వికీసోర్స్:రచ్చబండ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="te">
  <siteinfo>
    <sitename>వికీసోర్స్</sitename>
    <dbname>tewikisource</dbname>
    <base>https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.10</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">మీడియా</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ప్రత్యేక</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">చర్చ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">వాడుకరి</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">వాడుకరి చర్చ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">వికీసోర్స్</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">వికీసోర్స్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">దస్త్రం</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">దస్త్రంపై చర్చ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">మీడియావికీ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">మీడియావికీ చర్చ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">మూస</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">మూస చర్చ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">సహాయం</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">సహాయం చర్చ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">వర్గం</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">వర్గం చర్చ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ద్వారము</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ద్వారము చర్చ</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">రచయిత</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">రచయిత చర్చ</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">పుట</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">పుట చర్చ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">సూచిక</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">సూచిక చర్చ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">మాడ్యూల్</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">మాడ్యూల్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>వికీసోర్స్:రచ్చబండ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>5373</id>
    <revision>
      <id>563529</id>
      <parentid>562239</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T15:03:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gauri Guptaa</username>
        <id>7396</id>
      </contributor>
      <comment>/* Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 */ కొత్త విభాగం</comment>
      <origin>563529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31921" sha1="9ppq2vgmighyszqlvbuhzp4sbrtdfy0" xml:space="preserve">{{రచ్చబండ}}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;10%&quot;
||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]]  [[/పాత చర్చ 6| ..6]]  [[/పాత చర్చ 7| ..7]]  [[/పాత చర్చ 8| ..8]]  [[/పాత చర్చ 9| ..9]]  [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}}
|-
|&lt;inputbox&gt; 
type=fulltext
prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ
break=no
width=15
searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు
&lt;/inputbox&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;20%&quot;
||{{సహకారం_స్థితి}}
|}
&lt;!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:58, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:02, 17 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== క్రాప్ టూల్ వికీసోర్స్ లో పనిచేయడం లేదు   ==

{{ping|Arjunaraoc}} కొంచెం చూస్తారా ? [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:48, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు,  మీడియావికీలో మార్పుల వలన ఏదో సమస్య ఏర్పడినట్లుంది. ఇటీవల మీడియావికీ మార్పులు నేను అంతగా గమనించుటలేదు కావున [[:m:Indic-TechCom/Requests#Cropimage_gadget_stopped_working_on_Telugu_Wikisource]] దగ్గర నివేదించాను. @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]] గారు కాని ఇతరులు కాని సహాయం చేయమని కోరాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:05, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు అండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:30, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గారి సహాయంతో  సమస్య పరిష్కరించబడింది.  పరిశీలించి ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలపండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:25, 12 జూన్ 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు అండి. చూసాను. ఇప్పుడు క్రాప్ టూల్ కనపడుతోంది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:54, 12 జూన్ 2026 (UTC)

== ప్రాచీన ఫాంట్  &lt;s&gt;&quot;౯&quot;&lt;/s&gt; ౝ ==

{{ping|Arjunaraoc}}
{{ping| Rajasekhar1961}}

కొన్ని పుస్తకాలలో ఈ పై ఫాంట్ (౯) ఉపయోగించాలి. అంకెలలో (౯) ఉంది ఉపయోగించవచ్చా? తెలియచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:04, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, ఇది తెలుగు అంకె 9.  కొన్ని పాత పుస్తకాలను పాఠ్యీకరించేటప్పుడు ఇప్పడు సాధారణ వాడుకలోలేని అంకెలకు బదులు, ఇండోఅరబిక్ అంకెలనే వాడాము.  కాని వాటిని అలానే వాడి, ఏదైనా సాంకేతికంగా  తాత్కాలికంగా చూపించేటప్పుడు  ఇండో అరబిక్ అంకెలను చూపితే బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది. ఆ పుస్తకంపై కృషి చేసేవారితో చర్చించి నిర్ణయం తీసుకోండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:10, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అలాగే అండి. ఇది అంకెలలో సమస్య కాదండి. పాఠ్యంలో సమస్య. ఉదాహరణకి - '''వారెల్లరు౯''' [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:43, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::అది తొమ్మిది కాదండి. న్ - అక్షరం. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:46, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అంటే నకారపొల్లుకు బదులు న్ - అక్షరం చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:15, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] గార్లకు, అర్ధమైంది. నకారపొల్లుకి అంకే ౯ కి తేడా వుంది.  ౯ కంటె నకారపొల్లుకి ఇంకొక ఇంకొక చిన్న అడ్డగీత అదనంగా వుంటుంది.  నకారపొల్లు యూనికోడ్ లో 2020 లో చేర్చబడింది. గూగుల్ నుండి అందుబాటులో వున్న Noto Sans Telugu font లో అందుబాటులో వున్నది. అయితే నా కంప్యూటర్ (లినక్స్) లో స్థాపించిన తరువాత  వికీపీడియాలో కనబడేటట్లు చేయటంలో నాకింకా సమస్యలున్నాయి.  మీ విండోస్ కంప్యూటర్లలో  Alt +0C5D అనగా Alt నొక్కి వుంచి సున్నా(0), C,5,D నొక్కాలి.  ఈ గుర్తు సరిగా కనబడకపోతే Noto Sans Telugu  Font స్థాపించుకొని  ప్రయత్నించండి. దీనికి మీరు సాంకేతిక నైపుణ్యత కలిగిన వారి సహాయం తీసుకోవడం అవసరమవవచ్చు.  [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::: క్రోమ్ బ్రౌజర్  లో సరిగా కనబడుతున్నది.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:27, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::అలాగేనండి. ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::ఆగుర్తు ఇప్పుడు వాడుకలో లేదు. దానికి బదులు న్ గాని ర్ గాని (దీనికి కూడా ప్రాచీనతెలుఁగులో వాడబడింది) మార్పిడి చేయవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:14, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::Firefox లో కూడా Noto Sans Telugu fonts అన్నీ తాజాపరచినతరువాత సమస్య తీరింది. మరిన్ని వివరాలకు [https://bugzilla.mozilla.org/show_bug.cgi?id=2047062 బగ్] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:25, 13 జూన్ 2026 (UTC)
::::::తెవికీ ఎడిటర్ లో తెలుగు ప్రత్యేక అక్షరాల సమూహంలో సున్నకు ముందు ([https://phabricator.wikimedia.org/T428991 చేర్చబడింది]).   వాడుకరులు ఫాంట్ ని తాజాపరచితే దీనిని చేర్చడం మరింత సులువు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 19 జూన్ 2026 (UTC)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])&lt;/bdi&gt; 17:12, 23 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:31, 25 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== క్రాప్ ఇమేజ్ (Cropimage) మొబైల్ తోడ్పాటు ==

@[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]]  సహాయంతో cropimage మొబైల్ తోడ్పాటు అమలుపరచాను, పరీక్షించి ఏమైనా దోషాలుంటే తెలియచేయండి. మరిన్ని వివరాలకు [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom/Requests#c-ZI_Jony-20260625160000-ZI_Jony-20260625022600 చూడండి]. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:51, 26 జూన్ 2026 (UTC)

== క్రాప్ ఇమేజ్ (cropimage) వాడుక గణాంకాలు 10 వేల మైలురాయి ==

ఈ రోజు చూడగా  క్రాప్ ఇమేజ్  ఈ  సైట్ లో 10,513 సార్లు వాడబడింది ([https://quarry.wmcloud.org/query/106833 క్వారీ క్వెరీ]). ఈ పరికరం [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత చర్చ 5#పుస్తకంలోని బొమ్మలు చేర్చడానికి crop image (క్రాప్ ఇమేజి) వాడుకరి స్క్రిప్ట్|సృష్టించిన]] తరువాత 10 సంవత్సరాలు గడచినవి.  దీనిని వాడిన వారందరికి, నిర్వహణలో తోడ్పడిన @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]],  @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గార్లకు నా కృతజ్ఞతలు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:03, 30 జూన్ 2026 (UTC)
: {{ping|arjunaraoc}} ఈ టూల్ మనకు బాగా ఉపయోగపడింది. తెలుగులో స్థాపించిన మీకు మా కృతజ్ఞతలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:11, 30 జూన్ 2026 (UTC)
=== ఎక్కువ వాడుక గల 10 పుస్తకాలు===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!index_title!!transclusion_count
|-
|  [[index:TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu]]||593
|-
|  [[index:Sangraha_Andhra_Vijnana_Kosham_Volume_Three.pdf]]||179
|-
|  [[index:Chandamama_1948_01.pdf]]||134
|-
|  [[index:సంగ్రహ_ఆంధ్ర_విజ్ఞానకోశము_మొదటి_సంపుటము_అ-ఆర్ష.pdf]]||134
|-
|  [[index:అక్షరశిల్పులు.pdf]]||133
|-
|  [[index:2015.386370.teluguaguloo-chitrakavitvamu.pdf]]||126
|-
|  [[index:DivyaDesaPrakasika.djvu]]||125
|-
|  [[index:Jyothishya_shastramu.pdf]]||120
|-
|  [[index:Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Vol-1,_Kinnera_Art_Theatrees.pdf]]||113
|-
|  [[index:Jeevasastra_Samgrahamu.pdf]]||105
|}
[https://quarry.wmcloud.org/query/106870 క్వెరీ] ----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:00, 1 జూలై 2026 (UTC)

== WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. ==

ప్రియమైన కమ్యూనిటీ సభ్యులారా,

WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము.

WikiConference India 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 4 నుండి 6 వరకు కేరళలోని కొచ్చిలో నిర్వహించబడుతుంది. భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వికీమీడియన్లు, కమ్యూనిటీ నాయకులు, డెవలపర్లు, పరిశోధకులు మరియు ఓపెన్ నాలెడ్జ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారిని ఒకచోట చేర్చే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం ఇది.

ఈ ఏడాది సదస్సు ప్రధాన అంశం:

“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”

వేగంగా మారుతున్న సాంకేతిక పరిసరాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి, మరియు జ్ఞాన సృష్టిలో వస్తున్న కొత్త మార్పుల నేపథ్యంలో, కమ్యూనిటీ నాయకత్వం, ప్రాంతీయ భాషలు, ఓపెన్ నాలెడ్జ్, అలాగే భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలో వికీమీడియా ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై చర్చించేందుకు ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా ఉంటుంది.

=== స్వీయ నిధులతో నమోదు ===
స్వీయ నిధులతో నమోదు ప్రస్తుతం Pretix వేదికలో ప్రారంభమైంది.

* నమోదు చేసుకోవడానికి: &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;
* మరిన్ని వివరాలకు: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం ===
సెషన్ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం Eventyay వేదిక ద్వారా ఆహ్వానించబడుతున్నాయి.

వర్క్‌షాపులు, చర్చా సమావేశాలు, ప్యానెల్ చర్చలు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్లు, లైట్నింగ్ టాక్స్ మరియు పోస్టర్ ప్రెజెంటేషన్ల కోసం ప్రతిపాదనలు పంపవచ్చు.

మీరు చాలా కాలంగా వికీమీడియా ఉద్యమంలో భాగమై ఉన్నా, లేదా ఇటీవలే చేరినా, మీ అనుభవాలు మరియు ఆలోచనలు సదస్సు కార్యక్రమాన్ని మరింత సమృద్ధిగా చేయడంలో సహాయపడతాయి.

* మార్గదర్శకాలు మరియు అదనపు సమాచారం: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;
* ప్రతిపాదనలు పంపేందుకు చివరి తేదీ: '''15 జూలై 2026'''

WikiConference India 2026 గురించి పూర్తి సమాచారం, ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు ఇతర ప్రకటనల కోసం:

* పూర్తి ప్రకటన: &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

అన్ని కమ్యూనిటీ సభ్యులు నమోదు చేసుకుని, తమ సెషన్ ప్రతిపాదనలను సమర్పించి, ఈ ప్రకటనను తమ కమ్యూనిటీల్లో మరియు పరిచయ వర్గాల్లో పంచుకోవాలని మనవి.

సాదరంగా,

WikiConference India 2026 నిర్వహణ కమిటీ [[వాడుకరి:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[వాడుకరి చర్చ:Amrit Sufi|చర్చ]]) 10:38, 30 జూన్ 2026 (UTC)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026  ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===

https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[వాడుకరి:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[వాడుకరి చర్చ:Gauri Guptaa|చర్చ]]) 15:03, 7 జూలై 2026 (UTC)</text>
      <sha1>9ppq2vgmighyszqlvbuhzp4sbrtdfy0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి</title>
    <ns>2</ns>
    <id>20449</id>
    <revision>
      <id>563535</id>
      <parentid>560808</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:30:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యంకూర్పు వివరాలు */</comment>
      <origin>563535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25597" sha1="2lfskhnu71agkcfxk3as2689drn3h8s" xml:space="preserve">నా పేరు శ్రీరామమూర్తి
[[దస్త్రం:Srirama murthy.jpg|thumb|శ్రీరామమూర్తి]]


==ఆర్కీవులోని మొత్తం తెలుగు పుస్తకాలు==
* [https://archive.org/details/digitallibraryindia?and%5B%5D=collection%3A%22digitallibraryindia%22&amp;and%5B%5D=languageSorter%3A%22Telugu%22 22,945 తెలుగు పుస్తకాలు వీక్షణల ప్రకారంగా.]


==వికీసోర్స్ గణాంకాలు==
* [https://tools.wmflabs.org/phetools/statistics.php అన్ని వికీసోర్సులలో తెలుగు వికీసోర్స్ స్థానం యొక్క విశ్లేషణ.]

¼ - ¾ 

½

== పాఠ్యంకూర్పు వివరాలు==
* మొత్తం పుటలు=40464
* మొత్తం పుస్తకాలు=166

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!క్రమ సంఖ్య
!పుస్తకం పేరు
!పుటలు
!ఈ బుక్ 
|-
|1
|[[సూచిక:AndhraRachaitaluVol1.djvu|ఆంధ్రరచయితలు]]
|407
|ఉంది 
|-
|2
|[[సూచిక:Naajeevitayatrat021599mbp.pdf|నాజీవితయాత్ర]] 
|830
|ఉంది
|-
|3
|[[సూచిక:AndhraKavulaCharitamuVol2.pdf|ఆంధ్ర కవులచరిత్రము]]
|268
|ఉంది
|-
|4
|[[సూచిక:DivyaDesaPrakasika.djvu|దివ్యదేశ ప్రకాశిక]]
|398
|ఉంది
|-
|5
|[[సూచిక:Kankanamu020631mbp.pdf|కంకణం]]
|26
|ఉంది
|-
|6
|[[సూచిక:SampurnaNeetiChandrikaPart1.pdf|సంపూర్ణ నీతిచంద్రిక]]
|104
|ఉంది
|-
|7
|[[సూచిక:Pranayamamu.pdf|ప్రాణాయామము]]
|134
|ఉంది
|-
|8
|[[సూచిక:GanapathiMuniCharitraSamgraham.djvu|గణపతిముని చరిత్ర]]
|135
|ఉంది
|-
|9
|[[సూచిక:Womeninthesmrtis026349mbp.pdf|స్మృతికాలపు స్త్రీలు]]
|220
|-
|10
|[[సూచిక:Abalaa sachcharitra ratnamaala.pdf|అబలా సచ్చరిత్ర రత్నమాల]]
|276
|-
|11
|[[సూచిక:SamardaRamadasu.djvu|సమర్థ రామదాసు]]
|68
|ఉంది
|-
|12
|[[సూచిక:Nanakucharitra021651mbp.pdf|నానకు చరిత్ర]]
|131
|ఉంది
|-
|13
|[[సూచిక:Abraham Lincoln (Telugu).pdf|ఆబ్రహాము లింకను]]
|238
|ఉంది
|-
|14
|[[సూచిక:Andhraveerulupar025903mbp.pdf|ఆంధ్ర వీరులు]]
|137
|-
|15
|[[సూచిక:Andhraveerulupar025958mbp.pdf|ఆంధ్ర వీరులు-రెండవభాగము]]
|177
|-
|16
|[[సూచిక:Andrulasangikach025988mbp.pdf|ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర]]
|423
|ఉంది
|-
|17
|[[సూచిక:Srivemanayogijiv00unknsher.pdf|శ్రీవేమనయోగి జీవితము]]
|35
|ఉంది
|-
|18
|[[సూచిక:Vedhamu Venkataraya Shastrula Vari Jeevitha Charitra Sangrahamu.pdf|వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రులవారి జీవితచరిత్ర సంగ్రహము]]
|224
|ఉంది
|-
|19
|[[సూచిక:Chandamama 1947 07.pdf|చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక/సంపుటము 1/జూలై 1947]]
|52
|-
|20
|[[సూచిక:Aandhra deishamu videisha yaatrikulu.pdf|ఆంధ్రదేశము విదేశయాత్రికులు]]
|175
|-
|21
|[[సూచిక:Konda venkatappayya pantulu prathama bhaagamu.pdf|దేశభక్త కొండ వేంకటప్పయ్య పంతులు]]
|235
|ఉంది
|-
|22
|[[సూచిక:Andhra bhasha charitramu part 1.pdf|ఆంధ్ర భాషా చరిత్రము 1. వ భాగము]]
|450
|-
|23
|[[సూచిక:Aliya Rama Rayalu.pdf|అళియరామరాయలు]]
|245
|-
|24
|[[సూచిక:Bhaarata arthashaastramu (1958).pdf| భారత అర్థశాస్త్రము]]
| 453
|ఉంది
|-
|25
|[[సూచిక:Bharatiyanagarik018597mbp.pdf|భారతీయ నాగరికతా విస్తరణము]]
|87
|-
|26
|[[సూచిక:Adhunikarajyanga025633mbp.pdf|ఆధునిక రాజ్యాంగ సంస్థలు]]
|332
|-
|27
|[[సూచిక:ఆంధ్రులపుట్టుపూర్వోత్తరములు.pdf|ఆంధ్రులపుట్టుపూర్వోత్తరములు]]
|83
|-
|28
|[[  సూచిక:Ben'jaminu phraan'klinu jiivita charitramu.pdf|బెంజమిను ఫ్రాంక్లిను జీవితచరిత్రము]]
|145
|-
|29
|[[సూచిక:Aandruu kaarnegii, Telugu (1955).pdf|ఆండ్రూ కార్నెగీ (జీవితచరిత్ర)]]
|242
|-
|30
|[[సూచిక:Jeevasastra Samgrahamu.pdf|జీవశాస్త్ర సంగ్రహము]]
|370
|-
|31
|[[సూచిక:The Verses Of Vemana (1911).pdf|వేమన పద్యములు (సి. పి. బ్రౌన్)]]
|190
|-
|32
| [[సూచిక:2015.372412.Taataa-Charitramu.pdf|తాతాచరిత్రము]]
|180
|-
|33
|[[సూచిక:Sumitra Charitram Kandukuri Veeresalingam.pdf|సుమిత్ర చరిత్రమ్]]
|27
|ఉంది
|-
|34
|[[సూచిక:Bobbili yuddam natakam.pdf|బొబ్బిలియుద్ధనాటకము]]
|113
|-
|35
|[[సూచిక:PadabhamdhaParijathamu.djvu|పదబంధ పారిజాతము]]
|875
|-
|36
|[[సూచిక:2015.497290.chinnayasuuri-jiivitamu.pdf|చిన్నయసూరి జీవితము]]
|110
|-
|37
|[[సూచిక:Anandam Manishainavadu.pdf|ఆనందం మనిషైనవాడు]]
|71
|-
|38
|[[సూచిక:Apoorva Brahmacharya Prahasanamu - Kandukuri Veeresalingam.pdf|అపూర్వ బ్రహ్మచర్య ప్రహసనము]]
|29
|-
|39
|[[సూచిక:2015.373190.Athma-Charitramu.pdf|ఆత్మచరిత్రము]]
|660
|-
|40
|[[సూచిక:Kumbharaana020881mbp.pdf|కుంభరాణా(మీరాబాయి)]]
|88
|-
|41
|[[సూచిక:2015.392383.Kavi-Kokila.pdf|కవికోకిల గ్రంథావళి - 3 : నాటకములు]]
|330
|-
|42
|[[సూచిక:Bilva Mangala, Sri Pada Kameswara Rao.pdf|బిల్వమంగళ]]
|122
|-
|43
|[[సూచిక:Sahitya Memamsa, Sripada Kameshwar Rao.pdf|సాహిత్య మీమాంస]]
|225
|-
|44
|[[సూచిక:Abalaa sachcharitra ratnamaala Dvitiiya Sanputa.pdf|అబలాసచిత్ర రత్నమాల, ద్వితీయ సంపుటము]]
|295
|-
|45
|[[సూచిక:Mana-Jeevithalu.pdf|మన జీవితాలు]]
|325
|-
|46
|[[సూచిక:2015.328360.Andhra-Mahaniyulu.pdf|ఆంధ్ర మహనీయులు]]
|80
|-
|47
|[[సూచిక:2015.329863.Vallabaipatel.pdf|వల్లభాయి పటేల్]]
|155
|-
|48
|[[సూచిక:Little Masters Sulabha Vyakaranamu.pdf|లిటిల్ మాస్టర్స్ సులభ వ్యాకరణము]]
|145
|ఉంది
|-
|49
|[[సూచిక:Jagattu-Jiivamu.pdf|జగత్తు - జీవము]]
|60
|-
|50
|[[సూచిక:Indrani-Saptasathi-in-Telugu-By-Vasishtha-T-Ganapati-Muni.pdf|ఇంద్రాణీ సప్తశతీ]]
|260
|-
|51
|[[సూచిక:Sweeya Charitramu VOLUME 01 Kandukuri Veeresalingam 1911 414 P 2020010023927.pdf|స్వీయ చరిత్రము-ప్రథమ భాగము]]
|380
|ఉంది
|-
|52
|[[సూచిక:Mahaapurushhula-jiivitamulu.pdf|మహాపురుషుల జీవితములు]]
|385
|-
|53
|[[సూచిక:Bhagira Loya.djvu|భోగీరలోయ, ఇతరకథలు]]
|115
|-
|54
|[[సూచిక:Kavijeevithamulu.pdf|కవి జీవితములు]]
|690
|-
|55
|[[సూచిక:Sasi Kala, Adavi Bapiraju.pdf|శశికళ]]
|110
|-
|56
|[[సూచిక:2015.393685.Umar-Kayyam.pdf|ఉమర్ ఖయ్యామ్]]
|220
|-
|57
|[[సూచిక:Gona gannareddy, Adavi Bapiraju.pdf|గోన గన్నారెడ్డి]]
|320
|-
|58
|[[సూచిక:Kashi-Majili-Kathalu.pdf|కాశీ మజిలీ కథలు]]
|175
|-
|59
|[[సూచిక:సత్యశోధన.pdf|సత్యశోధన]]
|425
|-
|60
|[[సూచిక:Chandragupta-Chakravarti.pdf|చంద్రగుప్త చక్రవర్తి]]
|165
|-
|61
|[[సూచిక:English Journalismlo Toli Telugu Velugu Dampuru Narasayya.pdf|ఇంగ్లీషు జర్నలిజంలో తొలి తెలుగు వెలుగు - దంపూరి నరసయ్య]]
|190
|-
|62
|[[సూచిక:Maha-Purushula-Jeevitacaritramulu.pdf|మహాపురుషుల జీవితచరిత్రములు (ప్రథమ సంపుటము)]]
|180
|-
|63
|[[సూచిక:MaharshulaCharitraluVol6.djvu|మహర్షుల చరిత్రలు, ఆరవ సంపుటము]]
|100
|-
|64
|[[సూచిక:నారాయణీయము.pdf|నారాయణీయము]]
|64
|-
|65
|[[సూచిక:Maharshula-Charitralu.firstpart.pdf|మహర్షుల చరిత్రలు (మొదటి భాగము)]]
|166
|-
|66
|[[సూచిక:మాటా మన్నన.pdf|మాటా మన్నన]]
|65
|-
|67
|[[సూచిక:దక్షిణాఫ్రికా సత్యాగ్రహ చరిత్ర.pdf|దక్షిణాఫ్రికా సత్యాగ్రహ చరిత్ర]]
|390
|-
|68
|[[సూచిక:ప్రపంచ చరిత్ర - మొదటి భాగము.pdf|ప్రపంచచరిత్ర మొదటి భాగము, 1]]
|108
|-
|69
|[[సూచిక:బ్రిటిష్ రాజ్యతంత్రయుగము అను బ్రిటిష్ ఇండియా చరిత్ర దిగవల్లి వేంకటశివరావు.pdf|భారతదేశమున బ్రిటీష్ రాజతంత్ర యుగము అను బ్రిటీష్ ఇండియా చరిత్ర]]
|762
|-
|70
|[[సూచిక:Tikkana-Somayaji.pdf|తిక్కన సోమయాజి]]
|130
|-
|71
|[[సూచిక:Thimmarusumantri.pdf|తిమ్మరుసు మంత్రి]]
|160
|-
|72
|[[సూచిక:Parama yaugi vilaasamu (1928).pdf|పరమయోగి విలాసము]]
|685
|-
|73
|[[సూచిక:Venoba-Bhudanavudyamamu.pdf|వినోబా బూదాన వుద్యమము]]
|49
|-
|74
|[[సూచిక:Sri-Srinivasa-Ayengar.pdf|శ్రీమా౯ ఎస్. శ్రీనివాస అయ్యంగారి జీవితము]]
|160
|-
|75
|[[సూచిక:Jajimalli by Adivi Bapiraju.pdf|నరుడు మరియు జాజిమల్లి]]
|73
|-
|76
|[[సూచిక:హంసవింశతి.pdf|హంసవింశతి]]
|70
|-
|77
|[[సూచిక:హాస్యవల్లరి.pdf|హాస్యవల్లరి]]
|170
|-
|78
|[[సూచిక:సింహాసన ద్వాత్రింశిక (కొరవి గోపరాజు).pdf|సింహాసన ద్వాత్రింశిక]]
|53
|-
|79
|[[సూచిక:Saundarya-Lahari.pdf|సౌందర్యలహరి (వావిళ్ల 1929)]]
|75
|-
|80
|[[సూచిక:Andhra-Bhashabhushanamu.pdf|ఆంధ్రభాషాభూషణము]]
|63
|-
|81
|[[సూచిక:Kopparapu-soodara-kavula-kavitvamu.pdf|కొప్పరపు సోదర కవుల కవిత్వము]]
|322
|-
|82
|[[సూచిక:Tenaali-Raamakrishnakavi-Charitramu.pdf|తెనాలి రామకృష్ణకవి చరిత్రము]]
|70
|-
|83
|[[సూచిక:Kavikokila-Granthamala3-Khandakavya.pdf|కవికోకిల గ్రంథావళి, ఖండకావ్యములు]]
|310
|-
|84
|[[సూచిక:Kavikokila-Granthavali-4 Vyasamulu.pdf|కవికోకిల గ్రంథావళి, వ్యాసములు]]
|270
|-
|85
|[[సూచిక:శ్రీ రామాయణము - బాలకాండము.pdf|శ్రీరామాయణము, మొదటిసంపుటము]]
|570
|-
|86
|[[సూచిక:బసవపురాణము (పాల్కురికి సోమనాథుఁడు).pdf|బసవపురాణము]]
|350
|-
|87
|[[సూచిక:Dvipada-basavapuraanamu.pdf|ద్విపద బసవపురాణము]]
|300
|-
|88
|[[సూచిక:Oka-Yogi-Atmakatha.pdf|ఒక యోగి ఆత్మకథ]]
|850
|-
|89
|[[సూచిక:తెలుగు వాక్యం.pdf|తెలుగు వాక్యం]]
|112
|-
|90
|[[సూచిక:Navanadhacharitra.pdf|నవనాథచరిత్ర]]
|308
|-
|91
|[[సూచిక:Kavijanaashrayamu-Chandashastramu.pdf|కవిజనాశ్రయము]]
|120
|-
|92
|[[సూచిక:Shrii-raamakrxshhna-suuktimuktaavali.pdf|శ్రీ రామకృష్ణ సూక్తిముక్తావళి]]
|400
|-
|93
|[[సూచిక:Naayakuraalu.Play.pdf|నాయకురాలు (పల్నాటి వీరచరిత్ర)]]
|130
|-
|94
|[[సూచిక:Rangun Rowdy Drama.pdf|రంగూన్‌ రౌడీ]]
|110
|-
|95
|[[సూచిక:Shriimahaabhaarata-Shriimadraamaayana-Vimarsamu1907.pdf|శ్రీమహాభారత శ్రీమద్రామయణ విమర్శము]]
|200
|-
|96
|[[సూచిక:Tenugutota.pdf|తెనుగు తోట]]
|40
|-
|97
|[[సూచిక:Prabhutvamu.pdf|ప్రభుత్వము]]
|110
|-
|98
|[[సూచిక:Manooshakti.pdf|మనోశక్తి]]
|55
|-
|99
|[[సూచిక:Ambati Venkanna Patalu -2015.pdf|అంబటి వెంకన్న పాటలు]]
|400
|-
|100
|[[సూచిక:Kaashii-Majilee-Kathalu-V10.pdf|కాశీమజిలీకథలు, పదవభాగము]]
|420
|-
|101
|[[సూచిక:Kaseemajilee Kathalu 8 Part Madhira Subbanna Deekshitulu 1937 415 P.pdf|కాశీమజిలీకథలు, ఎనిమిదవభాగము]]
|395
|-
|102
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -01.pdf|కాశీమజిలీకథలు, మొదటిభాగము]]
|305
|-
|103
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -02.pdf|కాశీమజిలీకథలు, రెండవభాగము]]
|245
|-
|104
|[[సూచిక:Kaseemajilee Kathalu 3 Part Madhira Subbanna Deekshitulu.pdf|కాశీమజిలీకథలు, మూఁడవ భాగము]]
|300
|-
|105
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -09.pdf|కాశీమజిలీకథలు, తొమ్మిదవ భాగము]]
|299
|-
|106
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -04.pdf|కాశీమజిలీకథలు, 4వ భాగము]]
|321
|-
|107
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు-05.pdf|కాశీమజిలీకథలు, అయిదవ భాగము]]
|330
|-
|108
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు-06.pdf|కాశీమజిలీకథలు, ఆఱవ భాగము]]
|325
|-
|109
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -07.pdf|కాశీమజిలీకథలు, ఏడవ భాగము]]
|290
|-
|110
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు-12.pdf|కాశీమజిలీకథలు, పండ్రెండవ భాగము]]
|290
|-
|111
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - రెండవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - రెండవ సంపుటం]]
|132
|-
|112
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - మూడవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - మూడవ సంపుటం]]
|385
|-
|113
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - నాలుగవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - నాలుగవ సంపుటం]]
|311
|-
|114
|[[సూచిక:Srikrishnudu-Choopina-Maargamu.pdf|శ్రీకృష్ణుడు చూపిన మార్గము]]
|150
|-
|115
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఐదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఐదవ సంపుటం]]
|380
|-
|116
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఆరవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఆరవ సంపుటం]]
|180
|-
|117
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఎనిమిదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఎనిమిదవ సంపుటం]]
|300
|-
|118
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - తొమ్మిదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - తొమ్మిదవ సంపుటం]]
|300
|-
|119
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదవ సంపుటం]]
|179
|-
|120
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదకొండవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదకొండవ సంపుటం]]
|600
|-
|121
|[[సూచిక:బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf|బ్రహ్మోత్తరఖండము]]
|348
|-
|122
|[[సూచిక:పద్మపురాణము (మడికి సింగన).pdf|పద్మపురాణము]]
|300
|-
|123
|[[సూచిక:అనుభవసారము (పాల్కుఱికి సోమనాథుడు).PDF|అనుభవసారము]]
|53
|-
|124
|[[సూచిక:చతుర్వేదసారము (పాల్కుఱికి సోమనాథుడు).pdf|చతుర్వేదసారము]]
|150
|-
|125
|[[సూచిక:Indrani-Saptasathi-in-Telugu-By-Vasishtha-T-Ganapati-Muni.pdf|ఇంద్రాణీ సప్తశతీ]]
|260
|-
|126
|[[సూచిక:నారదీయపురాణము (అల్లాడు నృసింహకవి).pdf|నారదీయపురాణము]]
|192
|-
|127
|[[సూచిక:ఆంధ్రకామందకము (జక్కరాజు వేంకటకవి).pdf|ఆంధ్రకామందకము]]
|254
|-
|128
|[[సూచిక:Vavilala Somayajulu Sahityam-2 Natakalu.pdf|వావిలాల సోమయాజులు సాహిత్యం - 2]]
|550
|-
|129
|[[సూచిక:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Three.pdf|సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము మూడవ సంపుటము]]
|700
|-
|130
|[[సూచిక:రామాయణ విశేషములు.pdf|రామాయణ విశేషములు]]
|241
|-
|131
|[[సూచిక:Bala Neethi.pdf|బాలనీతి]]
|150
|-
|132
|[[సూచిక:Andhra Nataka Padya Pathanam Bhamidipati Kameswararao.pdf|ఆంధ్రనాటక పద్యపఠనం]]
|160
|-
|133
|[[సూచిక:సురవరం ప్రతాపరెడ్డి వ్యాసాలు.djvu|సురవరం ప్రతాపరెడ్డి వ్యాసాలు]]
|390
|-
|134
|[[సూచిక:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf|నా జీవిత కథ - నవ్యాంధ్రము]]
|500
|-
|135
|[[సూచిక:Bharatiya Chitrakala (Telugu) By T.Rama Rao, 1930.pdf|భారతీయ చిత్రకళ]]
|230
|-
|136
|[[సూచిక:Garimellavyasalu019809mbp.pdf|గరిమెళ్ళ వ్యాసాలు]]
|185
|-
|137
|[[సూచిక:Golakonda patrika sampadakeeyalu.pdf|గోలకొండ పత్రిక సంపాదకీయాలు]]
|235
|-
|138
|[[సూచిక:దొంగాటకం.djvu|దొంగాటకం]]
|80
|-
|139
|[[సూచిక:Arya Katha Nidhi.pdf|ఆర్యకథానిధి]]
|330
|-
|140
|[[సూచిక:Kabir (TeluguBook).pdf|కబీరు]]
|24
|-
|141
|[[సూచిక:కృష్ణరాయ విజయము (1981).pdf|కృష్ణరాయ విజయము]]
|150
|-
|142
|[[సూచిక:ఓయూ సాహితి.pdf|ఓయూ సాహితి (వార్షిక సంచిక-2023)]]
|76
|-
|143
|[[సూచిక:వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.pdf|వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.]]
|341
|-
|144
|[[సూచిక:వేటూరివారి పీఠికలు, రెండవభాగము.pdf|వేటూరివారి పీఠికలు, రెండవభాగము.]]
|485
|-
|145
|[[సూచిక:సూత పురాణము ద్వితీయాశ్వాసము.pdf|సూత పురాణము ద్వితీయాశ్వాసమ]]
|89
|-
|146
|[[సూచిక:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను]]
|586
|-
|147
|[[సూచిక:Pillalu Bhasha Yela Nerchukontaru VBS JVV.pdf|పిల్లలు భాష ఎలా నేర్చుకొంటారు?]]
|113
|-
|148
|[[సూచిక:Srungaramaruka Kavyam By Veturi Prabhakara Sastry In Telugu.pdf|శృంగారామరుకావ్యము]]
|18
|-
|149
|[[సూచిక:Science Ela Putti Perigindhi VBS JVV.pdf|సైన్సు ఎలా పుట్టి పెరిగింది?]]
|60
|-
|150
|[[సూచిక:కథాసరిత్సాగరము తృతీయ భాగము వేదంవారి వచన రచన.pdf|కథాసరిత్సాగరము (వేదంవారి వచన రచన)/తృతీయభాగము]]
| 296
|-
|151
|[[సూచిక:కథాసరిత్సాగరము నాలుగవ భాగము వేదంవారి వచన రచన.pdf|కథాసరిత్సాగరము (వేదంవారి వచన రచన)/నాలుగవభాగము]]
|390
|-
|152
|[[సూచిక:Upanyaasapayoonidhi (1911).pdf|ఉపన్యాస పయోనిధి]]
|-
|153
|[[సూచిక:ఆత్మవిచారము (పూర్వ భాగము).pdf|ఆత్మవిచారము (పూర్వ భాగము)]]
|345
|-
|154
|[[సూచిక:Atma Vicharamu by Addanki Sitarama Sastri (1924).djvu|ఆత్మవిచారము, ఆత్మవిచారము (ఉత్తరభాగము)]]
|438
|-
|155
|[[సూచిక:అగస్త్యలింగశతకము తాడికొండ పూర్ణమల్లికార్జునఅయ్యవార్లంగారు 1935 110 P Ask01q124 హ్హు.pdf|అగస్త్యలింగ శతకము]]
|100
|-
|156
|[[సూచిక:VedantaRatnakaramu1919.pdf|వేదాంత రత్నాకరము]]
|28
|-
|157
|[[సూచిక:Adavi Bapiraju Rachanalu-8 Kathalu, Visalandhra.pdf|అడివి బాపిరాజు రచనలు–8; కథలు]]
|230
|-
|158
|[[సూచిక:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Vol-1, Kinnera Art Theatrees.pdf|అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం]]
|170
|-
|159
|[[సూచిక:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf|అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం, సంపుటి-2]]
|100
|-
|160
|[[సూచిక:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf|ధమ్మపదము]]
|150
|-
|161
|[[సూచిక:Sarada Lekhalu Vol 1.pdf|శారద లేఖలు, మొదటి సంపుటము]]
|222
|-
|162
|[[సూచిక:Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf|చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ]]
|40
|-
|163
|[[సూచిక:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf|ఆర్యధర్మ ప్రత్యక్ష ఫలబోధిని]]
|190
|-
|164
|[[సూచిక:Acharya SV Jogarao Sahitya Varivasya by Velamala Simmanna.pdf|ఆచార్య యస్వీ జోగారావు సాహితీ వరివస్య]]
|204
|-
|165
|[[సూచిక:లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf|లక్ష్మణరాయ_వ్యాసావళి]]
|330
|-
|166
|[[సూచిక:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu|బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము]]
|400
|}

== చిత్రం ==
{{Css image crop
|Image = DivyaDesaPrakasika.djvu
|Page = 30
|bSize = 378
|cWidth = 311
|cHeight = 477
|oTop = 45
|oLeft = 66
|Location = center
|Description = 
}}</text>
      <sha1>2lfskhnu71agkcfxk3as2689drn3h8s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Pragna Prabakaramu -Veturi Prabhakara Sastri.pdf/34</title>
    <ns>104</ns>
    <id>47071</id>
    <revision>
      <id>563487</id>
      <parentid>562561</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T12:54:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>563487</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2754" sha1="1ixft5plkeewmjw789gv8g30e4aw3ih" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Bhaskaranaidu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;బలవత్తర ప్రమాణములున్ననే గాని విశ్వసింప వీలుగాని క్రొత్త విషయ మిది! తొలుత టెలిఫోను పద్ధతిని ప్రదర్శించినపుడు అచట నున్న ఒక గొప్ప రాజకీయ వేత్త దాని నొక గారడీ యని నిరసించె నట! తాను మాటాడుచు, ఆ కంఠద్వని మఱొకరినుండి వచ్చుచున్నట్టు చేయు కళ (ventrilo quism) అనె నట పాశ్చాత్య భౌతిక శాస్త్ర పరిశోధకులు క్రొంగ్రొత్త విషయములను కని పెట్టినపుడు పలుమారులు వారి నప్పటి పండిత ప్రపంచము హసించుటయో, హింసించుటయో జరగెడిది. గెలీలియో నుండి జగదీశబోసు వఱకు శాస్త్రపరిశోధనా చరిత్రలో నిట్టి సన్నివేశములు పెక్కుగలవు. కాని అభూతజ్ఞాతము లగు విషయములను సునిశితముగను, పలుమారులును సంశోధింపక యే యొప్పుకొనుట వలన గూడ ఒప్పుమి గలదు. ప్రత్యేకించి ఆధ్యాత్మిక ప్రపంచమునకును, భౌతిక ప్రపంచమునకును నిచ్చెనలు వేయుపని చాల ప్రమాదభూయిష్ఠమైనది. మార్గమా క్రొత్తది. దారి చూపువారా లేరు. ఈ దారి ఎటకు గొంపోవునో తెలియదు. మన యాయుష్కాల ములో గమ్యస్దానమును చేరగలమో లేదో తెలియదు. అందుచే నీ రంగములోని యన్వేషకునకు 

:::{{smaller|&quot;అసతో మా సద్గమయ}} 
:::{{smaller|తమసో మా జ్యోతి ర్గమయ}} 
:::{{smaller|మృత్యో ర్మామృతం గమయ&quot;}}                                                                                                       
{{right|బృహ. ఉ. 1. ౩. 28.}}
    
అను నిత్యపధికుని ప్రార్ధన మొక్కటే తోడు,
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1ixft5plkeewmjw789gv8g30e4aw3ih</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Pragna Prabakaramu -Veturi Prabhakara Sastri.pdf/40</title>
    <ns>104</ns>
    <id>47078</id>
    <revision>
      <id>563536</id>
      <parentid>562415</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:41:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>అచ్చు సవరణలు</comment>
      <origin>563536</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3127" sha1="jefj6m9eujvs4sby0q1eaqx5sygp11c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Bhaskaranaidu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కర్రలు వారికడ నుండెడివి. ప్రార్ధనా మందిరములో కూర్చుండుటకు రకరకముల పొడల జింకలచర్మములు, పెద్ద పులిచర్మములు తెప్పించేడివారు, వారికడకు తెలుఁగునాటి నాలుగుమూలలనుండి అన్ని వర్ణములవారును, అన్ని తరగతుల వారును వచ్చెడివారు, వీరందఱిని తమవచోచమత్కృతితో  నలరించేడివారు, మరిము వారు వారు వాడిన క్రొత్త మాటలను గూర్చియు, వాని ఆనుపూర్వినిగూర్చియు అప్పటి కప్పడే ప్తెలాలజిని నిర్మించేడివారు. దోసె అనగా రెండు చేతుల వెడల్పుగల దనియు దో = రెండు + సెయ్ = చేతులు, అరసె యనగా అరచేతి వెడల్పు గలదనియు (అర+సెయ్) అనియు నా భక్ష్యములకు క్రొత్తరుచి కలుగునట్లు చెప్పేడి వారు. ఇంక పండ్లుకోయదగిన పరువనులు, వాడఁదగిన  రీతులు, కూరల రుచుల బహుపరిశీలనతో చెప్పెడివారు. గుంటూరు, కృష్ణాలలోని గోగుపచ్చడిని గూర్చి 'కడుపుతీపు' అను చిన్న పద్యకావ్యములో వారు ఇట్లు వ్రాసిరి.                                         

{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;&quot;పయరకూర వేచి పచ్చిమిరపపండ్ల నుక్కళించి పోసి యూరనిచ్చి
కొంత కొంత  పొగిపికొను గోఁగుఁ బచ్చడిచవికి నింక నోరు చివికితీరు.&quot;&lt;/poem &lt;/div&gt;

ఈ యోగసాధకులకు పుష్టికరమ్తెన యాహారము అవసరము. ట్రీట్మెంటు చేయువారికి ఈ సౌకర్యము మిక్కిలి యవసరము. కాని మదరాసులోనున్న ఆరోజులలో శ్రీ శాస్త్రిగారికి ఏఁబదిరూకల వేతనము, పెద్ద కుటుంబము. ఆప్తెన వచ్చిపోయేడివారు. సగము ప్తెగా యింటి అద్దెకె ఖర్చు, ఇక  బియ్యము, పప్పు, కూరలు, పాలు, నేయి, కట్టెలు, బట్టలు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jefj6m9eujvs4sby0q1eaqx5sygp11c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563538</id>
      <parentid>563536</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:42:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>563538</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3128" sha1="4cecdv7inc6envyj3r0v754a0ntiwpb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Bhaskaranaidu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కర్రలు వారికడ నుండెడివి. ప్రార్ధనా మందిరములో కూర్చుండుటకు రకరకముల పొడల జింకలచర్మములు, పెద్ద పులిచర్మములు తెప్పించేడివారు, వారికడకు తెలుఁగునాటి నాలుగుమూలలనుండి అన్ని వర్ణములవారును, అన్ని తరగతుల వారును వచ్చెడివారు, వీరందఱిని తమవచోచమత్కృతితో  నలరించేడివారు, మరిము వారు వారు వాడిన క్రొత్త మాటలను గూర్చియు, వాని ఆనుపూర్వినిగూర్చియు అప్పటి కప్పడే ప్తెలాలజిని నిర్మించేడివారు. దోసె అనగా రెండు చేతుల వెడల్పుగల దనియు దో = రెండు + సెయ్ = చేతులు, అరసె యనగా అరచేతి వెడల్పు గలదనియు (అర+సెయ్) అనియు నా భక్ష్యములకు క్రొత్తరుచి కలుగునట్లు చెప్పేడి వారు. ఇంక పండ్లుకోయదగిన పరువనులు, వాడఁదగిన  రీతులు, కూరల రుచుల బహుపరిశీలనతో చెప్పెడివారు. గుంటూరు, కృష్ణాలలోని గోగుపచ్చడిని గూర్చి 'కడుపుతీపు' అను చిన్న పద్యకావ్యములో వారు ఇట్లు వ్రాసిరి.                                         

{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;&quot;పయరకూర వేచి పచ్చిమిరపపండ్ల నుక్కళించి పోసి యూరనిచ్చి
కొంత కొంత  పొగిపికొను గోఁగుఁ బచ్చడిచవికి నింక నోరు చివికితీరు.&quot;&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

ఈ యోగసాధకులకు పుష్టికరమ్తెన యాహారము అవసరము. ట్రీట్మెంటు చేయువారికి ఈ సౌకర్యము మిక్కిలి యవసరము. కాని మదరాసులోనున్న ఆరోజులలో శ్రీ శాస్త్రిగారికి ఏఁబదిరూకల వేతనము, పెద్ద కుటుంబము. ఆప్తెన వచ్చిపోయేడివారు. సగము ప్తెగా యింటి అద్దెకె ఖర్చు, ఇక  బియ్యము, పప్పు, కూరలు, పాలు, నేయి, కట్టెలు, బట్టలు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4cecdv7inc6envyj3r0v754a0ntiwpb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Pragna Prabakaramu -Veturi Prabhakara Sastri.pdf/41</title>
    <ns>104</ns>
    <id>47079</id>
    <revision>
      <id>563540</id>
      <parentid>185412</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:48:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>అచ్చు సవరణలు</comment>
      <origin>563540</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3085" sha1="l9t0419btb2wkp472o4at2udgordtxb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Bhaskaranaidu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఆహో! నిజముగా నివి యన్నియు శాస్త్రిగారి కుండేడివా? ట్రీట్మెంటుకు  వచ్చినవారివద్ద చిల్లిగవ్వ పుచ్చుకొనరు. ఎవర్తెన నాలుగుపండ్లు తేచ్చిరో వారి కనుమానము! ప్రతిఫలము పుచ్చుకొని  ట్రేట్మెంటు చేయు  మనుచున్నారని. తెల్ల వారుసరికి, సాయంకాలమగుసరికి ట్రీట్మెంటు వేళకు దహదహ మని యాకలి! యోగసాధనకన్న నాకు చూడగా వారి సంసారసాధనయే కష్ట మనిపించినది. ఆ పేదరికముగూడ వారిని బాగావడభీముఖులనే గావించెడిది. ఇన్ని చిక్కులలోను వారు చలింపక &quot;భారములన్నియు నీప్తెన వ్తెచి నిర్భాయుడన్తె యున్నానులే&quot; అనియో, &quot;తరము గాని ఎండవేళ కల్పతరు నీడ దొరకిన ట్లాయే ఈ వేళ!&quot; అనియో గొంతెత్తి పిల్లవానివలె పాడుచుండఁగా మనము వేరొక ప్రపంచములో నున్నట్లు తోచెడిది.
ఆ పూటకు బియ్యము లేక, భగవంతుడేమి చేయునో చూతమని  జరపిన కథలుకూడ కలవు. ఆపూట కెవరో ఇంతకన్న భాగ్యశాలి నెల్లూరినుండి శేరున్నర బియ్యము మూట గట్టుకుని పదిగంటలు ప్రోద్దేక్కునప్పటికీ తెచ్చి యిచ్చెను. ఇతఁడాదినము రావలసినవాఁడుగాదు. వీరి యవసరము తెలిసినవాఁడునుగాదు. మరియెక నాఁడు భోజనమునకు పూర్వమేయని జ్ఞాపకము-ఏదో మాటాడుచు ఇపుడు అనాసపండు తినిన బాగుండును అనిరి శాస్త్రిగారు, ఇంతలో తలుపు తెరచుకొని రాజమండ్రినుండి ఒకమిత్రుడు అనాసపండ్ల బుట్టను తెచ్చెను. లేమిడిచే నలిగులి యగుచున్నను దాని నుండియే ఒక వింత తృప్తీని కల్పించుకొనేడివారు శ్రీశాస్త్రి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l9t0419btb2wkp472o4at2udgordtxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Pragna Prabakaramu -Veturi Prabhakara Sastri.pdf/42</title>
    <ns>104</ns>
    <id>47080</id>
    <revision>
      <id>563541</id>
      <parentid>562564</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:56:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>అచ్చు సవరణలు</comment>
      <origin>563541</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2805" sha1="l8xy8ms3ges55b9du44ysw1xexz3lj7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Bhaskaranaidu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;గారు, ఒక రాత్రి భోజనానంతరము విశ్రాంతిగా నిద్రపోబోవుచు నిట్లనిరి. &quot;ఏమయ్యా! నాకు గలపరితృప్తి జార్జి సార్వభౌమునక్తెన నుండదు. ఈ పూట ఇచటకు బాధ పడుచు వచ్చినవా రెందరో నవ్వుచు బోయిరి నావలన ఈశ్వరుడిట్టి పుణ్యకార్యములను చేయించుచున్నాడు గదా యను తృప్తితో నేను హాయిగా నిద్రింపఁగలను. మరియు మన కేపూటకు వలయువాని నాపూటకు చుక్కలు చుక్కలుగా అమృతము స్యందించినట్లు భగవంతుఁ డనుగ్రహించు చున్నాఁడు. అప్పటికప్పడది యాస్యాద్యమ్తె హాయిని గొల్పు చున్నది. నిలువఁజేయువలె ననేపరితాపము గాని,  నిలువచేసి  దానిని సంరక్షించుకొనుటకు పడునవస్ధలుగాని నాకు లేవు గదా!&quot; ఈ మాట విన్నవారికి ఎట్టి ఇక్కట్టులను, నాటంకములను, కష్టములను స్తెతము యోగి తనకు మేలు కలిగించు సాధనములుగ మార్చుకొనగలఁ డనుమహనీయ సత్యము స్పురించి  తీరును!
{{p|fs125|ac}}(4)&lt;/p&gt;
శ్రీ శాస్త్రిగారు నెఱపు ట్రీట్మెంటు పద్ధతినిగూర్చి పాఠకులుసరికి తెలియగోరుచుందురు. ఉభయసంధ్యల యందను నొకచో నుపవిష్టులై శాస్త్రిగారు వారు  గురుదేవులను  స్మరించి, నమస్కరించి, కనులు మూసికొని కొంత తడవు  అంతర్వీక్షణములో నుందురు. వారిలో నేమి జరుగునో మనకు తెలియరాదు. రుగ్మతాపీడితులుగూడ ఆ సమయములందు వారి సన్నిధిని చేరి కూర్చుండి, వారి వారి యనారోగ్యములు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l8xy8ms3ges55b9du44ysw1xexz3lj7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Pragna Prabakaramu -Veturi Prabhakara Sastri.pdf/43</title>
    <ns>104</ns>
    <id>47081</id>
    <revision>
      <id>563545</id>
      <parentid>562566</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:09:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>అచ్చు సవరణలు</comment>
      <origin>563545</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2782" sha1="o7ss4cfjjvtkim8aafksjh7abv0ehql" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Bhaskaranaidu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నయమగునట్లు అనుగ్రహింపుమని కరుణాసముద్రుఁ డ్తెనభగ వానుని వేడికొని, కనులు మూసికొని శరీరములో నేమి జరుగునో సాక్షిమాత్రముగ గమనింతురు. కొందరికి  వింత వింత సుందరతరదృశ్యములు కనుపడును. కొందరికి శరీరమున నొవ్వు గలభాగమూలం దేదియో కదలించినట్లును, సవరించి నట్లును తెలియనగును. కొందరు చీకుచింతలు మరచి హాయిగా నిద్ర జెందుదురు. ధ్యానానంతరము శరీర ముత్సాహముగాను, బాధావిహీనముగను ఉండును. కొన్ని పూట లిట్లు జరగినచో క్రమస్దిరారోగ్యమేర్పడును. ఎప్పటికప్పుడు ధ్యానసమయమున జరగిన విశేషము లన్నియు రికార్డు చేయఁబడుచుండును.
 
ఒకప్పుడు ఒకరి యనారోగ్యకారణము మానసికము అయి యుండవచ్చును. అట్టియెడ నాకారణము నన్వేషించి యెరుకకుఁ దెచ్చుకొని దిద్దుకొన్ననేగాని ఆ యనారోగ్యము చక్కబడదు, శారీరకమ్తేనను, మానసికమ్తెనను అనారోగ్య స్వరూప మంతయు చికిత్సకునికి అవగాహన కానిదే చక్కబడదు. ఇందునుగూర్చిన అద్భుతమైన విశేషము లెన్నియో చికిత్సక్తె వచ్చిన వారురికార్డు చేసినవే చాల గ్రంథము కలదు_
   
దగ్గర కూర్చున్న వారికే శ్రీశాస్త్రిగారు సుదూరమున నున్న వారికిగూడ చికిత్స జరపుటయు, ఆశ్చర్యకరముగ వా రారోగ్యము పొందుటయు గలదు. ఒకప్పుడు ప్రమాదసమయ మనితోచినపుడు, ఇతరోపాయము లన్నియు కట్టుబడి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o7ss4cfjjvtkim8aafksjh7abv0ehql</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Pragna Prabakaramu -Veturi Prabhakara Sastri.pdf/44</title>
    <ns>104</ns>
    <id>47082</id>
    <revision>
      <id>563553</id>
      <parentid>562416</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:19:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>563553</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2659" sha1="lzbm317k4xszkrw5ym4o7pfaj39617g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Bhaskaranaidu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నపుడు, శ్రీ శాస్త్రిగారికి టెలిగ్రాము పంపుటయు, ఆ తంతి చేరి చేరక మున్నె ఇచట సౌఖ్యము గలుగుటయు గలదు.
   
శ్రీ శాస్త్రిగారు వ్యక్తులకును, రుగ్మతలకును ట్రీట్మెంటు చేయుటయే గాక దేశము మొత్తమును పీడించుసమస్యల సుఖపరిష్కారమునక్తె గాఢమ్తెన తపస్సు చేయుటయుగలదు. 1946 ప్రాంతమందలి రాయలసీమ కరువునుగూర్చియూ, 1947 భారతదేశ స్వాతంత్ర్యమును గూర్చియూ వారు చేసిన  అమోఘ తపస్సును, అందువారు పొందిన దివ్యానుభూతులును మరువరానివి, ఈసందర్భమున గాంధిజీ ఉపవాసములలో శ్రీశాస్త్రి గారు వారి క్షేమమునక్తె యెంతగానో కృషి చేసెడివారని వెల్లడించక యూరకుండఁజాలను. శ్రీశాస్త్రిగారు తమ సహజ వినయశీలమువలన నిట్టివి బహిరంగపఱచెడివారు అయన ఆహింసాత తత్వమును, హరిజనసంస్కరణ, దేవాలయప్రవేశ ఉద్యమములను బలపరచెడువారు. ఆ యధ్బుత విశేషము లెల్ల ప్రకటించవలసినదే! గ్రంధవిస్తర భీతిచే వాని నన్నింటిని వదలితిని వారి పరిచయు లెల్లరు వాని నెఱుగుదురు

శ్రీ శాస్త్రిగారివలెనె పలువురు భృక్తరహిత తారక  రాజయోగమున దీక్ష బడసిరి వారెవరు గాని  ఇంతటి పట్టు దలతో, విజయవంతముగా నిత్యము ట్రీట్మెంటు పద్ధతిని గూర్చి వేఱు అభిప్రాయములు గూడ గలవు. ఒకటి ........... ట్రీట్మెంటు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lzbm317k4xszkrw5ym4o7pfaj39617g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Pragna Prabakaramu -Veturi Prabhakara Sastri.pdf/45</title>
    <ns>104</ns>
    <id>47083</id>
    <revision>
      <id>563556</id>
      <parentid>185419</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:24:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>అచ్చు సవరణలు</comment>
      <origin>563556</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2768" sha1="mviuohx40v8y7ztiy88294cwhocseex" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Bhaskaranaidu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చేయు వారాపదలపాలగుదురు. రెండు ఈ యోగము ట్రీట్మెంటులకై ఏర్పడ లేదు అని వీరి మతము ఈ విషయమ్తె శ్రీ శాస్త్రిగారివలన మేము తెలిసికొన్న దేమనంగా:
                                                         
ఒకటి: ట్రేట్మెంటు పద్దతికి  మూలసూత్రము పరులయార్తినిగూర్చి ఆపుకోలేని యనుతాపము, ఆ బాధ తనకే కల్గినదా యన్నంత వగపు. ఆ యనుతాపము ఆ బాధ తనకే కల్గినదా యన్నంత వగపు. ఆ యనుతాపమే బాదితుల యార్తిని దిర్చును, ట్రీట్మెంటు సలుపువాడు &quot;ఏది! నాప్తె నీమంత్రము ప్రయోగింపు చూత&quot; మను తీరున నుండ రాదు. అట్టిచో నేమియు జరుగదు.

ప్రధమమున శ్రీ శాస్త్రిగా రితరుల బాధనుగూర్చి తపించుటేగాని, అందువలన ప్రయోజన ముండుననిగాని, రోగ నివారణ జరిగినదని గాని గమనించ లేదు. కాని కొన్ని మారులు తివ్రానారోగ్యముచే బాధపడువారిని జూచి శ్రీ శాస్త్రిగారు దుఃఖితు లగుటయు, అతిశిఘ్రముగా వ్యాధి నివారింపబడుటయు గమనించి నిర్హేతుక జాయమానమగు అనుకంపమే సర్వరోగనివారక మని తెలిసికొనిరి.

మఱియు స్వపరభేదములను పాటించినచో ట్రీట్మెంటు పని చేయదు. మానవుల నందఱను  నేకకుటుంబముగా జూచు సమత్వబుద్ధి యేర్పడినకొలది ఈ ట్రీట్మెంటు విధాన మద్భుతఫలితముల నిచ్చును. ఈ యోగము ననుసరించువారు పలువురున్నను నీ ప్రత్యేకార్హత శ్రీ శాస్త్రిగారికే యబ్బుటకు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mviuohx40v8y7ztiy88294cwhocseex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Pragna Prabakaramu -Veturi Prabhakara Sastri.pdf/46</title>
    <ns>104</ns>
    <id>47084</id>
    <revision>
      <id>563558</id>
      <parentid>562573</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:34:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>అచ్చు సవరణలు</comment>
      <origin>563558</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2811" sha1="ifdwbotfvg3p89fdanmxymepr0rlu45" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Bhaskaranaidu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కారణము  వారి అపారకరుణాస్వభావమే  కాని ట్రీట్మెంటు  చేయువారికి ఆయా రోగుల బాధలు శారీరకముగా  ఛాయా మాత్రము కల్గుటయు నిజమే. 1926 ప్రాంతములో శ్రీ శాస్త్రిగారు బాహాటముగా, నిత్యకృత్యముగా ట్రీట్మెంటు నవలంబించినపుడు పలువురు మిత్రులీ కారణమును జూపి వారింపఁజూచిరట! ఆ నాఁటిధ్యానములో శ్రీ శాస్త్రిగారు తమ గురుదేవులతో నీరీతి  విన్నవించిరట___ &quot;నిజముగా  పరులబాధ తొలంగి ఆ కారణమున నాకు బాధ కల్గినను సమ్మతింతును ఆ తొలంగించునది నేనుకాదు. నా వెనుక నీవే దాగియున్నావు. సర్వదయామయుడ వ్తెననీవు నావలన  పరుల బాధలను తొలగించి నన్ను బాధలో ముంతు వని నేను వేరతునా? నీ  వెనుక నేను దాగ నేరనా?&quot; ఈ విషయమునే  దెలుపుచు శ్రీ శాస్త్రిగారు రచించిన పద్యములు:

:::{{smaller|స్వామీ ఆంతరనిలయా స్వయం వ్యక్తమై వెలయ}}
:::{{smaller|నాయజ్ఞానావరణము నాశముఁ జేయు మహాత్మా}}
:::{{smaller|నే నను నయధమాధమ నిర్వాహము తొలగించి}}
:::{{smaller|నీలో నను గలపుకొని సెగడగదే పరమాత్మా.}}
:::{{smaller|నాలో గల వని యెఱుగక నానా బాధల పడితిని}}
:::{{smaller|త్రో వెఱిగితి నిప్పటికి దుఃఖము తొలగెను దేవా.}}
:::{{smaller|దేవర నా కీదేహము దేవళమై వెలసినది}}
:::{{smaller|చక్కగా నెలకొని విశ్వస్వామిత్వము నేఱపగదే!}}
:::{{smaller|అద్దమువలే దేహం బిది యమలినముగ జేసికొని}}
:::{{smaller|నిద్దపుని తేజము జగదుద్దీప్తము చేయగదే!}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ifdwbotfvg3p89fdanmxymepr0rlu45</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Pragna Prabakaramu -Veturi Prabhakara Sastri.pdf/47</title>
    <ns>104</ns>
    <id>47085</id>
    <revision>
      <id>563560</id>
      <parentid>562568</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:40:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>అచ్చు సవరణలు</comment>
      <origin>563560</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2749" sha1="r189ycukvipw43jim069d4rv9ahbybc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Bhaskaranaidu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;:::{{smaller|అనుక్షణము త్వన్మయతాహ్లాదము హెచ్చెడువిధమున}}
:::{{smaller|క్షణక్షణము మన్మయమ్తె జ్వలియింపగదే దేవా!}}
:::{{smaller|అహంకారం మమకారము లడగార్చి క్రమక్రమముగ}} 
:::{{smaller|కరగజేసికొని నీలో కన్నతండ్రి! గడతెర్చుము.}}
:::{{smaller|నాచాటున డాగియె దోబూచులాడు చున్నావా?}}
:::{{smaller|చూచితి నిక నే నెమఱ నీచాటున డాగెదను.}}
:::{{smaller|వెనుకడుగిడ నిక నాథా! వెఱపుజెంద నిక నాథా!}}
:::{{smaller|కడతేఱెద నిక నాథా! కల్యాణం బిక నాథా.}}

ఆ నాటి నుండి శ్రీ శాస్త్రిగారు దేహమును విడు తుదిక్షణము వఱకు నేకదీక్షతో ననేక భయంకరజాడ్యములను మాన్చిరి నిజముగా ట్రీట్మెంటువలన నెట్టి యపకారమ్తెన జరిగియే యున్నచో వారు భౌతిక  కాయము నెన్నడో విడియుండవలసినది, క్షయ, జాలోదరము, ఉబ్బసము, మేనింజ్తేటిస్, గుండెజబ్బు, పాముకాటు మున్నగు ఉపద్రవముల నెన్నింటినో  వారు చక్కబరచిరి. ఈ యోగ చికిత్సావిధానమున వారికి పాతిక సంవత్సములకు మించిన యనుభావము గలదు. అందు వారే పరమ ప్రామాణికులు!

విశేషించి వారిట్లు చెప్పేడువారు &quot;పరుల యనారోగ్యములను సవరించునెడ మన యనారోగ్యములు కూడా తొలగును&quot; అని. ఇది మాలో పెక్కురకు అనుభవపూర్వకముగా విదిత మ్తెనవిషయము.

