వికీసోర్స్ tewikisource https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ వికీసోర్స్ వికీసోర్స్ చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ ద్వారము ద్వారము చర్చ రచయిత రచయిత చర్చ పుట పుట చర్చ సూచిక సూచిక చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 4 5373 599489 593709 2026-10-31T05:02:21Z Rajasekhar1961 50 /* తెలుగు రచనల సూచిక */ కొత్త విభాగం 599489 wikitext text/x-wiki {{రచ్చబండ}} {| class="wikitable floatright" width="10%" ||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]] [[/పాత చర్చ 6| ..6]] [[/పాత చర్చ 7| ..7]] [[/పాత చర్చ 8| ..8]] [[/పాత చర్చ 9| ..9]] [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}} |- |<inputbox> type=fulltext prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ break=no width=15 searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు </inputbox> |} {| class="wikitable floatright" width="20%" ||{{సహకారం_స్థితి}} |} <!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --> == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:58, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:02, 17 మే 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 మే 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == క్రాప్ టూల్ వికీసోర్స్ లో పనిచేయడం లేదు == {{ping|Arjunaraoc}} కొంచెం చూస్తారా ? [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:48, 10 జూన్ 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, మీడియావికీలో మార్పుల వలన ఏదో సమస్య ఏర్పడినట్లుంది. ఇటీవల మీడియావికీ మార్పులు నేను అంతగా గమనించుటలేదు కావున [[:m:Indic-TechCom/Requests#Cropimage_gadget_stopped_working_on_Telugu_Wikisource]] దగ్గర నివేదించాను. @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]] గారు కాని ఇతరులు కాని సహాయం చేయమని కోరాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:05, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::ధన్యవాదాలు అండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:30, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గారి సహాయంతో సమస్య పరిష్కరించబడింది. పరిశీలించి ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలపండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:25, 12 జూన్ 2026 (UTC) ::::ధన్యవాదాలు అండి. చూసాను. ఇప్పుడు క్రాప్ టూల్ కనపడుతోంది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:54, 12 జూన్ 2026 (UTC) == ప్రాచీన ఫాంట్ <s>"౯"</s> ౝ == {{ping|Arjunaraoc}} {{ping| Rajasekhar1961}} కొన్ని పుస్తకాలలో ఈ పై ఫాంట్ (౯) ఉపయోగించాలి. అంకెలలో (౯) ఉంది ఉపయోగించవచ్చా? తెలియచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:04, 10 జూన్ 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, ఇది తెలుగు అంకె 9. కొన్ని పాత పుస్తకాలను పాఠ్యీకరించేటప్పుడు ఇప్పడు సాధారణ వాడుకలోలేని అంకెలకు బదులు, ఇండోఅరబిక్ అంకెలనే వాడాము. కాని వాటిని అలానే వాడి, ఏదైనా సాంకేతికంగా తాత్కాలికంగా చూపించేటప్పుడు ఇండో అరబిక్ అంకెలను చూపితే బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది. ఆ పుస్తకంపై కృషి చేసేవారితో చర్చించి నిర్ణయం తీసుకోండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:10, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::అలాగే అండి. ఇది అంకెలలో సమస్య కాదండి. పాఠ్యంలో సమస్య. ఉదాహరణకి - '''వారెల్లరు౯''' [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:43, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::అది తొమ్మిది కాదండి. న్ - అక్షరం. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:46, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::అంటే నకారపొల్లుకు బదులు న్ - అక్షరం చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:15, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] గార్లకు, అర్ధమైంది. నకారపొల్లుకి అంకే ౯ కి తేడా వుంది. ౯ కంటె నకారపొల్లుకి ఇంకొక ఇంకొక చిన్న అడ్డగీత అదనంగా వుంటుంది. నకారపొల్లు యూనికోడ్ లో 2020 లో చేర్చబడింది. గూగుల్ నుండి అందుబాటులో వున్న Noto Sans Telugu font లో అందుబాటులో వున్నది. అయితే నా కంప్యూటర్ (లినక్స్) లో స్థాపించిన తరువాత వికీపీడియాలో కనబడేటట్లు చేయటంలో నాకింకా సమస్యలున్నాయి. మీ విండోస్ కంప్యూటర్లలో Alt +0C5D అనగా Alt నొక్కి వుంచి సున్నా(0), C,5,D నొక్కాలి. ఈ గుర్తు సరిగా కనబడకపోతే Noto Sans Telugu Font స్థాపించుకొని ప్రయత్నించండి. దీనికి మీరు సాంకేతిక నైపుణ్యత కలిగిన వారి సహాయం తీసుకోవడం అవసరమవవచ్చు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:09, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::: క్రోమ్ బ్రౌజర్ లో సరిగా కనబడుతున్నది.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:27, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::అలాగేనండి. ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:09, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::ఆగుర్తు ఇప్పుడు వాడుకలో లేదు. దానికి బదులు న్ గాని ర్ గాని (దీనికి కూడా ప్రాచీనతెలుఁగులో వాడబడింది) మార్పిడి చేయవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:14, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::Firefox లో కూడా Noto Sans Telugu fonts అన్నీ తాజాపరచినతరువాత సమస్య తీరింది. మరిన్ని వివరాలకు [https://bugzilla.mozilla.org/show_bug.cgi?id=2047062 బగ్] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:25, 13 జూన్ 2026 (UTC) ::::::తెవికీ ఎడిటర్ లో తెలుగు ప్రత్యేక అక్షరాల సమూహంలో సున్నకు ముందు ([https://phabricator.wikimedia.org/T428991 చేర్చబడింది]). వాడుకరులు ఫాంట్ ని తాజాపరచితే దీనిని చేర్చడం మరింత సులువు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 19 జూన్ 2026 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])</bdi> 17:12, 23 జూన్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:31, 25 జూన్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == క్రాప్ ఇమేజ్ (Cropimage) మొబైల్ తోడ్పాటు == @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] సహాయంతో cropimage మొబైల్ తోడ్పాటు అమలుపరచాను, పరీక్షించి ఏమైనా దోషాలుంటే తెలియచేయండి. మరిన్ని వివరాలకు [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom/Requests#c-ZI_Jony-20260625160000-ZI_Jony-20260625022600 చూడండి]. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:51, 26 జూన్ 2026 (UTC) == క్రాప్ ఇమేజ్ (cropimage) వాడుక గణాంకాలు 10 వేల మైలురాయి == ఈ రోజు చూడగా క్రాప్ ఇమేజ్ ఈ సైట్ లో 10,513 సార్లు వాడబడింది ([https://quarry.wmcloud.org/query/106833 క్వారీ క్వెరీ]). ఈ పరికరం [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత చర్చ 5#పుస్తకంలోని బొమ్మలు చేర్చడానికి crop image (క్రాప్ ఇమేజి) వాడుకరి స్క్రిప్ట్|సృష్టించిన]] తరువాత 10 సంవత్సరాలు గడచినవి. దీనిని వాడిన వారందరికి, నిర్వహణలో తోడ్పడిన @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]], @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గార్లకు నా కృతజ్ఞతలు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:03, 30 జూన్ 2026 (UTC) : {{ping|arjunaraoc}} ఈ టూల్ మనకు బాగా ఉపయోగపడింది. తెలుగులో స్థాపించిన మీకు మా కృతజ్ఞతలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:11, 30 జూన్ 2026 (UTC) === ఎక్కువ వాడుక గల 10 పుస్తకాలు=== {| class="wikitable" !index_title!!transclusion_count |- | [[index:TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu]]||593 |- | [[index:Sangraha_Andhra_Vijnana_Kosham_Volume_Three.pdf]]||179 |- | [[index:Chandamama_1948_01.pdf]]||134 |- | [[index:సంగ్రహ_ఆంధ్ర_విజ్ఞానకోశము_మొదటి_సంపుటము_అ-ఆర్ష.pdf]]||134 |- | [[index:అక్షరశిల్పులు.pdf]]||133 |- | [[index:2015.386370.teluguaguloo-chitrakavitvamu.pdf]]||126 |- | [[index:DivyaDesaPrakasika.djvu]]||125 |- | [[index:Jyothishya_shastramu.pdf]]||120 |- | [[index:Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Vol-1,_Kinnera_Art_Theatrees.pdf]]||113 |- | [[index:Jeevasastra_Samgrahamu.pdf]]||105 |} [https://quarry.wmcloud.org/query/106870 క్వెరీ] ----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:00, 1 జూలై 2026 (UTC) == WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. == ప్రియమైన కమ్యూనిటీ సభ్యులారా, WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. WikiConference India 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 4 నుండి 6 వరకు కేరళలోని కొచ్చిలో నిర్వహించబడుతుంది. భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వికీమీడియన్లు, కమ్యూనిటీ నాయకులు, డెవలపర్లు, పరిశోధకులు మరియు ఓపెన్ నాలెడ్జ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారిని ఒకచోట చేర్చే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం ఇది. ఈ ఏడాది సదస్సు ప్రధాన అంశం: “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem” వేగంగా మారుతున్న సాంకేతిక పరిసరాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి, మరియు జ్ఞాన సృష్టిలో వస్తున్న కొత్త మార్పుల నేపథ్యంలో, కమ్యూనిటీ నాయకత్వం, ప్రాంతీయ భాషలు, ఓపెన్ నాలెడ్జ్, అలాగే భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలో వికీమీడియా ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై చర్చించేందుకు ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా ఉంటుంది. === స్వీయ నిధులతో నమోదు === స్వీయ నిధులతో నమోదు ప్రస్తుతం Pretix వేదికలో ప్రారంభమైంది. * నమోదు చేసుకోవడానికి: <nowiki>https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/</nowiki> * మరిన్ని వివరాలకు: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> === సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం === సెషన్ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం Eventyay వేదిక ద్వారా ఆహ్వానించబడుతున్నాయి. వర్క్‌షాపులు, చర్చా సమావేశాలు, ప్యానెల్ చర్చలు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్లు, లైట్నింగ్ టాక్స్ మరియు పోస్టర్ ప్రెజెంటేషన్ల కోసం ప్రతిపాదనలు పంపవచ్చు. మీరు చాలా కాలంగా వికీమీడియా ఉద్యమంలో భాగమై ఉన్నా, లేదా ఇటీవలే చేరినా, మీ అనుభవాలు మరియు ఆలోచనలు సదస్సు కార్యక్రమాన్ని మరింత సమృద్ధిగా చేయడంలో సహాయపడతాయి. * మార్గదర్శకాలు మరియు అదనపు సమాచారం: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> * ప్రతిపాదనలు పంపేందుకు చివరి తేదీ: '''15 జూలై 2026''' WikiConference India 2026 గురించి పూర్తి సమాచారం, ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు ఇతర ప్రకటనల కోసం: * పూర్తి ప్రకటన: <nowiki>https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/</nowiki> అన్ని కమ్యూనిటీ సభ్యులు నమోదు చేసుకుని, తమ సెషన్ ప్రతిపాదనలను సమర్పించి, ఈ ప్రకటనను తమ కమ్యూనిటీల్లో మరియు పరిచయ వర్గాల్లో పంచుకోవాలని మనవి. సాదరంగా, WikiConference India 2026 నిర్వహణ కమిటీ [[వాడుకరి:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[వాడుకరి చర్చ:Amrit Sufi|చర్చ]]) 10:38, 30 జూన్ 2026 (UTC) == Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 == Dear Community Members, This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''. === Self-funded Registration === https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ === Call for Submissions === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations. === For more information === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities. Regards, '''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[వాడుకరి:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[వాడుకరి చర్చ:Gauri Guptaa|చర్చ]]) 15:03, 7 జూలై 2026 (UTC) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:25, 24 జూలై 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' [[వాడుకరి:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[వాడుకరి చర్చ:Shadabgdg|చర్చ]]) 16:12, 25 జూలై 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16:31, 3 ఆగస్టు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 --> == Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 == Dear Wikimedia contributors, As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. Campaign Focus: A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project. Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps. This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings. Campaign Focus: A. Add freely licensed images of medicinal plants. B. Improve description of existing medicinal plants. C. Improve depictions of images. D. Improve wikidata items. We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project. Best regards,<br>WikiConference India 2026 pre-conference organizing team -- [[వాడుకరి:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kuldeepburjbhalaike|చర్చ]]) 15:32, 13 ఆగస్టు 2026 (UTC) == సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు. ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-09-23|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు. '''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.''' * {{#time:l j xg Y|2026-09-23|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు. * మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము. ''ఇతర ప్రభావాలు'': * నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది. * ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు. అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. '''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 సెప్టెంబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:18, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080967 --> == చందమామ == చందమామ సంచికలు 1947 జూలైనుంచి 1965 డిసెంబరువరకు అన్నిటినీ ఎక్కిస్తున్నాను. 2009 లో చందమామ పబ్లికేషను రైట్సు సుబ్రహ్మణ్యన్ గారికి విక్రయించబడినవి. భారతీయ కాపీరైట్ లా ప్రకారం 60 సంవత్సరాలతరువాత పత్రికలన్నీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వస్తాయి. 1966 తదనంతర సంచికల కాపీరైటు స్థితి పరిశీలించినతరువాత వాాటిగురించి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:09, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :: వికీమీడియా కాపీహక్కులను సీరియస్ గా పరిగణిస్తుంది. [[చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక]] కొన్ని (3-4) పత్రికలను నేను అప్లోడ్ చేశాను. భారతీయ కాపీహక్కుల చట్టం ప్రకారం పత్రికలు ముద్రించబడిన 60 సంవత్సరాల తర్వాత కాపీహక్కులు చెల్లిపోయినా, వాటిలోని రచయితల జీవితకాలం ప్రకారం కాపీహక్కులు ఉంటాయని నా అవగాహన. ఒకసారి పరిశీలించండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 07:18, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::All editions of Chandamama have already entered open source. I sent you the details on Whatsapp. Check it. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 08:31, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :: The link is on Internet Archieve; according to some the Opensource tag (for that sake any copyright tag) unless given by the copywright holder needs to be verified by the knowledgeable people.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:17, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]]గారూ, పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. పత్రికల్లో ప్రచురితమైన ప్రతీదానికీ పత్రిక యాజమాన్యానికే పూర్తి కాపీహక్కులు ఉండవు. ఎవరైతే రచయితలు పత్రికలో పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగులుగా జీతానికి పనిచేస్తారో వారి కాపీహక్కులే సహజంగా పత్రికకు చెందుతాయి. మిగిలిన రచయితలందరికీ భారత కాపీహక్కుల చట్టాల ప్రకారం వారికే కాపీహక్కులు చెందుతాయి. కాబట్టి, పత్రికలు 60 ఏళ్ళు గడిచినంతనే పూర్తిగా కాపీరైట్లు చెల్లిపోతాయని ఖచ్చితంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు. ఉదాహరణకు, [https://archive.org/details/Chandamama-Telugu-1955-12/page/n35/mode/2up చందమామ 1955 డిసెంబరు సంచికలో] దేవుడి సలహా అని ఆర్. రామనరసయ్య అనే వ్యక్తి రాసిన కథ ఉంది. ఈ ఆర్. రామనరసయ్య ఆ పత్రిక పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగినా కాదా అన్నది కానీ, ఒకవేళ ఉద్యోగి కాకుంటే 1965లోపు చనిపోయారా తర్వాత చనిపోయారా అన్నది మనం ఇప్పుడు కనిపెట్టడం చాలా కష్టం. అది తేలేదాకా ఆ కథ కాపీహక్కుల పరిధిలో ఉందా లేదా అన్నది చెప్పలేం. ఇలా ఒక్కో రచనా పరిశీలించుకుంటూ పోవడం దాదాపు అసాధ్యం కదా. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:22, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) ::పైన చెప్పినట్లు పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. ఛాయాచిత్రాలు, వ్యాసాలు, చిత్రాలకు సంబంధించి రచయితలు తరఫునుండి ప్రత్యేక అగ్రీమెంట్స్ లేకపోతే సాధారణంగా (by default) ప్రచురణకర్తలు కాపీరైట్ కలిగి ఉంటారు. వీరు అంటే కొన్ని విదేశీ పత్రికలూ, భారతీయ వైజ్ఞానిక పత్రికలూ కూడా రచయితల నుండి కాపీరైట్ ట్రాన్స్ఫర్ పత్రం తీసుకుని ఆయా వ్యాసాల్ని ప్రచురిస్తారు. దీనికి సంబంధించి ఒక లింకు కొంత సమాచారం ఇస్తుంది అనుకుంటాను. https://en.wikisource.org/wiki/Help:Copyright_renewals#Contributions_to_periodicals. చందమామకు సంబంధించి యాజమాన్య హక్కుల ప్రకటన ఈ పేజీలో చూడవచ్చు. https://archive.org/details/Chandamama/Chandamama1992April/page/n64/mode/1up. ఇలాగే ప్రతి పత్రిక తమ కాపీరైట్స్ గురించి ప్రకటన చేస్తుంది. ఇది చాలావరకు మీఅందరికి తెలిసినదే నా అవగాహన మేరకు మరొకసారి గుర్తుచేస్తున్నాను. అయితే నేను ఇంకొంత లోతుగా అధ్యయనం చేయాలి. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:51, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::My reply is in English because the court case and judgements were in English. I'll make a few points based on that interim judgement. :::1. Chandamama Publications sold their publication rights in 2009 - only publication rights, not copyright to the previous issues. :::2. Most of the materials - irrespective of who wrote it up - is drawn from folk-literature, Puranas and the epics. I don't want to get into an argument about who owns the rights to stories from Mahabharata or Garuda Purana at this point. :::3. The copyright law is very clear - 60 Years; the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications, which now does not exist. That is the reason why Chandamama has already been uploaded in the Archives - it is already in public domain. We are only converting from jpeg/pdf to text. :::4. Right now only the logo and the brand are under copyright-sub judice. :::5. The copyright law also makes some exemptions regarding non-commercial, non-profit and eductional use. All that it demands is an acknowledgement of the source be made when used. :::We are not producting new materials; caution is good but there is no need to be overcautious and scared about the copyright law. