా, హైదరాబాద్ నుంచి ప్రపంచ స్థాయికి ఎదిగిన క్రికెట్ దిగ్గజంగా జయసింహా మనందరి హృదయాల్లో నిలిచి ఉంటాడు.<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |294 | తేజోమూర్తులు}}</noinclude> 24vfsnzqq4rg563x9y0ne6rridg5170 పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/316 104 211764 555514 552135 2026-05-05T16:07:35Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> {{center|{{p|fs150}}'''83. ఎం.ఎస్. ఆచార్య'''</p>}} {{right|- డా॥ రామా చంద్రమౌళి}} మాడభూషణం శ్రీనివాసాచార్య అనే పేరు చాలా మందికి పూర్తిగా తెలియదు. అందరికీ ఆయన ఎం.ఎస్. ఆచార్య మాత్రమే చాలా బాగా తెలుసు. ఆయన వరంగల్లు పత్రికారంగపు కురు వృద్ధులు. 'మాట కటువు మనసు వెన్న' అని చాలామంది విజ్ఞులచేత ప్రశంసించబడ్డ ఆచారి గారితో మాట్లాడుతున్నప్పుడు కాస్త ఒళ్ళూ మనసూ దగ్గరపెట్టుకుని స్పృహతో మాట్లాడ్తే మంచిది. అని ఎవరికి వారు తడుముకునేట్టు చేస్తూనే ఎన్నడూ ఎవరినీ భయపెట్టడనే భయపెట్టిన అమృత హృదయుడు. నాకు తెలిసి ఆయన అచ్చమైన మహా మానవుడు. నా వెంటబడి అద్భుతమైన కవిత్వాన్ని రాయించి, దాన్ని 'జనధర్మ' పత్రికలో సీరియలైజ్ చేసినారు. "ఇదేమిటి సార్.. కవిత్వాన్ని సీరియలైజ్.. “అనంటే.." ఔను.. నవలలనే చేయాల్నా.. మనం కవిత్వాన్ని కూడా సీరియలైజ్ చేసి.. కవిత్వ సౌందర్యాన్ని కూడా చాటి చెబుదాం” అని చేసి చూపి.. దాన్ని 'శిలలు వికసిస్తున్నాయి' అన్న మార్మిక మకుటంతో పుస్తకంగా వెలువరించారు. ఎం. ఎస్. ఆచార్య సాహసి. ప్రయోగశీలి. శ్రమజీవి. దేని కోసమూ వెంపర్లాడని నిరాడంబరుడు. నిరామయుడు. జె.పి.ఎస్. రోడ్లో 'జనధర్మ' ఆఫీస్.. అంటే.. ముందు గది దర్వాణా దగ్గరే ఒక టేబుల్ ముందు కూర్చుని చెవుల్లో వినికిడి యంత్రంతో నిరంతరం అక్షరాలతో కుస్తీవస్తూ... ఒక యోగిలా కనిపించే ఆచార్య. వెనుక శృతిలా శబ్దిస్తూ అచ్చు యంత్రం.. దాంతో కుస్తీ పడ్డూ ఇద్దరు వర్కర్స్..మా యెల్దండి రమేషో..(ఇప్పుడు అంధ్రజ్యోతి విలేకరి) లేక మా శ్రీధరో.. (ఇప్పుడు భారత ప్రభుత్వ సమాచార హక్కు కమీషనర్).. అప్పుడప్పుడు మా రాజగోపాలాచారో (ఇప్పుడు విశ్రాంత ప్రొఫెసర్) కనిపించేవారు. ఎందుకో నాకు అక్కడికి వెళ్లినప్పుడల్లా సరస్వతీ పాదమంజీరాల మృధుమదుర ధ్వని వినిపిస్తున్నట్టనిపించేది. ఎప్పుడూ ఎవరో ఒకరు సాహిత్య కార్డుల సందర్శనమే అక్కడ.. కోవెల సంపత్కుమార గారో, సుప్రసన్నగారో, కొండబత్తిని జగదీశ్వర రావుగారో, కొండొకచో కాళోజీగారో.. అది అక్షర క్షేత్రం. అంతటా జ్ఞాన పరిమళం, 'జనధర్మ' వారపత్రిక నడుస్తూ నడుస్తూ.. 'జనధర్మ సాహిత్య ప్రత్యేక సంచికగా' ముస్తాబవుతూండడం.. దానికి మహామహులు తమ తమ రచనల్ని పంపుతూండడం. నాలాంటి నూనూగు మీసాల యువ కవులు తాజా వ్యాసాలనూ, రచనలను అప్పటికప్పుడు చదివే భాగ్యానికి మురిసిపోవడం.. ఆచారిగారి అనుగ్రహంతో నేనుకూడా ఆ పెద్దలతో సమంగా అక్షర పంక్తిలో చేరిపోవడం.. "మౌళి...నీ కథ.. నీ కవిత వీళ్ళకంటే ఏం తక్కువగా ఉందిరా.. విజృంభించు.. “అని ఆచారిగారు వెన్ను తట్టడం జరిగేది. ఆయన ఏ కొద్ది ప్రతిభ ఉన్న ఏ అక్షరకారునికైనా చేయందించి ప్రొత్సహించాడు. పరిష్ఠులైన రచయితలెందరో కె.జగదీశ్వర రావు.. దేవులపల్లి సుదర్శనరావు, బి.<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |295 | తేజోమూర్తులు}}</noinclude> f2dbmrf9w7bfca8ta1zbpextihyiq8g పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/317 104 211765 555515 552137 2026-05-05T16:25:04Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> నాగేశ్వరరావు, తురగా కృష్ణమోహనరావు, వరవరరావు, అంపశయ్య నవీన్, కోవెల సంపత్కుమార, కోవెల సుప్రసన్న పేర్వారం జగన్నాథం, డా. ఇందుర్తి ప్రభాకరరావు, సురమౌళి, హీరాలాల్ మోరియా, తురగా జానకీరాణి, డా. మాదిరాజు రంగారావు, ప్రముఖ జర్నలిస్ట్లు డి. సాయిబాబా, టంకశాల అశోక్, యం. శ్రీధర్ రచనలు విరివిగా వచ్చేవి. ప్రతి రెండు నెలలకొకసారి వెలువడే జనధర్మ ద్వైమాసిక సాహిత్య పత్రిక నాకదాన్ని ఆచార్య గారు సుప్రసన్న గారి సంపాదకత్వంలో తెచ్చేవారు. అది రాష్ట్ర స్థాయిలో ఎంతో ప్రామాణికంగా వెలుగొందేది. దాంట్లో ఒక రచన వచ్చిందంటే.. అప్పటి ప్రామాణిక పత్రిక "భారతి"లో వచ్చినంత పొంగిపోయేవారు రచయితలు. సాహిత్యంలో అనేకానేక ప్రయోగాలు కూడా చేశారు. ఆచార్యగారు. ప్రముఖ రచయితలైన కె.ఎల్. నరసింహారావు, సింగరాజు లింగమూర్తి, గోపాల శాస్త్రి, మునిమాణిక్యం నరసింహారావు, రావూరి భరద్వాజ గార్లతో గొలుసుకట్టుగా పెళ్లి ముచ్చట్లు, పేచీలు, బస్తతాపురం, మరికొన్ని పేచీలు, స్వగ్రామానికి' అన్న ఉపశీర్శికలతో రచించిన సమగ్ర నాటకాన్ని ప్రచురించి, ఒక కథా వస్తువును తీసుకుని వివిధ రచయితలు ఏ విధంగా విచిత్రమైన మలుపులు త్రిప్పి సమగ్రపరుస్తారనేదానికి నిదర్శనంగా ప్రయోగాత్మక జమిలి రచనను వెలువరించారు. ఐతే ఈ మొత్తం నాటకం పేరు 'గిలిగింతలు'. (27-7-1961 నుండి 7-9-1961 దాకా ప్రచురితం). ఇది బహుళ జనాదరణ పొందింది. ఎం.ఎస్. ఆచార్య గారి జీవితంలోకి తొంగి చూస్తే కొన్ని పరమ సత్యాలు గోచరిస్తాయి మనకు. అవి 1) మనిషికి జీవితం జన్మతః ఒక ఘటనగా సంభవించినా 'ఎరుక', "స్పృహ ఉన్న మనిషి తన జీవితాన్ని తనే నిర్మించుకో వచ్చని, 2) తన మనస్తత్వాని బట్టి చిత్తశుద్ధితో, క్రమశిక్షణతో, ఒక కార్యాచరణ ప్రణాళికతో గనుక మనిషి ప్రయత్నిస్తూ పోతే తప్పక లక్ష్మించిన జీవితాన్ని మనిషి తప్పక పొందగలుగు తాడని. 3) జీవితంలో మనిషి ఎక్కడా రాజీ పడకుండా కూడా అద్భుతంగా జీవించవచ్చని. 4) అంతిమంగా మనిషి జీవితాన్ని ఒక 'ఉత్సవ సదృశంగా జీవించవచ్చని... బయట బాగా డబ్బున్న పెట్టుబడిదారుల ఆధిపత్యంలో దినపత్రికలు నడుస్తున్న 1980లలో.. సరియైన అర్ధబలము, అంగబలము లేని ఆచార్య గారు తనకు అత్యంత ఆంతరంగికులైన ఎం. వీరాస్వామి గారిని, వసతి కోసం బేతి నర్సయ్య గారినీ, ఆలోచనా లోచనంగా, అక్షయ తూణీరంగా కొండబత్తిని జగదీశ్వరరావు గారినీ నమ్ముకుని వరంగల్లు జన జీవనంతో పెనవేసుకున్న తన ఆర్ద్ర ప్రేమతో, అనుబంధంతో వరంగల్లు నగరంలో వెలువరించిన మొట్ట మొదటి దినపత్రికగా 'జనధర్మ' ద్వై వారపత్రిక. అది 'వరం గల్లు వాణీ' గా అవతరించింది. అప్పుడు ఆ అడుగు ఎంతో సాహసోపేతమైనదే కాకుండా ఆశ్చర్యకరమైంది కూడా. ఒక వ్యక్తి గురించిన విజయాలగురించి తెలుసుకోవడం కంటే ముందు ఆ వ్యక్తి అసలు బకతడమెలా నేర్చుకున్నాడో తెలుసుకోవడం అత్యంత స్ఫూర్తిదాయకంగా ఉంటుంది. మాడ భూషణం శ్రీనివాసాచార్య సూర్యాపేటలో 3 అక్టోబర్ 1924న జన్మించారు. బాల్యమంతా నెల్లికుదురులో గడిచింది. వారిది పండితుల కుటుంబం. లక్ష్మీకటాక్షం లేదుగాని అందరూ సరస్వతీ పుత్రులే. తన నాన్న గారిదగ్గరే చిన్ననాడు సంస్కృతం నేర్చుకున్నారు. శబ్ద మంజరి, బాల రామాయణం, ధాతు మంజరి, రఘువంశం, కుమార సంభవం, మేఘ సందేశం, పంచోపనిషత్తులు, తిరుప్పావై, వంటి ఆధ్యాత్మిక విద్యలన్నీ కంఠోపాఠమైపోయిన తర్వాత .. ఇక వాస్తవ జీవిత పఠనంలోకి ప్రవేశించారు. అప్పుడు సూర్యపేట కేంద్రంగా ఉవ్వెత్తున సాగుతున్న 'తెలంగాణా రైతాంగ సాయుధ పోరాటానికి' రాష్ట్ర నాయకులైన దేవులపల్లి వెంకటేశ్వర రావుతో పరిచయం ఏర్పడి.. యువకుడైన ఆచార్య గారిలో ఉద్యమ స్ఫూర్తి రగిలి 'సంగం' పని మీద నల్గొండ జిల్లాలోని చందుపట్ల, రేపాల, టేకుమట్ల, వల్లభాపురం, నకిరేకల్ మొదలైన పలు గ్రామాల్లో పర్యటించేవారు. మనసునిండా అట్టుడుకుతున్న రజాకార్ల, దేశ్ ముఖి దౌర్జన్యాల ప్రతిఘటనేచ్ఛ... మరోవైపు కేన్సర్ వ్యాధితో తల్లిగారి మరణం.. ఆ కారణాలవల్ల కుటుంబ మంతా ఉదరపోషణార్థం వరంగల్లుకు చేరుకుని.. ఇక జీవితాన్వేషణ. మొదట డాక్టర్ లక్ష్మణ్ సా పవార్ వద్ద నెలకు 12 రూపాయల జీతంపై కాంపౌండర్ ఉద్యోగం, తర్వాత బచ్చెవాలా శ్రీ రాజన్ సా గారితో పరిచయమేర్పడి సికిందరాబాద్ ప్రయాణం, నెలకు 15 రూపాయల జీతం.<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |296 | తేజోమూర్తులు}}</noinclude> 06p6hkzcop7o0wz3kpgqmpw4fbbhrli పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/318 104 211766 555516 552138 2026-05-05T16:32:25Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> దూరప్రాంతాలకు వ్యాపార నిమిత్తం పర్యటనలు... చివరికి మళ్ళీ ఉమర్జీకర్ యొక్క 'హిందూ సేవా సంఘం'ను వరంగల్లులో స్థాపించటానికి తిరిగి వరంగల్కు ప్రయాణం.. యువజన ఆర్గనైజేషన్స్ నిర్వహణలో 'ప్రతాప రుద్ర దళం'' ఏర్పాటు.. ఖత్రీల పాఠశాలలో అధ్యాపక వృత్తి.. నెలకు 25 రూపాయల జీతం.. ఇలా.. 'రోలింగ్ స్టోనే 'కాని గ్యాథరింగ్ సం మాస్.. చివరికి విధి ఆయన్ను పత్రికా రంగం వైపు తరిమింది.. ముస్త్యాల శంకర్ రావు రూపంలో వచ్చి, అప్పుడు ప్రాచుర్యమున్న 'ఆంధ్ర పత్రిక' ఏజంట్ గా 1948లో.. అటు తర్వాత అదే 'ఆంధ్ర పత్రిక'కు విలేఖరి.. అప్పుడు రోజూ 23 కాపీలు అమ్మే పత్రికను 1450 కాపీలు అమ్మే పత్రికగా తీర్చి దిద్ది.. విజృంభించారు. అప్పుడు మదరాసు నుండి వచ్చే 'ఆంధ్రపత్రిక' కట్టల్లో నిజాంకు వ్యతిరేకంగా జరుగుతున్న పోరాటానికి మద్దతుగా.. రహస్యంగా కొన్ని కరపత్రాల కట్టలను ఉద్యమకారులకు అందజేయుట.. ఇక్కడ వృత్తికీ, ప్రవృత్తికీ మధ్య ఘర్షణ.. అప్పుడప్పుడు పోలీసులకు పట్టుబడుటం, మళ్ళీ బయటకు రావడం ఈ లోగా ‘ఆపరేషన్ పోలో పొలీస్ చర్య.. నిజాం లొంగుబాటు.. అప్పటికి పి.వి. నరసింహారావు, పాములపర్తి సదాశివరావు గారలు నడుపుతున్న 'కాకతీయ పత్రిక'లో కొన్నాళ్ళు పని చేయడం.. ఈ పరంపరలో 1958 నవంబర్లో ముస్త్యాల శంకరరావు, యాదగిరి ఆర్య, దివ్వెల హనుమంతరావు, ఎం. ఎస్. ఆచార్య .. నలుగురూ కలిసి 'జనధర్మ' వారపత్రికను ప్రారంభించారు. తర్వాత క్రమంగా ఒక్కరొక్కరు వాళ్ళ వ్యక్తిగత కారణాలవల్ల విడిపోవడంతో ఆచార్య గారొక్కరే 1971లో బాలాజీ ప్రింటింగ్ ప్రెస్ను ఆరంభించి.. ఒంటరి ప్రయాణం. సర్వస్వతంత్రత, స్వావలంబన అన్న అతి మూలమైన స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన అంశాల స్వాధీనతతో ఇక ఆచార్య గారు తనదైన పద్ధతిలో పత్రికను నడిపి అనతికాలంలోనే వరంగల్లు పౌరుల్లో 'జనధర్మ అంటే మన పత్రిక అన్న ఆత్మీయ భావనను పాదుకొల్పగలిగి తన పదునైన సంపాదకీయాలతో రాష్ట్ర స్థాయి సంపాదకులకు ధీటుగా వెలువరిస్తూ వరంగల్లు పేరునూ, కీర్తినీ, ప్రతిష్టనూ ఇనుమడింపజేశారు. ఆ తర్వాత 1971లో 'వరంగల్లు వాణి' ఆవిర్భావం ఆచార్యగారి స్వప్న సాక్షాత్కారమే. ముందే చెప్పినట్టు.. ఆయన కలం పదునైనది. వాక్కు దారుణా ఖండల శస్త్ర తుల్యమైనది. అందుకే పచ్చి నిజాలను బహిర్గత పరిచే ఆయన నిజాయితి కొందరికి నచ్చేది కాదు. ఐనా నిప్పు తన దహించే గుణాన్ని మార్చుకోదుగదా. వ్యక్తి ప్రతిభ ఎప్పుడూ తను పనిచేస్తున్న కార్యస్థానాన్నిబట్టి ప్రాచుర్యంలోకి వస్తుంది . వజ్రం కిరీటంలో ఉన్నదా, ముంజేతి కంకణంలో ఒదిగి ఉన్నదా.. పాదరక్షను అంటిపెట్టుకుని భాసిస్తున్నదా అన్నది ప్రధానమైన అంశమే. కలంను కరవాలంగా ఝళిపించిన ఆచార్య ఢిల్లీలో ఉంటే జాతీయ స్థాయి జర్నలిస్ట్, హైదరాబాద్ లో ఉంటే రాష్ట్ర స్థాయి జర్నలిస్ట్. కాని ఆయన వరంగల్లులోనే ఉన్నారు. తన జనజీవితంతో పౌరుల ఆత్మను ముడివేసుకుని. ఎం.ఎస్. ఆచార్య ప్రజా హృదయ పీఠాన్ని అధిష్టించిన 'హూమన్ జర్నలిస్ట్'.. హృదయ లేఖకుడు.