&quot;దయగుణము బలవంతముగా  తెచ్చి పెట్టుకోనునది గాదు. అది ఆకసమునుండి పుడమిప్తె పడు చల్లని జల్లువంటిది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r189ycukvipw43jim069d4rv9ahbybc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Pragna Prabakaramu -Veturi Prabhakara Sastri.pdf/48</title>
    <ns>104</ns>
    <id>47086</id>
    <revision>
      <id>563561</id>
      <parentid>562574</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:46:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>అచ్చు సవరణలు</comment>
      <origin>563561</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2399" sha1="qh3sqkwv2nb42a7us9wh8jzgpwkwdl4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Bhaskaranaidu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;దయఁజూపువానిని అది  ద్విగుణముగా వర్దిల్లఁజేయును&quot; అని మహాకవి  షేక్స్పియరు చెప్పినది అక్షరశః నిజము.

:::&quot;The quality of mercy is not strain'd;
::: It droppeth as the gentle rain from heaven
::: Upon the place beneath;it is ywice blest;
::: It blesseth him that gives and him that takes:&quot; 
           
మరియు జీససు చెప్పినట్లు,

:::&quot;Blessed are the merciful: for they shall obtain mercy.&quot;__ Mathew, V, 7. 

రెండు:___ ఈ యోగము ట్రీట్మేంటుకై యేర్పడ లేదను వారికి శ్రీ శాస్త్రిగారు ట్రీట్మేంటులే లేనిచో నిది యెవరికి కావలయును? అని సమాధానము చెప్పెడివారు. అభ్యాసకాలమున శరీరముణ జరుగుకొన్ని స్పందనముల కొఱకెవ్వరు దీని నాశ్రయింపరు అని పలికెడువారు. 

ఇంతకు శ్రీ శాస్త్రిగారి సాధన వారి ప్రకృతి ననుసరించి విశిష్టమార్గ మవలంబించెనని తోఁచును. ఆత్మచింతన పదము కూడ సత్యదయోపకార సార్ధకముగానుండవలె నని వీరి నిశ్చయము. వీరి ఆత్మార్పణా విధానము జీమూతవాహనుని కధను, బౌద్ధజాతక కధలను స్మృతుకిఁ దెచ్చును.

వీరి కడ ట్రీట్మేంటు పడయఁగోరి చేరిన వారు ఆరోగ్యమును బడసిన పిమ్మట తమ కారోగ్యమును ప్రసాదించిన దివ్యతత్త్వమును అన్వేషించెడివారు. మఱియు తమ బాధ నెపముగ వారు సర్వాంతర్యామి నెఱుకకు దెచ్చికొన ప్రయ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qh3sqkwv2nb42a7us9wh8jzgpwkwdl4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Pragna Prabakaramu -Veturi Prabhakara Sastri.pdf/49</title>
    <ns>104</ns>
    <id>47087</id>
    <revision>
      <id>563564</id>
      <parentid>562578</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:05:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>అచ్చు సవరణలు</comment>
      <origin>563564</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2748" sha1="gqs319h7p21x2eyb6agxu74gxb15e93" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Bhaskaranaidu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;త్నించెడి వారు. ఒరుల క్లేశము నపనయించుటకు చికిత్సకుఁడు వారితో నైక్యతను భావించని దే ఫలము కలుగ దని వ్రాసితిని. ఇట్టి యెడ ట్రీట్మేంటు అనేకముగా గన్పట్టుచు నేక మగుపదార్ధమును గురుతించుటలో నొక యాభ్యాసముగ పని చేయుచున్నది. మనలను మనము చూచికొనుట కేర్పడిన భ్రుక్తరహిత తారక రాజయోగ సాధనకు ట్రీట్మేంటు పద్ధతి సహాయకారియే యగుచున్నది. అవసరము కూడ నగుచున్నది.

మఱియు-ఇతరుఁడు బాధపడుచుండఁగా చూచి యోగి యూరకుండు టెట్లు?

:::{{smaller|&quot;ఆత్మౌపమ్యేన సర్వత్ర సమం పశ్యతి యో౽ర్జున}} 
:::{{smaller|సుఖం వా యది వా దుఃఖమ్ స యోగీ పరమో మతః&quot;}}
{{right|భగవద్గీత VI. 32.}}

&quot;ఓ యర్జునా! ఎవఁడు సుఖములోను దుఃఖములోను సర్వులను తనవలెనే చూచునో వాఁడు పరమయోగి&quot; అను భగవద్గీతా ప్రబోధమును గూడజ్ఞాప్తికిఁ దెచ్చుకొందము గాక!
                                                         
{{c|{{larger|భృక్తరహితతారకరాజయోగము}}}} 

శ్రీ శాస్త్రిగారు ట్రీట్మేంటులో బాగు చేసిన వారితో ఆ బాగు చేయునది తాము కామనియు సర్వాంతర్యామి, సర్వదయామయుఁడు నగు ఈశ్వరుఁడే యనియు చెప్పెడివారని వ్రాసితిని. వారి గురుదేవులే సాక్షాత్పర బ్రహ్మము! కాని వారి పేరైన ఎన్నడును ఉచ్చరించెడివారు కారు. కారణము- ఈ యోగమును గూర్చి ప్రచారము చేయవలదని సాధకులను వారి గురుదేవులు శాసించియుండు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gqs319h7p21x2eyb6agxu74gxb15e93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Pragna Prabakaramu -Veturi Prabhakara Sastri.pdf/50</title>
    <ns>104</ns>
    <id>47088</id>
    <revision>
      <id>563565</id>
      <parentid>562417</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:09:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>అచ్చు సవరణలు</comment>
      <origin>563565</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2921" sha1="7sxgjk6btqidubtl5w2s0ep0ttt80z7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Bhaskaranaidu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;టయే! చరమదశవరకును శ్రీ శాస్త్రిగారీ నియమమును పాటించెడివారు. అంతియేగాక ఆ యొర వడినే తమ్ముగూర్చి గూడ ప్రచారము నిరోధించెడివారు శ్రీ శాస్త్రిగారు. అందు చేతనే లోకమున వారి కృషి తెలియఁ దగినంతగా తెలియఁ బడలేదు. వారి వలన ఉపకారము పొందిన వారిలో కొందఱును, వారి యాంతర్యము నెఱిఁగిన మిత్రులు కొందఱును పత్రికాముఖమున వెల్వరించిన దుఃఖపు వెల్లువ వలననే పలువురు మొదటి సారిగా వీరు యోగ సాధకులని తెలిసికొనిరి. ఎవఁడు లోకమును వీడిన పిమ్మట లోకము వానిని కృతజ్ఞతతో స్మరించునో అట్టివాని పుట్టువు గదా ధన్యము!

శ్రీ శాస్త్రిగా రావలంబించినది భృక్తరహిత తారక రాజయోగము. దీనిని 1910లో కుంభకోణమున నొక మహాపురుషుఁడు స్ధాపించెను. వారి నామాక్షరములే ఈ యోగమునకు మూలమంత్రము. వారిని స్మరించి నమస్కరించిన వారికి బ్రహ్మజ్ఞాన మిత్తు నని వారిప్రతిన. బ్రహ్మైక్యమును పడయవలసినది ఏదో సమాధిదశలోనో లేక దేహము విడచిన పిమ్మటనో గాదనియు, ఈ ప్రజ్ఞాతోనే ఈ లోకముననే ఈ దేహముతోనే యనియు, వారి మతము. వీరు చెప్పిన వానిని బోలినకొన్ని విషయములు పూర్వ గ్రంధములం దుండవచ్చును. కాని వీరు ఏ గ్రంధము పైనను ఆధారపడి యీ యోగమును ఆరంభింపలేదు.అది కేవలము నూతన సృష్టి! వీరు సర్వస్వతంత్రులు! మిగుల మహిమాన్వితులు! వీరి నీ మండలి వారు సాక్షాత్పర బ్రహ్మముగా తలఁతురు.
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7sxgjk6btqidubtl5w2s0ep0ttt80z7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Pragna Prabakaramu -Veturi Prabhakara Sastri.pdf/51</title>
    <ns>104</ns>
    <id>47089</id>
    <revision>
      <id>563566</id>
      <parentid>562394</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:14:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>అచ్చు సవరణలు</comment>
      <origin>563566</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2527" sha1="haj2r0w1zt8phyndvj99piaffzxdfsq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Bhaskaranaidu&quot; /&gt;{{c|36}}&lt;/noinclude&gt;పూజ, భజన, హారతి మొదలగు బాహ్యచిహ్నము లేవియు వీరు వల దందురు. వీరిని తలఁచి నమస్కరించినచో శరీరములో యోగక్రియ ఆరంభ మగును. సాధకునివంతు సాక్షిమాత్రముగ తనలో జరుగుమార్పులను గమనించుటయే. ముద్రలుగాని, ఆసనములుగాని, ప్రాణాయామముగాని, హఠయోగాభ్యాసముగాని అక్కఱ లేదు. వానిని నిషేధింతురు గూడ! అభ్యాసకాలమున ప్రజ్ఞ సాధకుని స్వాధీనములోనే యుండును.

ఆహారవిషయమున కఠిననియమము లేవియు లేవు శరీరమునకు చల్లదనమును, పుష్టిని కల్గించు సాత్త్వికాహారము తీసికొనవలెను. సాధనకై ఇల్లు వాకిలి వదలరాదు. సన్యాసము పనికి రాదు. ఎవరివృత్తి వారు సాగించుచునే సాధన చేయవలెను. సాధకులు తమ్మితరులు గుఱతించుటకై ఎట్టి యార్భాటమును ప్రకటింపరాదు. ఈసాధనవలన అనేకమహత్తులు లభించును. వీని నెన్నఁడును దుర్వినియోగముచేయరాదు. మఱియు అవి ప్రధానములును గావు. ఈ యోగ గౌరవమునకు తగినట్లు సాధకులు తమ ప్రవర్తనను నీతిమార్గమున నడపించుకొనవలెను.

ఇంకను ఈ యోగమునుగూర్చి వ్రాయఁదగిన దెంతయో కలదు గాని ప్రస్తుతమున కింతయే చాలు నని విరమించుచున్నాను.

 
{{rh|గుంటూరు ||&lt;big&gt;కొత్త వెంకటేశ్వరరావు&lt;/big&gt;}}
{{rh|ఖర శ్రావణ బహుళ విదియ|||}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>haj2r0w1zt8phyndvj99piaffzxdfsq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ప్రజ్ఞా ప్రభాకరము/శ్రద్ధాంజలి</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58863</id>
    <revision>
      <id>563567</id>
      <parentid>185185</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:16:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>563567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="838" sha1="0g0i5x5z47e2h6zcrpoip3v2cfhl7n6" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[ప్రజ్ఞా ప్రభాకరము]]
 | రచయిత = వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి
| అనువాదం=
 | విభాగము  = శ్రద్ధాంజలి
 | ముందరి = [[ప్రజ్ఞా ప్రభాకరము/ప్రకాశక విజ్ఞప్తి|ప్రకాశక విజ్ఞప్తి]]
 | తదుపరి =[[ప్రజ్ఞా ప్రభాకరము/ఉపక్రమము|ఉపక్రమము]]
 | వివరములు = శ్రద్ధాంజలి రచయిత - కొత్త వెంకటేశ్వరరావు
|సంవత్సరం=1941
}}
&lt;pages index=&quot;Pragna Prabakaramu -Veturi Prabhakara Sastri.pdf&quot; from=16 to=51 /&gt;</text>
      <sha1>0g0i5x5z47e2h6zcrpoip3v2cfhl7n6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి</title>
    <ns>102</ns>
    <id>70195</id>
    <revision>
      <id>563491</id>
      <parentid>250828</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:05:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>563491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1964" sha1="7nrbjsstsxjoc1j8z2vymeca3o5x3qv" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = తాడూరి
 |అసలుపేరు = లక్ష్మీనరసింహరాయకవి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = త
 |పుట్టిన_యేడు = 1856
 |గిట్టిన_యేడు = 1936
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహ రాయకవి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* 1. శృంగారభూషనము. 2. ఉన్మత్తరాఘవము. 3. రుక్మిణీ స్వయంవరము. (ఈ మూడు నాటకములు) 
* 4. భోజకుమారము. 5. లక్ష్మీసంవాదము. 6. చంద్రాలోకము. 7. మేఘసందేశము (పూర్వసర్గముమాత్ర మాంధ్రీకృతము) 8. దైవప్రార్థనము. 
* 9. ఆంధ్ర భగవద్గీత (1911) {{small scan link|ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu}}
* 10. శృంగారతిలకము. 11. ఋతుసంహారము. 12. జ్ఞానోదయము (ఆంగ్ల అణు కావ్యముల ఆంధ్రీకరణము). 13. సనత్సుజాతీయము. 14. నీతికథానిధి. 
* 15. రసమంజరి (సంస్కృతమునకు తెలుగుసేత). 16. చమత్కారచంద్రిక. 17. పండితరాయ శతకము. 18. ఉద్యోగపర్వము (తెలిగింపు) 19. బాలనీతి - ఇత్యాదులు.

==రచయిత గురించిన రచనలు==
* [[ఆంధ్ర రచయితలు/తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]</text>
      <sha1>7nrbjsstsxjoc1j8z2vymeca3o5x3qv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563499</id>
      <parentid>563491</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>563499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2034" sha1="oqnfldvzc5ii5j66f49eveyceddosja" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = తాడూరి
 |అసలుపేరు = లక్ష్మీనరసింహరాయకవి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = త
 |పుట్టిన_యేడు = 1856
 |గిట్టిన_యేడు = 1936
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహ రాయకవి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* 1. శృంగారభూషనము. 2. ఉన్మత్తరాఘవము. 3. రుక్మిణీ స్వయంవరము. (ఈ మూడు నాటకములు) 
* 4. భోజకుమారము. 5. లక్ష్మీసంవాదము. 6. చంద్రాలోకము. 7. మేఘసందేశము (పూర్వసర్గముమాత్ర మాంధ్రీకృతము) 8. దైవప్రార్థనము. 
* 9. ఆంధ్ర భగవద్గీత (1911) {{small scan link|ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu}}
* 10. శృంగారతిలకము (1910) {{small scan link|శృంగారతిలకము.djvu}}
* 11. ఋతుసంహారము. 12. జ్ఞానోదయము (ఆంగ్ల అణు కావ్యముల ఆంధ్రీకరణము). 13. సనత్సుజాతీయము. 14. నీతికథానిధి. 
* 15. రసమంజరి (సంస్కృతమునకు తెలుగుసేత). 16. చమత్కారచంద్రిక. 17. పండితరాయ శతకము. 18. ఉద్యోగపర్వము (తెలిగింపు) 19. బాలనీతి - ఇత్యాదులు.

==రచయిత గురించిన రచనలు==
* [[ఆంధ్ర రచయితలు/తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]</text>
      <sha1>oqnfldvzc5ii5j66f49eveyceddosja</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563636</id>
      <parentid>563499</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T09:48:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>563636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2042" sha1="i2f5ptkgy0xslm00qt2lnj9tav41z73" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = తాడూరి
 |అసలుపేరు = లక్ష్మీనరసింహరాయకవి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = త
 |పుట్టిన_యేడు = 1856
 |గిట్టిన_యేడు = 1936
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహ రాయకవి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* 1. శృంగారభూషనము. 2. ఉన్మత్తరాఘవము. 3. రుక్మిణీ స్వయంవరము. (ఈ మూడు నాటకములు) 
* 4. భోజకుమారము. 5. లక్ష్మీసంవాదము. 6. చంద్రాలోకము. 7. మేఘసందేశము (పూర్వసర్గముమాత్ర మాంధ్రీకృతము) 8. దైవప్రార్థనము. 
* 9. [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] (1911) {{small scan link|ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu}}
* 10. [[శృంగారతిలకము]] (1910) {{small scan link|శృంగారతిలకము.djvu}}
* 11. ఋతుసంహారము. 12. జ్ఞానోదయము (ఆంగ్ల అణు కావ్యముల ఆంధ్రీకరణము). 13. సనత్సుజాతీయము. 14. నీతికథానిధి. 
* 15. రసమంజరి (సంస్కృతమునకు తెలుగుసేత). 16. చమత్కారచంద్రిక. 17. పండితరాయ శతకము. 18. ఉద్యోగపర్వము (తెలిగింపు) 19. బాలనీతి - ఇత్యాదులు.

==రచయిత గురించిన రచనలు==
* [[ఆంధ్ర రచయితలు/తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]</text>
      <sha1>i2f5ptkgy0xslm00qt2lnj9tav41z73</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563655</id>
      <parentid>563636</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:01:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>563655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2129" sha1="i5x0ieyr2es58nbpllt8irjk4dv87z1" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = తాడూరి
 |అసలుపేరు = లక్ష్మీనరసింహరాయకవి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = త
 |పుట్టిన_యేడు = 1856
 |గిట్టిన_యేడు = 1936
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహ రాయకవి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* 1. శృంగారభూషనము. 2. ఉన్మత్తరాఘవము. 3. రుక్మిణీ స్వయంవరము. (ఈ మూడు నాటకములు) 
* 4. [[భోజకుమారము]] (1934) {{small scan link|భోజకుమారము నాటకము.djvu}}
* 5. లక్ష్మీసంవాదము. 6. చంద్రాలోకము. 7. మేఘసందేశము (పూర్వసర్గముమాత్ర మాంధ్రీకృతము) 8. దైవప్రార్థనము. 
* 9. [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] (1911) {{small scan link|ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu}}
* 10. [[శృంగారతిలకము]] (1910) {{small scan link|శృంగారతిలకము.djvu}}
* 11. ఋతుసంహారము. 12. జ్ఞానోదయము (ఆంగ్ల అణు కావ్యముల ఆంధ్రీకరణము). 13. సనత్సుజాతీయము. 14. నీతికథానిధి. 
* 15. రసమంజరి (సంస్కృతమునకు తెలుగుసేత). 16. చమత్కారచంద్రిక. 17. పండితరాయ శతకము. 18. ఉద్యోగపర్వము (తెలిగింపు) 19. బాలనీతి - ఇత్యాదులు.

==రచయిత గురించిన రచనలు==
* [[ఆంధ్ర రచయితలు/తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]</text>
      <sha1>i5x0ieyr2es58nbpllt8irjk4dv87z1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563656</id>
      <parentid>563655</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:02:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>563656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2178" sha1="8trt488951ynj8vrjzrnnyxv07aybhu" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = తాడూరి
 |అసలుపేరు = లక్ష్మీనరసింహరాయకవి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = త
 |పుట్టిన_యేడు = 1856
 |గిట్టిన_యేడు = 1936
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహ రాయకవి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* 1. శృంగారభూషనము. 2. ఉన్మత్తరాఘవము. 3. రుక్మిణీ స్వయంవరము. (ఈ మూడు నాటకములు) 
* 4. [[భోజకుమారము]] (1934) {{small scan link|భోజకుమారము నాటకము.djvu}}
* 5. లక్ష్మీసంవాదము. 6. చంద్రాలోకము. 7. మేఘసందేశము (పూర్వసర్గముమాత్ర మాంధ్రీకృతము) 8. దైవప్రార్థనము. 
* 9. [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] (1911) {{small scan link|ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu}}
* 10. [[శృంగారతిలకము]] (1910) {{small scan link|శృంగారతిలకము.djvu}}
* 11. ఋతుసంహారము. 12. జ్ఞానోదయము (ఆంగ్ల అణు కావ్యముల ఆంధ్రీకరణము). 13. సనత్సుజాతీయము. 14. నీతికథానిధి. 
* 15. రసమంజరి (సంస్కృతమునకు తెలుగుసేత) {{small scan link|రసమంజరి.djvu}} 
* 16. చమత్కారచంద్రిక. 17. పండితరాయ శతకము. 18. ఉద్యోగపర్వము (తెలిగింపు) 19. బాలనీతి - ఇత్యాదులు.

==రచయిత గురించిన రచనలు==
* [[ఆంధ్ర రచయితలు/తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]</text>
      <sha1>8trt488951ynj8vrjzrnnyxv07aybhu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563657</id>
      <parentid>563656</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:02:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>563657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2182" sha1="gh89vi7ln12yi1vus1k5lp9s65qovce" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = తాడూరి
 |అసలుపేరు = లక్ష్మీనరసింహరాయకవి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = త
 |పుట్టిన_యేడు = 1856
 |గిట్టిన_యేడు = 1936
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహ రాయకవి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* 1. శృంగారభూషనము. 2. ఉన్మత్తరాఘవము. 3. రుక్మిణీ స్వయంవరము. (ఈ మూడు నాటకములు) 
* 4. [[భోజకుమారము]] (1934) {{small scan link|భోజకుమారము నాటకము.djvu}}
* 5. లక్ష్మీసంవాదము. 6. చంద్రాలోకము. 7. మేఘసందేశము (పూర్వసర్గముమాత్ర మాంధ్రీకృతము) 8. దైవప్రార్థనము. 
* 9. [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] (1911) {{small scan link|ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu}}
* 10. [[శృంగారతిలకము]] (1910) {{small scan link|శృంగారతిలకము.djvu}}
* 11. ఋతుసంహారము. 12. జ్ఞానోదయము (ఆంగ్ల అణు కావ్యముల ఆంధ్రీకరణము). 13. సనత్సుజాతీయము. 14. నీతికథానిధి. 
* 15. [[రసమంజరి]] (సంస్కృతమునకు తెలుగుసేత) {{small scan link|రసమంజరి.djvu}} 
* 16. చమత్కారచంద్రిక. 17. పండితరాయ శతకము. 18. ఉద్యోగపర్వము (తెలిగింపు) 19. బాలనీతి - ఇత్యాదులు.

==రచయిత గురించిన రచనలు==
* [[ఆంధ్ర రచయితలు/తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]</text>
      <sha1>gh89vi7ln12yi1vus1k5lp9s65qovce</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>చర్చ:ప్రజ్ఞా ప్రభాకరము</title>
    <ns>1</ns>
    <id>102203</id>
    <revision>
      <id>563568</id>
      <parentid>563367</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:17:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* అధ్యాయాలు చదివి తప్పులు కనబడితే ఆయా పేజీలలో సరిచేయబడినవా? */</comment>
      <origin>563568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4814" sha1="gmypwioc9os9usunhbig0bkmtsk9x8l" xml:space="preserve">{{textinfo
 | edition      = 
 | source       = 
 | contributors = 
 | progress     = 
 | notes        = 
 | proofreaders = 
}}


==దింపుకొనదగినట్లు చేయుటకు తనిఖీ చిట్టా==
చిట్టా చేర్చినవారు..[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 15:47, 5 జనవరి 2021 (UTC)
{{ping|arjunaraoc}} దయచేసి ఒకసారి ఇందలి విషయాలను పరిశీలించండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:50, 2 జూలై 2026 (UTC)
===అధ్యాయాలు చదివి తప్పులు కనబడితే ఆయా పేజీలలో సరిచేయబడినవా?===
* మొత్తంగా బాగున్నది. కానీ చిన్నచిన్న తప్పులు సరిచేయాల్సివున్నది. ముఖ్యంగా శ్రద్ధాంజలి అధ్యాయం సరిచేయాలి. ఒక 155 పేజీలోని పద్యం అధ్యాయంగా ఎలా కనిపిస్తే బాగుంటుందో గమనించండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:50, 2 జూలై 2026 (UTC)
*:చాలా పద్యాల ఫార్మట్స్ సరి చేశాను. చాలా పేజీలలో బ్లాక్స్ ఉన్నాయి. తీసి సరి చేశాను.
*:శ్రద్ధాంజలి కూడా అచ్చు సవరణలు చేశాను. 155 పద్యం పాఠ్యంని విరుస్తోంది. దాన్ని కొంచెం క్రిందగా తరలించవచ్చు. తరలించాను [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:54, 6 జూలై 2026 (UTC)

===బొమ్మలు సరిగా చేర్చబడినవా మరియు నాణ్యత సరిపోతుందా?===
* 7 మరియు 156 పేజీలలోని బొమ్మల నాణ్యత బాగులేదు. వేరేదైనా ముద్రణ నుండి గాని తెచ్చి చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:43, 2 జూలై 2026 (UTC)
*:నాణ్యత సంగతెలా ఉన్నా, స్పష్టంగా లేవు. ఈ పుస్తకం ఆంగ్ల వెర్షన్ ఆర్కైవ్ లో కొంచెం మంచి బొమ్మలున్నాయి. https://archive.org/details/prajna-prabhakaram-english-edition.-1/mode/1up ఇది కామన్స్ లో లేదు. క్రాప్ చేయలేము. 1991 వెర్షన్.  వేరే చోట లభించ పొతే ఉన్న వాటిని మెరుగుపరచినవి వాడవచ్చేమో ఆలోచించండి. కామన్స్ లో ప్రస్తుతానికి అభ్యంతరం లేదు [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 15:51, 6 జూలై 2026 (UTC)

===అధ్యాయాల విరుపులు సరిచేయబడినవా?===
* అధ్యాయ విరుపులు సరిగా వున్నవి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:43, 2 జూలై 2026 (UTC)
===విషయసూచికలో అవసరమైన అంశాలు అధ్యాయంలో విభాగాలైతే  లింకులు చేర్చబడినవా?===
* విషయసూచికలో అంశాలు లేవు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:43, 2 జూలై 2026 (UTC)
===దింపుకొని పరిశీలించితే కనబడే తప్పులు సరిచేయబడినవా?.===
* దింపుకొని పరిశీలించమని మనవి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:43, 2 జూలై 2026 (UTC)</text>
      <sha1>gmypwioc9os9usunhbig0bkmtsk9x8l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/486</title>
    <ns>104</ns>
    <id>154537</id>
    <revision>
      <id>563557</id>
      <parentid>448342</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:27:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563557</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8566" sha1="p3n84mq9p7rlq0h25mo4a0jjfyp0yga" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;విజ్ఞానకోశము - ౨&lt;/noinclude&gt;
లక్ష్యమును సాధించుటకై వీరు సిన్ఫీన్ అనునొక అతి
వాదపక్షమును నెలకొల్పిరి తుట్టతుదకు ఒక వంక అల్రు
రాష్ట్రము వారును,
వేరొక వంక ఇతర ఐరిష్ ప్రజలును
యుద్ధసన్నాహములు కావించుకొని
కావించుకొని అంతర్యుద్ధమును
సాగించిరి. 1920 వ సంవత్సరమున బ్రిటిషు ప్రభుత్వము
వారు అల్ స్ట్రరురాష్ట్రమున కొక శాసనసభను, ఐర్లండు
నందలి ఇతర భాగమునకు వేరొక పార్లమెంటును నెల
కొల్పి, ఐర్లండు సమస్యను పరిష్కరింపదలచిరి. కాని
దక్షిణ ఐర్లండులోని ప్రజ లీ నిర్ణయమును అంగీకరించు
టకు నిరాకరించి తమకు సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యము కావలయు
నని ప్రకటించి, బహిరంగముగ తిరుగుబాటు చేసిరి.
ఈ సందర్భముననే వారు స్వతంత్ర ఐరిష్ రాష్ట్రమును
నెలకొల్పుకొని, . ఆ ప్రజాస్వామ్యమున కొక అధ్యక్షుని
కూడ ఎన్నుకొనిరి. ఈ తీవ్రపరిస్థితిని గమనించి బ్రిటిషు
ప్రధాని యగు లాయడ్ జార్జి ఐరిష్ జాతీయవాదులతో
1921 వ సంవత్సరమున మరల రాయబారములకు కడం
గెను. తుదకు ఐరిష్ ఫ్రీ స్టేట్ (Irish Free State) రాజ్య
మునకు అధినివేశ ప్రతిపత్తి (Dominion Status) ఒసగు
నట్లును, ఆ రాజ్యము బ్రిటీషుకాను న్వెల్తులో ఒక భాగముగ
నుండునట్లును నిర్ణయింపబడేను. బ్రిటిషు ప్రభుత్వము వారికి
దక్షిణ ఐర్లండునందలి కొన్ని రేవుపట్టణములలో ప్రత్యేక
సౌకర్యములు, హక్కులు ఉండునట్లు అంగీకరింపబడెను.
అల్ స్టరు రాష్ట్రము ఐరిష్ ఫ్రీస్టేటుల సరిహద్దుల నిర్ణయము
మాత్రము సంతృప్తికరముగ జరుగలేదు. సిన్ఫీన్ పఠము
లోని అతివాద శాఖవారు మొట్టమొదట ఈ సంధి వంగిక
రించుటకు నిరాకరించిరి. కాని తుదకు వారి నాయకుడగు
డీవెలరా శాంతమును వహించి బ్రిటిషువారితో సహకా
రము చేయ నంగీకరించెను. 1937 వ సంవత్సరమున ఐరిష్
ఫ్రీస్టేటు వారొక రాజ్యాంగవిధానము నేర్పాటు చేసికొనిరి.

మొదటి ప్రపంచ మహాసంగ్రామము నడచినకాలమున
స్వతంత్ర ఐర్లాండు రాష్ట్ర మేర్పడియే యుండలేదు.
రెండవ ప్రపంచ సంగ్రామమునందు ఐరిష్ ఫ్రీస్టేటువారు
ఏపక్షమును కూడ వహింపక తటస్థముగ నుండిరి. కాని
రహస్యముగ ఐర్లండు ప్రజలు జర్మనీ పదమువారికి
సహాయము కావించెదరేమో యని బ్రిటిషు ప్రభుత్వము
చాల భయపడెను. 'కాని అట్టి పరిస్థితులు సంభవింపలేదు.

ఐర్లండు (భూగోళము)

అల్రు రాష్ట్రమువారు మాక్రము రెండవ ప్రపంచ
సంగ్రామ సందర్భములో బ్రిటిషువారికి చేయూత నొసగిరి.

ఇప్పుడు ఐరిష్. ప్రజలు ప్రపంచమందలి ఇతర స్వతంత్ర
రాజ్యములందలి ప్రజలతో సమాన ప్రతిపత్తి గౌరవములను
పొందుచు, తమదేశవు సర్వతోముఖాభివృద్ధికై శాంతి
యుక్తముగ కృషి సల్పుచు ముందునకు సాగిపోవుచున్నారు.

ఐర్లండు (భూగోళము) :
వి. దే.
ఐర్లండు రెండు రాజకీయ భాగములుగ విభజింపబడి
యున్నది.
1. ఉత్తర ఐర్లండు : ఇది వెస్టు మినిస్టరుకు శాసన
సభ్యులను పంపించును.
2. తక్కిన ద్వీప భాగమంతయు కలిసి స్వతంత్ర ఐరీషు
దేశముగా పరిగణింపబడుచున్నది. ఇందు ఆంగ్లేయులకు,
ఐరిష్ వాసులకు మధ్యనున్న ప్రబలమైన సాంస్కృతిక,
జాతీయ విభేదములు కనబడును.
జీవిత దృక్పథము, భాష, మతము, మున్నగు వాటి
యందు, ఐరిషు వాసులకు, వారి పొరుగువారైన ఆం
యులకు విభేదము లున్నవి.
ఐర్లండు ద్వీపము గ్రేటు బ్రిటనుకు పశ్చిమముగా
నున్నది. ఇది 51°26′ –52° 21' అక్షాంశముల మధ్యను;
5° 25' – 10° 30' రేఖాంశముల మధ్యగను విస్తరించి
యున్నది. అట్లాంటిక్ మహాసముద్రము దీనిని ఆవరించి
యున్నది. ఈ ద్వీపమును, గ్రేటు బ్రిటనును, ఐరిష్
సముద్రము తూర్పున విడదీయుచున్నది. దీని సరాసరి
వెడల్పు 110 మైళ్ళు. మొత్తము వైశాల్యము 81,800
చదరపు మైళ్లు. ఈ ద్వీపములోని సరాసరి ఎత్తు 400
ఆడుగులు. కాని ఇది సరిసమానముగా లేదు. సముద్ర
తీరమునుండి పదిమైళ్ళు ద్వీపములోపలివరకు గుంపులుగా
చిన్న పర్వత పంక్తులు ఎన్నియో విడివిడిగా వ్యాపించి
మధ్య మైదానమును చుట్టియున్నవి. సముద్రతీరము
క్రమముగా నిట్రముగా నున్నది. ఐర్లండులోని ప్రతి
పర్వతపంక్తియును ఒక ప్రత్యేక వర్గముగా నున్నది.
అన్ని దిక్కులకును విస్తరించెడి లోయల సమూహములు
ఈ గుట్టలను ఒకదానినుండి వేరొక దానిని విడదీయు
చున్నవి. ఈ సర్వతములు సాధారణముగ 8,000 అడు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p3n84mq9p7rlq0h25mo4a0jjfyp0yga</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563559</id>
      <parentid>563557</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:36:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563559</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8658" sha1="mfknrup55b9d9b3760rdt258qqqls7b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;విజ్ఞానకోశము - ౨
ఐర్లండు (భూగోళము)&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;486A&quot; /&gt;లక్ష్యమును సాధించుటకై వీరు సిన్ఫీన్ అనునొక అతి
వాదపక్షమును నెలకొల్పిరి తుట్టతుదకు ఒక వంక అల్రు
రాష్ట్రము వారును,
వేరొక వంక ఇతర ఐరిష్ ప్రజలును
యుద్ధసన్నాహములు కావించుకొని
కావించుకొని అంతర్యుద్ధమును
సాగించిరి. 1920 వ సంవత్సరమున బ్రిటిషు ప్రభుత్వము
వారు అల్ స్ట్రరురాష్ట్రమున కొక శాసనసభను, ఐర్లండు
నందలి ఇతర భాగమునకు వేరొక పార్లమెంటును నెల
కొల్పి, ఐర్లండు సమస్యను పరిష్కరింపదలచిరి. కాని
దక్షిణ ఐర్లండులోని ప్రజ లీ నిర్ణయమును అంగీకరించు
టకు నిరాకరించి తమకు సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యము కావలయు
నని ప్రకటించి, బహిరంగముగ తిరుగుబాటు చేసిరి.
ఈ సందర్భముననే వారు స్వతంత్ర ఐరిష్ రాష్ట్రమును
నెలకొల్పుకొని, . ఆ ప్రజాస్వామ్యమున కొక అధ్యక్షుని
కూడ ఎన్నుకొనిరి. ఈ తీవ్రపరిస్థితిని గమనించి బ్రిటిషు
ప్రధాని యగు లాయడ్ జార్జి ఐరిష్ జాతీయవాదులతో
1921 వ సంవత్సరమున మరల రాయబారములకు కడం
గెను. తుదకు ఐరిష్ ఫ్రీ స్టేట్ (Irish Free State) రాజ్య
మునకు అధినివేశ ప్రతిపత్తి (Dominion Status) ఒసగు
నట్లును, ఆ రాజ్యము బ్రిటీషుకాను న్వెల్తులో ఒక భాగముగ
నుండునట్లును నిర్ణయింపబడేను. బ్రిటిషు ప్రభుత్వము వారికి
దక్షిణ ఐర్లండునందలి కొన్ని రేవుపట్టణములలో ప్రత్యేక
సౌకర్యములు, హక్కులు ఉండునట్లు అంగీకరింపబడెను.
అల్ స్టరు రాష్ట్రము ఐరిష్ ఫ్రీస్టేటుల సరిహద్దుల నిర్ణయము
మాత్రము సంతృప్తికరముగ జరుగలేదు. సిన్ఫీన్ పఠము
లోని అతివాద శాఖవారు మొట్టమొదట ఈ సంధి వంగిక
రించుటకు నిరాకరించిరి. కాని తుదకు వారి నాయకుడగు
డీవెలరా శాంతమును వహించి బ్రిటిషువారితో సహకా
రము చేయ నంగీకరించెను. 1937 వ సంవత్సరమున ఐరిష్
ఫ్రీస్టేటు వారొక రాజ్యాంగవిధానము నేర్పాటు చేసికొనిరి.

మొదటి ప్రపంచ మహాసంగ్రామము నడచినకాలమున
స్వతంత్ర ఐర్లాండు రాష్ట్ర మేర్పడియే యుండలేదు.
రెండవ ప్రపంచ సంగ్రామమునందు ఐరిష్ ఫ్రీస్టేటువారు
ఏపక్షమును కూడ వహింపక తటస్థముగ నుండిరి. కాని
రహస్యముగ ఐర్లండు ప్రజలు జర్మనీ పదమువారికి
సహాయము కావించెదరేమో యని బ్రిటిషు ప్రభుత్వము
చాల భయపడెను. 'కాని అట్టి పరిస్థితులు సంభవింపలేదు.

అల్రు రాష్ట్రమువారు మాక్రము రెండవ ప్రపంచ
సంగ్రామ సందర్భములో బ్రిటిషువారికి చేయూత నొసగిరి.

ఇప్పుడు ఐరిష్. ప్రజలు ప్రపంచమందలి ఇతర స్వతంత్ర
రాజ్యములందలి ప్రజలతో సమాన ప్రతిపత్తి గౌరవములను
పొందుచు, తమదేశవు సర్వతోముఖాభివృద్ధికై శాంతి
యుక్తముగ కృషి సల్పుచు ముందునకు సాగిపోవుచున్నారు.

&lt;section end=&quot;486A&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;486B&quot; /&gt;ఐర్లండు (భూగోళము) :
వి. దే.
ఐర్లండు రెండు రాజకీయ భాగములుగ విభజింపబడి
యున్నది.
1. ఉత్తర ఐర్లండు : ఇది వెస్టు మినిస్టరుకు శాసన
సభ్యులను పంపించును.
2. తక్కిన ద్వీప భాగమంతయు కలిసి స్వతంత్ర ఐరీషు
దేశముగా పరిగణింపబడుచున్నది. ఇందు ఆంగ్లేయులకు,
ఐరిష్ వాసులకు మధ్యనున్న ప్రబలమైన సాంస్కృతిక,
జాతీయ విభేదములు కనబడును.
జీవిత దృక్పథము, భాష, మతము, మున్నగు వాటి
యందు, ఐరిషు వాసులకు, వారి పొరుగువారైన ఆం
యులకు విభేదము లున్నవి.
ఐర్లండు ద్వీపము గ్రేటు బ్రిటనుకు పశ్చిమముగా
నున్నది. ఇది 51°26′ –52° 21' అక్షాంశముల మధ్యను;
5° 25' – 10° 30' రేఖాంశముల మధ్యగను విస్తరించి
యున్నది. అట్లాంటిక్ మహాసముద్రము దీనిని ఆవరించి
యున్నది. ఈ ద్వీపమును, గ్రేటు బ్రిటనును, ఐరిష్
సముద్రము తూర్పున విడదీయుచున్నది. దీని సరాసరి
వెడల్పు 110 మైళ్ళు. మొత్తము వైశాల్యము 81,800
చదరపు మైళ్లు. ఈ ద్వీపములోని సరాసరి ఎత్తు 400
ఆడుగులు. కాని ఇది సరిసమానముగా లేదు. సముద్ర
తీరమునుండి పదిమైళ్ళు ద్వీపములోపలివరకు గుంపులుగా
చిన్న పర్వత పంక్తులు ఎన్నియో విడివిడిగా వ్యాపించి
మధ్య మైదానమును చుట్టియున్నవి. సముద్రతీరము
క్రమముగా నిట్రముగా నున్నది. ఐర్లండులోని ప్రతి
పర్వతపంక్తియును ఒక ప్రత్యేక వర్గముగా నున్నది.
అన్ని దిక్కులకును విస్తరించెడి లోయల సమూహములు
ఈ గుట్టలను ఒకదానినుండి వేరొక దానిని విడదీయు
చున్నవి. ఈ సర్వతములు సాధారణముగ 8,000 అడు
&lt;section end=&quot;486B&quot; /&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mfknrup55b9d9b3760rdt258qqqls7b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/488</title>
    <ns>104</ns>
    <id>154539</id>
    <revision>
      <id>563661</id>
      <parentid>448344</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:12:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563661</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8427" sha1="t1zo16y6cdewdxyp20d6a82yrda6y9r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;విజ్ఞానకోశము - ౨ 429
ఐస్లాండు&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;488A&quot; /&gt;(క్యాబేజి), గడ్డి మొదలగునవి పెంచుచున్నారు. దక్షిణ
మునను, ఐర్లండు మధ్యప్రదేశమునందును పాలు, పెరుగు
చేయు పరిశ్రమ ముఖ్యవృత్తి. పుష్కలముగా లభించు
పాలనుండి వెన్న, జున్ను తయారుచేయుదురు. మీగడ
తీసిన పాలు పోసి పందులను పెంచి, వాటినుండి మాంస
మును ఉత్ప త్తిచేయుదురు.

ఐరిష్ స్వతంత్ర రాష్ట్రములోకన్న. ఉత్తర ఐర్లండులో
పరిశ్రమలు ఎక్కువగా అభివృద్ధి చెందియున్నవి. ఇచ్చటి
ముఖ్యపరిశ్రమలు, నౌకానిర్మాణము, లినేను ఉత్పత్తి
యును నై యున్నవి. బెల్ఫాస్టు నౌకానిర్మాణ కేంద్రము.
లంకా షైర్ నుంచి బొగ్గు, ఇనుము వీరికి లభ్యమగును.
బెల్ఫాస్టునకు పశ్చిమమందలి పల్లపు నేలలు లినెన్ పరిశ్ర
మకు ముఖ్య కేంద్రములు

గ్రామప్రదేశములలోని గృహములలో మామూలుగ
ఉపయోగించు వంటచెరకు పీట్ (కుళ్ళిన వ్రేళ్ళు. మొక్కలు
మొ. జీర్ణకములు). షాన్ యందలి విద్యుచ్ఛక్తి కట్టడము
ఐరిష్ స్వతంత్ర రాష్ట్రమునందలి పరిశ్రమలకు విద్యుచ్ఛక్తిని
సరఫరా చేయును. కార్కు యందలి ఫోర్టు పరిశ్రమ చాల
ముఖ్యమైనది. ఇచ్చట లేసు అల్లుట, కుట్టుపనులు మొద
లగునవి గృహపరిశ్రమలు.

ఐర్లండులో బొగ్గు, బాక్సైట్ గనులు గలవు. బాక్సై
టును కరిగించుటకు స్కాట్లండుకు ఎగుమతి చేయుదురు.
ఇచ్చటి జనాభాలో 76% మందికి ఇంగ్లీషు రెండవ
భాషగా తెలియును. మిగిలినవారు ఐరిష్ భాషయే
మాట్లాడుదురు. 1951 లో ఐర్లండులో 29,60,598 మంది
జనాభా కలదు. జనాభా అన్ని ప్రదేశములందు సమముగా
వ్యాపించియున్నది. పశ్చిను ప్రదేశములందు మాత్రము
జనాభా చాల తక్కువగా నున్నది. డబ్లిన్, బెల్ఫాస్టు,
కారన్, లండన్ డెరీ మొదలగు చోట్ల 50,000 కు ఎక్కువ
జనాభా కలదు. ఉత్తర ఐర్లండునందు 90% జనులు ఆంగ్ల
భాష మాట్లాడుదుగు. తక్కిన 10% ఐరిష్ భాష మాట్లాడు
దురు. ఐరిష్, స్వతంత్ర దేశమునందు జనులు పూర్తిగా
ఐరిష్ తత్వము కలవారు.

ఐర్లండు నంతయు అనేక కాలువలు, నీటిమార్గములు
చీల్చుచుండును. అది ఒక వల అల్లినట్లు కనుపించును.
ఐరిష్ స్వతంత్ర దేశమునందు డబ్లిన్ రైలుమార్గముల
కేంద్రము. ఉత్తర ఐర్లండునందు కెల్ఫాస్టు అట్టి రైల్వే
కేంద్రము. డబ్లిన్, బెల్ఫాస్టుల మధ్యను, వాటినుండి
లండనువరకును, నిత్యము విమానములు నడపబడుచున్నవి.

ఉత్తర ఐర్లండు, లినెన్, ఓడలు, పాడి వస్తువులు,
కోడిగ్రుడ్లు, పశువులు, గొజ్జెలు, బంగాళాదుంపలు, మొద
లగునవి ఎగుమతి చేయును. ఐరిష్ స్వతంత్రరాష్ట్ర ము
వ్యవసాయ సంబంధమైన వస్తువులు ఎగుమతి చేయును.
ఇవి రెండును బొగ్గు, ధాన్యము, జొన్న, ఎరువులు, టీ,
చక్కెర, ఇనుము మొదలగు ఉష్ణదేశ వస్తువులను దిగుమతి
చేసికొనును.

ఐర్లండునందలి సముద్రపు చేపల పరిశ్రమ ఆదేశము
నకు ఒక విలువయైన జాతీయ నిధిగా నున్నది.
కె. వి. రె.

&lt;section end=&quot;488A&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;488B&quot; /&gt;ఐస్లాండు :

ఐస్ లాండు ఉత్తర అట్లాంటిక్ సముద్రములోని ఒక
ద్వీపము. ఇది గ్రీకొలాండుకు 200 మైళ్ళు తూర్పునను,
స్కాట్లండుకు 540 మైళ్ళు పశ్చిమోత్తరమునను ఉన్నది.
దీని విస్తీర్ణము 89,709చ మైళ్ళు, నిడివి 298 మైళ్ళు,
వెడల్పు 194 మైళ్ళు. జనసంఖ్య 1,51,800. తీర రేఖ
యొక్క పొడుగు 3,730 మైళ్ళు, దీనిలోని భాగము
పశ్చిమోత్తర ద్వీపకల్పమునకు సంబంధించినదే. ఐస్ లాండు
అగ్ని పర్వతమయమైన పీఠభూమి. అసాధారణ శీతోష్ణస్థితి
యుండుటవలన ఈ దీవిలోని మధ్య పీఠభూమి నివాస
యోగ్యమైనది కాదు, ఇక్కడి నేలలో నూటికి పదమూడు
వంతుల భాగము మంచుగడ్డలతో నిండియుండును.
వాతావరణములో తేమ ఎక్కువగా నుండుట, విశేష
ముగా వర్షములు కురియుట, ఇక్కడ మంచు విస్తార
ముగా నుండుటకు ప్రబల కారణములు. మంచుగడ్డలు
ఎక్కువగా నుండుటవలన ఇక్కడ చిన్న నదులు అసంఖ్యా
కములుగా కాననగును. ఈ ద్వీపములోని మంచుగడ్డలు
ధ్రువమండలములోని మంచుగడ్డలను పోలియుండును.
ఇచ్చట అనేక సరస్సు లున్నవి. వానిలో 'తింవల్ల వాతు'
మరియు 'తోరిస్ వాతు' కడు పెద్దవి. ఇవి ఒక్కొక్కటి
27 చ. మైళ్ళను ఆక్రమించుకొని యున్నవి.

ఐస్ లాండులో దాదాపు 127 అగ్ని పర్వతము లున్నవి.
ఈ అగ్ని పర్వతములు వెలిగ్రక్కు లావ్యాద్రవము దాదాపు
&lt;section end=&quot;488B&quot; /&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t1zo16y6cdewdxyp20d6a82yrda6y9r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563662</id>
      <parentid>563661</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:14:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563662</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8436" sha1="2w2axc55csofq7wve25lotn9je4zgg5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;విజ్ఞానకోశము - ౨ 429
ఐస్‌లాండు&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;488A&quot; /&gt;(క్యాబేజి), గడ్డి మొదలగునవి పెంచుచున్నారు. దక్షిణ
మునను, ఐర్లండు మధ్యప్రదేశమునందును పాలు, పెరుగు
చేయు పరిశ్రమ ముఖ్యవృత్తి. పుష్కలముగా లభించు
పాలనుండి వెన్న, జున్ను తయారుచేయుదురు. మీగడ
తీసిన పాలు పోసి పందులను పెంచి, వాటినుండి మాంస
మును ఉత్ప త్తిచేయుదురు.

ఐరిష్ స్వతంత్ర రాష్ట్రములోకన్న. ఉత్తర ఐర్లండులో
పరిశ్రమలు ఎక్కువగా అభివృద్ధి చెందియున్నవి. ఇచ్చటి
ముఖ్యపరిశ్రమలు, నౌకానిర్మాణము, లినేను ఉత్పత్తి
యును నై యున్నవి. బెల్ఫాస్టు నౌకానిర్మాణ కేంద్రము.
లంకా షైర్ నుంచి బొగ్గు, ఇనుము వీరికి లభ్యమగును.
బెల్ఫాస్టునకు పశ్చిమమందలి పల్లపు నేలలు లినెన్ పరిశ్ర
మకు ముఖ్య కేంద్రములు

గ్రామప్రదేశములలోని గృహములలో మామూలుగ
ఉపయోగించు వంటచెరకు పీట్ (కుళ్ళిన వ్రేళ్ళు. మొక్కలు
మొ. జీర్ణకములు). షాన్ యందలి విద్యుచ్ఛక్తి కట్టడము
ఐరిష్ స్వతంత్ర రాష్ట్రమునందలి పరిశ్రమలకు విద్యుచ్ఛక్తిని
సరఫరా చేయును. కార్కు యందలి ఫోర్టు పరిశ్రమ చాల
ముఖ్యమైనది. ఇచ్చట లేసు అల్లుట, కుట్టుపనులు మొద
లగునవి గృహపరిశ్రమలు.

ఐర్లండులో బొగ్గు, బాక్సైట్ గనులు గలవు. బాక్సై
టును కరిగించుటకు స్కాట్లండుకు ఎగుమతి చేయుదురు.
ఇచ్చటి జనాభాలో 76% మందికి ఇంగ్లీషు రెండవ
భాషగా తెలియును. మిగిలినవారు ఐరిష్ భాషయే
మాట్లాడుదురు. 1951 లో ఐర్లండులో 29,60,598 మంది
జనాభా కలదు. జనాభా అన్ని ప్రదేశములందు సమముగా
వ్యాపించియున్నది. పశ్చిను ప్రదేశములందు మాత్రము
జనాభా చాల తక్కువగా నున్నది. డబ్లిన్, బెల్ఫాస్టు,
కారన్, లండన్ డెరీ మొదలగు చోట్ల 50,000 కు ఎక్కువ
జనాభా కలదు. ఉత్తర ఐర్లండునందు 90% జనులు ఆంగ్ల
భాష మాట్లాడుదుగు. తక్కిన 10% ఐరిష్ భాష మాట్లాడు
దురు. ఐరిష్, స్వతంత్ర దేశమునందు జనులు పూర్తిగా
ఐరిష్ తత్వము కలవారు.

ఐర్లండు నంతయు అనేక కాలువలు, నీటిమార్గములు
చీల్చుచుండును. అది ఒక వల అల్లినట్లు కనుపించును.
ఐరిష్ స్వతంత్ర దేశమునందు డబ్లిన్ రైలుమార్గముల
కేంద్రము. ఉత్తర ఐర్లండునందు కెల్ఫాస్టు అట్టి రైల్వే
కేంద్రము. డబ్లిన్, బెల్ఫాస్టుల మధ్యను, వాటినుండి
లండనువరకును, నిత్యము విమానములు నడపబడుచున్నవి.

ఉత్తర ఐర్లండు, లినెన్, ఓడలు, పాడి వస్తువులు,
కోడిగ్రుడ్లు, పశువులు, గొజ్జెలు, బంగాళాదుంపలు, మొద
లగునవి ఎగుమతి చేయును. ఐరిష్ స్వతంత్రరాష్ట్ర ము
వ్యవసాయ సంబంధమైన వస్తువులు ఎగుమతి చేయును.
ఇవి రెండును బొగ్గు, ధాన్యము, జొన్న, ఎరువులు, టీ,
చక్కెర, ఇనుము మొదలగు ఉష్ణదేశ వస్తువులను దిగుమతి
చేసికొనును.

ఐర్లండునందలి సముద్రపు చేపల పరిశ్రమ ఆదేశము
నకు ఒక విలువయైన జాతీయ నిధిగా నున్నది.
కె. వి. రె.

&lt;section end=&quot;488A&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;488B&quot; /&gt;ఐస్‌లాండు:

ఐస్‌లాండు ఉత్తర అట్లాంటిక్ సముద్రములోని ఒక
ద్వీపము. ఇది గ్రీకొలాండుకు 200 మైళ్ళు తూర్పునను,
స్కాట్లండుకు 540 మైళ్ళు పశ్చిమోత్తరమునను ఉన్నది.
దీని విస్తీర్ణము 89,709చ మైళ్ళు, నిడివి 298 మైళ్ళు,
వెడల్పు 194 మైళ్ళు. జనసంఖ్య 1,51,800. తీర రేఖ
యొక్క పొడుగు 3,730 మైళ్ళు, దీనిలోని భాగము
పశ్చిమోత్తర ద్వీపకల్పమునకు సంబంధించినదే. ఐస్ లాండు
అగ్ని పర్వతమయమైన పీఠభూమి. అసాధారణ శీతోష్ణస్థితి
యుండుటవలన ఈ దీవిలోని మధ్య పీఠభూమి నివాస
యోగ్యమైనది కాదు, ఇక్కడి నేలలో నూటికి పదమూడు
వంతుల భాగము మంచుగడ్డలతో నిండియుండును.
వాతావరణములో తేమ ఎక్కువగా నుండుట, విశేష
ముగా వర్షములు కురియుట, ఇక్కడ మంచు విస్తార
ముగా నుండుటకు ప్రబల కారణములు. మంచుగడ్డలు
ఎక్కువగా నుండుటవలన ఇక్కడ చిన్న నదులు అసంఖ్యా
కములుగా కాననగును. ఈ ద్వీపములోని మంచుగడ్డలు
ధ్రువమండలములోని మంచుగడ్డలను పోలియుండును.
ఇచ్చట అనేక సరస్సు లున్నవి. వానిలో 'తింవల్ల వాతు'
మరియు 'తోరిస్ వాతు' కడు పెద్దవి. ఇవి ఒక్కొక్కటి
27 చ. మైళ్ళను ఆక్రమించుకొని యున్నవి.

ఐస్‌లాండులో దాదాపు 127 అగ్ని పర్వతము లున్నవి.
ఈ అగ్ని పర్వతములు వెలిగ్రక్కు లావ్యాద్రవము దాదాపు
&lt;section end=&quot;488B&quot; /&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2w2axc55csofq7wve25lotn9je4zgg5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/492</title>
    <ns>104</ns>
    <id>154543</id>
    <revision>
      <id>563666</id>
      <parentid>448349</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:25:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563666</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8125" sha1="0bvha4ojn2whmgb46v7s9jogf7ty3b7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;విజ్ఞానకోశము – ౨
55
433
ఒరియా భాషా సారస్వతములు&lt;/noinclude&gt;
విజ్ఞాననిరతులైన ప్రజలు మానవచరిత్రకు తాము సైతము
ఒక స్వర్ణపుటను సంతరించిరి.
{{right|వి. దే.}}

ఒరియా భాషా సారస్వతములు :

'ఓర్డియా' అను పదము సంస్కరించుట అను అర్థము
నిచ్చు 'ఓడ్ర' అను సంస్కృతపదమును, 'ఓడ్' అను తమిళ
ధాతువును స్ఫురణకు తెచ్చుచున్నది ప్రస్తుతము ఈ
పదము ఒరియా భాషకును, ఒరియా సారస్వతమునకును
గుర్తుగా వాడబడుచున్నది. ఈభాష 'ఉత్కల' లేక 'ఉర్ద'
అను ప్రదేశమునందలి ప్రజల భాష యగుటచేత 'ఒరియా'
భాష యని పిలువబడుచున్నది ఇండో-యూరపియన్
భాషా కుటుంబమునందు, ఇండో-ఆర్యను శాఖకు చెందిన
బెంగాలీ, బీహారీ, అస్సామీ అను ప్రాగ్భాషలలో ఒరియా
ఒకటిగా పరిగణింప బడుచున్నది. 'మాగధి' అను ప్రాకృ
తము నుండి ఒరియా భాషోత్పత్తి జరిగినది. వేయి సంవత్స
రముల కాలములో ఇది ప్రస్తుత స్థితికి అభివృద్ధికా
గలిగినది.

ఒరియా భాషయొక్క ప్రప్రథమ చరిత్ర ఇంక ను
మరుగుపడియే యున్నది. భాషా దృష్టిలోను, తత్త్వ
దృష్టితోను చూచినయెడల బౌధ్ గాన్ ఓదోహా (Boudh
Gan O'Doha) అను మతసంబంధమైన గీతము,
ఒరియా భాష యొక్క అత్యంత ప్రాచీన నిదర్శనముగా
నున్నదను విషయమును నిర్ధారణము చేయుటకు పండితులు
చాలా ప్రయత్నించిరి. ఈ భాషలో బౌద్ధ సంప్రదాయ
మునకు చెందిన పదము లుండుటచేత, ఈ భాష ప్రాచీన
కాలమందలి దేశీయభాషలలో ఒకటిగా పేర్కొనబడు
చున్నది. క్రీ.శ. 1051 నాటి ఉరజం (Urajam) శిలాశాస
న మే ఒరియా భాషకు అత్యంత ఆదిమమైన ప్రమాణముగా
సున్నది. క్రీ. శ. 1258 నాటి భువ నేశ్వరమందలి సరసింఘ
రాజు యొక్క ద్వైభాషిక శిలాశాసనమును, క్రీ. శ.
1884 నాటి ఒరిస్సాలోని నాల్గవ నరసింఘ దేవుని తామ్ర
శాసనమును, ఈ భాష పొందిన క్రమాభివృద్ధిని నిర్ధారణము
చేయుటలో మిక్కిలి అమూల్యములైన ఆధారములుగా
నున్నవి. ఈ భాషా చరిత్ర యొక్క క్రమాభివృద్ధిని
చక్కగా అర్థము చేసికొనుటకు, ప్రాచీన కాలమునందు
భాషా ప్రయుక్త సిద్ధాంతముపై చేయబడిన రాజకీయ
విభాగములను దృష్టియందుంచుకొనవలయును. 'ఓక్ డ్ర’
అను పేరును, ఇప్పుడు 'ఉచల' అని పిలువబడు 'ఉక్షల'యు,
నిశ్చయముగా ద్రావిడ భాషనుండి జన్మించినవే.

ఒరియా భాషకు వర్ణక్రమము ననుసరించియే ఉచ్చా
రణము కూడా ఉండును. ఒరియా భాషలోని పతి
పదమును అజంతముగానే ఉండుట చేత, ఈ భావ దక్షిణ
దేశమున తన ఇరుగు పొరుగు భాషయగు తెలుగును పోలి
యున్నదని చెప్పవచ్చును. షైర్ సన్ (Grierson) అభి
ప్రాయము ననుసరించి, ఈ భాషయందలి క్రియాపడ
నిర్మాణ క్రమము సులభమైనదిగను, సంపూర్ణమైనదిగను
ఉన్నది. మీరు అను అర్థమునిచ్చు 'తుమ్వా' అనునట్టియు,
'మేము' అను అర్థమునిచ్చు 'అప్పా' అనునట్టియు
ప్రాచీన పాలిథాషా పదములు ఒరియా భాషలో ఇంకను
చలామణి యగుచున్నవి. 'ఒస్ట్' మరియు 'స్ట్' అను ఇండో-
యూరపియను భాషయందలి శత్రర్థక ప్రత్యయములు
కొంచెముగ మారీ ఒరియా భాషయందు నిలిచియున్నవి.

ఓడ్రభాషలో 'తత్సమ' 'తద్భవ' పదములున్నవి. అనేక
మైన ద్రవిడ భాషా పదములు కూడా ఈ భాషలో కాన
వచ్చుచున్నవి. 'ట, ఠ, డ, ఢ, ణ, ళ' అను మూర్ధన్య
వర్ణములను ఉపయోగించుట ద్రవిశభాషా ప్రాభవము
వల్లనే జరుగుచున్నదని చెప్పవచ్చును. అరబ్బీ, పర్షియను
పరములకు గూడా ఈ భాషలో కొరతలేదు. నిర్వహణ,
ఆర్థిక, వైద్య, శాఖలలో అనేక ఆంగ్లపదములు కూడా
ఓధ్రభాషలో స్థిరపడిపోయినవి.

చాలాకాలము క్రిందటనే ఉధ్ర భాష ఒక ప్రత్యేక
రాష్ట్రమునకు చెందిన భాషగా వ్యవహారములోనికివచ్చెను.
ఈ భాష స్వతంత్రభాషగా వేయిసంవత్సరముల క్రిందటనే
వాడుకలోనికి వచ్చిన దనుట సత్యమే.

తాళపత్రములపై వ్రాయబడిన పూరీజగన్నాథ దేవా
లయ చరిత్రలును, ఇతరములైన ఆధారపత్రములును,
పరిపాలకుల పరిపాలనకు సంబంధించిన లిఖితపత్రములును,
ఈ ఒరియా భాష యొక్క మిక్కిలి ఆదిమమైన గద్యము
నకు నిదర్శనములుగానున్నవి.

ఓడ్రభాషా వర్ణ సమామ్నాయములో 48 అక్షరము
లున్నవి. వీటిలో 18 అచ్చులు, 38 హల్లులు. అచ్చులు
ప్రత్యేకముగా గాని, లేక హల్లులతో కలిసిగాని కనిపిం&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0bvha4ojn2whmgb46v7s9jogf7ty3b7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563667</id>
      <parentid>563666</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:26:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563667</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8218" sha1="gdmuzcxalppzlu2gvg4l4tcyo3s9ph8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;విజ్ఞానకోశము – ౨
55
433
ఒరియా భాషా సారస్వతములు&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;492A&quot; /&gt;విజ్ఞాననిరతులైన ప్రజలు మానవచరిత్రకు తాము సైతము ఒక స్వర్ణపుటను సంతరించిరి.
{{right|వి. దే.}}

&lt;section end=&quot;492A&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;492B&quot; /&gt;ఒరియా భాషా సారస్వతములు :

'ఓర్డియా' అను పదము సంస్కరించుట అను అర్థము
నిచ్చు 'ఓడ్ర' అను సంస్కృతపదమును, 'ఓడ్' అను తమిళ
ధాతువును స్ఫురణకు తెచ్చుచున్నది ప్రస్తుతము ఈ
పదము ఒరియా భాషకును, ఒరియా సారస్వతమునకును
గుర్తుగా వాడబడుచున్నది. ఈభాష 'ఉత్కల' లేక 'ఉర్ద'
అను ప్రదేశమునందలి ప్రజల భాష యగుటచేత 'ఒరియా'
భాష యని పిలువబడుచున్నది ఇండో-యూరపియన్
భాషా కుటుంబమునందు, ఇండో-ఆర్యను శాఖకు చెందిన
బెంగాలీ, బీహారీ, అస్సామీ అను ప్రాగ్భాషలలో ఒరియా
ఒకటిగా పరిగణింప బడుచున్నది. 'మాగధి' అను ప్రాకృ
తము నుండి ఒరియా భాషోత్పత్తి జరిగినది. వేయి సంవత్స
రముల కాలములో ఇది ప్రస్తుత స్థితికి అభివృద్ధికా
గలిగినది.

ఒరియా భాషయొక్క ప్రప్రథమ చరిత్ర ఇంక ను
మరుగుపడియే యున్నది. భాషా దృష్టిలోను, తత్త్వ
దృష్టితోను చూచినయెడల బౌధ్ గాన్ ఓదోహా (Boudh
Gan O'Doha) అను మతసంబంధమైన గీతము,
ఒరియా భాష యొక్క అత్యంత ప్రాచీన నిదర్శనముగా
నున్నదను విషయమును నిర్ధారణము చేయుటకు పండితులు
చాలా ప్రయత్నించిరి. ఈ భాషలో బౌద్ధ సంప్రదాయ
మునకు చెందిన పదము లుండుటచేత, ఈ భాష ప్రాచీన
కాలమందలి దేశీయభాషలలో ఒకటిగా పేర్కొనబడు
చున్నది. క్రీ.శ. 1051 నాటి ఉరజం (Urajam) శిలాశాస
న మే ఒరియా భాషకు అత్యంత ఆదిమమైన ప్రమాణముగా
సున్నది. క్రీ. శ. 1258 నాటి భువ నేశ్వరమందలి సరసింఘ
రాజు యొక్క ద్వైభాషిక శిలాశాసనమును, క్రీ. శ.
1884 నాటి ఒరిస్సాలోని నాల్గవ నరసింఘ దేవుని తామ్ర
శాసనమును, ఈ భాష పొందిన క్రమాభివృద్ధిని నిర్ధారణము
చేయుటలో మిక్కిలి అమూల్యములైన ఆధారములుగా
నున్నవి. ఈ భాషా చరిత్ర యొక్క క్రమాభివృద్ధిని
చక్కగా అర్థము చేసికొనుటకు, ప్రాచీన కాలమునందు
భాషా ప్రయుక్త సిద్ధాంతముపై చేయబడిన రాజకీయ
విభాగములను దృష్టియందుంచుకొనవలయును. 'ఓక్ డ్ర’
అను పేరును, ఇప్పుడు 'ఉచల' అని పిలువబడు 'ఉక్షల'యు,
నిశ్చయముగా ద్రావిడ భాషనుండి జన్మించినవే.