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 22:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::: :::::1. చందమామ పబ్లికేషన్లు పబ్లికేషన్ రైట్లు అమ్మారో, కాపీహక్కులు అమ్మారో మనకు పూర్తిగా సంబంధం లేని విషయం. ఒక కృతికి (work) కాపీహక్కులు ఉన్నాయా లేదా అన్నదే మన చర్చనీయాంశం. ఎందుకంటే, ఈ కృతిలో పబ్లిషర్ చేతిలో ఉన్న హక్కులన్నీ ఆల్రెడీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వచ్చేశాయన్నది నిర్వివాదాంశం. నేను చెప్తున్నది ఏమిటంటే, కాపీహక్కుల ఓనర్ షిప్ పూర్తిగా చందమామ పబ్లికేషన్స్ వారి వద్ద ఉండదని. '''ఒక పత్రికలో ప్రచురించిన రచనల్లో కేవలం "వారి స్వంత పూర్తి-స్థాయి (ఫుల్ టైం) ఉద్యోగుల రచనలు మాత్రమే" పబ్లిషర్ దగ్గర ఉంటాయి, పారితోషికం ఇచ్చినా, ఇవ్వకున్నా మిగిలిన ఫ్రీలాన్స్ రచయితలు, పార్ట్ టైం రచయితలు రాసిన రచనలన్నీ ఆయా రచయితల వద్దనే ఉంటాయి'''. ఇలాంటప్పుడు, అసలు చందమామ హక్కులు అమ్ముకున్నారా లేదా అన్నది మనకు చర్చనీయాంశం కాదు. :::::2. పున:కథనాలు అయినంతమాత్రాన ఆయా రచనలకు రచయితల వద్ద హక్కులు ఉండవు అంటే కాపీహక్కుల చట్టం కానీ, జడ్జిమెంట్లు కానీ అంగీకరించవు. చట్టపరంగా చూసినా, సృజనపరంగా చూసినా ఒక ఇతివృత్తం తీసుకున్నంత మాత్రాన ఒరిజినల్ కి తప్ప, డిరవేషన్ కి హక్కులు ఉండవని ఉండదు. చిన్నపిల్లల కోసం రామాయణాన్ని తిరిగి రాయడం అన్నది చాలా పెద్ద సృజనాత్మక కృషి. కాబట్టి, మీరే అన్నట్టు, అసలు ఈ అంశాన్ని ఇంతకన్నా చర్చించడం అనవసరం. :::::3. '''the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications''' అన్నది ఏమాత్రమూ సరికాదు. కాపీహక్కు చట్టంలో స్పష్టంగా '''"Subject to the provisions of this Act, the author of a work shall be the first owner of the copyright therein"''' అని ప్రారంభం అవుతుంది. ఆ ఎక్సెప్షన్ ఏమిటి అన్నది వెంటనే స్పష్టంగా ఉంటుంది, పబ్లిషర్/మేగజైన్ నేరుగా ఆ పనిమీదే ఎవరినైనా ఉద్యోగంలో తీసుకున్నట్టైతే మాత్రమే పబ్లిషర్ కి కాపీరైట్ వస్తుంది. '''"in the case of a literary, dramatic or artistic work made by the author in the course of his employment by the proprietor of a newspaper, magazine or similar periodical under a contract of service or apprenticeship, for the purpose of publication in a newspaper, magazine or similar periodical, the said proprietor shall, in the absence of any agreement to the contrary, be the first owner of the copyright in the work in so far as the copyright relates to the publication of the work in any newspaper, magazine or similar periodical, or to the reproduction of the work for the purpose of its being so published, but in all other respects the author shall be the first owner of the copyright in the work"''' ఇది మీ అవగాహనకు పూర్తి విరుద్ధం కాదా? :::::4. పైన చెప్పినట్టే ఇది పూర్తిగా మనకు సంబంధం లేని అంశం. :::::5. వికీసోర్సులో ప్రచురితమైనది నిస్సందేహంగా కాపీహక్కుల విషయంలో స్పష్టంగా ఉండాలి. ఇందులో ఏ సందేహమూ లేదు. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)--[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:42, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 --> == Poem Template == Is there any way to change the orientation of a picture in a page? Right now there is only scope for lateral positioning. Can we add a "rotate" parameter? [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 04:41, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC) * crop toool లో వీలుకాదు. కానీ కామన్స్ లో ఈ సౌలభ్యం ఉంది--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:51, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC) == సాయి ఫణి నిర్వాహక హోదాకై ప్రతిపాదన == తెలుగు వికీసోర్స్ లో నేను ([https://xtools.wmcloud.org/ec/te.wikisource.org/Saiphani02 వాడుకరి:Saiphani02]) నిర్వాహకునిగా ఉండేందుకు అభ్యర్థన చేసుకుంటున్నాను. గత రెండు సంవత్సరాలుగా తెలుగు వికీసోర్సులో కొత్త పుస్తకాలు చేర్చటం, అచ్చుదిద్దటం, సూచికలు తయారు చెయ్యటం, వికీడేటా లింకింగ్ చెయ్యటం, చేసాను. అంతే గాక, టెక్నికల్ విషయాల్లో నాకు తెలిసినంత వరకు సహాయపడ్డాను. మూసలు, మాడ్యూల్స్, వికీసొర్స్ మొబైల్ ఆప్, వికీ ఇండెక్స్ టూల్, ఓసీఆర్ పై పని చేసాను. నిర్వాహకత్వం భాద్యత తీసుకొని మరింత చురుగ్గా తెలుగు వికీసోర్సు ప్రాజెక్టు అభివృద్ధికై సహాయపడాలనుకుంటున్నాను. ధన్యవాదాలు! [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 11:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గారి ప్రతిపాదనకు, వారం రోజులలోగా అనగా 16 అక్టోబర్ 2026 లోగా స్పందించమని మనవి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:02, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC) ===అభిప్రాయాలు=== # సాంకేతిక విషయాలపై మంచి అవగాహన కలిగిన సాయిఫణి, మరికొంత చురుకుగా పనిచేయడానికి నిర్వాహకత్వం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. నేను సమర్ధిస్తున్నాను.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # వికీసోర్స్ లో పూర్తి స్థాయిలో పనిచేయాలంటే సాంకేతిక విషయాల అవగాహన కూడా చాలా ముఖ్యం అని నా అభిప్రాయం. సాయిఫణికి వికీసోర్స్ ప్రక్రియలతో పాటు వాటికీ అవసరమైన సాంకేతిక నైపుణ్యం ఉందని భావిస్తూ, మరింత చురుకుగా బాధ్యతని నిర్వహిస్తారని ఆశిస్తూ అతని స్వీయ ప్రతిపాదనని సమర్ధిస్తున్నాను.[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:04, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సాయిఫణీంద్ర గారు ఏ బాధ్యత చేపట్టినా చాలా చక్కగా నిర్వహిస్తారు. వికీసోర్స్ రీడర్ యాప్ ద్వారా భారతీయ భాషలే కాక ప్రపంచవ్యాప్తంగా వికీసోర్సు ప్రాజెక్టులన్నిటికీ సేవ చేస్తూ మంచి అవగాహన సంపాదించారు. ఆయన ప్రతిపాదనను స్వాగతిస్తూ సమర్థిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:12, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సమర్ధిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సమర్ధిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:రహ్మానుద్దీన్|రహ్మానుద్దీన్]] ([[వాడుకరి చర్చ:రహ్మానుద్దీన్|చర్చ]]) 05:02, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC) ===నిర్ణయం=== సాయి ఫణి నిర్వాహక ప్రతిపాదన సర్వసమ్మతితో ఆమోదించబడింది. @[[User:Saiphani02]]'s admin proposal is approved unanimously.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:16, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) [[meta:Steward_requests/Permissions#Saiphani02@tewikisource|Initiated request]] to Stewards.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:32, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) సాయి ఫణి నిర్వాహక ప్రతిపాదన సర్వసమ్మతి, ఒక సంవత్సరానికి స్టీవార్డ్ అనుమతి కూడా పొందింది. సాయి ఫణి గారికి అభినందనలు.[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:29, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) సాయి ఫణీంద్ర గారికి స్వాగతం. మీ కృషితో తెలుగు వికీసోర్స్ మరింత త్వరగా అభివృద్ధి సాధించాలని ఆశిస్తున్నాను--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 19:06, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) == OCR == Since yesterday, the Google OCR tool is not working. Any specific reason? I keep getting the message "No text was returned by the OCR tool" [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:22, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC) == authority control template == {{ping|Saiphani02}} {{:మూస:authority control}} ఇప్పుడు నేను ఈ మూసను కొంతమంచి రచయితల పేజీలలో చేర్చుతున్నాను. ప్రతిసారి కొన్ని ఎర్ర వర్గాలు చేరుతున్నాయి. అన్నింటిలోను English Wikisource Number ఒకటి చేరుతున్నది. ఎందువల్ల. వీటిని మీరుగాని మరి ఎవరైనా సరిచేయగలరా. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 13:03, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) :మూసను అనువాదించాను. కొన్ని వర్గాలు కూడా సృష్టించాను. [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 14:38, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) == సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు. ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-10-28|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు. '''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.''' * {{#time:l j xg Y|2026-10-28|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు. * మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము. ''ఇతర ప్రభావాలు'': * నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది. * ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు. అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. '''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 14:01, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == తెలుగు రచనల సూచిక == ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో Subject index చాలా వివరంగా వికీసోర్స్ లోని రచనలన్నింటిని వర్గీకరించారు. లింకు: https://en.wikisource.org/wiki/Portal:Portals. ఇది ప్రాథమికంగా అమెరికాలోని లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణను అనుకరిస్తుంది. ఇదే పద్ధతిలో గాని మన తెలుగు భాషకు అనువుగా నున్న మరే ఇతర భారతీయ వర్గీకరణ పద్ధతిలోనైనా తెలుగు వికీసోర్స్ లోని రచనలన్నింటినీ అమర్చుకొంటే ఒక రచన గురించి వెతకడానికి, చదువుకోడానికి వాడుకరులకు సులభంగా తెలిసే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ విషయంలో సభ్యులు మీ అభిప్రాయాలను, సలహాలకు తెలియజేయండి. సాంకేతికంగా ఇది ఎంతవరకు సాధ్యం అని కూడా చెప్పండి. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:02, 31 అక్టోబరు 2026 (UTC) s5whqxh0eddfyd5p41gjrta94iho8yw 599490 599489 2026-10-31T05:21:35Z Rajasekhar1961 50 /* తెలుగు రచనల సూచిక */ 599490 wikitext text/x-wiki {{రచ్చబండ}} {| class="wikitable floatright" width="10%" ||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]] [[/పాత చర్చ 6| ..6]] [[/పాత చర్చ 7| ..7]] [[/పాత చర్చ 8| ..8]] [[/పాత చర్చ 9| ..9]] [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}} |- |<inputbox> type=fulltext prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ break=no width=15 searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు </inputbox> |} {| class="wikitable floatright" width="20%" ||{{సహకారం_స్థితి}} |} <!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --> == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:58, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:02, 17 మే 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 మే 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == క్రాప్ టూల్ వికీసోర్స్ లో పనిచేయడం లేదు == {{ping|Arjunaraoc}} కొంచెం చూస్తారా ? [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:48, 10 జూన్ 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, మీడియావికీలో మార్పుల వలన ఏదో సమస్య ఏర్పడినట్లుంది. ఇటీవల మీడియావికీ మార్పులు నేను అంతగా గమనించుటలేదు కావున [[:m:Indic-TechCom/Requests#Cropimage_gadget_stopped_working_on_Telugu_Wikisource]] దగ్గర నివేదించాను. @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]] గారు కాని ఇతరులు కాని సహాయం చేయమని కోరాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:05, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::ధన్యవాదాలు అండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:30, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గారి సహాయంతో సమస్య పరిష్కరించబడింది. పరిశీలించి ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలపండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:25, 12 జూన్ 2026 (UTC) ::::ధన్యవాదాలు అండి. చూసాను. ఇప్పుడు క్రాప్ టూల్ కనపడుతోంది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:54, 12 జూన్ 2026 (UTC) == ప్రాచీన ఫాంట్ <s>"౯"</s> ౝ == {{ping|Arjunaraoc}} {{ping| Rajasekhar1961}} కొన్ని పుస్తకాలలో ఈ పై ఫాంట్ (౯) ఉపయోగించాలి. అంకెలలో (౯) ఉంది ఉపయోగించవచ్చా? తెలియచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:04, 10 జూన్ 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, ఇది తెలుగు అంకె 9. కొన్ని పాత పుస్తకాలను పాఠ్యీకరించేటప్పుడు ఇప్పడు సాధారణ వాడుకలోలేని అంకెలకు బదులు, ఇండోఅరబిక్ అంకెలనే వాడాము. కాని వాటిని అలానే వాడి, ఏదైనా సాంకేతికంగా తాత్కాలికంగా చూపించేటప్పుడు ఇండో అరబిక్ అంకెలను చూపితే బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది. ఆ పుస్తకంపై కృషి చేసేవారితో చర్చించి నిర్ణయం తీసుకోండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:10, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::అలాగే అండి. ఇది అంకెలలో సమస్య కాదండి. పాఠ్యంలో సమస్య. ఉదాహరణకి - '''వారెల్లరు౯''' [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:43, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::అది తొమ్మిది కాదండి. న్ - అక్షరం. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:46, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::అంటే నకారపొల్లుకు బదులు న్ - అక్షరం చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:15, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] గార్లకు, అర్ధమైంది. నకారపొల్లుకి అంకే ౯ కి తేడా వుంది. ౯ కంటె నకారపొల్లుకి ఇంకొక ఇంకొక చిన్న అడ్డగీత అదనంగా వుంటుంది. నకారపొల్లు యూనికోడ్ లో 2020 లో చేర్చబడింది. గూగుల్ నుండి అందుబాటులో వున్న Noto Sans Telugu font లో అందుబాటులో వున్నది. అయితే నా కంప్యూటర్ (లినక్స్) లో స్థాపించిన తరువాత వికీపీడియాలో కనబడేటట్లు చేయటంలో నాకింకా సమస్యలున్నాయి. మీ విండోస్ కంప్యూటర్లలో Alt +0C5D అనగా Alt నొక్కి వుంచి సున్నా(0), C,5,D నొక్కాలి. ఈ గుర్తు సరిగా కనబడకపోతే Noto Sans Telugu Font స్థాపించుకొని ప్రయత్నించండి. దీనికి మీరు సాంకేతిక నైపుణ్యత కలిగిన వారి సహాయం తీసుకోవడం అవసరమవవచ్చు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:09, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::: క్రోమ్ బ్రౌజర్ లో సరిగా కనబడుతున్నది.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:27, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::అలాగేనండి. ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:09, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::ఆగుర్తు ఇప్పుడు వాడుకలో లేదు. దానికి బదులు న్ గాని ర్ గాని (దీనికి కూడా ప్రాచీనతెలుఁగులో వాడబడింది) మార్పిడి చేయవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:14, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::Firefox లో కూడా Noto Sans Telugu fonts అన్నీ తాజాపరచినతరువాత సమస్య తీరింది. మరిన్ని వివరాలకు [https://bugzilla.mozilla.org/show_bug.cgi?id=2047062 బగ్] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:25, 13 జూన్ 2026 (UTC) ::::::తెవికీ ఎడిటర్ లో తెలుగు ప్రత్యేక అక్షరాల సమూహంలో సున్నకు ముందు ([https://phabricator.wikimedia.org/T428991 చేర్చబడింది]). వాడుకరులు ఫాంట్ ని తాజాపరచితే దీనిని చేర్చడం మరింత సులువు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 19 జూన్ 2026 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])</bdi> 17:12, 23 జూన్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:31, 25 జూన్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == క్రాప్ ఇమేజ్ (Cropimage) మొబైల్ తోడ్పాటు == @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] సహాయంతో cropimage మొబైల్ తోడ్పాటు అమలుపరచాను, పరీక్షించి ఏమైనా దోషాలుంటే తెలియచేయండి. మరిన్ని వివరాలకు [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom/Requests#c-ZI_Jony-20260625160000-ZI_Jony-20260625022600 చూడండి]. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:51, 26 జూన్ 2026 (UTC) == క్రాప్ ఇమేజ్ (cropimage) వాడుక గణాంకాలు 10 వేల మైలురాయి == ఈ రోజు చూడగా క్రాప్ ఇమేజ్ ఈ సైట్ లో 10,513 సార్లు వాడబడింది ([https://quarry.wmcloud.org/query/106833 క్వారీ క్వెరీ]). ఈ పరికరం [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత చర్చ 5#పుస్తకంలోని బొమ్మలు చేర్చడానికి crop image (క్రాప్ ఇమేజి) వాడుకరి స్క్రిప్ట్|సృష్టించిన]] తరువాత 10 సంవత్సరాలు గడచినవి. దీనిని వాడిన వారందరికి, నిర్వహణలో తోడ్పడిన @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]], @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గార్లకు నా కృతజ్ఞతలు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:03, 30 జూన్ 2026 (UTC) : {{ping|arjunaraoc}} ఈ టూల్ మనకు బాగా ఉపయోగపడింది. తెలుగులో స్థాపించిన మీకు మా కృతజ్ఞతలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:11, 30 జూన్ 2026 (UTC) === ఎక్కువ వాడుక గల 10 పుస్తకాలు=== {| class="wikitable" !index_title!!transclusion_count |- | [[index:TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu]]||593 |- | [[index:Sangraha_Andhra_Vijnana_Kosham_Volume_Three.pdf]]||179 |- | [[index:Chandamama_1948_01.pdf]]||134 |- | [[index:సంగ్రహ_ఆంధ్ర_విజ్ఞానకోశము_మొదటి_సంపుటము_అ-ఆర్ష.pdf]]||134 |- | [[index:అక్షరశిల్పులు.pdf]]||133 |- | [[index:2015.386370.teluguaguloo-chitrakavitvamu.pdf]]||126 |- | [[index:DivyaDesaPrakasika.djvu]]||125 |- | [[index:Jyothishya_shastramu.pdf]]||120 |- | [[index:Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Vol-1,_Kinnera_Art_Theatrees.pdf]]||113 |- | [[index:Jeevasastra_Samgrahamu.pdf]]||105 |} [https://quarry.wmcloud.org/query/106870 క్వెరీ] ----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:00, 1 జూలై 2026 (UTC) == WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. == ప్రియమైన కమ్యూనిటీ సభ్యులారా, WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. WikiConference India 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 4 నుండి 6 వరకు కేరళలోని కొచ్చిలో నిర్వహించబడుతుంది. భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వికీమీడియన్లు, కమ్యూనిటీ నాయకులు, డెవలపర్లు, పరిశోధకులు మరియు ఓపెన్ నాలెడ్జ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారిని ఒకచోట చేర్చే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం ఇది. ఈ ఏడాది సదస్సు ప్రధాన అంశం: “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem” వేగంగా మారుతున్న సాంకేతిక పరిసరాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి, మరియు జ్ఞాన సృష్టిలో వస్తున్న కొత్త మార్పుల నేపథ్యంలో, కమ్యూనిటీ నాయకత్వం, ప్రాంతీయ భాషలు, ఓపెన్ నాలెడ్జ్, అలాగే భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలో వికీమీడియా ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై చర్చించేందుకు ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా ఉంటుంది. === స్వీయ నిధులతో నమోదు === స్వీయ నిధులతో నమోదు ప్రస్తుతం Pretix వేదికలో ప్రారంభమైంది. * నమోదు చేసుకోవడానికి: <nowiki>https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/</nowiki> * మరిన్ని వివరాలకు: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> === సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం === సెషన్ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం Eventyay వేదిక ద్వారా ఆహ్వానించబడుతున్నాయి. వర్క్‌షాపులు, చర్చా సమావేశాలు, ప్యానెల్ చర్చలు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్లు, లైట్నింగ్ టాక్స్ మరియు పోస్టర్ ప్రెజెంటేషన్ల కోసం ప్రతిపాదనలు పంపవచ్చు. మీరు చాలా కాలంగా వికీమీడియా ఉద్యమంలో భాగమై ఉన్నా, లేదా ఇటీవలే చేరినా, మీ అనుభవాలు మరియు ఆలోచనలు సదస్సు కార్యక్రమాన్ని మరింత సమృద్ధిగా చేయడంలో సహాయపడతాయి. * మార్గదర్శకాలు మరియు అదనపు సమాచారం: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> * ప్రతిపాదనలు పంపేందుకు చివరి తేదీ: '''15 జూలై 2026''' WikiConference India 2026 గురించి పూర్తి సమాచారం, ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు ఇతర ప్రకటనల కోసం: * పూర్తి ప్రకటన: <nowiki>https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/</nowiki> అన్ని కమ్యూనిటీ సభ్యులు నమోదు చేసుకుని, తమ సెషన్ ప్రతిపాదనలను సమర్పించి, ఈ ప్రకటనను తమ కమ్యూనిటీల్లో మరియు పరిచయ వర్గాల్లో పంచుకోవాలని మనవి. సాదరంగా, WikiConference India 2026 నిర్వహణ కమిటీ [[వాడుకరి:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[వాడుకరి చర్చ:Amrit Sufi|చర్చ]]) 10:38, 30 జూన్ 2026 (UTC) == Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 == Dear Community Members, This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''. === Self-funded Registration === https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ === Call for Submissions === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations. === For more information === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities. Regards, '''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[వాడుకరి:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[వాడుకరి చర్చ:Gauri Guptaa|చర్చ]]) 15:03, 7 జూలై 2026 (UTC) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:25, 24 జూలై 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' [[వాడుకరి:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[వాడుకరి చర్చ:Shadabgdg|చర్చ]]) 16:12, 25 జూలై 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16:31, 3 ఆగస్టు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 --> == Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 == Dear Wikimedia contributors, As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. Campaign Focus: A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project. Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps. This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings. Campaign Focus: A. Add freely licensed images of medicinal plants. B. Improve description of existing medicinal plants. C. Improve depictions of images. D. Improve wikidata items. We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project. Best regards,<br>WikiConference India 2026 pre-conference organizing team -- [[వాడుకరి:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kuldeepburjbhalaike|చర్చ]]) 15:32, 13 ఆగస్టు 2026 (UTC) == సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు. ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-09-23|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు. '''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.''' * {{#time:l j xg Y|2026-09-23|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు. * మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము. ''ఇతర ప్రభావాలు'': * నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది. * ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు. అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. '''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 సెప్టెంబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:18, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080967 --> == చందమామ == చందమామ సంచికలు 1947 జూలైనుంచి 1965 డిసెంబరువరకు అన్నిటినీ ఎక్కిస్తున్నాను. 2009 లో చందమామ పబ్లికేషను రైట్సు సుబ్రహ్మణ్యన్ గారికి విక్రయించబడినవి. భారతీయ కాపీరైట్ లా ప్రకారం 60 సంవత్సరాలతరువాత పత్రికలన్నీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వస్తాయి. 1966 తదనంతర సంచికల కాపీరైటు స్థితి పరిశీలించినతరువాత వాాటిగురించి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:09, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :: వికీమీడియా కాపీహక్కులను సీరియస్ గా పరిగణిస్తుంది. [[చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక]] కొన్ని (3-4) పత్రికలను నేను అప్లోడ్ చేశాను. భారతీయ కాపీహక్కుల చట్టం ప్రకారం పత్రికలు ముద్రించబడిన 60 సంవత్సరాల తర్వాత కాపీహక్కులు చెల్లిపోయినా, వాటిలోని రచయితల జీవితకాలం ప్రకారం కాపీహక్కులు ఉంటాయని నా అవగాహన. ఒకసారి పరిశీలించండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 07:18, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::All editions of Chandamama have already entered open source. I sent you the details on Whatsapp. Check it. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 08:31, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :: The link is on Internet Archieve; according to some the Opensource tag (for that sake any copyright tag) unless given by the copywright holder needs to be verified by the knowledgeable people.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:17, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]]గారూ, పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. పత్రికల్లో ప్రచురితమైన ప్రతీదానికీ పత్రిక యాజమాన్యానికే పూర్తి కాపీహక్కులు ఉండవు. ఎవరైతే రచయితలు పత్రికలో పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగులుగా జీతానికి పనిచేస్తారో వారి కాపీహక్కులే సహజంగా పత్రికకు చెందుతాయి. మిగిలిన రచయితలందరికీ భారత కాపీహక్కుల చట్టాల ప్రకారం వారికే కాపీహక్కులు చెందుతాయి. కాబట్టి, పత్రికలు 60 ఏళ్ళు గడిచినంతనే పూర్తిగా కాపీరైట్లు చెల్లిపోతాయని ఖచ్చితంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు. ఉదాహరణకు, [https://archive.org/details/Chandamama-Telugu-1955-12/page/n35/mode/2up చందమామ 1955 డిసెంబరు సంచికలో] దేవుడి సలహా అని ఆర్. రామనరసయ్య అనే వ్యక్తి రాసిన కథ ఉంది. ఈ ఆర్. రామనరసయ్య ఆ పత్రిక పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగినా కాదా అన్నది కానీ, ఒకవేళ ఉద్యోగి కాకుంటే 1965లోపు చనిపోయారా తర్వాత చనిపోయారా అన్నది మనం ఇప్పుడు కనిపెట్టడం చాలా కష్టం. అది తేలేదాకా ఆ కథ కాపీహక్కుల పరిధిలో ఉందా లేదా అన్నది చెప్పలేం. ఇలా ఒక్కో రచనా పరిశీలించుకుంటూ పోవడం దాదాపు అసాధ్యం కదా. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:22, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) ::పైన చెప్పినట్లు పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. ఛాయాచిత్రాలు, వ్యాసాలు, చిత్రాలకు సంబంధించి రచయితలు తరఫునుండి ప్రత్యేక అగ్రీమెంట్స్ లేకపోతే సాధారణంగా (by default) ప్రచురణకర్తలు కాపీరైట్ కలిగి ఉంటారు. వీరు అంటే కొన్ని విదేశీ పత్రికలూ, భారతీయ వైజ్ఞానిక పత్రికలూ కూడా రచయితల నుండి కాపీరైట్ ట్రాన్స్ఫర్ పత్రం తీసుకుని ఆయా వ్యాసాల్ని ప్రచురిస్తారు. దీనికి సంబంధించి ఒక లింకు కొంత సమాచారం ఇస్తుంది అనుకుంటాను. https://en.wikisource.org/wiki/Help:Copyright_renewals#Contributions_to_periodicals. చందమామకు సంబంధించి యాజమాన్య హక్కుల ప్రకటన ఈ పేజీలో చూడవచ్చు. https://archive.org/details/Chandamama/Chandamama1992April/page/n64/mode/1up. ఇలాగే ప్రతి పత్రిక తమ కాపీరైట్స్ గురించి ప్రకటన చేస్తుంది. ఇది చాలావరకు మీఅందరికి తెలిసినదే నా అవగాహన మేరకు మరొకసారి గుర్తుచేస్తున్నాను. అయితే నేను ఇంకొంత లోతుగా అధ్యయనం చేయాలి. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:51, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::My reply is in English because the court case and judgements were in English. I'll make a few points based on that interim judgement. :::1. Chandamama Publications sold their publication rights in 2009 - only publication rights, not copyright to the previous issues. :::2. Most of the materials - irrespective of who wrote it up - is drawn from folk-literature, Puranas and the epics. I don't want to get into an argument about who owns the rights to stories from Mahabharata or Garuda Purana at this point. :::3. The copyright law is very clear - 60 Years; the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications, which now does not exist. That is the reason why Chandamama has already been uploaded in the Archives - it is already in public domain. We are only converting from jpeg/pdf to text. :::4. Right now only the logo and the brand are under copyright-sub judice. :::5. The copyright law also makes some exemptions regarding non-commercial, non-profit and eductional use. All that it demands is an acknowledgement of the source be made when used. :::We are not producting new materials; caution is good but there is no need to be overcautious and scared about the copyright law. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 22:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::: :::::1. చందమామ పబ్లికేషన్లు పబ్లికేషన్ రైట్లు అమ్మారో, కాపీహక్కులు అమ్మారో మనకు పూర్తిగా సంబంధం లేని విషయం. ఒక కృతికి (work) కాపీహక్కులు ఉన్నాయా లేదా అన్నదే మన చర్చనీయాంశం. ఎందుకంటే, ఈ కృతిలో పబ్లిషర్ చేతిలో ఉన్న హక్కులన్నీ ఆల్రెడీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వచ్చేశాయన్నది నిర్వివాదాంశం. నేను చెప్తున్నది ఏమిటంటే, కాపీహక్కుల ఓనర్ షిప్ పూర్తిగా చందమామ పబ్లికేషన్స్ వారి వద్ద ఉండదని. '''ఒక పత్రికలో ప్రచురించిన రచనల్లో కేవలం "వారి స్వంత పూర్తి-స్థాయి (ఫుల్ టైం) ఉద్యోగుల రచనలు మాత్రమే" పబ్లిషర్ దగ్గర ఉంటాయి, పారితోషికం ఇచ్చినా, ఇవ్వకున్నా మిగిలిన ఫ్రీలాన్స్ రచయితలు, పార్ట్ టైం రచయితలు రాసిన రచనలన్నీ ఆయా రచయితల వద్దనే ఉంటాయి'''. ఇలాంటప్పుడు, అసలు చందమామ హక్కులు అమ్ముకున్నారా లేదా అన్నది మనకు చర్చనీయాంశం కాదు. :::::2. పున:కథనాలు అయినంతమాత్రాన ఆయా రచనలకు రచయితల వద్ద హక్కులు ఉండవు అంటే కాపీహక్కుల చట్టం కానీ, జడ్జిమెంట్లు కానీ అంగీకరించవు. చట్టపరంగా చూసినా, సృజనపరంగా చూసినా ఒక ఇతివృత్తం తీసుకున్నంత మాత్రాన ఒరిజినల్ కి తప్ప, డిరవేషన్ కి హక్కులు ఉండవని ఉండదు. చిన్నపిల్లల కోసం రామాయణాన్ని తిరిగి రాయడం అన్నది చాలా పెద్ద సృజనాత్మక కృషి. కాబట్టి, మీరే అన్నట్టు, అసలు ఈ అంశాన్ని ఇంతకన్నా చర్చించడం అనవసరం. :::::3. '''the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications''' అన్నది ఏమాత్రమూ సరికాదు. కాపీహక్కు చట్టంలో స్పష్టంగా '''"Subject to the provisions of this Act, the author of a work shall be the first owner of the copyright therein"''' అని ప్రారంభం అవుతుంది. ఆ ఎక్సెప్షన్ ఏమిటి అన్నది వెంటనే స్పష్టంగా ఉంటుంది, పబ్లిషర్/మేగజైన్ నేరుగా ఆ పనిమీదే ఎవరినైనా ఉద్యోగంలో తీసుకున్నట్టైతే మాత్రమే పబ్లిషర్ కి కాపీరైట్ వస్తుంది. '''"in the case of a literary, dramatic or artistic work made by the author in the course of his employment by the proprietor of a newspaper, magazine or similar periodical under a contract of service or apprenticeship, for the purpose of publication in a newspaper, magazine or similar periodical, the said proprietor shall, in the absence of any agreement to the contrary, be the first owner of the copyright in the work in so far as the copyright relates to the publication of the work in any newspaper, magazine or similar periodical, or to the reproduction of the work for the purpose of its being so published, but in all other respects the author shall be the first owner of the copyright in the work"''' ఇది మీ అవగాహనకు పూర్తి విరుద్ధం కాదా? :::::4. పైన చెప్పినట్టే ఇది పూర్తిగా మనకు సంబంధం లేని అంశం. :::::5. వికీసోర్సులో ప్రచురితమైనది నిస్సందేహంగా కాపీహక్కుల విషయంలో స్పష్టంగా ఉండాలి. ఇందులో ఏ సందేహమూ లేదు. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)--[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:42, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 --> == Poem Template == Is there any way to change the orientation of a picture in a page? Right now there is only scope for lateral positioning. Can we add a "rotate" parameter? [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 04:41, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC) * crop toool లో వీలుకాదు. కానీ కామన్స్ లో ఈ సౌలభ్యం ఉంది--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:51, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC) == సాయి ఫణి నిర్వాహక హోదాకై ప్రతిపాదన == తెలుగు వికీసోర్స్ లో నేను ([https://xtools.wmcloud.org/ec/te.wikisource.org/Saiphani02 వాడుకరి:Saiphani02]) నిర్వాహకునిగా ఉండేందుకు అభ్యర్థన చేసుకుంటున్నాను. గత రెండు సంవత్సరాలుగా తెలుగు వికీసోర్సులో కొత్త పుస్తకాలు చేర్చటం, అచ్చుదిద్దటం, సూచికలు తయారు చెయ్యటం, వికీడేటా లింకింగ్ చెయ్యటం, చేసాను. అంతే గాక, టెక్నికల్ విషయాల్లో నాకు తెలిసినంత వరకు సహాయపడ్డాను. మూసలు, మాడ్యూల్స్, వికీసొర్స్ మొబైల్ ఆప్, వికీ ఇండెక్స్ టూల్, ఓసీఆర్ పై పని చేసాను. నిర్వాహకత్వం భాద్యత తీసుకొని మరింత చురుగ్గా తెలుగు వికీసోర్సు ప్రాజెక్టు అభివృద్ధికై సహాయపడాలనుకుంటున్నాను. ధన్యవాదాలు! [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 11:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గారి ప్రతిపాదనకు, వారం రోజులలోగా అనగా 16 అక్టోబర్ 2026 లోగా స్పందించమని మనవి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:02, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC) ===అభిప్రాయాలు=== # సాంకేతిక విషయాలపై మంచి అవగాహన కలిగిన సాయిఫణి, మరికొంత చురుకుగా పనిచేయడానికి నిర్వాహకత్వం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. నేను సమర్ధిస్తున్నాను.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # వికీసోర్స్ లో పూర్తి స్థాయిలో పనిచేయాలంటే సాంకేతిక విషయాల అవగాహన కూడా చాలా ముఖ్యం అని నా అభిప్రాయం. సాయిఫణికి వికీసోర్స్ ప్రక్రియలతో పాటు వాటికీ అవసరమైన సాంకేతిక నైపుణ్యం ఉందని భావిస్తూ, మరింత చురుకుగా బాధ్యతని నిర్వహిస్తారని ఆశిస్తూ అతని స్వీయ ప్రతిపాదనని సమర్ధిస్తున్నాను.[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:04, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సాయిఫణీంద్ర గారు ఏ బాధ్యత చేపట్టినా చాలా చక్కగా నిర్వహిస్తారు. వికీసోర్స్ రీడర్ యాప్ ద్వారా భారతీయ భాషలే కాక ప్రపంచవ్యాప్తంగా వికీసోర్సు ప్రాజెక్టులన్నిటికీ సేవ చేస్తూ మంచి అవగాహన సంపాదించారు. ఆయన ప్రతిపాదనను స్వాగతిస్తూ సమర్థిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:12, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సమర్ధిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సమర్ధిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:రహ్మానుద్దీన్|రహ్మానుద్దీన్]] ([[వాడుకరి చర్చ:రహ్మానుద్దీన్|చర్చ]]) 05:02, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC) ===నిర్ణయం=== సాయి ఫణి నిర్వాహక ప్రతిపాదన సర్వసమ్మతితో ఆమోదించబడింది. @[[User:Saiphani02]]'s admin proposal is approved unanimously.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:16, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) [[meta:Steward_requests/Permissions#Saiphani02@tewikisource|Initiated request]] to Stewards.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:32, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) సాయి ఫణి నిర్వాహక ప్రతిపాదన సర్వసమ్మతి, ఒక సంవత్సరానికి స్టీవార్డ్ అనుమతి కూడా పొందింది. సాయి ఫణి గారికి అభినందనలు.[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:29, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) సాయి ఫణీంద్ర గారికి స్వాగతం. మీ కృషితో తెలుగు వికీసోర్స్ మరింత త్వరగా అభివృద్ధి సాధించాలని ఆశిస్తున్నాను--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 19:06, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) == OCR == Since yesterday, the Google OCR tool is not working. Any specific reason? I keep getting the message "No text was returned by the OCR tool" [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:22, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC) == authority control template == {{ping|Saiphani02}} {{:మూస:authority control}} ఇప్పుడు నేను ఈ మూసను కొంతమంచి రచయితల పేజీలలో చేర్చుతున్నాను. ప్రతిసారి కొన్ని ఎర్ర వర్గాలు చేరుతున్నాయి. అన్నింటిలోను English Wikisource Number ఒకటి చేరుతున్నది. ఎందువల్ల. వీటిని మీరుగాని మరి ఎవరైనా సరిచేయగలరా. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 13:03, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) :మూసను అనువాదించాను. కొన్ని వర్గాలు కూడా సృష్టించాను. [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 14:38, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) == సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు. ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-10-28|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు. '''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.''' * {{#time:l j xg Y|2026-10-28|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు. * మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము. ''ఇతర ప్రభావాలు'': * నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది. * ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు. అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. '''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 14:01, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == తెలుగు రచనల సూచిక == ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో Subject index చాలా వివరంగా వికీసోర్స్ లోని రచనలన్నింటిని వర్గీకరించారు. లింకు: https://en.wikisource.org/wiki/Portal:Portals. ఇది ప్రాథమికంగా అమెరికాలోని లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణను అనుకరిస్తుంది. ఇదే పద్ధతిలో గాని మన తెలుగు భాషకు అనువుగా నున్న మరే ఇతర భారతీయ వర్గీకరణ పద్ధతిలోనైనా తెలుగు వికీసోర్స్ లోని రచనలన్నింటినీ అమర్చుకొంటే ఒక రచన గురించి వెతకడానికి, చదువుకోడానికి వాడుకరులకు సులభంగా తెలిసే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ విషయంలో సభ్యులు మీ అభిప్రాయాలను, సలహాలకు తెలియజేయండి. సాంకేతికంగా ఇది ఎంతవరకు సాధ్యం అని కూడా చెప్పండి. ఇదేవిధంగా రచయితలు అనే వర్గీకరణలో అకారాదిక్రమంలో అందరు రచయితలను చేర్చుకున్నాము. కానీ ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో ఇంకా విపులమైన పద్ధతిలో మనం అనుకరిస్తే ఎలా ఉంటుంది. ఉదా: https://en.wikisource.org/wiki/Category:Authors-Ac అంటే ఉదాహరణకు: విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ’వి’ లోనూ మరియు ’స’ లోనూ కూడా కనిపిస్తుంది. మీ విలువైన సలహాలను తెలియజేయండి. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:02, 31 అక్టోబరు 2026 (UTC) 1j4m2bxgtbkkkd8fwfpfcz7uqwalikm 599491 599490 2026-10-31T05:22:31Z Rajasekhar1961 50 /* తెలుగు రచనల సూచిక */ 599491 wikitext text/x-wiki {{రచ్చబండ}} {| class="wikitable floatright" width="10%" ||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]] [[/పాత చర్చ 6| ..6]] [[/పాత చర్చ 7| ..7]] [[/పాత చర్చ 8| ..8]] [[/పాత చర్చ 9| ..9]] [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}} |- |<inputbox> type=fulltext prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ break=no width=15 searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు </inputbox> |} {| class="wikitable floatright" width="20%" ||{{సహకారం_స్థితి}} |} <!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --> == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:58, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:02, 17 మే 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 మే 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == క్రాప్ టూల్ వికీసోర్స్ లో పనిచేయడం లేదు == {{ping|Arjunaraoc}} కొంచెం చూస్తారా ? [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:48, 10 జూన్ 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, మీడియావికీలో మార్పుల వలన ఏదో సమస్య ఏర్పడినట్లుంది. ఇటీవల మీడియావికీ మార్పులు నేను అంతగా గమనించుటలేదు కావున [[:m:Indic-TechCom/Requests#Cropimage_gadget_stopped_working_on_Telugu_Wikisource]] దగ్గర నివేదించాను. @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]] గారు కాని ఇతరులు కాని సహాయం చేయమని కోరాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:05, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::ధన్యవాదాలు అండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:30, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గారి సహాయంతో సమస్య పరిష్కరించబడింది. పరిశీలించి ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలపండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:25, 12 జూన్ 2026 (UTC) ::::ధన్యవాదాలు అండి. చూసాను. ఇప్పుడు క్రాప్ టూల్ కనపడుతోంది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:54, 12 జూన్ 2026 (UTC) == ప్రాచీన ఫాంట్ <s>"౯"</s> ౝ == {{ping|Arjunaraoc}} {{ping| Rajasekhar1961}} కొన్ని పుస్తకాలలో ఈ పై ఫాంట్ (౯) ఉపయోగించాలి. అంకెలలో (౯) ఉంది ఉపయోగించవచ్చా? తెలియచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:04, 10 జూన్ 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, ఇది తెలుగు అంకె 9. కొన్ని పాత పుస్తకాలను పాఠ్యీకరించేటప్పుడు ఇప్పడు సాధారణ వాడుకలోలేని అంకెలకు బదులు, ఇండోఅరబిక్ అంకెలనే వాడాము. కాని వాటిని అలానే వాడి, ఏదైనా సాంకేతికంగా తాత్కాలికంగా చూపించేటప్పుడు ఇండో అరబిక్ అంకెలను చూపితే బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది. ఆ పుస్తకంపై కృషి చేసేవారితో చర్చించి నిర్ణయం తీసుకోండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:10, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::అలాగే అండి. ఇది అంకెలలో సమస్య కాదండి. పాఠ్యంలో సమస్య. ఉదాహరణకి - '''వారెల్లరు౯''' [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:43, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::అది తొమ్మిది కాదండి. న్ - అక్షరం. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:46, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::అంటే నకారపొల్లుకు బదులు న్ - అక్షరం చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:15, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] గార్లకు, అర్ధమైంది. నకారపొల్లుకి అంకే ౯ కి తేడా వుంది. ౯ కంటె నకారపొల్లుకి ఇంకొక ఇంకొక చిన్న అడ్డగీత అదనంగా వుంటుంది. నకారపొల్లు యూనికోడ్ లో 2020 లో చేర్చబడింది. గూగుల్ నుండి అందుబాటులో వున్న Noto Sans Telugu font లో అందుబాటులో వున్నది. అయితే నా కంప్యూటర్ (లినక్స్) లో స్థాపించిన తరువాత వికీపీడియాలో కనబడేటట్లు చేయటంలో నాకింకా సమస్యలున్నాయి. మీ విండోస్ కంప్యూటర్లలో Alt +0C5D అనగా Alt నొక్కి వుంచి సున్నా(0), C,5,D నొక్కాలి. ఈ గుర్తు సరిగా కనబడకపోతే Noto Sans Telugu Font స్థాపించుకొని ప్రయత్నించండి. దీనికి మీరు సాంకేతిక నైపుణ్యత కలిగిన వారి సహాయం తీసుకోవడం అవసరమవవచ్చు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:09, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::: క్రోమ్ బ్రౌజర్ లో సరిగా కనబడుతున్నది.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:27, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::అలాగేనండి. ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:09, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::ఆగుర్తు ఇప్పుడు వాడుకలో లేదు. దానికి బదులు న్ గాని ర్ గాని (దీనికి కూడా ప్రాచీనతెలుఁగులో వాడబడింది) మార్పిడి చేయవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:14, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::Firefox లో కూడా Noto Sans Telugu fonts అన్నీ తాజాపరచినతరువాత సమస్య తీరింది. మరిన్ని వివరాలకు [https://bugzilla.mozilla.org/show_bug.cgi?id=2047062 బగ్] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:25, 13 జూన్ 2026 (UTC) ::::::తెవికీ ఎడిటర్ లో తెలుగు ప్రత్యేక అక్షరాల సమూహంలో సున్నకు ముందు ([https://phabricator.wikimedia.org/T428991 చేర్చబడింది]). వాడుకరులు ఫాంట్ ని తాజాపరచితే దీనిని చేర్చడం మరింత సులువు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 19 జూన్ 2026 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])</bdi> 17:12, 23 జూన్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:31, 25 జూన్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == క్రాప్ ఇమేజ్ (Cropimage) మొబైల్ తోడ్పాటు == @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] సహాయంతో cropimage మొబైల్ తోడ్పాటు అమలుపరచాను, పరీక్షించి ఏమైనా దోషాలుంటే తెలియచేయండి. మరిన్ని వివరాలకు [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom/Requests#c-ZI_Jony-20260625160000-ZI_Jony-20260625022600 చూడండి]. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:51, 26 జూన్ 2026 (UTC) == క్రాప్ ఇమేజ్ (cropimage) వాడుక గణాంకాలు 10 వేల మైలురాయి == ఈ రోజు చూడగా క్రాప్ ఇమేజ్ ఈ సైట్ లో 10,513 సార్లు వాడబడింది ([https://quarry.wmcloud.org/query/106833 క్వారీ క్వెరీ]). ఈ పరికరం [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత చర్చ 5#పుస్తకంలోని బొమ్మలు చేర్చడానికి crop image (క్రాప్ ఇమేజి) వాడుకరి స్క్రిప్ట్|సృష్టించిన]] తరువాత 10 సంవత్సరాలు గడచినవి. దీనిని వాడిన వారందరికి, నిర్వహణలో తోడ్పడిన @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]], @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గార్లకు నా కృతజ్ఞతలు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:03, 30 జూన్ 2026 (UTC) : {{ping|arjunaraoc}} ఈ టూల్ మనకు బాగా ఉపయోగపడింది. తెలుగులో స్థాపించిన మీకు మా కృతజ్ఞతలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:11, 30 జూన్ 2026 (UTC) === ఎక్కువ వాడుక గల 10 పుస్తకాలు=== {| class="wikitable" !index_title!!transclusion_count |- | [[index:TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu]]||593 |- | [[index:Sangraha_Andhra_Vijnana_Kosham_Volume_Three.pdf]]||179 |- | [[index:Chandamama_1948_01.pdf]]||134 |- | [[index:సంగ్రహ_ఆంధ్ర_విజ్ఞానకోశము_మొదటి_సంపుటము_అ-ఆర్ష.pdf]]||134 |- | [[index:అక్షరశిల్పులు.pdf]]||133 |- | [[index:2015.386370.teluguaguloo-chitrakavitvamu.pdf]]||126 |- | [[index:DivyaDesaPrakasika.djvu]]||125 |- | [[index:Jyothishya_shastramu.pdf]]||120 |- | [[index:Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Vol-1,_Kinnera_Art_Theatrees.pdf]]||113 |- | [[index:Jeevasastra_Samgrahamu.pdf]]||105 |} [https://quarry.wmcloud.org/query/106870 క్వెరీ] ----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:00, 1 జూలై 2026 (UTC) == WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. == ప్రియమైన కమ్యూనిటీ సభ్యులారా, WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. WikiConference India 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 4 నుండి 6 వరకు కేరళలోని కొచ్చిలో నిర్వహించబడుతుంది. భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వికీమీడియన్లు, కమ్యూనిటీ నాయకులు, డెవలపర్లు, పరిశోధకులు మరియు ఓపెన్ నాలెడ్జ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారిని ఒకచోట చేర్చే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం ఇది. ఈ ఏడాది సదస్సు ప్రధాన అంశం: “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem” వేగంగా మారుతున్న సాంకేతిక పరిసరాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి, మరియు జ్ఞాన సృష్టిలో వస్తున్న కొత్త మార్పుల నేపథ్యంలో, కమ్యూనిటీ నాయకత్వం, ప్రాంతీయ భాషలు, ఓపెన్ నాలెడ్జ్, అలాగే భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలో వికీమీడియా ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై చర్చించేందుకు ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా ఉంటుంది. === స్వీయ నిధులతో నమోదు === స్వీయ నిధులతో నమోదు ప్రస్తుతం Pretix వేదికలో ప్రారంభమైంది. * నమోదు చేసుకోవడానికి: <nowiki>https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/</nowiki> * మరిన్ని వివరాలకు: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> === సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం === సెషన్ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం Eventyay వేదిక ద్వారా ఆహ్వానించబడుతున్నాయి. వర్క్‌షాపులు, చర్చా సమావేశాలు, ప్యానెల్ చర్చలు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్లు, లైట్నింగ్ టాక్స్ మరియు పోస్టర్ ప్రెజెంటేషన్ల కోసం ప్రతిపాదనలు పంపవచ్చు. మీరు చాలా కాలంగా వికీమీడియా ఉద్యమంలో భాగమై ఉన్నా, లేదా ఇటీవలే చేరినా, మీ అనుభవాలు మరియు ఆలోచనలు సదస్సు కార్యక్రమాన్ని మరింత సమృద్ధిగా చేయడంలో సహాయపడతాయి. * మార్గదర్శకాలు మరియు అదనపు సమాచారం: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> * ప్రతిపాదనలు పంపేందుకు చివరి తేదీ: '''15 జూలై 2026''' WikiConference India 2026 గురించి పూర్తి సమాచారం, ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు ఇతర ప్రకటనల కోసం: * పూర్తి ప్రకటన: <nowiki>https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/</nowiki> అన్ని కమ్యూనిటీ సభ్యులు నమోదు చేసుకుని, తమ సెషన్ ప్రతిపాదనలను సమర్పించి, ఈ ప్రకటనను తమ కమ్యూనిటీల్లో మరియు పరిచయ వర్గాల్లో పంచుకోవాలని మనవి. సాదరంగా, WikiConference India 2026 నిర్వహణ కమిటీ [[వాడుకరి:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[వాడుకరి చర్చ:Amrit Sufi|చర్చ]]) 10:38, 30 జూన్ 2026 (UTC) == Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 == Dear Community Members, This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''. === Self-funded Registration === https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ === Call for Submissions === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations. === For more information === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities. Regards, '''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[వాడుకరి:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[వాడుకరి చర్చ:Gauri Guptaa|చర్చ]]) 15:03, 7 జూలై 2026 (UTC) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:25, 24 జూలై 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' [[వాడుకరి:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[వాడుకరి చర్చ:Shadabgdg|చర్చ]]) 16:12, 25 జూలై 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16:31, 3 ఆగస్టు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 --> == Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 == Dear Wikimedia contributors, As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. Campaign Focus: A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project. Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps. This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings. Campaign Focus: A. Add freely licensed images of medicinal plants. B. Improve description of existing medicinal plants. C. Improve depictions of images. D. Improve wikidata items. We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project. Best regards,<br>WikiConference India 2026 pre-conference organizing team -- [[వాడుకరి:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kuldeepburjbhalaike|చర్చ]]) 15:32, 13 ఆగస్టు 2026 (UTC) == సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు. ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-09-23|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు. '''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.''' * {{#time:l j xg Y|2026-09-23|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు. * మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము. ''ఇతర ప్రభావాలు'': * నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది. * ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు. అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. '''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 సెప్టెంబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:18, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080967 --> == చందమామ == చందమామ సంచికలు 1947 జూలైనుంచి 1965 డిసెంబరువరకు అన్నిటినీ ఎక్కిస్తున్నాను. 2009 లో చందమామ పబ్లికేషను రైట్సు సుబ్రహ్మణ్యన్ గారికి విక్రయించబడినవి. భారతీయ కాపీరైట్ లా ప్రకారం 60 సంవత్సరాలతరువాత పత్రికలన్నీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వస్తాయి. 1966 తదనంతర సంచికల కాపీరైటు స్థితి పరిశీలించినతరువాత వాాటిగురించి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:09, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :: వికీమీడియా కాపీహక్కులను సీరియస్ గా పరిగణిస్తుంది. [[చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక]] కొన్ని (3-4) పత్రికలను నేను అప్లోడ్ చేశాను. భారతీయ కాపీహక్కుల చట్టం ప్రకారం పత్రికలు ముద్రించబడిన 60 సంవత్సరాల తర్వాత కాపీహక్కులు చెల్లిపోయినా, వాటిలోని రచయితల జీవితకాలం ప్రకారం కాపీహక్కులు ఉంటాయని నా అవగాహన. ఒకసారి పరిశీలించండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 07:18, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::All editions of Chandamama have already entered open source. I sent you the details on Whatsapp. Check it. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 08:31, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :: The link is on Internet Archieve; according to some the Opensource tag (for that sake any copyright tag) unless given by the copywright holder needs to be verified by the knowledgeable people.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:17, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]]గారూ, పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. పత్రికల్లో ప్రచురితమైన ప్రతీదానికీ పత్రిక యాజమాన్యానికే పూర్తి కాపీహక్కులు ఉండవు. ఎవరైతే రచయితలు పత్రికలో పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగులుగా జీతానికి పనిచేస్తారో వారి కాపీహక్కులే సహజంగా పత్రికకు చెందుతాయి. మిగిలిన రచయితలందరికీ భారత కాపీహక్కుల చట్టాల ప్రకారం వారికే కాపీహక్కులు చెందుతాయి. కాబట్టి, పత్రికలు 60 ఏళ్ళు గడిచినంతనే పూర్తిగా కాపీరైట్లు చెల్లిపోతాయని ఖచ్చితంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు. ఉదాహరణకు, [https://archive.org/details/Chandamama-Telugu-1955-12/page/n35/mode/2up చందమామ 1955 డిసెంబరు సంచికలో] దేవుడి సలహా అని ఆర్. రామనరసయ్య అనే వ్యక్తి రాసిన కథ ఉంది. ఈ ఆర్. రామనరసయ్య ఆ పత్రిక పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగినా కాదా అన్నది కానీ, ఒకవేళ ఉద్యోగి కాకుంటే 1965లోపు చనిపోయారా తర్వాత చనిపోయారా అన్నది మనం ఇప్పుడు కనిపెట్టడం చాలా కష్టం. అది తేలేదాకా ఆ కథ కాపీహక్కుల పరిధిలో ఉందా లేదా అన్నది చెప్పలేం. ఇలా ఒక్కో రచనా పరిశీలించుకుంటూ పోవడం దాదాపు అసాధ్యం కదా. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:22, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) ::పైన చెప్పినట్లు పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. ఛాయాచిత్రాలు, వ్యాసాలు, చిత్రాలకు సంబంధించి రచయితలు తరఫునుండి ప్రత్యేక అగ్రీమెంట్స్ లేకపోతే సాధారణంగా (by default) ప్రచురణకర్తలు కాపీరైట్ కలిగి ఉంటారు. వీరు అంటే కొన్ని విదేశీ పత్రికలూ, భారతీయ వైజ్ఞానిక పత్రికలూ కూడా రచయితల నుండి కాపీరైట్ ట్రాన్స్ఫర్ పత్రం తీసుకుని ఆయా వ్యాసాల్ని ప్రచురిస్తారు. దీనికి సంబంధించి ఒక లింకు కొంత సమాచారం ఇస్తుంది అనుకుంటాను. https://en.wikisource.org/wiki/Help:Copyright_renewals#Contributions_to_periodicals. చందమామకు సంబంధించి యాజమాన్య హక్కుల ప్రకటన ఈ పేజీలో చూడవచ్చు. https://archive.org/details/Chandamama/Chandamama1992April/page/n64/mode/1up. ఇలాగే ప్రతి పత్రిక తమ కాపీరైట్స్ గురించి ప్రకటన చేస్తుంది. ఇది చాలావరకు మీఅందరికి తెలిసినదే నా అవగాహన మేరకు మరొకసారి గుర్తుచేస్తున్నాను. అయితే నేను ఇంకొంత లోతుగా అధ్యయనం చేయాలి. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:51, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::My reply is in English because the court case and judgements were in English. I'll make a few points based on that interim judgement. :::1. Chandamama Publications sold their publication rights in 2009 - only publication rights, not copyright to the previous issues. :::2. Most of the materials - irrespective of who wrote it up - is drawn from folk-literature, Puranas and the epics. I don't want to get into an argument about who owns the rights to stories from Mahabharata or Garuda Purana at this point. :::3. The copyright law is very clear - 60 Years; the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications, which now does not exist. That is the reason why Chandamama has already been uploaded in the Archives - it is already in public domain. We are only converting from jpeg/pdf to text. :::4. Right now only the logo and the brand are under copyright-sub judice. :::5. The copyright law also makes some exemptions regarding non-commercial, non-profit and eductional use. All that it demands is an acknowledgement of the source be made when used. :::We are not producting new materials; caution is good but there is no need to be overcautious and scared about the copyright law. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 22:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::: :::::1. చందమామ పబ్లికేషన్లు పబ్లికేషన్ రైట్లు అమ్మారో, కాపీహక్కులు అమ్మారో మనకు పూర్తిగా సంబంధం లేని విషయం. ఒక కృతికి (work) కాపీహక్కులు ఉన్నాయా లేదా అన్నదే మన చర్చనీయాంశం. ఎందుకంటే, ఈ కృతిలో పబ్లిషర్ చేతిలో ఉన్న హక్కులన్నీ ఆల్రెడీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వచ్చేశాయన్నది నిర్వివాదాంశం. నేను చెప్తున్నది ఏమిటంటే, కాపీహక్కుల ఓనర్ షిప్ పూర్తిగా చందమామ పబ్లికేషన్స్ వారి వద్ద ఉండదని. '''ఒక పత్రికలో ప్రచురించిన రచనల్లో కేవలం "వారి స్వంత పూర్తి-స్థాయి (ఫుల్ టైం) ఉద్యోగుల రచనలు మాత్రమే" పబ్లిషర్ దగ్గర ఉంటాయి, పారితోషికం ఇచ్చినా, ఇవ్వకున్నా మిగిలిన ఫ్రీలాన్స్ రచయితలు, పార్ట్ టైం రచయితలు రాసిన రచనలన్నీ ఆయా రచయితల వద్దనే ఉంటాయి'''. ఇలాంటప్పుడు, అసలు చందమామ హక్కులు అమ్ముకున్నారా లేదా అన్నది మనకు చర్చనీయాంశం కాదు. :::::2. పున:కథనాలు అయినంతమాత్రాన ఆయా రచనలకు రచయితల వద్ద హక్కులు ఉండవు అంటే కాపీహక్కుల చట్టం కానీ, జడ్జిమెంట్లు కానీ అంగీకరించవు. చట్టపరంగా చూసినా, సృజనపరంగా చూసినా ఒక ఇతివృత్తం తీసుకున్నంత మాత్రాన ఒరిజినల్ కి తప్ప, డిరవేషన్ కి హక్కులు ఉండవని ఉండదు. చిన్నపిల్లల కోసం రామాయణాన్ని తిరిగి రాయడం అన్నది చాలా పెద్ద సృజనాత్మక కృషి. కాబట్టి, మీరే అన్నట్టు, అసలు ఈ అంశాన్ని ఇంతకన్నా చర్చించడం అనవసరం. :::::3. '''the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications''' అన్నది ఏమాత్రమూ సరికాదు. కాపీహక్కు చట్టంలో స్పష్టంగా '''"Subject to the provisions of this Act, the author of a work shall be the first owner of the copyright therein"''' అని ప్రారంభం అవుతుంది. ఆ ఎక్సెప్షన్ ఏమిటి అన్నది వెంటనే స్పష్టంగా ఉంటుంది, పబ్లిషర్/మేగజైన్ నేరుగా ఆ పనిమీదే ఎవరినైనా ఉద్యోగంలో తీసుకున్నట్టైతే మాత్రమే పబ్లిషర్ కి కాపీరైట్ వస్తుంది. '''"in the case of a literary, dramatic or artistic work made by the author in the course of his employment by the proprietor of a newspaper, magazine or similar periodical under a contract of service or apprenticeship, for the purpose of publication in a newspaper, magazine or similar periodical, the said proprietor shall, in the absence of any agreement to the contrary, be the first owner of the copyright in the work in so far as the copyright relates to the publication of the work in any newspaper, magazine or similar periodical, or to the reproduction of the work for the purpose of its being so published, but in all other respects the author shall be the first owner of the copyright in the work"''' ఇది మీ అవగాహనకు పూర్తి విరుద్ధం కాదా? :::::4. పైన చెప్పినట్టే ఇది పూర్తిగా మనకు సంబంధం లేని అంశం. :::::5. వికీసోర్సులో ప్రచురితమైనది నిస్సందేహంగా కాపీహక్కుల విషయంలో స్పష్టంగా ఉండాలి. ఇందులో ఏ సందేహమూ లేదు. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)--[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:42, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 --> == Poem Template == Is there any way to change the orientation of a picture in a page? Right now there is only scope for lateral positioning. Can we add a "rotate" parameter? [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 04:41, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC) * crop toool లో వీలుకాదు. కానీ కామన్స్ లో ఈ సౌలభ్యం ఉంది--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:51, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC) == సాయి ఫణి నిర్వాహక హోదాకై ప్రతిపాదన == తెలుగు వికీసోర్స్ లో నేను ([https://xtools.wmcloud.org/ec/te.wikisource.org/Saiphani02 వాడుకరి:Saiphani02]) నిర్వాహకునిగా ఉండేందుకు అభ్యర్థన చేసుకుంటున్నాను. గత రెండు సంవత్సరాలుగా తెలుగు వికీసోర్సులో కొత్త పుస్తకాలు చేర్చటం, అచ్చుదిద్దటం, సూచికలు తయారు చెయ్యటం, వికీడేటా లింకింగ్ చెయ్యటం, చేసాను. అంతే గాక, టెక్నికల్ విషయాల్లో నాకు తెలిసినంత వరకు సహాయపడ్డాను. మూసలు, మాడ్యూల్స్, వికీసొర్స్ మొబైల్ ఆప్, వికీ ఇండెక్స్ టూల్, ఓసీఆర్ పై పని చేసాను. నిర్వాహకత్వం భాద్యత తీసుకొని మరింత చురుగ్గా తెలుగు వికీసోర్సు ప్రాజెక్టు అభివృద్ధికై సహాయపడాలనుకుంటున్నాను. ధన్యవాదాలు! [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 11:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గారి ప్రతిపాదనకు, వారం రోజులలోగా అనగా 16 అక్టోబర్ 2026 లోగా స్పందించమని మనవి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:02, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC) ===అభిప్రాయాలు=== # సాంకేతిక విషయాలపై మంచి అవగాహన కలిగిన సాయిఫణి, మరికొంత చురుకుగా పనిచేయడానికి నిర్వాహకత్వం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. నేను సమర్ధిస్తున్నాను.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # వికీసోర్స్ లో పూర్తి స్థాయిలో పనిచేయాలంటే సాంకేతిక విషయాల అవగాహన కూడా చాలా ముఖ్యం అని నా అభిప్రాయం. సాయిఫణికి వికీసోర్స్ ప్రక్రియలతో పాటు వాటికీ అవసరమైన సాంకేతిక నైపుణ్యం ఉందని భావిస్తూ, మరింత చురుకుగా బాధ్యతని నిర్వహిస్తారని ఆశిస్తూ అతని స్వీయ ప్రతిపాదనని సమర్ధిస్తున్నాను.