<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |297 | తేజోమూర్తులు}}</noinclude> rjivqpjx824uld2gapmkq28xgwyr417 పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/293 104 212738 555533 554975 2026-05-05T19:58:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555533 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సమత్స్యండికాపూపపంక్తుల్ = [మత్స్యండికయన కండచక్కెఱ] కండచక్కెఱపాకమున తయారయిన అప్పముల సమూహములను; వడ్డింపఁజొచ్చెన్. {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem><ref>క. ఇట్లరుణ</ref>ఇట్లు ఋణగ్రహణప్రవణపురుష<ref>క. పథికృతంబులు, చ. పదికృతంబులు, ట. పథీకృతంబులు</ref>పదీకృతంబులు, ప్రాణవల్లభసమ్యగభిరక్షి తంబులు, తదుపహితగణనావహంబులు, నచ్ఛిద్రముద్రాముద్రితంబులునై సజ్జనవి తరణంబులగతి <ref>చ. మహా</ref>మహితభాజననిహితంబులు, ననురక్తవధూహృదయంబులపగిది నతిస్నేహపిచ్ఛిలంబులు, నుపవసంబులయుపమ <ref>చ. సురభిళంబులు</ref>సురభిష్ఠంబులునైన పిష్టవికారం బులు నిర్వికారుండై భూసురకుమారుండు నిరవశేషంబుగా <ref>చ. నాహరిం</ref>నాహారించియు, వెండియు నవనతాననం బగు మిథ్యాలజ్జాభినయంబునఁ దన బహుభోక్తృ త్వంబు <ref>చ. నుపశ్లోక</ref>నపశ్లోక<ref>చ. కలుషం</ref>కలుషితం బగునని విశంకమానమానసుండునుంబోలెఁ గానందగు నాపొట్టి <ref>చ.ట. పట్టిక</ref>నెట్టికసీల <ref>చ. తిట్టపడుచు, ట. యంతదిట్టపడుచు</ref>దిట్టపడుచు కడుపునిండమి యెఱింగి తరంగితాద్భుతాంత రంగయై యా కురంగనయన యిట్లని వితర్కించు.</poem>|ref=179}} '''టీక'''. ఋణ...కృతంబులు = ఋణమును తీసికొనుటయందు నేర్పుగల పురుషునిచే బహుమానముగా నీయఁబడినవి ['అరుణగ్రహణప్రవణపురుషోపధికృతంబులు = ఎఱుపును అనఁగా కోపమును పొందుటయందు ఆసక్తుఁడైన పెనిమిటిచేత కపటముగా చేయఁబడినవి' అని పూర్వటీక]; తదుపహితగణనావహంబులు = అతఁడుంచిన లెక్కగలవి - అతనిచే లెక్కపెట్టి యుంచఁబడినవి; అచ్ఛిద్రముద్రాముద్రితంబులు = సందులు లేక (స్పష్టమైన) ముద్రలచే ముద్ర వేయఁబడినవి; సజ్జనవితరణంబులగతిన్ = ఉత్తము లొసఁగు దానములవలె; మహితభోజననిహితంబులు = గొప్పపాత్రలయందుంచఁబడినవి, ఉత్తములగు అర్హుల కీయఁబడినవి. అనురక్త...పగిదిన్ = ప్రేమించుచున్న స్త్రీలమనస్సులురీతిని; అతిస్నేహపిచ్ఛిలంబులు ఎక్కువ స్నేహము కలవి, నేతిజిడ్డుచే పేరుకొన్నని; ఉపవనంబుల యుపమన్ = ఉద్యానవనంబులరీతి; సురభిష్ఠంబులు = పరిమళించునవి; పిష్టవికారంబులు = పిండివంటలు; నిరవశేషంబుగాన్ = మిగులకుండ - పూర్తిగా; ఆహారించియున్ = తిని కూడ; అవనతాననంబు = వంచఁబడిన తల గలది; మిథ్యాలజ్జాభినయంబునన్ = అబద్ధపునిగ్గు నటించుటచే; బహుభోక్తృత్యంబు = తిండిపోఁతుఁదనము; అవశ్లోకకలుషితంబు = దృష్టికొట్టఁబడినది; విశంకమానమానసుండుబోలెన్ = మిగుల సందేహించుచున్న మనస్సుకలవానివలె; నెట్టికసీల = అడ్డిగసీలయంత చిన్నవాఁడు ['నైష్ఠికశీలుఁడైన' అని పూర్వటీక.]; దిట్టపడుచు = ధైర్యశీలుని - మొండివానిని; తరంగితాద్భుతాంతరంగయై = అతిశయంచిన యాశ్చర్యముతోడి మనస్సు గలది; వితర్కించున్ = ఆలోచించును. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఇసుమంత గాని లేఁ డీ, పసిబాలుఁడు <ref>క. కూడుగూడి. చ.ట. కుడుకగూటి, శ.ర. కుడువగూటి</ref>కుడుకగూటిప్రాయమువాఁ డి <ref>చ. ట్లెసగి</ref>ట్లెసరి బహుభక్ష్యరాసులు, మెసఁగెడి; విసువఁడు; ప్రతుష్టి <ref>చ. మేకొనుడు</ref>మేకొనఁడుగదే?</poem>|ref=180}} '''టీక'''. ఈ పసిబాలుఁడు; ఇసుమంతగాని = ఇసుకరేణువంతైనను; లేడు (మిక్కిలి చిన్నవాఁ డనుట); కుడుకగూటిప్రాయమువాఁడు = కుడికెఁడన్నము మాత్రము తిను వయస్సు కలవాఁడు; ఎసరి = విజృంభించి; మెసఁగెడిన్ = తినుచున్నాఁడు; విసువఁడు = (తినుటలో) విసుఁగుపొందఁడు; ప్రతుష్టిన్ = సంతృప్తిని; మేకొనఁడుగదే! = పొందఁడుకదా!<noinclude><references/></noinclude> 14csmv4ldz68hd1ll04uvm4pragnt1x 555534 555533 2026-05-05T20:00:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 555534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సమత్స్యండికాపూపపంక్తుల్ = [మత్స్యండికయన కండచక్కెఱ] కండచక్కెఱపాకమున తయారయిన అప్పముల సమూహములను; వడ్డింపఁజొచ్చెన్. {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem><ref>క. ఇట్లరుణ</ref>ఇట్లు ఋణగ్రహణప్రవణపురుష<ref>క. పథికృతంబులు, చ. పదికృతంబులు, ట. పథీకృతంబులు</ref>పదీకృతంబులు, ప్రాణవల్లభసమ్యగభిరక్షి తంబులు, తదుపహితగణనావహంబులు, నచ్ఛిద్రముద్రాముద్రితంబులునై సజ్జనవి తరణంబులగతి <ref>చ. మహా</ref>మహితభాజననిహితంబులు, ననురక్తవధూహృదయంబులపగిది నతిస్నేహపిచ్ఛిలంబులు, నుపవనంబులయుపమ <ref>చ. సురభిళంబులు</ref>సురభిష్ఠంబులు నైన పిష్టవికారం బులు నిర్వికారుండై భూసురకుమారుండు నిరవశేషంబుగా <ref>చ. నాహరిం</ref>నాహారించియు, వెండియు నవనతాననం బగు మిథ్యాలజ్జాభినయంబునఁ దన బహుభోక్తృ త్వంబు <ref>చ. నుపశ్లోక</ref>నపశ్లోక<ref>చ. కలుషం</ref>కలుషితం బగునని విశంకమానమానసుండునుంబోలెఁ గానందగు నాపొట్టి <ref>చ.ట. పట్టిక</ref>నెట్టికసీల <ref>చ. తిట్టపడుచు, ట. యంతదిట్టపడుచు</ref>దిట్టపడుచు కడుపునిండమి యెఱింగి తరంగితాద్భుతాంత రంగయై యా కురంగనయన యిట్లని వితర్కించు.</poem>|ref=179}} '''టీక'''. ఋణ...కృతంబులు = ఋణమును తీసికొనుటయందు నేర్పుగల పురుషునిచే బహుమానముగా నీయఁబడినవి ['అరుణగ్రహణప్రవణపురుషోపధికృతంబులు = ఎఱుపును అనఁగా కోపమును పొందుటయందు ఆసక్తుఁడైన పెనిమిటిచేత కపటముగా చేయఁబడినవి' అని పూర్వటీక]; తదుపహితగణనావహంబులు = అతఁడుంచిన లెక్కగలవి - అతనిచే లెక్కపెట్టి యుంచఁబడినవి; అచ్ఛిద్రముద్రాముద్రితంబులు = సందులు లేక (స్పష్టమైన) ముద్రలచే ముద్ర వేయఁబడినవి; సజ్జనవితరణంబులగతిన్ = ఉత్తము లొసఁగు దానములవలె; మహితభోజననిహితంబులు = గొప్పపాత్రలయందుంచఁబడినవి, ఉత్తములగు అర్హుల కీయఁబడినవి. అనురక్త...పగిదిన్ = ప్రేమించుచున్న స్త్రీలమనస్సులురీతిని; అతిస్నేహపిచ్ఛిలంబులు ఎక్కువ స్నేహము కలవి, నేతిజిడ్డుచే పేరుకొన్నని; ఉపవనంబుల యుపమన్ = ఉద్యానవనంబులరీతి; సురభిష్ఠంబులు = పరిమళించునవి; పిష్టవికారంబులు = పిండివంటలు; నిరవశేషంబుగాన్ = మిగులకుండ - పూర్తిగా; ఆహారించియున్ = తిని కూడ; అవనతాననంబు = వంచఁబడిన తల గలది; మిథ్యాలజ్జాభినయంబునన్ = అబద్ధపునిగ్గు నటించుటచే; బహుభోక్తృత్యంబు = తిండిపోఁతుఁదనము; అవశ్లోకకలుషితంబు = దృష్టికొట్టఁబడినది; విశంకమానమానసుండుబోలెన్ = మిగుల సందేహించుచున్న మనస్సుకలవానివలె; నెట్టికసీల = అడ్డిగసీలయంత చిన్నవాఁడు ['నైష్ఠికశీలుఁడైన' అని పూర్వటీక.]; దిట్టపడుచు = ధైర్యశీలుని - మొండివానిని; తరంగితాద్భుతాంతరంగయై = అతిశయంచిన యాశ్చర్యముతోడి మనస్సు గలది; వితర్కించున్ = ఆలోచించును. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఇసుమంత గాని లేఁ డీ, పసిబాలుఁడు <ref>క. కూడుగూడి. చ.ట. కుడుకగూటి, శ.ర. కుడువగూటి</ref>కుడుకగూటిప్రాయమువాఁ డి <ref>చ. ట్లెసగి</ref>ట్లెసరి బహుభక్ష్యరాసులు, మెసఁగెడి; విసువఁడు; ప్రతుష్టి <ref>చ. మేకొనుడు</ref>మేకొనఁడుగదే?</poem>|ref=180}} '''టీక'''. ఈ పసిబాలుఁడు; ఇసుమంతగాని = ఇసుకరేణువంతైనను; లేడు (మిక్కిలి చిన్నవాఁ డనుట); కుడుకగూటిప్రాయమువాఁడు = కుడికెఁడన్నము మాత్రము తిను వయస్సు కలవాఁడు; ఎసరి = విజృంభించి; మెసఁగెడిన్ = తినుచున్నాఁడు; విసువఁడు = (తినుటలో) విసుఁగుపొందఁడు; ప్రతుష్టిన్ = సంతృప్తిని; మేకొనఁడుగదే! = పొందఁడుకదా!<noinclude><references/></noinclude> 64oj1x7va5g31k3ulm60zl1wd90r6gj 555535 555534 2026-05-05T20:02:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 555535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సమత్స్యండికాపూపపంక్తుల్ = [మత్స్యండికయన కండచక్కెఱ] కండచక్కెఱపాకమున తయారయిన అప్పముల సమూహములను; వడ్డింపఁజొచ్చెన్. {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem><ref>క. ఇట్లరుణ</ref>ఇట్లు ఋణగ్రహణప్రవణపురుష<ref>క. పథికృతంబులు, చ. పదికృతంబులు, ట. పథీకృతంబులు</ref>పదీకృతంబులు, ప్రాణవల్లభసమ్యగభిరక్షి తంబులు, తదుపహితగణనావహంబులు, నచ్ఛిద్రముద్రాముద్రితంబులునై సజ్జనవి తరణంబులగతి <ref>చ. మహా</ref>మహితభాజననిహితంబులు, ననురక్తవధూహృదయంబులపగిది నతిస్నేహపిచ్ఛిలంబులు, నుపవనంబులయుపమ <ref>చ. సురభిళంబులు</ref>సురభిష్ఠంబులు నైన పిష్టవికారం బులు నిర్వికారుండై భూసురకుమారుండు నిరవశేషంబుగా <ref>చ. నాహరిం</ref>నాహారించియు, వెండియు నవనతాననం బగు మిథ్యాలజ్జాభినయంబునఁ దన బహుభోక్తృ త్వంబు <ref>చ. నుపశ్లోక</ref>నపశ్లోక<ref>చ. కలుషం</ref>కలుషితం బగునని విశంకమానమానసుండునుంబోలెఁ గానందగు నాపొట్టి <ref>చ.ట. పట్టిక</ref>నెట్టికసీల <ref>చ. తిట్టపడుచు, ట. యంతదిట్టపడుచు</ref>దిట్టపడుచు కడుపునిండమి యెఱింగి తరంగితాద్భుతాంత రంగయై యా కురంగనయన యిట్లని వితర్కించు.</poem>|ref=179}} '''టీక'''. ఋణ...కృతంబులు = ఋణమును తీసికొనుటయందు నేర్పుగల పురుషునిచే బహుమానముగా నీయఁబడినవి ['అరుణగ్రహణప్రవణపురుషోపధికృతంబులు = ఎఱుపును అనఁగా కోపమును పొందుటయందు ఆసక్తుఁడైన పెనిమిటిచేత కపటముగా చేయఁబడినవి' అని పూర్వటీక]; తదుపహితగణనావహంబులు = అతఁడుంచిన లెక్కగలవి - అతనిచే లెక్కపెట్టి యుంచఁబడినవి; అచ్ఛిద్రముద్రాముద్రితంబులు = సందులు లేక (స్పష్టమైన) ముద్రలచే ముద్ర వేయఁబడినవి; సజ్జనవితరణంబులగతిన్ = ఉత్తము లొసఁగు దానములవలె; మహితభోజననిహితంబులు = గొప్పపాత్రలయందుంచఁబడినవి, ఉత్తములగు అర్హుల కీయఁబడినవి. అనురక్త...పగిదిన్ = ప్రేమించుచున్న స్త్రీలమనస్సులురీతిని; అతిస్నేహపిచ్ఛిలంబులు ఎక్కువ స్నేహము కలవి, నేతిజిడ్డుచే పేరుకొన్నని; ఉపవనంబుల యుపమన్ = ఉద్యానవనంబులరీతి; సురభిష్ఠంబులు = పరిమళించునవి; పిష్టవికారంబులు = పిండివంటలు; నిరవశేషంబుగాన్ = మిగులకుండ - పూర్తిగా; ఆహారించియున్ = తిని కూడ; అవనతాననంబు = వంచఁబడిన తల గలది; మిథ్యాలజ్జాభినయంబునన్ = అబద్ధపునిగ్గు నటించుటచే; బహుభోక్తృత్యంబు = తిండిపోఁతుఁదనము; అవశ్లోకకలుషితంబు = దృష్టికొట్టఁబడినది; విశంకమానమానసుండుబోలెన్ = మిగుల సందేహించుచున్న మనస్సుకలవానివలె; నెట్టికసీల = అడ్డిగసీలయంత చిన్నవాఁడు ['నైష్ఠికశీలుఁడైన' అని పూర్వటీక.]; దిట్టపడుచు = ధైర్యశీలుని - మొండివానిని; తరంగితాద్భుతాంతరంగయై = అతిశయించిన యాశ్చర్యముతోడి మనస్సు గలది; వితర్కించున్ = ఆలోచించును. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఇసుమంత గాని లేఁ డీ, పసిబాలుఁడు <ref>క. కూడుగూడి. చ.ట. కుడుకగూటి, శ.ర. కుడువగూటి</ref>కుడుకగూటిప్రాయమువాఁ డి <ref>చ. ట్లెసగి</ref>ట్లెసరి బహుభక్ష్యరాసులు, మెసఁగెడి; విసువఁడు; ప్రతుష్టి <ref>చ. మేకొనుడు</ref>మేకొనఁడుగదే?</poem>|ref=180}} '''టీక'''. ఈ పసిబాలుఁడు; ఇసుమంతగాని = ఇసుకరేణువంతైనను; లేడు (మిక్కిలి చిన్నవాఁ డనుట); కుడుకగూటిప్రాయమువాఁడు = కుడికెఁడన్నము మాత్రము తిను వయస్సు కలవాఁడు; ఎసరి = విజృంభించి; మెసఁగెడిన్ = తినుచున్నాఁడు; విసువఁడు = (తినుటలో) విసుఁగుపొందఁడు; ప్రతుష్టిన్ = సంతృప్తిని; మేకొనఁడుగదే! = పొందఁడుకదా!