ఒరియా భాషకు వర్ణక్రమము ననుసరించియే ఉచ్చా
రణము కూడా ఉండును. ఒరియా భాషలోని పతి
పదమును అజంతముగానే ఉండుట చేత, ఈ భావ దక్షిణ
దేశమున తన ఇరుగు పొరుగు భాషయగు తెలుగును పోలి
యున్నదని చెప్పవచ్చును. షైర్ సన్ (Grierson) అభి
ప్రాయము ననుసరించి, ఈ భాషయందలి క్రియాపడ
నిర్మాణ క్రమము సులభమైనదిగను, సంపూర్ణమైనదిగను
ఉన్నది. మీరు అను అర్థమునిచ్చు 'తుమ్వా' అనునట్టియు,
'మేము' అను అర్థమునిచ్చు 'అప్పా' అనునట్టియు
ప్రాచీన పాలిథాషా పదములు ఒరియా భాషలో ఇంకను
చలామణి యగుచున్నవి. 'ఒస్ట్' మరియు 'స్ట్' అను ఇండో-
యూరపియను భాషయందలి శత్రర్థక ప్రత్యయములు
కొంచెముగ మారీ ఒరియా భాషయందు నిలిచియున్నవి.

ఓడ్రభాషలో 'తత్సమ' 'తద్భవ' పదములున్నవి. అనేక
మైన ద్రవిడ భాషా పదములు కూడా ఈ భాషలో కాన
వచ్చుచున్నవి. 'ట, ఠ, డ, ఢ, ణ, ళ' అను మూర్ధన్య
వర్ణములను ఉపయోగించుట ద్రవిశభాషా ప్రాభవము
వల్లనే జరుగుచున్నదని చెప్పవచ్చును. అరబ్బీ, పర్షియను
పరములకు గూడా ఈ భాషలో కొరతలేదు. నిర్వహణ,
ఆర్థిక, వైద్య, శాఖలలో అనేక ఆంగ్లపదములు కూడా
ఓధ్రభాషలో స్థిరపడిపోయినవి.

చాలాకాలము క్రిందటనే ఉధ్ర భాష ఒక ప్రత్యేక
రాష్ట్రమునకు చెందిన భాషగా వ్యవహారములోనికివచ్చెను.
ఈ భాష స్వతంత్రభాషగా వేయిసంవత్సరముల క్రిందటనే
వాడుకలోనికి వచ్చిన దనుట సత్యమే.

తాళపత్రములపై వ్రాయబడిన పూరీజగన్నాథ దేవా
లయ చరిత్రలును, ఇతరములైన ఆధారపత్రములును,
పరిపాలకుల పరిపాలనకు సంబంధించిన లిఖితపత్రములును,
ఈ ఒరియా భాష యొక్క మిక్కిలి ఆదిమమైన గద్యము
నకు నిదర్శనములుగానున్నవి.

ఓడ్రభాషా వర్ణ సమామ్నాయములో 48 అక్షరము
లున్నవి. వీటిలో 18 అచ్చులు, 38 హల్లులు. అచ్చులు
ప్రత్యేకముగా గాని, లేక హల్లులతో కలిసిగాని కనిపిం
&lt;section end=&quot;492B&quot; /&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gdmuzcxalppzlu2gvg4l4tcyo3s9ph8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Vavilala Somayajulu Sahityam-1.pdf/335</title>
    <ns>104</ns>
    <id>158358</id>
    <revision>
      <id>563528</id>
      <parentid>468253</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:47:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vgouripathi</username>
        <id>5196</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>563528</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2748" sha1="lobb107pl5opsdxzazyfhjsh9cn7q7l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vgouripathi&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|'''భరతరస ప్రకరణము'''}}
{{c|(శృంగార రస ప్రధానము)}}
{{c|'''ఆంధ్ర ఛందోనువాదము'''}}

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
'''ప్రార్థన'''           {{float right|'''అభినయం - రసోత్పన్నత'''}}
   శృంగార వ్యవహారా          {{float right|రసోత్పన్నత హస్త మెచట}}
   లకు కూటమి, స్వాశ్రితజన   {{float right|చూపించునో అచట దృష్టి}}
   వర్గమ్ముల కాంక్షల నీ        {{float right|నుంచవలెను, దృష్టి నుంచు}}
   డేర్చు కల్పవృక్షమ్మును,     {{float right|చోట మనసు నుంచవలెను}}
   సంసారాదులను ఆశ్ర        {{float right|మనసు నుంచుచోట భావ-}}
   యించు వారికిని శాశ్వత      {{float right|ముంచవలయు ఎచట భావ-}}
   మౌ బ్రహ్మానంద మొసఁగు     {{float right|ముంటుందో అచట రసము}}
   శ్రీనాథుని నాదు మనో-       {{float right|సంభవించు       (3)}}
   రథసిద్ధికి ఆశ్రయింతు  {{C|(1)}} 
{{float right|'''భరతసూక్తి'''}}
&lt;/poem&gt;                          
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}          
'''మహిళానృత్యం'''          {{float right|విభావమ్మును}}
   నటన మ్మొనరించు వనిత    {{float right|భావము, వ్యభిచారము అను}}
   తొలుతగ గీతమ్ము పాడి,      {{float right|భావమ్ముల సంయోగము}}
   అటు పిమ్మట గీతార్ధము      {{float right|చేత రసము నిష్పన్నం}}
   హస్తాభినయమ్ములచే         {{float right|ఔతుందని భరతసూక్తి  4-అ}} 
   తెలుపంగా వలసియుండు ,   {{float right|'''విభావము'''}}
   నేత్రాలచె భావాలను         {{float right|రతి మొదలౌ స్థాయి భావ-}}
   తెలుపవలెను పాదాలచె      {{float right|ములు దేనిచె మిక్కిలిగా}}
   తాళమ్మును ఆచరింప        {{float right|భావింపగబడుతున్నవొ}}
   గావలయును  {{c|(2)}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lobb107pl5opsdxzazyfhjsh9cn7q7l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/31</title>
    <ns>104</ns>
    <id>161048</id>
    <revision>
      <id>563554</id>
      <parentid>562827</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:23:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563554</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19881" sha1="rw2ldoug8ipx7rhoyite43mwx7bghsn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{right|పుట}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణగతి శాస్త్రము|62. ఉష్ణగతి శాస్త్రము]]}} 
 |{{DJVU page link|254|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము|63. ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము
]]}} 
 |{{DJVU page link|257|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా శాస్త్రము|64. ఉష్ణతా శాస్త్రము]]}} 
 |{{DJVU page link|260|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణమండలపు వ్యాధులు|65. ఉష్ణమండలపు వ్యాధులు]]}} 
 |{{DJVU page link|263|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు|66. ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు]]}} 
 |{{DJVU page link|277|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత|67. ఉష్ణోగ్రత]]}} 
 |{{DJVU page link|285|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము|68. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము]]}} 
 |{{DJVU page link|288|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఊపిరితిత్తులు|69. ఊపిరితిత్తులు]]}} 
 |{{DJVU page link|298|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఊర్ధ్వాంగ వ్యాధులు|70. ఊర్ధ్వాంగ వ్యాధులు]]}} 
 |{{DJVU page link|299|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋగ్వేదము|71. ఋగ్వేదము]]}} 
 |{{DJVU page link|304|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము - వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము|72. ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము - వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము]]}} 
 |{{DJVU page link|310|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋషికుల్య|73. ఋషి కుల్య]]}} 
 |{{DJVU page link|324|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎంబ్రాయిస్ పేర్|74.ఎంబ్రాయిస్ పేర్]]}} 
 |{{DJVU page link|324|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు|75.ఎడారులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|325|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడిసన్ - థామస్ - ఆల్వా|76. ఎడిసన్ - థామస్ - ఆల్వా]]}} 
 |{{DJVU page link|329|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్డింగ్టన్|77. ఎడ్డింగ్టన్]]}} 
 |{{DJVU page link|331|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్|78. ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్]]}} 
 |{{DJVU page link|333|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్విన్ కానన్|79. ఎడ్విన్ కానన్]]}} 
 |{{DJVU page link|334|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎన్నికల చట్టములు|80. ఎన్నికల చట్టములు]]}} 
 |{{DJVU page link|334|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎన్నికలు|81. ఎన్నికలు]]}} 
 |{{DJVU page link|336|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎమండ్సెన్ - రోల్డు|82. ఎమండ్సెన్ - రోల్డు]]}} 
 |{{DJVU page link|343|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎముకలు - కీళ్ళు|83. ఎముకలు - కీళ్ళు]]}} 
 |{{DJVU page link|344|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎరువులు|84. ఎరువులు]]}} 
 |{{DJVU page link|353|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎర్నెస్టు హెన్రీ షాకల్ టన్ - సర్|85. ఎర్నెస్టు హెన్రీ షాకల్ టన్ - సర్]]}} 
 |{{DJVU page link|360|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎఱ్ఱమల|86. ఎఱ్ఱమల]]}} 
 |{{DJVU page link|361|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎఱ్ఱాప్రగడ|87. ఎఱ్ఱాప్రగడ]]}} 
 |{{DJVU page link|362|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎలకూచి బాలసరస్వతి|88. ఎలకూచి బాలసరస్వతి]]}} 
 |{{DJVU page link|365|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎలెఫెంటా గుహాలయములు|89. ఎలెఫెంటా గుహాలయములు]]}} 
 |{{DJVU page link|369|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎల్గ్రికో|90. ఎల్గ్రికో]]}} 
 |{{DJVU page link|371|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎల్లోరా గుహాలయములు|91. ఎల్లోరా గుహాలయములు]]}} 
 |{{DJVU page link|372|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎస్కిమోలు|92. ఎస్కిమోలు]]}} 
 |{{DJVU page link|386|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏకనాథ్ జీ|93. ఏకనాథ్ జీ ]]}} 
 |{{DJVU page link|388|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏకకణ జీవులు|94.ఏకకణ జీవులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|389|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏనుగుల మహల్|95. ఏనుగుల మహల్]]}} 
 |{{DJVU page link|400|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏషియా క్రీడలు|96.ఏషియా క్రీడలు ]]}} 
 |{{DJVU page link|401|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐన్ స్టెన్|97. ఐన్ స్టెన్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|403|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐరోపాఖండ కళ|98.ఐరోపాఖండ కళ ]]}} 
 |{{DJVU page link|407|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐర్లండు (చరిత్ర)|99.ఐర్లండు (చ)]]}} 
 |{{DJVU page link|421|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐర్లండు (భూ)|100.ఐర్లండు (భూ) ]]}} 
 |{{DJVU page link|427|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐస్ లాండ్|101. ఐస్ లాండ్]]}} 
 |{{DJVU page link|429|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒరియా భాషా సారస్వతములు|102. ఒరియా భాషా సారస్వతములు]]}} 
 |{{DJVU page link|432|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు|103.ఒలింపిక్ క్రీడలు ]]}} 
 |{{DJVU page link|444|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఓరుగల్లు|104. ఓరుగల్లు]]}} 
 |{{DJVU page link|46|39}}
}}

{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఓషధులు|105. ఓషధులు]]}} 
 |{{DJVU page link|451|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఓస్ట్ వాల్డ్ - ఫీడ్రిష్ -విల్హెల్|106.ఓస్ట్ వాల్డ్ - ఫీడ్రిష్ -విల్హెల్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|455|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంచెర్ల గోపన్న|107. కంచెర్ల గోపన్న]]}} 
 |{{DJVU page link|458|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కందికల్లు గుట్టలు|108.కందికల్లు గుట్టలు ]]}} 
 |{{DJVU page link|460|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కందుకూరు|109. కందుకూరు]]}} 
 |{{DJVU page link|460|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంపనములు-తరంగములు|110.కంపనములు-తరంగములు ]]}} 
 |{{DJVU page link|462|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంపిలి|111.కంపిలి]]}} 
 |{{DJVU page link|469|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంబము|112. కంబము]]}} 
 |{{DJVU page link|472|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి I|113. కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి I]]}} 
 |{{DJVU page link|474|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి II|114. కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి II]]}} 
 |{{DJVU page link|475|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కట్లాట|115. కట్లాట]]}} 
 |{{DJVU page link|476|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కడప జిల్లా|116. కడప జిల్లా]]}} 
 |{{DJVU page link|476|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కథక్ నృత్యము|117. కథక్ నృత్యము]]}} 
 |{{DJVU page link|481|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ కథ కళి|118. కథ కళి ]]}} 
 |{{DJVU page link|486|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కనకదుర్గాలయము|119.కనకదుర్గాలయము ]]}} 
 |{{DJVU page link|491|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కనిగిరి|120. కనిగిరి ]]}} 
 |{{DJVU page link|493|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడదేశ చరిత్ర I|121. కన్నడదేశ చరిత్ర I]]}} 
 |{{DJVU page link|495|39}}
}}

{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడదేశ చరిత్ర II|122.కన్నడదేశ చరిత్ర II]]}} 
 |{{DJVU page link|501|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ భాష|123. కన్నడ భాష]]}} 
 |{{DJVU page link|506|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ సాహిత్యము|124. కన్నడ సాహిత్యము]]}} 
 |{{DJVU page link|509|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్ఫ్యూషియస్|125. కన్ఫ్యూషియస్]]}} 
 |{{DJVU page link|514|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్హేరి|126. కన్హేరి]]}} 
 |{{DJVU page link|518|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కపిస్థలం దేశికాచార్యులు|127. కపిస్థలం దేశికాచార్యులు]]}} 
 |{{DJVU page link|522|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కపోతేశ్వర క్షేత్రము|128. కపోతేశ్వర క్షేత్రము]]}} 
 |{{DJVU page link|523|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/|కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్|101. కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్]]}} 
 |{{DJVU page link|525|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కప్తాన్ - జేమ్స్ కుక్|130. కప్తాన్ - జేమ్స్ కుక్]]}} 
 |{{DJVU page link|526|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కబీరు|131. కబీరు]]}} 
 |{{DJVU page link|526|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కమీనియన్, జాన్ ఆమస్|132. కమీనియన్, జాన్ ఆమస్]]}} 
 |{{DJVU page link|529|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ కర్మశాల నిర్వహణము|133.  కర్మశాల నిర్వహణము]]}} 
 |{{DJVU page link|531|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్ణాటక గానము|134. కర్ణాటక గానము]]}} 
 |{{DJVU page link|536|39}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rw2ldoug8ipx7rhoyite43mwx7bghsn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563595</id>
      <parentid>563554</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T02:32:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563595</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19896" sha1="kurndhk0ffgumwysr0om2qn89qdocje" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{right|పుట}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణగతి శాస్త్రము|62. ఉష్ణగతి శాస్త్రము]]}} 
 |{{DJVU page link|254|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము|63. ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము
]]}} 
 |{{DJVU page link|257|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా శాస్త్రము|64. ఉష్ణతా శాస్త్రము]]}} 
 |{{DJVU page link|260|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణమండలపు వ్యాధులు|65. ఉష్ణమండలపు వ్యాధులు]]}} 
 |{{DJVU page link|263|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు|66. ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు]]}} 
 |{{DJVU page link|277|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత|67. ఉష్ణోగ్రత]]}} 
 |{{DJVU page link|285|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము|68. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము]]}} 
 |{{DJVU page link|288|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఊపిరితిత్తులు|69. ఊపిరితిత్తులు]]}} 
 |{{DJVU page link|298|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఊర్ధ్వాంగ వ్యాధులు|70. ఊర్ధ్వాంగ వ్యాధులు]]}} 
 |{{DJVU page link|299|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋగ్వేదము|71. ఋగ్వేదము]]}} 
 |{{DJVU page link|304|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము - వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము|72. ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము - వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము]]}} 
 |{{DJVU page link|310|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋషికుల్య|73. ఋషి కుల్య]]}} 
 |{{DJVU page link|324|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎంబ్రాయిస్ పేర్|74.ఎంబ్రాయిస్ పేర్]]}} 
 |{{DJVU page link|324|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు|75.ఎడారులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|325|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడిసన్ - థామస్ - ఆల్వా|76. ఎడిసన్ - థామస్ - ఆల్వా]]}} 
 |{{DJVU page link|329|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్డింగ్టన్|77. ఎడ్డింగ్టన్]]}} 
 |{{DJVU page link|331|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్|78. ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్]]}} 
 |{{DJVU page link|333|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్విన్ కానన్|79. ఎడ్విన్ కానన్]]}} 
 |{{DJVU page link|334|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎన్నికల చట్టములు|80. ఎన్నికల చట్టములు]]}} 
 |{{DJVU page link|334|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎన్నికలు|81. ఎన్నికలు]]}} 
 |{{DJVU page link|336|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎమండ్సెన్ - రోల్డు|82. ఎమండ్సెన్ - రోల్డు]]}} 
 |{{DJVU page link|343|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎముకలు - కీళ్ళు|83. ఎముకలు - కీళ్ళు]]}} 
 |{{DJVU page link|344|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎరువులు|84. ఎరువులు]]}} 
 |{{DJVU page link|353|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎర్నెస్టు హెన్రీ షాకల్ టన్ - సర్|85. ఎర్నెస్టు హెన్రీ షాకల్ టన్ - సర్]]}} 
 |{{DJVU page link|360|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎఱ్ఱమల|86. ఎఱ్ఱమల]]}} 
 |{{DJVU page link|361|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎఱ్ఱాప్రగడ|87. ఎఱ్ఱాప్రగడ]]}} 
 |{{DJVU page link|362|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎలకూచి బాలసరస్వతి|88. ఎలకూచి బాలసరస్వతి]]}} 
 |{{DJVU page link|365|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎలెఫెంటా గుహాలయములు|89. ఎలెఫెంటా గుహాలయములు]]}} 
 |{{DJVU page link|369|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎల్గ్రికో|90. ఎల్గ్రికో]]}} 
 |{{DJVU page link|371|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎల్లోరా గుహాలయములు|91. ఎల్లోరా గుహాలయములు]]}} 
 |{{DJVU page link|372|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎస్కిమోలు|92. ఎస్కిమోలు]]}} 
 |{{DJVU page link|386|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏకనాథ్ జీ|93. ఏకనాథ్ జీ ]]}} 
 |{{DJVU page link|388|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏకకణ జీవులు|94.ఏకకణ జీవులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|389|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏనుగుల మహల్|95. ఏనుగుల మహల్]]}} 
 |{{DJVU page link|400|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏషియా క్రీడలు|96.ఏషియా క్రీడలు ]]}} 
 |{{DJVU page link|401|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐన్ స్టెన్|97. ఐన్ స్టెన్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|403|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐరోపాఖండ కళ|98.ఐరోపాఖండ కళ ]]}} 
 |{{DJVU page link|407|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐర్లండు (చరిత్ర)|99.ఐర్లండు (చ)]]}} 
 |{{DJVU page link|421|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐర్లండు (భూగోళము)|100.ఐర్లండు (భూ) ]]}} 
 |{{DJVU page link|427|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐస్ లాండ్|101. ఐస్ లాండ్]]}} 
 |{{DJVU page link|429|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒరియా భాషా సారస్వతములు|102. ఒరియా భాషా సారస్వతములు]]}} 
 |{{DJVU page link|432|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు|103.ఒలింపిక్ క్రీడలు ]]}} 
 |{{DJVU page link|444|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఓరుగల్లు|104. ఓరుగల్లు]]}} 
 |{{DJVU page link|46|39}}
}}

{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఓషధులు|105. ఓషధులు]]}} 
 |{{DJVU page link|451|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఓస్ట్ వాల్డ్ - ఫీడ్రిష్ -విల్హెల్|106.ఓస్ట్ వాల్డ్ - ఫీడ్రిష్ -విల్హెల్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|455|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంచెర్ల గోపన్న|107. కంచెర్ల గోపన్న]]}} 
 |{{DJVU page link|458|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కందికల్లు గుట్టలు|108.కందికల్లు గుట్టలు ]]}} 
 |{{DJVU page link|460|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కందుకూరు|109. కందుకూరు]]}} 
 |{{DJVU page link|460|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంపనములు-తరంగములు|110.కంపనములు-తరంగములు ]]}} 
 |{{DJVU page link|462|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంపిలి|111.కంపిలి]]}} 
 |{{DJVU page link|469|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంబము|112. కంబము]]}} 
 |{{DJVU page link|472|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి I|113. కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి I]]}} 
 |{{DJVU page link|474|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి II|114. కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి II]]}} 
 |{{DJVU page link|475|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కట్లాట|115. కట్లాట]]}} 
 |{{DJVU page link|476|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కడప జిల్లా|116. కడప జిల్లా]]}} 
 |{{DJVU page link|476|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కథక్ నృత్యము|117. కథక్ నృత్యము]]}} 
 |{{DJVU page link|481|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ కథ కళి|118. కథ కళి ]]}} 
 |{{DJVU page link|486|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కనకదుర్గాలయము|119.కనకదుర్గాలయము ]]}} 
 |{{DJVU page link|491|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కనిగిరి|120. కనిగిరి ]]}} 
 |{{DJVU page link|493|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడదేశ చరిత్ర I|121. కన్నడదేశ చరిత్ర I]]}} 
 |{{DJVU page link|495|39}}
}}

{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడదేశ చరిత్ర II|122.కన్నడదేశ చరిత్ర II]]}} 
 |{{DJVU page link|501|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ భాష|123. కన్నడ భాష]]}} 
 |{{DJVU page link|506|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ సాహిత్యము|124. కన్నడ సాహిత్యము]]}} 
 |{{DJVU page link|509|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్ఫ్యూషియస్|125. కన్ఫ్యూషియస్]]}} 
 |{{DJVU page link|514|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్హేరి|126. కన్హేరి]]}} 
 |{{DJVU page link|518|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కపిస్థలం దేశికాచార్యులు|127. కపిస్థలం దేశికాచార్యులు]]}} 
 |{{DJVU page link|522|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కపోతేశ్వర క్షేత్రము|128. కపోతేశ్వర క్షేత్రము]]}} 
 |{{DJVU page link|523|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/|కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్|101. కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్]]}} 
 |{{DJVU page link|525|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కప్తాన్ - జేమ్స్ కుక్|130. కప్తాన్ - జేమ్స్ కుక్]]}} 
 |{{DJVU page link|526|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కబీరు|131. కబీరు]]}} 
 |{{DJVU page link|526|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కమీనియన్, జాన్ ఆమస్|132. కమీనియన్, జాన్ ఆమస్]]}} 
 |{{DJVU page link|529|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ కర్మశాల నిర్వహణము|133.  కర్మశాల నిర్వహణము]]}} 
 |{{DJVU page link|531|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్ణాటక గానము|134. కర్ణాటక గానము]]}} 
 |{{DJVU page link|536|39}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kurndhk0ffgumwysr0om2qn89qdocje</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563663</id>
      <parentid>563595</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:16:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563663</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19900" sha1="opywygeia5nzsuleq9alcyxs5uo5aju" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{right|పుట}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణగతి శాస్త్రము|62. ఉష్ణగతి శాస్త్రము]]}} 
 |{{DJVU page link|254|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము|63. ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము
]]}} 
 |{{DJVU page link|257|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా శాస్త్రము|64. ఉష్ణతా శాస్త్రము]]}} 
 |{{DJVU page link|260|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణమండలపు వ్యాధులు|65. ఉష్ణమండలపు వ్యాధులు]]}} 
 |{{DJVU page link|263|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు|66. ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు]]}} 
 |{{DJVU page link|277|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత|67. ఉష్ణోగ్రత]]}} 
 |{{DJVU page link|285|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము|68. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము]]}} 
 |{{DJVU page link|288|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఊపిరితిత్తులు|69. ఊపిరితిత్తులు]]}} 
 |{{DJVU page link|298|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఊర్ధ్వాంగ వ్యాధులు|70. ఊర్ధ్వాంగ వ్యాధులు]]}} 
 |{{DJVU page link|299|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋగ్వేదము|71. ఋగ్వేదము]]}} 
 |{{DJVU page link|304|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము - వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము|72. ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము - వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము]]}} 
 |{{DJVU page link|310|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋషికుల్య|73. ఋషి కుల్య]]}} 
 |{{DJVU page link|324|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎంబ్రాయిస్ పేర్|74.ఎంబ్రాయిస్ పేర్]]}} 
 |{{DJVU page link|324|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు|75.ఎడారులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|325|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడిసన్ - థామస్ - ఆల్వా|76. ఎడిసన్ - థామస్ - ఆల్వా]]}} 
 |{{DJVU page link|329|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్డింగ్టన్|77. ఎడ్డింగ్టన్]]}} 
 |{{DJVU page link|331|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్|78. ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్]]}} 
 |{{DJVU page link|333|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్విన్ కానన్|79. ఎడ్విన్ కానన్]]}} 
 |{{DJVU page link|334|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎన్నికల చట్టములు|80. ఎన్నికల చట్టములు]]}} 
 |{{DJVU page link|334|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎన్నికలు|81. ఎన్నికలు]]}} 
 |{{DJVU page link|336|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎమండ్సెన్ - రోల్డు|82. ఎమండ్సెన్ - రోల్డు]]}} 
 |{{DJVU page link|343|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎముకలు - కీళ్ళు|83. ఎముకలు - కీళ్ళు]]}} 
 |{{DJVU page link|344|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎరువులు|84. ఎరువులు]]}} 
 |{{DJVU page link|353|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎర్నెస్టు హెన్రీ షాకల్ టన్ - సర్|85. ఎర్నెస్టు హెన్రీ షాకల్ టన్ - సర్]]}} 
 |{{DJVU page link|360|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎఱ్ఱమల|86. ఎఱ్ఱమల]]}} 
 |{{DJVU page link|361|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎఱ్ఱాప్రగడ|87. ఎఱ్ఱాప్రగడ]]}} 
 |{{DJVU page link|362|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎలకూచి బాలసరస్వతి|88. ఎలకూచి బాలసరస్వతి]]}} 
 |{{DJVU page link|365|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎలెఫెంటా గుహాలయములు|89. ఎలెఫెంటా గుహాలయములు]]}} 
 |{{DJVU page link|369|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎల్గ్రికో|90. ఎల్గ్రికో]]}} 
 |{{DJVU page link|371|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎల్లోరా గుహాలయములు|91. ఎల్లోరా గుహాలయములు]]}} 
 |{{DJVU page link|372|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎస్కిమోలు|92. ఎస్కిమోలు]]}} 
 |{{DJVU page link|386|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏకనాథ్ జీ|93. ఏకనాథ్ జీ ]]}} 
 |{{DJVU page link|388|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏకకణ జీవులు|94.ఏకకణ జీవులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|389|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏనుగుల మహల్|95. ఏనుగుల మహల్]]}} 
 |{{DJVU page link|400|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏషియా క్రీడలు|96.ఏషియా క్రీడలు ]]}} 
 |{{DJVU page link|401|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐన్ స్టెన్|97. ఐన్ స్టెన్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|403|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐరోపాఖండ కళ|98.ఐరోపాఖండ కళ ]]}} 
 |{{DJVU page link|407|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐర్లండు (చరిత్ర)|99.ఐర్లండు (చ)]]}} 
 |{{DJVU page link|421|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐర్లండు (భూగోళము)|100.ఐర్లండు (భూ) ]]}} 
 |{{DJVU page link|427|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐస్‌లాండ్|101. ఐస్‌లాండ్]]}} 
 |{{DJVU page link|429|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒరియా భాషా సారస్వతములు|102. ఒరియా భాషా సారస్వతములు]]}} 
 |{{DJVU page link|432|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు|103.ఒలింపిక్ క్రీడలు ]]}} 
 |{{DJVU page link|444|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఓరుగల్లు|104. ఓరుగల్లు]]}} 
 |{{DJVU page link|46|39}}
}}

{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఓషధులు|105. ఓషధులు]]}} 
 |{{DJVU page link|451|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఓస్ట్ వాల్డ్ - ఫీడ్రిష్ -విల్హెల్|106.ఓస్ట్ వాల్డ్ - ఫీడ్రిష్ -విల్హెల్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|455|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంచెర్ల గోపన్న|107. కంచెర్ల గోపన్న]]}} 
 |{{DJVU page link|458|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కందికల్లు గుట్టలు|108.కందికల్లు గుట్టలు ]]}} 
 |{{DJVU page link|460|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కందుకూరు|109. కందుకూరు]]}} 
 |{{DJVU page link|460|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంపనములు-తరంగములు|110.కంపనములు-తరంగములు ]]}} 
 |{{DJVU page link|462|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంపిలి|111.కంపిలి]]}} 
 |{{DJVU page link|469|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంబము|112. కంబము]]}} 
 |{{DJVU page link|472|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి I|113. కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి I]]}} 
 |{{DJVU page link|474|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి II|114. కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి II]]}} 
 |{{DJVU page link|475|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కట్లాట|115. కట్లాట]]}} 
 |{{DJVU page link|476|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కడప జిల్లా|116. కడప జిల్లా]]}} 
 |{{DJVU page link|476|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కథక్ నృత్యము|117. కథక్ నృత్యము]]}} 
 |{{DJVU page link|481|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ కథ కళి|118. కథ కళి ]]}} 
 |{{DJVU page link|486|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కనకదుర్గాలయము|119.కనకదుర్గాలయము ]]}} 
 |{{DJVU page link|491|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కనిగిరి|120. కనిగిరి ]]}} 
 |{{DJVU page link|493|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడదేశ చరిత్ర I|121. కన్నడదేశ చరిత్ర I]]}} 
 |{{DJVU page link|495|39}}
}}

{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడదేశ చరిత్ర II|122.కన్నడదేశ చరిత్ర II]]}} 
 |{{DJVU page link|501|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ భాష|123. కన్నడ భాష]]}} 
 |{{DJVU page link|506|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ సాహిత్యము|124. కన్నడ సాహిత్యము]]}} 
 |{{DJVU page link|509|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్ఫ్యూషియస్|125. కన్ఫ్యూషియస్]]}} 
 |{{DJVU page link|514|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్హేరి|126. కన్హేరి]]}} 
 |{{DJVU page link|518|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కపిస్థలం దేశికాచార్యులు|127. కపిస్థలం దేశికాచార్యులు]]}} 
 |{{DJVU page link|522|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కపోతేశ్వర క్షేత్రము|128. కపోతేశ్వర క్షేత్రము]]}} 
 |{{DJVU page link|523|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/|కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్|101. కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్]]}} 
 |{{DJVU page link|525|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కప్తాన్ - జేమ్స్ కుక్|130. కప్తాన్ - జేమ్స్ కుక్]]}} 
 |{{DJVU page link|526|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కబీరు|131. కబీరు]]}} 
 |{{DJVU page link|526|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కమీనియన్, జాన్ ఆమస్|132. కమీనియన్, జాన్ ఆమస్]]}} 
 |{{DJVU page link|529|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ కర్మశాల నిర్వహణము|133.  కర్మశాల నిర్వహణము]]}} 
 |{{DJVU page link|531|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్ణాటక గానము|134. కర్ణాటక గానము]]}} 
 |{{DJVU page link|536|39}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>opywygeia5nzsuleq9alcyxs5uo5aju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf/42</title>
    <ns>104</ns>
    <id>170137</id>
    <revision>
      <id>563485</id>
      <parentid>563209</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T12:49:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563485</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6024" sha1="elf565ho03bfprl4yklbf6mrni39g06" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కవిన్యాసములోని వివిధ సోపానములనియు, ఆంధ్ర రూపకములగు జంగమ కథలు మున్నగునవి యభినవ నాటకముల పూర్వరూపములే యనియు, నివియన్నియు గలసియుండుటచే “ఇది బీజము, ఇది పరిణామము” అని చెప్పజాలకున్నామేగాని వాస్తవముగ హిందూదేశ వాఙ్మయమందు ఇతర దేశముల సాహిత్యమందువలెనే పరిణామసిద్ధాంతము వర్తించుననియు నొక్కి వక్కాణింపగలను.


వటవృక్షన్యాయమును, పరిణామసిద్ధాంతమును ఆంధ్రరూపకములపై బ్రయోగించి, భావవిమర్శన జేసి లోతుకు దిగినచో నేను మూడవ పేరాలో ఇచ్చిన విన్యాసము ననుసరించియే ఆంధ్రనాటకములు పరిణమించినవని స్పష్టమగును. ఇందు క్రమముగ 
నెవరోచేసినారని, అనినారని చెప్పునది తానే చేయుట కలుగుచున్నది. కోతులో, దేవతలో, దయ్యములో చేయు చేష్టలు 
క్రమముగ జారి మానవ వృత్తులకును, వ్యాపారములకును నిలువతావిచ్చినవి. ఒక్కొక భావముదయించి యొక్కొకరసము వన్నెకెక్కినపుడు “పదములను అనుసరించెడియంగవిక్షేపణము” వదలి 'అర్థము' నాశ్రయించినది. ఇదియు వదలి 
ఆయావస్థలలో నరుడే రీతి నడచునో దానినే యభినయించు వాడుక లేర్పడినవి. ఇతివృత్తములలో గూడ నమ్మజాలని పురాణగాథలు కాలక్రమమున వదలి, యంతకన్నను విశ్వసనీయమైన చరిత్రాంశములును, వీనికన్నను ప్రత్యక్షమైన సాంఘిక  విషయములును నాటకములలో జేరుచున్నవి. ఆంధ్రనాటకము రారాను సాంఘిక వ్యావహారిక గాథల నంగీకరించి నాటక పరిణామమును సూచించుచున్నదని చెప్పవచ్చును.


ఆంధ్రదేశమునకు గంజాము జిల్లాలోని శ్రీకాకుళము వద్దనున్న నాగావళీ నదిని ఉత్తర సరిహద్దుగ నంగీకరింపవచ్చును. దక్షిణమున నాంధ్రము కాంచీపురము, పాలారు నదుల వరకు ఆక్రమించియున్నది. చెన్నపురి నుండి బళ్లారి వరకును బోవు సరళరేఖయు నాయెడనుండి హైదరాబాదు మీదుగా జయపురము వరకు జనునదియు పశ్చిమ సరిహద్దులు. ఇట్టి యంధ్రదేశములో తెలుగు నాటకముల పూర్వరూపము సమానముగ వ్యాపించియుండెను. కృష్ణా, గోదావరి, తుంగభద్ర, పెన్నా నదుల పల్లపుసీమలు తొల్లిటి నుండియు ఫలవంతములై విద్వాంసులకు కునికి పట్టులైయుండెను. ఈ ప్రాంతముల యందు భరతశాస్త్రాలంకృతములయిన రూపకములు ఆడబడుచుండెను. ఇచ్చటివారలే బొబ్బిలి మొదలు కాళహస్తి పర్యంతము వ్యాపించు ఆంధ్రరాజ్యస్థానముల కరిగి భరతశాస్త్ర విలాసముల జూపుచుండిరి.


తురకలు, ఆంగ్లేయులును మునుముందు నదీతీరముల గల ముఖ్యపట్టణములనే స్వాధీన పరచుకొని యాయాతావుల తమ రాజ్యముల స్థాపించుచువచ్చిరి. అందుచే బందరు, రాజమండ్రి, బళ్లారి, నెల్లూరులలోని ప్రజలును, ఆయూరుల సమీపదేశమందలివారును ఎక్కువ నాగరికులై నూతన మార్గములు నవలంబించగల చలాకీతో కూడియున్నారని శంకరనాయరు గారొక తావున జెప్పిరి.


1870లో మొదలిడి, 1890 నుండి గడచిన యిరువదియయిదు సంవత్సరములలో మిక్కుటముగ వ్యాపించి — ఆంధ్రదేశమును నాగరిక పరచిన విద్యావ్యాప్తియు, దేశాభివృద్ధియు,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>elf565ho03bfprl4yklbf6mrni39g06</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>171882</id>
    <revision>
      <id>563630</id>
      <parentid>487880</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T09:32:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563630</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="240" sha1="k18djy0i78z7gaznyu0kv10207z20fu" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[ఆనందంగా ఉండాలంటే]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:విఠపు బాలసుబ్రహ్మణ్యం]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=[[వేదిక:జన విజ్ఞాన వేదిక]]
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1992
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=MS
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>k18djy0i78z7gaznyu0kv10207z20fu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf/1</title>
    <ns>104</ns>
    <id>172333</id>
    <revision>
      <id>563625</id>
      <parentid>487879</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T09:25:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>563625</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="183" sha1="mbpkyf6qg7nrw4zpmd19npyofl9rt3n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Aanandhanga_Undalante_VBS_JVV.pdf
|Page = 1
|bSize = 386
|cWidth = 381
|cHeight = 596
|oTop = 3
|oLeft = 3
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mbpkyf6qg7nrw4zpmd19npyofl9rt3n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>208218</id>
    <revision>
      <id>563518</id>
      <parentid>559012</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:53:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>563518</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="655" sha1="g0fg49z9wm4zzm354k3pkzpocbck27v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;


{p|fs150|ac}}బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము&lt;/p&gt;

{{p|fs125|ac}}(HINDUISM IN THE LIGHT OF THEOSOPHY)&lt;/p&gt;


{{c|దివ్యజ్ఞానసమాజ ఉపన్యాసకుఁడు}}

{{p|fs125|ac}}చిట్టమూరు రామయ్య, బి. ఏ., ఎల్. టి.,&lt;/p&gt;

{{c|గారిచే రచియింపఁబడినది.}}


{{c|(మూడవకూర్పు)}}


{{c|“వసంతా ఇన్‌స్టిట్యూట్&quot;}}

{{c|థియాసాపికల్ సొసైటి}}

{{c|అడయారు, మద్రాసు}}

{{c|1941}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g0fg49z9wm4zzm354k3pkzpocbck27v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563520</id>
      <parentid>563518</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:53:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563520</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="656" sha1="qjfevd4kwfe9aibz7my8p4mr0q1l69h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;


{{p|fs150|ac}}బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము&lt;/p&gt;

{{p|fs125|ac}}(HINDUISM IN THE LIGHT OF THEOSOPHY)&lt;/p&gt;


{{c|దివ్యజ్ఞానసమాజ ఉపన్యాసకుఁడు}}

{{p|fs125|ac}}చిట్టమూరు రామయ్య, బి. ఏ., ఎల్. టి.,&lt;/p&gt;

{{c|గారిచే రచియింపఁబడినది.}}


{{c|(మూడవకూర్పు)}}


{{c|“వసంతా ఇన్‌స్టిట్యూట్&quot;}}

{{c|థియాసాపికల్ సొసైటి}}

{{c|అడయారు, మద్రాసు}}

{{c|1941}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qjfevd4kwfe9aibz7my8p4mr0q1l69h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/281</title>
    <ns>104</ns>
    <id>209072</id>
    <revision>
      <id>563596</id>
      <parentid>546600</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T02:33:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563596</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5132" sha1="1s6ym4nt3vw74jcy8wnfvga1oj07kof" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;{{rh| 262 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;

లేనిది” యని చెప్పుద మనిన నది సంభవింపదు. అట్టిపదార్థము నెచ్చట నైన నెవ్వ
రైనఁ జూచియున్నారా? ఇదియును గాక “కలదు” అనఁబడిన పదార్థము సావయవ
ముగా (అవయవములతోఁ గూడినదిగా) కాని నిరవయనముగాఁ (అవయవములు లేనిది
గా) గాని యుండవలయు. మాయను గూర్చి ఈవిషయములలో నొక్క దానినైనను
నిరూపించుటకు వీలు లేదు. సుషుప్త్యవస్థయందు సర్వప్రపంచమును లయము నొంది 
నను మాయ (అజ్ఞానము) నశింపదు. ఒకదినమునందలి సుషుప్త్యవస్థయం దెట్లో యట్లే
భూతభవిష్యత్సుషుప్త్యవస్థలయందు గూడ నశింపదు . కావున నిత్యము కావలయును.
సావయవపదార్థములు  నిత్యములు కావనుట  ప్రత్యక్ష సిద్ధము కావున మాయ సావయ
వము కాదు&quot; అని చెప్పవలయును. ఈ ప్రపంచమునకు భ్రాంతిజ్ఞానమునకంటె
(అజ్ఞానమునకం పె) నితర మగుస్వరూపము లేదని చెప్పియున్నాను కదా? అజ్ఞా
నమే మాయ కావునఁ బ్రపంచమునందుఁ గానఁబడు భాగములు (అవయవములు) మాయా
కేయుండవలయును. కావున “మాయ నిరవయము” అనుటకుఁ గూడ వీలు లేదు. ఇది
వఱకు చూపినయుక్తిననుసరించియే “మాయ సావయవమును నిరవయవమును గూడనై
యున్నది” యనుటకు వీలులేదు. కావున నీమాయ యనిర్వచనీయము. (ఇట్టిది&quot; యని
నిర్ణయించుటకు శక్యము కాని దయ్యు  ననుభవమున మా త్రముండునది.) తోఁచు
టయే కాని దీనికిఁ బ్రత్యేకముగు రూపములేదు. కావున దీని వలన బ్రహ్మమునకు భేద
మేర్పడదు.

{{Telugu poem|type= తే.|lines=&lt;poem&gt;
అరయ నాయున్కికంటే వేఱైనయున్కి
లేదు గాన మద్భిన్నంబు గా దవిద్య
ప్రకృతి యజ్ఞాన మని పల్కఁ బడుటవలనఁ
గాదు మదభిన్నమును నాయనాది మాయ.&lt;/poem&gt;|ref=22}} 