[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:04, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సాయిఫణీంద్ర గారు ఏ బాధ్యత చేపట్టినా చాలా చక్కగా నిర్వహిస్తారు. వికీసోర్స్ రీడర్ యాప్ ద్వారా భారతీయ భాషలే కాక ప్రపంచవ్యాప్తంగా వికీసోర్సు ప్రాజెక్టులన్నిటికీ సేవ చేస్తూ మంచి అవగాహన సంపాదించారు. ఆయన ప్రతిపాదనను స్వాగతిస్తూ సమర్థిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:12, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సమర్ధిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సమర్ధిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:రహ్మానుద్దీన్|రహ్మానుద్దీన్]] ([[వాడుకరి చర్చ:రహ్మానుద్దీన్|చర్చ]]) 05:02, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC) ===నిర్ణయం=== సాయి ఫణి నిర్వాహక ప్రతిపాదన సర్వసమ్మతితో ఆమోదించబడింది. @[[User:Saiphani02]]'s admin proposal is approved unanimously.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:16, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) [[meta:Steward_requests/Permissions#Saiphani02@tewikisource|Initiated request]] to Stewards.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:32, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) సాయి ఫణి నిర్వాహక ప్రతిపాదన సర్వసమ్మతి, ఒక సంవత్సరానికి స్టీవార్డ్ అనుమతి కూడా పొందింది. సాయి ఫణి గారికి అభినందనలు.[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:29, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) సాయి ఫణీంద్ర గారికి స్వాగతం. మీ కృషితో తెలుగు వికీసోర్స్ మరింత త్వరగా అభివృద్ధి సాధించాలని ఆశిస్తున్నాను--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 19:06, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) == OCR == Since yesterday, the Google OCR tool is not working. Any specific reason? I keep getting the message "No text was returned by the OCR tool" [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:22, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC) == authority control template == {{ping|Saiphani02}} {{:మూస:authority control}} ఇప్పుడు నేను ఈ మూసను కొంతమంచి రచయితల పేజీలలో చేర్చుతున్నాను. ప్రతిసారి కొన్ని ఎర్ర వర్గాలు చేరుతున్నాయి. అన్నింటిలోను English Wikisource Number ఒకటి చేరుతున్నది. ఎందువల్ల. వీటిని మీరుగాని మరి ఎవరైనా సరిచేయగలరా. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 13:03, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) :మూసను అనువాదించాను. కొన్ని వర్గాలు కూడా సృష్టించాను. [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 14:38, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) == సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు. ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-10-28|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు. '''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.''' * {{#time:l j xg Y|2026-10-28|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు. * మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము. ''ఇతర ప్రభావాలు'': * నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది. * ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు. అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. '''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 14:01, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == తెలుగు రచనల సూచిక == {{ping|arjunaraoc}}, {{ping|arjunaraoc}} ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో Subject index చాలా వివరంగా వికీసోర్స్ లోని రచనలన్నింటిని వర్గీకరించారు. లింకు: https://en.wikisource.org/wiki/Portal:Portals. ఇది ప్రాథమికంగా అమెరికాలోని లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణను అనుకరిస్తుంది. ఇదే పద్ధతిలో గాని మన తెలుగు భాషకు అనువుగా నున్న మరే ఇతర భారతీయ వర్గీకరణ పద్ధతిలోనైనా తెలుగు వికీసోర్స్ లోని రచనలన్నింటినీ అమర్చుకొంటే ఒక రచన గురించి వెతకడానికి, చదువుకోడానికి వాడుకరులకు సులభంగా తెలిసే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ విషయంలో సభ్యులు మీ అభిప్రాయాలను, సలహాలకు తెలియజేయండి. సాంకేతికంగా ఇది ఎంతవరకు సాధ్యం అని కూడా చెప్పండి. ఇదేవిధంగా రచయితలు అనే వర్గీకరణలో అకారాదిక్రమంలో అందరు రచయితలను చేర్చుకున్నాము. కానీ ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో ఇంకా విపులమైన పద్ధతిలో మనం అనుకరిస్తే ఎలా ఉంటుంది. ఉదా: https://en.wikisource.org/wiki/Category:Authors-Ac అంటే ఉదాహరణకు: విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ’వి’ లోనూ మరియు ’స’ లోనూ కూడా కనిపిస్తుంది. మీ విలువైన సలహాలను తెలియజేయండి. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:02, 31 అక్టోబరు 2026 (UTC) r2ropsfsydhy7ilj0iqod46cqxt9f8h 599492 599491 2026-10-31T05:24:35Z Rajasekhar1961 50 /* తెలుగు రచనల సూచిక */ 599492 wikitext text/x-wiki {{రచ్చబండ}} {| class="wikitable floatright" width="10%" ||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]] [[/పాత చర్చ 6| ..6]] [[/పాత చర్చ 7| ..7]] [[/పాత చర్చ 8| ..8]] [[/పాత చర్చ 9| ..9]] [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}} |- |<inputbox> type=fulltext prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ break=no width=15 searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు </inputbox> |} {| class="wikitable floatright" width="20%" ||{{సహకారం_స్థితి}} |} <!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --> == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:58, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:02, 17 మే 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 మే 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == క్రాప్ టూల్ వికీసోర్స్ లో పనిచేయడం లేదు == {{ping|Arjunaraoc}} కొంచెం చూస్తారా ? [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:48, 10 జూన్ 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, మీడియావికీలో మార్పుల వలన ఏదో సమస్య ఏర్పడినట్లుంది. ఇటీవల మీడియావికీ మార్పులు నేను అంతగా గమనించుటలేదు కావున [[:m:Indic-TechCom/Requests#Cropimage_gadget_stopped_working_on_Telugu_Wikisource]] దగ్గర నివేదించాను. @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]] గారు కాని ఇతరులు కాని సహాయం చేయమని కోరాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:05, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::ధన్యవాదాలు అండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:30, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గారి సహాయంతో సమస్య పరిష్కరించబడింది. పరిశీలించి ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలపండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:25, 12 జూన్ 2026 (UTC) ::::ధన్యవాదాలు అండి. చూసాను. ఇప్పుడు క్రాప్ టూల్ కనపడుతోంది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:54, 12 జూన్ 2026 (UTC) == ప్రాచీన ఫాంట్ <s>"౯"</s> ౝ == {{ping|Arjunaraoc}} {{ping| Rajasekhar1961}} కొన్ని పుస్తకాలలో ఈ పై ఫాంట్ (౯) ఉపయోగించాలి. అంకెలలో (౯) ఉంది ఉపయోగించవచ్చా? తెలియచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:04, 10 జూన్ 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, ఇది తెలుగు అంకె 9. కొన్ని పాత పుస్తకాలను పాఠ్యీకరించేటప్పుడు ఇప్పడు సాధారణ వాడుకలోలేని అంకెలకు బదులు, ఇండోఅరబిక్ అంకెలనే వాడాము. కాని వాటిని అలానే వాడి, ఏదైనా సాంకేతికంగా తాత్కాలికంగా చూపించేటప్పుడు ఇండో అరబిక్ అంకెలను చూపితే బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది. ఆ పుస్తకంపై కృషి చేసేవారితో చర్చించి నిర్ణయం తీసుకోండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:10, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::అలాగే అండి. ఇది అంకెలలో సమస్య కాదండి. పాఠ్యంలో సమస్య. ఉదాహరణకి - '''వారెల్లరు౯''' [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:43, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::అది తొమ్మిది కాదండి. న్ - అక్షరం. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:46, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::అంటే నకారపొల్లుకు బదులు న్ - అక్షరం చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:15, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] గార్లకు, అర్ధమైంది. నకారపొల్లుకి అంకే ౯ కి తేడా వుంది. ౯ కంటె నకారపొల్లుకి ఇంకొక ఇంకొక చిన్న అడ్డగీత అదనంగా వుంటుంది. నకారపొల్లు యూనికోడ్ లో 2020 లో చేర్చబడింది. గూగుల్ నుండి అందుబాటులో వున్న Noto Sans Telugu font లో అందుబాటులో వున్నది. అయితే నా కంప్యూటర్ (లినక్స్) లో స్థాపించిన తరువాత వికీపీడియాలో కనబడేటట్లు చేయటంలో నాకింకా సమస్యలున్నాయి. మీ విండోస్ కంప్యూటర్లలో Alt +0C5D అనగా Alt నొక్కి వుంచి సున్నా(0), C,5,D నొక్కాలి. ఈ గుర్తు సరిగా కనబడకపోతే Noto Sans Telugu Font స్థాపించుకొని ప్రయత్నించండి. దీనికి మీరు సాంకేతిక నైపుణ్యత కలిగిన వారి సహాయం తీసుకోవడం అవసరమవవచ్చు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:09, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::: క్రోమ్ బ్రౌజర్ లో సరిగా కనబడుతున్నది.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:27, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::అలాగేనండి. ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:09, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::ఆగుర్తు ఇప్పుడు వాడుకలో లేదు. దానికి బదులు న్ గాని ర్ గాని (దీనికి కూడా ప్రాచీనతెలుఁగులో వాడబడింది) మార్పిడి చేయవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:14, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::Firefox లో కూడా Noto Sans Telugu fonts అన్నీ తాజాపరచినతరువాత సమస్య తీరింది. మరిన్ని వివరాలకు [https://bugzilla.mozilla.org/show_bug.cgi?id=2047062 బగ్] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:25, 13 జూన్ 2026 (UTC) ::::::తెవికీ ఎడిటర్ లో తెలుగు ప్రత్యేక అక్షరాల సమూహంలో సున్నకు ముందు ([https://phabricator.wikimedia.org/T428991 చేర్చబడింది]). వాడుకరులు ఫాంట్ ని తాజాపరచితే దీనిని చేర్చడం మరింత సులువు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 19 జూన్ 2026 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])</bdi> 17:12, 23 జూన్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:31, 25 జూన్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == క్రాప్ ఇమేజ్ (Cropimage) మొబైల్ తోడ్పాటు == @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] సహాయంతో cropimage మొబైల్ తోడ్పాటు అమలుపరచాను, పరీక్షించి ఏమైనా దోషాలుంటే తెలియచేయండి. మరిన్ని వివరాలకు [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom/Requests#c-ZI_Jony-20260625160000-ZI_Jony-20260625022600 చూడండి]. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:51, 26 జూన్ 2026 (UTC) == క్రాప్ ఇమేజ్ (cropimage) వాడుక గణాంకాలు 10 వేల మైలురాయి == ఈ రోజు చూడగా క్రాప్ ఇమేజ్ ఈ సైట్ లో 10,513 సార్లు వాడబడింది ([https://quarry.wmcloud.org/query/106833 క్వారీ క్వెరీ]). ఈ పరికరం [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత చర్చ 5#పుస్తకంలోని బొమ్మలు చేర్చడానికి crop image (క్రాప్ ఇమేజి) వాడుకరి స్క్రిప్ట్|సృష్టించిన]] తరువాత 10 సంవత్సరాలు గడచినవి. దీనిని వాడిన వారందరికి, నిర్వహణలో తోడ్పడిన @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]], @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గార్లకు నా కృతజ్ఞతలు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:03, 30 జూన్ 2026 (UTC) : {{ping|arjunaraoc}} ఈ టూల్ మనకు బాగా ఉపయోగపడింది. తెలుగులో స్థాపించిన మీకు మా కృతజ్ఞతలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:11, 30 జూన్ 2026 (UTC) === ఎక్కువ వాడుక గల 10 పుస్తకాలు=== {| class="wikitable" !index_title!!transclusion_count |- | [[index:TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu]]||593 |- | [[index:Sangraha_Andhra_Vijnana_Kosham_Volume_Three.pdf]]||179 |- | [[index:Chandamama_1948_01.pdf]]||134 |- | [[index:సంగ్రహ_ఆంధ్ర_విజ్ఞానకోశము_మొదటి_సంపుటము_అ-ఆర్ష.pdf]]||134 |- | [[index:అక్షరశిల్పులు.pdf]]||133 |- | [[index:2015.386370.teluguaguloo-chitrakavitvamu.pdf]]||126 |- | [[index:DivyaDesaPrakasika.djvu]]||125 |- | [[index:Jyothishya_shastramu.pdf]]||120 |- | [[index:Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Vol-1,_Kinnera_Art_Theatrees.pdf]]||113 |- | [[index:Jeevasastra_Samgrahamu.pdf]]||105 |} [https://quarry.wmcloud.org/query/106870 క్వెరీ] ----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:00, 1 జూలై 2026 (UTC) == WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. == ప్రియమైన కమ్యూనిటీ సభ్యులారా, WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. WikiConference India 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 4 నుండి 6 వరకు కేరళలోని కొచ్చిలో నిర్వహించబడుతుంది. భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వికీమీడియన్లు, కమ్యూనిటీ నాయకులు, డెవలపర్లు, పరిశోధకులు మరియు ఓపెన్ నాలెడ్జ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారిని ఒకచోట చేర్చే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం ఇది. ఈ ఏడాది సదస్సు ప్రధాన అంశం: “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem” వేగంగా మారుతున్న సాంకేతిక పరిసరాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి, మరియు జ్ఞాన సృష్టిలో వస్తున్న కొత్త మార్పుల నేపథ్యంలో, కమ్యూనిటీ నాయకత్వం, ప్రాంతీయ భాషలు, ఓపెన్ నాలెడ్జ్, అలాగే భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలో వికీమీడియా ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై చర్చించేందుకు ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా ఉంటుంది. === స్వీయ నిధులతో నమోదు === స్వీయ నిధులతో నమోదు ప్రస్తుతం Pretix వేదికలో ప్రారంభమైంది. * నమోదు చేసుకోవడానికి: <nowiki>https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/</nowiki> * మరిన్ని వివరాలకు: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> === సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం === సెషన్ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం Eventyay వేదిక ద్వారా ఆహ్వానించబడుతున్నాయి. వర్క్‌షాపులు, చర్చా సమావేశాలు, ప్యానెల్ చర్చలు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్లు, లైట్నింగ్ టాక్స్ మరియు పోస్టర్ ప్రెజెంటేషన్ల కోసం ప్రతిపాదనలు పంపవచ్చు. మీరు చాలా కాలంగా వికీమీడియా ఉద్యమంలో భాగమై ఉన్నా, లేదా ఇటీవలే చేరినా, మీ అనుభవాలు మరియు ఆలోచనలు సదస్సు కార్యక్రమాన్ని మరింత సమృద్ధిగా చేయడంలో సహాయపడతాయి. * మార్గదర్శకాలు మరియు అదనపు సమాచారం: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> * ప్రతిపాదనలు పంపేందుకు చివరి తేదీ: '''15 జూలై 2026''' WikiConference India 2026 గురించి పూర్తి సమాచారం, ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు ఇతర ప్రకటనల కోసం: * పూర్తి ప్రకటన: <nowiki>https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/</nowiki> అన్ని కమ్యూనిటీ సభ్యులు నమోదు చేసుకుని, తమ సెషన్ ప్రతిపాదనలను సమర్పించి, ఈ ప్రకటనను తమ కమ్యూనిటీల్లో మరియు పరిచయ వర్గాల్లో పంచుకోవాలని మనవి. సాదరంగా, WikiConference India 2026 నిర్వహణ కమిటీ [[వాడుకరి:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[వాడుకరి చర్చ:Amrit Sufi|చర్చ]]) 10:38, 30 జూన్ 2026 (UTC) == Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 == Dear Community Members, This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''. === Self-funded Registration === https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ === Call for Submissions === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations. === For more information === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities. Regards, '''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[వాడుకరి:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[వాడుకరి చర్చ:Gauri Guptaa|చర్చ]]) 15:03, 7 జూలై 2026 (UTC) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:25, 24 జూలై 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' [[వాడుకరి:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[వాడుకరి చర్చ:Shadabgdg|చర్చ]]) 16:12, 25 జూలై 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16:31, 3 ఆగస్టు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 --> == Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 == Dear Wikimedia contributors, As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. Campaign Focus: A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project. Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps. This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings. Campaign Focus: A. Add freely licensed images of medicinal plants. B. Improve description of existing medicinal plants. C. Improve depictions of images. D. Improve wikidata items. We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project. Best regards,<br>WikiConference India 2026 pre-conference organizing team -- [[వాడుకరి:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kuldeepburjbhalaike|చర్చ]]) 15:32, 13 ఆగస్టు 2026 (UTC) == సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు. ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-09-23|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు. '''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.''' * {{#time:l j xg Y|2026-09-23|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు. * మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము. ''ఇతర ప్రభావాలు'': * నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది. * ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు. అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. '''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 సెప్టెంబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:18, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080967 --> == చందమామ == చందమామ సంచికలు 1947 జూలైనుంచి 1965 డిసెంబరువరకు అన్నిటినీ ఎక్కిస్తున్నాను. 2009 లో చందమామ పబ్లికేషను రైట్సు సుబ్రహ్మణ్యన్ గారికి విక్రయించబడినవి. భారతీయ కాపీరైట్ లా ప్రకారం 60 సంవత్సరాలతరువాత పత్రికలన్నీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వస్తాయి. 1966 తదనంతర సంచికల కాపీరైటు స్థితి పరిశీలించినతరువాత వాాటిగురించి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:09, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :: వికీమీడియా కాపీహక్కులను సీరియస్ గా పరిగణిస్తుంది. [[చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక]] కొన్ని (3-4) పత్రికలను నేను అప్లోడ్ చేశాను. భారతీయ కాపీహక్కుల చట్టం ప్రకారం పత్రికలు ముద్రించబడిన 60 సంవత్సరాల తర్వాత కాపీహక్కులు చెల్లిపోయినా, వాటిలోని రచయితల జీవితకాలం ప్రకారం కాపీహక్కులు ఉంటాయని నా అవగాహన. ఒకసారి పరిశీలించండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 07:18, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::All editions of Chandamama have already entered open source. I sent you the details on Whatsapp. Check it. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 08:31, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :: The link is on Internet Archieve; according to some the Opensource tag (for that sake any copyright tag) unless given by the copywright holder needs to be verified by the knowledgeable people.