<noinclude><references/></noinclude> qgcpbq3y2azey0qc9hs5otu6cx4gf6l 555536 555535 2026-05-05T20:39:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 555536 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సమత్స్యండికాపూపపంక్తుల్ = [మత్స్యండికయన కండచక్కెఱ] కండచక్కెఱపాకమున తయారయిన అప్పముల సమూహములను; వడ్డింపఁజొచ్చెన్. {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem><ref>క. ఇట్లరుణ</ref>ఇట్లు ఋణగ్రహణప్రవణపురుష<ref>క. పథికృతంబులు, చ. పదికృతంబులు, ట. పథీకృతంబులు</ref>పదీకృతంబులు, ప్రాణవల్లభసమ్యగభిరక్షి తంబులు, తదుపహితగణనావహంబులు, నచ్ఛిద్రముద్రాముద్రితంబులునై సజ్జనవి తరణంబులగతి <ref>చ. మహా</ref>మహితభాజననిహితంబులు, ననురక్తవధూహృదయంబులపగిది నతిస్నేహపిచ్ఛిలంబులు, నుపవనంబులయుపమ <ref>చ. సురభిళంబులు</ref>సురభిష్ఠంబులు నైన పిష్టవికారం బులు నిర్వికారుండై భూసురకుమారుండు నిరవశేషంబుగా <ref>చ. నాహరిం</ref>నాహారించియు, వెండియు నవనతాననం బగు మిథ్యాలజ్జాభినయంబునఁ దన బహుభోక్తృ త్వంబు <ref>చ. నుపశ్లోక</ref>నపశ్లోక<ref>చ. కలుషం</ref>కలుషితం బగునని విశంకమానమానసుండునుంబోలెఁ గానందగు నాపొట్టి <ref>చ.ట. పట్టిక</ref>నెట్టికసీల <ref>చ. తిట్టపడుచు, ట. యంతదిట్టపడుచు</ref>దిట్టపడుచు కడుపునిండమి యెఱింగి తరంగితాద్భుతాంత రంగయై యా కురంగనయన యిట్లని వితర్కించు.</poem>|ref=179}} '''టీక'''. ఋణ...కృతంబులు = ఋణమును తీసికొనుటయందు నేర్పుగల పురుషునిచే బహుమానముగా నీయఁబడినవి ['అరుణగ్రహణప్రవణపురుషోపధికృతంబులు = ఎఱుపును అనఁగా కోపమును పొందుటయందు ఆసక్తుఁడైన పెనిమిటిచేత కపటముగా చేయఁబడినవి' అని పూర్వటీక]; తదుపహితగణనావహంబులు = అతఁడుంచిన లెక్కగలవి - అతనిచే లెక్కపెట్టి యుంచఁబడినవి; అచ్ఛిద్రముద్రాముద్రితంబులు = సందులు లేక (స్పష్టమైన) ముద్రలచే ముద్ర వేయఁబడినవి; సజ్జనవితరణంబులగతిన్ = ఉత్తము లొసఁగు దానములవలె; మహితభోజననిహితంబులు = గొప్పపాత్రలయందుంచఁబడినవి, ఉత్తములగు అర్హుల కీయఁబడినవి. అనురక్త...పగిదిన్ = ప్రేమించుచున్న స్త్రీలమనస్సులురీతిని; అతిస్నేహపిచ్ఛిలంబులు ఎక్కువ స్నేహము కలవి, నేతిజిడ్డుచే పేరుకొన్నని; ఉపవనంబుల యుపమన్ = ఉద్యానవనంబులరీతి; సురభిష్ఠంబులు = పరిమళించునవి; పిష్టవికారంబులు = పిండివంటలు; నిరవశేషంబుగాన్ = మిగులకుండ - పూర్తిగా; ఆహారించియున్ = తిని కూడ; అవనతాననంబు = వంచఁబడిన తల గలది; మిథ్యాలజ్జాభినయంబునన్ = అబద్ధపునిగ్గు నటించుటచే; బహుభోక్తృత్యంబు = తిండిపోఁతుఁదనము; అవశ్లోకకలుషితంబు = దృష్టికొట్టఁబడినది; విశంకమానమానసుండుబోలెన్ = మిగుల సందేహించుచున్న మనస్సుకలవానివలె; నెట్టికసీల = అడ్డిగసీలయంత చిన్నవాఁడు ['నైష్ఠికశీలుఁడైన' అని పూర్వటీక.]; దిట్టపడుచు = ధైర్యశీలుని - మొండివానిని; తరంగితాద్భుతాంతరంగయై = అతిశయించిన యాశ్చర్యముతోడి మనస్సు గలది; వితర్కించున్ = ఆలోచించును. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఇసుమంత గాని లేఁ డీ, పసిబాలుఁడు <ref>క. కూడుగూడి. చ.ట. కుడుకగూటి, శ.ర. కుడువగూటి</ref>కుడుకగూటిప్రాయమువాఁ డి <ref>చ. ట్లెసగి</ref>ట్లెసరి బహుభక్ష్యరాసులు, మెసఁగెడి; విసువఁడు; ప్రతుష్టి <ref>చ. మేకొనుడు</ref>మేకొనఁడుగదే?</poem>|ref=180}} '''టీక'''. ఈ పసిబాలుఁడు; ఇసుమంతగాని = ఇసుకరేణువంతైనను; లేఁడు (మిక్కిలి చిన్నవాఁ డనుట); కుడుకగూటిప్రాయమువాఁడు = కుడికెఁడన్నము మాత్రము తిను వయస్సు కలవాఁడు; ఎసరి = విజృంభించి; మెసఁగెడిన్ = తినుచున్నాఁడు; విసువఁడు = (తినుటలో) విసుఁగుపొందఁడు; ప్రతుష్టిన్ = సంతృప్తిని; మేకొనఁడుగదే! = పొందఁడుకదా!<noinclude><references/></noinclude> gg0nnbkq9p954sq8xqqqgz6f24eisgz పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/294 104 212739 555537 554976 2026-05-06T03:20:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>మాయపుబిడ్డ యీ నిసువు మానిసిపుట్టువు <ref>చ. గాఁడు</ref>గాదు; దేవతా నాయకుఁడో చతుర్ముఖుఁడొ నా భవబంధము లూడ్వనున్న నా రాయణమూర్తియో యెఱుఁగరా దొకయించుకయున్; బుభుక్షపైఁ జేయి దొఱంగఁ డప్పములు చెల్లె సమస్తము నందు నివ్వెఱన్.</poem>|ref=181}} '''టీక'''. ఈ నిసువు = ఈ బిడ్డఁడు; దేవతానాయకుఁడో! = ఇంద్రుఁడో; చతుర్ముఖుఁడొ! = బ్రహ్మయో! భవబంధములు = సంసారబంధములను; ఊడ్వనున్న = త్రెంప సిద్ధముగా నున్న; బుభుక్షపైన్ = తిరునానపయి; తొఱంగఁడు = విడువఁడు - తీయఁడు; నివ్వెఱన్ = ఎక్కువ ఆశ్చర్యముతో. {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>తలఁచు మనంబులోన <ref>క. వసుధామర, చ. వసుధాధిప, ట. వసుధావిబుధాధిప</ref>వసుధాధిపయాజకధర్మపత్ని ని ర్మలకనకావదాతముఁ గరాళత<ref>చ. రాలముగీల, ట. రాలఘుకీల</ref>రాలఘుకీలమాలికో జ్జ్వలము <ref>చ. జగత్ప్రియా</ref>జగత్క్రియాచరణసాక్షి ముదక్షిమదంగ<ref>క. భాగతా, చ. భాగితా</ref>భాగితా తిలకితవిభ్రమంబగు <ref>చ. నదిర్న</ref>నుదీర్ణమహత్త్వము దివ్యతత్త్వమున్.</poem>|ref=182}} '''టీక'''. వసుధా...పత్ని = రాజులచే యజ్ఞములు చేయించు బ్రాహ్మణుని కులసతి - సుశీల; నిర్మలకనకావదాతము = పరిశుద్ధమగు బంగారువలె స్వచ్ఛమైన; కరాళ...జ్జ్వలమున్ = మిక్కిలి భయంకరములయిన గొప్పజ్వాలలసమూహముచే ప్రకాశించు(మండు)చున్న; జగత్...సాక్షిన్ = లోకులు చేయు కర్మలకు సాక్షిభూతమైన; ముదక్షి...విభ్రమంబు = సంతోషముతోఁ గూడిన కన్నుల విలాసము గలది; ఉదీర్ణమహత్త్వమున్ = గొప్ప అద్భుతశక్తి కలదానిని; దివ్యతత్త్వమున్ = పరతత్త్వమగుదానిని; మనంబులోనన్ = తలఁచు - అగ్నిదేవుని ప్రార్థించెనని భావము. '''అలం'''. పరికరము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>సతి యీగతి 'శ్రియమిచ్ఛే, ద్ధుతాశనా' త్తనుట యెఱిఁగి హుతవహు నఖిలే ప్సితవితరణగుణలీలా, చతురుం బ్రార్థింపఁ దత్ప్రసాదముకలిమిన్.</poem>|ref=183}} '''టీక'''. 'శ్రియమిచ్ఛేత్, హుతాశనాత్', అగ్నివలన సంపదను కోరవలెను; హుతవహున్ = అగ్నిని; అఖిల...చతురున్ = సమస్తములగు కోరికలను నెఱవేర్చు గుణవిలాసమున నేర్పరి యగువానిని; తత్ప్రసాదముకలిమిన్ = అతనియనుగ్రహమువలన ['ఆరోగ్యం భాస్కరాదిచ్ఛేత్, శ్రియ మిచ్ఛేద్భుతాశనాత్' అని పెద్దలవచనము.] '''అలం'''. పరికరము. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ఒకకొన్నివడియంబు లొకకొన్నివరుగులు నొకకొన్నితెఱఁగుల యొలుపుఁబప్పు లొకకొన్నిద్రబ్బెడ లొకకొన్నితాలింపు లొకకొన్నివిధముల యొఱ్ఱచేరు లొకకొన్నికలకల్పు లొకకొన్ని<ref>చ. బజ్జులొక్కొక</ref>బజ్జులు నొకకొన్నిరీతుల యూర్చువగలు నొకకొన్ని<ref>చ. శిఖరులు</ref>సిగరులు నొకకొన్నియంబళ్లు నొకకొన్ని<ref>చ. వగల</ref>వహులపూపోత్కరములు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>వివిధఫలకందమూలంబు లవియుఁ గొన్ని యూరుఁబిండులు నొకకొన్ని యొక్కకొన్ని యూరుఁ<ref>క. గాయలు పచ్చ, శ.ర. గాయలుఁ బచ్చళ్లు</ref>గాయలుఁ <ref>చ. పచ్చడు లొక్క</ref>బచ్చళ్లు నొక్కకొన్ని పెరుగు పాల్ తేనె నేఁతులు పెచ్చు<ref>చ. వెరుగ</ref>పెరుగ.</poem>|ref=184}}<noinclude><references/></noinclude> 18ynvmvucobyckhw5u7apqoki7opnj3 555538 555537 2026-05-06T03:37:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 555538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>మాయపుబిడ్డ యీ నిసువు మానిసిపుట్టువు <ref>చ. గాఁడు</ref>గాదు; దేవతా నాయకుఁడో చతుర్ముఖుఁడొ నా భవబంధము లూడ్వనున్న నా రాయణమూర్తియో యెఱుఁగరా దొకయించుకయున్; బుభుక్షపైఁ జేయి దొఱంగఁ డప్పములు చెల్లె సమస్తము నంచు నివ్వెఱన్.</poem>|ref=181}} '''టీక'''. ఈ నిసువు = ఈ బిడ్డఁడు; దేవతానాయకుఁడో! = ఇంద్రుఁడో; చతుర్ముఖుఁడొ! = బ్రహ్మయో! భవబంధములు = సంసారబంధములను; ఊడ్వనున్న = త్రెంప సిద్ధముగా నున్న; బుభుక్షపైన్ = తినునానపయి; తొఱంగఁడు = విడువఁడు - తీయఁడు; నివ్వెఱన్ = ఎక్కువ ఆశ్చర్యముతో. {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>తలఁచు మనంబులోన <ref>క. వసుధామర, చ. వసుధాధిప, ట. వసుధావిబుధాధిప</ref>వసుధాధిపయాజకధర్మపత్ని ని ర్మలకనకావదాతముఁ గరాళత<ref>చ. రాలముగీల, ట. రాలఘుకీల</ref>రాలఘుకీలమాలికో జ్జ్వలము <ref>చ. జగత్ప్రియా</ref>జగత్క్రియాచరణసాక్షి ముదక్షిమదంగ<ref>క. భాగతా, చ. భాగితా</ref>భాగితా తిలకితవిభ్రమంబగు <ref>చ. నదిర్న</ref>నుదీర్ణమహత్త్వము దివ్యతత్త్వమున్.</poem>|ref=182}} '''టీక'''. వసుధా...పత్ని = రాజులచే యజ్ఞములు చేయించు బ్రాహ్మణుని కులసతి - సుశీల; నిర్మలకనకావదాతము = పరిశుద్ధమగు బంగారువలె స్వచ్ఛమైన; కరాళ...జ్జ్వలమున్ = మిక్కిలి భయంకరములయిన గొప్పజ్వాలలసమూహముచే ప్రకాశించు(మండు)చున్న; జగత్...సాక్షిన్ = లోకులు చేయు కర్మలకు సాక్షిభూతమైన; ముదక్షి...విభ్రమంబు = సంతోషముతోఁ గూడిన కన్నుల విలాసము గలది; ఉదీర్ణమహత్త్వమున్ = గొప్ప అద్భుతశక్తి కలదానిని; దివ్యతత్త్వమున్ = పరతత్త్వమగుదానిని; మనంబులోనన్ = తలఁచు - అగ్నిదేవుని ప్రార్థించెనని భావము. '''అలం'''. పరికరము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>సతి యీగతి 'శ్రియమిచ్ఛే, ద్ధుతాశనా' త్తనుట యెఱిఁగి హుతవహు నఖిలే ప్సితవితరణగుణలీలా, చతురుం బ్రార్థింపఁ దత్ప్రసాదముకలిమిన్.</poem>|ref=183}} '''టీక'''. 'శ్రియమిచ్ఛేత్, హుతాశనాత్', అగ్నివలన సంపదను కోరవలెను; హుతవహున్ = అగ్నిని; అఖిల...చతురున్ = సమస్తములగు కోరికలను నెఱవేర్చు గుణవిలాసమున నేర్పరి యగువానిని; తత్ప్రసాదముకలిమిన్ = అతనియనుగ్రహమువలన ['ఆరోగ్యం భాస్కరాదిచ్ఛేత్, శ్రియ మిచ్ఛేద్భుతాశనాత్' అని పెద్దలవచనము.] '''అలం'''. పరికరము. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ఒకకొన్నివడియంబు లొకకొన్నివరుగులు నొకకొన్నితెఱఁగుల యొలుపుఁబప్పు లొకకొన్నిద్రబ్బెడ లొకకొన్నితాలింపు లొకకొన్నివిధముల యొఱ్ఱచేరు లొకకొన్నికలకల్పు లొకకొన్ని<ref>చ. బజ్జులొక్కొక</ref>బజ్జులు నొకకొన్నిరీతుల యూర్చువగలు నొకకొన్ని<ref>చ. శిఖరులు</ref>సిగరులు నొకకొన్నియంబళ్లు నొకకొన్ని<ref>చ. వగల</ref>వహులపూపోత్కరములు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>వివిధఫలకందమూలంబు లవియుఁ గొన్ని యూరుఁబిండులు నొకకొన్ని యొక్కకొన్ని యూరుఁ<ref>క. గాయలు పచ్చ, శ.ర. గాయలుఁ బచ్చళ్లు</ref>గాయలుఁ <ref>చ. పచ్చడు లొక్క</ref>బచ్చళ్లు నొక్కకొన్ని పెరుగు పాల్ తేనె నేఁతులు పెచ్చు<ref>చ. వెరుగ</ref>పెరుగ.</poem>|ref=184}}<noinclude><references/></noinclude> 4tt1tf2naonwd4jpfqte7u8dsgf9hdl పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/295 104 212740 555539 554977 2026-05-06T04:07:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. పరుగులు = వేపుర్లుళ్లు; తెఱఁగుల = విధముల; పిలుపుఁబప్పులు = పైతోలు తీసి శుభ్రపఱచిన పప్పులు; ద్రబ్బెడలు = భక్ష్యవిశేషములు? తాలింపులు = తిరుగుమోత వేసి వండిన వస్తువులు; ఒఱ్ఱచేరులు = కారము గల ద్రవద్రవ్యములు; కలకల్పులు = పెక్కుతెగలకూరలు కలిపి వండిన వ్యంజనములు; లజ్జులు = కొంచెము పలుచని పచ్చళ్లు; ఊర్పువగలు = పిండిమిరియములవిధములు; శిగరులు = శిఖరులు; అంబళ్లు = కొంచెము చిక్కని పానీయములు; వహుల = విధముల; పూపోత్కరములు = అప్పముల గుంపులు; కందమూలంబులు = దుంపలు; ఊరుబిండులు = పప్పుపచ్చళ్లు; పెచ్చుపెరుగన్ = అధికము కాఁగా. {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అమితములై మహానసమునం దపు <ref>చ. డద్భుత మందు</ref>డుద్భవ మొందుచున్న య న్నములు సుపక్వగంధముల నందములై యటువోవుచోట న య్యమరతరుప్రసూనతతు లంగనపైఁ గురియంగఁ బుట్టు గం ధము లిటు డిగ్గుచోటఁ దగుఁ దద్ద్వితయారుచితోపగూహముల్.