టీక. అవిద్య = ఆ మాయ, అరయన్ = విచారింపంగా, నాయున్కికంటెన్  = నా,
సంబంధమైనసత్త కంటె , వేఱైనయున్కి లేదు = వేఱనసత్తలేదు, (ఉనికికి స్వరూప 
మొక్కటియే కావున రెండుసత్తలు కలవని చెప్పుటకుఁ దగినయా ధారము లేదు. అట్లు
చెప్పిన నారెంటికినిఁ గల పరస్పర భేదమును జూపవలసివచ్చును. దానిని జూపుట కెట్లును
వీలుకాదు, కావున రెండవసత్తలేదనియే సిద్ధాంతమని తెలిసికొనవలయును) కానన్ =
కాబట్టి, మద్భిన్నంబుగాదు = నాకంటే వేఱని చెప్పుటకు వీలులేదు. బ్రహ్మపత్తి కంటె
మాయాసత్త వేఱుగా నుండుటకు వీలు లేదని భావము.) నాయనాదిమాయ = నా సం
బంధమగు ఆద్యంతములు లేని యామాయ, ప్రకృతి = అసత్యము జడత్వము దుఃఖము  
- ఇవియే స్వరూపముగాఁ గల ప్రపంచమున కుపాదాన కారణమనియు అచేతన మనియు
మాయయనియు అజ్ఞానమని = జ్ఞానస్వరూపమైనదికాదనియు, పల్కఁబడుటవలనన్ =&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1s6ym4nt3vw74jcy8wnfvga1oj07kof</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/169</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214709</id>
    <revision>
      <id>563526</id>
      <parentid>560669</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:06:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563526</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5474" sha1="9dtv6k4roce58as0miw85ezvxkcx3nb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}ఇంద్రజిత్తు రామలక్ష్మణుల నాగపాశబద్ధులఁ జేయుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;పోల నొకమఱి తనహోమశాలఁ జొచ్చి, రాక కాదని యింద్రజిద్ద్రాక్షసుండు
నరిగి యొక ల్మి వ్రేల్చి కుండాంతరుదిత, దివ్యసన్నద్ధరథ మెక్కి తిరిగి వచ్చి.&lt;/poem&gt;|ref=9}}  
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;తళుక్కునం బొడకట్టి రామసౌమిత్రిసుగ్రీవప్రముఖులు వెఱఁగంద నదృశ్యుం డై గగ
నంబున మాయామేఘంబులు పన్నఁ జుక్కలవెలుంగు దోఁచదయ్యె నయ్యెడ రక్క
సు లుక్కు మిగిలి యక్కటికిచీఁకటిం గనుచూపి యినుమడించి తూర్యనినదంబులు
నట్టహాసంబులుఁ జెలంగం దఱిమి తాఁకిరి కపులును లోచేవ కలిమినీడం బోవక కూడం
దఱిమిరి రఘుపుంగవుండును దివ్యశరజ్వాలామాలికలచే రాకాసిమూఁకలతోడనకూడం
జీకటితిట్టల నిరియం బెట్టఁదొడంగినం గలంగంబడి తదానవానీకంబు సైరింపలేక చని
గవని చొచ్చిన మచ్చరంబు పెచ్చు పెరిఁగి శాంబరీకాదంబినీతిరోహితుండయిన రావణ
సుతుండు.&lt;/poem&gt;|ref=10}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;శరములు గురియఁ దొడంగిన, నరనాథులు ప్లవగయూథనాథులుఁ గడు న
చ్చెరువొంది యిపుడు వోయెౝ, బురిఁబడ నరిబలము మ్రోలఁ బొడ గన మేదిన్.&lt;/poem&gt;|ref=11}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;పయినుండి ఘోరనారాచంబులు పడుచున్నయవి రావణానుమతిం గాలమేఘంబులు
గురియు నిడువాలుం బిడుగులు గావు గదా యనుటయు విభీషణుండు.&lt;/poem&gt;|ref=12}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మొదలఁ బొడకట్టి పోవఁడె, యదృశ్యుఁ డై యొక్కరథికుఁ డతఁ డగ్నివరో
న్మదుఁ డై వచ్చిన రావణి, యిదె యిప్పుడు మింట డాఁగి యేయం జొచ్చెన్.&lt;/poem&gt;|ref=13}}  
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అన విని రాఘవుండు నిశితాస్త్రము లంబరవీథి కేయఁ దొ
ట్టినకుహనాపయోదముల టెక్కువఁ దాఁకి పడం దొడంగె నం
దున వెఱఁ గంది ఱేఁ డతనితూపులు ద్రుంచుచు నుండె వాఁడునుం
జునిఁగి జునింగి తూ పడరుచో టెఱుఁగంబడనీక మాయలన్.&lt;/poem&gt;|ref=14}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;గగనంబున నెల్లెడలం దానై గర్జిల్లుచుం గఠినబాణంబులు గుప్పుచుం గపులకుం గాలం
బు వచ్చె ననిపించుచుం దెంపుచేసి.&lt;/poem&gt;|ref=15}} 
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;మెడకు మీఁగాలికిఁ బుడమికిఁ గొననేయఁ, బొగడదండలలోన పొలియువారు
నలువుర నేపురఁ దల లంటఁ గొననేయఁ, దిక్కట్లతోడన తిరుగువారు
తొడలు వక్షంబులు దూరంగఁ గొననేయ, మూఁటిలెక్కలమాడ్కి మ్రొగ్గువారు
పైకళేబరములు బరులునోఁ గొననేయ, నెడకువతోడన మడియువారు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నగుచుఁ దచ్ఛరముల నగచర్మప్రళయంబు, పుట్టె ననఁ బ్రసిద్ధపూజ్యుఁ డైన
యూథనాథుఁ డనక యొంటరికాఁ డన, కాకసమున కసువు లప్పగింప.&lt;/poem&gt;|ref=16}}  
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;కనుంగొనుచుం గౌసల్యానందనుండు సేయునదిలేక వింటికొప్పున దా కేలువైచుకొని
యయ్యంధకారంబులో నిలువంబడి నా రెవ్వరు విభీషణా! నీవా? సుగ్రీవా! నీవా?&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9dtv6k4roce58as0miw85ezvxkcx3nb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563527</id>
      <parentid>563526</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:07:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>563527</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5471" sha1="iqdnl4gzjcy3fuc1qin3lc0oxstx9q0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}ఇంద్రజిత్తు రామలక్ష్మణుల నాగపాశబద్ధులఁ జేయుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;పోల నొకమఱి తనహోమశాలఁ జొచ్చి, రాక కాదని యింద్రజిద్ద్రాక్షసుండు
నరిగి యొక ల్మి వ్రేల్చి కుండాంతరుదిత, దివ్యసన్నద్ధరథ మెక్కి తిరిగి వచ్చి.&lt;/poem&gt;|ref=9}}  
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;తళుక్కునం బొడకట్టి రామసౌమిత్రిసుగ్రీవప్రముఖులు వెఱఁగంద నదృశ్యుం డై గగ
నంబున మాయామేఘంబులు పన్నఁ జుక్కలవెలుంగు దోఁచదయ్యె నయ్యెడ రక్క
సు లుక్కు మిగిలి యక్కటికిచీఁకటిం గనుచూపి యినుమడించి తూర్యనినదంబులు
నట్టహాసంబులుఁ జెలంగం దఱిమి తాఁకిరి కపులును లోచేవ కలిమినీడం బోవక కూడం
దఱిమిరి రఘుపుంగవుండును దివ్యశరజ్వాలామాలికలచే రాకాసిమూఁకలతోడనకూడం
జీకటితిట్టల నిరియం బెట్టఁదొడంగినం గలంగంబడి తదానవానీకంబు సైరింపలేక చని
గవని చొచ్చిన మచ్చరంబు పెచ్చు పెరిఁగి శాంబరీకాదంబినీతిరోహితుండయిన రావణ
సుతుండు.&lt;/poem&gt;|ref=10}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;శరములు గురియఁ దొడంగిన, నరనాథులు ప్లవగయూథనాథులుఁ గడు న
చ్చెరువొంది యిపుడు వోయెౝ, బురిఁబడ నరిబలము మ్రోలఁ బొడ గన మేదిన్.&lt;/poem&gt;|ref=11}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;పయినుండి ఘోరనారాచంబులు పడుచున్నయవి రావణానుమతిం గాలమేఘంబులు
గురియు నిడువాలుం బిడుగులు గావు గదా యనుటయు విభీషణుండు.&lt;/poem&gt;|ref=12}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మొదలఁ బొడకట్టి పోవఁడె, యదృశ్యుఁ డై యొక్కరథికుఁ డతఁ డగ్నివరో
న్మదుఁ డై వచ్చిన రావణి, యిదె యిప్పుడు మింట డాఁగి యేయం జొచ్చెన్.&lt;/poem&gt;|ref=13}}  
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అన విని రాఘవుండు నిశితాస్త్రము లంబరవీథి కేయఁ దొ
ట్టినకుహనాపయోదముల టెక్కువఁ దాఁకి పడం దొడంగె నం
దున వెఱఁ గంది ఱేఁ డతనితూపులు ద్రుంచుచు నుండె వాఁడునుం
జునిఁగి జునింగి తూ పడరుచో టెఱుఁగంబడనీక మాయలన్.&lt;/poem&gt;|ref=14}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;గగనంబున నెల్లెడలం దానై గర్జిల్లుచుం గఠినబాణంబులు గుప్పుచుం గపులకుం గాలం
బు వచ్చె ననిపించుచుం దెంపుచేసి.&lt;/poem&gt;|ref=15}} 
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;మెడకు మీఁగాలికిఁ బుడమికిఁ గొననేయఁ, బొగడదండలలోన పొలియువారు
నలువుర నేపురఁ దల లంటఁ గొననేయఁ, దిక్కట్లతోడన తిరుగువారు
తొడలు వక్షంబులు దూరంగఁ గొననేయ, మూఁటిలెక్కలమాడ్కి మ్రొగ్గువారు
పైకళేబరములు బరులునోఁ గొననేయ, నెడకువతోడన మడియువారు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;నగుచుఁ దచ్ఛరముల నగచర్మప్రళయంబు, పుట్టె ననఁ బ్రసిద్ధపూజ్యుఁ డైన
యూథనాథుఁ డనక యొంటరికాఁ డన, కాకసమున కసువు లప్పగింప.&lt;/poem&gt;|ref=16}}  
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;కనుంగొనుచుం గౌసల్యానందనుండు సేయునదిలేక వింటికొప్పున దా కేలువైచుకొని
యయ్యంధకారంబులో నిలువంబడి నా రెవ్వరు విభీషణా! నీవా? సుగ్రీవా! నీవా?&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iqdnl4gzjcy3fuc1qin3lc0oxstx9q0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/170</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214710</id>
    <revision>
      <id>563575</id>
      <parentid>560670</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T20:52:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563575</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5445" sha1="rfyt679gv3f960ggo15w3zx63zfii8j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;నిన్నెన్ని దాఁకెౝ? జాంబవంతుం డున్నాఁడా? యంగదుండా! హనుమంతుండు 
పడఁడుగదా? యనుచు డగ్గుత్తిక వెట్టి పలుకుచున్నం జూచి లక్ష్మణుండు 'దేవా!
తాళినం బనియెత్తి పోవుచున్నయది యరాక్షసం బయ్యెడుం గాక జగం బని ప్రయో
గింతునే బ్రహ్మాస్త్రం? బీతులువయు నందులోనివాఁడై పోయెడు నటు గాదేని మనకై
వచ్చి యనేకదూరదేశవాసు లివ్వానరవీరు లాకసంబునకుఁ బ్రాణంబు లప్పగింపుచు
న్నా రిది చూచినం గడుపు దరికొనియెడు నన విని యవ్విభుం డతని మొగంబై యేమి
చేయువార మొకనిపైఁ గినిసి పెక్కండ్ర నయుద్ధసన్నద్ధులం జంపరాదుగదా యని
వారించె నప్పు డమ్మేఘనాదుం డయ్యిరువురన్నదమ్ములమీఁదనుం బన్నగప్రదర
ప్రయోగంబు గావించె నంత.&lt;/poem&gt;|ref=17}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కలయ డిగి కీలుకీళ్ళకుఁ, జిలువలు దగులుకొని పడగ చెఱఁగులకుం దోఁ
కలు ముళ్ళుగొని బిగించెౝ, నిలిచిన నిలువునని వారు నేలౝ వ్రాలన్.&lt;/poem&gt;|ref=18}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అంత.&lt;/poem&gt;|ref=19}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;బిసరుహబంధునందన! విభీషణు లుమ్మలికంబుతోడ వె
క్కసముగ బాష్పధార లొలుకం గని వీరవినోదచాతురీ
రసికుల రామలక్ష్మణుల రాజకుమారుల మోసపుచ్చెనే
దుసికిలి డాఁగిపోయి యొకతుచ్ఛుఁడు నేఁ డని చింత నొందుచున్.&lt;/poem&gt;|ref=20}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ఉండి కొంతవడికి నుపశాంతసంతాపు, లైనవెనుక రావణానుజుండు
దండు గలయ నరయుచుండెఁ దన్నింద్రజి, ద్దృష్టిఁ జూచి కపులఁ దెలిసికొనుచు.&lt;/poem&gt;|ref=21}}  
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అంత.&lt;/poem&gt;|ref=22}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అచ్ఛిలువకాట్లచేత, న్నొచ్చిపడినరాఘవులఁ గనుంగొని తనచేఁ
జచ్చి రనునిశ్చయంబునఁ, జెచ్చెరఁ దండ్రికడ కింద్రజిత్తుఁడు చనియెన్.&lt;/poem&gt;|ref=23}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;చని మ్రొక్కి రామలక్ష్మణు, లనియెడువా రన్నదము లయ్యిరువురు నా
యనిమొనఁ జచ్చిరి చచ్చిరి, వనచరులుం బఱకపాలు వసుధం జిక్కన్.&lt;/poem&gt;|ref=24}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అనిన నందనుఁ గౌఁగిట నలమి యెత్తి, గజముపై గంట వేయించి కలయవీటఁ
జాటఁగాఁ బంచె నతఁడు రాక్షసులకెల్లఁ, గ్రోఁతిమాంస మగ్గువయయ్యెఁ గొనుఁడటంచు.&lt;/poem&gt;|ref=25}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు రావణుండు పరమానందంబునం బొంది జానకిం దలంచి.&lt;/poem&gt;|ref=26}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;జలజానన యిఁక నేనియుఁ, గలయునొకో నన్ను నన్నుఁ గదరించుటకుౝ
వల్లఁతు లగుచెలులు చెనకులఁ, బలుకులఁ దేలింప ననుచుఁ బాతకి యంతన్.&lt;/poem&gt;|ref=27}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అక్కాంతఁ బుష్పకముపై, నెక్కించుకొని చని చూపి యిదె రాఘవుల
మక్కించె మేఘనాదుం, డొక్కఁడ యని యతనియాస యుడుపుఁ డిటంచున్.&lt;/poem&gt;|ref=28}}  
{{p|ac|fwb}}రాక్షసస్త్రీలు సీతకు దాశరథులఁ జూపుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;తన కూడిగంబు సేయురక్కసిమగువలం బనిచినం బోయి వార లత్తలోదరిం బుష్ప&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rfyt679gv3f960ggo15w3zx63zfii8j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/171</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214711</id>
    <revision>
      <id>563578</id>
      <parentid>560671</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T21:39:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563578</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4730" sha1="7d6f05vy9t7hzpw9t4j8gdr2lb0krtd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;కంబునం బెట్టుకొని చని పొలికలనిలోనం బడియున్న పిన్ననుం బెద్దనుం జూపి వీరిరు
పురు నీమఱఁదియు మగండునుంగద! చచ్చిరి కనువిచ్చి చూడు మన నల్లతాతన్వి
యుల్లంబు ఝల్లనం ద్రెళ్ళి యెల్లంబోయి యల్లన యెట్టకేలకుం దెలిసి లేచి తేరి
కొనంజూచి.&lt;/poem&gt;|ref=30}}
{{p|ac|fwb}}నాగపాశబద్ధులగు దాశరథులఁ జూచి సీత శోకించుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;హా! రాఘవ! నీనయనము, లారక్తాంతములు మొగిచె నని యేమియొకో!
నే రాఁగా నో! దాసుల, నేరము లెంచనిదయాంబునిధి కిటు దగునే?&lt;/poem&gt;|ref=32}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తహతహఁ బెట్టితిఁగా నినుఁ, గుహనామృగవాంఛఫలము గుడిచితిఁ గా నీ
సహజన్ముఁడె యవ్వలిదొర?, మహాత్మ! సౌమిత్రి! నీవు మాటాడఁగదే.&lt;/poem&gt;|ref=33}} 
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అని విలపించుచున్నఁ ద్రిజటాసురి యల్లలితాంగిఁ జూచి యో
వనజదళాక్షి! నీహృదయవల్లభుఁ డాయురుపేతుఁ డౌటనుౝ
నిను భరియించు పుష్పకము నిక్కము దెల్పెడు దివ్యయానముం
గని విధవ భరింప దటు గానఁ జలింపు! మమ్మ! నిమ్మదిన్.&lt;/poem&gt;|ref=34}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;మేనికాంతి కందమిని నీమఱందియు, బ్రతికి యున్నవాఁడు పతివిహీన
మైన బలము నిలుచునా వారికడ దొర, లున్నవారు చూడు మూరడిలుము.&lt;/poem&gt;|ref=35}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని తెలిపి క్రమ్మఱం దో, కొని చనిరి యశోకవనికిఁ గోమలి నసురాం
గనలంత నిచట శోకం, బున మునుఁగురు భానుసుతుఁడు మొదలగువారల్.&lt;/poem&gt;|ref=36}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;రఘుకులరాజన్యులం బరివేష్టించి మీఁ దెట్లొకో యని చింతించుచున్నం గనుంగొని
ఖేదంబునం గ్రోధంబు పెరిగి హనుమంతుండు.&lt;/poem&gt;|ref=37}} 
{{p|ac|fwb}}హనుమంతుఁడు విజృంభించుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;నమలెద నేతదాదిభువనంబులు మంథనగాదు లైనఱా
లుమిసెదఁ బంటిసంధిఁ బడియుండఁగనీక యజాండ మంతయుౝ
జిమిడిచెదం బ్రతాపశిఖిచేతఁ బ్రపంచము చేసి నాతనిౝ
నెమకెదఁ బట్టెదం బిదప నే నతఁ డేలెడుపట్ట మేలెదన్.&lt;/poem&gt;|ref=36}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అప్పటికి రాముఁ డించుక, తెప్పిరి తనదండ మూర్ఛఁ దెలియనియనుజుం
దప్పక కనుఁగొని యిఁక నీ, వెప్పుడు కనుదెఱచి చూచెదే సౌమిత్రీ?&lt;/poem&gt;|ref=37}} 
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అరులకుఁ గోరువెట్టితిగదా నినుఁ దమ్ముఁడ! వైరిఁ జంపి యె
వ్వరివలమూపుమీఁద విలు వైతు నయోధ్యకు నెట్లు పోవుదుౝ
మరలి సుమిత్ర న న్నడిగినం దలవంచుట యుత్తరంబె? నీ
వరిగెడుచోటికే పయన మైతి విభీషణు నప్పు బొంకితిన్.&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7d6f05vy9t7hzpw9t4j8gdr2lb0krtd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563579</id>
      <parentid>563578</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T21:39:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>563579</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4732" sha1="firav8zszw4kicafezlcetph99tnxj9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;కంబునం బెట్టుకొని చని పొలికలనిలోనం బడియున్న పిన్ననుం బెద్దనుం జూపి వీరిరు
పురు నీమఱఁదియు మగండునుంగద! చచ్చిరి కనువిచ్చి చూడు మన నల్లతాతన్వి
యుల్లంబు ఝల్లనం ద్రెళ్ళి యెల్లంబోయి యల్లన యెట్టకేలకుం దెలిసి లేచి తేరి
కొనంజూచి.&lt;/poem&gt;|ref=30}}
{{p|ac|fwb}}నాగపాశబద్ధులగు దాశరథులఁ జూచి సీత శోకించుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;హా! రాఘవ! నీనయనము, లారక్తాంతములు మొగిచె నని యేమియొకో!
నే రాఁగా నో! దాసుల, నేరము లెంచనిదయాంబునిధి కిటు దగునే?&lt;/poem&gt;|ref=32}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తహతహఁ బెట్టితిఁగా నినుఁ, గుహనామృగవాంఛఫలము గుడిచితిఁ గా నీ
సహజన్ముఁడె యవ్వలిదొర?, మహాత్మ! సౌమిత్రి! నీవు మాటాడఁగదే.&lt;/poem&gt;|ref=33}} 
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అని విలపించుచున్నఁ ద్రిజటాసురి యల్లలితాంగిఁ జూచి యో
వనజదళాక్షి! నీహృదయవల్లభుఁ డాయురుపేతుఁ డౌటనుౝ
నిను భరియించు పుష్పకము నిక్కము దెల్పెడు దివ్యయానముం
గని విధవ భరింప దటు గానఁ జలింపు! మమ్మ! నిమ్మదిన్.&lt;/poem&gt;|ref=34}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;మేనికాంతి కందమిని నీమఱందియు, బ్రతికి యున్నవాఁడు పతివిహీన
మైన బలము నిలుచునా వారికడ దొర, లున్నవారు చూడు మూరడిలుము.&lt;/poem&gt;|ref=35}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని తెలిపి క్రమ్మఱం దో, కొని చనిరి యశోకవనికిఁ గోమలి నసురాం
గనలంత నిచట శోకం, బున మునుఁగురు భానుసుతుఁడు మొదలగువారల్.&lt;/poem&gt;|ref=36}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;రఘుకులరాజన్యులం బరివేష్టించి మీఁ దెట్లొకో యని చింతించుచున్నం గనుంగొని
ఖేదంబునం గ్రోధంబు పెరిగి హనుమంతుండు.&lt;/poem&gt;|ref=37}} 
{{p|ac|fwb}}హనుమంతుఁడు విజృంభించుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;నమలెద నేతదాదిభువనంబులు మంథనగాదు లైనఱా
లుమిసెదఁ బంటిసంధిఁ బడియుండఁగనీక యజాండ మంతయుౝ
జిమిడిచెదం బ్రతాపశిఖిచేతఁ బ్రపంచము చేసి నాతనిౝ
నెమకెదఁ బట్టెదం బిదప నే నతఁ డేలెడుపట్ట మేలెదన్.&lt;/poem&gt;|ref=36}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అప్పటికి రాముఁ డించుక, తెప్పిరి తనదండ మూర్ఛఁ దెలియనియనుజుం
దప్పక కనుఁగొని యిఁక నీ, వెప్పుడు కనుదెఱచి చూచెదే సౌమిత్రీ?&lt;/poem&gt;|ref=37}} 
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అరులకుఁ గోరువెట్టితిగదా నినుఁ దమ్ముఁడ! వైరిఁ జంపి యె
వ్వరివలమూపుమీఁద విలు వైతు నయోధ్యకు నెట్లు పోవుదుౝ
మరలి సుమిత్ర న న్నడిగినం దలవంచుట యుత్తరంబె? నీ
వరిగెడుచోటికే పయన మైతి విభీషణు నప్పు బొంకితిన్.&lt;/poem&gt;|ref=38}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>firav8zszw4kicafezlcetph99tnxj9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/172</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214712</id>
    <revision>
      <id>563581</id>
      <parentid>560672</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T22:09:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563581</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5077" sha1="pwk2elvardx6iwr2b80nos0h8jvp1ao" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అని విలపింప నారదమహాముని వచ్చి నృపాలుచేత వా
చనికనమస్కృతుల్ వడసి సంస్తుతితో వలచుట్టి దేవ! నిౝ
గనుఁగొనినౝ బసాపడినకయ్యము నీరయి పోయెఁ గంటికిౝ
జనునె యిటుండ నీకుఁ? దలఁచౝ వరదయ్య సుపర్లు నిత్తఱిన్?&lt;/poem&gt;|ref=39}}
{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;ఈతుట్టెపురుగు లేమగు, నీతేజీ వచ్చినపుడు? నిఖిలేశ్వర! నీ
వేతెలివి దెచ్చుకొమ్మని, యాతఁడు దీవించి చనియె నధిపుఁడు నాత్మన్.&lt;/poem&gt;|ref=40}}
{{p|ac|fwb}}గరుడి వచ్చి నాగపాశములు వదల్చుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;వైనతేయుం దలంచిన.&lt;/poem&gt;|ref=41}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ఎక్కడ వచ్చునో యమృత మి మ్మని క్రమ్మఱ? నంచు వేలుపుల్
బొక్కలు దూఱఁగా నెగసి భూరుహకోటులు బారువెంబడిం
ద్రొక్క మహానినాదములతో వలిఱెక్కవెలుంగు దిక్కులం
బిక్కటిలౝ బిలేశయవిభేది నభోగతి వచ్చుచుండఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=42}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మెదలెౝ మొదల నొకించుక, వదలెౝ ముడిగొన్న ముళ్లు వడిఁ బుడమిఁ బడౝ
బ్రిదిలెం బిదపం బద మని, కదలెౝ రాఘవులఁ బొదివి కట్టినపాముల్.&lt;/poem&gt;|ref=43}}
{{p|ac|fwb}}దాశరథులు మూర్ఛఁ దేరుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అంత నాగాంతకుం డరుదెంచి గరుదంచ, లామృతశీకరవ్యాప్తి వెనుప
మును పాజిభూమిఁ జచ్చినవానరులు లేచి, వచ్చిరి చా నున్నవారు బ్రతికి
దినవంశమణి తమ్ముఁడును దాను బడలికల్, దేఱి కూర్చుండిరి తిమ్మఁబడియె
బలమెల్లఁ దల్లడంబులు మాని యావేళ, భువనంబులకు మహోత్సవము దోఁచెఁ&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;బతి యతనిఁ బిల్చి రమ్ము సుపర్ణ! నీవు, దశరథునిమాఱు మాయాపదలు దలంగె
నీవలన నన్న దేవ! నే నీకు బంట, నంత వల దని సేవించి యరిగె నతఁడు.&lt;/poem&gt;|ref=44}} 
{{p|ac|fwb}}ధూమ్రాక్షుఁ డంగదునిచే నీల్గుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;రవి తోఁచఁ బ్రాచిఁ నలుగడ, గవనులకుం బ్రాఁకి వీరకపు లార్చిరి యా
రవము విని రావణుం డిది, సవిశేషముగా నెఱింగెఁ జారులవలనన్.&lt;/poem&gt;|ref=45}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఎఱింగి యీయాపద గడచివచ్చినప్పుడు రాఘవు లజేయులు కపు లాడినవి యాటలని
విచారించుచున్న ధూమ్రాక్షుండు.&lt;/poem&gt;|ref=46}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తలఁ కేల నీకు రాక్షస, కులనాయక! కపుల నృపులఁ గూల్చెద ననుచుౝ
సెలవంపి వచ్చె బహువిధ, బలములు గొలువంగఁ బటహభాంకృతు లెసఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=47}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు గవని వెడలి యేతెంచి తాఁకినఁ, గపులు చెట్టు లెత్తి గట్టు లెత్తి
వైచివైచి తురగవారణస్యందన, భటులఁ బిలుకు మార్చి పయికిఁ గవియ.&lt;/poem&gt;|ref=48}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;ఆధూమ్రాక్షుఁడు ఘోరసింహముఖవాహవ్యూహసన్నాహలీ
లాధౌరేయరథత్వరోద్ధతుఁడు గోలాంగూలభిక్షాబుభు&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pwk2elvardx6iwr2b80nos0h8jvp1ao</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563583</id>
      <parentid>563581</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T22:09:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>563583</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5081" sha1="rnrirlv2dzu41tav3gph9qyuchnol2g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అని విలపింప నారదమహాముని వచ్చి నృపాలుచేత వా
చనికనమస్కృతుల్ వడసి సంస్తుతితో వలచుట్టి దేవ! నిౝ
గనుఁగొనినౝ బసాపడినకయ్యము నీరయి పోయెఁ గంటికిౝ
జనునె యిటుండ నీకుఁ? దలఁచౝ వరదయ్య సుపర్లు నిత్తఱిన్?&lt;/poem&gt;|ref=39}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఈతుట్టెపురుగు లేమగు, నీతేజీ వచ్చినపుడు? నిఖిలేశ్వర! నీ
వేతెలివి దెచ్చుకొమ్మని, యాతఁడు దీవించి చనియె నధిపుఁడు నాత్మన్.&lt;/poem&gt;|ref=40}}
{{p|ac|fwb}}గరుడి వచ్చి నాగపాశములు వదల్చుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;వైనతేయుం దలంచిన.&lt;/poem&gt;|ref=41}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ఎక్కడ వచ్చునో యమృత మి మ్మని క్రమ్మఱ? నంచు వేలుపుల్
బొక్కలు దూఱఁగా నెగసి భూరుహకోటులు బారువెంబడిం
ద్రొక్క మహానినాదములతో వలిఱెక్కవెలుంగు దిక్కులం
బిక్కటిలౝ బిలేశయవిభేది నభోగతి వచ్చుచుండఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=42}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మెదలెౝ మొదల నొకించుక, వదలెౝ ముడిగొన్న ముళ్లు వడిఁ బుడమిఁ బడౝ
బ్రిదిలెం బిదపం బద మని, కదలెౝ రాఘవులఁ బొదివి కట్టినపాముల్.&lt;/poem&gt;|ref=43}}
{{p|ac|fwb}}దాశరథులు మూర్ఛఁ దేరుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అంత నాగాంతకుం డరుదెంచి గరుదంచ, లామృతశీకరవ్యాప్తి వెనుప
మును పాజిభూమిఁ జచ్చినవానరులు లేచి, వచ్చిరి చా నున్నవారు బ్రతికి
దినవంశమణి తమ్ముఁడును దాను బడలికల్, దేఱి కూర్చుండిరి తిమ్మఁబడియె
బలమెల్లఁ దల్లడంబులు మాని యావేళ, భువనంబులకు మహోత్సవము దోఁచెఁ&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;బతి యతనిఁ బిల్చి రమ్ము సుపర్ణ! నీవు, దశరథునిమాఱు మాయాపదలు దలంగె
నీవలన నన్న దేవ! నే నీకు బంట, నంత వల దని సేవించి యరిగె నతఁడు.&lt;/poem&gt;|ref=44}} 
{{p|ac|fwb}}ధూమ్రాక్షుఁ డంగదునిచే నీల్గుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;రవి తోఁచఁ బ్రాచిఁ నలుగడ, గవనులకుం బ్రాఁకి వీరకపు లార్చిరి యా
రవము విని రావణుం డిది, సవిశేషముగా నెఱింగెఁ జారులవలనన్.&lt;/poem&gt;|ref=45}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఎఱింగి యీయాపద గడచివచ్చినప్పుడు రాఘవు లజేయులు కపు లాడినవి యాటలని
విచారించుచున్న ధూమ్రాక్షుండు.&lt;/poem&gt;|ref=46}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తలఁ కేల నీకు రాక్షస, కులనాయక! కపుల నృపులఁ గూల్చెద ననుచుౝ
సెలవంపి వచ్చె బహువిధ, బలములు గొలువంగఁ బటహభాంకృతు లెసఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=47}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు గవని వెడలి యేతెంచి తాఁకినఁ, గపులు చెట్టు లెత్తి గట్టు లెత్తి
వైచివైచి తురగవారణస్యందన, భటులఁ బిలుకు మార్చి పయికిఁ గవియ.&lt;/poem&gt;|ref=48}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;ఆధూమ్రాక్షుఁడు ఘోరసింహముఖవాహవ్యూహసన్నాహలీ
లాధౌరేయరథత్వరోద్ధతుఁడు గోలాంగూలభిక్షాబుభు&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rnrirlv2dzu41tav3gph9qyuchnol2g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563584</id>
      <parentid>563583</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T22:11:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>563584</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5081" sha1="t2n2ux2c87gi5j43va41n5em8c10ny5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అని విలపింప నారదమహాముని వచ్చి నృపాలుచేత వా
చనికనమస్కృతుల్ వడసి సంస్తుతితో వలచుట్టి దేవ! నిౝ
గనుఁగొనినౝ బసాపడినకయ్యము నీరయి పోయెఁ గంటికిౝ
జనునె యిటుండ నీకుఁ? దలఁచౝ వలదయ్య సుపర్ణు నిత్తఱిన్?&lt;/poem&gt;|ref=39}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఈతుట్టెపురుగు లేమగు, నీతేజీ వచ్చినపుడు? నిఖిలేశ్వర! నీ
వేతెలివి దెచ్చుకొమ్మని, యాతఁడు దీవించి చనియె నధిపుఁడు నాత్మన్.&lt;/poem&gt;|ref=40}}
{{p|ac|fwb}}గరుడి వచ్చి నాగపాశములు వదల్చుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;వైనతేయుం దలంచిన.&lt;/poem&gt;|ref=41}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ఎక్కడ వచ్చునో యమృత మి మ్మని క్రమ్మఱ? నంచు వేలుపుల్
బొక్కలు దూఱఁగా నెగసి భూరుహకోటులు బారువెంబడిం
ద్రొక్క మహానినాదములతో వలిఱెక్కవెలుంగు దిక్కులం
బిక్కటిలౝ బిలేశయవిభేది నభోగతి వచ్చుచుండఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=42}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మెదలెౝ మొదల నొకించుక, వదలెౝ ముడిగొన్న ముళ్లు వడిఁ బుడమిఁ బడౝ
బ్రిదిలెం బిదపం బద మని, కదలెౝ రాఘవులఁ బొదివి కట్టినపాముల్.&lt;/poem&gt;|ref=43}}
{{p|ac|fwb}}దాశరథులు మూర్ఛఁ దేరుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అంత నాగాంతకుం డరుదెంచి గరుదంచ, లామృతశీకరవ్యాప్తి వెనుప
మును పాజిభూమిఁ జచ్చినవానరులు లేచి, వచ్చిరి చా నున్నవారు బ్రతికి
దినవంశమణి తమ్ముఁడును దాను బడలికల్, దేఱి కూర్చుండిరి తిమ్మఁబడియె
బలమెల్లఁ దల్లడంబులు మాని యావేళ, భువనంబులకు మహోత్సవము దోఁచెఁ&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;బతి యతనిఁ బిల్చి రమ్ము సుపర్ణ! నీవు, దశరథునిమాఱు మాయాపదలు దలంగె
నీవలన నన్న దేవ! నే నీకు బంట, నంత వల దని సేవించి యరిగె నతఁడు.&lt;/poem&gt;|ref=44}} 
{{p|ac|fwb}}ధూమ్రాక్షుఁ డంగదునిచే నీల్గుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;రవి తోఁచఁ బ్రాచిఁ నలుగడ, గవనులకుం బ్రాఁకి వీరకపు లార్చిరి యా
రవము విని రావణుం డిది, సవిశేషముగా నెఱింగెఁ జారులవలనన్.&lt;/poem&gt;|ref=45}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఎఱింగి యీయాపద గడచివచ్చినప్పుడు రాఘవు లజేయులు కపు లాడినవి యాటలని
విచారించుచున్న ధూమ్రాక్షుండు.&lt;/poem&gt;|ref=46}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తలఁ కేల నీకు రాక్షస, కులనాయక! కపుల నృపులఁ గూల్చెద ననుచుౝ
సెలవంపి వచ్చె బహువిధ, బలములు గొలువంగఁ బటహభాంకృతు లెసఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=47}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు గవని వెడలి యేతెంచి తాఁకినఁ, గపులు చెట్టు లెత్తి గట్టు లెత్తి
వైచివైచి తురగవారణస్యందన, భటులఁ బిలుకు మార్చి పయికిఁ గవియ.&lt;/poem&gt;|ref=48}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;ఆధూమ్రాక్షుఁడు ఘోరసింహముఖవాహవ్యూహసన్నాహలీ
లాధౌరేయరథత్వరోద్ధతుఁడు గోలాంగూలభిక్షాబుభు&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t2n2ux2c87gi5j43va41n5em8c10ny5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/173</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214714</id>
    <revision>
      <id>563586</id>
      <parentid>560674</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T22:36:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563586</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5165" sha1="1ldg0fjcdh3u03x731xd2srw4w3en65" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;క్షాధావద్విశిఖుండు వచ్చె నడుమం జచ్చెౝ మరుత్పుత్త్రబా
హాధాత్రీధర మౌదలం బడిన రథ్యస్యందనోపేతుఁడై.&lt;/poem&gt;|ref=49}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఆవార్త విన్న యప్పుడ, రావణుఁ డతిరోషభీకరభుకుటిముఖుం
డై వజ్రదంష్ట్రుఁ బంచిన, వే వచ్చె నతం డపారవివిధబలముతోన్.&lt;/poem&gt;|ref=50}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇత్తెఱంగునం బురద్వారంబు నిర్గమించి మృత్యుముఖంబున వెడలివచ్చుచిచ్చుచందం
బునం దోఁచి యవ్వజ్రదంష్ట్రుండు నిజబలంబులం గూర్చుకొని కపులం జుట్టుముట్టి
చతురంగంబులం బట్టి సపరశ్వథప్రాసపాశకృపాణాదుల ముంచినం గొంచించక
యదలించి వానరవరులు శిలాపాదపాదులం జెండాడి గం డడంచిన దానవసేనలు
కనుకనిం బఱచిన నపుడు గఱిచి తరుచరవ్యూహంబు దెరలించికొని చొరంబడి వజ్ర
దంష్ట్రుండు యూథాధినాథుల కుఱికి పెంపర నంపరం బఱపి వెంపరలాడుచుం
జంపుచున్నం గని యంగదుం డెదిరి యతనియరదంబుఁ గరంబులం బట్టి నేలం గొట్టినం
బుట్టచెండుకరణి నిగసి ధరణికి లంఘించి యాదైత్యుండు.&lt;/poem&gt;|ref=51}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఉగ్రకరఖడ్గ మెత్తి పై కుఱుక నంగ, దుండు వాఁ డెత్తుకైదువుతోడికేలు
పెనఁగిపట్టి మోచేతిపట్టునకు విఱిచి, నడుము తెగవైచె వాని నాయడిదమునన. &lt;/poem&gt;|ref=52}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అంత నకంపనుఁ డనువాఁ, డంతకనిభుఁ డసురవిభుని యనుమతి గని య
త్యంతరభసమున సేనా, సంతానము గొలువఁ బటహశంఖము లులియన్.&lt;/poem&gt;|ref=53}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;వెలికిఁ జనుదెంచె నపు డ, ప్పలభుక్కుల కన్యవన్యఫలభుక్కులకుౝ
గల నయ్యె నందుఁ గైకొని, గెలుపునఁ గపివీరు లొడ్డగిల దొరకొనినన్.&lt;/poem&gt;|ref=54}} 
{{p|ac|fwb}}అకంపనుఁ డాంజనేయునిచేఁ జచ్చుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=పంచచామరము.|lines=&lt;poem&gt;అకంపనుండు తేరిపై శరానలంబు గ్రాలఁ గా
లకంఠదోఃపినాకలీలలం గరంబు గ్రాల సా
యకప్రకాండకృత్తవానరాంగుఁడై వెలుంగఁ గా
డ్పుకూర్మిపట్టి ముట్టి వానిపుట్టి ముంచె గట్టులన్.&lt;/poem&gt;|ref=55}}
{{p|ac|fwb}}ప్రహస్తాదులు వానరవీరులతో ఘోరముగఁ బోరి దోరుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అంత.&lt;/poem&gt;|ref=56}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అభయము పతి కొసఁగి వెసౝ, ద్రిభాగసేనాధిపతి యతిస్ఫురితబలుం
డుభయబలభయదభూరి, ప్రభతోడఁ బ్రహస్తుఁ డాత్మబలములు గొలువన్.&lt;/poem&gt;|ref=57}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;నిర్యాణనిస్సాణధ్వానంబులు మిన్ను చించుకొని చనం దనవెంటం గుంభహనుం
డును మహానాదుండును నరాంతకుండునుం జనుదేర నుత్పాతంబులకు భీతిల్లక
తనఢాకకు నచ్చెరువంది రాఘవులు విభీషణుం బిలిచి యితండు రావణుండే యని
యడుగునట్లుగాఁ ద్రోచి నడచినం దదీయసేనలుం గోపులు ముంచి వచ్చెం బ్లవంగ&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1ldg0fjcdh3u03x731xd2srw4w3en65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/174</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214715</id>
    <revision>
      <id>563587</id>
      <parentid>560675</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T23:10:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563587</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4874" sha1="izg7fu6sjkjdr9myl4vxakz1svpdst0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;బలంబులు చలంబులం జొచ్చి వియచ్చరులు పిచ్చలింప శిఖరమణిగణఘృణికదంబం
బులు చదలం జెదర భుజాగ్రంబుల గిరులు ద్రిప్పుచు నాయోధనాధిదేవతలకు నీరా
జనంబు లిచ్చు పొల్పు దెల్పినవారై కరిహరిశతాంగభటాంగంబులు నుగ్గు గావించి
రప్పుడు నరాంతకుండు శరధారాసంపాతకంపితాఖిలవనచరుండై వచ్చిన ద్వివిదుండు
వానింబట్టి ఖరశఖరధారలం జీరి నొప్పించినఁత మహానాదుండు మార్కొనిన వానిం
జాంబవంతుం డంతకరాజధాని కనిచెఁ గుంభహనుండు విజృంభించిన నీలుండు సంరం
భించి యొక్కయెత్తుఱాయి నెత్తి వైచి వాని వధించె నంత.&lt;/poem&gt;|ref=58}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;మ్రోల సహాయబంధువులు మువ్వురుఁ గూలుట చూచి కార్ముకో
చ్చాలనభీముఁడై రథము సారథిఁ తోలఁగఁ బంచి సాయక
జ్వాలలఁ జుట్టుపట్ల కపిసంఘము నేర్చుచు రాఁ బ్రహస్తునిౝ
నీలుఁ డెదిర్చి చంపె నవనీధరశృంగనిపాతనంబునౝ.&lt;/poem&gt;|ref=59}} 
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;పలభుక్కుల్ హతశేషు లెల్లఁ జని చెప్పం జచ్చెనె లంకకుౝ
గలసేనాధిపుఁ డింద్రవహ్నిముఖదిక్పాలప్రధాహారి క్రోఁ
తులచే? నంచుఁ బ్రహస్తు నెంచి దనుజేంద్రుం డాత్మఁ జింతించి కో
ల్తల నేఁ జేసి జయింతు వైరి నని యాత్రాభేరి వేయించినౝ.&lt;/poem&gt;|ref=60}}
{{p|ac|fwb}}రావణుఁడు యుద్ధమునకు వెడలుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;కూలఁబడెం దిశల్ కుధరకూటము లుర్వికి రాలె నేల పా
తాళము దాఁక వీలె జలదప్రకరోదరముల్ చిరింగె దం
భోళితటిల్లతాశకలపుంజము నల్గడఁ గుప్పగూలె వి
క్పాలురగుండియల్ గరఁగి కాఱె విభిన్నహృదంతవీథులౝ.&lt;/poem&gt;|ref=61}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అయ్యవసరంబున.&lt;/poem&gt;|ref=62}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ఎండలఁ జుట్టుముట్టుకొని యేర్చుచు భూరిభుజాసిదీధితుల్
మండఁగ భానుమండలము మాడిన నిప్పటివోలె నుండ ను
ద్దండహలాహలార్చుల గదా జగదాహుతి కప్పళించున
ట్లొండొరుమీఱుచుౝ వెలిఁగి రుగ్రపలాశిపదాతు లెల్లెడౝ.&lt;/poem&gt;|ref=63}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నడచి హుటాహుటిఁ బూడిచి, విడిచె మహాబిలము నొక్కవిఘటికలోనౝ
బుడమిపొడిగొరిజచెంగుల, వెడలంగా రేఁచి దనుజవీరహయంబుల్.&lt;/poem&gt;|ref=64}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;దిగనేకపములగుండెలు, పగిలి పడెౝ బ్రథమపటహభాంకృతి ననుచుౝ
జగతీస్వయంవరమునకు, మగలై వెడలుగతి వెసలె మత్తేభంబుల్.&lt;/poem&gt;|ref=65}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పొడవులకు నింగిచాలని, కడఁకంబలెఁ బుడమికిం దిగంబడి నెమ్ముల్
బిడువుల్ ద్రవ్వఁగ వెడలెౝ, దిడిమితి డిమ్ములు చెలంగఁ దేరులబారుల్.&lt;/poem&gt;|ref=66}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>izg7fu6sjkjdr9myl4vxakz1svpdst0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/175</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214716</id>
    <revision>
      <id>563591</id>
      <parentid>560676</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T01:21:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563591</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5309" sha1="gmydn2yikw8hcn2o5f13xuwgwn87zlb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కంఠీరవధ్వజాంకవిభాసిరథ మెక్కి, మేఘనాదుఁడు విజృంభించి నడచెఁ
దనతేరు దిగియ వాహనసహస్రము చాలు, టరుదుగా నతికాయుఁ డరుగుదెంచె
సింగపుఁగొదమతేజీరావురవద్రొక్కఁ, బొగ రెక్కి త్రిశిఖుండు దగిలి వెడలె
నెలుఁగులుఁ బులులుఁ గారెనుపోతులును బూచు, బండిపై దేవాంతకుండు గదలె&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నచ్చరల కభ్రమునఁ బ్రహస్తాదివీర, పరిణయము గర్గఁ దద్వధూవరులమీఁద
సొలయ వీనుల బలధూళి సుంకుచెరుగ, నుగ్రకరిఁ దోలి యూపాక్షుఁ డురవడించె.&lt;/poem&gt;|ref=67}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సంభృతపరిఘచ్ఛవిపరి, రంభుఁ డగునికుంభుఁ డుగ్రరథరారజ్య
త్కుంభీనసఘనకేతు, స్తంభుఁడు కుంభుండు మఱియుఁ దక్కినదొరలుౝ.&lt;/poem&gt;|ref=}68} 
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;సైరిభవారిభద్విరదశాసనఖడ్గఖరాధిరూఢులై
తారలు బూరగొమ్ములును దప్పెటలుౝ బడహంబులుౝ బదుల్
నూఱులు వేలు మ్రోయ గవనుల్ నడి వెల్వడి హత్తి యుత్తర
ద్వారమువంకఁ దార యిరువంకలఁ బౌఁజులు దీర్చి రయ్యెడౝ.&lt;/poem&gt;|ref=69}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;పంచముఖున కిన్మడించి తోఁచిన దేవ!, మ్రొక్కు లెక్కటిగొను మొదలివేల్ప!
యనరణ్యరాజభోజనపిచండిలబాహ!, కలధౌతశిఖరిలాఘనవదాన్య!
యలకాధిపతివిపజ్జలధిజైవాతృక!, కాలదండకధాసికాభుజంగ!
వరుణకృకాటికావలమానకాలాహి!, వజ్రలోచనవారివర్ధమాన!&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;రావణేశ్వర! యని మ్రోల రాజవంది, బిరుదభీషణచాటువుల్ బెట్టు చదువ
మేరుశిఖరంబుఁ దొలిచి నిర్మించినట్ల, తనరునపరింజితే రెక్కి దశముఖుండు.&lt;/poem&gt;|ref=70}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇత్తెఱంగున రథారూఢుం డై.&lt;/poem&gt;|ref=71}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;కాలం దద్ధశకంఠు నెట్టయెదురౝ రాకాసు లవ్వేళ హె
గ్గాళు ల్వట్టిరి యూర్పుడుగాడుపులబుగ్గల్ వొంగి గండోపల
స్థూలాభీలము లై తనర్పఁగఁ దదుద్భూతధ్వనుల్ దాఁకిలో
కాలోకాద్రిగుహల్ ప్రతిధ్వను లొసంగం బోయి వ్రయ్యంబడౝ.&lt;/poem&gt;|ref=72}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;చిందములు పట్టి రిందున, నందున నుడివడి హయంబు లంబుజబంధు
స్యందనము వైచి పడఁగా, నందుకొని పురస్థ మొక్కహర్మ్యము నిలిపెన్.&lt;/poem&gt;|ref=73}} 
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;వనచరేంద్రులకు దిమ్మనఁ దలల్ దిరుగంగ, నిలువున మూర్ఛలు నివ్వటిల్లెఁ
గణతలెల్లను గాతు కలఁగి దిక్కరులకుఁ, బొటఁబొటఁ గన్నీటిబొట్లు వడియె
బ్రహ్మలోకంబువారలకు వీనులలోన, నానించి మొరయించినట్ల యుండె
లచ్చితో సుద్దులెల్లను మాని వైకుంఠ, పతికిఁ బేరెలుఁగెత్తి పలుకవలసె&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నమ్ముఖరశంఖపటుకాహళాదికాధి, కారణము విశ్వ మంతయు నాక్రమింప
నేమి వ్రాకువ్వఁగా వచ్చు నిత్తరంబు, వాఁడిమి ప్రకాశముగ దైత్యవల్లభుండు.&lt;/poem&gt;|ref=74}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gmydn2yikw8hcn2o5f13xuwgwn87zlb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563592</id>
      <parentid>563591</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T01:21:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>563592</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5309" sha1="m40v1j2n3pabjib5z6s9cubhfe78j1h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కంఠీరవధ్వజాంకవిభాసిరథ మెక్కి, మేఘనాదుఁడు విజృంభించి నడచెఁ
దనతేరు దిగియ వాహనసహస్రము చాలు, టరుదుగా నతికాయుఁ డరుగుదెంచె
సింగపుఁగొదమతేజీరావురవద్రొక్కఁ, బొగ రెక్కి త్రిశిఖుండు దగిలి వెడలె
నెలుఁగులుఁ బులులుఁ గారెనుపోతులును బూచు, బండిపై దేవాంతకుండు గదలె&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నచ్చరల కభ్రమునఁ బ్రహస్తాదివీర, పరిణయము గర్గఁ దద్వధూవరులమీఁద
సొలయ వీనుల బలధూళి సుంకుచెరుగ, నుగ్రకరిఁ దోలి యూపాక్షుఁ డురవడించె.&lt;/poem&gt;|ref=67}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సంభృతపరిఘచ్ఛవిపరి, రంభుఁ డగునికుంభుఁ డుగ్రరథరారజ్య
త్కుంభీనసఘనకేతు, స్తంభుఁడు కుంభుండు మఱియుఁ దక్కినదొరలుౝ.&lt;/poem&gt;|ref=68}} 
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;సైరిభవారిభద్విరదశాసనఖడ్గఖరాధిరూఢులై
తారలు బూరగొమ్ములును దప్పెటలుౝ బడహంబులుౝ బదుల్
నూఱులు వేలు మ్రోయ గవనుల్ నడి వెల్వడి హత్తి యుత్తర
ద్వారమువంకఁ దార యిరువంకలఁ బౌఁజులు దీర్చి రయ్యెడౝ.&lt;/poem&gt;|ref=69}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;పంచముఖున కిన్మడించి తోఁచిన దేవ!, మ్రొక్కు లెక్కటిగొను మొదలివేల్ప!
యనరణ్యరాజభోజనపిచండిలబాహ!, కలధౌతశిఖరిలాఘనవదాన్య!
యలకాధిపతివిపజ్జలధిజైవాతృక!, కాలదండకధాసికాభుజంగ!
వరుణకృకాటికావలమానకాలాహి!, వజ్రలోచనవారివర్ధమాన!&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;రావణేశ్వర! యని మ్రోల రాజవంది, బిరుదభీషణచాటువుల్ బెట్టు చదువ
మేరుశిఖరంబుఁ దొలిచి నిర్మించినట్ల, తనరునపరింజితే రెక్కి దశముఖుండు.&lt;/poem&gt;|ref=70}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇత్తెఱంగున రథారూఢుం డై.&lt;/poem&gt;|ref=71}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;కాలం దద్ధశకంఠు నెట్టయెదురౝ రాకాసు లవ్వేళ హె
గ్గాళు ల్వట్టిరి యూర్పుడుగాడుపులబుగ్గల్ వొంగి గండోపల
స్థూలాభీలము లై తనర్పఁగఁ దదుద్భూతధ్వనుల్ దాఁకిలో
కాలోకాద్రిగుహల్ ప్రతిధ్వను లొసంగం బోయి వ్రయ్యంబడౝ.&lt;/poem&gt;|ref=72}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;చిందములు పట్టి రిందున, నందున నుడివడి హయంబు లంబుజబంధు
స్యందనము వైచి పడఁగా, నందుకొని పురస్థ మొక్కహర్మ్యము నిలిపెన్.&lt;/poem&gt;|ref=73}} 
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;వనచరేంద్రులకు దిమ్మనఁ దలల్ దిరుగంగ, నిలువున మూర్ఛలు నివ్వటిల్లెఁ
గణతలెల్లను గాతు కలఁగి దిక్కరులకుఁ, బొటఁబొటఁ గన్నీటిబొట్లు వడియె
బ్రహ్మలోకంబువారలకు వీనులలోన, నానించి మొరయించినట్ల యుండె
లచ్చితో సుద్దులెల్లను మాని వైకుంఠ, పతికిఁ బేరెలుఁగెత్తి పలుకవలసె&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నమ్ముఖరశంఖపటుకాహళాదికాధి, కారణము విశ్వ మంతయు నాక్రమింప
నేమి వ్రాకువ్వఁగా వచ్చు నిత్తరంబు, వాఁడిమి ప్రకాశముగ దైత్యవల్లభుండు.&lt;/poem&gt;|ref=74}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m40v1j2n3pabjib5z6s9cubhfe78j1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/176</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214717</id>
    <revision>
      <id>563593</id>
      <parentid>560677</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T01:50:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563593</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4691" sha1="c0rpe4rqh9lk6xo0tpbquvlolju9j5z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తనదొరలు పన్ని నిలిచిన, పెనువాకిట నిర్గమించి పృతనాభారం
బున మేదిని నలినలిగాఁ, జనుఁదేరఁగఁ జూచి రామచంద్రుం డంతౝ.&lt;/poem&gt;|ref=75}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;విభీషణుం బిలిచి.&lt;/poem&gt;|ref=76}} 
{{p|ac|fwb}}రాముఁడు రావణసైన్యముఁ గని యచ్చెరువడి విభీషణు నడుగుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;ఊర్ధ్వాజాండకటాహ ముచ్చి చన భూమోభూయరుద్యన్నిజాం
తర్ధ్వానంబులు విస్మయంబు వెనుపౝ మధ్యాహ్నమార్తాండరో
చిర్ధ్వంసం బొనరించుకొంచు నదె ప్రాచిం దోఁచె నక్కోటపై
దుర్ధ్వాంతం బిది యేమొకో యనినఁ జేతుల్ మొడ్చి యాధన్వికిన్.&lt;/poem&gt;|ref=77}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;రావణానుజుఁ డనియె నోరఘువరేణ్య!, యానలుపు దానవేంద్రునిసేన సుమ్ము!
కారు క్రమ్ముచు రోఁజుచుఁ గదలి వచ్చె, నీలధూళినిచోళయై నింగి మోచి.&lt;/poem&gt;|ref=78}} 
{{p|ac|fwb}}విభీషణుఁడు రామునకు రావణుసామర్థ్యం బెఱింగించుట&lt;/p&gt; సామర్థ
{{Telugu poem|type=కవిరాజవిరాజితము.|lines=&lt;poem&gt;తెలిసినవాఁడు హుయల్ విలువిద్యకు దిక్పరిపాలురదీవులకుౝ
వెలసినవాఁడు ప్రహస్తుఁడు మానవినీతుఁడు నై తనరాణువకుౝ
గలిగినమంత్రి తదీయభుజబలగర్వకథల్ మననీలునిచే
వెలిసిన నన్నెగులాత్మ సహింపక వెల్వడెఁ బంక్తిముఖుం డనికిౝ.&lt;/poem&gt;|ref=79}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అవ్వీరుం డవార్యశౌర్యుం డయినతెఱం గెఱింగింతు నవధరింపుము.&lt;/poem&gt;|ref=80}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;ఆదిం బన్నగరాట్ప్రభంజనులలో నన్యోన్యసామర్థ్యసం
వాదం బొక్కటి పుట్టి చిల్వదొర దేవగ్రావముం జుట్ట వి
చ్ఛేదింపంగఁ బ్రతిజ్ఞ వల్కుకొని వీచెౝ గాడ్పు దానౝ దిశల్
దూదుల్ దూలినయట్ల తూలుటయు నింద్రుం డాదిగా దిక్పతుల్.&lt;/poem&gt;|ref=81}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కంపించి శేషునికడ కేఁగి యోభోగి, కులనాథ! యీయద్రికూట మొకటి
వైవవే యీమహావాతూలవరువాత, వరువాత నినుఁ బ్రతివాసరంబు
తలఁచి యేము భుజించెదము గాని యంతట, గాని పోఁ డీభూతఘాతుకుండు
నావుడు నతఁ డొకింతఫణాగ్ర మెత్తిన, విఱుగ విసరి యిందు వేసె గాడ్పు&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;లంక యయ్యెఁ దదకళంకభూధరశృంగ, భంగ మంతనుండి బలిగృహంబు
విడిచి వచ్చి విడిసి రడరి మాలి సుమాలి, మాల్యవంతు లిచట మనుజనాథ!&lt;/poem&gt;|ref=82}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;విష్ణుదేవుచేత వెస మాలి పస మాలి, కడుసు మాలి యొడలి తొడుసు మాలి
పొలియ బలిని జేరెఁ బూర్వస్థితికి ముప్పు, లేమి మాల్యవంతుఁ డోమహాత్మ!&lt;/poem&gt;|ref=83}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c0rpe4rqh9lk6xo0tpbquvlolju9j5z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563594</id>
      <parentid>563593</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T01:50:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>563594</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4672" sha1="mqroyyypu2sz7mjbrobnyvtegv0ble1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తనదొరలు పన్ని నిలిచిన, పెనువాకిట నిర్గమించి పృతనాభారం
బున మేదిని నలినలిగాఁ, జనుఁదేరఁగఁ జూచి రామచంద్రుం డంతౝ.&lt;/poem&gt;|ref=75}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;విభీషణుం బిలిచి.&lt;/poem&gt;|ref=76}} 
{{p|ac|fwb}}రాముఁడు రావణసైన్యముఁ గని యచ్చెరువడి విభీషణు నడుగుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;ఊర్ధ్వాజాండకటాహ ముచ్చి చన భూమోభూయరుద్యన్నిజాం
తర్ధ్వానంబులు విస్మయంబు వెనుపౝ మధ్యాహ్నమార్తాండరో
చిర్ధ్వంసం బొనరించుకొంచు నదె ప్రాచిం దోఁచె నక్కోటపై
దుర్ధ్వాంతం బిది యేమొకో యనినఁ జేతుల్ మొడ్చి యాధన్వికిన్.&lt;/poem&gt;|ref=77}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;రావణానుజుఁ డనియె నోరఘువరేణ్య!, యానలుపు దానవేంద్రునిసేన సుమ్ము!
కారు క్రమ్ముచు రోఁజుచుఁ గదలి వచ్చె, నీలధూళినిచోళయై నింగి మోచి.&lt;/poem&gt;|ref=78}} 
{{p|ac|fwb}}విభీషణుఁడు రామునకు రావణుసామర్థ్యం బెఱింగించుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=కవిరాజవిరాజితము.|lines=&lt;poem&gt;తెలిసినవాఁడు హుయల్ విలువిద్యకు దిక్పరిపాలురదీవులకుౝ
వెలసినవాఁడు ప్రహస్తుఁడు మానవినీతుఁడు నై తనరాణువకుౝ
గలిగినమంత్రి తదీయభుజబలగర్వకథల్ మననీలునిచే
వెలిసిన నన్నెగులాత్మ సహింపక వెల్వడెఁ బంక్తిముఖుం డనికిౝ.&lt;/poem&gt;|ref=79}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అవ్వీరుం డవార్యశౌర్యుం డయినతెఱం గెఱింగింతు నవధరింపుము.&lt;/poem&gt;|ref=80}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;ఆదిం బన్నగరాట్ప్రభంజనులలో నన్యోన్యసామర్థ్యసం
వాదం బొక్కటి పుట్టి చిల్వదొర దేవగ్రావముం జుట్ట వి
చ్ఛేదింపంగఁ బ్రతిజ్ఞ వల్కుకొని వీచెౝ గాడ్పు దానౝ దిశల్
దూదుల్ దూలినయట్ల తూలుటయు నింద్రుం డాదిగా దిక్పతుల్.&lt;/poem&gt;|ref=81}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కంపించి శేషునికడ కేఁగి యోభోగి, కులనాథ! యీయద్రికూట మొకటి
వైవవే యీమహావాతూలవరువాత, వరువాత నినుఁ బ్రతివాసరంబు
తలఁచి యేము భుజించెదము గాని యంతట, గాని పోఁ డీభూతఘాతుకుండు
నావుడు నతఁ డొకింతఫణాగ్ర మెత్తిన, విఱుగ విసరి యిందు వేసె గాడ్పు&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;లంక యయ్యెఁ దదకళంకభూధరశృంగ, భంగ మంతనుండి బలిగృహంబు
విడిచి వచ్చి విడిసి రడరి మాలి సుమాలి, మాల్యవంతు లిచట మనుజనాథ!&lt;/poem&gt;|ref=82}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;విష్ణుదేవుచేత వెస మాలి పస మాలి, కడుసు మాలి యొడలి తొడుసు మాలి
పొలియ బలిని జేరెఁ బూర్వస్థితికి ముప్పు, లేమి మాల్యవంతుఁ డోమహాత్మ!&lt;/poem&gt;|ref=83}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mqroyyypu2sz7mjbrobnyvtegv0ble1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/177</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214718</id>
    <revision>
      <id>563597</id>
      <parentid>560678</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T03:52:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563597</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5464" sha1="fq7ac1eyi5khqwhvge0tk205d8xmapi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;రక్కసు లుక్కడంగి చన రాజయి రాజ్యము చేసె రాజరా
జిక్కడ వచ్చి నాఁటిమొద లిప్పురి నంతఁ బులస్త్యుపుత్త్రకుం
డక్కడ మాల్యవత్తనయయందుఁ గనెౝ మము మువ్వురౝ దిశల్
పొక్కగఁ జేసి రుగ్రతపముల్ దశకంఠుఁడుఁ గుంభకర్ణుఁడుౝ.&lt;/poem&gt;|ref=84}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;జలజసూతి మదగ్రజులకుఁ బ్రసన్నుఁడై, యడుగుఁ డిష్టవరంబు లని వచింప
నిద్ర వేఁడుకొనియె నిర్దయత్వము వేఁడి, కొనఁ బోయి వాతప్పి కుంభకర్ణుఁ
డీరావణుఁడు మర్త్యు లేలెక్క? యని తక్కు, వారిచేఁ జాకుండ వరము వడసి
యేఁగుదెంచి కుబేరు నియ్యూరు వెడలంగఁ, గొట్టి తాఁ బట్టము గట్టుకొనియె&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నతనిపుష్పక ముపదఁ గా నందుకొనియె, వాసవాదులఁ గమతులఁ చేసికొనియె
నిరువది యినుపకంబాలయెత్తుమేడ, నెనయ బాహులఁ గైలాస మెత్తిపట్టె.&lt;/poem&gt;|ref=85}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఇతఁడు మూఁడుకోట్లు నేఁబదిలక్షలు, వత్సరములు హరునివరమువలన
నుండువాఁడ కాఁడె యొకవృద్ధవిప్రుఁడై, వచ్చి శౌరి మోసపుచ్చెఁ గాక.&lt;/poem&gt;|ref=86}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;జ్యోతి యని తెగడె వలిమల, కూఁతుౝ నందిమొగ మందికొని యిట్టిదివో
క్రోఁతి యని నవ్వెఁ గడపటఁ, గోఁతియుఁ గ్రోతియును జేటగుట గనిపించెన్.&lt;/poem&gt;|ref=87}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పాటించి నారదాదుల, పాటలపైఁ జూపఁ డితఁడు బందీదివిష
త్పాటలగంధులకొందల, పాటునఁ బలవించురొదలపైఁ గల ప్రేమల్.&lt;/poem&gt;|ref=88}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని యిత్తెఱంగున విభీషణుండు నిజాగ్రజుం డయిన రజనీచరరాజు సామర్థ్యంబు
నౌద్ధత్యంబు నభివర్ణించిన విని విభుండు విస్మితుండై వీక్షింపుచుండె నయ్యవసరంబున.&lt;/poem&gt;|ref=89}} 
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;పెరికి కుత్తుకలకు విరివిబల్మ్రాఁకులు, గదలుగాఁ గొని మ్రోలఁ గదలువారు
ముఖరఝరీవారిమోచేతులకు జాఱఁ, గరముల గిరులెత్తి కదలువారు
నేనుంగు తేరు తేజీ నిల్చునే? యంచుఁ, బిడికిళ్లతో నార్చి పిలుచువారు
నావచ్చు రిపులవాహనములే సమరసా, ధనములు తమ కంచుఁ దాఁకువారు&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నేరుపడి నాల్గుపౌఁజులై యెప్పు డెప్పు, డుర దురం బనుచున్నవానరులఁ జూచి
తనదొరలతోడ నొక్కింతతడవు నన్నుఁ, జూడుఁడీ యని దశకంఠుఁ డాడి యపుడు.&lt;/poem&gt;|ref=90}} 
{{p|ac|fwb}}సుగ్రీవుఁడు రావణు నెదిర్చి మూర్ఛిల్లుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;పైఁడిరథంబుతోఁ బ్రళయపావకపట్టము నేఁడు కట్టుకొ
న్నాఁడొ యితం డనం గనలునం గనుగ్రుడ్లు గదల్చి కాయుక్రొ
వ్వేఁడిమిచే దిగంతములు వెచ్చపడౝ బలభేదిమీఁదిమా
స్టీఁ డతఁ డొక్కఁడు గడువడిౝ గదియం గపిరా జుదగ్రుఁ డై.&lt;/poem&gt;|ref=91}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఒకపాదపంబు కేలం, బెకలిచికొని యెదుర భిదురభీకరబాణం
బొకటి యతఁ డేయ నగ్గా
లికి నినజుఁడు వడియెఁ జెట్టు లేచెం బయికిౝ.&lt;/poem&gt;|ref=92}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fq7ac1eyi5khqwhvge0tk205d8xmapi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/178</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214719</id>
    <revision>
      <id>563598</id>
      <parentid>560679</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T04:11:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563598</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4902" sha1="4m4mks1mlb19jkxwsutl8dw8lsfblxi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇత్తెఱంగున సుగ్రీవుండు మూర్ఛిల్లిన నుల్లంబుల ఖేదక్రోధంబులు గ్రమ్మం జిమ్మరేఁగి.&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{p|ac|fwb}}రావణుఁడు గజాదివానరవీరులను మూర్ఛ నొందించుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;గజగవయగవాక్షాదులు, గజిబిజియదలుపులు చెలఁగఁ గదిసి గురుగిరి
వ్రజములు గురియఁ గనుంగొని, రజనీచరరాజు రౌద్రరసవివశుం డై.&lt;/poem&gt;|ref=94}} 
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;శరశతకోటులం దొరుఁగుశైలములం జిఱునుగ్గు చేసి వా
నరు లపు డెంద టేర్పడి రణం బొనరించిరి వారి నందఱౝ
బరిఘపరశ్వథాదుల సబాలుగు మూర్ఛ మునుంగఁ గ్రమ్మి మ
చ్చరములు మాని యుండుఁ డిఁకఁ జచ్చినయ ట్లని నవ్వి యార్చినన్.&lt;/poem&gt;|ref=95}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పట్టినగట్లుం జెట్లుం, గట్టెదురౝ వైచి మరలి గట్లుం జెట్లుౝ
బట్టెఁ బ్లనంగానీకము, లట్టి ట్టయి కలఁగఁబడి భయభ్రాంతములై.&lt;/poem&gt;|ref=96}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అప్పుడు.&lt;/poem&gt;|ref=97}} 
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;బలములపాటు దాయ తలపాటును జూ చిపు డడ్డపాటుకో
ల్తల కొడ బాటు లెస్స యని లక్ష్మణుఁ డన్న యనుజ్ఞ? గాంచి వ
ల్కలములఁ గాసె గట్టి జడలౝ సిక వేసి వెడందవిల్లు న
మ్ములపొదిదోయి దాల్చి విలు మ్రోయఁగఁ జేయుచుఁ బోరఁ బోవఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=98}} 
{{p|ac|fwb}}హనుమంతునిచే రావణుఁడు మూర్ఛిల్లుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;తలకడచి సమీరతనయుఁ డద్దశకంఠుఁ, దారసిల్లి యేమి దనుజనాథ!
క్రొత్తయిండ్లు గట్టుకొంటివే? నేఁ జుమీ, నాఁటివాఁడ మఱచినాఁడ వేమొ?&lt;/poem&gt;|ref=99}} 
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ఎక్కటిఁ గాసెకోక బిగియించితివేమి? సహాయసేన న
ల్లక్కడఁ బెట్టి నీయొకనియాగడ మిందఱగోడునైన నేఁ
డక్కటికంబు పుట్టెనొ? మహాగుణమే యిది? నిక్కమైన నీ
మిక్కిలి మూఁక నెల్లఁ దునిమించక చావవుగాని రావణా!&lt;/poem&gt;|ref=100}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అనవుడు నద్దశకంఠుండు హనుమంతుం జూచి.&lt;/poem&gt;|ref=101}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఏమఱినవేళఁగాఁ జూచి యెలుక యొకటి, దిగదిగన వచ్చి ప్రమిదలో దీపకళిక
కఱిచికొనిపోయి ముంజూఱు కాలఁబెట్టి, నట్ల యైనది యైన నేమయ్యె నోరి?&lt;/poem&gt;|ref=102}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;మీదొర మేదురాగ్రహసమేతుఁడు సూర్యసుతుండు దేవతా
సూదనబాణవేగమున సొమ్మసిలెం జెవిలోన సొంటికొ
మ్మూఁదినవాఁడ వైతివె? యయో! యిటువంటివె భృత్యకృత్యముల్?
దనిపించుకోఁ దడవు గాదుర వానర! యెందు నావుడున్.&lt;/poem&gt;|ref=103}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నిను వరియింపఁగ నున్నది, యినతనయునిమూర్ఛ వచ్చి యిపు డనుడు నటే
మును నీసత్తువ యెల్లం, గొన ని న్నొకపెట్టుఁ జూచుకొనియెద ననినన్.&lt;/poem&gt;|ref=104}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4m4mks1mlb19jkxwsutl8dw8lsfblxi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/179</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214720</id>
    <revision>
      <id>563599</id>
      <parentid>560681</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T04:29:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563599</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5121" sha1="64cac5re0cr6f7wqb548de49hkvfp2z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;బండికలు దన్ని పైఁబడి, గుండె లగలఁ బవనసుతుఁడు గుద్దిన బాహా
దండములు పాఱఁ జాచి య, తండు వడెం బోరగిల రథం బద్రువంగన్.&lt;/poem&gt;|ref=105}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పడి మూర్ఛిలి యొక్కించుక, తడవునకుౝ లేచి మఱియుఁ దల తిరిగిపడౝ
బడఁబోయి నిలిచి పవనజుఁ, బిడికిట మూర్ఛిల్లఁ బొడిచి పిలిచె న్నీలున్.&lt;/poem&gt;|ref=106}} 
{{p|ac|fwb}}నీలుఁడు రావణుతోఁ బోరుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అతం డతని మార్కొనియె నంత హనుమంతుండు మూర్ఛదేఱి తనకన్న మున్ను తెలిసి
సేదలు దీర్చుకొని జగడంబునకుం దివురురవితనయప్రముఖులం గూడుకొనియె నప్ప
టికి నీలుండు కయ్య మందుకొని పెనంగు చునికిం దమకుం దఱియ నుఱికి దొమ్మి
సేయం దగవు గా దని చూచుచుండి రయ్యెడ రావణుండు.&lt;/poem&gt;|ref=107}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అబ్బురపుటంపబోనున, నిబ్బురపుంగడఁక యుడిపి నిలిపెౝ వలచే
గుబ్బలితో బొబ్బలతో, బెబ్బులివలె వచ్చునీలు భిదురాభీలున్.&lt;/poem&gt;|ref=108}} 
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్టటు మెట్టనీక యసురేశ్వరుఁగతి డీగతి నడ్డపెట్టినం
బట్టిన గట్టువైచి యతిమాత్రతనూకృతగాత్రుఁడై తనుం
జుట్టినయంపపెండె మొకచొప్పున వెల్వడి మేను వెంచి క
న్పట్టి ప్రభంజనప్రియునిపట్టి దిశల్ వడఁ గూఁక వెట్టుచున్.&lt;/poem&gt;|ref=109}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;గుప్పునం గకుప్పతి భయంకరుపైఁ గుప్పించి.&lt;/poem&gt;|ref=110}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సిడ మెక్కు గొడుగు నొక్కుౝ, మెడ ద్రొక్కుం క్రింద నక్కు మీఁద న్నిక్కుౝ
జడిముడి ముడివడునొడువుల, దడపెట్టుం దలలు మెట్టు దవడలు గొట్టున్.&lt;/poem&gt;|ref=111}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఆలో నాలోకించిన, వేలుపు లయ్యసురచెవికి వినరా నౌరా!
నీలా నీ లా వెంతయు, మే లని యచ్చెరువుపడుదు మెచ్చిరి యతనిన్.&lt;/poem&gt;|ref=112}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అప్పు డమరారి మదిఁ గోప ముప్పతిల్ల, గీలిశర మేసెఁ గాలిపొ కాలు మనుచు
నస్త్రశిఖినీలునకు విమోహంబ యొసఁగెఁ, బగరపనుపునఁ గొడుకుపైఁ దెగునె తండ్రి!&lt;/poem&gt;|ref=113}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఈలీల న్నీలుఁడు మూ, ర్ఛాలసుఁడై వ్రాలి లేచునంతటిలో వీ
రాలాపముఖరుఁడై రాఁ, గా లక్ష్మణుఁ డద్దేశాస్యుఁ గని మార్కొనుచున్.&lt;/poem&gt;|ref=114}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;అపుడు మించి మించ నాడినమాటల, కెన్నియక్షరంబు లన్నిశరము
లసురనోళ్ల గ్రుచ్చె నతఁడు నయ్యమ్ములఁ, గొఱికి యుమిసి పెక్కుకోల లేసె.&lt;/poem&gt;|ref=115}}  
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;వెండియు నయ్యిరువురుం బరస్పరజయాభిలాషంబున.&lt;/poem&gt;|ref=116}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మ్రోఁగుచుఁ దూపులు తూపుల, నాఁగుచు దుస్తరశరక్షతారుణవారిం
దోఁగుచు మూర్ఛాదశలం, దూఁగుచు రేఁగుదుఁ బెనంగ దొరకొని రాజిన్.&lt;/poem&gt;|ref=117}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>64cac5re0cr6f7wqb548de49hkvfp2z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/180</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214721</id>
    <revision>
      <id>563600</id>
      <parentid>560682</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T05:24:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563600</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4910" sha1="r1lqjdt6uqrhx3lb3cd8dx3fpr0ryqq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}రావణుశక్తిచే లక్ష్మణుఁడు మూర్ఛిల్లుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;అత్తఱి లక్ష్మణుం డొకమహావిశిఖంబునఁ దూపుతోడ వాఁ
డెత్తినవిల్లు ద్రుంచిన బళీ! యని విశ్వవిధాయిదేవతా
దత్తమహోగ్రశక్తి తనదక్షిణపాణి నతండు పూని యీ
మిత్తికిఁ గూడుగాఁ గనెఁ జుమీ నిను నీజనయిత్రి లక్ష్మణా!&lt;/poem&gt;|ref=118}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అని యటు చెప్పి త్రిప్పి వెస నార్చుచు వేసిన నయ్యసాధ్యసా
ధనము నినాదనిష్ఠురము తాపధురీణము నిర్భరప్రభం
జనభరితంబు దిన్యశరజాలనిరోధనిరాసకంబు దో
ర్ధనురమితప్రహారకుపితంబును నై తనుఁ జేరి గ్రక్కునన్.&lt;/poem&gt;|ref=119}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఱొమ్ము గాఁడిన సౌమిత్రి దిమ్మ దిరిగి, పుట మెగసి కేలివిలు జాఱ బోర మోవఁ
బడఁగ శేషాంశ మైనయాభవ్యశీలు, ధరణి తలఁ దాల్చె మేలు కృతజ్ఞురాలు.&lt;/poem&gt;|ref=120}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు మూర్ఛావివశుం డై నేల వ్రాలియున్న యన్నరనాథకుమారుం గొనిపోవువాఁడై
వాసవారితేరు డిగి యెెత్తంబోయి తద్రక్షకంబై విష్ణుతేజం బున్నకతంబునఁ గద
లింపలేక వితాకుండై తనలోన.&lt;/poem&gt;|ref=121}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మును వెండికొండ తూఁచిన, తునుకోలగదా మదీయదోర్దండ మితం
డన నెంత యిన్నిచేతులు, వెనువెనుకకె వచ్చె నెత్త వెక్కసపడుచుౝ.&lt;/poem&gt;|ref=122}} 
{{Telugu poem|type=ఉత్సాహము.|lines=&lt;poem&gt;అంచు నెంచుకొంచు నుండ ననిలజుఁడు తటాన నే
తెంచి తల తలంగు రోరి దిట్టకూళ! యందు గ
ద్దించి గ్రుద్ది యద్దురాత్ముఁ ద్రెళ్లఁ ద్రోచి లక్ష్మణుం
గొంచు నరిగి డించె భానుకులవరేణ్యు చెంగటన్.&lt;/poem&gt;|ref=123}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నక్తంచరుఁడును రఘుపతి, భక్తుని గుద్దున ధరిత్రిపైఁ బడి పిదపౝ
రక్తంబు గ్రక్కికొనియు వి, రక్తుఁడు గా కపుడు లేచి రథ మెక్కి వెసౝ.&lt;/poem&gt;|ref=124}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;బవరంబునకుం దివురు చుండె నట సుమిత్రాపుత్త్రునురంబు దూరినశక్తియు నతండు
వైవశ్యమగ్నుండై యుండంజేసి తిరిగి పోయి రావణుం జేరె నప్పుడు.&lt;/poem&gt;|ref=125}} 
{{p|ac|fwb}}రామరావణయుద్ధము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;తాదృగవస్థ నున్న తనతమ్మునిఁ జూచుచు దాయఁ జూచి యౌ
రా! దనుజాధమాధమ! దురాగతముల్ కొన కెక్కె నంచు సీ
తాదయితుండు కట్టలుకఁ దమ్మికనుంగవ యెఱ్ఱఁ జేసి బ్ర
హ్మాదులఁ జొచ్చినౝ విడుతునా? యిఁక వీని వధింతుఁ గా కనిౝ.&lt;/poem&gt;|ref=126}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అని పలికిన వీరసన్నాహ మలవరించి, హనుమదంసాధిరూఢుఁడై యనికిఁ గదలె
రక్కసులఱేఁడు నెదురుగా రథము దోలె, నొగలువాహనకపితొడల్ వగులఁదాఁక.&lt;/poem&gt;|ref=127}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r1lqjdt6uqrhx3lb3cd8dx3fpr0ryqq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/181</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214722</id>
    <revision>
      <id>563601</id>
      <parentid>560683</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T06:00:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563601</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5455" sha1="n3n1m0s0kr7zz1x61hl2c98ui1xfg5j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇత్తెఱంగున నొత్తరంబై జగత్తు లుత్తలపడ నొత్తి వచ్చిన యత్తేరిమ్రోలఁ గోస
లేశ్వరకుమారుండు.&lt;/poem&gt;|ref=128}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అభ్రంకషరథకపి చి, త్రభ్రమణంబుల వెలింగెఁ బ్రళయాంతకఫా
లభ్రాజిష్ణుభ్రుకుటీ, విభ్రమధౌరేయ మైనవిల్లుం దానుౝ.&lt;/poem&gt;|ref=129}} 
{{Telugu poem|type=మానిని.|lines=&lt;poem&gt;రావణుఁ డేసె శరంబుల ఘోరతరంబుల నేరి తరంబులునుం
గా వవి తాఁకినఁ దాళుకొనం బెనఁగం బవికల్పము లల్పములం
బోవనిపాటివి పావని చిల్లులు వోవఁ జలింపఁ డతండును గ్రొం
బూవులతోఁ బొడవై తగుఁదాసనపుంబొదచందమునం బొలిచెౝ.&lt;/poem&gt;|ref=130}} 
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;దశరథాత్మజుఁడును దనదిట్టతత్తడి, నెత్తుట జొత్తిల్లి నెఱకుగాఁడ
సేయుట కలిగి కట్టెఱ్ఱచూపులఁ జూచి, యుడువీథియురుల వి ల్లుఱుమఁబెట్టి
విశిఖంబు లేయ విద్విపదిషుత్రుటనంబు, లవి యమేయజ్వాల లలమఁ బొదివి
పగ భస్మ మయ్యె గట్టిగ నిప్పు డన సవా, హనసారథికముగా నరద మెరియఁ&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;జేయ బూడిదప్రోవులై చిన్నవోయి, కానఁబడెఁ గంటె నిశ్శేషగళితతప్త
దశమకుటకాంచనద్రవధార లున్న, తనువుతో రిత్తతలలతో దనుజరాజు.&lt;/poem&gt;|ref=131}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఇలు కాలి కూల నిట్టక, నిలిచిన నిట్రాడువోలె నిజరథ మటులం
బొలియ న్నిలఁబడి రాకా, సులఱేఁ డుండుటకు నగురుఁ జూచిరి వేల్పుల్.&lt;/poem&gt;|ref=132}}  
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;కౌసల్యాకుమారుండునుం బంక్తిముఖుని వీక్షించి.&lt;/poem&gt;|ref=133}}
{{p|ac|fwb}}రాముఁడు యుద్ధశ్రాంతుఁ డగు రావణుని లంకకుఁ బుచ్చుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఎఱకలు నఱికినఁ గొమ్ములు, వెఱికినఁ బోలేనిగిరిని బెగడినకరి ని
త్తఱిఁ దలఁపించెదు తేజం, బఱి యింత యవస్థ వచ్చెనా నీ? కకటా!&lt;/poem&gt;|ref=134}} 
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అదియునుఁ గాక గంధకరియాకృతి రేపటిఁ బట్టి యెక్కటిం
గద కపిరాట్చమూకదళికావనవాటిఁ బెకల్చి యాడి తిం
తదడవుదాఁక దూపటిలినాఁడవు కయ్యము సేయ నెల్లి వ
చ్చెద విపు డేమి దప్పె? నిలుచేరి సుఖంబున నుండు నేఁటికిౝ.&lt;/poem&gt;|ref=135}}
{{p|ac|fwb}}లక్ష్మణుఁడు మూర్ఛఁ దేరుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;పుత్త్రమిత్రకళత్రాదులతో విభవానుభవంబున నున్న నిన్ను నీయధర్మంబే దరి ద్రొక్కిం
చెంగదాయని యాన తిచ్చి తద్దయానిధి యతనిం బొమ్మని యనిచి హనుమదంసావతరణం
బొనర్చి వేంచేసి యనుజునిం దేర్చినఁ బౌలస్త్యుండును నచట నుండక చనుచో వన
చరులు తన్ను వెన్ను దగిలి దుమ్ము తోలించి చల్లువారును జప్పట్లఁ జఱచువారును అడ్డం
బరిగి వెక్కిరించువారును లై చేరి చేరి కేరికేరి నవ్వ నందఱం జేవిసరులం జెదరంజేయు
చుం బరాభవఖిన్నుండును దయాపన్నుండును నై వేఱొక్కతే రెక్కి పురంబు
చొరంబఱది తననగరివాకిట నరదంబు డిగ్గి యాప్తపరివృతుండై పోయి యేకాంత&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n3n1m0s0kr7zz1x61hl2c98ui1xfg5j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/182</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214723</id>
    <revision>
      <id>563606</id>
      <parentid>560684</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T07:03:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563606</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5411" sha1="gvn0806587nkf0az8ic3z6h438tfpjs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;మంటపంబునం గూర్చుండి కొండొకసేపు చింతించి కుంభకర్ణుం డుండఁ గురుకుర
విచారణంబులేల? యని యతని లేపికొని తెండని యనిచిన ననేకులు యూపాక్షాదులు
భక్ష్యభోజ్యాదులు పట్టించుకొని చని దివ్యమణి మరీచిస్మారితతటిద్వారం బైనతదీయ
శయనగుహాద్వారంబుఁ జొచ్చి పోవంబోని.&lt;/poem&gt;|ref=136}}
{{p|ac|fwb}}రాక్షసులు కుంభకర్ణుని నిద్ర లేపుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;తాత్కాలికతదీయపూత్కారమారుతం, బెత్తి వైచినఁ దూలి యెల్లవారు
వచ్చి వాఁకిటఁ బడి వక్షంబు పగిలిన, వాఁడుఁ గేలిలికినవాఁడుఁ గాలి
కీలు దొలంగ మొగ్గినవాఁడు మొనముక్కు, చెక్కుఁబోయినవాఁడుఁ బ్రక్కయెముక
మురిసినవాఁడును మొగము దోఁగినవాఁడు, పై నొచ్చి యల్లన నలపు దేఱి&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;గహ్వరముఁ గ్రమ్మఱఁగఁజొచ్చి కడలఁ దప్పుఁ, దెరువు లిడికొని తలయంపిదెసకుఁ జేరి
యనిఁ గపులుఁ దారుజావ నేట్లాడునంత, లేసి ఱాలెత్తి వ్రేసియు లేపలేక.&lt;/poem&gt;|ref=137}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ముక్కుఁ జెవులు నోరు మువ్వేవు రసురల, నూర్పు విడులకుండ నెత్తిపట్టఁ
బనిచి కడుపుమీఁద బండులు దోలించి, రిటులు దోలఁగా నొకింత దెలిసి.&lt;/poem&gt;|ref=138}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;కనువిచ్చి చూచి లేచిన వానికిం బొట్టనిండఁ దిండిపెట్టి వేయికడవల కారెనుపోతుల
నల్లకలిపినకల్లు దప్పికి నిచ్చి తృప్తునిం జేసిన నతం డతిమాత్రవిపులవృత్తారుణతారకం
బులు ఘూర్ణమానంబులుఁగాఁ గదలి గవి గ్రక్కదల హుంకరింపుదుం దనులేపిన
పని తెఱంగు యూపాక్షాదులచే విని వెడలి విపణివీథి నేతేర నాతని పొడవు కోట
లోపలి బలీముఖులు గనుంగొని కనుకనిం బఱవం దొడంగి రిట్లు కుంభకర్ణుం డన్న
కొలువునకు వచ్చి యితనికిం బ్రణమిల్లి దేవా! నన్నుఁ దెలివి తెచ్చుట యెందులకు
నానతిమ్ము.&lt;/poem&gt;|ref=139}}
{{p|ac|fwb}}కుంభకర్ణుఁడు రావణానుజ్ఞాతుఁ డై యుద్ధమునకు వెడలుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నాకముఁ గూల్చుటకో? భూ, లోకముఁ గాల్చుటకొ? యురగలోకము నీకుం
గైకొల్పుటకో? నాకు న్వాకొల్పెడుకోఁతిపోరు వాక్రువ్వకుమీ.&lt;/poem&gt;|ref=140}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అనవుడు మనఃఖేదంబు మఱచి మందోదరీమనోరథుండు.&lt;/poem&gt;|ref=141}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నాచేసికొనిన నేరమి, నీచేతుల మఱుఁగుఁ జొచ్చి నీఁగెదఁ గృపనా
రాచానలకృతవేదనఁ, బాచె న్భవదీయువచనభంగులు నాకున్.&lt;/poem&gt;|ref=142}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;మకుటంబులును మరల మస్తకంబులకు వచ్చినయవియ మత్కృతంబులెల్లఁ జెల్లించె
దవుగాక నీవేమి విభీషణుండవే విడిచిపోవుటకు? నని యంతయు సూచించిన విని
యతండు కటకటంబడి పాకశాసనప్రముఖప్రతీక్ష్యసేవావసరుండ వై యుండు నీకా
యీకాఱియ? రావణేశ్వరా! నానిదురగదా యింతకుం దెచ్చెఁ దెచ్చుం గాక తజ్జా&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gvn0806587nkf0az8ic3z6h438tfpjs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/183</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214724</id>
    <revision>
      <id>563608</id>
      <parentid>560685</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T07:19:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563608</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5585" sha1="2njaq3ln93ljxnmw8rqfzfsmyotd7bt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;డ్యంబు భవత్ప్రేషితులచేతం గొంత దీఱెఁ గడఁ గపులు దీర్చెదరు తదీయభుజా
పర్వతపాదపాదిపాతంబులచే లెస్స మేలు కాంచినపుడు నీకు నిర్బంధాపాది యైన
పగ మామకజఠరానలంబున జీర్ణం బయ్యె నని నమ్ము ముమ్మలికంబు విడువు మని
పలికి యగ్రజానుజ్ఞాతుండై కదలి పురంబు వెడలివచ్చు వానింజూచి రఘువీరుండు
విభీషణుం బిలిచి వీఁ డెవ్వండు వియద్వలయపటకుటీరంబునకుం జాలినయొంటి
కంబంబు వలె నున్నవాఁ డని పల్కిన దేవా! యితండు కుంభకర్ణుండు దశముఖుని
డాసినవాఁడు దీర్ఘదేహుండు పుట్టినప్పుడు పొట్టచిచ్చునకునై జగదఖిలజంతుక్షయం
బొనర్ప నేర్పడిన నెదుర్పడి పురుహూతుండు చేతివజ్రాయుధంబున వైవ నది
ఱొమ్మున నొడ్డి వమ్మువోవంజేసి చౌదంతికొమ్ములు గురుసులకు విఱిచి దానం గొని
వైచి యవ్వాసవుం దఱిమెఁ బ్రపంచపరితాపం బొనరించి బ్రహ్మశాపంబు గాంచె
దానంకేసి యితండు నిద్రించుట కాఱునెల లాహారవిహారంబులు గాంచుటకు
దినద్వయంబునునై యుండు నిన్నిద్రాళువు మితినిండక మేల్కన్నం జెడు ననియుం
బరమేష్ఠియై పలికినాఁడు నేఁడు బలాత్కారంబున లేపి పంచినం జనుదెంచి నాఁడని
విభీషణుండు విన్నవింప విభుండు వెఱఁగంది చూచుచుండె నంత.&lt;/poem&gt;|ref=143}}
{{p|ac|fwb}}కుంభకర్ణయుద్ధము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కదియ ముట్టిన కుంభకర్ణునిపైఁ గపుల్, సంఫుల్లభూరిభూజములు వైవ
నతనివక్షఃపీఠి నవి చూర్ణమై మరం, దరసంబు జిగటమై విరులు నిలిచి
పూవుగట్టున గందవొడివోలెఁ బరిమళభరితమై నెఱయ వా రరిది యనుచు
గట్టెత్తి వైవ మోఁకాళ్ల మోఁచేతులఁ, దుమురుగాఁ దట్టుచు దూఱి యతఁడు&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;వైచుకొనఁగఁ జొచ్చి వదనబిలంబులో, నురక యొడిసి యొడిసి యూథపతులఁ
గాయభీరువులు దదీయకర్ణఘ్రాణ, వివరమార్గములను వెడల వెడల.&lt;/poem&gt;|ref=144}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇది గాదని యయ్యఖిలభీకరుండు దండుమీఁదం బడి పది నూఱు వేయి మొదలైన
లెక్కలతో నెక్కువతక్కువం జిక్కినకొలంది కపులం గరంబులం జమరి పిసికి ముద్దలు
చేసి సవ్యాపసవ్యంబుల వైచుకొని మ్రింగం దొడంగిన ముంగలిమూఁకలు వెఱచఱిచి
పంచినం గని కనలి యనిలతనయాంగదగవయద్వివిదశరభశతబలిజగవాక్షాదివృక్ష,
చరశ్రేష్ఠులు భూయిష్ఠమాత్సర్యంబులం బైకి లంఘించిన జంఘాజానుజఘనభాగంబు
లను వీఁపుల మూపులం జూఁపు చేతులం జెవులం జెక్కుల ముక్కుమీఁదనుం గలయఁ
బ్రాఁకిన నతండు గొండొకవడి నిండువనంబు తోడికొండవోలి పదంపడి యొడలు
జాళించి తూలించినం జాలించక ముంచుకొని ముందఱం బిఱిందివంకను వలపలం దాప
లం బోనీక పొదివిన నుఱికి పిడికిటం బొడిచియుం దిరిగి మోచేతులం గ్రుమ్మియు నొరగి
యోరతన్నులు తన్నియు నఱచేతం బంచియుఁ బెడచేతి నడిచియు నందఱం దూఁగి&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2njaq3ln93ljxnmw8rqfzfsmyotd7bt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/184</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214725</id>
    <revision>
      <id>563615</id>
      <parentid>560686</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T08:30:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563615</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5454" sha1="3t8542xfknt95lwju7van8kzbnyzreo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;యాడం జేసినం గని యోసరింపక వానరరాజకుమారుండు మాఱుకొని యొకటిం గొని
నం గినిసి నిశీధినీచరుం డద్దండిదొరయురంబు శూలంబునం బొడిచి వెల్లకిలం ద్రోచినం
బోయెఁబోయెం దీఱెఁదీఱెం బని యని వనచరసేన దీనాననయై పెదవులు దడు
పుచు నుండె రక్కసుం డక్కపిరాజు చచ్చెనే యని తమఱేనికిం గానుక పట్టు
వాఁడై కొని పురంబునకుం బోవుచు నుండె నాంజనేయుం డాచకితకపులతోఁ బతి
మూర్ఛితుం డింతియ లేఱి యమ్మదోన్మత్తు నువ్వెత్తున మోసపుచ్చి వచ్చుం జూచు
చుండుండు వేఱొండు గారా దటు లైన వీనిం గొట్టి విడిపించుకొనంజాలనే? విభుం
డభిమాని తానే విడివడుం గాక యని యొప్పం జెప్పుచుండె నంత.&lt;/poem&gt;|ref=145}}
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;కోటలోనఁ బోవుకుంభకర్ణునిమూపు, మీఁదివాఁడు దేఱి మిహిరసుతుఁడు
లంక యిది వియత్తలం బిది నడుమ నా, యునికి యెందుమీఁద నొక్కొ యెఱుఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=146}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కయ్యంపువేళ గాదని, యయ్యెడఁ దలపోసి తెలిసి యై నర్థ మెటో
యయ్యె నగుంగా కిపు డీ, దయ్యమునకు బుద్ధి చెప్పి దాఁటెద ననుచున్.&lt;/poem&gt;|ref=147}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;అసురభటులయార్పు లడుగువట్టి చనంగ, నతనిచెవులు గూబ లంటఁ బెఱికి
ముక్కు గొఱికికొని దుముక్కునఁ దనసేన, సరస కుఱికి రామచంద్రుఁ గాంచె.&lt;/poem&gt;|ref=148}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;దశముఖానుజుండు దనకర్ణఘోణల, మ్రోళ్లఁ గుమ్మరించు ముదురునెత్తు
రెల్లపొడవుఁ దడప నెఱసంజఁ బడమటి, మిన్ను వెలిఁగినట్లు మేను వెలుఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=149}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;గిరుక్కున మరలి వీడు వెడలి తనబ్రతుకుమీఁద నుమియు తెఱంగుదోఁప విలూనఘ్రాణ
గళితంబై వాతెఱకు వచ్చు నెత్తురు తుప్పుతుప్పున నుమియుచు రక్షోవీరపరివృతుం డై
కవిసినం గని కపులు తెంపుచేసి తనగుంపుమీఁదం బడిన నతం డాసందడికయ్యంబు
లోనఁ దనవారు వారివా రనక దొరికినవారినెల్లం దునుకలు చేసి బొక్కుచుం ద్రొక్కు
చు నెక్కడ నున్నవాఁడు విరాధవిరోధి? యనుచు వలకేల ముద్గరంబును డాకేల నొక్క
తరువునుం గైకొని డీకొని సౌమిత్రియేయు నేటులు దనునాటిన గీటుగొనినపాటి
గాక పోకకు నిక్కాకం బోక రాకాసిం దునుముతూపు కల్గునొకో! యని వేల్పులు
వెక్కసపడి చూడం బేరువాడుచుం జేరంబోయి రఘువీరునితో ని ట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=150}} 
{{p|ac|fwb}}రాముఁడు కుంభకర్ణుఁ జంపుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కలతూపు లేని యేయుము, పలుగుట్టుం బుడక లివియె పార్థివ! నాకుం
బలుక్రోఁతులు దంష్ట్రాంతర, ములలోఁ జిక్కుకొని యూడిపో విదె యెపుడుౝ.&lt;/poem&gt;|ref=151}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని పలుకునంత.&lt;/poem&gt;|ref=152}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తరుముద్గరభరితతదు, ద్ధురతరసవ్యాపసవ్యదోర్దండములౝ
ధరఁ గూల్చె రఘువరేణ్యుఁడు, మరున్మఘవదేవతాకమహితాస్త్రములన్.&lt;/poem&gt;|ref=153}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3t8542xfknt95lwju7van8kzbnyzreo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/185</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214726</id>
    <revision>
      <id>563617</id>
      <parentid>560687</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T08:58:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563617</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5435" sha1="5mdt09iaufjnydwnh68wtbt59if9wit" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అక్కేలుంగవప్రక్కం జిక్కి మక్కినమర్కటులు రక్కసులు పెక్కండ్రు గల రది
యట్లుండె సందిళ్లకొలందులకుం దెగినయమ్మోళ్లు రెండు నతం డార్చియెత్తినం జిల్లునం
జిమ్మనగ్రోవులం బారుతీరున నెగయురుధిరధార లూర్థ్వలోకంబులం దడిపికొనుచుం
బోయె నప్పు డప్పుడమిఱేఁడు వెడందవాఁడితూపుల నతనికాళ్లు కత్తిరించి య
య్యుత్తరము నొత్తరముం గుఱుచపఱిచిన నవుడుగఱిచి హుంకరణభయంకరుం డై
మ్రింగ నప్పళించు నద్దానవుండు.&lt;/poem&gt;|ref=154}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తొంటినడ గుంటువడినం, బంటుతనము గుంటుపడక పరుషధ్వనితో
మింటికి నిమ్ముగ నంగిటి, గుంటదనుక నోరు దెఱచికొని యున్ముఖుఁడై.&lt;/poem&gt;|ref=155}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;జరిగి జరిగి గిరి గదలి వచ్చుగతి వచ్చుచో నచ్చెరువంది పరేతరాజశర మరింబోసి యారా
కాసిఱేనిగళంబునకుం బూన్చి తెగనిండఁ దిగిచి జగతీవల్లభుం డేసె నంత.&lt;/poem&gt;|ref=156}}
{{Telugu poem|type=మహాస్రగ్ధర.|lines=&lt;poem&gt;తెగి తన్మస్తంబు దంష్ట్రాధిగతధగధగద్దీపలిప్తాభ్రమై వ
క్త్రగుహాగర్జావశేషోద్గగనచలితగంధర్వవిద్యాధరం బై
నగరప్రాకారకేళీనగశిఖరసరత్నస్ఫురచ్చంద్రశాలల్
పగులంగాఁ దాఁగి కొంచం బలువడిఁ జని తత్ప్రాంతపాథోధిఁ గూలెౝ.&lt;/poem&gt;|ref=157}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నడు మొండె మదియు నతనిది, కడలిౝ సగము పడి యొకసగం బిలఁ బడ నం
దడవులుఁ గొండలుఁ గ్రోఁతుల, తుడుములుఁ బెక్కొక్కపరియె తుత్తుము రయ్యెౝ.&lt;/poem&gt;|ref=158}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అత్తఱిం బరమానందభరితు లై దివ్యులు దుందుభులు మొరయింపుచుం బుష్పవర్షం
బులు గురియించి జయజయశబ్దంబులతో రఘువీరుం బ్రశంసించిరి తప్పిపోకకుం దప్పి
నిలిచినతరుచరులు తలలు పట్టి చూచుకొనిరి యంత నచ్చట రావణుండు నిజానుజవధ
ప్రకారంబు హతశేషనిశాచరులు దెలుపక తొలుతనె యతనితల వీటికిం దాఁటిపోవుట
చేత నెఱింగికొనియు.&lt;/poem&gt;|ref=159}} 
{{p|ac|fwb}}రావణుఁడు కుంభకర్ణుమరణమునకు శోకించుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;వినమిౝ విచికిత్సాయుత, మనస్కుఁ డై యుండి యుండి మఱి వెనుకం దా
వినియుౝ విచికిత్సాయుత, మనస్కుఁ డై యుండె నురక మ్రాన్పాటొదవౝ.&lt;/poem&gt;|ref=160}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;వెండియు నతండు తమ్మునిం దలంచి తలంచి యెలుంగెత్తి పిలుచుచుం దజ్జయంబు
లుగ్గడింపుచు హా! యనుచు నేలం బుడుకుచుఁ బొరలుచుఁ బెక్కువగలం బలవించు
చుఁ దనతోడంగూడఁ బుత్త్రమిత్రకళత్రాదు లడలి యడలి తమంతన తాలిమిఁ దెచ్చు
కొని తనుందెలుపంజొచ్చినం దేఱనేరక యూరక పొగులుచు విభీషణునీతి వినక చెడితిం
గా యనియుం బుద్ధి చెప్పిన ప్రహస్తునిప్రాణంబులు గొంటింగా యనియుఁ గడపట
నీలావు నమ్మితిఁగా తమ్ముఁడా! యనియు వాపోవుచున్న జేర వచ్చి త్రిశిరుండు దేవ!&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5mdt09iaufjnydwnh68wtbt59if9wit</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/186</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214727</id>
    <revision>
      <id>563638</id>
      <parentid>560688</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T10:04:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563638</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4941" sha1="349i4wqquuadqncpvuygau9t16o5toq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;నీవంటిమానధనున కిది పాటియే? యొప్పనివారు నవ్వ ని న్వెతలు తలపోసికొనం
బాడియె? నీ కెదు రెవ్వండు?&lt;/poem&gt;|ref=161}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;విధివితీర్ణం బైన విశిఖంబు విఱిగెనే, దొనఁ దొంగి చూడుమా దనుజనాథ!
విశ్వంబు నేఁడు నీవింటికి వెఱవదే?, రాముఁ డెక్కడివాఁడు రాక్షసేంద్ర?
కుంభకర్ణునితోడఁ గులమెల్లఁ గ్రుంగెనే?, యరుల కేమోపమే యసురరాజ!
యతికాయదేవనరాంతకుల్ చిఱుతలే?, యంపుమా నాకుఁ దో డాసురేశ!&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;యనిన వారు నట్ల యగు మాకు సెలవిమ్ము, దేవ! యనిన సమ్మతించి యతఁడు
చనుఁడు మీకు సమరమున మహోదరమహా, పార్శ్వు లెట్టుఁ దోడుపడెడువారు.&lt;/poem&gt;|ref=162}}  
{{p|ac|fwb}}మహోదరాదులు హనుమదాదులచేఁ జచ్చుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అని యనుపౝ మహోదరుఁడు హస్తి హయంబు నరాంతకుండున
న్న నలువురుం బ్రభావపరిణద్ధరథంబుల నెక్కి సేనలం
గొని బహుతూర్యముల్ మొరయఁ గొల్లఁగొనం జనువైఖరిం జనౝ
వనచరు లాజిఁబీనుఁగుల వఱ్ఱుగఁ జంపిరి తద్బలంబులౝ.&lt;/poem&gt;|ref=163}}
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;అంతఁ ద్రిశిరోతికాయన, రాంతకదేవాంతకులు మహాపార్శ్వుఁడు దు
ర్ధాంతుఁ డగుమహోదరుఁడు ది, గంతప్రకటాట్టహాసులై పైఁ బడినౝ.&lt;/poem&gt;|ref=164}} 
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అరదాలతోఁ గూల్చె నిరుగాలఁ దన్ని దే, వాంతకత్రిశిరుల ననిలసుతుఁడు
తత్తడితో నెత్తి తలక్రిందుగా వైచి, యని నరాంతకుఁ దీర్చె నంగదుండు
కరటితో సరిపెట్టెఁ గటికి కౌఁగిట నుగ్గ, నదిమి మహోదరు నగ్నిసుతుఁడు
సారథితో వ్రేసి చంపె మహాపార్శ్వ, దానవు వృషభాఖ్యవానరుండు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నప్పు డతికాయుఁ డౌరౌర! యద్రిచరులు, జమిలి చంపులు చంపి రిచ్చట నటంచుఁ
దచ్చమూమధ్యమునకు రథంబు దూఱ, నూకి పాపట పుచ్చి లో నుసలఁ జొచ్చి.&lt;/poem&gt;|ref=165}}  
{{p|ac|fwb}}లక్ష్మణుఁ డతికాయుం జంపుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఇరుఁగెలఁకుల కపులుం దన, శరములనో దెలువడంగఁ జనియెౝ సమరో
ద్ధురుఁ డట యేఁడీ రఘువరుఁ?, డరుదేరుఁడు చూడుఁ డేయుఁ డనుచుం బెలుచౝ.&lt;/poem&gt;|ref=166}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఇటులఁ జనఁ దత్పరాక్రమ, పటుత్వ మీక్షించి రామభద్రుఁడు విల్లం
దుటయును లక్ష్మణుఁ డాయన, నటు నిలు మని మ్రొక్కి వాని కడ్డము దాఁకెౝ.&lt;/poem&gt;|ref=167}} 
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;తాఁకినఁ జూచి వాఁ డతనిఁ దారసిలంగ రథంబు దోలి నీ
యాఁకకు నిల్వ దీయరద మన్నఁ బిఱిందికిఁ బోవఁగా నొగల్
దాఁకెడు దేవదంతిఁ బడఁదాఁకె దురంబునఁ దొల్లి నావుడుౝ
వ్రేఁకపునారసంబుల హరించె నతండు శతాంగవేగమున్.&lt;/poem&gt;|ref=168}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>349i4wqquuadqncpvuygau9t16o5toq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/187</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214728</id>
    <revision>
      <id>563653</id>
      <parentid>560689</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:00:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563653</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5066" sha1="4oo9jwtim84g506a7vzuxpk6qtqh0bd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అప్పు డతికాయుండు.&lt;/poem&gt;|ref=169}} 
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;సునిశితనిష్ఠురం బయినసోనధనుర్జనితంబుగా నొన
ర్చిన నది ముంచె ముంచుటయు సీతమఱంది సమీరసాయకం
బున నెడలించి యట్టిశరము ల్నిగిడించినఁ ద్రుంచుచుం గనం
గనగనమన్విధాతృవిశిఖంబునఁ ద్రెంచెఁ దదీయమస్తమున్.&lt;/poem&gt;|ref=170}} 
{{p|ac|fwb}}ఇంద్రజిత్తుమాయాయుద్ధమున వానరవీరులు మూర్ఛిల్లుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తద్వార్తాకర్ణన మపు, డుద్వేగము వెనుప వెచ్చ నూర్చి నముచిభి
ద్విద్వేషి యనికిఁ ద్రిదివా, పద్వర్ధను మేఘనాదుఁ బయనము చేసెన్.&lt;/poem&gt;|ref=171}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అంత.&lt;/poem&gt;|ref=172}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;దిక్కుల్ పుక్కిటఁ బట్టఁగాఁ బ్రబలవాదిత్రధ్వనుల్ సైన్యముల్
పెక్కుల్ గొల్వఁ గదాశకంఠి బిరుదుఁ బేర్వాడుచుం బోయి తాఁ
దక్కం దక్కినమూఁక నెల్లఁ గపియుద్ధశ్రోణిఁ గోల్పోయి యా
చక్కి న్నిల్వక మిన్ను చొచ్చికొని గర్జాఘూర్ణితాజాండుఁడై.&lt;/poem&gt;|ref=173}} 
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అమ్ములు బ్రహ్మమంత్రాభిమంత్రితములు, మిను గ్రక్కె ననిపించి మునుఁగఁ గురియ
గజగంధమాదనగవయగవాక్షకే, సరినీలశతబలిశరభరంభు
లాదిగా యూథపు లర్వదియేడుకో, టులు దేవతాసంభవులు బలంబు
తోఁ జచ్చి రినజాంగదులు గతాసువు లైరి, రామలక్ష్మణులు మూర్ఛల మునింగి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;రంత రవి గ్రుంకి మరలె మాయావి బ్రహ్మ, జపముచే హనుమద్విభీషణులు దేఱి
విపదపాయంబు దలఁగింప వెర వెఱుంగ, కజసుతుని జాంబవంతుని నడుగఁ జనిరి. &lt;/poem&gt;|ref=174}} 
{{p|ac|fwb}}హనుమంతుఁడు సంజీవకరణిచే నందఱఁ బ్రతికించుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అతఁడు గొఱప్రాణమున నుండి హరువు దెరువు, లావటిల దెల్పఁ జని వాయుదేవసుతుఁడు
క్షీరవారాకరోత్తరతీరభూమి నుండు దివ్యౌషధంబులకొండఁ దెచ్చె.&lt;/poem&gt;|ref=175}} 
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;తెచ్చినప్పుడ దాన దీపించునోషధీ, లతలగాడ్పులు సోఁక హతజనంబు
లగ్నశల్యము లూడి భగ్నసంధులు గూడి, మిసమిస పస లెచ్చి యుసుఱు వచ్చి
దొరలెల్ల దాశరథులతోడనే లేవ, గట్టతం డచటనె పెట్టి వచ్చె
సూర్యోదయం బయ్యె సురలాదిగా నెల్ల, వారుఁ బేర్కొనిరి సామీరిమహిమ&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;తిరుగ రే రాకఁ గోరుచుండిరి ప్లవంగ, వీరు లంతట రవి గ్రుంకె వెలిఁగెఁ దార
లిరులు నిండె సురారివీ డెరియఁబెట్టి, రయ్యనర్గళభుజశౌర్యు లార్చి చొచ్చి.&lt;/poem&gt;|ref=176}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్టి వానరపరివార మేస రేఁగి, వైచుచిచ్చుల లంక యేవంకఁ గనిన
గోడమన్నింటికొయ్యయుఁ గోటరాయి, మొదలుగా గాలనది పంక్తిముఖుఁడు చూచి.&lt;/poem&gt;|ref=177}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4oo9jwtim84g506a7vzuxpk6qtqh0bd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/188</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214729</id>
    <revision>
      <id>563665</id>
      <parentid>560690</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:24:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563665</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5190" sha1="fasli9qg97y22n1elhip3t50jlj05cd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}సుగ్రీవహనుమంతులచేఁ గుంభనికుంభులు చచ్చుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;అనిచెౝ గుంభనికుంభులం గపులతో వాలంబు చేయం బ్రజం
ఘుని యూపాక్షుని శోణితాక్షు మకరాక్షుం గంపనుం గూర్చి వా
రును దూర్యంబులు మ్రోయ సైన్యములుఁ దారుం దాఁకి యంతఃప్రవి
ష్టనటద్వానరసేన వెల్వఱిచి వెంటంబెట్టి బె ట్టార్చినన్.&lt;/poem&gt;|ref=178}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;సుగ్రీవాంగదాంజనేయమైందద్వివిదులు వివిధవీరాలాపవిజ్ఞాపితనిజాభిధానులై యడ్డం
బు సొచ్చి రందుఁ గుంభుండు జంభారిసుతసోదరుం దాఁకి వీఁకల బెనంగి పెనంగి య
తని పిడికిలి పిడుగుపడినం గణత పగిలి చచ్చె నికుంభుం డంభోరాశిలంఘనవిశృంఖలజం
ఘాలుం గదిసి తదసిప్రాయనఖరముఖవిదారితనక్షఃకుక్షి యై నేలం గూలె నకంపనప్ర
జంఘు లంగదుం గని మార్కొని యతినియంఘ్రిప్రహారంబున కుపహారంబులైరి యూ
పాక్షశోణితాక్షులు మైందద్వివిదులకు లివ యడంగుపాటిగాఁ బోరి వారికిం బేరలుక
దెచ్చి తచ్చపేటంబులకుఁ బ్రాణంబు లిచ్చి రంత నత్యంతకోపాటోపంబున వచ్చి
మకరాక్షుం డక్షీణబాణపరంపరాపరాభూతవానరవీరుం డై మాఱులేక యెక్కడఁ
జూచినం దాన యై యున్నం గనుంగొని ఖరవిరోధి వానిపురోవీథి న్నిలువక తన
వెనుకకు వచ్చు యూథనాధుల కభయం బిచ్చి విలుపుచ్చుకొని టంకారంబున నద్దనుజ
వీరుం జేరం జీరి సమీరసఖసాయకంబునం దేరుతోడన నీఱు గావించె నంత సూర్యో
దయం బయ్యె నయ్యవసరంబున.&lt;/poem&gt;|ref=179}} 
{{p|ac|fwb}}ఇంద్రజిత్తు నికుంభిలాహోమము సేయుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;వెండియు మేఘనాదుండు తండ్రికి నేఁడ, పగ దీర్తు నని పెక్కుబాస లిచ్చి
సన్నద్ధుఁడై వచ్చి సకలయూథపులకు, నృపులకుఁ బొడకట్టి నిమిషమునను
మినుదూఱి తేరితోడ నదృశ్యుఁడై యేయఁ, జొచ్చి రాముని కల్కఁ దెచ్చి యతిని
దివ్యాస్త్రముల మాయ తెగి యాకసము టెంకి, యరద మందఱుఁ జూడ నవనిఁ బడిన&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;వెఱచి పరువఁ గపులు వెన్నాడఁ గుహనామ, హీజ నోర్తు వారియెదుటఁ జంపి
శోకమగ్నమానసులఁ జేసి వ్రేల్మికి, నతఁడు చనె నికుంభిలాటవికిని.&lt;/poem&gt;|ref=180}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;పావనిముఖు లగువలీముఖు లద్దాశముఖి యెటుపోవుటయు నెఱుంగక జానకిం జంపె
నే యనుచు నడలుచుం జని విన్నవించినఁ బలవించుకాకుత్{{ZWNJ}}స్థులం గనుంగొని విభీష
ణుం డిది మేఘనాదుని మాయ వాఁడు మాయారణహోమంబునకుఁ జనినవాఁ డిది
నిక్కువం బది విఘ్నంబు చేసి యిప్పు డప్పగతుం బరిమార్చుట నీతి యనినం దేఱి
జానకీవిభుండును నవ్విభీషణహనుమజ్జాంబవదాదులం గూర్చి వానిమీఁదికి సౌమిత్రిం
బనిచె నంత.&lt;/poem&gt;|ref=181}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fasli9qg97y22n1elhip3t50jlj05cd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/189</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214730</id>
    <revision>
      <id>563669</id>
      <parentid>560691</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:41:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563669</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5056" sha1="attc7ojhd3jll8lorfb3ea3bkjei7rl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}లక్ష్మణుఁ డింద్రజిత్తు వధించుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;అతఁడుం బోయి నికుంభిలాటవినిశాటానీకినీరక్షుఁడై
హుతభుక్సన్నిధి ముక్కు పట్టుకొని కూర్చున్నట్టి యయ్యింద్రజి
ద్దితిజుం బోరికిఁ జీరి చంపి మరలెౝ దేవేంద్రుఁ డుప్పొంగ న
క్కత లెల్ల న్విని పంక్తికంఠుఁ డడలల్కం బెంచె నుద్వేలుఁడై.&lt;/poem&gt;|ref=182}}
{{p|ac|fwb}}రావణుఁడు మరల యుద్ధమున కేతెంచుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;వెనుక నృపాలురం గపులవేలము చొచ్చి వధింతు మున్న య
జ్జనకజఁ ద్రుంతుఁ గా కదియె చంపె ననేకుల నం చశోకకా
ననమునకై కఠోరగమనంబునఁ బోవ సుపార్శ్వుఁ డాదిగా
ననుఁగులు మాన్పగా మరలి యాజికి వెల్వడెఁ బెక్కుఠీవులన్.&lt;/poem&gt;|ref=183}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వెడలి యసురాధినాథుండు కొడుకుతోన, తెగెనొకో దీమసం బనఁ దేరు డిగ్గి
యెల్లపరివారమునకుఁ జేయెత్తి మ్రొక్కి, నడుపుఁ డీవేళ యిదె సుండి నాకు మీరు.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;అనిన మంత్రులు నాప్తులుౝ దొరలు దేవా! మ్రాకులౝ రాలఁ దే
రనె యెంతే నలవడ్డయానిమితకాండ్రౝ భానుపుత్త్రాదులౝ
వినుమీ చంపక పట్టి తెచ్చి దినము న్నీయింటి కామాటపుం
బనికిం జొచ్చెద మన్న దాఁక నిదె చెంపల్ వ్రేతు మత్యుద్ధతిన్.&lt;/poem&gt;|ref=185}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;మీరు తేరెక్కి యిటు విచ్చేసి కనుంగొనుం డనవుడు నుత్సాహంబుతో నతం డట్ల
యాచరించె నద్దానవవీరులును భీకరాకారులై తేరులు వారణంబులు వారువంబులు
ఘోరమృగంబులుం దమకు వాహనంబులుగాఁ గొని నానావిధతూర్యంబులు మ్రో
యఁ దలకడచి నడచినం గపిసేనలుం గలియఁబడియె నప్పుడు.&lt;/poem&gt;|ref=186}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;శిలలను గుప్పుచప్పుడును జేతులు హేతులు త్రిప్పుచప్పుడుౝ
దెలుపుడు దెల్పుచప్పుడును దేరులు సూరెల రొప్పుచప్పుడుం
బలములఁ ద్రిప్పుచప్పుడులు బర్వఁగ నజ్జగడంబు ముజ్జగం
బులు వినియెౝ నిశాచరచమూజితు లైరి ప్లవంగసైనికుల్.&lt;/poem&gt;|ref=187}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;విఱిగినకపులం గనుఁగొని, వెఱవకుఁ డని విల్లు పూని విభుఁ డిది యనికిౝ
దఱి యని గంధర్వాస్త్రం, బఱిముఱి నరిఁబోసి యేసె నసురులమీఁదన్.&lt;/poem&gt;|ref=188}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఏసిన నద్దివ్యాస్త్రమహిమంబున.&lt;/poem&gt;|ref=189}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ముంగల వెనుకవంకం గెలంకుల నిండి, తొడిగినమ్ములతోన కడిఁదివిండ్లు
తెగలు నిండారంగఁ దిగిచి ప్రత్యాలీఢ, పాదులై తముఁ జుట్టు వాఱుకొనుచు
రాము లనేకు లారణవీథిఁ దోఁచిన, దితిజవీరులు వారిఁ దేఱిచూడ
నళికిమీఁదులు చూడ నందు నౌదలలకు, విశిఖంబు లానించి విడువఁ జూచు&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>attc7ojhd3jll8lorfb3ea3bkjei7rl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf/99</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215482</id>
    <revision>
      <id>563569</id>
      <parentid>563318</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:20:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>563569</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4923" sha1="ronlxzog0qya5qh1elipokfql3z2l55" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;99A&quot; /&gt;ఆమధురశు క్తి హ స్తము నందగింప,
కడలియొడ్డెక్కితిని; కాని గాననైతి
కలయ వెదకియు నందెందుఁ దొలుత నేను
దిగిన సన్నపు రేఁ వేమిదృగ్రమంలో?
*
*
*
తీరమునకు మాతొడ్డి, యుద్భిన్న ములయి
ఝుభితకల్లోలగితిఁ గొట్టికొనెడి యలల
గాఢ కోలాహలఁ బింత గౌసరాకు
మెత్తని
ని యిసుక పడకల నెతిగిలి.
*
*
*
అతివిశాల మతిస్నిద్ధ, మతిమనోజ్ఞ
మయిన యాతీరసికతాపధాంచలమున,
ఒక నియడుగులజాడ, వేడొకఁడువచ్చు
వఱకెనిలదు పారావార పాలన మున.
*
*
*
లేచిపడినశించిన ప్రతివీచియందు
నుదయమందు వేఱకనూత్న ముదితవీచి
చెఱఁగిపోయిన ప్రతిపాంధు చరణచిహ్న
ములను, వేఱకని కుశుద్ధతల ము దొరకు.
కా
*
ఆవిలాసము నాహృదయము హరించె
రజని సంధ్యాకషాయ చిత్రమునుబోలె
తిరుగుదింక, స్వచ్ఛందసుందరవిపంచి
కాలతా వశమగు స్వరగతివిధాన.
*
*
*
249
ఏను దెచ్చిన మృదుశు క్తి లోని జాతి
ముత్యను: లనులోక ముముం గుఁబోయువాడ,
హృద్యమై యొప్పువానిని నేరికొనుఁడు
అభిరుచికొలంది రౌద్రసౌమ్యములనర్ సి.
*
*
*
సొగసుహృదయముసుకు మారసుమముబోలె
చేతికందించువాడ రసికజనులకు !
కంఠమాలల ధరియింత్రొగారవమున:
రేకులను జించియవలపాత్రేయ నెంత్రొ!
*
రుచి చకితమైన హృదయ సరోజ గర్భ
మందుఁఁ ందళించిన భావ నుంద మొంది;
వాణియైయెఫ్ట్లు వెలువడు వదనమందు
అపుజ సుకవిక స్వాధీనమయ్యెఁ గవిత.
(రా. ను.)
&lt;section end=&quot;99A&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;99A&quot; /&gt;&lt;section end=&quot;99A&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;99B&quot; /&gt;{{Css image crop
|Image = Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf
|Page = 99
|bSize = 600
|cWidth = 492
|cHeight = 82
|oTop = 501
|oLeft = 87
|Location = center
|Description = 
}}
{{p|fs150|ac}}ఏనుగు పెదలక్ష్మణకవి&lt;/p&gt;
{{p|fs125|ac}}పెండ్యాల వేంకట
సుబ్రహ్మణ్య
శాస్త్రులుగారిచే వ్రాయబడినది.&lt;/p&gt;