</poem>|ref=185}} '''టీక'''. అమితములై = ఎక్కువయి; మహానసమునందున్ = వంటయింటిలో; ఉద్భవమొందన్ = పుట్టఁగా - తయారుకాఁగా; సుపక్వగంధములు = బాగుగా వండుటవలని కమ్మనివాసనలతో; అమరతరుప్రసూనతతులు = కల్పవృక్షపుపూలసమూహములు; అంగనపైన్ = స్త్రీపై - సుశీలపయి; తద్...గూహముల్ = ఆ రెండు పరిమళములచేతను కూర్పఁబడిన (చేయఁబడిన) ఆలింగనములు; తగున్ = ఒప్పును. [సుశీలవంటకముల కమ్మనివాసనలు మీఁదికి - ఆకాశమువైపు పోవుచున్నవి; దేవతలు ఆమెపైఁ గురిపించిన పూవులతావులు క్రిందికి దిగుచున్నవి; ఈ రెండును దారినడుము కలిసికొని పరస్పరాలింగనసౌఖ్యము ననుభవించుచున్న వనుట.] {{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>ఆ లీలావతి నిత్యసత్యశమధైర్యౌదార్యసంశుద్ధులం జాలన్ మెచ్చి వటుత్వముం దొఱఁగి సాక్షాత్కారముం బొందె ను ద్వేలాలోలకృపాజపాప్రసరకాంతిభ్రాంతికృల్లోచనా బ్జాళిందాశ్రితరాధికాసురతరాగాంకూరుఁ డా శౌరియున్.</poem>|ref=186}} '''టీక'''. ఆ లీలావతి...శుద్ధులన్ = ఆ సుశీలయొక్క నిత్యములైన సత్యము, శాంతి, ధైర్యము, త్యాగము, పరిశుద్ధి అనువానిచే; చాలన్ = ఎక్కువగా; వటుత్వమున్, తొఱగి = బ్రహ్మచారివేషమును తీసివైచి; ఉద్వేలా...గాంకూరుఁడు — ఉద్వేల = మిక్కిలియైన; ఆలోల = అంతటను చలించుచున్న; కృపా = దయ యను; జపాప్రసవ = దాసనపుఁబూవుయొక్క; కాంతి = కాంతి యను; భ్రాంతికృత్ = భ్రమను కలిగించుచున్న; లోచనాబ్జ = తామరపూవులవంటి కన్నులయొక్క; అళింద = ముంగిటిని; ఆశ్రిత = ఆశ్రయించిన; రాధికాసురతరాగాంకూరుఁడు = రాధాదేవితోడి కేళియందలి ప్రేమయొక్క మొలక కలవాఁడు [అతని కన్నులు చలించుచున్నవనియు, దయారసము నొల్కుచు జపాపుష్పమువలె నెఱ్ఱనై యున్నవనియును, ఆ చూపులలో రాధికతోడి కేళియందలి ఆసక్తి మొలకలెత్తుచున్నదనియు భావము.] ఆ, శౌరియున్ = ఆ విష్ణువును; సాక్షాత్కారముఁ బొందెన్ = ప్రత్యక్ష మయ్యెను. '''అలం'''. ఉపమ. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>నీలంబు భక్తానుకూలంబు హరిదంతచేలంబు నవనీత<ref>చ.ట. లోల</ref>చోర మాది మూలంబు కరుణావిశాలంబు వి<ref>క. కృత, చ. ధృత</ref>ధృతజగజ్జాలంబు <ref>చ. శ్రీలతావాల, క. శ్రితలతా</ref>శ్రీలతావాల మమర <ref>క. మేలంబు, చ.ట. మౌలంబు</ref>మౌలంబు భవవ<ref>చ. నత్కీలంబు</ref>నోత్కీలంబు తల్పితవ్యాళంబు శిక్యావచూళ మమిత లీలంబు హృతమరుత్సాలంబు <ref>చ.ట. శిఖసఖ</ref>శశిసఖఫాలంబు వరదానశీల మఖిల</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> kdjtd9dekka2a6ullorej3tdq2321ew 555540 555539 2026-05-06T04:09:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 555540 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. వరుగులు = వేపుళ్లు; తెఱఁగుల = విధముల; ఒలుపుఁబప్పులు = పైతోలు తీసి శుభ్రపఱచిన పప్పులు; ద్రబ్బెడలు = భక్ష్యవిశేషములు? తాలింపులు = తిరుగుమోత వేసి వండిన వస్తువులు; ఒఱ్ఱచేరులు = కారము గల ద్రవద్రవ్యములు; కలకల్పులు = పెక్కుతెగలకూరలు కలిపి వండిన వ్యంజనములు; లజ్జులు = కొంచెము పలుచని పచ్చళ్లు; ఊర్పువగలు = పిండిమిరియములవిధములు; శిగరులు = శిఖరులు; అంబళ్లు = కొంచెము చిక్కని పానీయములు; వహుల = విధముల; పూపోత్కరములు = అప్పముల గుంపులు; కందమూలంబులు = దుంపలు; ఊరుబిండులు = పప్పుపచ్చళ్లు; పెచ్చుపెరుగన్ = అధికము కాఁగా. {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అమితములై మహానసమునం దపు <ref>చ. డద్భుత మందు</ref>డుద్భవ మొందుచున్న య న్నములు సుపక్వగంధముల నందములై యటువోవుచోట న య్యమరతరుప్రసూనతతు లంగనపైఁ గురియంగఁ బుట్టు గం ధము లిటు డిగ్గుచోటఁ దగుఁ దద్ద్వితయారుచితోపగూహముల్.</poem>|ref=185}} '''టీక'''. అమితములై = ఎక్కువయి; మహానసమునందున్ = వంటయింటిలో; ఉద్భవమొందన్ = పుట్టఁగా - తయారుకాఁగా; సుపక్వగంధములు = బాగుగా వండుటవలని కమ్మనివాసనలతో; అమరతరుప్రసూనతతులు = కల్పవృక్షపుపూలసమూహములు; అంగనపైన్ = స్త్రీపై - సుశీలపయి; తద్...గూహముల్ = ఆ రెండు పరిమళములచేతను కూర్పఁబడిన (చేయఁబడిన) ఆలింగనములు; తగున్ = ఒప్పును. [సుశీలవంటకముల కమ్మనివాసనలు మీఁదికి - ఆకాశమువైపు పోవుచున్నవి; దేవతలు ఆమెపైఁ గురిపించిన పూవులతావులు క్రిందికి దిగుచున్నవి; ఈ రెండును దారినడుము కలిసికొని పరస్పరాలింగనసౌఖ్యము ననుభవించుచున్న వనుట.] {{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>ఆ లీలావతి నిత్యసత్యశమధైర్యౌదార్యసంశుద్ధులం జాలన్ మెచ్చి వటుత్వముం దొఱఁగి సాక్షాత్కారముం బొందె ను ద్వేలాలోలకృపాజపాప్రసరకాంతిభ్రాంతికృల్లోచనా బ్జాళిందాశ్రితరాధికాసురతరాగాంకూరుఁ డా శౌరియున్.</poem>|ref=186}} '''టీక'''. ఆ లీలావతి...శుద్ధులన్ = ఆ సుశీలయొక్క నిత్యములైన సత్యము, శాంతి, ధైర్యము, త్యాగము, పరిశుద్ధి అనువానిచే; చాలన్ = ఎక్కువగా; వటుత్వమున్, తొఱగి = బ్రహ్మచారివేషమును తీసివైచి; ఉద్వేలా...గాంకూరుఁడు — ఉద్వేల = మిక్కిలియైన; ఆలోల = అంతటను చలించుచున్న; కృపా = దయ యను; జపాప్రసవ = దాసనపుఁబూవుయొక్క; కాంతి = కాంతి యను; భ్రాంతికృత్ = భ్రమను కలిగించుచున్న; లోచనాబ్జ = తామరపూవులవంటి కన్నులయొక్క; అళింద = ముంగిటిని; ఆశ్రిత = ఆశ్రయించిన; రాధికాసురతరాగాంకూరుఁడు = రాధాదేవితోడి కేళియందలి ప్రేమయొక్క మొలక కలవాఁడు [అతని కన్నులు చలించుచున్నవనియు, దయారసము నొల్కుచు జపాపుష్పమువలె నెఱ్ఱనై యున్నవనియును, ఆ చూపులలో రాధికతోడి కేళియందలి ఆసక్తి మొలకలెత్తుచున్నదనియు భావము.] ఆ, శౌరియున్ = ఆ విష్ణువును; సాక్షాత్కారముఁ బొందెన్ = ప్రత్యక్ష మయ్యెను. '''అలం'''. ఉపమ. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>నీలంబు భక్తానుకూలంబు హరిదంతచేలంబు నవనీత<ref>చ.ట. లోల</ref>చోర మాది మూలంబు కరుణావిశాలంబు వి<ref>క. కృత, చ. ధృత</ref>ధృతజగజ్జాలంబు <ref>చ. శ్రీలతావాల, క. శ్రితలతా</ref>శ్రీలతావాల మమర <ref>క. మేలంబు, చ.ట. మౌలంబు</ref>మౌలంబు భవవ<ref>చ. నత్కీలంబు</ref>నోత్కీలంబు తల్పితవ్యాళంబు శిక్యావచూళ మమిత లీలంబు హృతమరుత్సాలంబు <ref>చ.ట. శిఖసఖ</ref>శశిసఖఫాలంబు వరదానశీల మఖిల</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> ddh7sbuz0qclayf7aypjn0f56sp0uwm పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/296 104 212741 555541 554978 2026-05-06T05:51:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>కాలజంఘాల <ref>చ. మసురకృత్</ref>మశనకృత్{{ZWNJ}}క్ష్వేళ మరిక, రాళ మాపత్పయోదవాతూలము నగు యదుకులసరోమరాళంబు నతివ గాంచి, సతియు నుతియు నొనర్ప నన్నగధిరుండు.</poem>|ref=}} '''టీక'''. అతివ = ఆ సుశీలాదేవి; నీలంబున్ = నల్లనిదియు ('నీలంబు' మున్నగునవి 'యదుకులసరోమరాళంబు' అనుదానికి విశేషణములు.]; హరిదంతచేలంబు = దిగంబరము - దిస్సమొల గలది; ఆదిమూలంబు = ప్రధానమూలమగునది; ధృతజగజ్జాలంబు = ధరింపఁబడిన లోకములగుంపు కలది; శ్రీలతావాలము = లక్ష్మియను లతకు పాదయినది [అలవాలము = సాదియైనది' అని పూర్వటీక]; అమరమౌలంబు = దేవతలందరికిని మూలభూతమగునది ['అమర మేలంబు = దేవతల కూడిక గలది' అని పూర్వటీక]; భవవనోత్కీలంబు = జన్మములనెడి వనమునకు దావాగ్నియైనది - నశింపఁజేయునది; తల్పితవ్యాళంబు = పడకగాఁ జేయఁబడిన పాము కలది; శిక్ష్యావచూళము = చలిదిచిక్కముతోడి సిగ గలది; అమితలీలంబు = ఎక్కువ విలాసములు కలది; హృతమరుత్సాలంబు = హరించబడిన వేల్పుచెట్టు (పారిజాతవృక్షము) కలది [శ్రీకృష్ణుఁడు సత్యభామకోరికపయి స్వర్గమున కేఁగి నందనవనమునందలి కల్పవృక్షమును పెల్లగించి తెచ్చెనను గాథ యిట గ్రాహ్యము.]; శశిసఖపాలంబు = చంద్రునితో సమానమగు నుదురు కలది; వరదానశీలము = వరములను ప్రసాదించు స్వభావము కలది; అఖిలకాలజంఘాలము = ఎల్లకాలములందును పరుగిడునది; అశనకృత్{{ZWNJ}}క్ష్వేళంబు = ఆహారము (అన్నము)గాఁ జేయఁబడిన విషము కలది. [కృష్ణుఁడు బాల్యమున పూతనాస్తన్యమును విషమిళితమును త్రాగెనను కథ యిట గ్రహింపఁదగినది.] అరికరాళము = శత్రువులకు భయంకరమైనది; ఆపత్పయోదవాతూలము = ఆపదలను మేఘములకు సుడిగాలి యైనది; అగు; యదుకులసరోమరాళంబున్ = యాదవవంశమను సరస్సుకు హంస యగు శ్రీకృష్ణుని; నతి = నమస్కారము; నుతి = పొగడిక; ఆ, నగధరుండు = (గోవర్ధన)పర్వతము నెత్తిన శ్రీకృష్ణుఁడు. '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఆసతిఁ బల్కు నీహృదయ మారయఁ <ref>క. గోరియయట్లొ, చ. గోరియె యిట్లొ</ref>గోరియె యిట్లొనర్చితిన్ గాసి; కుశేశయాననలు గల్గిరయేనియుఁ గల్గనిమ్ము నీ చేసినభాగ్య మేసతియుఁ జేయదు నీయెదుట మునీశ్వరా భ్యాసదురాసదం బగు మదాకృతి యీగతి నుల్లసిల్లుటన్.</poem>|ref=188}} '''టీక'''. ఆ సతిన్ = ఆ సుశీలను గూర్చి; అరయఁగొరియె = పరీక్షింపఁదలఁచియే; ఇట్లు; గాసి, యొనర్చితిన్ = కష్టపెట్టితిని; కుశేశయాననలు = తామరలవంటి ముఖములు కల స్త్రీలు; మునీశ్వరాభ్యాసదురానదంబు, అగు = మునుల యోగాభ్యాసముచేతఁగూడ పొందరానిది, అయిన; మదాకృతి = నా రూపము; భాగ్యము = అదృష్టము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>సుచరిత్ర! నేఁడు నీచే, తిచలిది భుజియింపఁ జాల తృప్తి యొదవెడిం బచరణగా; <ref>ట. దీగతము</ref>దిమ్ముల మును, రుచియింపదు శబరివిందు ద్రోవదివిందున్.</poem>|ref=189}} '''టీక'''. సుచరిత్ర! = మంచినడక కలదానా! - సుశీలా! పచరణ = ఇచ్చకపుమాట - అసత్యపుమాట; ఇమ్ములన్ = బాగుగా; ద్రోవతివిందు = ద్రోవది పెట్టిన విందుభోజనము - పర్యుషితము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అతిమానుష మసిధారా, వ్రత మగు; <ref>క. మను, చ. మన</ref>మను వంట నిప్పువంటి దిది యనన్ బతిదేవతవై మను <ref>చ. నివి</ref>నీ, గతి భావారూఢ మయ్యెఁగా <ref>చ. జనములకున్</ref>జగములకున్.</poem>|ref=190}}<noinclude><references/></noinclude> 666fxk25hdmfe4zs2xybfi7qvmqba34 555542 555541 2026-05-06T05:56:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 555542 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>కాలజంఘాల <ref>చ. మసురకృత్</ref>మశనకృత్{{ZWNJ}}క్ష్వేళ మరిక, రాళ మాపత్పయోదవాతూలము నగు యదుకులసరోమరాళంబు నతివ గాంచి, సతియు నుతియు నొనర్ప నన్నగధిరుండు.