ప్రాచీన గ్రంథములలో నేటివరకు నముద్రితములగునవి. చెన్నపురిలోని ప్రాచ్యలిఖిత పుస్తక భాండాగారమునను సాహిత్య పరిషత్కార్య స్థానమునను పెక్కుండినను, ప్రభుత్వము వారు ప్రాచీన తాళపత్ర గ్రంథపరిశోధన కొరకు విశేష ప్రయత్నము జేయచుండినను, వారికి జిక్కనవి పెక్కు గ్రంథములు మూల మూలలడాగియుండుట విస్మయజనకమగు చున్నది. ఆంధ్ర సాహిత్యపరిషత్తువారు గడచిన మూడేండ్లనుండి మద్రాసు రాజధానిలోనే గాక నిజాము రాజ్యమునందును శోధింపగా వారికి డెబ్బదివరకు తెనుగు గ్రంథము లమూల్యములైనవి, అశ్రుతపూర్వమైనవి, లభించి యుండినటుల తత్పృతికం జదివినవారికి విశదమగును. ప్రకటింపబడనివి యెన్నియుండునో తెలియదు. గవర్నమెంటు ఓరియంటల్ లైబ్ర&lt;section end=&quot;99B&quot; /&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ronlxzog0qya5qh1elipokfql3z2l55</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf/100</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215483</id>
    <revision>
      <id>563571</id>
      <parentid>563300</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:36:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>563571</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6107" sha1="c7v53xydyl3relkmi9xtdgdyf94y2ci" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;రీవారు గడచిన సంవత్సరమునందు మా గోదావరీ మండలమున సంచరించిరి. వారు 12 వేల గ్రంథములను శోధించి 7 
వందల గ్రంథములు అపూర్వములని కనిపెట్టిరి. వానిలో 450 గ్రంథముల నెరువుగా పుచ్చుకొనిరి. తక్కినవానిని గ్రంథస్వాములచే వ్రాయించుచున్నారు. వారు సంపాదించిన గ్రంథములలో 150 తార్కిక గ్రంథములు, జర్మనీ, ఇండియా, అమెరికా క్యాటలాగులలో నెచటను వ్రాయబడి యుండలేదు. ఆ పేరులు నేటివరకు ప్రపంచమున మరుగై యుండెను.
గోదావరీ మండలముయొక్క ప్రశస్తి పై గ్రంథరూపమున పరిణమించెనని తలంచుచుండ, నాకీ నడుమ తాళపత్రగ్రంథ పరిశోధనము జేయ కుతూహలము కలిగి కొన్ని గ్రామములలోని కోశములం బరిశోధింప, పైవారికి నేటివరకు లభింపని కొన్ని గ్రంథములు లభించినవి. వానిని గురించి క్రమముగా వ్రాసెదను. వానిలో “తుల్యామాహాత్మ్య” మను స్థలపురాణము ఏనుగు లక్ష్మణకవి కృతమైనది 4 ఆశ్వాసముల గ్రంథము లభించినది. గ్రంథము యొక్క చివర భాగము లేనందున, ఇంకను కొన్ని ఆశ్వాసములు మిగిలియుండునని తలంతును. ఈ గ్రంథముయొక్క మరియొక ప్రతి యుండినచోటు తెలిసినది; కానీ, ఆ గ్రంథస్వామి కొరకు 3 పర్యాయములు పదేసి మైళ్ళు పోయినను, ఆ స్వామి సందర్శనమగుచుండలేదు. దాని నటుంచి 
ఏనుగు పెదలక్ష్మణకవి♦ని, అతని కవిత్వమును గురించి నాకు తెలిసినంత వ్రాసెదను.

ఈ కవి బహుప్రబంధములు చేసి వినుతికెక్కినవాడు. కానీ, కవుల చరిత్రములలో నీయన వృత్తాంత మీయన గ్రంథములు లభింపనందున వర్ణింపబడలేదు. కానీ రామవిలాసాది గ్రంథకత౯యగు ఏనుగు లక్ష్మణకవి యీయన పౌత్రుడగుటచే నాతని సందర్భమున స్వల్పముగా వణి౯౦పబడెను. ఈ కవి కవిత్వమునందే కాక సంగీతమునందును పండితుడని యీ క్రింది 
విధంగా కృతిభత౯యగు వత్సవాయ జగన్నాధరాజు తన్ను గూర్చి పలికినటులు నీ పద్యములు జెప్పుకొని యున్నాడు.

{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;శోభితాపస్తంబ ♦ సూత్రువాధూలస 
{{gap}}గోత్రపవిత్రు స ♦ ద్గుణసమేతు
నేనుగుగరకు మం ♦ త్రి౦ద్రునిపౌత్రుని    
{{gap}}వెణుతురు బలి కవి ♦  వెంకటాద్రి 
దౌహిత్రువిశ్వనా ♦ థకవి మేనల్లుని
{{gap}}పేరెన్నికైనట్టి ♦ పేరమాంబ
కును గుర్వమంత్రికి ♦ నెనరగు బుత్రుని
{{gap}}లక్షణజ్ఞుఁడగు ♦ లచ్చమంత్రి 
నచ్చనాఖ్యుని బిలిపించి ♦ యగ్రభాగ
{{gap}}మునను గూర్చుండనియమించి ♦  ముదముగదుర 
భుజముపై జెయ్యిజేర్చి స ♦ భ్యులువినంగ
{{gap}}నెంతయును గారవింపుచు ♦ నిట్టులనియె.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;పుట్టుచో బురుషుడై ♦ పుట్టుట దుర్లభం
{{gap}}బందులో బ్రాహ్మణు౦ ♦ డౌటయట్ల యట్ల 
అందులో గులవిద్య ♦ యబ్బినయదియట్ల
{{gap}}యందులో మరి కవి ♦ యోటయట్ల 
అందులో బ్రాబంధి ♦ కాఖ్యనొందుటయట్ల
{{gap}}అందులో రాగజ్ఞు ♦  డౌటయట్ల 
అందులో స్వరనిర్న ♦ యంబెఱుంగుటయట్ల
{{gap}}అందులో గల్పకుం ♦ డౌటయట్ల 
అందులో నింపుగాబాడి ♦ నదియునట్ల
::అందులో దాళములెరింగి ♦ నదియునట్ల
ఇన్నిగుణములు నీయందె ♦ యున్న వెంత
::మహిమగలవాడవుర లచ్చ ♦  మంత్రిచంద్ర.&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c7v53xydyl3relkmi9xtdgdyf94y2ci</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf/101</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215484</id>
    <revision>
      <id>563574</id>
      <parentid>563306</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T19:02:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>563574</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5546" sha1="s106xto85ch0garcaozyoedgep58p2y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=కం.|lines=&lt;poem&gt;దానక్షత్రాధీశ్వరు
డేనుగ గురవప్పడనగ ♦ ఇది నీబిరుదే
నానావధాననిధివై
ధీనిధియన జయముగాంచి ♦ తిని లచ్చార్యా.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=కం.|lines=&lt;poem&gt;అనబాడం జెప్పజదువ
వినకరిగాంచితివి నేటి ♦ వేళల లక్ష్మీ
శుని పేరి పద కవిత్వము
వినకరిచేసిన విధమున ♦ విఖ్యాతముగ౯.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=కం.|lines=&lt;poem&gt;క్షమకును శేషుడు దెల్పెను 
ప్రమదంబున మున్ను తుల్యా ♦ భాగామాహా
త్మ్యము మాపెద్దలు వేడిన 
క్రమమున నది తెలుగుశాయ ♦ గా తగుననుచు౯.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt; సెలవుసంగి మరది ♦ చెరుకూరిరాజేంద్రు
డధిక సంభ్రమమున ♦ నందియియ్య
పట్టుమనుచు సకల ♦ బహుమానములుశాయ
హష౯వార్ధినోల ♦ లాడియాడి.&lt;/poem&gt;|ref=}}
ఈ కవి తుల్యామాహాత్మ్యమును రచించు నాటికి, నేదో లక్ష్మీశుని పేర రచించిన పదకవిత్వముతప్ప ప్రబంధకవిత్వమును దేనిని రచించినటుల దోచదు. పిమ్మటనే క్రీ.శ. 1649 లో పట్టాభిషిక్తుడై 1688 లో పరమపదమునొందిన సార్వభౌమ తిమ్మ జగపతి మహారాజుగారికి ద్రౌపదీ పరిణయమును, అటుపిమ్మట రాజజ్ఞాతియగు జగ్గనృపాలునకు ధ్రువ చరిత్రమును గృతి ఇచ్చినటులు &quot;రామ విలాసము&quot; లో నీతని పౌత్రుడగు లక్ష్మణకవి ఇటులం జెప్పెను.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt; హరిహరపద్మజాంశభవు
డై తగు నేనుగు లక్ష్మణార్యుచే 
సురుచిర శబ్దభావరస
శుంభదలంకృతి మాధురీమనో 
హరమగు ద్రౌపదీపరిణ
యంబనును త్తమ కావ్యమందె సు 
స్థిరమగు కీర్తి సొంపెసగ
దిమ్మనృపాలుడు ధర్మపద్ధతి౯.&lt;/poem&gt;|ref=}}

{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt; కవికుల సార్వభౌముడన 
గాదగు నేనుగు లక్ష్మణార్యుచే 
ధ్రువచరిత ప్రబంధము బు
ధుల్వినుతింపగ నంది యాగభు 
గ్భవన మహాసుఖానుభవ
కారణమైన యశంబు గాంచె నా 
సవవిభవుండు వత్సవయ
జగ్గనృపాలుడు సద్గుణోన్నతి౯.&lt;/poem&gt;|ref=}}
ఈ పెద లచ్చనకవికి &quot;అచ్చన్న&quot; అని మారుపేరుండినటుల “శోభితాపస్తంబ” అను పద్యములోని “అచ్చనాఖ్యు” అను పదము వలన స్పష్టమగుచున్నది. గోదావరీ మండలములో లక్ష్మణశబ్దమునకు, అచ్చనశబ్దము పర్యాయముగా వాడుచుందురు. ప్రసిద్ధ వ్యాఖ్యాతయైన మల్లాది లక్ష్మణసూరిగారిని అచ్చన్న శాస్త్రి యని నేటికిని చెప్పుచున్నారు. మన పెదలచ్చన కవికి, 1555 మొదలు 1607 సంవత్సరము వరకు పెద్దాపుర సంస్థానము నేలిన ముసలి తిమ్మరాజుగారికి శేషధర్మమునిచ్చిన, “దిట్టకవి” 
యను బిరుదుమెందిన “వెణుతురుంబలి విశ్వనాథకవి” మేనమామయని తుల్యామాహాత్మ్యములోని యీ క్రింది పద్యము వలన తెలియనగును:
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;మాకు మేనమామ ♦ మాతల్లి పేరమ్మ
కన్న దిట్ట సుకవి ♦ యనగదగిన
వెంకటాద్రితనయు ♦ వెణుతురుంబలి విశ్వ
నాథునెంతు విశ్వ ♦ నాథునట్లు.&lt;/poem&gt;|ref=}}
తుల్యామాహాత్మ్యమున కృతిపతి వర్ణనము 100 పద్యములు కలవు. ఈతని పౌత్రు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s106xto85ch0garcaozyoedgep58p2y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563616</id>
      <parentid>563574</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T08:33:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>563616</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5550" sha1="iy8yr3vkm82weury4220osd3immwts8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=కం.|lines=&lt;poem&gt;దానక్షత్రాధీశ్వరు
డేనుగ గురవప్పడనగ ♦ ఇది నీబిరుదే
నానావధాననిధివై
ధీనిధియన జయముగాంచి ♦ తిని లచ్చార్యా.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=కం.|lines=&lt;poem&gt;అనబాడం జెప్పజదువ
వినకరిగాంచితివి నేటి ♦ వేళల లక్ష్మీ
శుని పేరి పద కవిత్వము
వినకరిచేసిన విధమున ♦ విఖ్యాతముగ౯.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=కం.|lines=&lt;poem&gt;క్షమకును శేషుడు దెల్పెను 
ప్రమదంబున మున్ను తుల్యా ♦ భాగామాహా
త్మ్యము మాపెద్దలు వేడిన 
క్రమమున నది తెలుగుశాయ ♦ గా తగుననుచు౯.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt; సెలవుసంగి మరది ♦ చెరుకూరిరాజేంద్రు
డధిక సంభ్రమమున ♦ నందియియ్య
పట్టుమనుచు సకల ♦ బహుమానములుశాయ
హష౯వార్ధినోల ♦ లాడియాడి.&lt;/poem&gt;|ref=}}
ఈ కవి తుల్యామాహాత్మ్యమును రచించు నాటికి, నేదో లక్ష్మీశుని పేర రచించిన పదకవిత్వముతప్ప ప్రబంధకవిత్వమును దేనిని రచించినటుల దోచదు. పిమ్మటనే క్రీ.శ. 1649 లో పట్టాభిషిక్తుడై 1688 లో పరమపదమునొందిన సార్వభౌమ తిమ్మ జగపతి మహారాజుగారికి ద్రౌపదీ పరిణయమును, అటుపిమ్మట రాజజ్ఞాతియగు జగ్గనృపాలునకు ధ్రువ చరిత్రమును గృతి ఇచ్చినటులు &quot;రామ విలాసము&quot; లో నీతని పౌత్రుడగు లక్ష్మణకవి ఇటులం జెప్పెను.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt; హరిహరపద్మజాంశభవు
డై తగు నేనుగు లక్ష్మణార్యుచే 
సురుచిర శబ్దభావరస
శుంభదలంకృతి మాధురీమనో 
హరమగు ద్రౌపదీపరిణ
యంబనును త్తమ కావ్యమందె సు 
స్థిరమగు కీర్తి సొంపెసగ
దిమ్మనృపాలుడు ధర్మపద్ధతి౯.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt; కవికులసార్వభౌముడన 
గాదగు నేనుగు లక్ష్మణార్యుచే 
ధ్రువచరిత ప్రబంధము బు
ధుల్వినుతింపగ నంది యాగభు 
గ్భవన మహాసుఖానుభవ
కారణమైన యశంబు గాంచె నా 
సవవిభవుండు వత్సవయ
జగ్గనృపాలుడు సద్గుణోన్నతి౯.&lt;/poem&gt;|ref=}}
ఈ పెద్ద లచ్చనకవికి &quot;అచ్చన్న&quot; అని మారుపేరుండినటుల “శోభితాపస్తంబ” అను పద్యములోని “అచ్చనాఖ్యు” అను పదము వలన స్పష్టమగుచున్నది. గోదావరీ మండలములో లక్ష్మణశబ్దమునకు, అచ్చనశబ్దము పర్యాయముగా వాడుచుందురు. ప్రసిద్ధ వ్యాఖ్యాతయైన మల్లాది లక్ష్మణసూరిగారిని అచ్చన్న శాస్త్రి యని నేటికిని చెప్పుచున్నారు. మన పెదలచ్చన కవికి, 1555 మొదలు 1607 సంవత్సరము వరకు పెద్దాపుర సంస్థానము నేలిన ముసలి తిమ్మరాజుగారికి శేషధర్మమునిచ్చిన, “దిట్టకవి” 
యను బిరుదుమెందిన “వెణుతురుంబలి విశ్వనాథకవి” మేనమామయని తుల్యామాహాత్మ్యములోని యీ క్రింది పద్యము వలన తెలియనగును:
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;మాకు మేనమామ ♦ మాతల్లి పేరమ్మ
కన్న దిట్ట సుకవి ♦ యనగదగిన
వెంకటాద్రితనయు ♦ వెణుతురుంబలి విశ్వ
నాథునెంతు విశ్వ ♦ నాథునట్లు.&lt;/poem&gt;|ref=}}
తుల్యామాహాత్మ్యమున కృతిపతి వర్ణనము 100 పద్యములు కలవు. ఈతని పౌత్రు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iy8yr3vkm82weury4220osd3immwts8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf/102</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215486</id>
    <revision>
      <id>563637</id>
      <parentid>563337</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T09:50:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>563637</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5879" sha1="gz7ika8qb9hufx4nd8wwdlg7vdx778j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;డగు లక్ష్మణకవియు రామవిలాసమున వత్సవాయవారి వంశవణ౯నమున, తుల్యామాహాత్మ్యములోని పద్యములనే స్వల్ప
మార్పుతో చేర్చెను. వానిలో నొకదానిని ఉదాహరించుచున్నాను.
{{Center|{{p|fs125}}తుల్యామాహాత్మ్యము&lt;/p&gt;}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;బిరుదాంక పురమునం ♦ జెరువువేయించెను
::శ్రీకురంగేశు ప ♦ శ్చిమపు దిశను
తిరుపతి వాల్మీకి ♦ పురి గాండ్రకోటల
::నూలపల్లిని తోట ♦ లునిచెజాల
చెరువు తోటలను ని ♦ క్షిపనృసింహ గే
::హములు పెద్దాపురి ♦ యందునునిచే 
విశ్వనాథకవీంద్ర ♦ విరచితంబగు శేష
::ధర్మ౦బనుప్రబం ♦ ధ౦బుగాంచె&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;మహినసాధారణౌదార్య ♦ మహిమమించె
జగతి ప్రజలెల్ల కల్పవృ ♦ క్షంబనంగ
వత్సవాయపేరధారుణీ ♦ శ్వరుని సుతుడు
ప్రకటగుణపాళి తిమ్మభూ ♦ పాలమౌళి.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Center|{{p|fs125}}రామవిలాసము&lt;/p&gt;}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;బిరుదాంకపురిని సు ♦ స్థిరముగానిర్మించె
::బాలమున్నీటిని ♦ బోలుచెరువు 
తిరుపతి చల్మీక ♦ గిరి బూలపల్లెను
::ఫలవృక్షవనములు ♦ నిలిపెజాల 
నృహరి గెహతటాక ♦ నిక్షేపవనములు
::కొమరుగా బెద్దాపు ♦ రముననుంచె 
విశ్వనాథకవీంద్ర ♦ విరచితశేషధ
::ర్మప్రబంధముసాద ♦ రముననందె &lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;విప్రవంశప్రతిష్ఠలు ♦ వెలయజేసె
బుత్రులనుగాంచె నీతిని ♦ బుడమియేలె
వత్సవాయాన్వయమున ♦ కువన్నెదెచ్చె
హెచ్చి పేరయ తిమ్మధా ♦ త్రీశ్వరుండు.&lt;/poem&gt;|ref=}}
ఇట్టి పద్యములు పెక్కుకలవు. ఇతడు సార్వభౌమ తిమ్మ జగపతి మహారాజుగారికి ద్రౌపదీ పరిణయమును కృతినిచ్చుటచేతను, ఆయన  1649 మొదలు 1688 వరకు రాజ్యముం జేయుటచేతను కవి 17వ శతాబ్ద మధ్యవతి౯యని స్పష్టమగుచున్నది.
తుల్యానది యనునది గోదావరి నదిలోని యొక శాఖ. ఈ శాఖ ధవళేశ్వరము యొద్ద బయలుదేరి రామచంద్రపురము, కాకినాడ తాలూకాల మధ్యను బ్రవహించి కాకినాడకు 4 మైళ్ళు దక్షిణమున సముద్రమునం గలియుచున్నది. ఈ శాఖలో నుండియే ప్రస్తుతపు కాకినాడ కాలువ ప్రవహించుటకు గవర్నమెంటువారాదిని తలంచి యానకట్టం గట్టిరని పెద్దలు చెప్పుదురు. 6వ శతాబ్దము చివరను, 7వ శతాబ్ద ప్రారంభమునను వినుకొండ మొదలు, చీపురుపల్లి వరకు రాజ్యము జేసిన, విష్ణుకుండిన వంశస్థుడగు మాధవవర్మ శాసనము మాకు లభించినది. అందు తుల్యానదికి &quot;దిట్టవాయి” అను పేరు కలదు. తుల్యయను 
పేరెపుడు పెట్టబడెనో, ఈ తుల్యామాహాత్మ్యమునందు జెప్పబడిన యత్యద్భుత గాథలెపుడు నడచెనో యాలోచించుటకు శక్యము కాలేదు. తుల్యా గోదావరీ మధ్యదేశమునకు భీమఖండమని పేరు. భీమఖండమను పురాణమొకటి కలదు. శ్రీనాథ మహాకవి దానినే తెనిగించెను.
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;జ్వలనోగ్రప్రధితప్రతాపయుతుఁడై క్షాత్రంబుదీపింపఁ బ్రో
జ్వల విద్యానగరాఖ్యరాజ్యరమకున్ సంస్థాపకుండై మహా
బలుడై భూపకులావతంసుఁడగుచున్ భాసిల్లు శ్రీబుక్కరా
యల జన్మంబున ధన్యమై వెలయు నీ యాంధ్రంబు సామాన్యమే!&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gz7ika8qb9hufx4nd8wwdlg7vdx778j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu/417</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215649</id>
    <revision>
      <id>563484</id>
      <parentid>563127</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T12:47:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563484</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2443" sha1="b06w6hmk7hr67gsrstcu4toqvfyisr4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||అర్చనము|389}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
ప్రతిపద ముదయద్భి స్సాత్వికైరంకితాంగా
     స్త ఇహ భవపయోధేః పార ముల్లంఘయంతి ॥
&lt;/poem&gt;


తా. శరీరమున నానందబాష్పములు రోమాంచలములు లోనగు సాత్వికభావము లంకురించుచుండ నెవరిచేఁ జిత్తమను గోడయందు మురారి దివ్యరూపము లిఖింపఁబడినట్లు చేయఁబడునో, ఆమురారిపాదకమలములం దెవరిచేఁ గుసుమముల వలె మనస్సు సమర్పింపఁబడునో యట్టివా రీ జన్మమున నీ యపార సంసారసాగరమును దాఁటుదురు. అని చెప్పఁబడి యున్నది.


{{c|సమాధి}}


ఈయర్థమే పూజావిధానమునందును బాదముమొదలు శిరస్సుదాఁక వేఱువేఱుగ వివిధాంగముల పూజయుఁ గడపట సర్వాంగముల నొక్కసారిగఁ బూజించుటయు విధింపఁబడి యున్నది. విగ్రహమును మనస్సున దృఢముగ నిలుపుచు వచ్చిన మన స్సాదైవమునందుఁ గ్రమక్రమమున లయించి శరీరము పరవశమగును. అపుడు దేహేంద్రియములు నిర్వ్యాపారములు కాఁగా మనస్సేకాగ్రముగ నుపాస్యునియందు మునిఁగియుండ బాహ్యప్రజ్ఞ లేకయే పోవును. అపు డుపాసకుని మనస్సాత్మయందే యానందించుచు నాత్మస్వరూపమై
యు౦డు. అపుడు జీవుఁడు స్థూలమగు నీశరీరమును విడిచి సూక్ష్మ శరీరముననో, దానినిగూడ విడిచి యంతకంటె&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b06w6hmk7hr67gsrstcu4toqvfyisr4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu/418</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215650</id>
    <revision>
      <id>563486</id>
      <parentid>563128</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T12:53:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563486</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2678" sha1="r8eik9jm5qri7n5xqi886kz7stoxwg9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|390|బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము|}}&lt;/noinclude&gt;సూక్ష్మమగు కారణశరీరముననో జాగరూకుఁడై వర్తించుచు నాయూర్ధ్వలోకముల జ్ఞానముగలిగి యుండును. ఇట్లు క్రమక్రమమున నొక్కొక్క యుపాధిని వదలి దానికంటె సూక్ష్మమగు నుపాధియందు వర్తించుచు, విడువఁబడిన యుపాధిని ననాత్మగనెఱుంగుచుఁ, గాలక్రమమున నుపాధులన్నియు ననాత్మలుగ నెఱింగి యన్నిటికంటె సూక్ష్మము, నన్నిటియందంతర్యామియునగు నాత్మను నెఱుంగు. ఇట్లాత్మసాక్షాత్కారముచే జీవునకుఁ బరమాత్మతో నైక్యానుభవము గలుగు మార్గమే యోగమార్గము. ఆయైక్యమే నిజమగు యోగము.

సంధ్యావందనమునకుఁ జెప్పఁబడిన కాలనియమము ముఖ్యముగ నీధ్యానమునకు గమనించఁదగినది. ఈయోగము దిన దినమును కాలము తప్పక యభ్యసింపవలయును. అట్లభ్యసించుచుండిన దినదిన మావేళరాఁగా శరీర మభ్యాసబలముచేఁ దనంతట దానే ధ్యానమున కున్ముఖమగును. ఎంత గాఢముగ నిద్రించుచుండినను వేళకుఁ జక్కఁగ మెలఁకువ గలుగును. ధ్యానమునకుఁగూర్చుండిన, శరీరమును మనస్సును
సులభముగ ధ్యానమున నిలుచును. ఈరీతి నన్నిపనులును గాలనియమముగఁ జేయుచుండిన నాయాకాలమున నాయాపనులు చేయుటకు శరీరము మనస్సు నలవడి ప్రయత్న బాహుళ్యము లేకయే స్వాధీనము లగును. ఆకాలనియమము లేకపోయినచో నిట్టి యనుకూలముండదు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r8eik9jm5qri7n5xqi886kz7stoxwg9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu/419</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215651</id>
    <revision>
      <id>563488</id>
      <parentid>563129</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T12:59:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563488</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2408" sha1="g4agy4hadm36fvv502mtxy0ur331bue" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||అర్చనము|391}}&lt;/noinclude&gt;యోగాభ్యాసమునకు మఱియు మూఁడు లక్షణము లవశ్యములుగ నున్నయవి. (1) యోగాభ్యాసమార్గమున నాదరముండ వలయును. ఆదరమనఁగా దృఢమగు నమ్మకము. నమ్మకములేక చేసినచో నల్పఫలమేయగును. కనుక దృఢమగు నాదర బుద్ధి గలిగి పూనికతోఁ జేయవలయును. (2) అభ్యాసము నిరంతరముగ నుండవలయును. ఒకనాటి యంతరము గలిగినను ననేక దినము లభ్యసించిన సాధనపాటవము చెడును. ఎంతస్వల్పకాల మభ్యసించినను దినదినము తప్పక చేయవలయును. కొన్నిదినములు జాముల కొలఁది ధ్యానమభ్యసించి మఱికొన్ని దినము లభ్యసింపకయుండుటచే వృథాకాలయాపన మగును. (3) మఱియు నియభ్యాసము దీర్ఘకాలము చేయఁదగినది. కొంతకాల మభ్యసించి యోగసిద్ధి గాలేదని యతృప్తిఁజెందరాదు. అనేక జన్మములనుండి దృఢములైయుండు విషయవాసనల నున్మూలముచేయక మనస్సేకాగ్రము కానేరదు. బహుకాలమునుండి విషయములయందు రమించుచుండిన మనస్సును వానినుండి మరలించి యాత్మయం
దున్ముఖము చేయుట దుష్కరము.

కావున నభ్యాసము చిరకాలము పూనికతో వేసరక చేయవలయును. ఈరీతి నాదరము నైరంతర్యము దీర్ఘకాలాభ్యానమునను నీమూఁడును యోగసిద్ధి కత్యంతావశ్యకములు.


{{rule|2cm}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g4agy4hadm36fvv502mtxy0ur331bue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu/420</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215652</id>
    <revision>
      <id>563492</id>
      <parentid>563130</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:06:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563492</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2120" sha1="3hj9f4x5lsq4di5yucktck3cfvyvefl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}పదునేడవ యధ్యాయము&lt;/p&gt;

{{p|fs100|ac}}ఇది మంచిసమయము&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
చతుర్యుగసహస్రాణి బ్రహ్మణో దిన ముచ్యతే ॥
&lt;/poem&gt;


బ్రహ్మ జగత్తును సృజించ దైనందిన ప్రళయ మనుపేరఁబరఁగు నొక యవాంతరప్రళయము జరుగు కాలమును బ్రహ్మకొకపగలని కాలస్వరూపము నెఱింగిన మహాత్ములు చెప్పుచున్నారు. ఇక్కాలము వేయిమహాయుగములుగ విభజింపఁబడియున్నది. ఒక్కొక్క మహాయుగమును గృతత్రేతా ద్వాపరకలియుగము లను నాల్గుయుగములుగు నెఱుంగఁబడుచున్నది. ఇందొక్కొకయుగమునందును నాల్గు యుగముల ధర్మములు వరుసఁగ జరుగుచుండును. ఒక్కొక్కయుగమునందు నల్పకాలికము లగు నవాంతరయుగము లున్నట్లు తెలియవచ్చుచున్నది. అట్టియవాంతరయుగము లైదువేలసంవత్సరముల కొకటి యగుననియు, నాయైదువేల సంవత్సరముల యుగములం దొక్కొక్కదానియందును నాల్గుయుగముల ధర్మములు కొంత ప్రవర్తించుచుండు ననియును బెద్దల
యభిప్రాయము. ఇ ట్లేయుగధర్మ మా యుగమునఁ బ్రధానముగ నడుచుచుండ దానికిలోఁబడిన యవాంతర యుగధర్మ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3hj9f4x5lsq4di5yucktck3cfvyvefl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu/421</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215653</id>
    <revision>
      <id>563497</id>
      <parentid>563131</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:12:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563497</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2667" sha1="4m77mee5o25ld72fvxg6w5j69dqrqq3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||ఇది మంచిసమయము|393}}&lt;/noinclude&gt;ములును వరుసఁగ జరుగుచుండును. మొదటిది యగు కృతయుగము సత్యయుగ మను నామాంతరము గలిగి యందు ధర్మము నాల్గుపాదముల వర్తించుచుండుననియును, రెండవది యగు త్రేతాయుగమున ధర్మము మూఁడు పాదములుగ నడుచుచు నొకపాద మధర్మముతోఁ గలిసియుండు ననియు, మూఁడవదియగు ద్వాపరయుగమున ధర్మము రెండుభాగములుగను, అధర్మము రెండుభాగములుగను బ్రవర్తిల్లుచుండు ననియును, నాల్గవదియగు కలియుగంబునందు ధర్మ మొక్కపాదముగను, అధర్మము మూఁడు పాదములుగను జరుగుచుండుననియును దత్త్వజ్ఞులు పూర్వము తెలిపియున్నారు.

ఇప్పు డీకలియుగమున నైదువేల సంవత్సరములు గల యొక యంతర్భాగము గడచెను. ఒక్కొక్క యైదువేలసంవత్సరముల కాలమునందును మొదటిభాగము కలియుగధర్మములోఁ గృతయుగధర్మములును, అనఁగాఁ గలిధర్మములలో నుత్తమములును, నటులే రెండవ మూఁడవ నాల్గవభాగముల యందుఁ ద్రేతా ద్వాపర కలిధర్మములు వరుసగఁ గలిసి యుండు. కావున నీ సమయమునఁ గలియుగమున మొదటి యేదువేల సంవత్సరములు పూర్తియై రెండవ యైదువేలసంవత్సరములు గల కాలమారంభమై యుండుటవలన నీ సమయము కాలచక్రమునఁ గృతయుగధర్మము జరుగవలసిన కాలముగ నున్నదని స్పష్టమగుచున్నయది.
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
కలౌ పఞ్చసహస్రాంతే జాయతే వర్ణసఙ్కర 
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4m77mee5o25ld72fvxg6w5j69dqrqq3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu/422</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215654</id>
    <revision>
      <id>563501</id>
      <parentid>563132</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:20:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563501</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2825" sha1="7zmr7mdav068y8bnswrmitdlb1vbavz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|394|బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము|}}&lt;/noinclude&gt;అను నీవాక్య మీయర్థమునే యించుక సూచించుచున్న యది. మొదటి యైదువేల సంవత్సరములకాలము కడపటి భాగము కలిధర్మములలో నవాంతరకలిధర్మము జరుగుకాలము కావున నైదువేల సంవత్సరముల కడపటికాలమున ధర్మము మిగుల హీనముగనుండునని పెద్దలు సూచించియున్నారు. ఇప్పు డాకాలము దాఁటినందున మరలఁ గృతయుగధర్మము కొంత వృద్ధి కాఁదగిన సమయముగ నున్నయది. ఇప్పటి ప్రపంచస్థితిని గమనించిచూచిన నీశుభసూచకములు స్పష్టముగ వెల్లడియగుచునే యున్నయవి. ఇరువది ముప్పది యేండ్లకుఁ బూర్వము మనదేశమునందేమి, యితరదేశముల యం దేమి యెచ్చటఁ జూచినను నాస్తికవాదము ప్రబలి యుండెను. ఇంద్రియగోచరములగు విషయములకంటె నన్య మొక్కటియు లేదనియు, విషయసుఖానుభవముకంటెఁ గోరఁదగిన వేఱుసుఖము లేదనియు వాదించువారలును, దదనుసారముగనే నడుచువారును బ్రబలియుండిరి. పూర్వవైదికాచారములును, ధర్మములును నాదరణీయములని తోఁచకుండెను. ఐరోపాఖండమునందును, అమెరికాయందును మతమునం దాదరణబుద్ధి క్షీణించి జనులు ప్రకృతిబద్ధులై కేవల విషయాసక్తులగుచుండిరి. ఎల్లయెడల నీ తీరుననే పరతత్త్వ విషయములగు ధర్మములు క్షీణగతి నొందియుండెను. ఇంతియగాదు. అన్ని దేశములయందును మతాభిమానము గలవారు 
కొద్దిగనుండినను వారు సైతము మతమునందలి యథార్థతత్త్వ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7zmr7mdav068y8bnswrmitdlb1vbavz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu/423</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215655</id>
    <revision>
      <id>563509</id>
      <parentid>563133</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:27:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563509</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2839" sha1="6m52tnp77f0uvofyo3k1lehr4v0coou" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||ఇది మంచిసమయము|395}}&lt;/noinclude&gt;ములను, ముఖ్యాంశములను బాగుగఁ దెలిసికొనక యముఖ్యములగు బాహ్యాచారములే ముఖ్యము లని పాటించి యందు శ్రద్ధలేక శుష్కాచారపరాయణులై యుండిరి. ఆకారణమున నల్పములగు నాచారభేదములు సయితము పరస్పర మనస్స్పర్థాసూయలకు హేతువు లగుచుండెను. అన్యోన్యమతద్వేషము లభివృద్ధియగుచుండెను. ఇప్పుడన్న నో యేదేశమునఁ జూచినను మతవిషయములయందే శ్రద్ధ హెచ్చుచుండెడు. అతీంద్రియములగు విషయములయందు నమ్మక మతిశయించు చున్నది. ఒక్కొక్కమతావలంబులును దమతమ గ్రంథముల యందలి సారమును గ్రహించుటకు యత్నించుచున్నారు.
ముఖ్యాంశములను, నముఖ్యాంశములను వేఱుపఱచుటచే నన్నిమతములయందలి ముఖ్యాంశము లొక్కటిగ నెఱుంగుటయు దానికి ఫలముగ మతవైషమ్యములు తగ్గుచుండుటయు, నైకమత్యము, భ్రాతృభావము వృద్ధియగుటయును జూచుచున్నాము. ఇట్లు మరలఁ గొంత కృతయుగధర్మము ప్రారంభమగుట స్పష్టముగఁగానవచ్చుచున్నది. కావున భక్తిజ్ఞానముల నభ్యసింపఁగోరువారి కిది మంచిసమయము.

అట్లంతకుఁబూర్వ మధ్యాత్మవిద్య లోకమున మిక్కిలి క్షీణదశఁ జెందియుండినకాలమున బ్రహ్మవిద్యాస్వరూపులు,
నధ్యాత్మవిద్యారక్షకులును, బరతత్త్వ సాక్షాత్కారముగల వారును, జీవన్ముక్తులు నగు మహర్షులలోఁ గొందఱు అజ్ఞులయి సంసారసాగరమున మునిఁగి తెప్పరిల్లఁజాలక సంకటపడు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6m52tnp77f0uvofyo3k1lehr4v0coou</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu/424</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215656</id>
    <revision>
      <id>563510</id>
      <parentid>563134</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:34:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563510</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2859" sha1="r55u78uyc6y69lk00q82tqjhpva81cu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|396|బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము|}}&lt;/noinclude&gt;చుండు శిశుప్రాయులగు పామరజనుల యుద్ధారణార్థము లోకమునఁ బరతత్త్వజ్ఞానమును బ్రకాశింపఁజేసి ధర్మమును బ్రతిష్ఠించు నుద్దేశముగలిగి దివ్యజ్ఞానసమాజమను నొక సంఘమును స్థాపింపఁజేసిరి. ఆసమాజము ప్రారంభించినది మొదలు ప్రపంచమునందలి దేశములన్నింటియందును దాని శాఖలు వ్యాపించి, జనుల మనస్సులను గేవల మైహికవిషయముల నుండి మరలించి యాముష్మికవిషయమునందు శ్రద్ధగలుగునట్లు చేయుచువచ్చుచున్నయవి. ఈసమాజశాఖలు ఏయే దేశములయందుఁ బ్రబలెనో యాయాదేశములయందు క్షీణగతి నొందియుండిన మతములు పునరుజ్జీవితములు కాఁగా నాయా మతస్థులు ప్రవర్ధమాన శ్రద్ధతో మతధర్మముల నాచరించుచున్నారు. ఇవ్విధమున నన్ని దేశములయందును భగవంతుఁడు ధర్మసంస్థాపనముచేయుకొఱ కీసమాజరూపమున నవతరంచెనో యనునట్లు గనఁబడుచున్నది. యథార్థముగ బ్రహ్మస్వరూపులై యదృశ్యులుగ లోకసంగ్రహార్థము వర్తించు మహర్షుల ప్రోత్సాహముచే వారల యనుగ్రహపాత్రులగు వారి ముఖ్య శిష్యులచే లోకమున నీసమాజము స్థాపింపఁబడినదని యాసామాజికులలో ననుభవజ్ఞులగువారు చెప్పుచున్నారు. ఈసమాజము స్థాపింపఁబడి ముప్పదియాఱు సం

1 దివ్యజ్ఞానసమాజము క్రీ॥శ॥ 1875 సం॥ నవంబరు తే 1 దిన ఆమెరికాలో న్యూయార్కు పురమున స్థాపింపఁబడెను. ఈగ్రంథము 1911 సం॥మున వ్రాయబడె.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r55u78uyc6y69lk00q82tqjhpva81cu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563512</id>
      <parentid>563510</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:38:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>563512</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2867" sha1="p66owvopeqotzndy8qmfb91b6tue363" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|396|బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము|}}&lt;/noinclude&gt;చుండు శిశుప్రాయులగు పామరజనుల యుద్ధారణార్థము లోకమునఁ బరతత్త్వజ్ఞానమును బ్రకాశింపఁజేసి ధర్మమును బ్రతిష్ఠించు నుద్దేశముగలిగి దివ్యజ్ఞానసమాజమను నొక సంఘమును స్థాపింపఁజేసిరి. ఆసమాజము ప్రారంభించినది మొదలు ప్రపంచమునందలి దేశములన్నింటియందును దాని శాఖలు వ్యాపించి, జనుల మనస్సులను గేవల మైహికవిషయముల నుండి మరలించి యాముష్మికవిషయమునందు శ్రద్ధగలుగునట్లు చేయుచువచ్చుచున్నయవి. ఈసమాజశాఖలు ఏయే దేశములయందుఁ బ్రబలెనో యాయాదేశములయందు క్షీణగతి నొందియుండిన మతములు పునరుజ్జీవితములు కాఁగా నాయా మతస్థులు ప్రవర్ధమాన శ్రద్ధతో మతధర్మముల నాచరించుచున్నారు. ఇవ్విధమున నన్ని దేశములయందును భగవంతుఁడు ధర్మసంస్థాపనముచేయుకొఱ కీసమాజరూపమున నవతరంచెనో యనునట్లు గనఁబడుచున్నది. యథార్థముగ బ్రహ్మస్వరూపులై యదృశ్యులుగ లోకసంగ్రహార్థము వర్తించు మహర్షుల ప్రోత్సాహముచే వారల యనుగ్రహపాత్రులగు వారి ముఖ్య శిష్యులచే లోకమున నీసమాజము స్థాపింపఁబడినదని యాసామాజికులలో ననుభవజ్ఞులగువారు చెప్పుచున్నారు. ఈసమాజము స్థాపింపఁబడి ముప్పదియాఱు &lt;ref&gt;దివ్యజ్ఞానసమాజము క్రీ॥శ॥ 1875 సం॥ నవంబరు తే 1 దిన ఆమెరికాలో న్యూయార్కు పురమున స్థాపింపఁబడెను. ఈగ్రంథము 1911 సం॥మున వ్రాయబడె.&lt;/ref&gt; సం&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p66owvopeqotzndy8qmfb91b6tue363</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu/425</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215657</id>
    <revision>
      <id>563530</id>
      <parentid>563135</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T15:54:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563530</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2861" sha1="887g3j0kck56kdfgp4hyxqy9ixwonbc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||ఇది మంచిసమయము|397}}&lt;/noinclude&gt;వత్సరములు మాత్రమే యైయుండియు నది యీస్వల్పకాలముననే ప్రపంచమునందలి నానాదేశీయులయు, నానామతస్థులయు మనోవృత్తులను సవరించి పరస్పరమైత్రిని వృద్ధిచేయుటయేగాక పురాతనగ్రంథములయందు గూఢముగ నుండిన పెక్కురహస్యముల నిక్కాలమునకుఁ దగినట్లు సుబోధములుగ వెల్లడిచేసి, మఱియు ననేకరీతుల లోకమునకు మేలుచేయుచున్నది. దీనింజూడ నీసమాజము మనుష్యమాత్రులచే స్థాపింపఁబడినదికాదని వెల్లడికాకతీరదు. ఈసమాజమునందుఁ బ్రముఖులు ననుభవజ్ఞులునై, యిక్కాలమున యథార్థముగ యోగులస్వరూప మిట్టిదని తమనడవడిచే లోకమునకుఁ బ్రదర్శించుచుఁ &quot; బరోపకారార్థ మిదం శరీర&quot;మ్మను సూక్తిని సార్థకముచేయుచు గ్రామైకరాత్రముగ సంచరించుచుఁ బరతత్త్వ రహస్యములను శ్రద్ధాళువులకు బోధించుచుఁ గర్మభక్తిజ్ఞానమార్గముల సారమును స్వానుభవమునఁ జూపుచుండు 'ఆనిబెసంటు' (Annie Besant) గారీవిషయమై జీవన్ముక్తులగు మహాత్ముల సహాయముననే యిక్కార్యమంతయు నడచుచున్నదని సాటించుచున్నారు. ఇంతియకాక జీవన్ముక్తులగు మహనీయులు సర్వకాలము పామరుల నుద్ధరించుకొఱకుఁ దమ తపోమహిమ లోకమునందుఁ బ్రవహింపఁజేయుచున్నారనియును, వారలు ముఖ్యముగ నీసమయమున నాతేజస్సు నెక్కువగ లోకమునకుఁ బంపుచున్నారనియును, యోగ్యులగు శిష్యులు దొరకుదురాయని వారలు కాచియున్నవా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>887g3j0kck56kdfgp4hyxqy9ixwonbc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu/426</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215658</id>
    <revision>
      <id>563531</id>
      <parentid>563136</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:02:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563531</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2869" sha1="4gqha92y5wnu197v2wj5eizv9s6xs5i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|398|బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము|}}&lt;/noinclude&gt;రనియు, నీకాలమున శ్రద్ధాభక్తులు గలిగి లోకోపకారమునకై యాముష్మికమును సాధించుటయందు యత్నముచేయువార లెప్పటికంటె నెక్కువగ వారి యనుగ్రహమునకుఁ బాత్రలగుదురనియు, లోకులమేలుకొఱకు నొక్కి వక్కాణించుచున్నవారు.

మఱియు లోకమున ధర్మము క్షీణగతినొంది యధ్యాత్మ విద్య యాదరింపఁబడనపుడెల్లను బ్రహ్మవేత్తలును, జీవన్ముక్తులును, మరణమును దరించినవారును నగు మహర్షులలో నొకరుగాని, వారిముఖ్యశిష్యులలో నొకరుగాని, లోకమున జన్మించి యజ్ఞానులగువారలకు జ్ఞానోపదేశమునుజేయుచు, భక్తిశ్రద్ధలనువృద్ధిచేయుచు, బ్రహ్మవిద్యను లోకమున మఱువక యుండునట్లు కాపాడుదురని పూర్వమే చెప్పఁబడియెఁగదా! గడచిన
ముప్పదాఱువర్షములనుండి దివ్యజ్ఞానసమాజమూలమునను, ఆసమాజమునందుఁ బ్రముఖులుగనుండు నా మహర్షుల శిష్య సముదాయము మూలమునను, జనుల మనస్సులు పరవిద్య యందు శ్రద్ధావంతము లగుచుండుట విదితముగనున్నది. ఈ రీతిని జనుల మనస్సులు కొంత పరిపక్వముకాఁగా నామహాత్ములలో నొక రతిశీఘ్రకాలములోనే లోకమున జన్మింప నుద్దేశించియున్నవారనియును, ఇరువది ముప్పది సంవత్సరములు
లోపల నట్టియవతారము రాఁగలదనియు, నామహనీయుఁడు మనుష్యశరీరమునఁ గన్పడుకాలమున వారిమాహాత్మ్యము నెఱింగి వారియనుచరులగుటకుఁ దగినయోగ్యతను సంపాదించు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4gqha92y5wnu197v2wj5eizv9s6xs5i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu/427</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215659</id>
    <revision>
      <id>563532</id>
      <parentid>563137</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:09:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563532</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2797" sha1="oqjckw76cz68n3wohc2wik0acslvbr2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||ఇది మంచిసమయము|399}}&lt;/noinclude&gt;కొనుటకు విశేషప్రయత్నము కర్తవ్యమనియు, నీసమాజమున కగ్రాసనాధిపత్యము వహించియుండు నానిబెసెంటుగారు అదృశ్యులగు వారిగురువులయనుమతిచే బాహాటముగ జాటుచున్నారు.

అట్టిమహానుభావుఁడు లోకమున జన్మించినపు డేరీతిగవర్తించునో, యేవిషయముల నెవ్విధమున బోధించునో నిరూపింప శక్యముగాదనియు, నేదేశమునఁగాని యేజాతివారుగాని యెక్కుడు భక్తిశ్రద్ధలుగలిగి “ఆత్మవత్సర్వభూతాని” యను న్యాయమును సార్థకమగునట్లు చేసి వర్తించుచుందురో, సాధువులగువా రేదేశస్థులయినను, ఏమతస్థులయినను, ఏజాతివారైనను, వారిని గౌరవపాత్రులుగ నెవరుభావింతురో ఎవ్వ
రెల్లవారిసుఖదుఃఖములను దమ సుఖదుఃఖములుగ భావించుచుందురో, పరోపకార తత్పరులై స్వప్రయోజనముల సాధించుకొనుటకంటెఁ బరప్రయోజనముల సమకూర్చుటయే శ్రేష్ఠతరమనియు, నైహిక ప్రయోజనముకంటె నాముష్మిక కార్యము లెక్కుడుగఁ గోరఁదగినవనియును, ఫలము నభిలషించిచేయు కార్యములకంటె నీశ్వరార్పణబుద్ధితో లోకోపకారముకొఱకుఁ జేయుకార్యములు చేయఁదగినవనియును భావించి వర్తింతురో, అట్టివారామహనీయుని గుర్తించఁబడుదు రనియు నట్టి పుణ్యాత్ము లామహనీయుని శిష్యకోటి
యందుఁ బరిగణింపఁబడఁ జాలియుందురనియును ఆనిబెసెంటుగారు మరల మరల నొక్కి చెప్పుచున్నవారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oqjckw76cz68n3wohc2wik0acslvbr2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu/428</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215660</id>
    <revision>
      <id>563533</id>
      <parentid>563138</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:15:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563533</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2828" sha1="7t3uy9hkh5a3v3ehg1rhb3c34xnxcl0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|400|బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము|}}&lt;/noinclude&gt;ఇట్టి గొప్పశుభోదయముగల యిక్కాలముకంటె మంచికాలము ప్రాప్తించుట దుర్లభము. ఇట్టి నిరుపమాన సదుపాయభూయిష్ఠమగు సమయమును బ్రయత్నముచేత జన్మసాఫల్యసాధనముగఁ జేసికొననియెడల జీవుఁడు మరల నిట్టి సందర్భములు దొరకక విచారింపవలసియుండును.

కావునఁ బరమార్థచింతగలవారందఱును సకాలమున నా మహనీయుని శిష్యకోటియం దెన్నఁబడుటకుఁగాని, లేక వారి పరివారమునందైనను జేరి వారి నుపచరించుటకుగాని తగిన యోగ్యతను బహుప్రయత్నముతో సంపాదింపఁదగు. అనఁగా దృఢమగు వివేకమును, దీవ్రవైరాగ్యమును, నిశ్చలభక్తియు, నెన్ని కుతర్కములచేతనైనను జలింపని దృఢనిశ్చయము, ఇంద్రియ నిగ్రహము, వాజ్నియమము, మనస్సమాధానము
లోనగువానిని వృద్ధిచేసికొనదగు. మఱియు సర్వభూతముల యందు మైత్రియుఁ దనకంటె నుత్తములగువారియందు నిశ్చలమగుభక్తియు జాతి మత వర్ణ లింగవ్యత్యాసములను గమనించక, దీనులయందు ఎల్లయెడల వాత్సల్యము లోనగు గుణముల నిరంతరముగ దృఢమగు పూనికతో నభ్యసింపవలయును. అందఱియందును దోషములఁ బరికించుబుద్ధిని వదలి గుణగ్రహణముచేయుట నలవాటుచేసికొనుట కర్తవ్యము. అట్లుచేయక యహంకార మమకారములు అసహిష్ణుత దోష దర్శనపరులుగనుండుట యీ మొదలగు భేదబుద్ధిజన్యములగు గుణములకు లోఁబడినచో నైహికాముష్మికములకు రెండింటికిఁ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7t3uy9hkh5a3v3ehg1rhb3c34xnxcl0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu/429</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215661</id>
    <revision>
      <id>563534</id>
      <parentid>563139</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:19:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563534</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1084" sha1="egjmrfp03897a4vb87jfnuda97iux7k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||ఇది మంచిసమయము|401}}&lt;/noinclude&gt;జెడినవారలగుదురు. సంగ్రహముగ గీతాశాస్త్రమునందుఁ బదాఱవయధ్యాయమున భగవంతునిచే నుపదేశింపఁబడినరీతి నాసుర సంపద్గుణములను సాధ్యమగునంతదనుక సమూలముగ విడువ యత్నించుచు, దైవీసంపద్గుణములను దృఢముగ నభ్యసించుచు నుత్తమపురుషార్థమును బొంద జనులెక్కుడుగఁ
బ్రయత్నింతురుగాక యని పరమదయాసాగరుండగు భగవంతుని బలుమాఱు ప్రార్థించుచున్నాము.


{{c|సర్వే జనా స్సుఖినో భవంతు}}

{{c|ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః}}


{{rule|2cm}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>egjmrfp03897a4vb87jfnuda97iux7k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf/41</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215681</id>
    <revision>
      <id>563483</id>
      <parentid>563207</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T12:17:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563483</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6191" sha1="nk95ju7dg8wyejkml0ytzlb566om0ca" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;డ నాట్యమనబడుచున్నది.

ఇట్టి యల్పోత్పత్తిగల నాట్యము మనుష్యుని మనోవిన్యాసము ననుసరించి, యనేక రూపములు దాల్చినది. మన ఆంధ్రదేశములో గొల్లగంతులు; చెంచు ఆటలు; జంగము కథలు; పంబల సుద్దులు; తోలుబొమ్మలు; పగటి భాగోతములు; జాతీయములు; నృత్య నృత్తమయమగు భాగవత కలాపములు; సురుచిర భావపూరితములై, మానవవృత్తుల దలుకుటద్దములవలె ప్రతిఫలింపజేయు నాటకములు మున్నగు పరిణామముల జెందియున్నది. ఇందులో ఏది ముందు? ఏది వెనుక? నవరసములతో గూడి మనుష్యుని మనోవ్యాపారములను, గూఢాలోచనలను, సుఖదుఃఖములను, ప్రజ్ఞావిజయములను, విధిబలిమియు ననేక కథా సందర్భములలో నతిచమత్కారముగను, సంతోషదాయకముగను జూపట్టు నాటకరాజములే తెరవున తొల్లిటి కోతిగంతులనుండి పరిణమించినవి? ఈ పరిణామము, ఈ నాటక విన్యాసము మన యాంధ్రమున నాత్మప్రేరణచే కలిగినదా? లేక సంస్కృతాంగ్లేయ పారసీకాది వాఙ్మయముల సంపర్కమున నుదయించినదా?


హిందూదేశమునకు ఇతర దేశములకు నొక గొప్ప భేదమగపడుచున్నది. ఇతర దేశములలో నొక్కొక కాలమున ఒక్కొక రీతి 
రుచులు భావములు నడచుచుండి, వానికనుగుణమగు శిల్పము, చిత్రములు, ప్రబంధములు, నాటకములు వెలసి యావల నవి నశించి వాడుకలో దప్పిపోవును. వాని తావున నభినవ భావగర్భితములై విలసద్రసపూరితములైన నూతన కల్పనము లేర్పడియుండును. ప్రాతది చచ్చి క్రొత్తవి యుండును. కాని క్రొత్తవానియందు ప్రాతకల్పనల పరిణామస్థితియు, ఇంకను ముందు రానున్న వాని బీజములును గోచరించును. అందుచే ఒక కల్పన చూచినంతనే దాని కాలనిర్ణయము చేయవచ్చును. హిందూదేశమున నిట్టి యాధారము లేదు. కాలావస్థలచే నూతన కల్పనలు ఏర్పడుచువచ్చినవి. సంపర్కముచే క్రొత్త పోకడలు జరిగినవి. కాని ప్రాతవి నశించలేదు. వేదయుగమందే యాచారములు, ఏకల్పనారీతులు, ఎట్టి దుస్తులు, ఎట్టి నిబంధనలు హిందూదేశము నావరించియుండెనో; రామాయణ కాలమున నెవ్వివర్తించెనో, ద్వాపరము ననేవి ప్రబలుచుండెనో; కలియుగమున నానాశకములలో యవనమ్లేచ్ఛ ఆంగ్లేయాది జాతుల సంపర్కముననే మనోవికారము లేర్పడియెనో, అవియన్నియు నిండు యవ్వనముతో, నిండారు తెలివితో నీనాడు వెలుగుచున్నవి; వాడుకలో నున్నవి. అభిజ్ఞాన శాకుంతల మెట్టి రుచితో నాదరింపబడుచున్నదో, పంబలసుద్దులు కూడ నట్టి జనసమ్మతమునే బొందుచున్నవి.


ఇట్టి కలగోలు గంపదశలో, ఇట్టి బీపిరిపాకిరి యవస్థలో చారిత్రక క్రమమును నిరూపించుటకు “వటవృక్ష న్యాయము” అను తార్కిక మార్గమేర్పడి యున్నది. దీని యాధారముననే సర్ విలియం హెర్షెల్ (Sir William Herschel) అనునాయన విశ్వవిన్యాస చరిత్రమును వెలిబుచ్చగలిగెను. దీని ప్రభావముననే సర్ హెన్రీ మైన్ (Sir Henry Maine) అనువారు సాంఘిక ధర్మవిన్యాసమును చిత్రింపగలిగెను. ఈ న్యాయమును ఆంధ్ర సంస్కృత నాటకముల విమర్శనకుపయోగించినచో వాని తుది మొదలులు, విన్యాసక్రమము కొంతవరకు తెలియగలవు. సంస్కృత నాటకాలంకారికు లంగీకరించు దశవిధ రూపకములు వాస్తవమున నాట&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nk95ju7dg8wyejkml0ytzlb566om0ca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf/43</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215683</id>
    <revision>
      <id>563602</id>
      <parentid>563210</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T06:09:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563602</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5809" sha1="qhepx9doki7lgext7div2b771xy02qa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పూర్వవిద్వత్ స్థానములను రాజ్యసీమలను ఇవి మిక్కిలిగ బాగుచేసినవి. రోడ్లు, కాలువలు, రైళ్ళు, పోస్టు తెలుగుసీమల జుట్టివైచి రాకపోకల కెంతయు వీలుకలిగించినవి. విద్యాభివృద్ధియు, విద్యాలయ ప్రతిష్ఠాపనమును నదీతీరములను పూర్వవిద్వత్ స్థానములందును ఎక్కువగ జరుగుచున్నవి. విద్యావ్యాప్తిననుసరించియే ముద్రణా యంత్రములు వెలయుచున్నవి. ముద్రణా
యంత్ర విస్తరణముననుసరించియే గ్రంథప్రచురము జరుగుచున్నది. అభివృద్ధి ఆంధ్రదేశమంతట నున్నది. కాని కొన్ని తావులయందు మిక్కుటముగను మరికొన్నిట నల్పముగను జరుగుచున్నది. పోస్టాఫీసు పనిచేయుచున్నదే గాని యొక తావున ప్రచురించు పుస్తకములు మరియొక తావున రుచించుచున్నట్లు గోచరించదు. విద్యావ్యాప్తి యచ్చటచ్చటి ప్రచురముల వలనే జరుగును గాని యన్యమైన వానిచే జరుగదు.


కడచిన 25 సంవత్సరములలో నా౦ధ్రదేశమునకు గలిగిన విద్యాసంస్కారమును అందుచే నాటక రచనకు గలిగిన మార్పులను భావభేదములను విమర్శించినచో నీ పాతిక సంవత్సరములను మూడు కాలములుగ విభజింపవచ్చును.


మొదటి 10 సంవత్సరముల ప్రథమ కాలమునందు (అనగా 1891-1901) ఆంధ్రులకు ఆంధ్రమునందభిమానము లేక
యుండెను. మన ప్రబంధములు బూతులనియు, మన శాస్త్రములు కల్లలనియు, మన యాచారముల మానుషములనియు, నేర్చుకొనవలసినది ప్రేమింపవలసినదెల్ల ఆంగ్లేయమే యను నభిప్రాయము జనసామాన్యమున వ్యాపించియుండెను. ఈ కాలములో వ్రాయబడిన నాటకములు చాలభాగము దేశవాళీ పక్కిననుసరించి పూర్వరూపకములుగ నుండెను. నూతన పద్ధతుల ననుసరించినవి సంస్కృత నాటకములకు భాషాంతరీకరణములుగ నుండెను. సంఘము లోని యాచారములను నిరాఘాటముగ నిర్దయతో దెగడు ఫార్సులు వెలువడుచుండెను. ఆంగ్లేయ నాటకముల ననుసరించి కొందరు వ్రాయుచుండిరి. నిజముగ నాంధ్రమైనది ఎక్కడను గానరాకుండెను.


విక్టోరియా రాజ్ఞి మృతిబొందె; ఆపెతో నా౦గ్లేయ ప్రభుత్వపు శాంతరుచులు అస్తమించెను. 1901 మొదలు 1906 వరకు జరిగిన 
5 సంవత్సరముల ద్వితీయ కాలములో హిందూదేశమందొక విధమైన శంక సమస్త విషయములందుకలిగెను. మనకే విధమైన నాగరికత, శాస్త్రములు, మర్యాదలు, శిల్పాదికళలు ఉన్నవి? మనము మనుష్యులమేనా? పశువులమా? మన ప్రభువులు మనకన్న ఎక్కువ కాదా? మన యైశ్వర్యమే వారి యానందమను మాట నిజమా? మన అభివృద్ధి మన యాధీనముననే యున్నదా? అను శంకలు కలుగసాగెను. ఈ కాలములో బంగాళా, మహారాష్ట్ర భాషలను కొందరు ఆంధ్రులభ్యసించిరి. అచ్చటి విద్వాంసులు 
హిందూ విద్యలను గరచి యందలి భావగాంభీర్యమును రసపుష్టిని వెల్లడింపసాగిరి. ఈ కాలములో కొన్ని చరిత్ర నాటకములును, కొన్ని ప్రబంధాత్మకములయిన గాథలు నాటకములుగను ప్రచురింపబడుచుండెను.


1906 లో మూడవ కాలము ప్రారంభమగుచున్నది. మన మంచి చెడ్డలు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qhepx9doki7lgext7div2b771xy02qa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf/44</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215684</id>
    <revision>
      <id>563603</id>
      <parentid>563211</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T06:22:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563603</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6423" sha1="2kbx5s8vacwgehtbx4zweam3w6ihtjd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;మన చేతిలోనే యున్నవనియు, మన సంఘమభివృద్ధిలోనికి రాదలచిన యెడల సంఘ సంస్కరణముకన్న సంఘములోని పూర్వచరిత్రలను, విద్యలను, ఆచారములను మరల బ్రతికించి వాని వెలుగున నూతన మార్గముల నరయవలయుననియు ప్రజలకు దోచినది. చక్కని ప్రబంధములన్నియు నాటకములుగ మార్పబడినవి. వీరరసమును బుట్టించు భారతకథలు మిక్కుటముగ నాటకములలో జేరినవి. దేశచరిత్రలననుసరించియు, బంగాళీ, మరాఠీ, హిందీ భాషలలోని నవలల ననుసరించియు చరిత్రాత్మకములయిన నాటకములేకములు బయలువెడలినవి. దేశములో జరుగు వృత్తాంతములు 
నాటకములుగ వ్రాయబడుచున్నవి. ఈ పది సంవత్సరములలో నూతన పద్ధతులు వచ్చినవి గదాయని పూర్వగాథలు పూర్వపు వీధిభాగోతపు ఫణితిలో నాటకములుగా మానలేదు. ఈ దిగువ పట్టీవలన నేజాతి నాటకములెన్ని బయలువెడలినది తెలియగలదు.
ఇతివృత్తముల పట్టిక (౧౯౦౬ - ౧౯౧౫):
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:left;&quot;
|+ '''ఇతివృత్తముల పట్టిక (1906 - 1915)'''
|- style=&quot;background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold;&quot;
! ఇతివృత్తము !! 
| క్రొత్త రకపు స్టేజి నాటకములు 
| !! ప్రాత రకపు వీధి భాగోతము 
| !! మొత్తము
|-
| పురాణగాథలు || align=&quot;right&quot; | 48 || align=&quot;right&quot; | 3 || align=&quot;right&quot; | 51
|-
| భారత కథలు || align=&quot;right&quot; | 88 || align=&quot;right&quot; | 2 || align=&quot;right&quot; | 90
|-
| రామాయణ కథలు || align=&quot;right&quot; | 82 || align=&quot;right&quot; | 5 || align=&quot;right&quot; | 87
|-
| కృష్ణకథలు || align=&quot;right&quot; | 20 || align=&quot;right&quot; | 8 || align=&quot;right&quot; | 28
|-
| హరిశ్చంద్రలు || align=&quot;right&quot; | 15 || align=&quot;right&quot; | 5 || align=&quot;right&quot; | 20
|-
| శకుంతలలు || align=&quot;right&quot; | 8 || align=&quot;right&quot; | 5 || align=&quot;right&quot; | 13
|-
| భోజప్రబంధములు || align=&quot;right&quot; | 5 || align=&quot;right&quot; | 0 || align=&quot;right&quot; | 5
|-
| తెలుగు ప్రబంధములనుకరించినవి || align=&quot;right&quot; | 14 || align=&quot;right&quot; | 1 || align=&quot;right&quot; | 15
|-
| ఇంగ్లీషులోనివి || align=&quot;right&quot; | 20 || align=&quot;right&quot; | 0 || align=&quot;right&quot; | 20
|-
| పార్సీలోనివి || align=&quot;right&quot; | 14 || align=&quot;right&quot; | 0 || align=&quot;right&quot; | 14
|-
| ౭ప్రజారంజకములు || align=&quot;right&quot; | 8 || align=&quot;right&quot; | 0 || align=&quot;right&quot; | 8
|-
| ప్రహసనములు || align=&quot;right&quot; | 53 || align=&quot;right&quot; | 13 || align=&quot;right&quot; | 66
|-
| చరిత్రలు || align=&quot;right&quot; | 16 || align=&quot;right&quot; | 0 || align=&quot;right&quot; | 16
|-
| సాంఘిక విషయములు || align=&quot;right&quot; | 88 || align=&quot;right&quot; | 0 || align=&quot;right&quot; | 88
|-
| ఎందులోను చేరనివి || align=&quot;right&quot; | 50 || align=&quot;right&quot; | 4 || align=&quot;right&quot; | 54
|-
| ప్రాత నాటకములు || align=&quot;right&quot; | 5 || align=&quot;right&quot; | 10 || align=&quot;right&quot; | 15
|- style=&quot;font-weight:bold; background:#f9f9f9;&quot;
| మొత్తము || align=&quot;right&quot; | 432 || align=&quot;right&quot; | 48 || align=&quot;right&quot; | 480
|}
ప్రాత నాటకములనునవి చాలభాగము మదరాసులో బ్రచురింపబడి చాకలిపేట, తిరువొత్తియూరు మొదలగు తావుల నివసించుచు, పంగనామాలు పెట్టి రేఖలా బండ్లపై పరుగిడు “వీటుకారు&quot; లచే నుపయోగింపబడుచున్నవి. ఇందులో కొన్ని చిత్తూరు, కార్వేటినగరం, కాళహస్తి, అమ్మనబ్రోలు మొదలయిన తావుల గూడ వాడబడుచున్నవి. ఈ ప్రాత నాటకములన్నియు పురాణగాథలు, ప్రజారంజకములగు కథలు కల్గియున్నవి. నాటక విషయములలో చెన్నపురిది మిక్కిలి యనాథ స్థితి.

నూతన నాటకములలో కర్నూలు, అనంతపురము నుంచి ౩ నాటకములు ప్రచురింపబడినవి. కడప జిల్లాలో ఏమీ కనుపించవు. కృష్ణా, గోదావరి, విశాఖపట్నం జిల్లాలతో బాటు బళ్లారి కూడ, సర్వవిషయములందు నాటకాభివృద్ధిని జేసియున్నది. ఫార్సులు  చాలభాగము పల్లెటూళ్ళలో పోరాడి గాని, రాగద్వేషములు ప్రబలినమీద గాని వ్రాయునవై యున్నవి. సాంఘిక విషయమైన నాటకములు చాలభాగము మన సంఘములోని దురాచారముల గూర్చియు, సంఘ సంస్కరణా ప్రయత్నములను గూర్చియు వ్రాయబడినవి. పురాణగాథలలో ప్రహ్లాద, వామన చరిత్రలు, పౌరాణిక&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2kbx5s8vacwgehtbx4zweam3w6ihtjd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf/45</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215690</id>
    <revision>
      <id>563604</id>
      <parentid>563212</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T06:40:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563604</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5591" sha1="aehmtqaz2zvi0895f3sqv8gteuofwy6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వివాహములు, అవతార కథలు చేరియున్నవి. రామాయణ కథలలో తరచుగ సీతాకల్యాణము, పాదుకాపట్టాభిషేకము వచ్చును. 
వీని వెనుక ఉత్తరరామాయణ కథలు, అరుదుగ రామప్రవాసము, యుద్ధము, సంపూర్ణ రామాయణము. భారత నాటకములలో విరాటపర్వము, సుభద్రా విజయము, శశిరేఖా పరిణయము ఎక్కువ వాడుకలో నున్నవి. కృష్ణగాథలలో రుక్మిణీ కల్యాణము సర్వసాధారణము. దీని వెనుక శ్యమంతకమణి కథ, పారిజాతాపహరణము, కుచేలోపాఖ్యానము యథాక్రమముగ ప్రజారంజకములని దోచుచున్నవి. ప్రజారంజకములగు నాటకములు సామాన్యముగ శృంగార రసముతో గూడి యేకారణము చేతనో విషాదభావమును కలిగింపునవిగ నున్నవి. ఇందు సారంగధర, తారాశశాంక విజయము, బిల్హణీయము, ఉషాపరిణయము, సావిత్రీ కథలు, చంద్రమతీ కథలు, దమయంతి, చంద్రకాంత, చంద్రహాస, స్త్రీ సాహసము మున్నగునవి యథాక్రమముగా గారవింపబడుచున్నవి. తెలుగు ప్రబంధములలో నాటకముగ రచియింపబడి పేరొందినది మనుచరిత్ర. దీని వెనుక హరిశ్చంద్ర, శాకుంతల, వైజయంతీ విలాసము, పారిజాతాపహరణము, కళాపూర్ణోదయము, ప్రభావతీ ప్రద్యుమ్నములు వచ్చుచున్నవి. ప్రజారంజకములగు గాథలలో చాలభాగము ప్రబంధములనుసరించినవేగాని, వానిజనరంజకము మనుచరిత్రవలె కవియందలి గౌరవము వలన నేర్పడినదికాదు. ఆకథలు దేశములో ప్రాకి, ప్రబంధకర్తలచే గైకొనబడినట్లే నాటక కవులచే గూడ స్వీకరింపబడినవి.

1905వ సంవత్సరములో మొత్తము 10 నాటకములు ప్రచురింపబడెను. 1891-1905 లోపల నూరు నాటకములకన్న నెక్కువ వెలువడలేదు. ఇందులో 70 నాటకములకు పైగా ప్రాతఫణితివే. దీనిచే గడచిన 10 సంవత్సరములలో ఆ వెనుకటి 15 సంవత్సరములలోకన్న నాల్గురెట్లు గ్రంథములు వెలువడినవనియు, ప్రాత నాటకముల సంఖ్య 11 వీసముల నుండి 1½ వీసమునకు పడిపోయినదనియు తేలుచున్నది. ఇట్లు పడిపోవుటచే అభినవ నాటకములు మదరాసు, దక్షిణ నెల్లూరు, పల్నాడు, పాకనాడు, తిరుపతి సీమల జొచ్చినవని ఎంతమాత్రము దలపకూడదు.

హైదరాబాదులోను మరికొన్ని తావులను కులపెద్దల కథలను డ్రామాగా వ్రాయువాడుక కలదు. చిక్కయ్య, లక్ష్మీనరసింహ సోమయాజులు, శివ రామబ్రహ్మం, రామమోహనరాయ్ మొదలగు వారి జీవితములు రూపకములుగ జేయబడినవి. వాని రుచి నేనెరుగను.

కడచిన పది సంవత్సరములలో ప్రచురింపబడిన నాటకముల వివరములు ఈ క్రింది పట్టికలో చూడవచ్చును:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center; width:50%;&quot;
|+ '''సంవత్సరముల వారీగా నాటక ప్రచురణల పట్టిక (1906 - 1915)'''
|- style=&quot;background:#efefef; font-weight:bold;&quot;
! సం. !! నాటకముల సంఖ్య !! style=&quot;width:10px; background:#fff; border:none;&quot; | !! సం. !! నాటకముల సంఖ్య
|-
| 1906 || 20 || style=&quot;background:#fff; border:none;&quot; | || 1911 || 59
|-
| 1907 || 20 || style=&quot;background:#fff; border:none;&quot; | || 1912 || 49
|-
| 1908 || 29 || style=&quot;background:#fff; border:none;&quot; | || 1913 || 60
|-
| 1909 || 44 || style=&quot;background:#fff; border:none;&quot; | || 1914 || 56
|-
| 1910 || 42 || style=&quot;background:#fff; border:none;&quot; | || 1915 || 49
|}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aehmtqaz2zvi0895f3sqv8gteuofwy6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563605</id>
      <parentid>563604</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T06:46:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <origin>563605</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5969" sha1="f0vce9p2l7sqp4b00s9xr9oedu5m8qv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వివాహములు, అవతార కథలు చేరియున్నవి. రామాయణ కథలలో తరచుగ సీతాకల్యాణము, పాదుకాపట్టాభిషేకము వచ్చును. 
వీని వెనుక ఉత్తరరామాయణ కథలు, అరుదుగ రామప్రవాసము, యుద్ధము, సంపూర్ణ రామాయణము. భారత నాటకములలో విరాటపర్వము, సుభద్రా విజయము, శశిరేఖా పరిణయము ఎక్కువ వాడుకలో నున్నవి. కృష్ణగాథలలో రుక్మిణీ కల్యాణము సర్వసాధారణము. దీని వెనుక శ్యమంతకమణి కథ, పారిజాతాపహరణము, కుచేలోపాఖ్యానము యథాక్రమముగ ప్రజారంజకములని దోచుచున్నవి. ప్రజారంజకములగు నాటకములు సామాన్యముగ శృంగార రసముతో గూడి యేకారణము చేతనో విషాదభావమును కలిగింపునవిగ నున్నవి. ఇందు సారంగధర, తారాశశాంక విజయము, బిల్హణీయము, ఉషాపరిణయము, సావిత్రీ కథలు, చంద్రమతీ కథలు, దమయంతి, చంద్రకాంత, చంద్రహాస, స్త్రీ సాహసము మున్నగునవి యథాక్రమముగా గారవింపబడుచున్నవి. తెలుగు ప్రబంధములలో నాటకముగ రచియింపబడి పేరొందినది మనుచరిత్ర. దీని వెనుక హరిశ్చంద్ర, శాకుంతల, వైజయంతీ విలాసము, పారిజాతాపహరణము, కళాపూర్ణోదయము, ప్రభావతీ ప్రద్యుమ్నములు వచ్చుచున్నవి. ప్రజారంజకములగు గాథలలో చాలభాగము ప్రబంధములనుసరించినవేగాని, వానిజనరంజకము మనుచరిత్రవలె కవియందలి గౌరవము వలన నేర్పడినదికాదు. ఆకథలు దేశములో ప్రాకి, ప్రబంధకర్తలచే గైకొనబడినట్లే నాటక కవులచే గూడ స్వీకరింపబడినవి.

1905వ సంవత్సరములో మొత్తము 10 నాటకములు ప్రచురింపబడెను. 1891-1905 లోపల నూరు నాటకములకన్న నెక్కువ వెలువడలేదు. ఇందులో 70 నాటకములకు పైగా ప్రాతఫణితివే. దీనిచే గడచిన 10 సంవత్సరములలో ఆ వెనుకటి 15 సంవత్సరములలోకన్న నాల్గురెట్లు గ్రంథములు వెలువడినవనియు, ప్రాత నాటకముల సంఖ్య 11 వీసముల నుండి 1½ వీసమునకు పడిపోయినదనియు తేలుచున్నది. ఇట్లు పడిపోవుటచే అభినవ నాటకములు మదరాసు, దక్షిణ నెల్లూరు, పల్నాడు, పాకనాడు, తిరుపతి సీమల జొచ్చినవని ఎంతమాత్రము దలపకూడదు.

హైదరాబాదులోను మరికొన్ని తావులను కులపెద్దల కథలను డ్రామాగా వ్రాయువాడుక కలదు. చిక్కయ్య, లక్ష్మీనరసింహ సోమయాజులు, శివ రామబ్రహ్మం, రామమోహనరాయ్ మొదలగు వారి జీవితములు రూపకములుగ జేయబడినవి. వాని రుచి నేనెరుగను.

కడచిన పది సంవత్సరములలో ప్రచురింపబడిన నాటకముల వివరములు ఈ క్రింది పట్టికలో చూడవచ్చును:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center; width:50%;&quot;
|+ '''సంవత్సరముల వారీగా నాటక ప్రచురణల పట్టిక (1906 - 1915)'''
|- style=&quot;background:#efefef; font-weight:bold;&quot;
! సం. !! నాటకముల సంఖ్య !! style=&quot;width:10px; background:#fff; border:none;&quot; | !! సం. !! నాటకముల సంఖ్య
|-
| 1906 || 20 || style=&quot;background:#fff; border:none;&quot; | || 1911 || 59
|-
| 1907 || 20 || style=&quot;background:#fff; border:none;&quot; | || 1912 || 49
|-
| 1908 || 29 || style=&quot;background:#fff; border:none;&quot; | || 1913 || 60
|-
| 1909 || 44 || style=&quot;background:#fff; border:none;&quot; | || 1914 || 56
|-
| 1910 || 42 || style=&quot;background:#fff; border:none;&quot; | || 1915 || 49
|}

నాటకములు ప్రచురింపబడినవి. నాటకప్రచురములకును సంవత్సర సంఖ్యకును సంబంధము లేదు. కాని ఆంధ్రదేశములోని
ముద్రణా యాత్రముల సంఖ్య గాని నాటక సమాజముల&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f0vce9p2l7sqp4b00s9xr9oedu5m8qv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf/46</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215691</id>
    <revision>
      <id>563607</id>
      <parentid>563213</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T07:07:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563607</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5994" sha1="0ufal2gkixnr0q45qrf2kw5wqxhwoha" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సంఖ్యగాని దొరికినయెడల, ఆ సంఖ్యలకును నాటక ప్రచురములకును గణితనిబద్ధమైన సంబంధము గోచరింపవచ్చును.

తెలుగుదేశమున ఎన్ని నాటక సమాజములున్నదియు, అవియే నాటకములాడునదియు తెలిసినయెడల ఆంధ్రుల నాటకాభి
రుచుల దెలుపు మ్యాపులనే గీయవచ్చును. ఇట్టి మ్యాపులను మా సంఘమువారు ప్రచురించు క్యాటలాగులతో బాటు వెలిబుచ్చ నుద్దేశించియున్నాము. ఇండస్ట్రియల్ మ్యాపును జూచినచో నేదేశమునకు కేవిధమైన వస్తువులు కావలసియుండునో తెలియును. అటులనే ఆంధ్రదేశమందలి నానాప్రాంతములలోని నాటక కంపెనీలు ఆడేఆటలు, వాని ప్రదర్శనా క్రమములు దెలిపెడి మ్యాపు లుండినచో మనము సులభముగ నచ్చటి ప్రజల రుచులను గుర్తెరిగి పనిచేయ గలుగుదుము.


ఆంధ్రదేశములోని కృష్ణా, గుంటూరు, గోదావరి జిల్లాలలో అభినవ ప్రదర్శనారీతుల దెచ్చిపెట్టినది ధార్వాడ కంపెనీ. ఇది షుమారు 25 సంవత్సరముల క్రిందట నీ దేశము వచ్చి అప్పటివారి నేత్రములను భ్రమింపజేసెను. ఇది వెడలగనే ఊరూర కంపెనీలు వెలసెను. పెద్దమనుష్యుల పిల్లలు ఇండ్లలో నుండి నగలెత్తుకుపోయి తమ విద్యావ్యాసంగముల వీడి నాటకముల పాలైరి. అప్పటి నాటకములలో సీనులు తక్కువ. తీగెపనులు ఎక్కువ. సూత్రధారుల సంస్కృతపు శ్లోకములు, గజాన౯ దర్శ౯; రాక్షసులు “వలవలవలా” అని గొంతుక చిరిగిపోవునట్లు కేకలు వేయుట, హాస్యగాడు లోకోక్తులను గ్రుమ్మరించుటయు అప్పటి వికారములు. నాటకములు సామాన్యముగ వచనములో నుండెను. ఆ వెనుక వచనము, కీర్తనలు కలిసియుండెను.


ఇంతలో బళ్లారి కంపెనీవారు పార్సీ నాటకముల వలన ప్రదర్శనారీతుల గరచి, చెన్నపురి కరిగియు, నితర పట్టణముల కేగియు తమ నాటకముల విరివిగనాడసాగిరి. వీరి నాటకములలో పద్యములు, కీర్తనలు విస్తారముగనుండి, నాట్య నృత్యములతో ధగధగలాడుచుండెను. వీరి పద్ధతి తెలుగుదేశమంతట వ్యాపింపసాగెను. ఎక్కడ చూచిన నాటకములు వ్రాయువారే. పార్సీమట్లు, పద్యాలు నిండిపోయినవి. ఈ విధముగ కొంతకాలము సాగినది. నాటకములలో చేరినవారు చాలమంది యవినీతులుగ నుండి ఇళ్లను, ఒళ్ళును గుల్లజేసియుండుటచే నాటకపు కంపెనీలకు ఒక విధమగు కళంకమేర్పడినది. పూర్వము రంభనృత్యము చేసినవారు ఇప్పుడు ముదుసలులైనారు. ఇప్పుడు వారి తావునకు జేరువారు కానరాకున్నారు. దేశము సుభిక్షముగ నుంటచే మన జిల్లాలలో నాడు వేషము ధరించువారును, బాలురును దొరుకకున్నారు. దొరికినవారు యుకచోనిలువక ఇచ్చవచ్చిన రీతి సంచరించుచున్నారు. ఇందుచే నాటక కంపెనీలు దుర్దశ జెందియున్నవి.


కొన్ని తావులలో విద్యాధికులు నాటక సమాజముల నిలిపి, యందు సాంప్రదాయపరులగు బాలురనే చేర్చి, వారి నీతి నియమములను కాపాడుచు, నాటక ప్రదర్శకులకు కొక నూతన గౌరవమును దెచ్చుచున్నారు. ఇట్టి ప్రయత్నములు ప్రముఖముగా నెల్లూరు, రాజమండ్రి, బళ్లారి, బందరు పురములలో జరుగుచున్నవి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0ufal2gkixnr0q45qrf2kw5wqxhwoha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf/47</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215692</id>
    <revision>
      <id>563609</id>
      <parentid>563214</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T07:38:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563609</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5754" sha1="m3xhrw3gscxh735gag9w9r6vntrt4yn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;విద్యాధికులు నాటకములందు పాపాత్రలుగై కొనుటచే అవి రసయుక్తముగను, అర్ధదూష్యములు లేకుండను దర్శింపబడుటయే
గాక వారి ప్రదర్శనములు పాత్రొచిత్యముల గూర్చినయు పన్యాసములని జెప్పనోపును. వీరలు పిల్లలుదొరకని కారణమునను వాండ్రు చెడుదురను భయమునను, స్త్రీ పార్టు, పిల్లల పార్టు ఎక్కువలేని నాటకములనభిలషించుచున్నారు. విద్వాంసులు ఏర్పరచిన కంపెసీలలో అనేక హేతువులుచే చారిత్రాత్మకమయిన నాటకములును సాంఘిక విషయములును ప్రదర్శింపబడుట లేదు. తుదకు భారత నాటకములుగూడ వీరలాడుట లేదు. ఇట్టినాటకములే దేశోపకారకములైనవి.


ఆంధ్రమున నాటక విమర్శనము లేదు. అందుకు తగిన పరిభాష యేర్పడ లేదు. విమర్శనలు వ్రాయువారు పాశ్చాత్య విమర్శ
సిద్ధాంతముల నవలంబించిరి. హిందూదేశపు పత్యేక భావములను, మన ప్రాచీన సంస్కారములను, మన రుచులను గుర్తెరుగక నాటకముల దెగడు చున్నారు. ఆంధ్రనాటకరచనము కడు దీనదశలో నున్నదను మాట నిజమే. కాని యాంధ్రకవులకు 
పాశ్చాత్యసాంప్రదాయములు, వారి చకచక, కథా సరళియు, యనుభవగోచరమయిన గాని చక్కని నాటకము లుత్పన్నముగా నేరవు. ఇట్టి యుభయ సంస్కారములుగల విద్వన్మణులచే నాటకములు వ్రాయించి వానిని ప్రజలద్రోసి యాంధ్రదేశమంతట 
నొక విధమైన నాటకాభిరుచియు, సంస్కారమును గలిగింపు నుద్దేశ్యముతో మానాటక ప్రోత్సాహక సంఘము పనిచేయుచున్నది.
నిరుడు బందరులో స్థాపించిన సరస్వతీ విగ్రహమువంటివి యీసంవత్సరము బళ్లారి, నెల్లూరు, రాజమండ్రి, విశాఖపట్టణములలో నిలిపి వీనికై యాయాజిల్లాలలో నొకే నాటకమును ఆడించి యా విధముగ నూతన నాటకములను ఆంధ్రదేశమంతట వ్యాపించునట్లు
చేయుచున్నారు.


నాటకము లభివృద్ధి జెందుటలో భాండాగారములు చాల తోడ్పడ వచ్చును. ప్రతి యూరీలోని భాండాగారముననుసరించి యొక సాహిత్యసంఘ ముండవలయును. ఈ సంఘములో నాయా ప్రాంతముల కవులు తమ నాటకములనముద్రిత స్థితిలో దెచ్చి చదువవచ్చును. దానిపై యాభాండాగారము వద్ద చర్చలు జరిగి పత్రికలకు సారాంశ మంపుచుండవచ్చును. ఈ విధముగ విమర్శన శక్తి మెండగుటయేగాక నాటక కవులకు ప్రచురము కీర్తి కలుగు చుండును.

{{rule|6em }} 

{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;సీ. తుళువాన్వవాయ పా ♦ ధోధిపూర్ణేందుఁడై, కువలయానందంబు ♦ గూర్చెనెవఁడు
విద్యామృతాంబోధి ♦ వీచీ పరంపర౯, బుధసంతతుల నెప్డ్ ♦ బ్రోచెనెవఁడు
కావ్యక న్యామనః ♦ కంజాతకంజప్తుఁడై కవిచక్రమం ♦ దలరెనెవఁడు
ఘన కాన్యరత్నంబు ♦ మనుచరిత్రంబును, దనరార శిరమునఁ ♦ దాల్చెనెవఁడు&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;


{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;గీ. అతఁడు శ్రీకృష్ణదేవరా ♦ యాధినాధుఁ డనఁగ సత్కీతి౯ గాంచిన యవనివిభుఁడు
నాంధ్రభోజుండునాఁ బ్రసి ♦ ద్ధాభిధాన, మంది చెలువొందినట్టి యా ♦ యిందుకులుఁడు.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;


{{right|- మైలవరపు నృసింహశాస్త్రి}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m3xhrw3gscxh735gag9w9r6vntrt4yn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563610</id>
      <parentid>563609</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T07:39:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <origin>563610</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5755" sha1="dqbjvk9dx8b4i4efpmsaqt0l66w6e48" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;విద్యాధికులు నాటకములందు పాపాత్రలుగై కొనుటచే అవి రసయుక్తముగను, అర్ధదూష్యములు లేకుండను దర్శింపబడుటయే
గాక వారి ప్రదర్శనములు పాత్రొచిత్యముల గూర్చినయు పన్యాసములని జెప్పనోపును. వీరలు పిల్లలుదొరకని కారణమునను వాండ్రు చెడుదురను భయమునను, స్త్రీ పార్టు, పిల్లల పార్టు ఎక్కువలేని నాటకములనభిలషించుచున్నారు. విద్వాంసులు ఏర్పరచిన కంపెసీలలో అనేక హేతువులుచే చారిత్రాత్మకమయిన నాటకములును సాంఘిక విషయములును ప్రదర్శింపబడుట లేదు. తుదకు భారత నాటకములుగూడ వీరలాడుట లేదు. ఇట్టినాటకములే దేశోపకారకములైనవి.


ఆంధ్రమున నాటక విమర్శనము లేదు. అందుకు తగిన పరిభాష యేర్పడ లేదు. విమర్శనలు వ్రాయువారు పాశ్చాత్య విమర్శ
సిద్ధాంతముల నవలంబించిరి. హిందూదేశపు పత్యేక భావములను, మన ప్రాచీన సంస్కారములను, మన రుచులను గుర్తెరుగక నాటకముల దెగడు చున్నారు. ఆంధ్రనాటకరచనము కడు దీనదశలో నున్నదను మాట నిజమే. కాని యాంధ్రకవులకు 
పాశ్చాత్యసాంప్రదాయములు, వారి చకచక, కథా సరళియు, యనుభవగోచరమయిన గాని చక్కని నాటకము లుత్పన్నముగా నేరవు. ఇట్టి యుభయ సంస్కారములుగల విద్వన్మణులచే నాటకములు వ్రాయించి వానిని ప్రజలద్రోసి యాంధ్రదేశమంతట 
నొక విధమైన నాటకాభిరుచియు, సంస్కారమును గలిగింపు నుద్దేశ్యముతో మానాటక ప్రోత్సాహక సంఘము పనిచేయుచున్నది.
నిరుడు బందరులో స్థాపించిన సరస్వతీ విగ్రహమువంటివి యీసంవత్సరము బళ్లారి, నెల్లూరు, రాజమండ్రి, విశాఖపట్టణములలో నిలిపి వీనికై యాయాజిల్లాలలో నొకే నాటకమును ఆడించి యా విధముగ నూతన నాటకములను ఆంధ్రదేశమంతట వ్యాపించునట్లు
చేయుచున్నారు.


నాటకము లభివృద్ధి జెందుటలో భాండాగారములు చాల తోడ్పడ వచ్చును. ప్రతి యూరీలోని భాండాగారముననుసరించి యొక సాహిత్యసంఘ ముండవలయును. ఈ సంఘములో నాయా ప్రాంతముల కవులు తమ నాటకములనముద్రిత స్థితిలో దెచ్చి చదువవచ్చును. దానిపై యాభాండాగారము వద్ద చర్చలు జరిగి పత్రికలకు సారాంశ మంపుచుండవచ్చును. ఈ విధముగ విమర్శన శక్తి మెండగుటయేగాక నాటక కవులకు ప్రచురము కీర్తి కలుగు చుండును.