</poem>|ref=}} '''టీక'''. అతివ = ఆ సుశీలాదేవి; నీలంబున్ = నల్లనిదియు ('నీలంబు' మున్నగునవి 'యదుకులసరోమరాళంబు' అనుదానికి విశేషణములు.]; హరిదంతచేలంబు = దిగంబరము - దిస్సమొల గలది; ఆదిమూలంబు = ప్రధానమూలమగునది; ధృతజగజ్జాలంబు = ధరింపఁబడిన లోకములగుంపు కలది; శ్రీలతావాలము = లక్ష్మియను లతకు పాదయినది [అలవాలము = సాదియైనది' అని పూర్వటీక]; అమరమౌలంబు = దేవతలందరికిని మూలభూతమగునది ['అమర మేలంబు = దేవతల కూడిక గలది' అని పూర్వటీక]; భవవనోత్కీలంబు = జన్మములనెడి వనమునకు దావాగ్నియైనది - నశింపఁజేయునది; తల్పితవ్యాళంబు = పడకగాఁ జేయఁబడిన పాము కలది; శిక్ష్యావచూళము = చలిదిచిక్కముతోడి సిగ గలది; అమితలీలంబు = ఎక్కువ విలాసములు కలది; హృతమరుత్సాలంబు = హరించబడిన వేల్పుచెట్టు (పారిజాతవృక్షము) కలది [శ్రీకృష్ణుఁడు సత్యభామకోరికపయి స్వర్గమున కేఁగి నందనవనమునందలి కల్పవృక్షమును పెల్లగించి తెచ్చెనను గాథ యిట గ్రాహ్యము.]; శశిసఖపాలంబు = చంద్రునితో సమానమగు నుదురు కలది; వరదానశీలము = వరములను ప్రసాదించు స్వభావము కలది; అఖిలకాలజంఘాలము = ఎల్లకాలములందును పరుగిడునది; అశనకృత్{{ZWNJ}}క్ష్వేళంబు = ఆహారము (అన్నము)గాఁ జేయఁబడిన విషము కలది. [కృష్ణుఁడు బాల్యమున పూతనాస్తన్యమును విషమిళితమును త్రాగెనను కథ యిట గ్రహింపఁదగినది.] అరికరాళము = శత్రువులకు భయంకరమైనది; ఆపత్పయోదవాతూలము = ఆపదలను మేఘములకు సుడిగాలి యైనది; అగు; యదుకులసరోమరాళంబున్ = యాదవవంశమను సరస్సుకు హంస యగు శ్రీకృష్ణుని; నతి = నమస్కారము; నుతి = పొగడిక; ఆ, నగధరుండు = (గోవర్ధన)పర్వతము నెత్తిన శ్రీకృష్ణుఁడు. '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఆసతిఁ బల్కు నీహృదయ మారయఁ <ref>క. గోరియయట్లొ, చ. గోరియె యిట్లొ</ref>గోరియె యిట్లొనర్చితిన్ గాసి; కుశేశయాననలు గల్గిరయేనియుఁ గల్గనిమ్ము నీ చేసినభాగ్య మేసతియుఁ జేయదు నీయెదుట మునీశ్వరా భ్యాసదురాసదం బగు మదాకృతి యీగతి నుల్లసిల్లుటన్.</poem>|ref=188}} '''టీక'''. ఆ సతిన్ = ఆ సుశీలను గూర్చి; అరయఁగొరియె = పరీక్షింపఁదలఁచియే; ఇట్లు; గాసి, యొనర్చితిన్ = కష్టపెట్టితిని; కుశేశయాననలు = తామరలవంటి ముఖములు కల స్త్రీలు; మునీశ్వరాభ్యాసదురానదంబు, అగు = మునుల యోగాభ్యాసముచేతఁగూడ పొందరానిది, అయిన; మదాకృతి = నారూపము; భాగ్యము = అదృష్టము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>సుచరిత్ర! నేఁడు నీచే, తిచలిది భుజియింపఁ జాల తృప్తి యొదవెడిం బచరణగా; <ref>ట. దీగతము</ref>దిమ్ముల మును, రుచియింపదు శబరివిందు ద్రోవదివిందున్.</poem>|ref=189}} '''టీక'''. సుచరిత్ర! = మంచినడక కలదానా! - సుశీలా! పచరణ = ఇచ్చకపుమాట - అసత్యపుమాట; ఇమ్ములన్ = బాగుగా; ద్రోవతివిందు = ద్రోవది పెట్టిన విందుభోజనము - పర్యుషితము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అతిమానుష మసిధారా, వ్రత మగు; <ref>క. మను, చ. మన</ref>మను వంట నిప్పువంటి దిది యనన్ బతిదేవతవై మను <ref>చ. నివి</ref>నీ, గతి భావారూఢ మయ్యెఁగా <ref>చ. జనములకున్</ref>జగములకున్.</poem>|ref=190}}<noinclude><references/></noinclude> qkrxvur71d2xy2yk2nv3pcuo5smovim 555543 555542 2026-05-06T05:58:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 555543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>కాలజంఘాల <ref>చ. మసురకృత్</ref>మశనకృత్{{ZWNJ}}క్ష్వేళ మరిక, రాళ మాపత్పయోదవాతూలము నగు యదుకులసరోమరాళంబు నతివ గాంచి, నతియు నుతియు నొనర్ప నన్నగధరుండు.</poem>|ref=}} '''టీక'''. అతివ = ఆ సుశీలాదేవి; నీలంబున్ = నల్లనిదియు ('నీలంబు' మున్నగునవి 'యదుకులసరోమరాళంబు' అనుదానికి విశేషణములు.]; హరిదంతచేలంబు = దిగంబరము - దిస్సమొల గలది; ఆదిమూలంబు = ప్రధానమూలమగునది; ధృతజగజ్జాలంబు = ధరింపఁబడిన లోకములగుంపు కలది; శ్రీలతావాలము = లక్ష్మియను లతకు పాదయినది [అలవాలము = సాదియైనది' అని పూర్వటీక]; అమరమౌలంబు = దేవతలందరికిని మూలభూతమగునది ['అమర మేలంబు = దేవతల కూడిక గలది' అని పూర్వటీక]; భవవనోత్కీలంబు = జన్మములనెడి వనమునకు దావాగ్నియైనది - నశింపఁజేయునది; తల్పితవ్యాళంబు = పడకగాఁ జేయఁబడిన పాము కలది; శిక్ష్యావచూళము = చలిదిచిక్కముతోడి సిగ గలది; అమితలీలంబు = ఎక్కువ విలాసములు కలది; హృతమరుత్సాలంబు = హరించబడిన వేల్పుచెట్టు (పారిజాతవృక్షము) కలది [శ్రీకృష్ణుఁడు సత్యభామకోరికపయి స్వర్గమున కేఁగి నందనవనమునందలి కల్పవృక్షమును పెల్లగించి తెచ్చెనను గాథ యిట గ్రాహ్యము.]; శశిసఖపాలంబు = చంద్రునితో సమానమగు నుదురు కలది; వరదానశీలము = వరములను ప్రసాదించు స్వభావము కలది; అఖిలకాలజంఘాలము = ఎల్లకాలములందును పరుగిడునది; అశనకృత్{{ZWNJ}}క్ష్వేళంబు = ఆహారము (అన్నము)గాఁ జేయఁబడిన విషము కలది. [కృష్ణుఁడు బాల్యమున పూతనాస్తన్యమును విషమిళితమును త్రాగెనను కథ యిట గ్రహింపఁదగినది.] అరికరాళము = శత్రువులకు భయంకరమైనది; ఆపత్పయోదవాతూలము = ఆపదలను మేఘములకు సుడిగాలి యైనది; అగు; యదుకులసరోమరాళంబున్ = యాదవవంశమను సరస్సుకు హంస యగు శ్రీకృష్ణుని; నతి = నమస్కారము; నుతి = పొగడిక; ఆ, నగధరుండు = (గోవర్ధన)పర్వతము నెత్తిన శ్రీకృష్ణుఁడు. '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఆసతిఁ బల్కు నీహృదయ మారయఁ <ref>క. గోరియయట్లొ, చ. గోరియె యిట్లొ</ref>గోరియె యిట్లొనర్చితిన్ గాసి; కుశేశయాననలు గల్గిరయేనియుఁ గల్గనిమ్ము నీ చేసినభాగ్య మేసతియుఁ జేయదు నీయెదుట మునీశ్వరా భ్యాసదురాసదం బగు మదాకృతి యీగతి నుల్లసిల్లుటన్.</poem>|ref=188}} '''టీక'''. ఆ సతిన్ = ఆ సుశీలను గూర్చి; అరయఁగొరియె = పరీక్షింపఁదలఁచియే; ఇట్లు; గాసి, యొనర్చితిన్ = కష్టపెట్టితిని; కుశేశయాననలు = తామరలవంటి ముఖములు కల స్త్రీలు; మునీశ్వరాభ్యాసదురానదంబు, అగు = మునుల యోగాభ్యాసముచేతఁగూడ పొందరానిది, అయిన; మదాకృతి = నారూపము; భాగ్యము = అదృష్టము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>సుచరిత్ర! నేఁడు నీచే, తిచలిది భుజియింపఁ జాల తృప్తి యొదవెడిం బచరణగా; <ref>ట. దీగతము</ref>దిమ్ముల మును, రుచియింపదు శబరివిందు ద్రోవదివిందున్.</poem>|ref=189}} '''టీక'''. సుచరిత్ర! = మంచినడక కలదానా! - సుశీలా! పచరణ = ఇచ్చకపుమాట - అసత్యపుమాట; ఇమ్ములన్ = బాగుగా; ద్రోవతివిందు = ద్రోవది పెట్టిన విందుభోజనము - పర్యుషితము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అతిమానుష మసిధారా, వ్రత మగు; <ref>క. మను, చ. మన</ref>మను వంట నిప్పువంటి దిది యనన్ బతిదేవతవై మను <ref>చ. నివి</ref>నీ, గతి భావారూఢ మయ్యెఁగా <ref>చ. జనములకున్</ref>జగములకున్.</poem>|ref=190}}<noinclude><references/></noinclude> dnai4dexrsaikumo4y4scpa3m327x6p పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/297 104 212742 555544 554979 2026-05-06T06:34:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555544 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. అసిధారావ్రతమగు = కత్తిదారుపయి నిలుచుటవంటిదగు - అసాధ్యనియమములు కల; మనుపు = బ్రదుకు; అతిమానుషము = మానవులకు అతీతమయినది; అంటన్ = తాకుటకు; అనన్ = అనుటకు; పతిదేవతవై = పతివ్రతవయి; మను = జీవించు; నీ గతి = నీపద్ధతి; జగములకున్ = లోకములకు; భావారూఢము, అయ్యెన్ = ప్రసిద్ధమైనది - తార్కాణయైనది. {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>తనుశతకోటు లెత్తి బహుధర్మవినిర్మితిఁ బేర్మి గాంచినన్ నను <ref>చ. గనరేని</ref>గనలేని లేఁతలకు నాతి! యభోగ్యము భాగ్య; మీవు ప్రా గ్జననమునం దొనర్చితి వొకానొకయర్చన నన్నుఁ గూర్చి; దా నన సమకూరెఁజుమ్ము సుజనవ్రజనందితచర్య నీదెసన్.</poem>|ref=191}} '''టీక'''. తనుశతకోటులు, ఎత్తి = వందలసంఖ్య కల కోటిజన్మములు ఎత్తియుండి; బహుధర్మవినిర్మితిన్ = ఎక్కువ ధర్మకార్యాచరణమున; పేర్మి గాంచినన్ = పెంపు వహించినను; ననుజ్న్; కనలేని = చూడలేని - గ్రహింపలేని; లేఁతలకున్ = అజ్ఞులకు; భాగ్యము = నా దర్శనసంపద; అభోగ్యము = లభింపరానిది; నాతి! = అమ్మా! ఈవు = నీవు; ప్రాగ్జననమునందున్ = వెనుకటిజన్మమున; అర్చన = పూజ; ఒనర్చితివి = చేసితివి; దానన = దానివలననే; సుజనవ్రజనందితచర్య = మంచివారలగుంపుచే కొనియాడఁబడిన పద్ధతి; నీదెసన్ = నీయెడల; సమకూరెఁజుమ్ము. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>అతివ! తొల్లింటిపుట్టువునందు నొక్క, మౌని వేలిమిజన్నెవై మన్ననాఁడు నా మధురవేణుగానంబున మది గరఁగి, తొరఁగఁజేసితి సుస్నిగ్ధదుగ్ధరసము.</poem>|ref=192}} '''టీక'''. వేలిమిజన్నెవై = హోమధేనువవయి; మన్ననాఁడు = జీవించియున్నప్పుడు; సుస్నిగ్ధదుగ్ధరసమున్ = మిక్కిలి చిక్కనయిన క్షీరమును; తొరఁగఁజేసితి = స్రవించితివి. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఆ పాలనురువు పవన, వ్యాపారముచేతఁ దెరలివచ్చి నిలిజ లీ లావింఛచ్ఛవిభర్స్తిత, తాపింఛ మదీయమౌళితటిఁ గుచలికుచా!</poem>|ref=193}} '''టీక'''. పపనవ్యాపారముచేరన్ = గాలి వీచుటచేత; తెరలి = ఎగిరి; కుచలికుచా! = నిమ్మపండ్లవంటి స్తనములు కల సుశీలా! లీలా...తటిన్ — లీలా = విలాసార్థమయిన; పింఛ = నెమిలిపించెముయొక్క; ఛవి = కాంతిచే; భర్స్తిత = తిరస్కరింపఁబడిన; తాపింఛ = చీఁకటిమ్రాఁకుగల; మదీయమౌళితటిన్ = నా తలపయిని; నిలిచెన్. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>దానఁ బయస్సంతా<ref>క. నము, చ. నపు</ref>నపు, దానంబున నన్ను <ref>క. దనుపు, చ.ట. దడపు</ref>దడపుదాన వయితి చం ద్రానన! తత్ఫలమునఁ గా, దా నీకును <ref>క. దక్కితిన్, చ.ట. డక్కితిన్</ref>డక్కితిన్ ముదము మదిఁ బొదలన్.</poem>|ref=194}} '''టీక'''. దానన్ = ఆ కారణమువలన; వయస్సంతానపుదానంబునన్ = పాలను దానము చేయుటవలన; డక్కితిన్ = లభించితిని; ముదము = సంతోషము. పొదలన్ = వృద్ధి పొందఁగా. {{Telugu poem|type=ఆ.|lines=<poem>ఒక్కఁ డకృతసత్క్రియుండను విప్రుండు, గలఁడు ఘోర<ref>క. కఠినకలుష, చ.ట. కలుషకఠిన</ref>కలుషకఠినబుద్ధి వసుధయెల్లఁ దిరుగు వసుధాను వనుపేరి, పట్టణమున నుండుఁ బుట్టువడుగు.</poem>|ref=195}} '''టీక'''. అకృతసత్క్రియుఁడు = మంచిపనులు చేయనివాఁడు; పుట్టువడుగు = ఘోటకబ్రహ్మచారి; వసుధ = భూమి. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ధనవంతుఁడయ్యు నుద్వాహంబు దొఱఁగి మూఁ తులు <ref>క. నాకు వె</ref>నాకుఁ బెఱవితంతువులఁ దగిలి</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> i21diehiih3ddiahi42vszc22kvs110 పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/298 104 212743 555547 554980 2026-05-06T10:05:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>కులవంతుఁడయ్యుఁ బెద్దలఁ బాసి విహరించుఁ బాషండషండానుబంధి యగుచు మతిమంతుఁ డయ్యు నామ్నాయముల్ చెవిఁబెట్టఁ డశ్లీలలేఖనవ్యసన మెసఁగి స్థితిమంతుఁడయ్యు లక్ష్మికిఁగాక <ref>క. త్రిమ్మరుపలు</ref>త్రిమ్మరుఁ బలుగూడు మరిగి యాఢ్యుల భజించి</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>తలఁచు బ్రహ్మస్వదేవస్వములకు నెగ్గుఁ, <ref>క. కుప్ప</ref>గుప్పఁ జిచ్చిడి <ref>శ.ర. ప్రేబ్రాలు</ref>పేలాలు కొఱుకఁ దివురు గ్రహణకాలంబునందు మున్గఁడు జలముల, సెబ్ర <ref>ట. చెంజడము</ref>చెంచడ మాబ్రాహ్మణబ్రువుండు.