{{rule|6em }} 


{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;సీ. తుళువాన్వవాయ పా ♦ ధోధిపూర్ణేందుఁడై, కువలయానందంబు ♦ గూర్చెనెవఁడు
విద్యామృతాంబోధి ♦ వీచీ పరంపర౯, బుధసంతతుల నెప్డ్ ♦ బ్రోచెనెవఁడు
కావ్యక న్యామనః ♦ కంజాతకంజప్తుఁడై కవిచక్రమం ♦ దలరెనెవఁడు
ఘన కాన్యరత్నంబు ♦ మనుచరిత్రంబును, దనరార శిరమునఁ ♦ దాల్చెనెవఁడు&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;


{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;గీ. అతఁడు శ్రీకృష్ణదేవరా ♦ యాధినాధుఁ డనఁగ సత్కీతి౯ గాంచిన యవనివిభుఁడు
నాంధ్రభోజుండునాఁ బ్రసి ♦ ద్ధాభిధాన, మంది చెలువొందినట్టి యా ♦ యిందుకులుఁడు.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;


{{right|- మైలవరపు నృసింహశాస్త్రి}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dqbjvk9dx8b4i4efpmsaqt0l66w6e48</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu</title>
    <ns>106</ns>
    <id>215748</id>
    <revision>
      <id>563489</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:01:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with ''</comment>
      <origin>563489</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182" sha1="tm3tljuxsm5wtwik2lr24dc68rbrvpm" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=ఆంధ్ర భగవద్గీత
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహ రాయకవి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1911
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>tm3tljuxsm5wtwik2lr24dc68rbrvpm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563490</id>
      <parentid>563489</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:03:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563490</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="181" sha1="tkvnfqlb5xozuowmhb08nzizw1nrc1q" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=ఆంధ్ర భగవద్గీత
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1911
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>tkvnfqlb5xozuowmhb08nzizw1nrc1q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563500</id>
      <parentid>563490</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:16:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563500</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="181" sha1="c926cae4f75bzuffcbw90pg85hvag77" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=ఆంధ్ర భగవద్గీత
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1911
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=2
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>c926cae4f75bzuffcbw90pg85hvag77</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563515</id>
      <parentid>563500</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:41:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563515</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="187" sha1="79oeomybpshmn4aydvqplag72wcy49a" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=ఆంధ్ర భగవద్గీత
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1911
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=2
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 
18=1
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>79oeomybpshmn4aydvqplag72wcy49a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563635</id>
      <parentid>563515</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T09:47:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563635</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="208" sha1="4aghh62hz2qp6zojjrzc9pb85jh8y0c" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=ఆంధ్ర భగవద్గీత
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=కాకినాడ
|సంవత్సరం=1911
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=2
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 
18=1
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>4aghh62hz2qp6zojjrzc9pb85jh8y0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:శృంగారతిలకము.djvu</title>
    <ns>106</ns>
    <id>215749</id>
    <revision>
      <id>563493</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:06:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with ''</comment>
      <origin>563493</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="177" sha1="e3d9g5feg8ukztykzpei0e8e0m1fxg3" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=శృంగారతిలకము
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1910
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>e3d9g5feg8ukztykzpei0e8e0m1fxg3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563494</id>
      <parentid>563493</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:08:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563494</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="177" sha1="6oigdbuflu1qc98peci6qw0kclt5la4" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=శృంగారతిలకము
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1910
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=2
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>6oigdbuflu1qc98peci6qw0kclt5la4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563542</id>
      <parentid>563494</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:07:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563542</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="186" sha1="s2fzhwz4p245do7vgj5eh6vo7amapjn" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=శృంగారతిలకము
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=కడప
|సంవత్సరం=1910
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=2
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>s2fzhwz4p245do7vgj5eh6vo7amapjn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563543</id>
      <parentid>563542</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:07:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563543</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="198" sha1="4fsdpvrfzmtnls5pg43iy01yguwkqpf" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=శృంగారతిలకము
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=కాకినాడ
|సంవత్సరం=1910
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=2
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>4fsdpvrfzmtnls5pg43iy01yguwkqpf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శృంగారతిలకము.djvu/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215750</id>
    <revision>
      <id>563495</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:10:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; నీ మేల్కొల్పున రాత్రి నే బడలితిన్ లే పొమ్ము దానింటికే నేమం బొప్పెడు తేఁటిపెంటి కగునే నిర్మాల్యదామం బిలన్॥ 11  మ చనె బేహారముఁ గూర్చి నాదు పతి తత్సద్వార రాదయ్యెఁ దా ననుఁగు...'</comment>
      <origin>563495</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3021" sha1="pjxrdn0g407hgj1u0sbfkw1f54ux2pv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;శృంగారతిలకము&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
నీ మేల్కొల్పున రాత్రి నే బడలితిన్ లే పొమ్ము దానింటికే
నేమం బొప్పెడు తేఁటిపెంటి కగునే నిర్మాల్యదామం బిలన్॥ 11

మ చనె బేహారముఁ గూర్చి నాదు పతి తత్సద్వార రాదయ్యెఁ దా
ననుఁగుంగూఁతురుచూలు దాల్పఁబురుడోయంబో, యెమాయత్త యిం
టను 'నేకాకినిఁ గోత్త కోడల నవోఢన్ సూర్యదేవుండు గుం
కెనిట న్నిల్వక పాంథ యొం డయిన చక్కిం జేరుమా వేగమే ||12

మ॥ విను మీరే ఘనమేమబృందములచే భీమాంధ కారంబ యై
తన రెం బల్పనిపాటులం దలసి నిద్రం జెందె నాచేటికా
జన మే బాల వడంకుచుంటిని మనోజతా సభూతంబు చే
తను దొంగల్ కడుజేఁగినారు పురిఁ బాంథానిద్ర మేల్కాంచుమా॥18

శా॥ ఏడంబో యెదవన్న - వెజ్జుకొఱకై యేలా - ఋజా శాంతి కై -
తోడై యింట ఋజన్ హరింపఁదగు ముద్దుగుమ్మ లేదో సఖా
మాడం జేయును వాతపిత్తముల శ్లేష్మం బింతిచన్నట్టు టె.
య్యేడ స్వాదుముఖామృతంబు నలపుష్పేష్వాహవ కీడయున్ |14

మ నెలఁతా నీకనుఁబోలు కల్వపువు ముగ్గె న్నీళ్లలో నీమొగం
బలరం బోలెడు చందమామయును దా నామబ్బులో దూరెని
శ్చలత న్నీ నడ నేర్చికొన్న కలహంసల్ పూయె దూరమ్ముగాఁ
జెలి నీసాటిని
నైనఁ జూతమనఁగాఁజీ దైవమోర్వండుహా!

శా॥ అయ్యెంజండకరుండు చందురుఁడు పిడ్లయ్యెన్ సుమందానిలం
బయ్యె సూదులు పూలు నిప్పుకణమేయయ్యెంగదే చందనం
బయ్యెం దానువిషంబు తమ్ములము పా మయ్యెన్ల సచ్చయ్య నా
కయ్యో నెచ్చెలి దూరమైన తటిలోఁ బ్రాణంబు బర్వయ్యెఁగా!16
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pjxrdn0g407hgj1u0sbfkw1f54ux2pv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శృంగారతిలకము.djvu/6</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215751</id>
    <revision>
      <id>563496</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:11:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'PREFACE.  The Sringaratilaka, or 'Ornament of Love', is a small lyrical poem originally written in Sanskrit by poet Kalidasa.. It consists of thirty stray stanzas, in which an amatory situ- ation and sentiment are graphically depicted. I translated it in the year 1905, while at Kadiri. I originally intended it for private circulation. Some of my literary friends who have read it have, however, urged me to print and publish it.. I also find t...</comment>
      <origin>563496</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="853" sha1="ogytxkkoybh6svsfq53t2dipm12n4p4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;PREFACE.

The Sringaratilaka, or 'Ornament of Love', is a small
lyrical poem originally written in Sanskrit by poet Kalidasa..
It consists of thirty stray stanzas, in which an amatory situ-
ation and sentiment are graphically depicted. I translated
it in the year 1905, while at Kadiri. I originally intended
it for private circulation. Some of my literary friends who
have read it have, however, urged me to print and publish it..
I also find that, speaking of its original in the Imperial
Gazetteer of India, so great a critic as Dr. A. A. MACDONELL,.
Boden Professor of Sanskrit at Oxford, says that it is
&quot;a short but choice collection of love stanzas containing
some highly imaginative analogies, elaborated with much
&quot;originality.&quot; 1 accordingly now venture to give it to the
public.

CUDDAPAH,
2-8-1910.
TADURI LAKSHMI NARASIMHA ROW,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ogytxkkoybh6svsfq53t2dipm12n4p4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శృంగారతిలకము.djvu/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215752</id>
    <revision>
      <id>563498</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:13:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt;శృంగారతిలకము.  మ వదనాబ్దంబును బాహునాళములు లావణ్యాప్పు చన్దక్క నల్ కుదురై వెల్గు వీఱుందు మెట్లు కనుమీలుం గొప్పునాఁ చొప్పుఁగా నదిరా చాతురితోఁ జతుర్ముఖుఁడు రమ్యం సరశ్రే...'</comment>
      <origin>563498</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2807" sha1="sbxk5v1n3xfjqvn3abaheow84y78qxy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;శృంగారతిలకము.

మ వదనాబ్దంబును బాహునాళములు లావణ్యాప్పు చన్దక్క నల్
కుదురై వెల్గు వీఱుందు మెట్లు కనుమీలుం గొప్పునాఁ చొప్పుఁగా
నదిరా చాతురితోఁ జతుర్ముఖుఁడు రమ్యం సరశ్రేష్ఠమున్
మదనాస్త్రానల దగ్ధ పూరుష శుభ స్నానార్ధమై చేసెఁగా |

చ|| ఇదె మధురాత్రి వచ్చె విభుఁ డింతకు రాఁ డింక నగ్ని ఁ బ్రాణముల్
వదలి పికమ్ముఁ బట్టఁగ ను వ్యాధుఁడనై తగఁజందు బట్టఁగా
విదితపు రాహువై యలరు విల్తునిఁ బట్టఁగ రుద్రు కన్ననై
మదమున నేప నిష్పతిని మారుఁడనై మఱి పుట్టఁ గోరెదన్

ఉ నల్లనికల్వ పెట్టి నయనంబులు పద్మము పెట్టి మోమునున్
మల్లెలు పెట్టి పల్వరుస మానుగ లేఁజిగు రాఁకు పెట్టి యా
సల్లలితంవుమోవి కడుఁ జక్కనిసం
పెఁగ పెట్టి మేను నీ
యెల్లను జేసి కాంత విధి యేటికి గుండియ తాతఁ జేసెనో &amp;

చ|| కమలదళంబుమీఁద నొక కాటుక పిట్టను జూచినంతనే
రమణను వచ్చుఁ జుమ్మి చతురంగ బలాధిపతిత్వ మన్న నీ
కమలముఖంబులోని కనుకాటుకపిట్టలు రెంటి చూడఁగా
రమణిరొ యేమివచ్చునొ ధరాస్థలి నా కెఱుఁగంగ రాదుసూ॥ 4

శా॥ ఏ రే రంబుజమందు ఖంజన మొకం డే గందురో యెన్నఁడే
వారు న్వారుఁ గవీంద్రులై క్షితిపులై వర్ధిల్లు చుండంగ నే
రే రీక్షింతురు నేత్రొఖంజనయుగం బీనీముఖాబ్దంబునన్
వారు న్వారు ననంగ బాణవికలుల్ భామా కదుం జోద్య మా! 5&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sbxk5v1n3xfjqvn3abaheow84y78qxy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/13</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215753</id>
    <revision>
      <id>563502</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:20:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' 8. Accordingly, the stimulus that should be given to Arjuna was not of a temporal nature. It was of a higher nature i. e., spiritual and philosophical nature. Arjuna did not care for earthly pleasures, with all his might and valour. But, the stimulus to be given would lead to earthly pleasures. Vice should be punished and virtue rewarded. To this end, the Kauravas must be slain and Yudhishtir restored to Kingdom. Thus, the revival of earthl...</comment>
      <origin>563502</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1919" sha1="jqj5qhxy0rppmnaoal19d4v8f184xkn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;6&lt;/noinclude&gt;
8. Accordingly, the stimulus that should be given to
Arjuna was not of a temporal nature. It was of a higher
nature i. e., spiritual and philosophical nature. Arjuna did
not care for earthly pleasures, with all his might and valour.
But, the stimulus to be given would lead to earthly pleasures.
Vice should be punished and virtue rewarded. To this end,
the Kauravas must be slain and Yudhishtir restored to Kingdom.
Thus, the revival of earthly pleasures to Arjuna would, in
the long run, be the result of the stimulus to be given to
him. But, Arjuna should not know this. If he knew,
he could not be brought round. He should be made to be
oblivious of it. He should be made to understand that what,
according to him, was his wisdom was nothing but folly. He
should be made to understand that his grief and attachment
were the result of his egoism, and that he was consequently in
a state of delusion, which brought about in him a subordina-
tionof higher aspirations to lower aspirations. He should be
made to understand that, while seeming to possess self-denial
out of duty to kith and kin, he was, strictly speaking, selfish,
having lost sight of the broad fact that, as Kshatriya, his
duty was to fight for the deliverance of his nation and that
to abandon it was sin. He should be made to understand that
man should do his duty without caring for the consequence.
He should also be made to understand that man is no agent
but a tool in the hand of the Almighty. He should be made
to see action in inaction and inaction in action. He should
be made to understand that the soul is immortal and that
what dies is only the mould or form, which it dous or doffs
like stage property. He should be made to understand that
killing is no sin and that, on the other hand, it is only libera-
tion. He should be made to understand that there is no
such thing as death at all. Thus it needed not only the most.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jqj5qhxy0rppmnaoal19d4v8f184xkn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/14</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215754</id>
    <revision>
      <id>563503</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'subtle mind, the most politic mind and the most sagacious mind of a great human being, but also the controlling mind of a supernatural being, who could teach the whole world. To this task, no less a being than Lord Krishna is equal. And he successfully did this task by silencing the various scruples of Arjuna, raised during the long discourse of the Gita. In doing it, he played the part of a sincere friend, the part of a noble statesman, the...</comment>
      <origin>563503</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1654" sha1="s5xdv81f8x1e66p0zht6vunqdm6qz72" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;subtle mind, the most politic mind and the most sagacious
mind of a great human being, but also the controlling mind
of a supernatural being, who could teach the whole world.
To this task, no less a being than Lord Krishna is equal. And
he successfully did this task by silencing the various scruples
of Arjuna, raised during the long discourse of the Gita. In
doing it, he played the part of a sincere friend, the part of
a noble statesman, the part of a shrewd politician, the part of
a holy teacher of the world.

9. Some might think that the Gita would teach renun-
ciation and that the man of the world would be at a dis-
advantage by its study. They are sadly mistaken. Consider
the Arjuna who, before hearing the Lord's Gita lies confused
in the chariot renouncing all action, out of commisseration,
and consider the Arjuna who, with scruples silenced after
hearing the same, becomes sensible of duty and, with re-
doubled energy, slays his kith and kin to the last man and
not only regains his lost kingdom but also conquers a vast
empire. Thus, far from leading the reader to renunciation,
the Gita would be a source of temporal as well as spiritual
blessings to him. The moral deducible from it is, simply
and in one word,

&quot;Do thy duty come what may &quot;and do it with devotion to God and without
selfishness.

And the beneficial results arising from an observance
of this moral cannot be over-estimated.

10. Some might think that the Gita should not be
translated into Telugu, lest its divinity should be detracted
from, and that it was for this very reason that Tikkana
omitted it in his translation. There is also a story qurrent&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s5xdv81f8x1e66p0zht6vunqdm6qz72</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215755</id>
    <revision>
      <id>563504</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:22:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'maternal uncle Kamsa, the demoniac prince, might be mentioned as one. If, at this juncture, he kept quiet, Arjuna' would omit to do his duty as warrior and as prince. The great Mahabharata war would end in its embryo stage. The righteous and valiant Pandus would sink into insignificance; and unrighteousnes and cowardice would prevail over righteousness and valour. Consequently, Krishtna wag determined to give stimulus to Arjuna.  7. But Arju...</comment>
      <origin>563504</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1638" sha1="kwluosebsq1898ihxdvdrcdnyavpqlx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;5&lt;/noinclude&gt;maternal uncle Kamsa, the demoniac prince, might be
mentioned as one. If, at this juncture, he kept quiet, Arjuna'
would omit to do his duty as warrior and as prince. The
great Mahabharata war would end in its embryo stage. The
righteous and valiant Pandus would sink into insignificance;
and unrighteousnes and cowardice would prevail over
righteousness and valour. Consequently, Krishtna wag
determined to give stimulus to Arjuna.

7. But Arjuna was not a coward. He had conquered
the whole of India. He could use the bow with both hands.
He was a terror to the foe in the field. He was ever vic-
torious. The gods would seek his help in their wars with
demons, and he had won the diadem and the chariot of Indra,
the king of Heaven, as presents for services rendered in
a particular war. In fact, he had never, in his life, had an
apprehension of defeat in wars. His valiant and noble mind,
which was superhuman, was always above apprehensions.
The question put by him to Krishna was which of the two
alternatives was better, whether to conquer the enemy or be
conquered by them. This question was propounded not by
want of valour, not by want of moral courage (for he needed
neither of them), not by fear of the foe (for he never had it),
but by generous motives of the heart, by the tie of fraternity,
by a sense of duty to the grandsire Bhishma, by a sense of
duty to the elders, by a sense of duty to honored tutors, and
by a sense of duty to friends. Thus, owing to attachment
to his kith and kin, he was in a state of delusion, which made
him forget his higher duties-duties he ought to perform as
Kshatria.
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kwluosebsq1898ihxdvdrcdnyavpqlx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215756</id>
    <revision>
      <id>563505</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:22:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' 5. In the war, Lord Krishna was the charioteer of Prince Arjuna, On the battle field, while on the eve of dart- ing his volleys of shafts at the enemy, Arjuna sees their legions consisting of his own cousins, venerable grandsire Bhishma and honored teachers Drona and others, among other relations, when his heart is melted by motives of com- passion and he feels hopelessly despondent. On no occasion had he ever shrunk in his mind and in no w...</comment>
      <origin>563505</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1786" sha1="ffj4bz15p9fdukb9q09qlu6t4n64lnf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;4&lt;/noinclude&gt;
5. In the war, Lord Krishna was the charioteer of
Prince Arjuna, On the battle field, while on the eve of dart-
ing his volleys of shafts at the enemy, Arjuna sees their
legions consisting of his own cousins, venerable grandsire
Bhishma and honored teachers Drona and others, among
other relations, when his heart is melted by motives of com-
passion and he feels hopelessly despondent. On no occasion
had he ever shrunk in his mind and in no war had he ever
been unsuccessful. Among other titles, he had won that of
Vijaya meaning &quot;the conquerer.&quot; He feels that the
earthly pleasures to be won at the cost of his kith and kin
are unenviable. He views it as sinful to kill his kindred
and flatly refuses to fight. He throws down his bow and
arrow in the chariot and sits confused with his eyes whirling
in tears. Lord Krishna, with a jocular smile, asks him
&quot;How is it you are effeminate at this critical juncture ?&quot;
and advises him to banish his abject fear, and Arjuna tells
him he holds a doubt as to which is the better of the two,
whether to conquer or be conquered by the enemy, for in the
former case he shall have to kill the Kauravas, who are
standing before his very face on the field, and if he
killed them he would not be inclined to live.

6. Now it is a task for Lord Krishna. He was Arjuna's
cousin maternal uncle's son. He was his brother-in-law.
-wife's brother. He was his constant friend. He was his
teacher and guide in the affairs of life. He had saved him
on every occasion of adversity. He was his charioteer in
this particular war. He was an incarnation of Vishnu-God
of the universe. His mission or rather his will was to punish
guilt and save righteousness. He had shown proof of his
mission in his various deeds, of which the killing of his own&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ffj4bz15p9fdukb9q09qlu6t4n64lnf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215757</id>
    <revision>
      <id>563506</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:23:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'coveted the Pandava kingdom but, being unequal to the task of fighting the valiant Pandus, who had conquered the whole of India, got Yudhishtir sent for by his father and asked him to game with dice. In those days, refusal to play with dice when invited for it was considerd to be au act of humi liation or rather impoliteness on the part of kings. Yudhish- tir accordingly gave consent though against his will. The wager was that the unsuccessf...</comment>
      <origin>563506</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1811" sha1="fjzcvufh2qel3h5ad2pivtp9znau8ec" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;3&lt;/noinclude&gt;coveted the Pandava kingdom but, being unequal to the task
of fighting the valiant Pandus, who had conquered the whole
of India, got Yudhishtir sent for by his father and asked him
to game with dice. In those days, refusal to play with dice
when invited for it was considerd to be au act of humi
liation or rather impoliteness on the part of kings. Yudhish-
tir accordingly gave consent though against his will. The
wager was that the unsuccessful party should give up his
kingdom to the successful party and that he should, with all
his brothers, live the life of an ascetic in the forest for a period
of twelve years and in disguise during the thirteenth year in a
town. In the case of Yudhishtir, it was added that he should
take along with him his queen Draupady as well.
If detected during the term of disguise, the party should re-
peat this course of ascetic life and disguised life until the
disguised life was successfully lived, when his kingdom
would be restored. Without himself playing the game, as he
ought to have done, according to the understanding between
them, Duryodhana played by proxy. He appointed his
maternal uncle Sakuni to play for him. This Sakuni had
learnt the tricks of dice, and, in one throw thereof, he gained
all the kingdom of Yudhishtir.

Yudhistir successfully passed through the ordeal of the
twelve years ascetic life in various wilds and the one year dis-
guised life in town, and sent word to Duryodhana to restore
his kingdom. Lord Krishna himself went on the errand.
Duryodhana refused. The just expostulations of the Lord,
garbed in his wonted sweet speech, had no effect on the evil-
minded Duryodhana. On the other hand, he took the Lord
to be a juggler and even foolishly and sinfully attempted in
vain to capture Him. Hence the Bharata war.
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fjzcvufh2qel3h5ad2pivtp9znau8ec</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563588</id>
      <parentid>563506</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T23:29:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563588</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1810" sha1="c4as36vcsdns7vjshfvqbc0mqq50cnc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{c|3}}&lt;/noinclude&gt;coveted the Pandava kingdom but, being unequal to the task of fighting the valiant Pandus, who had conquered the whole of India, got Yudhishtir sent for by his father and asked him to game with dice. In those days, refusal to play with dice when invited for it was considerd to be au act of humiliation or rather impoliteness on the part of kings. Yudhishtir accordingly gave consent though against his will. The wager was that the unsuccessful party should give up his kingdom to the successful party and that he should, with all his brothers, live the life of an ascetic in the forest for a period of twelve years and in disguise during the thirteenth year in a town. In the case of Yudhishtir, it was added that he should take along with him his queen Draupady as well. If detected during the term of disguise, the party should re-peat this course of ascetic life and disguised life until the
disguised life was successfully lived, when his kingdom would be restored. Without himself playing the game, as he ought to have done, according to the understanding between them, Duryodhana played by proxy. He appointed his
maternal uncle Sakuni to play for him. This Sakuni had learnt the tricks of dice, and, in one throw thereof, he gained all the kingdom of Yudhishtir.

Yudhistir successfully passed through the ordeal of the twelve years ascetic life in various wilds and the one year disguised life in town, and sent word to Duryodhana to restore his kingdom. Lord Krishna himself went on the errand. Duryodhana refused. The just expostulations of the Lord, garbed in his wonted sweet speech, had no effect on the evil minded Duryodhana. On the other hand, he took the Lord to be a juggler and even foolishly and sinfully attempted in vain to capture Him. Hence the Bharata war.
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c4as36vcsdns7vjshfvqbc0mqq50cnc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215758</id>
    <revision>
      <id>563507</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:23:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'has also ignored it, although he supplied the omission scru- pulously made by him in leaving untranslated a portion of the Aranyaparvan-Canto III-the undertaking the tran- slation of which parvam was considered to be so ominous as to have caused the death of Nannaya.  4. The circumstances which led to the teaching of the Gita on the part of Kristna were briefly as follow.  The Pandavas and the Kauravas were cousins or sons of brothers. The f...</comment>
      <origin>563507</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1679" sha1="nli8ci7xm585fyndksagny2fv3e41st" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;has also ignored it, although he supplied the omission scru-
pulously made by him in leaving untranslated a portion of
the Aranyaparvan-Canto III-the undertaking the tran-
slation of which parvam was considered to be so ominous as
to have caused the death of Nannaya.

4. The circumstances which led to the teaching of the
Gita on the part of Kristna were briefly as follow.

The Pandavas and the Kauravas were cousins or sons of
brothers. The former were five while the latter were one
hundred, in number.. The father of the farmer was King
Pandu: that of the latter was Dhritarastra, a born-blind
man. King Pandu died when his sons were tender
children, and both they and the Kauravas were brought
up together by Dhritarashtra, who survived his brother.
Both were taught the art of war together and by one and
the same teacher, Drona. Yudhistir was the head of the
Pandavas, and Duryodhana the head of the Kauravas.
Yudhishtir was the Indian Aristides, while Duryodhana was
a wicked prince. Arjuna was one of Yudhishtira's brothers
and was the greatest archer the world has ever produced.

Owing to jealousy, Duryodhana had, several times, at-
tempted against the lives of the Pandavas, and his father
Dhritarashtra, who, with all his blindness, was a politic
and avaricious man, had always been conniving at it, some-
times passively and sometimes actively. But the mercy of
God, who is the father and ruler of the whole Universe, and
who will always be on the side of virtue, had saved them
every time. Finally, as Yudhishtir and Duryodhana were
ruling their respective kingdoms, entrusted to their charge
by Dhritarastra, on their attaining majority, Duryodhana&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nli8ci7xm585fyndksagny2fv3e41st</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563585</id>
      <parentid>563507</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T22:20:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563585</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1677" sha1="8xhtofxdn9xufv5k4e1yfceg6de9zvr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{c|2}}&lt;/noinclude&gt;has also ignored it, although he supplied the omission scrupulously made by him in leaving untranslated a portion of the Aranyaparvam-Canto III-the undertaking the translation of which parvam was considered to be so ominous as to have caused the death of Nannaya.

4. The circumstances which led to the teaching of the Gita on the part of Kristna were briefly as follow.

The Pandavas and the Kauravas were cousins or sons of brothers. The former were five while the latter were one hundred, in number. The father of the farmer was King Pandu: that of the latter was Dhritarastra, a born-blind
man. King Pandu died when his sons were tender children, and both they and the Kauravas were brought up together by Dhritarashtra, who survived his brother. Both were taught the art of war together and by one and the same teacher, Drona. Yudhistir was the head of the Pandavas, and Duryodhana the head of the Kauravas. Yudhishtir was the Indian Aristides, while Duryodhana was a wicked prince. Arjuna was one of Yudhishtira's brothers and was the greatest archer the world has ever produced.

Owing to jealousy, Duryodhana had, several times, attempted against the lives of the Pandavas, and his father Dhritarashtra, who, with all his blindness, was a politic and avaricious man, had always been conniving at it, sometimes passively and sometimes actively. But the mercy of God, who is the father and ruler of the whole Universe, and who will always be on the side of virtue, had saved them every time. Finally, as Yudhishtir and Duryodhana were ruling their respective kingdoms, entrusted to their charge
by Dhritarastra, on their attaining majority, Duryodhana&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8xhtofxdn9xufv5k4e1yfceg6de9zvr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215759</id>
    <revision>
      <id>563508</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:24:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' PREFACE.  THE Bhagavad-Gita is now too well known to the world to need an introduction. I will, therefore, be as concise as possible in my preface.  2. The great Epic poem of Mahabharatam, entitled the fifth Vedam or Bible, has been written in Sanskrit by the sage Vyasa. It consists of eighteen Cantos called Parvams. In it, is described the Bharata war-the war between the Pandavas and the Kauravas. In the war, the Bhagavad-gita is a great d...</comment>
      <origin>563508</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1501" sha1="ejtqducgvc1lgnfr15dlccuhkhzq5se" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
PREFACE.

THE Bhagavad-Gita is now too well known to the
world to need an introduction. I will, therefore, be as
concise as possible in my preface.

2. The great Epic poem of Mahabharatam, entitled the
fifth Vedam or Bible, has been written in Sanskrit by the
sage Vyasa. It consists of eighteen Cantos called Parvams.
In it, is described the Bharata war-the war between the
Pandavas and the Kauravas. In the war, the Bhagavad-gita is
a great dialogue between Lord Krishna and Arjuna on the
battle field of Kurukshetra. It is contained in Canto VI and
consists of seven hundred verses or stanzas of four lines each..

3. The Mahabharatam has heen translated into Telugu
in parts by three ancient poets Nannayya, Tikkana, and
Errana, who are known as the Kavitrayam or the triad of
poets. These poets were not contemporaries. Nannayya, the
earliest of them, translated the first two Cantos and a portion
of the third. Tikkana, the next in age, translated Cantos JV
to XVIII, both inclusive. And Yerrana, the latest of the
three, translated the latter portion of Canto III. Their
translations are free translations and do not closely follow the
original. The translators merely took the story and wrote
their works in their own way, as if they were originals.
In doing so, Tikkana has, among other subjects, entirely ig-
nored the Bhagavad-Gita, which contains the teachings
of Krishna inculcated to Arjuna at a time when they were
most needed. And Yerrana, who was a successor of Tikkana,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ejtqducgvc1lgnfr15dlccuhkhzq5se</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563537</id>
      <parentid>563508</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:41:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563537</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1516" sha1="jdihh48x1m6fvzchfjn10uzvh18kw2q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs200|ac}}PREFACE.&lt;/p&gt;

THE Bhagavad-Gita is now too well known to the world to need an introduction. I will, therefore, be as concise as possible in my preface.

2. The great Epic poem of Mahabharatam, entitled the fifth Vedam or Bible, has been written in Sanskrit by the sage Vyasa. It consists of eighteen Cantos called Parvams. In it, is described the Bharata war-the war between the Pandavas and the Kauravas. In the war, the Bhagavad-gita is a great dialogue between Lord Krishna and Arjuna on the battle field of Kurukshetra. It is contained in Canto VI and consists of seven hundred verses or stanzas of four lines each..

3. The Mahabharatam has heen translated into Telugu in parts by three ancient poets Nannayya, Tikkana, and Errana, who are known as the Kavitrayam or the triad of poets. These poets were not contemporaries. Nannayya, the
earliest of them, translated the first two Cantos and a portion of the third. Tikkana, the next in age, translated Cantos IV to XVIII, both inclusive. And Yerrana, the latest of the three, translated the latter portion of Canto III. Their translations are free translations and do not closely follow the original. The translators merely took the story and wrote
their works in their own way, as if they were originals. In doing so, Tikkana has, among other subjects, entirely ignored the Bhagavad-Gita, which contains the teachings of Krishna inculcated to Arjuna at a time when they were most needed. And Yerrana, who was a successor of Tikkana,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jdihh48x1m6fvzchfjn10uzvh18kw2q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563539</id>
      <parentid>563537</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:45:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>563539</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1533" sha1="5m3qquu18wn0ehlr1ws6ixgyn2vr3sl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs200|ac}}PREFACE.&lt;/p&gt;

{{Largeinitial|T}}HE Bhagavad-Gita is now too well known to the world to need an introduction. I will, therefore, be as concise as possible in my preface.

2. The great Epic poem of Mahabharatam, entitled the fifth Vedam or Bible, has been written in Sanskrit by the sage Vyasa. It consists of eighteen Cantos called Parvams. In it, is described the Bharata war-the war between the Pandavas and the Kauravas. In the war, the Bhagavad-gita is a great dialogue between Lord Krishna and Arjuna on the battle field of Kurukshetra. It is contained in Canto VI and consists of seven hundred verses or stanzas of four lines each..

3. The Mahabharatam has heen translated into Telugu in parts by three ancient poets Nannayya, Tikkana, and Errana, who are known as the Kavitrayam or the triad of poets. These poets were not contemporaries. Nannayya, the
earliest of them, translated the first two Cantos and a portion of the third. Tikkana, the next in age, translated Cantos IV to XVIII, both inclusive. And Yerrana, the latest of the three, translated the latter portion of Canto III. Their translations are free translations and do not closely follow the original. The translators merely took the story and wrote
their works in their own way, as if they were originals. In doing so, Tikkana has, among other subjects, entirely ignored the Bhagavad-Gita, which contains the teachings of Krishna inculcated to Arjuna at a time when they were most needed. And Yerrana, who was a successor of Tikkana,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5m3qquu18wn0ehlr1ws6ixgyn2vr3sl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/15</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215760</id>
    <revision>
      <id>563511</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:38:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'that Tikkana, after translating the Bharatam, went to Benaras and prayed to the Goddess of the river Ganges, who appeared in human form to him- Upon his submission that he had translated the Buaratam, the goddess asked him if he had translated the Bhagavad-Gita. He answered in the negative and the goddess blessed his work with immortality.  This story is nothing but a myth. It is also inconsis tent with the view of Vyasa. According to Vyasa...</comment>
      <origin>563511</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1547" sha1="aiaoxauapin2qzj4oll3xyryvkmw1pr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;8&lt;/noinclude&gt;that Tikkana, after translating the Bharatam, went to Benaras
and prayed to the Goddess of the river Ganges, who appeared
in human form to him- Upon his submission that he had
translated the Buaratam, the goddess asked him if he had
translated the Bhagavad-Gita. He answered in the negative
and the goddess blessed his work with immortality.

This story is nothing but a myth. It is also inconsis
tent with the view of Vyasa. According to Vyasa himself,
his Bharatam was intended especially for women and Non-
Brahmans, who were prohibited from reading the Vedam-
But he wrote it in Sanskirt, a language with which the
woman and the Non-Brahman in general are not conversant
and it must be translated into a spoken language. Even
Tikkana did translate a few of the verses of the Gita, though
in his book he put some of them in their proper place, and
let in some in a subsequent canto-Santiparvam-by putting
them into the mouths of Bhishma and others.

It may also be mentioned that Tikkana has omitted the
Viduranity too-the morals inculcated by Vidura to Dhrita-
rashtra. Vidura was a Sudra and there was no divinity in
his nity or teaching. The secret is it would be a task to
translate such abstruse portions as the Gita and others, and
the free translator Tikkana did not like to take the trouble of
doing the task.

11. The Gita is said to be an epitome of the Vedas
and the Upanishads; and it is the existence of this Gita that
has given to the Bharatam the title of the Fifth Vedam.
Wtihout it, the Bharatam would be insipid.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aiaoxauapin2qzj4oll3xyryvkmw1pr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215761</id>
    <revision>
      <id>563513</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:40:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '12. Under these circumstances, it is highly desirable, nay absolutely necessary, that the omission made by the triad of Telgu poets should be supplied by translating the Gita into Telugu. I have now accordingly undertaken the task. And unlike the triad in the case of the remaining Bharatam, I have translated it verse for verse.  13 It must also be noted that, from the difference of opinions held by the respective schools to which they belong...</comment>
      <origin>563513</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1073" sha1="lawpeb4k463thcvrd8zhmq5i601hwnx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;9&lt;/noinclude&gt;12. Under these circumstances, it is highly desirable, nay
absolutely necessary, that the omission made by the triad of
Telgu poets should be supplied by translating the Gita into
Telugu. I have now accordingly undertaken the task. And
unlike the triad in the case of the remaining Bharatam, I have
translated it verse for verse.

13 It must also be noted that, from the difference of
opinions held by the respective schools to which they belonged,
the three great commentators of the Gita, Sankara, Madhwa
and Ramanuja, took advantage of the flexibility of the
Sanskirt language in which it had been written, broke their
heads on cartain shlokas and interpreted them in their respec-
tive favour. They sometimes also begged the question and
made lucid stanzas most obscure by making far-fetched con-
struction. But, I have simply followed the original, most
faithfully and most closely; and I trust that my transla-
tion may meet with the reader's approval to whatever school
of philosophy he may belong.

RAJAHMUNDRY,
May 1907.
TADURY LAKSHMI NARASIMHA RAO.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lawpeb4k463thcvrd8zhmq5i601hwnx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563562</id>
      <parentid>563513</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:03:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563562</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1301" sha1="7g7p4t0l3qgg7114mwr74tf8y6zuc98" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{c|9}}&lt;/noinclude&gt;12. Under these circumstances, it is highly desirable, nay absolutely necessary, that the omission made by the triad of Telugu poets should be supplied by translating the Gita into Telugu. I have now accordingly undertaken the task. And unlike the triad in the case of the remaining Bharatam, I have translated it verse for verse.

13 It must also be noted that, from the difference of opinions held by the respective schools to which they belonged, the three great commentators of the Gita, Sankara, Madhwa and Ramanuja, took advantage of the flexibility of the Sanskirt language in which it had been written, broke their heads on cartain shlokas and interpreted them in their respective favour. They sometimes also begged the question and made lucid stanzas most obscure by making far-fetched construction. But, I have simply followed the original, most faithfully and most closely; and I trust that my translation may meet with the reader's approval to whatever school of philosophy he may belong.


{{rh|RAJAHMUNDRY,||&lt;&gt;&lt;&gt;TADURY LAKSHMI NARASIMHA RAO.&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;}}
{{rh|May 1907.|||}}


{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu
|Page = 16
|bSize = 600
|cWidth = 155
|cHeight = 80
|oTop = 735
|oLeft = 216
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7g7p4t0l3qgg7114mwr74tf8y6zuc98</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563563</id>
      <parentid>563562</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:03:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>563563</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1307" sha1="rdd9hlj3dmohuybdlphkjh9e5ijubt5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{c|9}}&lt;/noinclude&gt;12. Under these circumstances, it is highly desirable, nay absolutely necessary, that the omission made by the triad of Telugu poets should be supplied by translating the Gita into Telugu. I have now accordingly undertaken the task. And unlike the triad in the case of the remaining Bharatam, I have translated it verse for verse.

13 It must also be noted that, from the difference of opinions held by the respective schools to which they belonged, the three great commentators of the Gita, Sankara, Madhwa and Ramanuja, took advantage of the flexibility of the Sanskirt language in which it had been written, broke their heads on cartain shlokas and interpreted them in their respective favour. They sometimes also begged the question and made lucid stanzas most obscure by making far-fetched construction. But, I have simply followed the original, most faithfully and most closely; and I trust that my translation may meet with the reader's approval to whatever school of philosophy he may belong.


{{rh|RAJAHMUNDRY,||&lt;big&gt;&lt;big&gt;TADURY LAKSHMI NARASIMHA RAO.&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;}}
{{rh|May 1907.|||}}


{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu
|Page = 16
|bSize = 600
|cWidth = 155
|cHeight = 80
|oTop = 735
|oLeft = 216
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rdd9hlj3dmohuybdlphkjh9e5ijubt5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215762</id>
    <revision>
      <id>563514</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:41:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>563514</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/2</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215763</id>
    <revision>
      <id>563516</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:52:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563516</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="808" sha1="9wtpygzi8e15dgakhsag38uouf6vu4r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{p|fs125|ac}}THE&lt;/p&gt;

{{p|fs150|ac}}ANDHRA&lt;/p&gt;

{{p|fs200|ac}}BHAGAVADGITA.&lt;/p&gt;

{{p|fs150|ac}}ఆంధ్రభగవద్గీత.&lt;/p&gt;


{{p|fs125|ac}}BY&lt;/p&gt;

{{p|fs125|ac}}TADURI LAKSHMI NARASIMHA RAO.&lt;/p&gt;

{{p|fs100|ac}}తాడూరి లక్ష్మీనరిసింహరావు పంతులు&lt;/p&gt;

{{p|fs125|ac}}TOWN SUB MAGISTRATE,&lt;/p&gt;

{{p|fs150|ac}}CUDDAPAH.&lt;/p&gt;

{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu
|Page = 2
|bSize = 600
|cWidth = 203
|cHeight = 95
|oTop = 531
|oLeft = 191
|Location = center
|Description = 
}}


{{p|fs125|ac}}COCANADA TOWN.&lt;/p&gt;

{{p|fs100|ac}}PRINTED BY MESSRS G. VENKAKNA BROS. AT THE MANORANJANI PRESS.&lt;/p&gt;

{{p|fs125|ac}}1911&lt;/p&gt;

{{rule|1cm}}

{{p|fs125|ac}}Copy Right.&lt;/p&gt;


{{rh|Price||Re. 1-0-0.}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9wtpygzi8e15dgakhsag38uouf6vu4r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/1</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215764</id>
    <revision>
      <id>563517</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>563517</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/3</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215765</id>
    <revision>
      <id>563519</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:53:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>563519</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/4</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215766</id>
    <revision>
      <id>563521</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:55:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563521</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="110" sha1="ihvr7qc3umb66xicra77cez4vsvccoo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;


{{p|fs200|ac}}THE BHAGAVAD-GITA&lt;/p&gt;


{{p|fs150|ac}}భగవద్గీత.&lt;/p&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ihvr7qc3umb66xicra77cez4vsvccoo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215767</id>
    <revision>
      <id>563522</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:55:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>563522</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/6</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215768</id>
    <revision>
      <id>563523</id>
      <timestamp>2026-07-07T14:03:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563523</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1030" sha1="iv2evrhqxscwwehlo8k5tlqg3u5w6mk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{p|fs125|ac}}శ్రీ&lt;/p&gt;

{{p|fs150|ac}}భగవద్గీత.&lt;/p&gt;


{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu
|Page = 6
|bSize = 600
|cWidth = 145
|cHeight = 49
|oTop = 239
|oLeft = 230
|Location = center
|Description = 
}}


{{p|fs100|ac}}తెనుఁగు పద్య కావ్యము.&lt;/p&gt;

{{rule|2cm}}


{{p|fs100|ac}}కడపటవున్ సబ్ మేజిస్ట్రేట్&lt;/p&gt;


{{p|fs100|ac}}తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయపండితవిరచితము.&lt;/p&gt;


{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu
|Page = 6
|bSize = 600
|cWidth = 153
|cHeight = 78
|oTop = 553
|oLeft = 222
|Location = center
|Description = 
}}


{{p|fs100|ac}}కాకినాడ.&lt;/p&gt;


{{p|fs100|ac}}మనోరంజనీ ముద్రాక్షరశాలలో ముద్రింపఁబడినది.&lt;/p&gt;


{{p|fs125|ac}}1911.&lt;/p&gt;

{{rule|1cm}}

{{c|కాపీరైట్}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iv2evrhqxscwwehlo8k5tlqg3u5w6mk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563524</id>
      <parentid>563523</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:04:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>563524</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1031" sha1="5v6qgcdcvtiujuz2ht6v2gj5rmge47o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{p|fs125|ac}}శ్రీ&lt;/p&gt;

{{p|fs150|ac}}భగవద్గీత.&lt;/p&gt;


{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu
|Page = 6
|bSize = 600
|cWidth = 145
|cHeight = 49
|oTop = 239
|oLeft = 230
|Location = center
|Description = 
}}


{{p|fs100|ac}}తెనుఁగు పద్య కావ్యము.&lt;/p&gt;

{{rule|2cm}}


{{p|fs100|ac}}కడపటవున్ సబ్ మేజిస్ట్రేట్&lt;/p&gt;


{{p|fs100|ac}}తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయపండితవిరచితము.&lt;/p&gt;


{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu
|Page = 6
|bSize = 600
|cWidth = 153
|cHeight = 78
|oTop = 553
|oLeft = 222
|Location = center
|Description = 
}}


{{p|fs100|ac}}కాకినాడ.&lt;/p&gt;


{{p|fs100|ac}}మనోరంజనీ ముద్రాక్షరశాలలో ముద్రింపఁబడినది.&lt;/p&gt;


{{p|fs125|ac}}1911.&lt;/p&gt;

{{rule|1cm}}


{{c|కాపీరైట్}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5v6qgcdcvtiujuz2ht6v2gj5rmge47o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215769</id>
    <revision>
      <id>563525</id>
      <timestamp>2026-07-07T14:04:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>563525</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శృంగారతిలకము.djvu/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215770</id>
    <revision>
      <id>563544</id>
      <timestamp>2026-07-07T17:08:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>563544</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శృంగారతిలకము.djvu/4</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215771</id>
    <revision>
      <id>563546</id>
      <timestamp>2026-07-07T17:09:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'THE SRINGARATILAKA. శృంగారతిలకము   BY TADURI LAKSHMI NARASIMHA RAO. తాడూరి లక్ష్మీ నరసింహ రావు పంతులు TOWN SUB MAGISTRATE, CUDDAPAH.   FIRST EDITION 1000 COPIES    COCANADA TOWN PRINTED BY MESSRS. G. VENKANNA BROS AT THEIR MANORANJANI PRESS. 1910  Price Copy Right. One Anna.'</comment>
      <origin>563546</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="370" sha1="ntg8mifb8e4gkfvmhjcf5w8aj4ega8l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;THE
SRINGARATILAKA.
శృంగారతిలకము


BY
TADURI LAKSHMI NARASIMHA RAO.
తాడూరి లక్ష్మీ నరసింహ రావు పంతులు
TOWN SUB MAGISTRATE,
CUDDAPAH.


FIRST EDITION
1000 COPIES


COCANADA TOWN
PRINTED BY MESSRS. G. VENKANNA BROS AT THEIR MANORANJANI PRESS.
1910

Price
Copy Right.
One Anna.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ntg8mifb8e4gkfvmhjcf5w8aj4ega8l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శృంగారతిలకము.djvu/3</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215772</id>
    <revision>
      <id>563547</id>
      <timestamp>2026-07-07T17:10:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>563547</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శృంగారతిలకము.djvu/1</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215773</id>
    <revision>
      <id>563548</id>
      <timestamp>2026-07-07T17:10:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>563548</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శృంగారతిలకము.djvu/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215774</id>
    <revision>
      <id>563549</id>
      <timestamp>2026-07-07T17:12:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; మ॥ చెలి చంద్ర గ్రహణమ్ము వేళ చనుదెంచె న్నీ కు నిక్కమ్ము గా వెలి నుండం దగ దమ్మ లోపలికి వే వే సొమ్మునీదైన ని ర్మలమౌ మోమును జూచి పూర్ణశశి నా రాహుగ్రహం బక్కటా మలఁగ స్వీడుచు నీ...'</comment>
      <origin>563549</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3004" sha1="dfhc2xvohgbemfsyzk2onp5t2rx2y9j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;శృంగారతిలకము.
7&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
మ॥ చెలి చంద్ర గ్రహణమ్ము వేళ చనుదెంచె న్నీ కు నిక్కమ్ము గా
వెలి నుండం దగ దమ్మ లోపలికి వే వే సొమ్మునీదైన ని
ర్మలమౌ మోమును జూచి పూర్ణశశి నా రాహుగ్రహం బక్కటా
మలఁగ స్వీడుచు నీ ముఖేందుఁ గబళింపం జూచుఁ జందాననా॥ 6

చ చెలి మృగవాభిపత్రములు చెక్కిళులందున మాయ వయ్యెఁ జ
న్నులమయిపూఁత రాల ద కనుంగవ కాటుక తగ్గ దయ్యేఁ
దల మఱ దయ్యె మోవిపయఁ దమ్మరసంబున నైనర్హ క్తిమం
బలగితో నీవు నీదు పతి యర్భకుఁ డొక్కొ మదేభగామినీ#

మ॥ వనితా యల్ల మగండు నల్గఁ డతఁడుం బాలుండు వృద్ధుండు గాఁ
డును సుప్తుండు కురూపి రోగి యబలుండుం గాఁడు తా నాళఠుం
డును గాఁడుం జవరాలిఁ జంద్రముఖ నన్నుం జూబి పువ్విలు
తాఁ
కున మ్రోల స్దిగవిడ్చి దైత్యగురు సిగ్గుం జెంది వెర్టీ సెఁ జూ

శా. ఎట్టెట్టో కడుఁ బెద్దకాలమున కింతీ వచ్చె నాభర్త తా
నట్టెనన్. సగ మైన రేయి: చసే నయ్యై దేశ వార్తాలితోఁ
గట్టా పిమ్మట వేడ్క వానిపయి నల్కం బూని యే నుండఁగా
నిట్టీతూరుపుదిక్కునా సవతియ యెఱ్ఱవాతెం గదే.

శా. మేలే పాడగు కట్టెదెబ్బ పడుటల్ మే లెండలో మాఁడుటల్
మేలే మేసను బాడి పూఁతలు బలే మేల్నిప్పులోఁ గాలు టి
10.
ఓ బాహులతి కాహిందోళ లీలా సుఖం-
బీలాగబ్బెను గుండ నీకు శ్రమ లేకేలబ్బు సౌఖ్యం బిలన్

శా॥ మోమున్ మోమునఁ జేర్చి యేల బలిమిన్ ముద్దాడె దో సిగ్గిడీ
నామైజారును వీడు మొట్లు శర పొందం బల్కి వంచించెదే&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dfhc2xvohgbemfsyzk2onp5t2rx2y9j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శృంగారతిలకము.djvu/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215775</id>
    <revision>
      <id>563550</id>
      <timestamp>2026-07-07T17:14:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; శా॥ నావిజ్ఞాపన మాలకింపఁగదవే నానాధ కొన్నైననా ళ్ళీ వందే కడపంగ వేఁడెదను జు మ్మి దేశ శాలస్థితుల్ కావే మంచివి సుమ్మి యేమిటికంగా నాలకింపగ దే పూవు౦బోఁడులమీఁదఁ జంద్రకిరణంబు...'</comment>
      <origin>563550</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3035" sha1="18hyj9g7lmelqe8lbd1t80xac7s70un" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;శృంగారతిలకము,&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
శా॥ నావిజ్ఞాపన మాలకింపఁగదవే నానాధ కొన్నైననా
ళ్ళీ వందే కడపంగ వేఁడెదను జు మ్మి దేశ శాలస్థితుల్
కావే మంచివి సుమ్మి యేమిటికంగా నాలకింపగ దే
పూవు౦బోఁడులమీఁదఁ జంద్రకిరణంబుల్ వేఁడియైతోఁ చెడిన్ 17

మ॥ నలిఁగళ్యాణిరొ చంద నాదులను మేనం బూసి యెట్లననుం
జ: జెలి వీఁగింపును రెండుమూఁడుదినముల్. చెన్నార నే వచ్చి య
వ్వల” ని న్నాతొడమీఁదఁ బెట్టి ప్రియ మొప్పం గౌఁగిఁటంజేర్చి శ్రీ
తల మౌనట్టుల సూర్యరశ్మి నయినం దథ్యంబుగాఁ జేసెదన్॥ 18

చం! అతులితమన్మథానల శిఖాళి శరీరములోన దూఱి తా
సతతము మండుచుండఁ బయి
చందన లేపము లేమి కార్యమా
సతతము గుమ్మ రావమునఁ జక్కఁగ ఁబూసిన యట్టి మన్న దే
వితమునఁ దాపహారియగుఁ పెద్దయుఁ దాపకరంబ కా కిలన్

మ పరఁగ ‘స్వంగవిలాసినీనయనశోభం గాంచి లజ్జింపుచున్
వరమా నేరుపుగల్గులే ళ్లడవికిం బాఱంగ నవ్వారి వౌ
గురువౌ చన్నుల కోడియుం గదల వేన్గుల్ పెద్దమత్తిల్లుచున్
ధర మూర్ఖుల్ కర మోడియుం దురభిమానం బేద రెన్నండునున్ ॥20

చ తనర మదేభకుంభగతిఁ దద్ద వెడందయి కుంకుమార్ద్రమై
చను చెలిచన్ను దోయిపయిఁ జయ్యనఁ బేఱుటురమ్ము చేర్చి త
జ్ఞాన భుజపంజరంబునను గమ్మగ నిద్ర నిమేష మంది కాం
చును ననవిల్తుపోరఁ గడుఁ జొక్కి నయాతఁడు ధన్యతం ధరన్ 1 21

అమ్మా రోహిణి యీనిశాకరున కిల్లా లైతి వే
వెప్లైన
గమ్మే వీనికి బుద్ధి చెప్పి చెడుఁ బోకల్ మాన్పు నాయింటిలోని&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>18hyj9g7lmelqe8lbd1t80xac7s70un</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శృంగారతిలకము.djvu/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215776</id>
    <revision>
      <id>563551</id>
      <timestamp>2026-07-07T17:16:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; గోమ్మా యీకఁడు జలమార్గములఁ గోర్కుల్ మీఱ రేజొచ్చితా నెమ్మి న్నా పిఱుఁ దంటెఁ జెప్పు మిది యింతీ వరిశ ధర్మంబఁ పే॥ 22  మ భువి సౌఖ్యంబిది దుఃఖమిద్ది యనుచుం బొఁదొంద నా లేని వ స్త...'</comment>
      <origin>563551</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2867" sha1="7y4i8ce5se61katf7vylg1knmm052ul" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;శృంగారతిలకము&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
గోమ్మా యీకఁడు జలమార్గములఁ గోర్కుల్ మీఱ రేజొచ్చితా
నెమ్మి న్నా పిఱుఁ దంటెఁ జెప్పు మిది యింతీ వరిశ ధర్మంబఁ పే॥ 22

మ భువి సౌఖ్యంబిది దుఃఖమిద్ది యనుచుం బొఁదొంద నా లేని వ
స్తువొకానొక్కటి యొక్క మందమతి యెంతో మోక్షమం చాడెఁ జీ
వువువిల్తుండు వికాసిసేయువయ సుప్పొంగించు మాదంబుచే '
వివశావస్థను వెళ్లాలు చంద్రముఖినీవీ మోక్షమే మోక్ష మా!

ఉ చిక్కనిచన్ను లోరమణి చిక్కినవై యిటు వాలె నంచు నీ
వెక్కుడు చింతసేయ నదియేమిటికమ్మ వివేకహీనతన్
మిక్కిలి స్తబ్ధతం జనుల నెమ్మదిఁ గాల్చుచు విఱ్ఱవీఁ గె నే
నెక్కుడువాఁడు తాఁ బడఁ డె యీధరలో నిది యొక్క చిత్రమే! 24

తేగీ॥ చెఱుకువిల్కా సిపూబంతి చిగురుఁబోణి
రమణి కరాంతలోచన రాజవదన
'అరిగెద వదేమి నామన | స్సపహరించి
యిపు డ రాజకమయ్యెఁగా యెల్లఁజూడ II

చు|| ఇల దుర్గంబగు మార్గమందు విధి నెప్తే తోటుపాటొంది తా
నలసన్నంబగు నడ్ముసున్న యగునే నౌఁ గాక మాదోషమే
బలమౌ చిక్కనిచన్ను గుబ్బలులు తోవం బోవ నడ్డంబునూ
కలికీ యంచును జెప్పఁగాను జెవిదాఁకంబోయెఁ గందోయియే॥ 26

మః మగువా నాపయిఁ గోప మేని మది భామా వేఱు మార్గంబునం
బగ సాధింపఁ గడంగ నేల యడలింప న్న న్ను ని న్నే నిటం
దగ ముద్దాడుట కౌఁగలించు టకటా తప్పైన వేమాఱు నా
వగుముదాటలు కౌఁగిలింతలును గాంతా నాకు నీరావఁ జే 27&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7y4i8ce5se61katf7vylg1knmm052ul</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శృంగారతిలకము.djvu/13</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215777</id>
    <revision>
      <id>563552</id>
      <timestamp>2026-07-07T17:19:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; మ అలుశల్-మామము భాష నాపయిన విన్నా మాటబద్ధంబు-ను. ! మ్మలుగం జోలునె నీదు సేవకునిపై నమ్మాటయే నమ్మితే లలినీ చేతులతోడఁ గట్టి పలుఁ గాట్లు గర్చి చన్గుబ్బపో టులుమం బొడ్చి కటాక్ష...'</comment>
      <origin>563552</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2029" sha1="bine70lekprpk9a47m1qy1a1ggpfy14" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;శృంగారతిలకము&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
మ అలుశల్-మామము భాష నాపయిన విన్నా మాటబద్ధంబు-ను.
! మ్మలుగం జోలునె నీదు సేవకునిపై నమ్మాటయే నమ్మితే
లలినీ చేతులతోడఁ గట్టి పలుఁ గాట్లు గర్చి చన్గుబ్బపో
టులుమం బొడ్చి కటాక్ష బాణముల వేటుల్ వేయవే వేఁడెవన్ 128

ఉ వడ్డిని బిందె పెట్టికొని నాదెన మోమయి ముద్దుగుమ్మరో
2. దొడ్డుగ ముద్దుగారు నలతొంగలి తెప్పలు వాల్చిచూచెదే?
ఒడ్డుము నీకు యోగ్యుఁడగు నొండొక పూరుషు మీఁద దృష్టి 'నే
నడ్డిని బిందెగల్లు నెలనాగకు సేవ యొనర్ప నేర్తు నే

మననుఁదర్బంగ నిజంబు చెప్పు మరు బాణవాత ఘాతంబు చే
తను నీమీఁదను దృష్టినిల్పి పరిచింతం బొందు చే నున్న దా
నను నీయచ్చగునందగాఁ డొకఁడు తా సన్బాసియున్నాఁడు నా
కునుదాసుండు ప్రవాసీయాతఁడితఁడొక్క-యంచుఁదోఁ చెన్మదిన్ 80

ఇది శ్రీ కాళిదాస మహాకవి వణీతంబైన సంస్కృత
మాతృకనుండి తాడూరి లక్ష్మీనరసింహ
రాయని చేఁ దెనిఁగింపఁబడిన
శృంగార తిలకము.&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bine70lekprpk9a47m1qy1a1ggpfy14</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐర్లండు (చరిత్ర)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215778</id>
    <revision>
      <id>563555</id>
      <timestamp>2026-07-07T17:24:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  =  ఐర్లండు (చరిత్ర)   | ముందరి = [[../ఐరోపాఖండ కళ/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరములు =  |సంవత్సరం=1930 }}  &lt;pages index...'</comment>
      <origin>563555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="720" sha1="jo2ab0n1fr0ueurdotkew5bb9xnaaex" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  =  ఐర్లండు (చరిత్ర) 
 | ముందరి = [[../ఐరోపాఖండ కళ/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1930
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=480 fromsection=&quot;480B&quot; to=486 tosection=&quot;486A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:ఐరోపా]]</text>
      <sha1>jo2ab0n1fr0ueurdotkew5bb9xnaaex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/18</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215779</id>
    <revision>
      <id>563570</id>
      <timestamp>2026-07-07T18:28:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563570</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2705" sha1="pipmcwzbi7bsj8fuh50gcw6ktdg5qja" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu
|Page = 18
|bSize = 600
|cWidth = 458
|cHeight = 61
|oTop = 88
|oLeft = 76
|Location = center
|Description = 
}}

{{c|శ్రీ}}
{{c|నారాయణాయనమః}}

{{p|fs150|ac}}శ్రీమదాంధ్రమహభారతము.&lt;/p&gt;

{{p|fs150|ac}}భీష్మపర్వము.&lt;/p&gt;
{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu
|Page = 18
|bSize = 600
|cWidth = 158
|cHeight = 29
|oTop = 312
|oLeft = 213
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs125|ac}}భగవద్గీత.&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
{{Largeinitial|శ్రీ}}యుత మై భుజాంతరము చెన్నెసలారఁగఁ శాంతసంవిదం
బై యఖిలంబునుం జఠరమందు నడంగఁగనప్రమేయుఁడై
యేయెడనొక్కఁడైస్వరతినెంతయు వెల్గుగుణాలవాలునా
రాయణు:దొంటిబ్రహ్మముఁబరాత్ఫరుఁగొల్తునభీష్టసిద్ధికిన్.
&lt;/poem&gt;


అని పరమబ్రహ్మప్రార్థనంబుచేసి తత్ప్రసాదసమాసాదికవితానురూపంబగు నానందమహాసముద్రంబున నోలలాడుచుండి యొక్కనాఁడు నామనంబున
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
మ॥ అనఘుండైనపరాశరాత్మజుడు ము న్నత్యాదరంబారఁగా
    జనలోకంబుహితంబుపొంటె సురభాషంబంచమామ్నాయమ
    న్వినుతిం గాంచిన భారతంబనుకృతిన్నిర్మించె నద్దానినిం
    దెనుగుంజేసిరి నన్నయార్యుఁడును సత్తిక్కార్యుఁడెఱ్ఱార్యుఁడున్ II

మ॥ తెనుఁగుఁంజేసెడుకార్యమందుఁ దమరీతిం బోయిరే కాక యా
    ఘనులైనట్టి కవీశ్వరుల్ ముగురు విఖ్యాతంపుమూలంబునం
    దున నెట్లున్నది యెంతయున్న దెదయందుం దప్ప కట్లంతయుం
    జనఁజెప్పంగఁ దొడంగరైరి మదిలోఁజర్చించివీక్షింపఁగన్. III
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pipmcwzbi7bsj8fuh50gcw6ktdg5qja</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563573</id>
      <parentid>563570</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:45:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>563573</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2755" sha1="dbgy9jk1ocrb1snt90oe42ohbe66x1h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu
|Page = 18
|bSize = 600
|cWidth = 458
|cHeight = 61
|oTop = 88
|oLeft = 76
|Location = center
|Description = 
}}

{{c|శ్రీ}}
{{c|నారాయణాయనమః}}

{{p|fs150|ac}}శ్రీమదాంధ్రమహభారతము.&lt;/p&gt;

{{p|fs150|ac}}భీష్మపర్వము.&lt;/p&gt;
{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu
|Page = 18
|bSize = 600
|cWidth = 158
|cHeight = 29
|oTop = 312
|oLeft = 213
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs125|ac}}భగవద్గీత.&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
{{Largeinitial|శ్రీ}}యుత మై భుజాంతరము చెన్నెసలారఁగఁ శాంతసంవిదం
బై యఖిలంబునుం జఠరమందు నడంగఁగనప్రమేయుఁడై
యేయెడనొక్కఁడైస్వరతినెంతయు వెల్గుగుణాలవాలునా
రాయణు:దొంటిబ్రహ్మముఁబరాత్ఫరుఁగొల్తునభీష్టసిద్ధికిన్. {{float right|I}}
&lt;/poem&gt;


అని పరమబ్రహ్మప్రార్థనంబుచేసి తత్ప్రసాదసమాసాదికవితానురూపంబగు నానందమహాసముద్రంబున నోలలాడుచుండి యొక్కనాఁడు నామనంబున
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
మ॥ అనఘుండైనపరాశరాత్మజుడు ము న్నత్యాదరంబారఁగా
    జనలోకంబుహితంబుపొంటె సురభాషంబంచమామ్నాయమ
    న్వినుతిం గాంచిన భారతంబనుకృతిన్నిర్మించె నద్దానినిం
    దెనుగుంజేసిరి నన్నయార్యుఁడును సత్తిక్కార్యుఁడెఱ్ఱార్యుఁడున్ {{float right|II}}

మ॥ తెనుఁగుఁంజేసెడుకార్యమందుఁ దమరీతిం బోయిరే కాక యా
    ఘనులైనట్టి కవీశ్వరుల్ ముగురు విఖ్యాతంపుమూలంబునం
    దున నెట్లున్నది యెంతయున్న దెదయందుం దప్ప కట్లంతయుం
    జనఁజెప్పంగఁ దొడంగరైరి మదిలోఁజర్చించివీక్షింపఁగన్. {{float right|III}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dbgy9jk1ocrb1snt90oe42ohbe66x1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215780</id>
    <revision>
      <id>563572</id>
      <timestamp>2026-07-07T18:43:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563572</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2004" sha1="2ft0njj2tn3ivp0viijepw9ezov6ca6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|2|భగవద్గీత|}}&lt;/noinclude&gt;{{c|మఱియును}}

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
సీ॥ ఇలమహాభారతం బే యోగశాస్త్రంబు
          తనలోనఁ గల్మివేదమనఁబరఁగె
   నేయోగశాస్త్రంబునెఱుకలేమిని సవ్య
          సాచిరథంబుపైఁ జదికిలఁబడె
   నేయోగశాస్త్రంబునెఱుకచే సోత్సాహి
          యై యతఁడనిలోన నరులఁగూల్చె
   నేయోగశాస్త్రంబు నిల భగవంతుడొ
          కృష్ణుండు నరునకైకృపనుజెప్పె

   నొనర నిహపరసుఖము లేయోగశాస్త్ర
   మభ్యసింపంగ దొరఁకొను నల్లయోగ
   శాస్త్రమగు భగవద్గీత సర్వ మకట
   వారుమువ్వురు విడిచినవారలైరి.       {{float right|IV}}

ఆ॥ వె॥ పప్పులేనికూఁడు పరికింపఁగా నుప్పు
       లేనికూర కొప్పులేనిశిరము
       నెట్టు లుండు నుండు పట్టులా గీతయు
       లేనిభారతంబులీల యెల్ల.       {{float right|V}}

కం॥ తగు నది గావున నాకును
    భగవద్గీతలను దెనుఁగుబాస వినిర్మిం
    పఁగ మూలానుసరణముగ
    జగద్ధితముకొఱకు మిగుల సరసమృదూక్తిన్.   {{float right|VI}}
&lt;/poem&gt;


అనియాలోచించుచుఁ బరమానందంబున నేనించుక కనుమూయుటయు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2ft0njj2tn3ivp0viijepw9ezov6ca6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215781</id>
    <revision>
      <id>563576</id>
      <timestamp>2026-07-07T21:14:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563576</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2285" sha1="1d3m03uel9oz989bd0k2gup9hmpmfy1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||మొదటి అధ్యాయము|3}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
సీ॥ అమరి రేగోత్రంబునందు భార్గవవీత
          హవ్యసావేతసులనెడిఋషులు
   తత్సువాధూలగోత్రంబునఁ బుట్టి యా
          పస్తంబసూత్రుడై పరఁగెనెవ్వఁ
   డమరంగ యోగంబు నభ్యసించి యెవండు
          నిత్యహరిధ్యాననిరతుఁ డయ్యెఁ
   బరభామఁ బరధనంబరయనొల్లక నిత్య
          సత్యవ్రతుండయ్యె జగతినెవఁడు

   భువనమందుండి యెవ్వఁడుదివికిఁబోవు
   నప్పుడెక్కంగఁ బువుఁదేరు హరియ పంపె
   ధరణి కట్టి నాజనకుండుపరమపావ
   నుండు రామనభట్టారకుండు వచ్చి.     {{float right|VII}}
&lt;/poem&gt;


పాదంబులు భూమిమీఁద మోపకనిలిచి నానమస్కారంబులంగైకొని నన్ను దీవించి
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
తే॥ గీ॥ ధరణియందుండి దివమునకరుగుదెంచు
       పుణ్యపురుషులు దేవేంద్రుపుణ్యసభను
       నీదుక్షేమంబు లెస్స వర్ణింపఁగా న
       నారతము సంతసించుచున్నాఁడఁ బుత్ర.   {{float right|VIII}}
&lt;/poem&gt;


మఱియునేను సత్యలోకమ్మున కొక్కనాఁడగస్త్యాదులతో నరుగుటయు భగవద్గీత నాంధ్రభాషయందు నీవుచేయంగలవాఁడవనిబ్రహ్మ సభలోఁ బ్రశంసింపంబడియె నీమీదిప్రేమాతిశయంబున నినుఁజూడవచ్చితి ననుసమయంబున&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1d3m03uel9oz989bd0k2gup9hmpmfy1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215782</id>
    <revision>
      <id>563577</id>
      <timestamp>2026-07-07T21:30:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563577</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2278" sha1="japkgwtobcrljzv8g9t0fhj121fwh6w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|4|భగవద్గీత|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
సీ॥ నీలమేఘముఁబోలు మేలినెమ్మెయివాఁడు
          కౌస్తుభదీప్తవక్షమ్మువాఁడు
   బంగారువన్నియ పట్టుఁబుట్టమువాఁడు
          మొలకనవ్వుల ముద్దు మొగమువాఁడు
   తెల్లదామరపూల తేఁటకన్నులవాఁడు
          ససిగ ముంగురులాడు నొసలువాఁడు
   బొమ్మయోలగమున్న బొడ్డుఁదామరవాఁడు
          సిరియాడుచున్నట్టి యురమువాఁడు

   మురళినాదంబు చేసెడు మోవివాఁడు
   నెమలిపింఛంబుతోడి పెన్నెరులవాఁడు
   శంఖచక్రాది దీప్త హస్తములవాఁడు
   నగుచు నారాయణుండు ప్రత్యక్షమయ్యె. {{float right|IX}}

అయినాదండప్రణామంబాదరించి నన్నుదీవించి

తే॥ గీ॥ కర్మయజ్ఞంబు చేసి తిక్కన్న నాఁడు
       తగియెఁ దెనిఁగింపఁగా భారతంబునేఁడు
       జ్ఞానయజ్ఞంబునంజేసి దానిఁ జక్కఁ
       జేయఁదగుదువు లక్ష్మీనృసింహనీవు.  {{float right|X}}

కం॥ కావున భగవద్గీతం
    గావింపు మదంకితంబుగా దానిని నేఁ
    డావనజాప్తసుధాకర
    మైవెలసెడున ట్లనుగ్రహమ్ము సలిపితిన్.   {{float right|ΧΙ}}
&lt;/poem&gt;


అనిప్రసాదించి నాజనకునితో నదృశ్యుండయ్యె నంతనేనుగన్నుదెఱచి పరమభక్తి భరితాంతరంగుండనై&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>japkgwtobcrljzv8g9t0fhj121fwh6w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215783</id>
    <revision>
      <id>563580</id>
      <timestamp>2026-07-07T21:52:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563580</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2726" sha1="l8vfgxdu5xioiqiduot3lh9rer4mmxi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||మొదటి అధ్యాయము|5}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
ఉ॥ ఎవ్వనిచేతనిజ్జగములెల్ల సృజింపఁబడెం దలంపఁగా
    నెవ్వఁడొకండ యిజ్జగములెల్లను నిండి వెలుంగుచుండువాఁ
    డెవ్వఁడుసాక్షిమాత్రుఁడుగ నెల్లచరాచరకోటికెప్పుడు
    న్నివ్వటిలుం బ్రవృత్తియలనిత్యునకు న్భువనైకభర్తకున్. {{float right|XII}}

కం॥ సురకోట్యధ్యక్షునకుం
    బరమపురుషునకును భూతభావనునకు న
    క్షరునకు వేదాంగున కీ
    శ్వరునకు జగదాదిజునకు సర్వవిదునకున్.   {{float right|XIII}}

కం॥ స్థిరునకు సిద్ధార్థునకున్
    హిరణ్యనాభునకు నార్తహితునకును మహా
    పరమదయాశరనిధికిన్
    శరణాగతరక్షకునకు శౌరికి హరికిన్.    {{float right|XIV}}
&lt;/poem&gt;


సమర్పితంబుగా నాయొనర్పంబూనిన మహాభారతాంతర్గత భగవద్గీతకుఁ గథాక్రమంబెట్టిదనిన.