</poem>|ref=196}} '''టీక'''. ఉద్వాహంబు, దొఱఁగి = పెండ్లి విడిచి - పెండ్లి చేసికొనక; పెఱవితంతువులన్ = విధవ లయిన ఇతరులభార్యలను; మూఁతులు, నాకున్ = వారికై యాశించుననుట - లేదా - పెదవులు చప్పరించును. పాసి = విడిచి; పాషండషండానుబంధి = నాస్తికులగుంపుతో చేరినవాఁడయి; విహరించున్ = తిరుగును; ఆమ్నాయముల్ = వేదములు; అశ్లీలలేఖనవ్యసనము = అసభ్యపుమాటల నాడుటయందలి అలవాటు; ఎసఁగి = విజృంభించి; స్థితిమంతుఁడయ్యున్ = కలిగినవాఁడై యున్నను; లక్ష్మికిఁగాక = అనుభవింపక; పలుగూడు, మరిగి = వివిధములగు అన్నములను తిని [మధుకరవృత్తి నవలంబించి యనియుఁ జెప్పిన చెప్పనగును.]; ఆఢ్యులన్ = ధనికులకు; భజించి = సేవించి; త్రిమ్మరున్ = తిరుగును, బ్రహ్మస్వదేవస్వములకు = బ్రాహ్మణుల సొత్తునకును, దేవద్రవ్యమునకును; ఎగ్గున్ = హానిని; తలంచున్; ఆ బ్రాహ్మణబ్రువుండు = నీచుఁడగు నా బ్రాహ్మణుఁడు; సెబ్రచెంచడము = చెడ్డడేగ - దురాత్ముఁడు; కుప్పన్ = వడ్లగూటియందు; చిచ్చు, ఇడి = అగ్నినుంచి - అనఁగా ధాన్యపుఁగుప్పకు నిప్పంటించి; పేలాలు కొఱుకన్ = పేలాలను తిరుటకు; తివురున్ = ప్రయత్నించును - అనఁగా తనకు అత్యల్పలాభము కలుగుటకొఱకయి ఇతరులకు మహాపకారము నొనర్చునని భాషవము. ['కుప్పన్ = పెంటదిబ్బ యందు' అని పూర్వటీక, అది అత్యంతము అసంగతము.] '''అలం'''. రూపకము, లలితము. {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>వా డొక్కకందువ నొక్కవెలయాలికిం జిక్కి మహీమండలకుండలంబగు పౌండ రీకంబునం గొండొకకాలం బుండి యొక్కపెనుబండువునఁ గన్నులపండువగు మదీయనైవేద్యప్రకల్పనంబు ధూపోత్సవానంతరంబున నెడము గాచి <ref>చ. కొని</ref>చూచి, తనవలయుతెఱంగునం జని బహు<ref>తీర్థంబను</ref>విధంబగు కాలంబు మని ముదిసి, తనువు విడిచి యత్యుత్తమంబగు ధరామరవంశంబునం బుట్టి పుట్టిననాఁటనుండియుం జదువు చదువు <ref>చ. లన</ref>నన చదురుండై, నిండుప్రాయంబున నిన్నుం జెట్టపట్టించి యిట్లున్న వాఁడు వినుము.</poem>|ref=197}} '''టీక'''. కందువన్ = సమయమునందు; వెలయాలికిన్ = భోగపుస్త్రీకి; మహీమండలకుండలంబగు = భూమండలమునకు కుండలమను నగయైనది - ప్రధానమైనది; కొండొక = కొంత; పెనుఁబండువునన్ = గొప్పపర్వదినమునందు; ఎడము, గాచి = అవకాశమును ప్రతీక్షించి; ముదిసి = ముసలియయి; ధరామరవంశంబునన్ = బ్రాహ్మణకులమున; చదువునన = విద్యయందుమాత్రము; చదురుఁడై = నేర్పరియయి; నిండుప్రాయంబునన్ = యౌవనముగ; చెట్టపట్టించి = చేయి పట్టుకొనఁజేసి - వివాహమాడి. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>తరుణి! <ref>చ. మద్భక్త</ref>మద్భుక్తదర్శనోత్సవసుకృతము, పాపవహ్నికి సలిలమై భద్ర మొసఁగెఁ గాక లేకున్న నితఁడు ప్రాగ్జని నొనర్చు, కల్మషములకు నిష్కృతి కలదె? యెందు.</poem>|ref=198}}<noinclude><references/></noinclude> ifup1g57ahzm1nmdvzyfzyvp35xup2j పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/299 104 212744 555548 554981 2026-05-06T10:34:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. మద్భుక్తదర్శనోత్సవసుకృతము = నా నైవేద్యమును చూచుటయను ఉత్సవమువలని పుణ్యము; పాపవహ్నికిన్ = పాపములను అగ్నికి; సలిలమై = నీరయి; భద్రము, ఒసఁగెగాక = మేలు కలిగించెను గదా! ప్రాగ్జనిన్ = వెనుక జన్మమున; ఒనర్చు = చేసిన; కల్మషములకున్ = పాపములకు; నిష్కృతి = ప్రాయశ్చిత్తము. '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అవ్విధంబుగ సోపహారంబగు మదీయరూపంబు నాకస్మికంబ <ref>క. కంబుగఁగను, చ.ట. కంబగును</ref>కనుంగొని భస్మ సాత్కృతదుష్కృతనీరస<ref>చ. యనవ</ref>యవసరాశియై భూసురకేసరికిశోరంబై వాసి వడసియు నతఁడు, కట్టిడి యగుటకుఁ గారణంబు వినుము.</poem>|ref=199}} '''టీక'''. సోవహారంబు, అగు = నైవేద్యముతో కూడిన; భస్మరాశియై = బూడిదగా చేయఁబడిన పాదములను ఎండుగడ్డిమేటయి; భూసురకేసరికిశోరంబై = బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠునికి పుత్రుఁడయి; కట్టిడి = క్రూరుఁడు. '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నీ భావశుద్ధి యారయ, శోభనచారిత్ర! <ref>క. యేనుజువ్వెయ, చ.ట. యేన సువ్యెయి</ref>యేన సువ్వె యతినికిన్ లోభక్రోధముల మనః, క్షోభము గావించి బాలిశుం డనిపింతున్.</poem>|ref=200}} '''టీక'''. శోభనచారిత్ర! = పరిశుద్ధస్వభావము కలదానా! నీ భావశుద్ధి = నీ మనశ్శుద్ధిని; అరయన్ = పరీక్షించుటకయి; లోభక్రోధములన్ = లోభముచేతను, క్రోధముచేతను; మనఃక్షోభము = మనస్సులో కలఁతపాటును; బాలిశుండు = క్రూరుఁడు; అనిపింతున్ = అనఁబడునట్లు చేసితిని. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పతి గొట్టినఁ బతి తిట్టినఁ, బతి నిర్దయుఁ డగుచు నెట్టి పాటుపఱిచినన్ మతి నన్యధాత్వ మొందరు, పతిదేవత లతివ! నీకుఁ బ్రతి యగువారల్.</poem>|ref=201}} '''టీక'''. ఎట్టిపాటు, పఱచినన్ = ఎట్టి కష్టపాటు పెట్టినను; నీకు, ప్రతియగువారల్ = నీకు సమానలయిన; పతిదేవతలు = పతియే దైవముగా ఎంచువారు - పతివ్రతలు; మతిన్ = మనస్సులో; అన్యధాత్వము, ఒందరు = మార్పు పొందరు. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నిష్ఠురత్వంబు తొలఁగించి నేఁటనుండి, నీకు ననుకూలుఁ డయ్యెడు నీ విభుండు మత్పదద్వయభక్తిసమగ్రులైన, సుతుల నేవురఁ గాంచె దూర్జితవిభూతి.</poem>|ref=202}} '''టీక'''. నిష్ఠురత్వంబు = కాఠిన్యము; తొలఁగించి = తప్పించి; ఊర్జితవిభూతిన్ = స్థిరమగు సంపదతో; మత్పదద్వయభక్తిసమగ్రులు = నా పాదద్వయసేవచే నిండినవారు - పరమభాగవతులు; ఏవురన్ = ఐదుగురను; కాంచెదు = పొందెదవు. {{Telugu poem|type=ఆ.|lines=<poem>వెండిఁబైఁడి త్రవ్వి తండంబుగా మేలి, కూడుఁబాడి <ref>క. యింట, చ. నింట</ref>నింటఁ గొలఁదిమీర నోము లెల్లనోఁచి నూఱేండ్లు బ్రదికి నీ, భర్తతోడఁ బరమపదముఁ గనుము.</poem>|ref=203}} '''టీక'''. పైఁడి = బంగారము; త్రవ్వి తండంబుగాన్ = అపరిమితము కాఁగా; మేలికూడు = మంచియాహారము; కొలఁది మీరన్ = హద్దు మీఱి యుండఁగా; పరమపదము = వైకుంఠము. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>మన్నన చేసినాఁడు మురమర్దనుఁ డంచు నహంకరింప కో కిన్నరకంఠి! యట్లయినఁ గీడొదవున్; విను తొంటికన్న న స్మన్నిహితాంతరంగవయి సత్యసమార్జనశుద్ధిలక్ష్మికిన్ వన్నియ పెట్టుమీ మహితవర్తనకీర్తులు నిర్వహిం<ref>టి. పుచున్</ref>చుచున్.</poem>|ref=204}}<noinclude><references/></noinclude> 10o8e8vcbi55ooqjnylmry36n5jaiz6 555549 555548 2026-05-06T10:35:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 555549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. మద్భుక్తదర్శనోత్సవసుకృతము = నా నైవేద్యమును చూచుటయను ఉత్సవమువలని పుణ్యము; పాపవహ్నికిన్ = పాపములను అగ్నికి; సలిలమై = నీరయి; భద్రము, ఒసఁగెగాక = మేలు కలిగించెను గదా! ప్రాగ్జనిన్ = వెనుక జన్మమున; ఒనర్చు = చేసిన; కల్మషములకున్ = పాపములకు; నిష్కృతి = ప్రాయశ్చిత్తము. '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అవ్విధంబుగ సోపహారంబగు మదీయరూపంబు నాకస్మికంబ <ref>క. కంబుగఁగను, చ.ట. కంబగును</ref>కనుంగొని భస్మ సాత్కృతదుష్కృతనీరస<ref>చ. యనవ</ref>యవసరాశియై భూసురకేసరికిశోరంబై వాసి వడసియు నతఁడు, కట్టిడి యగుటకుఁ గారణంబు వినుము.</poem>|ref=199}} '''టీక'''. సోవహారంబు, అగు = నైవేద్యముతో కూడిన; భస్మరాశియై = బూడిదగా చేయఁబడిన పాదములను ఎండుగడ్డిమేటయి; భూసురకేసరికిశోరంబై = బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠునికి పుత్రుఁడయి; కట్టిడి = క్రూరుఁడు. '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నీ భావశుద్ధి యారయ, శోభనచారిత్ర! <ref>క. యేనుజువ్వెయ, చ.ట. యేన సువ్యెయి</ref>యేన సువ్వె యతనికిన్ లోభక్రోధముల మనః, క్షోభము గావించి బాలిశుం డనిపింతున్.</poem>|ref=200}} '''టీక'''. శోభనచారిత్ర! = పరిశుద్ధస్వభావము కలదానా! నీ భావశుద్ధి = నీ మనశ్శుద్ధిని; అరయన్ = పరీక్షించుటకయి; లోభక్రోధములన్ = లోభముచేతను, క్రోధముచేతను; మనఃక్షోభము = మనస్సులో కలఁతపాటును; బాలిశుండు = క్రూరుఁడు; అనిపింతున్ = అనఁబడునట్లు చేసితిని. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పతి గొట్టినఁ బతి తిట్టినఁ, బతి నిర్దయుఁ డగుచు నెట్టి పాటుపఱిచినన్ మతి నన్యధాత్వ మొందరు, పతిదేవత లతివ! నీకుఁ బ్రతి యగువారల్.</poem>|ref=201}} '''టీక'''. ఎట్టిపాటు, పఱచినన్ = ఎట్టి కష్టపాటు పెట్టినను; నీకు, ప్రతియగువారల్ = నీకు సమానలయిన; పతిదేవతలు = పతియే దైవముగా ఎంచువారు - పతివ్రతలు; మతిన్ = మనస్సులో; అన్యధాత్వము, ఒందరు = మార్పు పొందరు. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నిష్ఠురత్వంబు తొలఁగించి నేఁటనుండి, నీకు ననుకూలుఁ డయ్యెడు నీ విభుండు మత్పదద్వయభక్తిసమగ్రులైన, సుతుల నేవురఁ గాంచె దూర్జితవిభూతి.</poem>|ref=202}} '''టీక'''. నిష్ఠురత్వంబు = కాఠిన్యము; తొలఁగించి = తప్పించి; ఊర్జితవిభూతిన్ = స్థిరమగు సంపదతో; మత్పదద్వయభక్తిసమగ్రులు = నా పాదద్వయసేవచే నిండినవారు - పరమభాగవతులు; ఏవురన్ = ఐదుగురను; కాంచెదు = పొందెదవు. {{Telugu poem|type=ఆ.|lines=<poem>వెండిఁబైఁడి త్రవ్వి తండంబుగా మేలి, కూడుఁబాడి <ref>క. యింట, చ. నింట</ref>నింటఁ గొలఁదిమీర నోము లెల్లనోఁచి నూఱేండ్లు బ్రదికి నీ, భర్తతోడఁ బరమపదముఁ గనుము.</poem>|ref=203}} '''టీక'''. పైఁడి = బంగారము; త్రవ్వి తండంబుగాన్ = అపరిమితము కాఁగా; మేలికూడు = మంచియాహారము; కొలఁది మీరన్ = హద్దు మీఱి యుండఁగా; పరమపదము = వైకుంఠము. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>మన్నన చేసినాఁడు మురమర్దనుఁ డంచు నహంకరింప కో కిన్నరకంఠి! యట్లయినఁ గీడొదవున్; విను తొంటికన్న న స్మన్నిహితాంతరంగవయి సత్యసమార్జనశుద్ధిలక్ష్మికిన్ వన్నియ పెట్టుమీ మహితవర్తనకీర్తులు నిర్వహిం<ref>టి. పుచున్</ref>చుచున్.</poem>|ref=204}}<noinclude><references/></noinclude> mui86w7kdeatwakx6tt4lez9d5jebyk 555550 555549 2026-05-06T10:37:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 555550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. మద్భుక్తదర్శనోత్సవసుకృతము = నా నైవేద్యమును చూచుటయను ఉత్సవమువలని పుణ్యము; పాపవహ్నికిన్ = పాపములను అగ్నికి; సలిలమై = నీరయి; భద్రము, ఒసఁగెగాక = మేలు కలిగించెను గదా! ప్రాగ్జనిన్ = వెనుక జన్మమున; ఒనర్చు = చేసిన; కల్మషములకున్ = పాపములకు; నిష్కృతి = ప్రాయశ్చిత్తము. '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అవ్విధంబుగ సోపహారంబగు మదీయరూపంబు నాకస్మికంబ <ref>క. కంబుగఁగను, చ.ట. కంబగును</ref>కనుంగొని భస్మ సాత్కృతదుష్కృతనీరస<ref>చ. యనవ</ref>యవసరాశియై భూసురకేసరికిశోరంబై వాసి వడసియు నతఁడు, కట్టిడి యగుటకుఁ గారణంబు వినుము.</poem>|ref=199}} '''టీక'''. సోపహారంబు, అగు = నైవేద్యముతో కూడిన; భస్మరాశియై = బూడిదగా చేయఁబడిన పాదములను ఎండుగడ్డిమేటయి; భూసురకేసరికిశోరంబై = బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠునికి పుత్రుఁడయి; కట్టిడి = క్రూరుఁడు. '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నీ భావశుద్ధి యారయ, శోభనచారిత్ర! <ref>క. యేనుజువ్వెయ, చ.ట. యేన సువ్యెయి</ref>యేన సువ్వె యతనికిన్ లోభక్రోధముల మనః, క్షోభము గావించి బాలిశుం డనిపింతున్.</poem>|ref=200}} '''టీక'''. శోభనచారిత్ర! = పరిశుద్ధస్వభావము కలదానా! నీ భావశుద్ధి = నీ మనశ్శుద్ధిని; అరయన్ = పరీక్షించుటకయి; లోభక్రోధములన్ = లోభముచేతను, క్రోధముచేతను; మనఃక్షోభము = మనస్సులో కలఁతపాటును; బాలిశుండు = క్రూరుఁడు; అనిపింతున్ = అనఁబడునట్లు చేసితిని. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పతి గొట్టినఁ బతి తిట్టినఁ, బతి నిర్దయుఁ డగుచు నెట్టి పాటుపఱిచినన్ మతి నన్యధాత్వ మొందరు, పతిదేవత లతివ! నీకుఁ బ్రతి యగువారల్.</poem>|ref=201}} '''టీక'''. ఎట్టిపాటు, పఱచినన్ = ఎట్టి కష్టపాటు పెట్టినను; నీకు, ప్రతియగువారల్ = నీకు సమానలయిన; పతిదేవతలు = పతియే దైవముగా ఎంచువారు - పతివ్రతలు; మతిన్ = మనస్సులో; అన్యధాత్వము, ఒందరు = మార్పు పొందరు. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నిష్ఠురత్వంబు తొలఁగించి నేఁటనుండి, నీకు ననుకూలుఁ డయ్యెడు నీ విభుండు మత్పదద్వయభక్తిసమగ్రులైన, సుతుల నేవురఁ గాంచె దూర్జితవిభూతి.</poem>|ref=202}} '''టీక'''. నిష్ఠురత్వంబు = కాఠిన్యము; తొలఁగించి = తప్పించి; ఊర్జితవిభూతిన్ = స్థిరమగు సంపదతో; మత్పదద్వయభక్తిసమగ్రులు = నా పాదద్వయసేవచే నిండినవారు - పరమభాగవతులు; ఏవురన్ = ఐదుగురను; కాంచెదు = పొందెదవు. {{Telugu poem|type=ఆ.|lines=<poem>వెండిఁబైఁడి త్రవ్వి తండంబుగా మేలి, కూడుఁబాడి <ref>క. యింట, చ. నింట</ref>నింటఁ గొలఁదిమీర నోము లెల్లనోఁచి నూఱేండ్లు బ్రదికి నీ, భర్తతోడఁ బరమపదముఁ గనుము.</poem>|ref=203}} '''టీక'''. పైఁడి = బంగారము; త్రవ్వి తండంబుగాన్ = అపరిమితము కాఁగా; మేలికూడు = మంచియాహారము; కొలఁది మీరన్ = హద్దు మీఱి యుండఁగా; పరమపదము = వైకుంఠము. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>మన్నన చేసినాఁడు మురమర్దనుఁ డంచు నహంకరింప కో కిన్నరకంఠి! యట్లయినఁ గీడొదవున్; విను తొంటికన్న న స్మన్నిహితాంతరంగవయి సత్యసమార్జనశుద్ధిలక్ష్మికిన్ వన్నియ పెట్టుమీ మహితవర్తనకీర్తులు నిర్వహిం<ref>టి. పుచున్</ref>చుచున్.</poem>|ref=204}}<noinclude><references/></noinclude> 99mpw63gaddf75sr9s36t2717h7zhpt పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/300 104 212745 555557 554982 2026-05-06T11:04:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. కిన్నరకంఠి! = కిన్నెరవంటి కంఠముకల సుశీలా! మురమర్ధనుఁడు = విష్ణువు; మన్నన, చేసినాఁడు = గౌరవించినాఁడు; అహంకరింపకు = గర్వింపకుము; కీడు = ఆపద; ఒదవున్ = కలుగును; తొంటికన్నన్ = మునుపటికంటెను ఎక్కువగా; అస్మన్నిహితాంతరంగవు = నాయందు ఉంచఁబడిన మనస్సు కలదానవు; మహితవర్తనకీర్తులు = పేరుపడిన నడకను, కీర్తిని; నిర్వహింపుచున్ = (ఆ రీతినే) నెఱవేర్చుచు; సత్యసమార్జనశుద్ధిలక్ష్మికిన్ = సత్యము, ఋజుభావముల పరిశుద్ధశోభకు; వన్నియ, పెట్టుమీ! = మెఱుగుపెట్టవలయును. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>తృష్ణారహితులు <ref>చ. లో ఇదిలేదు</ref>మత్పద, నిష్ణాతలు నిత్యసత్యనిరతులు నగు శ్రీ వైష్ణవులఁ గాంచి ననుఁగా, విష్ణుపదవలగ్న! గారవించి కొలువుమీ!</poem>|ref=205}} '''టీక'''. తృష్ణారహితులు = పేరాస లేనివారు; మత్పదనిష్ణాతలు = నాపాదములయెడ నిష్ఠకలవారు - నాపాదభక్తులు; నిత్యసత్యనిరతులు = ఎల్లపుడురు సత్యము పల్కుటయందు ఆసక్తి కలవారు; ననుఁగాన్ = నావలెనే (నన్నుగాఁ దలఁచి); విష్ణువదవలగ్న! = ఆకాశమువంటి నడుము కలదానా! (సూక్ష్మమధ్యా !) గారవించి కొలువుమీ! {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని వర మిచ్చి మహీసుర, వనితన్ మన్నించి భక్తవత్సలుఁ డరిగెం దననెలవునకు సుధారస, మునఁ గుముదినిఁ దేర్చియరుగు పూర్ణేందుఁ డనన్.</poem>|ref=206}} '''టీక'''. మహీసురవనితన్ = బ్రాహ్మణిని; సుధారసమునన్ = అమృతరసముచేత; కుముదినిన్ = కలువతీగను; తేర్చి = తేలించి; పూర్ణేందుఁడనన్ = చంద్రుఁడో యనునట్లుగా. '''అలం'''. ఉత్ప్రేక్ష. {{Telugu poem|type=ఆ.|lines=<poem>అఁట సుశీలమగఁడు నరుదెంచి యొకకొన్ని, దివసములకు దొరలఁ దిరియు నాస గోసి తనకులంబువాసియు వన్నెయుఁ, దలఁచుకొనుచుఁ దెలివి మొలకలెత్త.</poem>|ref=207}} '''టీక'''. దొరలన్ = ప్రభువులను; తిరియునాసన్ = యాచించు కోరికను; కోసి = విడిచి; మొలకలెత్తన్ = అంకురింపఁగా. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>అతనిఁ దమసొమ్ము చేసి మున్నాఁగియున్న మోహముఖులైన జ్ఞాతుల మూలఁ <ref>చ. వైచి</ref>ద్రోచి సంహృతాసురులైన నిర్జరుల<ref>చ. కణిది</ref>కరణి మది వివేకాదివర్గ మభ్యుదయ <ref>క. మయ్యె, ట. మొందె</ref>మొందె.</poem>|ref=208}} '''టీక'''. తమసొమ్ము చేసి = తమహక్కుగా చేసి - స్వాధీనపఱచుకొని; మున్ను = మునుపు; ఆఁగియున్న = ఆక్రమించియున్న; మోహముఖులైన = మోహము మొదలుగాఁగల; జ్ఞాతులన్ = దాయాదులను - అంతశ్శత్రువులను; సంహృతాసురులు = సంహరింపఁబడిన (నశింపఁజేయఁబడిన) రాక్షసులు కలవారు; నిర్ణరులకరణి = దేవతలవలె; మదిన్ = మనస్సులో; వివేకాదివర్గము = వివేకము మొదలగు నుత్తమగుణముల సమూహము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కోపంబు నాఁగి మిక్కిలి, పాపమునకు లోఁగి బుద్ధి పశ్చాత్తాపా టోపశిఖిఁ గ్రాఁగి కరుణా, ద్వీపవతీలహరిఁ దోఁగి విప్రుఁడు మఱియున్.</poem>|ref=209}} '''టీక'''. ఆఁగి = అణఁచి; లోఁగి = వెనుదీసి; పశ్చాత్తాపాటోపశిఖిన్ = పశ్చాత్తాపమను గొప్ప (ఆర్భాటము గల) అగ్నియందు; గ్రాఁగి = పరితప్తమయి; కరుణాద్వీపపతీలహరిన్ = దయయనెడి నదీప్రవాహమునందు; తోఁగి = మునిఁగి. '''అలం'''. రూపకము.<noinclude><references/></noinclude> fad384fpdvzeyl8kz4ej1flvk78chpr 555559 555557 2026-05-06T11:05:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 555559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. కిన్నరకంఠి! = కిన్నెరవంటి కంఠముకల సుశీలా! మురమర్ధనుఁడు = విష్ణువు; మన్నన, చేసినాఁడు = గౌరవించినాఁడు; అహంకరింపకు = గర్వింపకుము; కీడు = ఆపద; ఒదవున్ = కలుగును; తొంటికన్నన్ = మునుపటికంటెను ఎక్కువగా; అస్మన్నిహితాంతరంగవు = నాయందు ఉంచఁబడిన మనస్సు కలదానవు; మహితవర్తనకీర్తులు = పేరుపడిన నడకను, కీర్తిని; నిర్వహింపుచున్ = (ఆ రీతినే) నెఱవేర్చుచు; సత్యసమార్జనశుద్ధిలక్ష్మికిన్ = సత్యము, ఋజుభావముల పరిశుద్ధశోభకు; వన్నియ, పెట్టుమీ! = మెఱుగుపెట్టవలయును. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>తృష్ణారహితులు <ref>చ. లో ఇదిలేదు</ref>మత్పద, నిష్ణాతలు నిత్యసత్యనిరతులు నగు శ్రీ వైష్ణవులఁ గాంచి ననుఁగా, విష్ణుపదవలగ్న! గారవించి కొలువుమీ!</poem>|ref=205}} '''టీక'''. తృష్ణారహితులు = పేరాస లేనివారు; మత్పదనిష్ణాతలు = నాపాదములయెడ నిష్ఠకలవారు - నాపాదభక్తులు; నిత్యసత్యనిరతులు = ఎల్లపుడురు సత్యము పల్కుటయందు ఆసక్తి కలవారు; ననుఁగాన్ = నావలెనే (నన్నుగాఁ దలఁచి); విష్ణువదవలగ్న! = ఆకాశమువంటి నడుము కలదానా! (సూక్ష్మమధ్యా !) గారవించి కొలువుమీ! {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని వర మిచ్చి మహీసుర, వనితన్ మన్నించి భక్తవత్సలుఁ డరిగెం దననెలవునకు సుధారస, మునఁ గుముదినిఁ దేర్చియరుగు పూర్ణేందుఁ డనన్.</poem>|ref=206}} '''టీక'''. మహీసురవనితన్ = బ్రాహ్మణిని; సుధారసమునన్ = అమృతరసముచేత; కుముదినిన్ = కలువతీగను; తేర్చి = తేలించి; పూర్ణేందుఁడనన్ = చంద్రుఁడో యనునట్లుగా. '''అలం'''. ఉత్ప్రేక్ష. {{Telugu poem|type=ఆ.|lines=<poem>అఁట సుశీలమగఁడు నరుదెంచి యొకకొన్ని, దివసములకు దొరలఁ దిరియు నాస గోసి తనకులంబువాసియు వన్నెయుఁ, దలఁచుకొనుచుఁ దెలివి మొలకలెత్త.</poem>|ref=207}} '''టీక'''. దొరలన్ = ప్రభువులను; తిరియునాసన్ = యాచించు కోరికను; కోసి = విడిచి; మొలకలెత్తన్ = అంకురింపఁగా. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>అతనిఁ దమసొమ్ము చేసి మున్నాఁగియున్న మోహముఖులైన జ్ఞాతుల మూలఁ <ref>చ. వైచి</ref>ద్రోచి సంహృతాసురులైన నిర్జరుల<ref>చ. కణిది</ref>కరణి మది వివేకాదివర్గ మభ్యుదయ <ref>క. మయ్యె, ట. మొందె</ref>మొందె.</poem>|ref=208}} '''టీక'''. తమసొమ్ము చేసి = తమహక్కుగా చేసి - స్వాధీనపఱచుకొని; మున్ను = మునుపు; ఆఁగియున్న = ఆక్రమించియున్న; మోహముఖులైన = మోహము మొదలుగాఁగల; జ్ఞాతులన్ = దాయాదులను - అంతశ్శత్రువులను; సంహృతాసురులు = సంహరింపఁబడిన (నశింపఁజేయఁబడిన) రాక్షసులు కలవారు; నిర్ణరులకరణి = దేవతలవలె; మదిన్ = మనస్సులో; వివేకాదివర్గము = వివేకము మొదలగు నుత్తమగుణముల సమూహము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కోపంబు నాఁగి మిక్కిలి, పాపమునకు లోఁగి బుద్ధి పశ్చాత్తాపా టోపశిఖిఁ గ్రాఁగి కరుణా, ద్వీపవతీలహరిఁ దోఁగి విప్రుఁడు మఱియున్.</poem>|ref=209}} '''టీక'''. ఆఁగి = అణఁచి; లోఁగి = వెనుదీసి; పశ్చాత్తాపాటోపశిఖిన్ = పశ్చాత్తాపమను గొప్ప (ఆర్భాటము గల) అగ్నియందు; గ్రాఁగి = పరితప్తమయి; కరుణాద్వీపపతీలహరిన్ = దయయనెడి నదీప్రవాహమునందు; తోఁగి = మునిఁగి. '''అలం'''. రూపకము.<noinclude><references/></noinclude> eox9wq18fdt8n7y024m1zzglretgg6m పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/301 104 212746 555570 554983 2026-05-06T11:43:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కాలీచపడ నిండ్లకడ కేఁగి వనరుచుండెడివాఁడు వైరాగ్యనిష్ఠుఁడయ్యెఁ గయ్యాల<ref>చ. కచ్చ</ref>క్రచ్చయై కాలు ద్రవ్వుచు సదా మండువాఁ డతి<ref>క. శాంతి, శ.ర. శాంత</ref>శాంతమహితుఁడయ్యెఁ గసరి యెంగిలిచేతఁ గాకి<ref>క. వేయని, చ. కెయ్యని, ట. వ్రేయని</ref>వ్రేయనివాఁడు సతతాన్నదానప్రశస్తుఁడయ్యె బ్రహ్మకల్పముదాఁక బ్రతు కాసఁగడకట్టువాఁ డస్థిరముగ విశ్వముఁ దలంచెఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>బాటిగాఁ <ref>క. కాచుకల</ref>గొన కల పద్మభవునినైన, నీరసము సేయువాఁడు వినీతుఁడయ్యె నొరుల లచ్చికి <ref>చ. బచ్చెర్లి</ref>ముచ్చిరి యుడుకువాఁడు, సర్వసముఁడయ్యె విష్ణుప్రసాదమహిమ.</poem>|ref=210}} '''టీక'''. కాలు, ఈదవడన్ = కాళ్ళు కుంటుపోవునట్లు. కాళ్లరిగిపోవునట్లు; ఇండ్లకడకున్ = ఇతరులయిండ్లయొద్దకు; వనరుచుండెడివాఁడు = దేవురించెడివాఁడు; వైరాగ్యనిష్ఠుఁడు = వైరాగ్యమున నియమము (ఆసక్తి) కలవాఁడు; కయ్యాలక్రచ్చ = జగడగొండి; కాలు ద్రవ్వుచు = జగడమునకు సిద్ధపడుచు; సదా = ఎల్లపుడును; మండువాఁడు = కోపించువాఁడు; అతిశాంతమహితుడు = గొప్పశాంతగుణముకలవాఁడు; కసరి = కోపించియైనను; కాకిన్, వ్రేయనివాఁడు = కాకిని కొట్టనివాఁడు [అనఁగా ఎంగిలిచేతితోఁ గాకిని కొట్టినయెడల ఆజేతినుండి రాలిన మెతుకులను తిని కాకి బ్రతికిపోవునేమో యను సందేహము కలవాఁడనుట.]; సతతాన్నదానప్రశస్తుఁడు = నిత్యమును అన్నదానము చేయుటచేత పేరుపొందినవాఁడు; బ్రహ్మకల్పముదాఁకన్ = ద్విపరార్థపరిమితకాలాంతమువఱకును; బ్రతుకాసన్ = జీవించునాశను; కడగట్టువాఁడు = ఒప్పువాఁడు - తనజీవితము శాశ్వతమని యూహించువాఁడు; విశ్వము = ప్రపంచమును; పాటిగాఁ గొనక = లక్ష్యపెట్టక; పద్మభవునినైనన్ = బ్రహ్మను కూడ; నీరసము చేయువాఁడు = చులకగా చూచువాఁడు; వినీతుఁడు = వినమ్రుఁడు; లచ్చికిన్ = సంపదకు; ముచ్చిరి - దుఃఖపడి; ఉడుకువాఁడు = తపించువాఁడు - అసూయపడువాఁడు. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>పాళము <ref>శ.ర. మీఱఁ బెద్ద</ref>మీఱు పెద్దపెదపాళము <ref>చ. లన్</ref>లై బలితంపుఁగాఁగులన్ మూలుగుచున్న ప్రాఁబసిఁడి ముంచి ధనార్థుల కిచ్చు; విష్ణుదే వాలయ<ref>చ.ట. సం</ref>సుప్రతిష్ఠలకునై <ref>చ. యొసఁగన్</ref>యొసఁగున్ సతి కేల <ref>చ. నెంచు</ref>నించు నా నాలఘుకర్మనిర్మితికి నగ్రకులేంద్రుఁ డనుగ్రహంబునన్.</poem>|ref=211}} '''టీక'''. పాళము మీఱు = హద్దుమీఱిన; పెద్దపెద్దపాళములై = పెద్దపెద్దకడ్డీలుగా నున్నవై; లలితంపుఁగాఁగులన్ = మిక్కిలి పెద్దవైన బానలయందు; మూలుగుచున్న = స్థిరముగా - కదలకయున్న; ప్రాఁబసిఁడి = చాలకాలముక్రిందటి బంగారముకు - లేక ధనముకు; ముంచి = తీసి; ధనార్థులకున్ = యాచకులకు; విష్ణుదేవాలయసుప్రతిష్ఠలకునై = దేవాలయములను నిర్మించి, అందు దేవతలను ప్రతిష్ఠ చేయుటకయి; ఒసఁగున్ = ఇచ్చును; అగ్రకులేంద్రుఁడు = బ్రాహ్మణశ్రేష్టుఁడు; నానాలఘుకర్మనిర్మీతికిన్ = పెక్కువిధములగు పనులు జరుపుటకయి; సతికేలన్ = ఆభార్యచేతిని; నించున్ = నిండించును - ఆమె కప్పగించును. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఆ యాలుమగలు విష్ణుప, రాయణులై పెక్కుగతుల వ్రతములు తఱితోఁ జేయుచు నుండఁగ నఁట ని, శ్శ్రేయసపదమైన పౌండరీకక్షోణిన్.</poem>|ref=212}} '''టీక'''. ఆలుమగలు = భార్యాభర్తలు; విష్ణుపరాయణులై = విష్ణువునెడ భక్తి కలవారై; తఱితోన్ = సమయానుసారముగ; నిశ్శ్రేయసపదమైన = మోక్షస్థానమైన; పౌండరీకక్షోణిన్ = పాండురంగక్షేత్రమున.<noinclude><references/></noinclude> glht9ql4ob4zy4djkci0iz1k35kl2aw 555572 555570 2026-05-06T11:44:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 555572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కాలీచపడ నిండ్లకడ కేఁగి వనరుచుండెడివాఁడు వైరాగ్యనిష్ఠుఁడయ్యెఁ గయ్యాల<ref>చ. కచ్చ</ref>క్రచ్చయై కాలు ద్రవ్వుచు సదా మండువాఁ డతి<ref>క. శాంతి, శ.ర. శాంత</ref>శాంతమహితుఁడయ్యెఁ గసరి యెంగిలిచేతఁ గాకి<ref>క. వేయని, చ. కెయ్యని, ట. వ్రేయని</ref>వ్రేయనివాఁడు సతతాన్నదానప్రశస్తుఁడయ్యె బ్రహ్మకల్పముదాఁక బ్రతు కాసఁగడకట్టువాఁ డస్థిరముగ విశ్వముఁ దలంచెఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>బాటిగాఁ <ref>క. కాచుకల</ref>గొన కల పద్మభవునినైన, నీరసము సేయువాఁడు వినీతుఁడయ్యె నొరుల లచ్చికి <ref>చ. బచ్చెర్లి</ref>ముచ్చిరి యుడుకువాఁడు, సర్వసముఁడయ్యె విష్ణుప్రసాదమహిమ.</poem>|ref=210}} '''టీక'''. కాలు, ఈచపడన్ = కాళ్ళు కుంటుపోవునట్లు - కా ళ్లరిగిపోవునట్లు; ఇండ్లకడకున్ = ఇతరులయిండ్లయొద్దకు; వనరుచుండెడివాఁడు = దేవురించెడివాఁడు; వైరాగ్యనిష్ఠుఁడు = వైరాగ్యమున నియమము (ఆసక్తి) కలవాఁడు; కయ్యాలక్రచ్చ = జగడగొండి; కాలు ద్రవ్వుచు = జగడమునకు సిద్ధపడుచు; సదా = ఎల్లపుడును; మండువాఁడు = కోపించువాఁడు; అతిశాంతమహితుడు = గొప్పశాంతగుణముకలవాఁడు; కసరి = కోపించియైనను; కాకిన్, వ్రేయనివాఁడు = కాకిని కొట్టనివాఁడు [అనఁగా ఎంగిలిచేతితోఁ గాకిని కొట్టినయెడల ఆజేతినుండి రాలిన మెతుకులను తిని కాకి బ్రతికిపోవునేమో యను సందేహము కలవాఁడనుట.]; సతతాన్నదానప్రశస్తుఁడు = నిత్యమును అన్నదానము చేయుటచేత పేరుపొందినవాఁడు; బ్రహ్మకల్పముదాఁకన్ = ద్విపరార్థపరిమితకాలాంతమువఱకును; బ్రతుకాసన్ = జీవించునాశను; కడగట్టువాఁడు = ఒప్పువాఁడు - తనజీవితము శాశ్వతమని యూహించువాఁడు; విశ్వము = ప్రపంచమును; పాటిగాఁ గొనక = లక్ష్యపెట్టక; పద్మభవునినైనన్ = బ్రహ్మను కూడ; నీరసము చేయువాఁడు = చులకగా చూచువాఁడు; వినీతుఁడు = వినమ్రుఁడు; లచ్చికిన్ = సంపదకు; ముచ్చిరి - దుఃఖపడి; ఉడుకువాఁడు = తపించువాఁడు - అసూయపడువాఁడు. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>పాళము <ref>శ.ర. మీఱఁ బెద్ద</ref>మీఱు పెద్దపెదపాళము <ref>చ. లన్</ref>లై బలితంపుఁగాఁగులన్ మూలుగుచున్న ప్రాఁబసిఁడి ముంచి ధనార్థుల కిచ్చు; విష్ణుదే వాలయ<ref>చ.ట. సం</ref>సుప్రతిష్ఠలకునై <ref>చ. యొసఁగన్</ref>యొసఁగున్ సతి కేల <ref>చ. నెంచు</ref>నించు నా నాలఘుకర్మనిర్మితికి నగ్రకులేంద్రుఁ డనుగ్రహంబునన్.</poem>|ref=211}} '''టీక'''. పాళము మీఱు = హద్దుమీఱిన; పెద్దపెద్దపాళములై = పెద్దపెద్దకడ్డీలుగా నున్నవై; లలితంపుఁగాఁగులన్ = మిక్కిలి పెద్దవైన బానలయందు; మూలుగుచున్న = స్థిరముగా - కదలకయున్న; ప్రాఁబసిఁడి = చాలకాలముక్రిందటి బంగారముకు - లేక ధనముకు; ముంచి = తీసి; ధనార్థులకున్ = యాచకులకు; విష్ణుదేవాలయసుప్రతిష్ఠలకునై = దేవాలయములను నిర్మించి, అందు దేవతలను ప్రతిష్ఠ చేయుటకయి; ఒసఁగున్ = ఇచ్చును; అగ్రకులేంద్రుఁడు = బ్రాహ్మణశ్రేష్టుఁడు; నానాలఘుకర్మనిర్మీతికిన్ = పెక్కువిధములగు పనులు జరుపుటకయి; సతికేలన్ = ఆభార్యచేతిని; నించున్ = నిండించును - ఆమె కప్పగించును. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఆ యాలుమగలు విష్ణుప, రాయణులై పెక్కుగతుల వ్రతములు తఱితోఁ జేయుచు నుండఁగ నఁట ని, శ్శ్రేయసపదమైన పౌండరీకక్షోణిన్.</poem>|ref=212}} '''టీక'''. ఆలుమగలు = భార్యాభర్తలు; విష్ణుపరాయణులై = విష్ణువునెడ భక్తి కలవారై; తఱితోన్ = సమయానుసారముగ; నిశ్శ్రేయసపదమైన = మోక్షస్థానమైన; పౌండరీకక్షోణిన్ = పాండురంగక్షేత్రమున.<noinclude><references/></noinclude> bjctltamjxopktc4jo11oc6fbu83cqu పుట:Patitthasamasrli Prayachitta Vishayakopanyasamu.pdf/10 104 212912 555545 2026-05-06T09:16:41Z Brjswiki 6801 /* సమస్యాత్మకం */ 555545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Brjswiki" /></noinclude>యశ్చిత్తమేలేదే. అటువంటివానితో యానసంబంధము చేసినదానికి బ్రాయశ్చిత్తముకలదా. లేనేలేదు. దీనికి మీరేమి చెప్పగలరు? (అని యీ క్రిందిపంక్తులు చదివినారు. ఈపంక్తులు ఆప్రసంగకాలమందు జ్ఞాపకములోనున్నమట్టుకు వ్రాసినాను నా ప్రసంగమునకివి చాలును. ఇంకను మరికొన్ని పంక్తులు నేను మరచియుండవచ్చునుగాని యీవివాదకు ముఖ్యమయినవి కావు.) {{left margin|5em}}<poem>దేవలః! శ్లో౹౹ సముద్రయానస్వీకారః। కమండలు విధారణ౦౹౹ దత్తాయాశ్చాక్షతాయాశ్చ౹౹ పునర్ధనంపరస్యచ! వితేషాంనిష్కుృతిర్నాస్తి! తప్తకృచ్చశతైరపి౹౹</poem> </div> ఈ శ్లోకము శాస్త్రులవారు పఠించి ప్రాయశ్చిత్తము లేనేలేదనుట సిద్ధాంతమనిచెప్పి సంతోషించుచున్నమీదట, నేనుకటి యడిగితిని. ఏమనగా ప్రాయశ్చిత్తము లేదనిచెప్పితిరి సరే, ప్రాయశ్చిత్తము, సరియయినదో కాదనుటకుగూడ నేమైనచెప్పెదరా? ఇట్లు నేనడిగిన మీదట, ప్రాయశ్చిత్తము లేకున్నప్పుడు, ప్రాయశ్చిత్తముయొక్క యోగ్యతా యోగ్యతలనుగూర్చి విచారించబని యేమి — యని నెలవిచ్చినారు. అంతట శాస్త్రులవారి యుక్తికి మిక్కిలి యాశ్చర్యపడి శ్రీసుబ్రహ్మణ్యచయనులవారి మందస్మితకందళిత వదనారవిందముంజూచి వారియనుజ్ఞంగైకొని ఈవ్రాయుచున్న యుపన్యాసమంలోని ప్రధము ప్రకరణమువలన శాస్త్రులవారి యుక్తిని ఖండించితిని.<noinclude><references/></noinclude> bflseb07klpgbknxox2cnjn51v77hre పుట:Patitthasamasrli Prayachitta Vishayakopanyasamu.pdf/11 104 212913 555546 2026-05-06T09:32:06Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '{{Center|{{p|fs150}}ఉత్తర ప్రసంగము</p>}} {{rule |6em }} {{Center|{{p|fs125}}మొదటిపాదము</p>}} {{Center|{{p|fs125}}దేవలవచనమును గూర్చి</p>}} శాస్త్రులవారు చదివిన శ్లోకములో విధవాపదము లేదు. తత్పునజ్ఞాన పదము లేదు. తత్సంసగీ౯ విషయమ...' 555546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Brjswiki" /></noinclude>{{Center|{{p|fs150}}ఉత్తర ప్రసంగము</p>}} {{rule |6em }} {{Center|{{p|fs125}}మొదటిపాదము</p>}} {{Center|{{p|fs125}}దేవలవచనమును గూర్చి</p>}} శాస్త్రులవారు చదివిన శ్లోకములో విధవాపదము లేదు. తత్పునజ్ఞాన పదము లేదు. తత్సంసగీ౯ విషయము కాననేలేము. ఆదియెట్లుగా నున్ననుందనిమ్మ, ప్రాయశ్చిత్త హెమాద్రి మహారణ్యంబున దేవల సృతివచన శాద్వలవధంబున గౌరీనాథశాస్త్రులవారు చేసిన యర్థమను విషసర్పము విచ్చలవిడి దిరుగుచున్న, లోకమునకు బాధకంబుగాదలచి, శృతి స్మృతి పురాణేతిహాసవచన దండంబులచే ఖండించి నిజీ౯వంబుంజేని బహుజన ప్రాణసంరక్షణుబు జేసెదంగాక. సాధువులు మన్నింపుడు. ౧. ప్రాయశ్చిత్త హేమాద్రియనునది, ఋషిప్రోక్తముకాదు గనుక స్వతః ప్రామాణ్యంబులేదు. స్వతః ప్రామాణ్యము లేని గ్రంధము సందిగ్ధంశమును బరిష్కరింపనేందు. ౨. ఒక వేళ ప్రాయశ్చిత్త శేమాద్రికి స్వతః ప్రామాణ్య ము లేకున్నను, దానిలో దేవల స్మృతివచనముని వ్రాసియున్న శ్లోకమునకేల ప్రామాణ్యము లేదనిన, ఆశ్లోకము దేవల సృతిలో నిదేననుట కేమి ప్రమాణము! ఆదిదేవల సృతిలోని నని చెప్పి నట్టయిన ప్రాయశ్చిత్త హేమాద్రికి స్వతః ప్రామాణ్యమున్న<noinclude><references/></noinclude> l7udgfvr98s9xmow9r3xkgh08cmd28z 555564 555546 2026-05-06T11:18:19Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 555564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{Center|{{p|fs150}}ఉత్తర ప్రసంగము</p>}} {{rule |6em }} {{Center|{{p|fs125}}మొదటిపాదము</p>}} {{Center|{{p|fs125}}దేవలవచనమును గూర్చి</p>}} శాస్త్రులవారు చదివిన శ్లోకములో విధవాపదము లేదు. తత్పునజ్ఞాన పదము లేదు. తత్సంసగీ౯ విషయము కాననేలేము. ఆదియెట్లుగా నున్ననుందనిమ్మ, ప్రాయశ్చిత్త హెమాద్రి మహారణ్యంబున దేవల సృతివచన శాద్వలవధంబున గౌరీనాథ శాస్త్రులవారు చేసిన యర్థమను విషసర్పము విచ్చలవిడి దిరుగుచున్న, లోకమునకు బాధకంబుగాదలచి, శృతి స్మృతి పురాణేతిహాసవచన దండంబులచే ఖండించి నిజీ౯వంబుంజేని బహుజన ప్రాణసంరక్షణుబు జేసెదంగాక. సాధువులు మన్నింపుడు. ౧. ప్రాయశ్చిత్త హేమాద్రియనునది, ఋషిప్రోక్తముకాదు గనుక స్వతః ప్రామాణ్యంబులేదు. స్వతః ప్రామాణ్యము లేని గ్రంధము సందిగ్ధంశమును బరిష్కరింపనేందు. ౨. ఒక వేళ ప్రాయశ్చిత్త హేమాద్రికి స్వతః ప్రామాణ్యము లేకున్నను, దానిలో దేవల స్మృతివచనముని వ్రాసియున్న శ్లోకమునకేల ప్రామాణ్యము లేదనిన, ఆశ్లోకము దేవల సృతిలో నిదేననుట కేమి ప్రమాణము! ఆదిదేవల సృతిలోని నని చెప్పినట్టయిన ప్రాయశ్చిత్త హేమాద్రికి స్వతః ప్రామాణ్యమున్న<noinclude><references/></noinclude> dcj0jczewo4t7u2sznfncskadic8agu పుట:Patitthasamasrli Prayachitta Vishayakopanyasamu.pdf/12 104 212914 555573 2026-05-06T11:50:03Z Brjswiki 6801 /* సమస్యాత్మకం */ 555573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Brjswiki" /></noinclude>ట్లే యేంచలసివచ్చును. కావున దేవల స్మృతివచనమే యదియసుటకు ప్రమాణాంతరము కావలసివచ్చినది. 3. ఇదిగో నా యొద్దనున్న దేవల స్మృతి పరిపూణ౯ము గానున్నట్లు వ్రాయబడియున్నది, దీనిలో నీశ్లోకములేదు; కాపున నిది దేవల స్మృతివచనమనుటయేట్లు. ౪. ఒక వేళ ప్రాయిశ్చిత్త హేమాద్రికి స్వతః ప్రామాణ్యమున్నదని మీరుచెప్పగలిగినయెడల మీరు చదివిన శ్లోకము వ్రాసియున్న పుటలోనే దిగువనువ్రాసియున్న పరిష్కారమును పుచ్చుకొనవలెగాని, మధ్యమెక శ్లోకమును మాత్రము ప్రమాణముగా పుచ్చుకొనరాదు. ఆదిగువను వ్రాసియున్న శ్లోకములవలన జూడగా, మీరుచెప్పినదానికి విరుధ్ధముగా విధవాకన్యను వివాహము చేసికొసిన వానికిని కన్యకకునుకూడ ప్రాయశ్చిత్తములు గనపడుచున్నవే, మీరు ప్రమాణముగా వుచ్చుకొనిన మీ గ్రంధమే మిమ్మును బాధించుచున్నదే, యీ దిగువను వ్రాసిన శ్లోకములను వినుండు. ప్రాయశ్చిత్త హేమాద్రి పేజీ ౧౩౪ - జాబాలి. {{left margin|5em}}<poem>శ్యో౹౹ పూర్వము ద్వాహితాం కన్యాం! పితాత్రాతాధ నేచ్ఛయా | తయోర్వవివాదోషాడ్వా | హ్యన్యాధీనాం కరోతచేత్ | మహాదోష మవాస్నాతి | పితిరోయాంత్యధోగతిం | దాతుళ్లుద్ధి: కరీషా పొంసులాజీయ | తస్సువ్రికుందనం జతః | ఎతద్దోష విశుద్ధ్యర్థం | ప్రాయశ్చిత్తం సమాచరేత్ | కన్యాదాతా తుచాపాగ్రే| ప్రత్యానాంస్నానమా | వష౯మాత్రేణసంశుద్దో| నాన్య </poem> </div><noinclude><references/></noinclude> b7zwd1jne9aos9zcdw4n8z8krjaii5l