ఒక్కమహాఫలంబుగోరి జనమేజయుండు మహాభారతము వినఁగోరుటయు వైశంపాయనుండు వినిపించెను. అందుఁగురుపాండవుల యుద్ధోద్యోగంబును వారు తమతమబలంబులతో యుద్ధరంగంబున యుద్ధ
సన్నద్ధులైయుండుటయు సవిస్తరంబుగావిని జనమేజయుండు పిదపటికథయడుగుటయు వైశంపాయనుండిట్లనియె.


యుద్ధంబుజరగు సమయంబున దానితెఱంగెల్లఁగని ధృతరాష్ట్రునకు వినిపించుటకుఁ దనశిష్యుండైన సంజయుని నియమించి వ్యాసమహాముని నిజేచ్ఛంజనినవెనుక


ధృతరాష్ట్రుఁడు సంజయునితో నిట్లనియె&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l8vfgxdu5xioiqiduot3lh9rer4mmxi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215784</id>
    <revision>
      <id>563582</id>
      <timestamp>2026-07-07T22:09:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563582</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2118" sha1="24f3csiao2q8i7evbe5ibjv493tyd4j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|భగవద్గీత}}

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
కం॥ అలపాండవులునునాపు
    త్రులుపుణ్యక్షేత్రమౌ కురుక్షేత్రమునం
    గలహపుపగతో సంజయ
    చలమారఁగఁ గూడి యేమిసలిపిరి చెపుమా.  {{float right|1}}

{{c|అనుటయు సంజయుండిట్లనియె.}}

కం॥ వినుమట్లు వ్యూహముగఁబ
    న్నినపాండవసేనఁ జూచి నెమ్మిం దుర్యో
    ధనరాజప్పుడు చెచ్చెర
    ధనురాచార్యుకడకేగి తగనిట్లనియెన్.   {{float right|2}}

కం॥ థీయుతుఁడును నీశిష్యుం
    డై యెసఁగెరు ద్రుపదపుత్రుఁ డమరుప వ్యూహం
    బోయాచార్య తనరు కౌం
    తేయుల ఘనసేన యిదియెదీనింగనుమా.  {{float right|3}}

కం॥ అని భీమార్జునతుల్యులు
    ఘనశూరులు మేలివిల్లుకాండ్రును నగుచుం
    జనుయుయుధానుఁడు విరటుం
    డనఘ మహారధీకుఁడైన యలద్రుపదుండున్. {{float right|4}}

తే॥ గీ॥ చేకితానుఁడు మఱిపురుజిత్తు కుంతి
       భోజుఁడును దృష్ట కేతుఁడు పురుషవర్య
       పురుషపుంగవుఁడగు శైబ్యభూమిపతియు
       వీర్యవంతుఁడు కాశిపృధ్వీవరుండు.   {{float right|5}}

కం॥ ధీరు౦డు యుధామన్యుఁడు
    వీరవరుం డుత్తమౌజవిభుఁ డభిమన్యుం
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>24f3csiao2q8i7evbe5ibjv493tyd4j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu/24</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215785</id>
    <revision>
      <id>563589</id>
      <timestamp>2026-07-07T23:48:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563589</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2079" sha1="6oqmwp0ruv6tkpjywr2jnxuad8p7eyr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||మొదటి అధ్యాయము|7}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
    డారయ నుపపాండవులు మ
    హారథు లీయెల్లవారలయ్యాయిందున్.

కం॥ మనలోన ముఖ్యయోధుల
    మనసేనానాయకుల సమంచితమగురీ
    తిని నీకు జ్ఞాపకార్థము
    వినిపించెద వినఁగదయ్య విప్రశేష్ఠా.   {{float right|7}}

కం॥ నీవును భీషుఁడు గర్తుం
    డావల జయశాలురౌ కృపాశ్వత్థామల్
    భావింప సైంధవుఁడు మే
    ధావి వికర్ణుండు సౌమదత్తియుమఱియున్. {{float right|8}}

కం॥ ఇతరులు శూరులుపెక్కం
    డ్రతులిత నానాయుధప్రహరణులు రణపం
    డితులై యెల్లరు తమజీ
    వితములు నాకై మహాత్మవిడిచెడువారల్. {{float right|9}}

తే॥ గీ॥ అకట భీష్మాభిరక్షితంబై వెలుంగు
      నట్టి మనసేన గన నపర్యాప్తమయ్యె
      నౌర భీమాభిరక్షితంబై వెలుంగు
      నట్టి వారల సేన పర్యాప్తమయ్యె.  {{float right|10}}

తే॥ గీ॥ అమరమీరెల్ల వ్యూహమార్గములయందుఁ
       దమతమకు నేరుపడ్డట్టి తావునంద
       జాగరూకతతోడ నాచార్యవర్య
       నిలిచి భీష్మున కాపాడవలయుఁజుండి.  {{float right|11}}

తే॥ గీ॥ ఇట్లుపల్కిన రాజున కడఁద నంత
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6oqmwp0ruv6tkpjywr2jnxuad8p7eyr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563590</id>
      <parentid>563589</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T23:50:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>563590</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2100" sha1="p0y6o577yxux0sktxbnbszudykl9arq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||మొదటి అధ్యాయము|7}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
    డారయ నుపపాండవులు మ
    హారథు లీయెల్లవారలయ్యాయిందున్.    {{float right|6}}

కం॥ మనలోన ముఖ్యయోధుల
    మనసేనానాయకుల సమంచితమగురీ
    తిని నీకు జ్ఞాపకార్థము
    వినిపించెద వినఁగదయ్య విప్రశేష్ఠా.   {{float right|7}}

కం॥ నీవును భీషుఁడు గర్తుం
    డావల జయశాలురౌ కృపాశ్వత్థామల్
    భావింప సైంధవుఁడు మే
    ధావి వికర్ణుండు సౌమదత్తియుమఱియున్. {{float right|8}}

కం॥ ఇతరులు శూరులుపెక్కం
    డ్రతులిత నానాయుధప్రహరణులు రణపం
    డితులై యెల్లరు తమజీ
    వితములు నాకై మహాత్మవిడిచెడువారల్. {{float right|9}}

తే॥ గీ॥ అకట భీష్మాభిరక్షితంబై వెలుంగు
      నట్టి మనసేన గన నపర్యాప్తమయ్యె
      నౌర భీమాభిరక్షితంబై వెలుంగు
      నట్టి వారల సేన పర్యాప్తమయ్యె.  {{float right|10}}

తే॥ గీ॥ అమరమీరెల్ల వ్యూహమార్గములయందుఁ
       దమతమకు నేరుపడ్డట్టి తావునంద
       జాగరూకతతోడ నాచార్యవర్య
       నిలిచి భీష్మున కాపాడవలయుఁజుండి.  {{float right|11}}

తే॥ గీ॥ ఇట్లుపల్కిన రాజున కడఁద నంత
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p0y6o577yxux0sktxbnbszudykl9arq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215786</id>
    <revision>
      <id>563611</id>
      <timestamp>2026-07-08T07:41:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saiphani02</username>
        <id>6247</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వీటిని వదిలించుకోవడం ఎలా? సులభమైన ఒక మందు ఉంది. వేపాకు బాగా నూరాలి. కుంకుడు కాయలంత ఉండలు చేయాలి. వారం దినాలు పరగడుపున మింగాలి. ఒక వారం ఆపి మరలా వారం దినాలు మింగాలి. ఇంగువ నీరు...'</comment>
      <origin>563611</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="537" sha1="nabl4vshrouau04sfgdpkdupbaz6ngk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Saiphani02&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వీటిని వదిలించుకోవడం ఎలా? సులభమైన
ఒక మందు ఉంది.
వేపాకు బాగా నూరాలి. కుంకుడు కాయలంత
ఉండలు చేయాలి. వారం దినాలు పరగడుపున
మింగాలి. ఒక వారం ఆపి మరలా వారం
దినాలు మింగాలి.
ఇంగువ నీరు పరగడుపున తాగడం కూడా
మంచిది.
7&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nabl4vshrouau04sfgdpkdupbaz6ngk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215787</id>
    <revision>
      <id>563612</id>
      <timestamp>2026-07-08T07:42:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saiphani02</username>
        <id>6247</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */ [[WP:AES|←]]Created page with '6 ఈ పురుగులు మలంలో ఉంటాయి. చేతులకు, గోటి సందులకు అంటు కొంటాయి. నీటిలో, తిండిలో చేరతాయి. కడుపులో చేరతాయి. పెరుగుతాయి. చేతులకు మలం అయినపుడు సోపుతో బాగా కడగాలి. మురికి లేకుండా చూ...'</comment>
      <origin>563612</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="595" sha1="ltpx2edei0o1q0tt7fwmr9im7kaqzso" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Saiphani02&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;6
ఈ పురుగులు
మలంలో ఉంటాయి.
చేతులకు,
గోటి
సందులకు
అంటు
కొంటాయి. నీటిలో,
తిండిలో చేరతాయి.
కడుపులో చేరతాయి.
పెరుగుతాయి.
చేతులకు మలం అయినపుడు సోపుతో
బాగా కడగాలి. మురికి లేకుండా చూచుకోవాలి.
తిండితినే ముందు చేతులు బాగా కడుగుకోవాలి.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ltpx2edei0o1q0tt7fwmr9im7kaqzso</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf/48</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215788</id>
    <revision>
      <id>563613</id>
      <timestamp>2026-07-08T07:55:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563613</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5805" sha1="kz4jjwab36kje9bn0e5ps93i8bm9g54" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf
|Page = 48
|bSize = 600
|cWidth = 532
|cHeight = 77
|oTop = 74
|oLeft = 33
|Location = center
|Description = 
}}

సంస్కృత నాఙ్మయమునందేమి యాంధ్ర వాఙ్మయమునందేమి ప్రబంధముల నిర్మించిన వారినే కవులనివాడుట మనవారి కలవాటై యున్నది. శతకముల వ్రాసినవారిని కవులని పరిగణింపకుండుట కడువింతగ నున్నది. రావు బహద్దరు కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు గారు తమ కవుల చరిత్రలో నీశతకముల వ్రాసిన వారిమాట బొత్తిగ యెత్తనేలేదు. శ్రీరామమూర్తి పంతులు గారును వదలిరి. మొన్న మొన్న రెంటాలసుబ్బారావు బి.ఏ.బి.యల్ గారు శతకకవులని కొందఱిని కొన్ని శతకములను వారి కవితను గూర్చి వ్రాసిరి. రసపోషణకుగాని భావప్రకటనకుగాని కొందఱు శతకకవులు ప్రబంధకవులకు తీసిపోరు. కాని ఈ శతకములు నూటికి తొంబదితొమ్మిది భక్తి రస ప్రధానముగా యేదేవునో సంబోధించుచు నుండును. అవియును కొన్ని మృదు మధుర రసాస్పదములై ప్రౌఢములై యున్నవి. కొన్ని పైవానిలో చేరక సంఘములకు కావలసిన నీతులను ధర్మములను బోధింపుచు హృద్యములై యుండినవి కలవు. భద్రభూపాల కృత సుమతి శతకాదు లిట్టివే. సంఘధర్మములను లోపములను 
దెల్పుచు కొన్ని గలవు. రామలింగేశ వేణుగోపాలశతకాదు లీతరగతిలోనివి. సోదాహరణ పూర్వకమైన భాస్కరశతకము ధర్మములకు
పుట్టినిల్లు. ఇట్టివి స్వల్ప సంఖ్యాకములు. ఇవిగాక యనాగరిక ప్రజల పలుకుబడులును వారియూహలును వర్ణింపుచు నాగరికావస్యకతను బోధించుచు చంద్రశేఖర శతక మొకటి కలదు. కాని ప్రజాసంఘములకు రాజులుచేయు కృత్యములను వాని వలన ప్రజలకు కలుగు బాధలును వర్ణింపుచు పూర్వకవులు వ్రాసిన శతక మొక్కండును కానరాదు. ఇటీవల సంస్కృతమున కుట్టికవి మహిషశతకమను పేరుపెట్టి యప్పటి హవల్ దారు మొదలగువారు చేయు దుండగములను వర్ణింపుచు మహిషమునకు సంబోధించి వ్రాసి యున్నాడు. ఆసందర్భమున గోకులపాటి కూర్మకవి సింహాద్రి నారసింహశతకమును వ్రాసెను. ఈశతకము 
అల్లాయుద్దీ౯ దండయాత్ర దినములలోనో మఱియేమ్లేచ్ఛ రాజుల దండయాత్ర దినములలోనో వాయఁబడినది. ప్రతిపద్యమునకు చిగురున “వైరిజన రంహ సింహాద్రి నారసింహ” యను మకుటముతో సీసపద్యములు వ్రాయఁబడినవి. హిందూమతద్వేషమూని తురక రాజులు చేయుదుండగములును సంఘస్థితియు, దుర్బలమందున్న సంఘమున కుద్భోధకముగా సంఘ సమష్ఠియందీశ్వరు నెక్కొల్సి వ్రాయఁబడిన వ్రాతలు చదివిన నెట్టికంటికి వానికైన గుండెకరగించి యుద్రేకమునుపుట్టి౦పజాలి యుండును. ఈ శతకమును గూర్చియొక గాధకలదు. అదియెట్లన! అప్పటితురుష్క రాజులు హిందూమతద్వేషమూని దండయాత్ర వెడలి గోవులతో,
పాటు హిందువులను హింసించి, దానితో తనివి నొందక వారి దేవాయతనములం గల విగ్రహముల తమ యిచ్చ వచ్చునట్లు 
భిన్నములు చేయుటయు, ఆలయములు మసీదులుగా మార్చుటయు, మొదలగు దుష్కృత్యములు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kz4jjwab36kje9bn0e5ps93i8bm9g54</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf/49</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215789</id>
    <revision>
      <id>563614</id>
      <timestamp>2026-07-08T08:29:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563614</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6478" sha1="cpowrd02qh10n6nv9mbe887r8upvvee" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;గావించుచు సింహాచల నృసింహస్వామి వారి యాలయమునకు దఱిఁజేరి దానిని విచ్ఛిత్తిగావింప నుద్యమించిరి. అప్పుడీ కవి 
యాస్వామి యెట్ట యెదుట నిలచి స్వామిని సంబోధింపుచు ఆతురుష్కుల కృత్యములను సంఘ సమష్టిని యీశ్వరుని కెక్కునట్టు లేబది పద్యముల జెప్పువఱకు ఆభగవానుండా వేసింపనప్పుడు కోటానుకోటులు కందిరీగలు పుట్టి యాయవనబలము గిరిదఱికి రాకుండ దఱిమెనట. అంత స్వామి దాసమనోరథము చెల్లించినందులు కభినందించుచు మిగిలినయేబదియు పూర్తి 
చేసెననియు కింవదంతిగలదు. పైకధ బొత్తుగా నమ్మకుండుటకు వీలులేదు. ఎందుకన ఈశతకమునందు 68 పద్యముల వఱకు 
తురకల దుష్కృతములను వారినింతకు సహించినందులకు స్వామిని దూషణ తిరస్కారభావంబులఁ జూపి, 69వ పద్యమందు గీతిలో “కంటిమిపుడు యవనులగర్వమణచి ప్రజల రక్షించునీదు ప్రభావమెన్న&quot; యని కార్యసాఫల్యమున స్వామిని భూషించెను. తరువాత పద్యములన్నియు శ్రీ వారి స్తుతియందిమిడి యున్నవి. ఇట్లు కొంత వఱకొక విధముగాను మఱికొంత వఱకొక విధముగాను వర్ణించి 68వ పద్యగీతిలో సంతసము వెలిబుచ్చి వ్రాయుట చూడ పైకథ యందు కొంత సత్యమున్నదని నమ్మ వచ్చును. ఏదియెట్లున్నను అనవసరపు మతద్వేషమూని రాజులు దండయాత్ర వెడలి నిరపరాధ ప్రజలను పెట్టుబాధలును, ప్రజలకు రాజులందుగల వైరస్యమును, సంఘమున కుద్రేకముఁగలిగించునటుల సంఘ సమస్థిరూపమున నీశ్వరుని పురికొల్పుటయు మొదలగు గాధలీకవి చక్కగా ప్రతివానిమది కెక్కునట్టు వ్రాసెను. ఇట్లు వ్రాసిన గ్రంథ మింకొకటి లేదనియే
నా యభిప్రాయము. అప్పుడా యవనులు హిందూ రాజుల దుర్గ ధన సైన్యముల ధ్వ౦సముఁజేసినందుల కుదాహరణముగా
“చుట్టబెట్టిరి” యను 4వ పద్యమును, ఇదిగాక గ్రామములుదోచి కాల్చి స్త్రీల చెరబట్టినందుల కుదాహరణగా “గ్రామంబులను గాల్చి” యను 27వ పద్యమును, ఆకారకుతురకలవలన ప్రజలుపడు బాధలను వర్ణించుచు వ్రాసిన 11,29.25,34,36 పద్యములును, స్వామిని సర్వవ్యాపకుడవగుట నీవే చేయించితివని నిందించుచు 8,45 పద్యములును, భవదంగసంభూతుల కాతురకలవలని బాధయని సంఘీభావము నెక్కొలిన 48 పద్యమును, ఇంకనీ చేతగాదు నీవును తురక వేషమును ధరించుమనుటకు 21,32 
పద్యములును, ఆతురకలమీద సీకింపుగలిగినమే మేల యనుటకు 41 పద్యమును, మాత్రిప్పలెట్టున్నను నీ పైకి వచ్చినపుడైన తెలివివలదే యనుటకు 52వ పద్యమును, నీవు వారితో కలసిన కలియుదువుగాక మమ్ము బాధింప జేయకుండుమనుటకు 54వ 
పర్యమును, చూడదగును. ఇంకెన్నిట చూపనగును! కవితామాధురికిని లోకోక్తులకీ శతకమంతయు లక్ష్యము. ఈకవి నివాస స్థలాదులెచ్చటను వర్ణింపఁబలేదు. కాని పైకథనుఁబట్టి గోదావరి మండలములవాఁడనితో చెడిని, చివర పద్యమున గోత్రనామాదుల
వర్ణించెను. కవియింటిపేరు గోకులపాటివారు. గోత్రము మాదల్యసము. తల్లి గౌరమాంబ. తం డ్రిబుచ్చనామాత్యుఁడు.  అమాత్య పదముండుట నియోగి బ్రాహ్మణుఁడు. కవిత రసవంతమై ధారాశుద్ధిగలిగి లోకోకుత్తలతో నిండియుండును. ఇట్టి కవితా ధోరణులు కలవు గాని సంఘోజ్జీవనమునకై వ్రాసిన గ్రంథమిది యొక్కటియేయని చెప్పవలెను. పింగళ సూరకవి వలె 
མ།།.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cpowrd02qh10n6nv9mbe887r8upvvee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf/50</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215790</id>
    <revision>
      <id>563618</id>
      <timestamp>2026-07-08T09:15:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'క్రొత్త త్రోవఁ త్రొక్కి.నవాఁడీ కవి యొకడనియే చెప్పిన నీతని ఘనత కొంత తేటపడగలదు. ఇట్లు పెంచి వ్రాయుటకంటె  మచ్చుకై శతకము లోని పద్యము లిందుదాహరించి విరమింతును.  {{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;...'</comment>
      <origin>563618</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4207" sha1="5wth9l61kl1thabqv4fg1vgr50ymt5r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;క్రొత్త త్రోవఁ త్రొక్కి.నవాఁడీ కవి యొకడనియే చెప్పిన నీతని ఘనత కొంత తేటపడగలదు. ఇట్లు పెంచి వ్రాయుటకంటె 
మచ్చుకై శతకము లోని పద్యము లిందుదాహరించి విరమింతును.

{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;నీకొండపై నెక్కి నిఖిలసద్భక్తులఁ
::గొట్టి నానావస్థఁ బెట్టకుండ 
గంగధారాతీత కలితమంటపముల
::మద్యపానము జేసి మలయకుండ 
నీవంటసాలతో నిశ్శంకతో మాంస
::ఖండము ల్మెండుగా వండకుండ
నీ గుడిఁజొచ్చి దుర్నీతిఁ గామాంధులై
::పరవధూటుల భంగపరపకుండ,&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;పౌరుషంబునఁ దురకల బాఱఁదరుము
వేటకాడిలమె తనౌ చోట లేడీ
మూఁడుకాళ్ళనునడచు నిర్మూలితాహ
వైరిజనరంహసింహాద్రి నారసింహ.&lt;/poem&gt;|ref=}}
సీ. అల విప్రభార్యయా నదితి ప్రాల్దావు
టం బలి యాచనావృత్తి పాదుకొనియెన్
క్షత్రియకన్యయా కౌసల్య పాల్దావ
రావణాదులఁద్రుంచి ప్రబలినావు
గొల్లయా నందుని కులసతి పాల్ట్రావ
పసలఁగా చెడి బుద్ది పట్టువడియె
నిసుమంత విసపు రక్కసి పాలు చవి
జూడఁగాఁబోలు మాపట్లఁ గఠినన్న
గీ.
పాలకాగ్రణివై
గోపాల దేవ
పాలబుద్ధులుమాని మాపాలఁగ లిగి
పాలన మొనర్చుమయ్య కృపాలవాల
నైరిజనరంహ సింహాద్రి నారసింహ,
ఇందుగల పద్యము లిట్టివి. విస్తరించి
చూడదగు వారు గ్రంథమును చూడదగును.
జూపూడి హనుమచ్ఛాస్త్రీ, శతావధాని.
ధరంగము - ద్వైతవనము
సౌత్ర_ అర్జునుఁడు.
భారతరంగ మాలిక
దంటు సుబ్బావధానులు
గారిచే వ్రాయబడినది
ఉ. మాపటి వంటకై పొడిచి . మందగఁజేయు మృగాళిమూఁపుపై
మోపుగఁగట్టి తెచ్చుచును మ్రోయుశ్రమన్ శలయేటియొడ్డునం
దోపగ వార్చికూరుచుని . యూహల వెంబడియూహలొక్క. ట్,
గ్రోపులు పెట్ట డెందమున రోజుచు ఫల్గునుఁ డార్త మూర్తి యై.
ఉ. సంతత ధర్మచింతనులు . శౌర్యసమన్వితు లిద్ధ తేజు
లా
క్రాంత యశోది శాముఖులు • ఖడ్గవి దారిత వై రివీరు ల
త్యంతని పద్దశన్ బడి వనాంతరమందున పొట్టకూటి కై
జంతుల జంప బోయవలె శస్త్రముల బని బూనిరక్కటా
ఉ. ద్వైతవనంబడేడ మది దాచిన దాగనిరోసమేడ మా
చేతనువిల్లు లేడ నిటఁ జేయిగ నెుండెది లేమి యేడ మా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5wth9l61kl1thabqv4fg1vgr50ymt5r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563670</id>
      <parentid>563618</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:58:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>563670</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4358" sha1="35ofbvyyaj763qdjd6srusvdj06hbak" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;క్రొత్త త్రోవఁ త్రొక్కి.నవాఁడీ కవి యొకడనియే చెప్పిన నీతని ఘనత కొంత తేటపడగలదు. ఇట్లు పెంచి వ్రాయుటకంటె 
మచ్చుకై శతకము లోని పద్యము లిందుదాహరించి విరమింతును.

{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;నీకొండపై నెక్కి నిఖిలసద్భక్తులఁ
::గొట్టి నానావస్థఁ బెట్టకుండ 
గంగధారాతీత కలితమంటపముల
::మద్యపానము జేసి మలయకుండ 
నీవంటసాలతో నిశ్శంకతో మాంస
::ఖండము ల్మెండుగా వండకుండ
నీ గుడిఁజొచ్చి దుర్నీతిఁ గామాంధులై
::పరవధూటుల భంగపరపకుండ,&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;పౌరుషంబునఁ దురకల బాఱఁదరుము
వేటకాడిలమెత్తనౌ చోట లేడీ
మూఁడుకాళ్ళనునడచు నిర్మూలితాహ
వైరిజనరంహసింహాద్రి నారసింహ.&lt;/poem&gt;|ref=}}

{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అల విప్రభార్యయా నదితి ప్రాల్దావు
::టం బలి యాచనావృత్తి పాదుకొనియెన్
క్షత్రియకన్యయా కౌసల్య ప్రాల్దావ
::రావణాదులఁద్రుంచి ప్రబలినావు
గొల్లయా నందుని కులసతి పాల్ట్రావ
::పసలఁగా చెడి బుద్ది పట్టువడియె
నిసుమంత విసపు రక్కసి పాలుచవి
::జూడఁగాఁబోలు మాపట్లఁ గఠినవృత్తి&lt;/poem&gt;|ref=}}  


{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;పాలకాగ్రణివై గోపాలదేవ
పాలబుద్ధులుమాని మాపాలఁగలిగి
పాలన మొనర్చుమయ్య కృపాలవాల
వైరిజనరంహ సింహాద్రి నారసింహ.&lt;/poem&gt;|ref=}} 

ఇందుగల పద్యము లిట్టివి. విస్తరించి చూడదగు వారు గ్రంథమును చూడదగును.

{{right|- జూపూడి హనుమచ్ఛాస్త్రీ, శతావధాని}}

{{rule |8em }} 
ధరంగము - ద్వైతవనము
సౌత్ర_ అర్జునుఁడు.
భారతరంగ మాలిక
దంటు సుబ్బావధానులు
గారిచే వ్రాయబడినది
ఉ. మాపటి వంటకై పొడిచి . మందగఁజేయు మృగాళిమూఁపుపై
మోపుగఁగట్టి తెచ్చుచును మ్రోయుశ్రమన్ శలయేటియొడ్డునం
దోపగ వార్చికూరుచుని . యూహల వెంబడియూహలొక్క. ట్,
గ్రోపులు పెట్ట డెందమున రోజుచు ఫల్గునుఁ డార్త మూర్తి యై.
ఉ. సంతత ధర్మచింతనులు . శౌర్యసమన్వితు లిద్ధ తేజు
లా
క్రాంత యశోది శాముఖులు • ఖడ్గవి దారిత వై రివీరు ల
త్యంతని పద్దశన్ బడి వనాంతరమందున పొట్టకూటి కై
జంతుల జంప బోయవలె శస్త్రముల బని బూనిరక్కటా
ఉ. ద్వైతవనంబడేడ మది దాచిన దాగనిరోసమేడ మా
చేతనువిల్లు లేడ నిటఁ జేయిగ నెుండెది లేమి యేడ మా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>35ofbvyyaj763qdjd6srusvdj06hbak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215791</id>
    <revision>
      <id>563619</id>
      <timestamp>2026-07-08T09:16:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>563619</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="7ooyu8f8f1qj751k0lho5hdgrbg1cnz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7ooyu8f8f1qj751k0lho5hdgrbg1cnz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215792</id>
    <revision>
      <id>563620</id>
      <timestamp>2026-07-08T09:16:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>563620</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="7ooyu8f8f1qj751k0lho5hdgrbg1cnz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7ooyu8f8f1qj751k0lho5hdgrbg1cnz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215793</id>
    <revision>
      <id>563621</id>
      <timestamp>2026-07-08T09:18:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' ఈగలు రోగాలకు మూలం. ఈగలు మురికి మీద చేరతాయి. తిరిగి తిండి మీద వాలతాయి. ఒకరి రోగాలు ఒకరికి అంటించుతాయి.  ఈగలు వాలని చోటు లేదు. వీటి వలన మనకు రాని చేటు లేదు.  తడి, మురికి వుంటే ఈగలు...'</comment>
      <origin>563621</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1162" sha1="6zemm9pbt4m1rmj7ijvivk0n29xvqnd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
ఈగలు రోగాలకు మూలం. ఈగలు మురికి
మీద చేరతాయి. తిరిగి తిండి మీద వాలతాయి.
ఒకరి రోగాలు ఒకరికి అంటించుతాయి.

ఈగలు వాలని చోటు లేదు. వీటి వలన
మనకు రాని చేటు లేదు.

తడి, మురికి వుంటే ఈగలు చేరతాయి.
మలం, పేడమీద కూడా ఈగలు చేరతాయి.

ఇంటిని ಒಂಟಿನಿ మురికి లేకుండా
వుంచుకోవాలి.

బాగా గాలి వెలుతురు వుంటే ఈగలు
చేరవు.

ఈగల వలన కలరా కూడా పాకుతుంది. ఇది
చాలా అపాయకరమైన రోగం. మనం ఏమారకుండా
ఉండాలి.

పందులను కూడా ఇంటికి దూరంగా ఉంచాలి.
వీటివలన కూడా రోగాలు పాకుతాయి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6zemm9pbt4m1rmj7ijvivk0n29xvqnd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563658</id>
      <parentid>563621</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:06:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>563658</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1174" sha1="1kedi1s4in7mkbdciexu5n5h6zdmb7q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
ఈగలు రోగాలకు మూలం. ఈగలు మురికి మీద చేరతాయి. తిరిగి తిండి మీద వాలతాయి. ఒకరి రోగాలు ఒకరికి అంటించుతాయి.

ఈగలు వాలని చోటు లేదు. వీటి వలన మనకు రాని చేటు లేదు.

తడి, మురికి వుంటే ఈగలు చేరతాయి. మలం, పేడమీద కూడా ఈగలు చేరతాయి.

ఇంటిని ಒಂಟಿನಿ మురికి లేకుండా వుంచుకోవాలి.

బాగా గాలి వెలుతురు వుంటే ఈగలు చేరవు.

ఈగల వలన కలరా కూడా పాకుతుంది. ఇది చాలా అపాయకరమైన రోగం. మనం ఏమారకుండా ఉండాలి.

పందులను కూడా ఇంటికి దూరంగా ఉంచాలి. వీటివలన కూడా రోగాలు పాకుతాయి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{left|10}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1kedi1s4in7mkbdciexu5n5h6zdmb7q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf/13</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215794</id>
    <revision>
      <id>563622</id>
      <timestamp>2026-07-08T09:19:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>563622</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="705" sha1="l6g99f7104bc2ftb4sswkqkg4nyv7uy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఆపిలుకంటే అరటి మేలు

ఆపిలు పండు చూడడానికి బాగుంటుంది.
మిసమిస లాడుతూ వుంటుంది.

దీని రంగు చూసి మోసపోతాం. రోగుల
కోసం కొంటాం. బంధువులకోసం కొంటాం.
తింటే అలివిగాని బలమనుకొంటాం. అయిదు
రూపాయలు పైన పెడతాం.

అయితే ఆపిలు పండులో ఏముంది? తొంభై
వంతులు నీరు. మిగిలింది పంచదార.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l6g99f7104bc2ftb4sswkqkg4nyv7uy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf/14</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215795</id>
    <revision>
      <id>563623</id>
      <timestamp>2026-07-08T09:22:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అరటిపండు ఇంత కంటే ఎంతో బలం.  ధరలో ఎంత తేడా వుందో చూడండి.  ఉసిరిక, రేగు, జామ, సీతాఫలం, సపోటా, లాంటివి మేలు. సలీసుగా దొరుకుతాయి.  లోటా టెంకాయ నీటికి మూడు, నాలుగు రూపాయలు పెడతాం. దీని...'</comment>
      <origin>563623</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="907" sha1="7v0fkqvds8879fjwawjnlyzvj40z3sl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అరటిపండు ఇంత
కంటే
ఎంతో బలం.

ధరలో ఎంత తేడా
వుందో చూడండి.

ఉసిరిక, రేగు, జామ,
సీతాఫలం,
సపోటా,
లాంటివి మేలు. సలీసుగా
దొరుకుతాయి.

లోటా టెంకాయ
నీటికి మూడు, నాలుగు రూపాయలు పెడతాం.
దీనికంటె చెంబెడు మంచినీరు మేలు.

నోటికీ చేతికీ అందని జనం మనం.
తెలియక మోసపోతుంటాం. సలీసుగా దొరికేవి
పనికి మాలినవి కావు. ధరగలవయితే మేలయినవీ
కావు.

మెరిసేదంతా బంగారం కాదు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7v0fkqvds8879fjwawjnlyzvj40z3sl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563659</id>
      <parentid>563623</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:06:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>563659</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="907" sha1="l8qgazxd0q54z6xevlsyte7q1dc6jdf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అరటిపండు ఇంత
కంటే
ఎంతో బలం.

ధరలో ఎంత తేడా
వుందో చూడండి.

ఉసిరిక, రేగు, జామ,
సీతాఫలం,
సపోటా,
లాంటివి మేలు. సలీసుగా
దొరుకుతాయి.

లోటా టెంకాయ
నీటికి మూడు, నాలుగు రూపాయలు పెడతాం.
దీనికంటె చెంబెడు మంచినీరు మేలు.

నోటికీ చేతికీ అందని జనం మనం.
తెలియక మోసపోతుంటాం. సలీసుగా దొరికేవి
పనికి మాలినవి కావు. ధరగలవయితే మేలయినవీ
కావు.

మెరిసేదంతా బంగారం కాదు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l8qgazxd0q54z6xevlsyte7q1dc6jdf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf/15</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215796</id>
    <revision>
      <id>563624</id>
      <timestamp>2026-07-08T09:24:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>563624</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="706" sha1="avxtsj4lc31k3m34p4y94y3vp6a35gs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కీలు బెణికితే

కాలుగాని చేయిగాని బెణికింది అనుకోండి.
మనం వెంటనే నూనెతో తోముతాము. ఇది
మంచిది గాదు.

బెణకడం అంటే ఎముక విరగడంతో
సమానం. అపుడు ఎముకల
ఎముకల మీద భారం
పడగూడదు.

బెణుకుడు నయం కావడానికి మూడు నాలుగు
వారాలు పడుతుంది.

బెణికిన భాగం ఐసు నీటిలో ఉంచాలి.
ఐసు నీరు
13&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>avxtsj4lc31k3m34p4y94y3vp6a35gs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215797</id>
    <revision>
      <id>563626</id>
      <timestamp>2026-07-08T09:25:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>563626</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="533" sha1="po656owqbzzr8pnghgzziepexq5rs5l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
కొంచెం సేపు ఉంచి తీయాలి. ఇలా రోజుకు
అయిదు ఆరు తడవలు చేయాలి.

మరునాడు వేడి నీటిలో ఉంచాలి. తీయాలి.
వేడి నీరు
ఇలా రోజుకు అయిదు, ఆరు తడవలు చేయాలి.

ఈ విధంగా నాలుగయిదు రోజులు చేయండి
బెణుకుడు నయం అవుతుంది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>po656owqbzzr8pnghgzziepexq5rs5l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215798</id>
    <revision>
      <id>563627</id>
      <timestamp>2026-07-08T09:26:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>563627</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="553" sha1="1dmosqp97agvzzy2vddo8apas85yzzn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కంటిలో నలుసుపడితే

కంటిలో
నలుసు
పడితే నలపకూడదు. దీని
వలన కంటికి అపాయం.
కంటిని నలపకూడదు

కంటి మీదధారగా నీరు
పోయాలి. అయినా
నలుసు రాకపోతే తడి
దూదితో తీయాలి.
అంతేగాని కంటి లోపలి
భాగం చేతితో
చేతితో తాక
గూడదు.
15&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1dmosqp97agvzzy2vddo8apas85yzzn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf/18</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215799</id>
    <revision>
      <id>563628</id>
      <timestamp>2026-07-08T09:29:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>563628</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="862" sha1="t3rnkqgp6tiz3nkm827j6bl5a9knabe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పేలు పోవాలంటే

కిరసనాయిలు, తలనూనె
తలనూనె సగం సగం
కలపండి. సాయంకాలం తలకు రాయండి.
రాసేటపుడు వెంటుకలు పాయలు తీయండి.
పేలకూ, ఈపికి బాగా తగిలేలా రాయండి.
రాసాక తలకు టవలు బిగించండి. రేయంతా
ఉంచండి.

ఉదయం కుంకుడు కాయలతో తలంటి
పోయండి. ఈరి పెనతో పేలు, ఈపి తీసేయండి.
ఈరిపైన కిరసనాయిలులో ముంచి ఉంచండి.
16 అపుడు అందులోని పేలు, ఈపి చనిపోతాయి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t3rnkqgp6tiz3nkm827j6bl5a9knabe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215800</id>
    <revision>
      <id>563629</id>
      <timestamp>2026-07-08T09:30:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>563629</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ఆనందంగా ఉండాలంటే</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215801</id>
    <revision>
      <id>563631</id>
      <timestamp>2026-07-08T09:35:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[ఆనందంగా ఉండాలంటే]]  | రచయిత = విఠపు బాలసుబ్రహ్మణ్యం | అనువాదం=  | విభాగము  =  | ముందరి =   | తదుపరి =  | వివరములు =    |సంవత్సరం= 1992 }} &lt;pages index=&quot;Manushullo Manikyam VBS JVV.pdf&quot; from=1 to=1 /&gt; {{Page break}} &lt;pages index=&quot;Manushullo Mani...'</comment>
      <origin>563631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="493" sha1="n3qgs0jihj5olh1gmdo1xoe3jrxvjw4" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[ఆనందంగా ఉండాలంటే]]
 | రచయిత = విఠపు బాలసుబ్రహ్మణ్యం
| అనువాదం=
 | విభాగము  =
 | ముందరి = 
 | తదుపరి =
 | వివరములు =   
|సంవత్సరం= 1992
}}
&lt;pages index=&quot;Manushullo Manikyam VBS JVV.pdf&quot; from=1 to=1 /&gt;
{{Page break}}
&lt;pages index=&quot;Manushullo Manikyam VBS JVV.pdf&quot; from=3 to=3 /&gt;</text>
      <sha1>n3qgs0jihj5olh1gmdo1xoe3jrxvjw4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563632</id>
      <parentid>563631</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T09:36:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="494" sha1="2g1znpiqg4f1e1v27kl3anww4h70zh3" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[ఆనందంగా ఉండాలంటే]]
 | రచయిత = విఠపు బాలసుబ్రహ్మణ్యం
| అనువాదం=
 | విభాగము  =
 | ముందరి = 
 | తదుపరి =
 | వివరములు =   
|సంవత్సరం= 1992
}}
&lt;pages index=&quot;Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf&quot; from=1 to=1 /&gt;
{{Page break}}
&lt;pages index=&quot;Manushull Manikyam VBS JVV.pdf&quot; from=3 to=3 /&gt;</text>
      <sha1>2g1znpiqg4f1e1v27kl3anww4h70zh3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563633</id>
      <parentid>563632</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T09:38:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="498" sha1="5kygw3gwk8tbh3i9utq022q7cd8syme" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[ఆనందంగా ఉండాలంటే]]
 | రచయిత = విఠపు బాలసుబ్రహ్మణ్యం
| అనువాదం=
 | విభాగము  =
 | ముందరి = 
 | తదుపరి =
 | వివరములు =   
|సంవత్సరం= 1992
}}
&lt;pages index=&quot;Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf&quot; from=1 to=1 /&gt;
{{Page break}}
&lt;pages index=&quot;Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf&quot; from=3 to=20 /&gt;</text>
      <sha1>5kygw3gwk8tbh3i9utq022q7cd8syme</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563634</id>
      <parentid>563633</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T09:45:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="579" sha1="jrtfgika5fq7kbz83ny8ybxqdeyvmr9" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[ఆనందంగా ఉండాలంటే]]
 | రచయిత = విఠపు బాలసుబ్రహ్మణ్యం
| అనువాదం=
 | విభాగము  =
 | ముందరి = 
 | తదుపరి =
 | వివరములు =   
|సంవత్సరం= 1992
}}
&lt;pages index=&quot;Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf&quot; from=1 to=1 /&gt;
{{Page break}}
&lt;pages index=&quot;Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf&quot; from=3 to=18 /&gt;
{{Page break}}
&lt;pages index=&quot;Aanandhanga Undalante VBS JVV.pdf&quot; from=20 to=20 /&gt;</text>
      <sha1>jrtfgika5fq7kbz83ny8ybxqdeyvmr9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:రసమంజరి.djvu</title>
    <ns>106</ns>
    <id>215802</id>
    <revision>
      <id>563639</id>
      <timestamp>2026-07-08T10:29:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with ''</comment>
      <origin>563639</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162" sha1="mwf0dc0wy1r1eu8aajw9ijljktyftrp" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=రసమంజరి
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1926
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>mwf0dc0wy1r1eu8aajw9ijljktyftrp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రసమంజరి.djvu/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215803</id>
    <revision>
      <id>563640</id>
      <timestamp>2026-07-08T10:32:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వర్ణించియున్నారు. కావ్యమున కలంకారము ప్రధానము కాదనియు రసమే ప్రధానమనియు వారి ముఖ్యాభిప్రాయమైయున్నది. కాఁబట్టి యిఁతకుమున్ను క్రీ॥శ॥ 1003 వ సంవత్సరములోఁ జంద్రాలో కాలం కారశాస...'</comment>
      <origin>563640</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3748" sha1="awc4vpy4gscod1ufixcgasve6j43gjn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;2&lt;/noinclude&gt;వర్ణించియున్నారు. కావ్యమున కలంకారము ప్రధానము కాదనియు
రసమే ప్రధానమనియు వారి ముఖ్యాభిప్రాయమైయున్నది. కాఁబట్టి
యిఁతకుమున్ను క్రీ॥శ॥ 1003 వ సంవత్సరములోఁ జంద్రాలో కాలం
కారశాస్త్రమును దెనిఁగించియున్న నాకు రసవీషయమైన శాస్త్రము
కూడ రచియింపవలయునని యభిలాష పుట్టినది. అట్లగుటం జేసి తొల్లి
సంస్కృతంబున భానుమిశ్రకవి రచియించిన రసమంజరి యను గ్రంధ
మును గ్రీ॥శ॥ 1915 వ సంవత్సరములోఁ జదివి యప్పుడే తెనిఁగించితి
ని. గ్రంథము చదువునప్పుడు చదువరుల మనస్సులు పరవశములై
యానందరసపూరములో నోలలాడుచుండునను నింతకంటె మిక్కిలి
యీ చిన్న పీఠికలో భానుని రసమంజరి విషయమై చెప్పఁజాలను. నవ
రసములలో శృంగారరసముమాత్రమే రసమంజరిలో వర్ణింపఁ బడియు
వర్ణింపఁబడియున్నది. ఈ కారణముచే దానికి భానుఁడు శృంగార రసమంజరియని పే
రుపెట్టెనేని 'బాగుగనుండును. అయినను నాయీ తెనుఁగుగ్రంధమున
కాపే రేయుంచి యిప్పుడు ముద్రింపించి లోకమున కర్పించుచున్నాను.

4. మఱియు నింకొక్కటి చెప్పవలయునది యున్నది. భానుఁడు
పరకీయానాయికను నిరూపించుచోఁ బరకీయ పరోఢయనియుఁ గన్య
యనియు రెండు విధములదని చెప్పి యిద్దఱలక్షణములును సంపూర్ణము
గా నుపన్యసించి యొక్క- పరోఢకు మాత్రమే లక్ష్యమిచ్చినాఁడు.
తోడనె కన్యకుఁ గూడ లక్ష్యుమియ్యక

గుప్తాదులు పరకీయయందే యంతర్భావమును బొందినవా

రనియొక సూత్రమిచ్చి యట్టీయం తర్భూత లైన గుప్తాదులాఱు విధముల వా
రికి లక్షణలక్ష్య ములిచ్చి నాఁడు. అటమీఁదఁ గన్యకు లక్ష్యమిచ్చినాఁ
డు. భానుని యీసూత్రము నిర్దుష్టమైనయెడఁ గన్యాలక్ష్య మస్థాన
మందుఁబడ్డది యగును. అప్పుడాలక్ష్యము పరోధాలక్ష్యమిచ్చినతోడ నె
యియ్యవలయున దై యుండును. ఆసూత్రము నిర్దుష్టము కానియెడ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>awc4vpy4gscod1ufixcgasve6j43gjn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రసమంజరి.djvu/1</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215804</id>
    <revision>
      <id>563641</id>
      <timestamp>2026-07-08T10:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>563641</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రసమంజరి.djvu/2</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215805</id>
    <revision>
      <id>563642</id>
      <timestamp>2026-07-08T10:33:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '{{Css image crop |Image = రసమంజరి.djvu |Page = 2 |bSize = 600 |cWidth = 595 |cHeight = 1075 |oTop = 1 |oLeft = 3 |Location = center |Description =  }} రసవము౦0జబజరి   - =D ఈ   తలెనుగు_పద్య కావ్యము   శని  తాడూరి లశీనరనీంవా రావు పంతులు  &quot;పెన్‌ షన్లు డెప్యుటితవాశ్ళిల్‌ దా...'</comment>
      <origin>563642</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="777" sha1="elo4x80w3qvcx631q953u1b5rsr84x8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = రసమంజరి.djvu
|Page = 2
|bSize = 600
|cWidth = 595
|cHeight = 1075
|oTop = 1
|oLeft = 3
|Location = center
|Description = 
}}
రసవము౦0జబజరి 

- =D ఈ 

తలెనుగు_పద్య కావ్యము 

శని 
తాడూరి లశీనరనీంవా రావు పంతులు 
&quot;పెన్‌ షన్లు డెప్యుటితవాశ్ళిల్‌ దారు 

వ 
రాజము బాంద్భవరము 

— 
మొదటికూర్చు 

సరస్వతీ పవర్‌ (పెస్సులో ము. దితను 

రాజమహేంద్రవరము 

1926 

( కాపీల ట్స్‌ 
చెల అరు ౪&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>elo4x80w3qvcx631q953u1b5rsr84x8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563643</id>
      <parentid>563642</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T10:34:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563643</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="177" sha1="4bahc4wedjyb1i3e98qobv7gop69rr3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = రసమంజరి.djvu
|Page = 2
|bSize = 600
|cWidth = 595
|cHeight = 1075
|oTop = 1
|oLeft = 3
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4bahc4wedjyb1i3e98qobv7gop69rr3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రసమంజరి.djvu/3</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215806</id>
    <revision>
      <id>563644</id>
      <timestamp>2026-07-08T10:34:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>563644</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రసమంజరి.djvu/4</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215807</id>
    <revision>
      <id>563645</id>
      <timestamp>2026-07-08T10:35:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'PREFACE  THE Rasamanjary is a poem on rhetoric, written in Sanskrit, by Bhanu, an ancient poet. The mean- ing of the term Rasamanjary is a nosegay of rasams. By rasam, is meant passion or pathos which has been pronounced, by great European Critics, to be the all- in-all in poetry. It has been described by Sanskrit rhetoricians to be the definitive impressions created, in the minds of readers of books, or of audience at a dramatic performance...</comment>
      <origin>563645</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1540" sha1="s2jod2j3v7f19d6m27wg9cdfd7yi3p4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;PREFACE

THE Rasamanjary is a poem on rhetoric, written
in Sanskrit, by Bhanu, an ancient poet. The mean-
ing of the term Rasamanjary is a nosegay of rasams.
By rasam, is meant passion or pathos which has been
pronounced, by great European Critics, to be the all-
in-all in poetry. It has been described by Sanskrit
rhetoricians to be the definitive impressions created,
in the minds of readers of books, or of audience at a
dramatic performance, by the consciousness of the
enjoyment of pleasure and pain, of the personages
spoken of in books, or represented on the stage, when
such definitive impressions attain a stage at which
the minds of such readers, or of such audience, are
enchanted or carried away. The book treats of the
passion of love alone, out of the nine kinds into
which passions have been classified by Sanskrit
rhetoricians. The passion of love is called Sringaram
in Sanskrit and the author would have done well had
he named it &quot;Sringararasamanjary.&quot;

2. In the Rasamanjary, the rules are given in
prose and the illustrations in verse. The illustra-
tions, which consist of one hundred and thirty
quatrains, are full of great pathos and beauty, and
the reader will have emotions of the liveliest satis-
faction and sympathy. Each verse may be said to be
a drama in which, to use the words of poet Dryden,
&quot;the action love as well: as the passion have been
brought to an exact perfection&quot;, to such an extent
that the reader feels that, in fact, nature speaks and
that the represented facts themselves speak,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s2jod2j3v7f19d6m27wg9cdfd7yi3p4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రసమంజరి.djvu/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215808</id>
    <revision>
      <id>563646</id>
      <timestamp>2026-07-08T10:36:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' 3. Iread the Rasamanjary in the year 1915,  when I was of opinion that it would be a very good  acquisition to Telugu literature, if it was translated  into Telugu. At that time, 1 also had in my view the  great desideratum that, owing toa lack of its translation  in Telugu, had been sadly felt by the Board of Studies,  which I heard had prescribed as a text-book in Telugu  for the Vzdvan examination, the notes alone written  toit in,Telugu...</comment>
      <origin>563646</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1760" sha1="iilq30fhn5x5x52zd7tcnkzq9bntaie" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;2&lt;/noinclude&gt;
3. Iread the Rasamanjary in the year 1915, 
when I was of opinion that it would be a very good 
acquisition to Telugu literature, if it was translated 
into Telugu. At that time, 1 also had in my view the 
great desideratum that, owing toa lack of its translation 
in Telugu, had been sadly felt by the Board of Studies, 
which I heard had prescribed as a text-book in Telugu 
for the Vzdvan examination, the notes alone written 
toit in,Telugu by Mr. Vedvam Venkataraya Sastry, 
a retired Educationist. Accordingly, 1 translated 
it that very year. As in my translations of other 
works—both Sanskrit and English—1I have, in this 
case as well, closely and faithfully followed the 
original. ltisa verse-for-verse translation. I now 
print it and give it to the public in the hope that it 
may be found to be most useful to Telugu Scholars. 

4. Imust also remark that in his arrangement 
of Parakzyars, who constitute one of the three main 
divisions, into which womanikind have been classified 
by Sanskrit rhetoricians, Bhanu is a little inaccurate in 
one single instance, where-in he states that “Guptas 
and others” are included in Parafzyas whilest, according 
to the context, he should have stated, in strictness of 
speech, that they are included in Parodhas, one of 
the two sub-divisions into which Parkiyas have been 
divided. 06 inaccuracy is due rather to hastiness 
and would have been avoided had the author, whose 
talents are very great and whose expression is alway: 
very precise, revised his book before publication 
which is evidently a posthumus one. In my trans 
lation, 1 have ventured to correct this inaccuracy. 

5. Thereisalsoan instance where Bhanu ha 
made a conflicting statement in his sub-division ¢«&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iilq30fhn5x5x52zd7tcnkzq9bntaie</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రసమంజరి.djvu/6</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215809</id>
    <revision>
      <id>563647</id>
      <timestamp>2026-07-08T10:37:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'the Upapaties, one of the three kinds of lovers into which mankind have been classified. The confliction is, in my view, apparently due to his overzeal in going to extreme minuteness in his classification of lovers, unlike other rhetoricians. I have thoroughly dis- cussed it and have made a critical note of it in my Telugu preface and, if my scholar-readers disagree with me and give their reasonable grounds, I shall be glad to accept their v...</comment>
      <origin>563647</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="627" sha1="921o58q0s9poutqyr942uscbjmtpo66" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;3&lt;/noinclude&gt;the Upapaties, one of the three kinds of lovers into
which mankind have been classified. The confliction is,
in my view, apparently due to his overzeal in going to
extreme minuteness in his classification of lovers,
unlike other rhetoricians. I have thoroughly dis-
cussed it and have made a critical note of it
in my Telugu preface and, if my scholar-readers
disagree with me and give their reasonable grounds,
I shall be glad to accept their view and to thank-
fully change my view and publish the same in my
preface to the second edition of this book.

Rajahmundry,
8th March 1926.
Tadury Lakshmi Narasimha Rao&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>921o58q0s9poutqyr942uscbjmtpo66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రసమంజరి.djvu/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215810</id>
    <revision>
      <id>563648</id>
      <timestamp>2026-07-08T10:37:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>563648</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రసమంజరి.djvu/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215811</id>
    <revision>
      <id>563649</id>
      <timestamp>2026-07-08T10:39:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రసమంజరి పీఠిక  రసశబ్ద మనుభవమను నర్థమిచ్చు రస్సను సంస్కృత ధాతువు వ లననుండి పుట్టినది. కాఁబట్టి సామాన్యముగా రసమనఁ గాననుభవింపఁ బడునది యని యర్థము, అది జైహ్వికముఁ గావచ్చును. మ...'</comment>
      <origin>563649</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3088" sha1="7s9d3mlesqsadfdycdy34vb0poo1p1y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;రసమంజరి
పీఠిక

రసశబ్ద మనుభవమను నర్థమిచ్చు రస్సను సంస్కృత ధాతువు వ
లననుండి పుట్టినది. కాఁబట్టి సామాన్యముగా రసమనఁ గాననుభవింపఁ
బడునది యని యర్థము, అది జైహ్వికముఁ గావచ్చును. మానసిక
ముఁ గావచ్చును. జైహ్వికములనఁగా జిహ్వచే ననుభవింపఁబడునవి.
మానసికములనఁగా మనస్సుచే ననుభవింపఁబడునవి. జెహ్వికరసము
లు భోజనములో ననుభవింపఁబడు లవణాదిషడ్రసములు. మానసికరన
ములు శ్రావ్యదృశ్య ప్రబంధములయిన కావ్యనాట కాదుల మూలమున
ననుభవింపఁబడు శృంగారాదినవరసములు. జైహ్వికరసములను విడిచి
యీ ప్రబంధరసవిషయమయి నే నిప్పుడు చెప్పుచున్నాను.

2. కావ్యమూలమునఁ గాని యభినయమూలమునఁగాని నివే
దింపఁబడు పూరుషులు సుఖదుఃఖాదుల యనుభవమువలనఁ బుట్టిన
సంస్కారరూపమయిన సామాజికుల మనోవికారమును

సామాజిక నిష్ఠమైన స్థాయిభావ

మనీ యాలంకారికులందురు. ఈ స్థాయిభావమే విభావాదులచే విక
సింపఁబడి యానందరూపముగా ననుభవింపఁబడుటకు ఁ దగిన దశను
బొందింపఁబడియెనేని రసమనఁబడును. విభావమనఁగా రసోత్పత్తి కా
రణమని యలంకారశాస్త్రమందు గ్రహింపఁదగ్గది. అన్నమునకుఁ
గూరలుఁ బచ్చళ్ళు మొదలగువాని మేళనము చే రుచి యెట్లుకలుగునో
యట్లే విభావాదులు మేళనముచే స్థాయిభావమునకు రుచిగలుగును.

3. ప్రతాపరుద్రీయ రుఁడైన విద్యానాధుఁడు మొదలగు
సాలంకారికులందఱును గావ్యము నొక శరీరమునకుఁ బోల్చి రసము
దానికి జీవమనియు నుపమాద్యలం కారములు దానికి నగలనియును&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7s9d3mlesqsadfdycdy34vb0poo1p1y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:భోజకుమారము నాటకము.djvu</title>
    <ns>106</ns>
    <id>215812</id>
    <revision>
      <id>563650</id>
      <timestamp>2026-07-08T10:55:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with ''</comment>
      <origin>563650</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="190" sha1="ifmzggcudgk6xwvq7bf99uwtygeoam3" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=భోజకుమారము నాటకము
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1934
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>ifmzggcudgk6xwvq7bf99uwtygeoam3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563654</id>
      <parentid>563650</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:00:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563654</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="190" sha1="im506icsm6dc5ffqtj3ku8y6s6h7s4h" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=భోజకుమారము నాటకము
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1934
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=5
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>im506icsm6dc5ffqtj3ku8y6s6h7s4h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:భోజకుమారము నాటకము.djvu/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215813</id>
    <revision>
      <id>563651</id>
      <timestamp>2026-07-08T10:58:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ''</comment>
      <origin>563651</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="2cy340v2owepr5vzzfapdpx4u3fxnsy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2cy340v2owepr5vzzfapdpx4u3fxnsy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:భోజకుమారము నాటకము.djvu/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215814</id>
    <revision>
      <id>563652</id>
      <timestamp>2026-07-08T10:59:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నాటకక థాసంగ్రృహము.  ప్రథమాంకము.   భోజకుమూూరుయ జేంబదియైదుసంవత్స్పరను &quot;వేడువూసములు  మూడుదినములు గెడ చేశన మేతంబుగ దతీ.ణావథ మేలంగలవాండని  యొక జ్యోతిష్కుడు చెప్పుటయు భోజకువూర...'</comment>
      <origin>563652</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2934" sha1="0w9rtamox33tt6it0vkk99issuctwkq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నాటకక థాసంగ్రృహము. 
ప్రథమాంకము. 

భోజకుమూూరుయ జేంబదియైదుసంవత్స్పరను &quot;వేడువూసములు 
మూడుదినములు గెడ చేశన మేతంబుగ దతీ.ణావథ మేలంగలవాండని 
యొక జ్యోతిష్కుడు చెప్పుటయు భోజకువూరుని భువ నేళ్వరీవనము 
నకు గొంపోయి వధించి వానితల రా త్రి జాము వాద్దువోయినప్పుడు 
తెచ్చిచూపుమని ముంజరాజు తన కాజ్ఞయిచ్చైన వాండని చెప్పి 
దుణఖంచుచు భోజకువూరునిం బిలిపించి రథముమిోా6ద6 గూర్చుండ. 
బెట్టికొని సామంతుండైన వత్సరాజు భువ నేశ్య్వరీవననునుగవార్చి 
పోన్సను. 

ద్వితీయాంకము. 

వత్సుడు చేయనున్న పాపకృత్యము రవాస్యంబున విని యది 
మానిఫింప నిచ యించిన వాడై యాతనియన్న యగుబుద్దిశాలి యాతని 
కంచు ముందే భువ నేళ్వరీవనమునకు నిగూఢంబుగం బోయి కూర్చుండి 
యాతండు భోజకుమారసహితము భువనేశ్ళరీవనము చేరినతోడనే 
వారిని గలనీకొనును. అక్కడ మువ్వురకును బెద్ద పొద్దు సంభామణము 
జరగును. ఆనంభావణములో భోజకుమారుని వధింవంగాడదని బుది 
శాలియును నాజ్ఞ-వొవ్వున వధచేనెదనని సామంతుం డైనతాను దన 
యేలికమయైన ముంజరాజుతో ముందు చెప్పియుండుటచే వథ వేయక 
మాననని వత్సరాజును రాజునాజ్ఞ యుల్లంఘింపంగనాడదని భోజ 
కుమారుడును వాదించికొందురు. వారు తమతమవాదముల కనుగుణ 
ముగం గారణములు వక్కాణింతురు. రాజాునాజ్ఞ జరపవలయున దే 
యని యావాదనులో6 దుట్టతుదకు నిర్ధారణ యగును. అప్పటికి?&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0w9rtamox33tt6it0vkk99issuctwkq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐర్లండు (భూగోళము)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215815</id>
    <revision>
      <id>563660</id>
      <timestamp>2026-07-08T11:09:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  =  ఐర్లండు (భూగోళము)   | ముందరి = [[../ఐర్లండు (చరిత్ర)/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరములు =  |సంవత్సరం=1930 }}...'</comment>
      <origin>563660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="734" sha1="i7u3zmshs3348uwtlh4zbvpg4p8vvfh" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  =  ఐర్లండు (భూగోళము) 
 | ముందరి = [[../ఐర్లండు (చరిత్ర)/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1930
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=486 fromsection=&quot;486B&quot; to=488 tosection=&quot;488A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:ఐరోపా]]</text>
      <sha1>i7u3zmshs3348uwtlh4zbvpg4p8vvfh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐస్‌లాండ్</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215816</id>
    <revision>
      <id>563664</id>
      <timestamp>2026-07-08T11:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  =  ఐస్‌లాండ్  | ముందరి = [[../ఐర్లండు (భూగోళము)/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరములు =  |సంవత్సరం=1930 }}  &lt;pages index=&quot;...'</comment>
      <origin>563664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="718" sha1="mur2d06phn72li54g9b7iweho5ubnp4" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  =  ఐస్‌లాండ్
 | ముందరి = [[../ఐర్లండు (భూగోళము)/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1930
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=488 fromsection=&quot;488B&quot; to=489 tosection=&quot;489A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:ఐరోపా]]</text>
      <sha1>mur2d06phn72li54g9b7iweho5ubnp4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>563668</id>
      <parentid>563664</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:26:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>563668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="718" sha1="io1cynp95cwepbjdrk6u5zat4xfqc3v" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  =  ఐస్‌లాండ్
 | ముందరి = [[../ఐర్లండు (భూగోళము)/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1930
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=488 fromsection=&quot;488B&quot; to=492 tosection=&quot;492A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:ఐరోపా]]</text>
      <sha1>io1cynp95cwepbjdrk6u5zat4xfqc3v</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>