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:17, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]]గారూ, పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. పత్రికల్లో ప్రచురితమైన ప్రతీదానికీ పత్రిక యాజమాన్యానికే పూర్తి కాపీహక్కులు ఉండవు. ఎవరైతే రచయితలు పత్రికలో పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగులుగా జీతానికి పనిచేస్తారో వారి కాపీహక్కులే సహజంగా పత్రికకు చెందుతాయి. మిగిలిన రచయితలందరికీ భారత కాపీహక్కుల చట్టాల ప్రకారం వారికే కాపీహక్కులు చెందుతాయి. కాబట్టి, పత్రికలు 60 ఏళ్ళు గడిచినంతనే పూర్తిగా కాపీరైట్లు చెల్లిపోతాయని ఖచ్చితంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు. ఉదాహరణకు, [https://archive.org/details/Chandamama-Telugu-1955-12/page/n35/mode/2up చందమామ 1955 డిసెంబరు సంచికలో] దేవుడి సలహా అని ఆర్. రామనరసయ్య అనే వ్యక్తి రాసిన కథ ఉంది. ఈ ఆర్. రామనరసయ్య ఆ పత్రిక పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగినా కాదా అన్నది కానీ, ఒకవేళ ఉద్యోగి కాకుంటే 1965లోపు చనిపోయారా తర్వాత చనిపోయారా అన్నది మనం ఇప్పుడు కనిపెట్టడం చాలా కష్టం. అది తేలేదాకా ఆ కథ కాపీహక్కుల పరిధిలో ఉందా లేదా అన్నది చెప్పలేం. ఇలా ఒక్కో రచనా పరిశీలించుకుంటూ పోవడం దాదాపు అసాధ్యం కదా. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:22, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) ::పైన చెప్పినట్లు పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. ఛాయాచిత్రాలు, వ్యాసాలు, చిత్రాలకు సంబంధించి రచయితలు తరఫునుండి ప్రత్యేక అగ్రీమెంట్స్ లేకపోతే సాధారణంగా (by default) ప్రచురణకర్తలు కాపీరైట్ కలిగి ఉంటారు. వీరు అంటే కొన్ని విదేశీ పత్రికలూ, భారతీయ వైజ్ఞానిక పత్రికలూ కూడా రచయితల నుండి కాపీరైట్ ట్రాన్స్ఫర్ పత్రం తీసుకుని ఆయా వ్యాసాల్ని ప్రచురిస్తారు. దీనికి సంబంధించి ఒక లింకు కొంత సమాచారం ఇస్తుంది అనుకుంటాను. https://en.wikisource.org/wiki/Help:Copyright_renewals#Contributions_to_periodicals. చందమామకు సంబంధించి యాజమాన్య హక్కుల ప్రకటన ఈ పేజీలో చూడవచ్చు. https://archive.org/details/Chandamama/Chandamama1992April/page/n64/mode/1up. ఇలాగే ప్రతి పత్రిక తమ కాపీరైట్స్ గురించి ప్రకటన చేస్తుంది. ఇది చాలావరకు మీఅందరికి తెలిసినదే నా అవగాహన మేరకు మరొకసారి గుర్తుచేస్తున్నాను. అయితే నేను ఇంకొంత లోతుగా అధ్యయనం చేయాలి. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:51, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::My reply is in English because the court case and judgements were in English. I'll make a few points based on that interim judgement. :::1. Chandamama Publications sold their publication rights in 2009 - only publication rights, not copyright to the previous issues. :::2. Most of the materials - irrespective of who wrote it up - is drawn from folk-literature, Puranas and the epics. I don't want to get into an argument about who owns the rights to stories from Mahabharata or Garuda Purana at this point. :::3. The copyright law is very clear - 60 Years; the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications, which now does not exist. That is the reason why Chandamama has already been uploaded in the Archives - it is already in public domain. We are only converting from jpeg/pdf to text. :::4. Right now only the logo and the brand are under copyright-sub judice. :::5. The copyright law also makes some exemptions regarding non-commercial, non-profit and eductional use. All that it demands is an acknowledgement of the source be made when used. :::We are not producting new materials; caution is good but there is no need to be overcautious and scared about the copyright law. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 22:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::: :::::1. చందమామ పబ్లికేషన్లు పబ్లికేషన్ రైట్లు అమ్మారో, కాపీహక్కులు అమ్మారో మనకు పూర్తిగా సంబంధం లేని విషయం. ఒక కృతికి (work) కాపీహక్కులు ఉన్నాయా లేదా అన్నదే మన చర్చనీయాంశం. ఎందుకంటే, ఈ కృతిలో పబ్లిషర్ చేతిలో ఉన్న హక్కులన్నీ ఆల్రెడీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వచ్చేశాయన్నది నిర్వివాదాంశం. నేను చెప్తున్నది ఏమిటంటే, కాపీహక్కుల ఓనర్ షిప్ పూర్తిగా చందమామ పబ్లికేషన్స్ వారి వద్ద ఉండదని. '''ఒక పత్రికలో ప్రచురించిన రచనల్లో కేవలం "వారి స్వంత పూర్తి-స్థాయి (ఫుల్ టైం) ఉద్యోగుల రచనలు మాత్రమే" పబ్లిషర్ దగ్గర ఉంటాయి, పారితోషికం ఇచ్చినా, ఇవ్వకున్నా మిగిలిన ఫ్రీలాన్స్ రచయితలు, పార్ట్ టైం రచయితలు రాసిన రచనలన్నీ ఆయా రచయితల వద్దనే ఉంటాయి'''. ఇలాంటప్పుడు, అసలు చందమామ హక్కులు అమ్ముకున్నారా లేదా అన్నది మనకు చర్చనీయాంశం కాదు. :::::2. పున:కథనాలు అయినంతమాత్రాన ఆయా రచనలకు రచయితల వద్ద హక్కులు ఉండవు అంటే కాపీహక్కుల చట్టం కానీ, జడ్జిమెంట్లు కానీ అంగీకరించవు. చట్టపరంగా చూసినా, సృజనపరంగా చూసినా ఒక ఇతివృత్తం తీసుకున్నంత మాత్రాన ఒరిజినల్ కి తప్ప, డిరవేషన్ కి హక్కులు ఉండవని ఉండదు. చిన్నపిల్లల కోసం రామాయణాన్ని తిరిగి రాయడం అన్నది చాలా పెద్ద సృజనాత్మక కృషి. కాబట్టి, మీరే అన్నట్టు, అసలు ఈ అంశాన్ని ఇంతకన్నా చర్చించడం అనవసరం. :::::3. '''the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications''' అన్నది ఏమాత్రమూ సరికాదు. కాపీహక్కు చట్టంలో స్పష్టంగా '''"Subject to the provisions of this Act, the author of a work shall be the first owner of the copyright therein"''' అని ప్రారంభం అవుతుంది. ఆ ఎక్సెప్షన్ ఏమిటి అన్నది వెంటనే స్పష్టంగా ఉంటుంది, పబ్లిషర్/మేగజైన్ నేరుగా ఆ పనిమీదే ఎవరినైనా ఉద్యోగంలో తీసుకున్నట్టైతే మాత్రమే పబ్లిషర్ కి కాపీరైట్ వస్తుంది. '''"in the case of a literary, dramatic or artistic work made by the author in the course of his employment by the proprietor of a newspaper, magazine or similar periodical under a contract of service or apprenticeship, for the purpose of publication in a newspaper, magazine or similar periodical, the said proprietor shall, in the absence of any agreement to the contrary, be the first owner of the copyright in the work in so far as the copyright relates to the publication of the work in any newspaper, magazine or similar periodical, or to the reproduction of the work for the purpose of its being so published, but in all other respects the author shall be the first owner of the copyright in the work"''' ఇది మీ అవగాహనకు పూర్తి విరుద్ధం కాదా? :::::4. పైన చెప్పినట్టే ఇది పూర్తిగా మనకు సంబంధం లేని అంశం. :::::5. వికీసోర్సులో ప్రచురితమైనది నిస్సందేహంగా కాపీహక్కుల విషయంలో స్పష్టంగా ఉండాలి. ఇందులో ఏ సందేహమూ లేదు. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)--[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:42, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 --> == Poem Template == Is there any way to change the orientation of a picture in a page? Right now there is only scope for lateral positioning. Can we add a "rotate" parameter? [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 04:41, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC) * crop toool లో వీలుకాదు. కానీ కామన్స్ లో ఈ సౌలభ్యం ఉంది--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:51, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC) == సాయి ఫణి నిర్వాహక హోదాకై ప్రతిపాదన == తెలుగు వికీసోర్స్ లో నేను ([https://xtools.wmcloud.org/ec/te.wikisource.org/Saiphani02 వాడుకరి:Saiphani02]) నిర్వాహకునిగా ఉండేందుకు అభ్యర్థన చేసుకుంటున్నాను. గత రెండు సంవత్సరాలుగా తెలుగు వికీసోర్సులో కొత్త పుస్తకాలు చేర్చటం, అచ్చుదిద్దటం, సూచికలు తయారు చెయ్యటం, వికీడేటా లింకింగ్ చెయ్యటం, చేసాను. అంతే గాక, టెక్నికల్ విషయాల్లో నాకు తెలిసినంత వరకు సహాయపడ్డాను. మూసలు, మాడ్యూల్స్, వికీసొర్స్ మొబైల్ ఆప్, వికీ ఇండెక్స్ టూల్, ఓసీఆర్ పై పని చేసాను. నిర్వాహకత్వం భాద్యత తీసుకొని మరింత చురుగ్గా తెలుగు వికీసోర్సు ప్రాజెక్టు అభివృద్ధికై సహాయపడాలనుకుంటున్నాను. ధన్యవాదాలు! [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 11:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గారి ప్రతిపాదనకు, వారం రోజులలోగా అనగా 16 అక్టోబర్ 2026 లోగా స్పందించమని మనవి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:02, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC) ===అభిప్రాయాలు=== # సాంకేతిక విషయాలపై మంచి అవగాహన కలిగిన సాయిఫణి, మరికొంత చురుకుగా పనిచేయడానికి నిర్వాహకత్వం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. నేను సమర్ధిస్తున్నాను.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # వికీసోర్స్ లో పూర్తి స్థాయిలో పనిచేయాలంటే సాంకేతిక విషయాల అవగాహన కూడా చాలా ముఖ్యం అని నా అభిప్రాయం. సాయిఫణికి వికీసోర్స్ ప్రక్రియలతో పాటు వాటికీ అవసరమైన సాంకేతిక నైపుణ్యం ఉందని భావిస్తూ, మరింత చురుకుగా బాధ్యతని నిర్వహిస్తారని ఆశిస్తూ అతని స్వీయ ప్రతిపాదనని సమర్ధిస్తున్నాను.[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:04, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సాయిఫణీంద్ర గారు ఏ బాధ్యత చేపట్టినా చాలా చక్కగా నిర్వహిస్తారు. వికీసోర్స్ రీడర్ యాప్ ద్వారా భారతీయ భాషలే కాక ప్రపంచవ్యాప్తంగా వికీసోర్సు ప్రాజెక్టులన్నిటికీ సేవ చేస్తూ మంచి అవగాహన సంపాదించారు. ఆయన ప్రతిపాదనను స్వాగతిస్తూ సమర్థిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:12, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సమర్ధిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సమర్ధిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:రహ్మానుద్దీన్|రహ్మానుద్దీన్]] ([[వాడుకరి చర్చ:రహ్మానుద్దీన్|చర్చ]]) 05:02, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC) ===నిర్ణయం=== సాయి ఫణి నిర్వాహక ప్రతిపాదన సర్వసమ్మతితో ఆమోదించబడింది. @[[User:Saiphani02]]'s admin proposal is approved unanimously.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:16, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) [[meta:Steward_requests/Permissions#Saiphani02@tewikisource|Initiated request]] to Stewards.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:32, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) సాయి ఫణి నిర్వాహక ప్రతిపాదన సర్వసమ్మతి, ఒక సంవత్సరానికి స్టీవార్డ్ అనుమతి కూడా పొందింది. సాయి ఫణి గారికి అభినందనలు.[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:29, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) సాయి ఫణీంద్ర గారికి స్వాగతం. మీ కృషితో తెలుగు వికీసోర్స్ మరింత త్వరగా అభివృద్ధి సాధించాలని ఆశిస్తున్నాను--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 19:06, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) == OCR == Since yesterday, the Google OCR tool is not working. Any specific reason? I keep getting the message "No text was returned by the OCR tool" [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:22, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC) == authority control template == {{ping|Saiphani02}} {{:మూస:authority control}} ఇప్పుడు నేను ఈ మూసను కొంతమంచి రచయితల పేజీలలో చేర్చుతున్నాను. ప్రతిసారి కొన్ని ఎర్ర వర్గాలు చేరుతున్నాయి. అన్నింటిలోను English Wikisource Number ఒకటి చేరుతున్నది. ఎందువల్ల. వీటిని మీరుగాని మరి ఎవరైనా సరిచేయగలరా. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 13:03, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) :మూసను అనువాదించాను. కొన్ని వర్గాలు కూడా సృష్టించాను. [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 14:38, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) == సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు. ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-10-28|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు. '''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.''' * {{#time:l j xg Y|2026-10-28|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు. * మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము. ''ఇతర ప్రభావాలు'': * నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది. * ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు. అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. '''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 14:01, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == తెలుగు రచనల సూచిక == {{ping|arjunaraoc}}, {{ping|Vjsuseela}} ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో Subject index చాలా వివరంగా వికీసోర్స్ లోని రచనలన్నింటిని వర్గీకరించారు. లింకు: https://en.wikisource.org/wiki/Portal:Portals. ఇది ప్రాథమికంగా అమెరికాలోని లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణను అనుకరిస్తుంది. ఇదే పద్ధతిలో గాని మన తెలుగు భాషకు అనువుగా నున్న మరే ఇతర భారతీయ వర్గీకరణ పద్ధతిలోనైనా తెలుగు వికీసోర్స్ లోని రచనలన్నింటినీ అమర్చుకొంటే ఒక రచన గురించి వెతకడానికి, చదువుకోడానికి వాడుకరులకు సులభంగా తెలిసే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ విషయంలో సభ్యులు మీ అభిప్రాయాలను, సలహాలకు తెలియజేయండి. సాంకేతికంగా ఇది ఎంతవరకు సాధ్యం అని కూడా చెప్పండి. ఇదేవిధంగా రచయితలు అనే వర్గీకరణలో అకారాదిక్రమంలో అందరు రచయితలను చేర్చుకున్నాము. కానీ ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో ఇంకా విపులమైన పద్ధతిలో మనం అనుకరిస్తే ఎలా ఉంటుంది. ఉదా: https://en.wikisource.org/wiki/Category:Authors-Ac అంటే ఉదాహరణకు: విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ’వి’ లోనూ మరియు ’స’ లోనూ కూడా కనిపిస్తుంది. మీ విలువైన సలహాలను తెలియజేయండి. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:02, 31 అక్టోబరు 2026 (UTC) ia1a0y4arbrh46ro8qx2p16gn7wr501 599493 599492 2026-10-31T05:25:30Z Rajasekhar1961 50 /* తెలుగు రచనల సూచిక */ 599493 wikitext text/x-wiki {{రచ్చబండ}} {| class="wikitable floatright" width="10%" ||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]] [[/పాత చర్చ 6| ..6]] [[/పాత చర్చ 7| ..7]] [[/పాత చర్చ 8| ..8]] [[/పాత చర్చ 9| ..9]] [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}} |- |<inputbox> type=fulltext prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ break=no width=15 searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు </inputbox> |} {| class="wikitable floatright" width="20%" ||{{సహకారం_స్థితి}} |} <!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --> == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:58, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:02, 17 మే 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 మే 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == క్రాప్ టూల్ వికీసోర్స్ లో పనిచేయడం లేదు == {{ping|Arjunaraoc}} కొంచెం చూస్తారా ? [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:48, 10 జూన్ 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, మీడియావికీలో మార్పుల వలన ఏదో సమస్య ఏర్పడినట్లుంది. ఇటీవల మీడియావికీ మార్పులు నేను అంతగా గమనించుటలేదు కావున [[:m:Indic-TechCom/Requests#Cropimage_gadget_stopped_working_on_Telugu_Wikisource]] దగ్గర నివేదించాను. @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]] గారు కాని ఇతరులు కాని సహాయం చేయమని కోరాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:05, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::ధన్యవాదాలు అండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:30, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గారి సహాయంతో సమస్య పరిష్కరించబడింది. పరిశీలించి ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలపండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:25, 12 జూన్ 2026 (UTC) ::::ధన్యవాదాలు అండి. చూసాను. ఇప్పుడు క్రాప్ టూల్ కనపడుతోంది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:54, 12 జూన్ 2026 (UTC) == ప్రాచీన ఫాంట్ <s>"౯"</s> ౝ == {{ping|Arjunaraoc}} {{ping| Rajasekhar1961}} కొన్ని పుస్తకాలలో ఈ పై ఫాంట్ (౯) ఉపయోగించాలి. అంకెలలో (౯) ఉంది ఉపయోగించవచ్చా? తెలియచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:04, 10 జూన్ 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, ఇది తెలుగు అంకె 9. కొన్ని పాత పుస్తకాలను పాఠ్యీకరించేటప్పుడు ఇప్పడు సాధారణ వాడుకలోలేని అంకెలకు బదులు, ఇండోఅరబిక్ అంకెలనే వాడాము. కాని వాటిని అలానే వాడి, ఏదైనా సాంకేతికంగా తాత్కాలికంగా చూపించేటప్పుడు ఇండో అరబిక్ అంకెలను చూపితే బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది. ఆ పుస్తకంపై కృషి చేసేవారితో చర్చించి నిర్ణయం తీసుకోండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:10, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::అలాగే అండి. ఇది అంకెలలో సమస్య కాదండి. పాఠ్యంలో సమస్య. ఉదాహరణకి - '''వారెల్లరు౯''' [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:43, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::అది తొమ్మిది కాదండి. న్ - అక్షరం. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:46, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::అంటే నకారపొల్లుకు బదులు న్ - అక్షరం చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:15, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] గార్లకు, అర్ధమైంది. నకారపొల్లుకి అంకే ౯ కి తేడా వుంది. ౯ కంటె నకారపొల్లుకి ఇంకొక ఇంకొక చిన్న అడ్డగీత అదనంగా వుంటుంది. నకారపొల్లు యూనికోడ్ లో 2020 లో చేర్చబడింది. గూగుల్ నుండి అందుబాటులో వున్న Noto Sans Telugu font లో అందుబాటులో వున్నది. అయితే నా కంప్యూటర్ (లినక్స్) లో స్థాపించిన తరువాత వికీపీడియాలో కనబడేటట్లు చేయటంలో నాకింకా సమస్యలున్నాయి. మీ విండోస్ కంప్యూటర్లలో Alt +0C5D అనగా Alt నొక్కి వుంచి సున్నా(0), C,5,D నొక్కాలి. ఈ గుర్తు సరిగా కనబడకపోతే Noto Sans Telugu Font స్థాపించుకొని ప్రయత్నించండి. దీనికి మీరు సాంకేతిక నైపుణ్యత కలిగిన వారి సహాయం తీసుకోవడం అవసరమవవచ్చు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:09, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::: క్రోమ్ బ్రౌజర్ లో సరిగా కనబడుతున్నది.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:27, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::అలాగేనండి. ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:09, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::ఆగుర్తు ఇప్పుడు వాడుకలో లేదు. దానికి బదులు న్ గాని ర్ గాని (దీనికి కూడా ప్రాచీనతెలుఁగులో వాడబడింది) మార్పిడి చేయవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:14, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::Firefox లో కూడా Noto Sans Telugu fonts అన్నీ తాజాపరచినతరువాత సమస్య తీరింది. మరిన్ని వివరాలకు [https://bugzilla.mozilla.org/show_bug.cgi?id=2047062 బగ్] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:25, 13 జూన్ 2026 (UTC) ::::::తెవికీ ఎడిటర్ లో తెలుగు ప్రత్యేక అక్షరాల సమూహంలో సున్నకు ముందు ([https://phabricator.wikimedia.org/T428991 చేర్చబడింది]). వాడుకరులు ఫాంట్ ని తాజాపరచితే దీనిని చేర్చడం మరింత సులువు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 19 జూన్ 2026 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])</bdi> 17:12, 23 జూన్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:31, 25 జూన్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == క్రాప్ ఇమేజ్ (Cropimage) మొబైల్ తోడ్పాటు == @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] సహాయంతో cropimage మొబైల్ తోడ్పాటు అమలుపరచాను, పరీక్షించి ఏమైనా దోషాలుంటే తెలియచేయండి. మరిన్ని వివరాలకు [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom/Requests#c-ZI_Jony-20260625160000-ZI_Jony-20260625022600 చూడండి]. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:51, 26 జూన్ 2026 (UTC) == క్రాప్ ఇమేజ్ (cropimage) వాడుక గణాంకాలు 10 వేల మైలురాయి == ఈ రోజు చూడగా క్రాప్ ఇమేజ్ ఈ సైట్ లో 10,513 సార్లు వాడబడింది ([https://quarry.wmcloud.org/query/106833 క్వారీ క్వెరీ]). ఈ పరికరం [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత చర్చ 5#పుస్తకంలోని బొమ్మలు చేర్చడానికి crop image (క్రాప్ ఇమేజి) వాడుకరి స్క్రిప్ట్|సృష్టించిన]] తరువాత 10 సంవత్సరాలు గడచినవి. దీనిని వాడిన వారందరికి, నిర్వహణలో తోడ్పడిన @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]], @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గార్లకు నా కృతజ్ఞతలు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:03, 30 జూన్ 2026 (UTC) : {{ping|arjunaraoc}} ఈ టూల్ మనకు బాగా ఉపయోగపడింది. తెలుగులో స్థాపించిన మీకు మా కృతజ్ఞతలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:11, 30 జూన్ 2026 (UTC) === ఎక్కువ వాడుక గల 10 పుస్తకాలు=== {| class="wikitable" !index_title!!transclusion_count |- | [[index:TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu]]||593 |- | [[index:Sangraha_Andhra_Vijnana_Kosham_Volume_Three.pdf]]||179 |- | [[index:Chandamama_1948_01.pdf]]||134 |- | [[index:సంగ్రహ_ఆంధ్ర_విజ్ఞానకోశము_మొదటి_సంపుటము_అ-ఆర్ష.pdf]]||134 |- | [[index:అక్షరశిల్పులు.pdf]]||133 |- | [[index:2015.386370.teluguaguloo-chitrakavitvamu.pdf]]||126 |- | [[index:DivyaDesaPrakasika.djvu]]||125 |- | [[index:Jyothishya_shastramu.pdf]]||120 |- | [[index:Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Vol-1,_Kinnera_Art_Theatrees.pdf]]||113 |- | [[index:Jeevasastra_Samgrahamu.pdf]]||105 |} [https://quarry.wmcloud.org/query/106870 క్వెరీ] ----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:00, 1 జూలై 2026 (UTC) == WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. == ప్రియమైన కమ్యూనిటీ సభ్యులారా, WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. WikiConference India 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 4 నుండి 6 వరకు కేరళలోని కొచ్చిలో నిర్వహించబడుతుంది. భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వికీమీడియన్లు, కమ్యూనిటీ నాయకులు, డెవలపర్లు, పరిశోధకులు మరియు ఓపెన్ నాలెడ్జ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారిని ఒకచోట చేర్చే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం ఇది. ఈ ఏడాది సదస్సు ప్రధాన అంశం: “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem” వేగంగా మారుతున్న సాంకేతిక పరిసరాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి, మరియు జ్ఞాన సృష్టిలో వస్తున్న కొత్త మార్పుల నేపథ్యంలో, కమ్యూనిటీ నాయకత్వం, ప్రాంతీయ భాషలు, ఓపెన్ నాలెడ్జ్, అలాగే భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలో వికీమీడియా ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై చర్చించేందుకు ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా ఉంటుంది. === స్వీయ నిధులతో నమోదు === స్వీయ నిధులతో నమోదు ప్రస్తుతం Pretix వేదికలో ప్రారంభమైంది. * నమోదు చేసుకోవడానికి: <nowiki>https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/</nowiki> * మరిన్ని వివరాలకు: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> === సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం === సెషన్ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం Eventyay వేదిక ద్వారా ఆహ్వానించబడుతున్నాయి. వర్క్‌షాపులు, చర్చా సమావేశాలు, ప్యానెల్ చర్చలు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్లు, లైట్నింగ్ టాక్స్ మరియు పోస్టర్ ప్రెజెంటేషన్ల కోసం ప్రతిపాదనలు పంపవచ్చు. మీరు చాలా కాలంగా వికీమీడియా ఉద్యమంలో భాగమై ఉన్నా, లేదా ఇటీవలే చేరినా, మీ అనుభవాలు మరియు ఆలోచనలు సదస్సు కార్యక్రమాన్ని మరింత సమృద్ధిగా చేయడంలో సహాయపడతాయి. * మార్గదర్శకాలు మరియు అదనపు సమాచారం: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> * ప్రతిపాదనలు పంపేందుకు చివరి తేదీ: '''15 జూలై 2026''' WikiConference India 2026 గురించి పూర్తి సమాచారం, ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు ఇతర ప్రకటనల కోసం: * పూర్తి ప్రకటన: <nowiki>https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/</nowiki> అన్ని కమ్యూనిటీ సభ్యులు నమోదు చేసుకుని, తమ సెషన్ ప్రతిపాదనలను సమర్పించి, ఈ ప్రకటనను తమ కమ్యూనిటీల్లో మరియు పరిచయ వర్గాల్లో పంచుకోవాలని మనవి. సాదరంగా, WikiConference India 2026 నిర్వహణ కమిటీ [[వాడుకరి:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[వాడుకరి చర్చ:Amrit Sufi|చర్చ]]) 10:38, 30 జూన్ 2026 (UTC) == Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 == Dear Community Members, This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''. === Self-funded Registration === https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ === Call for Submissions === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations. === For more information === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities. Regards, '''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[వాడుకరి:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[వాడుకరి చర్చ:Gauri Guptaa|చర్చ]]) 15:03, 7 జూలై 2026 (UTC) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:25, 24 జూలై 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' [[వాడుకరి:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[వాడుకరి చర్చ:Shadabgdg|చర్చ]]) 16:12, 25 జూలై 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16:31, 3 ఆగస్టు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 --> == Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 == Dear Wikimedia contributors, As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. Campaign Focus: A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project. Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps. This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings. Campaign Focus: A. Add freely licensed images of medicinal plants. B. Improve description of existing medicinal plants. C. Improve depictions of images. D. Improve wikidata items. We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project. Best regards,<br>WikiConference India 2026 pre-conference organizing team -- [[వాడుకరి:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kuldeepburjbhalaike|చర్చ]]) 15:32, 13 ఆగస్టు 2026 (UTC) == సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు. ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-09-23|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు. '''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.''' * {{#time:l j xg Y|2026-09-23|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు. * మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము. ''ఇతర ప్రభావాలు'': * నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది. * ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు. అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. '''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 సెప్టెంబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:18, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080967 --> == చందమామ == చందమామ సంచికలు 1947 జూలైనుంచి 1965 డిసెంబరువరకు అన్నిటినీ ఎక్కిస్తున్నాను. 2009 లో చందమామ పబ్లికేషను రైట్సు సుబ్రహ్మణ్యన్ గారికి విక్రయించబడినవి. భారతీయ కాపీరైట్ లా ప్రకారం 60 సంవత్సరాలతరువాత పత్రికలన్నీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వస్తాయి. 1966 తదనంతర సంచికల కాపీరైటు స్థితి పరిశీలించినతరువాత వాాటిగురించి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:09, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :: వికీమీడియా కాపీహక్కులను సీరియస్ గా పరిగణిస్తుంది. [[చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక]] కొన్ని (3-4) పత్రికలను నేను అప్లోడ్ చేశాను. భారతీయ కాపీహక్కుల చట్టం ప్రకారం పత్రికలు ముద్రించబడిన 60 సంవత్సరాల తర్వాత కాపీహక్కులు చెల్లిపోయినా, వాటిలోని రచయితల జీవితకాలం ప్రకారం కాపీహక్కులు ఉంటాయని నా అవగాహన. ఒకసారి పరిశీలించండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 07:18, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::All editions of Chandamama have already entered open source. I sent you the details on Whatsapp. Check it. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 08:31, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :: The link is on Internet Archieve; according to some the Opensource tag (for that sake any copyright tag) unless given by the copywright holder needs to be verified by the knowledgeable people.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:17, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]]గారూ, పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. పత్రికల్లో ప్రచురితమైన ప్రతీదానికీ పత్రిక యాజమాన్యానికే పూర్తి కాపీహక్కులు ఉండవు. ఎవరైతే రచయితలు పత్రికలో పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగులుగా జీతానికి పనిచేస్తారో వారి కాపీహక్కులే సహజంగా పత్రికకు చెందుతాయి. మిగిలిన రచయితలందరికీ భారత కాపీహక్కుల చట్టాల ప్రకారం వారికే కాపీహక్కులు చెందుతాయి. కాబట్టి, పత్రికలు 60 ఏళ్ళు గడిచినంతనే పూర్తిగా కాపీరైట్లు చెల్లిపోతాయని ఖచ్చితంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు. ఉదాహరణకు, [https://archive.org/details/Chandamama-Telugu-1955-12/page/n35/mode/2up చందమామ 1955 డిసెంబరు సంచికలో] దేవుడి సలహా అని ఆర్. రామనరసయ్య అనే వ్యక్తి రాసిన కథ ఉంది. ఈ ఆర్. రామనరసయ్య ఆ పత్రిక పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగినా కాదా అన్నది కానీ, ఒకవేళ ఉద్యోగి కాకుంటే 1965లోపు చనిపోయారా తర్వాత చనిపోయారా అన్నది మనం ఇప్పుడు కనిపెట్టడం చాలా కష్టం. అది తేలేదాకా ఆ కథ కాపీహక్కుల పరిధిలో ఉందా లేదా అన్నది చెప్పలేం. ఇలా ఒక్కో రచనా పరిశీలించుకుంటూ పోవడం దాదాపు అసాధ్యం కదా. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:22, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) ::పైన చెప్పినట్లు పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. ఛాయాచిత్రాలు, వ్యాసాలు, చిత్రాలకు సంబంధించి రచయితలు తరఫునుండి ప్రత్యేక అగ్రీమెంట్స్ లేకపోతే సాధారణంగా (by default) ప్రచురణకర్తలు కాపీరైట్ కలిగి ఉంటారు. వీరు అంటే కొన్ని విదేశీ పత్రికలూ, భారతీయ వైజ్ఞానిక పత్రికలూ కూడా రచయితల నుండి కాపీరైట్ ట్రాన్స్ఫర్ పత్రం తీసుకుని ఆయా వ్యాసాల్ని ప్రచురిస్తారు. దీనికి సంబంధించి ఒక లింకు కొంత సమాచారం ఇస్తుంది అనుకుంటాను. https://en.wikisource.org/wiki/Help:Copyright_renewals#Contributions_to_periodicals. చందమామకు సంబంధించి యాజమాన్య హక్కుల ప్రకటన ఈ పేజీలో చూడవచ్చు. https://archive.org/details/Chandamama/Chandamama1992April/page/n64/mode/1up. ఇలాగే ప్రతి పత్రిక తమ కాపీరైట్స్ గురించి ప్రకటన చేస్తుంది. ఇది చాలావరకు మీఅందరికి తెలిసినదే నా అవగాహన మేరకు మరొకసారి గుర్తుచేస్తున్నాను. అయితే నేను ఇంకొంత లోతుగా అధ్యయనం చేయాలి. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:51, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::My reply is in English because the court case and judgements were in English. I'll make a few points based on that interim judgement. :::1. Chandamama Publications sold their publication rights in 2009 - only publication rights, not copyright to the previous issues. :::2. Most of the materials - irrespective of who wrote it up - is drawn from folk-literature, Puranas and the epics. I don't want to get into an argument about who owns the rights to stories from Mahabharata or Garuda Purana at this point. :::3. The copyright law is very clear - 60 Years; the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications, which now does not exist. That is the reason why Chandamama has already been uploaded in the Archives - it is already in public domain. We are only converting from jpeg/pdf to text. :::4. Right now only the logo and the brand are under copyright-sub judice. :::5. The copyright law also makes some exemptions regarding non-commercial, non-profit and eductional use. All that it demands is an acknowledgement of the source be made when used. :::We are not producting new materials; caution is good but there is no need to be overcautious and scared about the copyright law. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 22:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::: :::::1. చందమామ పబ్లికేషన్లు పబ్లికేషన్ రైట్లు అమ్మారో, కాపీహక్కులు అమ్మారో మనకు పూర్తిగా సంబంధం లేని విషయం. ఒక కృతికి (work) కాపీహక్కులు ఉన్నాయా లేదా అన్నదే మన చర్చనీయాంశం. ఎందుకంటే, ఈ కృతిలో పబ్లిషర్ చేతిలో ఉన్న హక్కులన్నీ ఆల్రెడీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వచ్చేశాయన్నది నిర్వివాదాంశం. నేను చెప్తున్నది ఏమిటంటే, కాపీహక్కుల ఓనర్ షిప్ పూర్తిగా చందమామ పబ్లికేషన్స్ వారి వద్ద ఉండదని. '''ఒక పత్రికలో ప్రచురించిన రచనల్లో కేవలం "వారి స్వంత పూర్తి-స్థాయి (ఫుల్ టైం) ఉద్యోగుల రచనలు మాత్రమే" పబ్లిషర్ దగ్గర ఉంటాయి, పారితోషికం ఇచ్చినా, ఇవ్వకున్నా మిగిలిన ఫ్రీలాన్స్ రచయితలు, పార్ట్ టైం రచయితలు రాసిన రచనలన్నీ ఆయా రచయితల వద్దనే ఉంటాయి'''. ఇలాంటప్పుడు, అసలు చందమామ హక్కులు అమ్ముకున్నారా లేదా అన్నది మనకు చర్చనీయాంశం కాదు. :::::2. పున:కథనాలు అయినంతమాత్రాన ఆయా రచనలకు రచయితల వద్ద హక్కులు ఉండవు అంటే కాపీహక్కుల చట్టం కానీ, జడ్జిమెంట్లు కానీ అంగీకరించవు. చట్టపరంగా చూసినా, సృజనపరంగా చూసినా ఒక ఇతివృత్తం తీసుకున్నంత మాత్రాన ఒరిజినల్ కి తప్ప, డిరవేషన్ కి హక్కులు ఉండవని ఉండదు. చిన్నపిల్లల కోసం రామాయణాన్ని తిరిగి రాయడం అన్నది చాలా పెద్ద సృజనాత్మక కృషి. కాబట్టి, మీరే అన్నట్టు, అసలు ఈ అంశాన్ని ఇంతకన్నా చర్చించడం అనవసరం. :::::3. '''the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications''' అన్నది ఏమాత్రమూ సరికాదు. కాపీహక్కు చట్టంలో స్పష్టంగా '''"Subject to the provisions of this Act, the author of a work shall be the first owner of the copyright therein"''' అని ప్రారంభం అవుతుంది. ఆ ఎక్సెప్షన్ ఏమిటి అన్నది వెంటనే స్పష్టంగా ఉంటుంది, పబ్లిషర్/మేగజైన్ నేరుగా ఆ పనిమీదే ఎవరినైనా ఉద్యోగంలో తీసుకున్నట్టైతే మాత్రమే పబ్లిషర్ కి కాపీరైట్ వస్తుంది. '''"in the case of a literary, dramatic or artistic work made by the author in the course of his employment by the proprietor of a newspaper, magazine or similar periodical under a contract of service or apprenticeship, for the purpose of publication in a newspaper, magazine or similar periodical, the said proprietor shall, in the absence of any agreement to the contrary, be the first owner of the copyright in the work in so far as the copyright relates to the publication of the work in any newspaper, magazine or similar periodical, or to the reproduction of the work for the purpose of its being so published, but in all other respects the author shall be the first owner of the copyright in the work"''' ఇది మీ అవగాహనకు పూర్తి విరుద్ధం కాదా? :::::4. పైన చెప్పినట్టే ఇది పూర్తిగా మనకు సంబంధం లేని అంశం. :::::5. వికీసోర్సులో ప్రచురితమైనది నిస్సందేహంగా కాపీహక్కుల విషయంలో స్పష్టంగా ఉండాలి. ఇందులో ఏ సందేహమూ లేదు. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)--[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:42, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 --> == Poem Template == Is there any way to change the orientation of a picture in a page? Right now there is only scope for lateral positioning. Can we add a "rotate" parameter? [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 04:41, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC) * crop toool లో వీలుకాదు. కానీ కామన్స్ లో ఈ సౌలభ్యం ఉంది--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:51, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC) == సాయి ఫణి నిర్వాహక హోదాకై ప్రతిపాదన == తెలుగు వికీసోర్స్ లో నేను ([https://xtools.wmcloud.org/ec/te.wikisource.org/Saiphani02 వాడుకరి:Saiphani02]) నిర్వాహకునిగా ఉండేందుకు అభ్యర్థన చేసుకుంటున్నాను. గత రెండు సంవత్సరాలుగా తెలుగు వికీసోర్సులో కొత్త పుస్తకాలు చేర్చటం, అచ్చుదిద్దటం, సూచికలు తయారు చెయ్యటం, వికీడేటా లింకింగ్ చెయ్యటం, చేసాను. అంతే గాక, టెక్నికల్ విషయాల్లో నాకు తెలిసినంత వరకు సహాయపడ్డాను. మూసలు, మాడ్యూల్స్, వికీసొర్స్ మొబైల్ ఆప్, వికీ ఇండెక్స్ టూల్, ఓసీఆర్ పై పని చేసాను. నిర్వాహకత్వం భాద్యత తీసుకొని మరింత చురుగ్గా తెలుగు వికీసోర్సు ప్రాజెక్టు అభివృద్ధికై సహాయపడాలనుకుంటున్నాను. ధన్యవాదాలు! [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 11:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గారి ప్రతిపాదనకు, వారం రోజులలోగా అనగా 16 అక్టోబర్ 2026 లోగా స్పందించమని మనవి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:02, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC) ===అభిప్రాయాలు=== # సాంకేతిక విషయాలపై మంచి అవగాహన కలిగిన సాయిఫణి, మరికొంత చురుకుగా పనిచేయడానికి నిర్వాహకత్వం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. నేను సమర్ధిస్తున్నాను.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # వికీసోర్స్ లో పూర్తి స్థాయిలో పనిచేయాలంటే సాంకేతిక విషయాల అవగాహన కూడా చాలా ముఖ్యం అని నా అభిప్రాయం. సాయిఫణికి వికీసోర్స్ ప్రక్రియలతో పాటు వాటికీ అవసరమైన సాంకేతిక నైపుణ్యం ఉందని భావిస్తూ, మరింత చురుకుగా బాధ్యతని నిర్వహిస్తారని ఆశిస్తూ అతని స్వీయ ప్రతిపాదనని సమర్ధిస్తున్నాను.[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:04, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సాయిఫణీంద్ర గారు ఏ బాధ్యత చేపట్టినా చాలా చక్కగా నిర్వహిస్తారు. వికీసోర్స్ రీడర్ యాప్ ద్వారా భారతీయ భాషలే కాక ప్రపంచవ్యాప్తంగా వికీసోర్సు ప్రాజెక్టులన్నిటికీ సేవ చేస్తూ మంచి అవగాహన సంపాదించారు. ఆయన ప్రతిపాదనను స్వాగతిస్తూ సమర్థిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:12, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సమర్ధిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సమర్ధిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:రహ్మానుద్దీన్|రహ్మానుద్దీన్]] ([[వాడుకరి చర్చ:రహ్మానుద్దీన్|చర్చ]]) 05:02, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC) ===నిర్ణయం=== సాయి ఫణి నిర్వాహక ప్రతిపాదన సర్వసమ్మతితో ఆమోదించబడింది. @[[User:Saiphani02]]'s admin proposal is approved unanimously.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:16, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) [[meta:Steward_requests/Permissions#Saiphani02@tewikisource|Initiated request]] to Stewards.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:32, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) సాయి ఫణి నిర్వాహక ప్రతిపాదన సర్వసమ్మతి, ఒక సంవత్సరానికి స్టీవార్డ్ అనుమతి కూడా పొందింది. సాయి ఫణి గారికి అభినందనలు.[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:29, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) సాయి ఫణీంద్ర గారికి స్వాగతం. మీ కృషితో తెలుగు వికీసోర్స్ మరింత త్వరగా అభివృద్ధి సాధించాలని ఆశిస్తున్నాను--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 19:06, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) == OCR == Since yesterday, the Google OCR tool is not working. Any specific reason? I keep getting the message "No text was returned by the OCR tool" [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:22, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC) == authority control template == {{ping|Saiphani02}} {{:మూస:authority control}} ఇప్పుడు నేను ఈ మూసను కొంతమంచి రచయితల పేజీలలో చేర్చుతున్నాను. ప్రతిసారి కొన్ని ఎర్ర వర్గాలు చేరుతున్నాయి. అన్నింటిలోను English Wikisource Number ఒకటి చేరుతున్నది. ఎందువల్ల. వీటిని మీరుగాని మరి ఎవరైనా సరిచేయగలరా. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 13:03, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) :మూసను అనువాదించాను. కొన్ని వర్గాలు కూడా సృష్టించాను. [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 14:38, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) == సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు. ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-10-28|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు. '''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.''' * {{#time:l j xg Y|2026-10-28|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు. * మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము. ''ఇతర ప్రభావాలు'': * నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది. * ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు. అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. '''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 14:01, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == తెలుగు రచనల సూచిక == {{ping|arjunaraoc}}, {{ping|Vjsuseela}}, {{ping|Saiphani02}} ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో Subject index చాలా వివరంగా వికీసోర్స్ లోని రచనలన్నింటిని వర్గీకరించారు. లింకు: https://en.wikisource.org/wiki/Portal:Portals. ఇది ప్రాథమికంగా అమెరికాలోని లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణను అనుకరిస్తుంది. ఇదే పద్ధతిలో గాని మన తెలుగు భాషకు అనువుగా నున్న మరే ఇతర భారతీయ వర్గీకరణ పద్ధతిలోనైనా తెలుగు వికీసోర్స్ లోని రచనలన్నింటినీ అమర్చుకొంటే ఒక రచన గురించి వెతకడానికి, చదువుకోడానికి వాడుకరులకు సులభంగా తెలిసే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ విషయంలో సభ్యులు మీ అభిప్రాయాలను, సలహాలకు తెలియజేయండి. సాంకేతికంగా ఇది ఎంతవరకు సాధ్యం అని కూడా చెప్పండి. ఇదేవిధంగా రచయితలు అనే వర్గీకరణలో అకారాదిక్రమంలో అందరు రచయితలను చేర్చుకున్నాము. కానీ ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో ఇంకా విపులమైన పద్ధతిలో మనం అనుకరిస్తే ఎలా ఉంటుంది. ఉదా: https://en.wikisource.org/wiki/Category:Authors-Ac అంటే ఉదాహరణకు: విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ’వి’ లోనూ మరియు ’స’ లోనూ కూడా కనిపిస్తుంది. మీ విలువైన సలహాలను తెలియజేయండి. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:02, 31 అక్టోబరు 2026 (UTC) mni8kq93tycg68thb8b4yr4xeo416g9 599494 599493 2026-10-31T05:26:43Z Rajasekhar1961 50 /* తెలుగు రచనల సూచిక */ 599494 wikitext text/x-wiki {{రచ్చబండ}} {| class="wikitable floatright" width="10%" ||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]] [[/పాత చర్చ 6| ..6]] [[/పాత చర్చ 7| ..7]] [[/పాత చర్చ 8| ..8]] [[/పాత చర్చ 9| ..9]] [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}} |- |<inputbox> type=fulltext prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ break=no width=15 searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు </inputbox> |} {| class="wikitable floatright" width="20%" ||{{సహకారం_స్థితి}} |} <!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --> == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:58, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:02, 17 మే 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 మే 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == క్రాప్ టూల్ వికీసోర్స్ లో పనిచేయడం లేదు == {{ping|Arjunaraoc}} కొంచెం చూస్తారా ? [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:48, 10 జూన్ 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, మీడియావికీలో మార్పుల వలన ఏదో సమస్య ఏర్పడినట్లుంది. ఇటీవల మీడియావికీ మార్పులు నేను అంతగా గమనించుటలేదు కావున [[:m:Indic-TechCom/Requests#Cropimage_gadget_stopped_working_on_Telugu_Wikisource]] దగ్గర నివేదించాను. @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]] గారు కాని ఇతరులు కాని సహాయం చేయమని కోరాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:05, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::ధన్యవాదాలు అండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:30, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గారి సహాయంతో సమస్య పరిష్కరించబడింది. పరిశీలించి ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలపండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:25, 12 జూన్ 2026 (UTC) ::::ధన్యవాదాలు అండి. చూసాను. ఇప్పుడు క్రాప్ టూల్ కనపడుతోంది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:54, 12 జూన్ 2026 (UTC) == ప్రాచీన ఫాంట్ <s>"౯"</s> ౝ == {{ping|Arjunaraoc}} {{ping| Rajasekhar1961}} కొన్ని పుస్తకాలలో ఈ పై ఫాంట్ (౯) ఉపయోగించాలి. అంకెలలో (౯) ఉంది ఉపయోగించవచ్చా? తెలియచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:04, 10 జూన్ 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, ఇది తెలుగు అంకె 9. కొన్ని పాత పుస్తకాలను పాఠ్యీకరించేటప్పుడు ఇప్పడు సాధారణ వాడుకలోలేని అంకెలకు బదులు, ఇండోఅరబిక్ అంకెలనే వాడాము. కాని వాటిని అలానే వాడి, ఏదైనా సాంకేతికంగా తాత్కాలికంగా చూపించేటప్పుడు ఇండో అరబిక్ అంకెలను చూపితే బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది. ఆ పుస్తకంపై కృషి చేసేవారితో చర్చించి నిర్ణయం తీసుకోండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:10, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::అలాగే అండి. ఇది అంకెలలో సమస్య కాదండి. పాఠ్యంలో సమస్య. ఉదాహరణకి - '''వారెల్లరు౯''' [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:43, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::అది తొమ్మిది కాదండి. న్ - అక్షరం. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:46, 11 జూన్ 2026 (UTC) ::అంటే నకారపొల్లుకు బదులు న్ - అక్షరం చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:15, 11 జూన్ 2026 (UTC) :::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] గార్లకు, అర్ధమైంది. నకారపొల్లుకి అంకే ౯ కి తేడా వుంది. ౯ కంటె నకారపొల్లుకి ఇంకొక ఇంకొక చిన్న అడ్డగీత అదనంగా వుంటుంది. నకారపొల్లు యూనికోడ్ లో 2020 లో చేర్చబడింది. గూగుల్ నుండి అందుబాటులో వున్న Noto Sans Telugu font లో అందుబాటులో వున్నది. అయితే నా కంప్యూటర్ (లినక్స్) లో స్థాపించిన తరువాత వికీపీడియాలో కనబడేటట్లు చేయటంలో నాకింకా సమస్యలున్నాయి. మీ విండోస్ కంప్యూటర్లలో Alt +0C5D అనగా Alt నొక్కి వుంచి సున్నా(0), C,5,D నొక్కాలి. ఈ గుర్తు సరిగా కనబడకపోతే Noto Sans Telugu Font స్థాపించుకొని ప్రయత్నించండి. దీనికి మీరు సాంకేతిక నైపుణ్యత కలిగిన వారి సహాయం తీసుకోవడం అవసరమవవచ్చు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:09, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::: క్రోమ్ బ్రౌజర్ లో సరిగా కనబడుతున్నది.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:27, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::అలాగేనండి. ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:09, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::ఆగుర్తు ఇప్పుడు వాడుకలో లేదు. దానికి బదులు న్ గాని ర్ గాని (దీనికి కూడా ప్రాచీనతెలుఁగులో వాడబడింది) మార్పిడి చేయవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:14, 12 జూన్ 2026 (UTC) :::::Firefox లో కూడా Noto Sans Telugu fonts అన్నీ తాజాపరచినతరువాత సమస్య తీరింది. మరిన్ని వివరాలకు [https://bugzilla.mozilla.org/show_bug.cgi?id=2047062 బగ్] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:25, 13 జూన్ 2026 (UTC) ::::::తెవికీ ఎడిటర్ లో తెలుగు ప్రత్యేక అక్షరాల సమూహంలో సున్నకు ముందు ([https://phabricator.wikimedia.org/T428991 చేర్చబడింది]). వాడుకరులు ఫాంట్ ని తాజాపరచితే దీనిని చేర్చడం మరింత సులువు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 19 జూన్ 2026 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])</bdi> 17:12, 23 జూన్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:31, 25 జూన్ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == క్రాప్ ఇమేజ్ (Cropimage) మొబైల్ తోడ్పాటు == @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] సహాయంతో cropimage మొబైల్ తోడ్పాటు అమలుపరచాను, పరీక్షించి ఏమైనా దోషాలుంటే తెలియచేయండి. మరిన్ని వివరాలకు [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom/Requests#c-ZI_Jony-20260625160000-ZI_Jony-20260625022600 చూడండి]. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:51, 26 జూన్ 2026 (UTC) == క్రాప్ ఇమేజ్ (cropimage) వాడుక గణాంకాలు 10 వేల మైలురాయి == ఈ రోజు చూడగా క్రాప్ ఇమేజ్ ఈ సైట్ లో 10,513 సార్లు వాడబడింది ([https://quarry.wmcloud.org/query/106833 క్వారీ క్వెరీ]). ఈ పరికరం [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత చర్చ 5#పుస్తకంలోని బొమ్మలు చేర్చడానికి crop image (క్రాప్ ఇమేజి) వాడుకరి స్క్రిప్ట్|సృష్టించిన]] తరువాత 10 సంవత్సరాలు గడచినవి. దీనిని వాడిన వారందరికి, నిర్వహణలో తోడ్పడిన @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]], @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గార్లకు నా కృతజ్ఞతలు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:03, 30 జూన్ 2026 (UTC) : {{ping|arjunaraoc}} ఈ టూల్ మనకు బాగా ఉపయోగపడింది. తెలుగులో స్థాపించిన మీకు మా కృతజ్ఞతలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:11, 30 జూన్ 2026 (UTC) === ఎక్కువ వాడుక గల 10 పుస్తకాలు=== {| class="wikitable" !index_title!!transclusion_count |- | [[index:TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu]]||593 |- | [[index:Sangraha_Andhra_Vijnana_Kosham_Volume_Three.pdf]]||179 |- | [[index:Chandamama_1948_01.pdf]]||134 |- | [[index:సంగ్రహ_ఆంధ్ర_విజ్ఞానకోశము_మొదటి_సంపుటము_అ-ఆర్ష.pdf]]||134 |- | [[index:అక్షరశిల్పులు.pdf]]||133 |- | [[index:2015.386370.teluguaguloo-chitrakavitvamu.pdf]]||126 |- | [[index:DivyaDesaPrakasika.djvu]]||125 |- | [[index:Jyothishya_shastramu.pdf]]||120 |- | [[index:Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Vol-1,_Kinnera_Art_Theatrees.pdf]]||113 |- | [[index:Jeevasastra_Samgrahamu.pdf]]||105 |} [https://quarry.wmcloud.org/query/106870 క్వెరీ] ----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:00, 1 జూలై 2026 (UTC) == WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. == ప్రియమైన కమ్యూనిటీ సభ్యులారా, WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. WikiConference India 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 4 నుండి 6 వరకు కేరళలోని కొచ్చిలో నిర్వహించబడుతుంది. భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వికీమీడియన్లు, కమ్యూనిటీ నాయకులు, డెవలపర్లు, పరిశోధకులు మరియు ఓపెన్ నాలెడ్జ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారిని ఒకచోట చేర్చే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం ఇది. ఈ ఏడాది సదస్సు ప్రధాన అంశం: “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem” వేగంగా మారుతున్న సాంకేతిక పరిసరాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి, మరియు జ్ఞాన సృష్టిలో వస్తున్న కొత్త మార్పుల నేపథ్యంలో, కమ్యూనిటీ నాయకత్వం, ప్రాంతీయ భాషలు, ఓపెన్ నాలెడ్జ్, అలాగే భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలో వికీమీడియా ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై చర్చించేందుకు ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా ఉంటుంది. === స్వీయ నిధులతో నమోదు === స్వీయ నిధులతో నమోదు ప్రస్తుతం Pretix వేదికలో ప్రారంభమైంది. * నమోదు చేసుకోవడానికి: <nowiki>https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/</nowiki> * మరిన్ని వివరాలకు: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> === సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం === సెషన్ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం Eventyay వేదిక ద్వారా ఆహ్వానించబడుతున్నాయి. వర్క్‌షాపులు, చర్చా సమావేశాలు, ప్యానెల్ చర్చలు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్లు, లైట్నింగ్ టాక్స్ మరియు పోస్టర్ ప్రెజెంటేషన్ల కోసం ప్రతిపాదనలు పంపవచ్చు. మీరు చాలా కాలంగా వికీమీడియా ఉద్యమంలో భాగమై ఉన్నా, లేదా ఇటీవలే చేరినా, మీ అనుభవాలు మరియు ఆలోచనలు సదస్సు కార్యక్రమాన్ని మరింత సమృద్ధిగా చేయడంలో సహాయపడతాయి. * మార్గదర్శకాలు మరియు అదనపు సమాచారం: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> * ప్రతిపాదనలు పంపేందుకు చివరి తేదీ: '''15 జూలై 2026''' WikiConference India 2026 గురించి పూర్తి సమాచారం, ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు ఇతర ప్రకటనల కోసం: * పూర్తి ప్రకటన: <nowiki>https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/</nowiki> అన్ని కమ్యూనిటీ సభ్యులు నమోదు చేసుకుని, తమ సెషన్ ప్రతిపాదనలను సమర్పించి, ఈ ప్రకటనను తమ కమ్యూనిటీల్లో మరియు పరిచయ వర్గాల్లో పంచుకోవాలని మనవి. సాదరంగా, WikiConference India 2026 నిర్వహణ కమిటీ [[వాడుకరి:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[వాడుకరి చర్చ:Amrit Sufi|చర్చ]]) 10:38, 30 జూన్ 2026 (UTC) == Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 == Dear Community Members, This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''. === Self-funded Registration === https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ === Call for Submissions === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations. === For more information === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities. Regards, '''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[వాడుకరి:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[వాడుకరి చర్చ:Gauri Guptaa|చర్చ]]) 15:03, 7 జూలై 2026 (UTC) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:25, 24 జూలై 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' [[వాడుకరి:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[వాడుకరి చర్చ:Shadabgdg|చర్చ]]) 16:12, 25 జూలై 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16:31, 3 ఆగస్టు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 --> == Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 == Dear Wikimedia contributors, As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. Campaign Focus: A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project. Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps. This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings. Campaign Focus: A. Add freely licensed images of medicinal plants. B. Improve description of existing medicinal plants. C. Improve depictions of images. D. Improve wikidata items. We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project. Best regards,<br>WikiConference India 2026 pre-conference organizing team -- [[వాడుకరి:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kuldeepburjbhalaike|చర్చ]]) 15:32, 13 ఆగస్టు 2026 (UTC) == సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు. ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-09-23|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు. '''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.''' * {{#time:l j xg Y|2026-09-23|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు. * మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము. ''ఇతర ప్రభావాలు'': * నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది. * ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు. అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. '''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 సెప్టెంబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:18, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080967 --> == చందమామ == చందమామ సంచికలు 1947 జూలైనుంచి 1965 డిసెంబరువరకు అన్నిటినీ ఎక్కిస్తున్నాను. 2009 లో చందమామ పబ్లికేషను రైట్సు సుబ్రహ్మణ్యన్ గారికి విక్రయించబడినవి. భారతీయ కాపీరైట్ లా ప్రకారం 60 సంవత్సరాలతరువాత పత్రికలన్నీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వస్తాయి. 1966 తదనంతర సంచికల కాపీరైటు స్థితి పరిశీలించినతరువాత వాాటిగురించి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:09, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :: వికీమీడియా కాపీహక్కులను సీరియస్ గా పరిగణిస్తుంది. [[చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక]] కొన్ని (3-4) పత్రికలను నేను అప్లోడ్ చేశాను. భారతీయ కాపీహక్కుల చట్టం ప్రకారం పత్రికలు ముద్రించబడిన 60 సంవత్సరాల తర్వాత కాపీహక్కులు చెల్లిపోయినా, వాటిలోని రచయితల జీవితకాలం ప్రకారం కాపీహక్కులు ఉంటాయని నా అవగాహన. ఒకసారి పరిశీలించండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 07:18, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::All editions of Chandamama have already entered open source. I sent you the details on Whatsapp. Check it. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 08:31, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :: The link is on Internet Archieve; according to some the Opensource tag (for that sake any copyright tag) unless given by the copywright holder needs to be verified by the knowledgeable people.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:17, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]]గారూ, పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. పత్రికల్లో ప్రచురితమైన ప్రతీదానికీ పత్రిక యాజమాన్యానికే పూర్తి కాపీహక్కులు ఉండవు. ఎవరైతే రచయితలు పత్రికలో పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగులుగా జీతానికి పనిచేస్తారో వారి కాపీహక్కులే సహజంగా పత్రికకు చెందుతాయి. మిగిలిన రచయితలందరికీ భారత కాపీహక్కుల చట్టాల ప్రకారం వారికే కాపీహక్కులు చెందుతాయి. కాబట్టి, పత్రికలు 60 ఏళ్ళు గడిచినంతనే పూర్తిగా కాపీరైట్లు చెల్లిపోతాయని ఖచ్చితంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు. ఉదాహరణకు, [https://archive.org/details/Chandamama-Telugu-1955-12/page/n35/mode/2up చందమామ 1955 డిసెంబరు సంచికలో] దేవుడి సలహా అని ఆర్. రామనరసయ్య అనే వ్యక్తి రాసిన కథ ఉంది. ఈ ఆర్. రామనరసయ్య ఆ పత్రిక పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగినా కాదా అన్నది కానీ, ఒకవేళ ఉద్యోగి కాకుంటే 1965లోపు చనిపోయారా తర్వాత చనిపోయారా అన్నది మనం ఇప్పుడు కనిపెట్టడం చాలా కష్టం. అది తేలేదాకా ఆ కథ కాపీహక్కుల పరిధిలో ఉందా లేదా అన్నది చెప్పలేం. ఇలా ఒక్కో రచనా పరిశీలించుకుంటూ పోవడం దాదాపు అసాధ్యం కదా. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:22, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) ::పైన చెప్పినట్లు పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. ఛాయాచిత్రాలు, వ్యాసాలు, చిత్రాలకు సంబంధించి రచయితలు తరఫునుండి ప్రత్యేక అగ్రీమెంట్స్ లేకపోతే సాధారణంగా (by default) ప్రచురణకర్తలు కాపీరైట్ కలిగి ఉంటారు. వీరు అంటే కొన్ని విదేశీ పత్రికలూ, భారతీయ వైజ్ఞానిక పత్రికలూ కూడా రచయితల నుండి కాపీరైట్ ట్రాన్స్ఫర్ పత్రం తీసుకుని ఆయా వ్యాసాల్ని ప్రచురిస్తారు. దీనికి సంబంధించి ఒక లింకు కొంత సమాచారం ఇస్తుంది అనుకుంటాను. https://en.wikisource.org/wiki/Help:Copyright_renewals#Contributions_to_periodicals. చందమామకు సంబంధించి యాజమాన్య హక్కుల ప్రకటన ఈ పేజీలో చూడవచ్చు. https://archive.org/details/Chandamama/Chandamama1992April/page/n64/mode/1up. ఇలాగే ప్రతి పత్రిక తమ కాపీరైట్స్ గురించి ప్రకటన చేస్తుంది. ఇది చాలావరకు మీఅందరికి తెలిసినదే నా అవగాహన మేరకు మరొకసారి గుర్తుచేస్తున్నాను. అయితే నేను ఇంకొంత లోతుగా అధ్యయనం చేయాలి. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:51, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::My reply is in English because the court case and judgements were in English. I'll make a few points based on that interim judgement. :::1. Chandamama Publications sold their publication rights in 2009 - only publication rights, not copyright to the previous issues. :::2. Most of the materials - irrespective of who wrote it up - is drawn from folk-literature, Puranas and the epics. I don't want to get into an argument about who owns the rights to stories from Mahabharata or Garuda Purana at this point. :::3. The copyright law is very clear - 60 Years; the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications, which now does not exist. That is the reason why Chandamama has already been uploaded in the Archives - it is already in public domain. We are only converting from jpeg/pdf to text. :::4. Right now only the logo and the brand are under copyright-sub judice. :::5. The copyright law also makes some exemptions regarding non-commercial, non-profit and eductional use. All that it demands is an acknowledgement of the source be made when used. :::We are not producting new materials; caution is good but there is no need to be overcautious and scared about the copyright law. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 22:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :::: :::::1. చందమామ పబ్లికేషన్లు పబ్లికేషన్ రైట్లు అమ్మారో, కాపీహక్కులు అమ్మారో మనకు పూర్తిగా సంబంధం లేని విషయం. ఒక కృతికి (work) కాపీహక్కులు ఉన్నాయా లేదా అన్నదే మన చర్చనీయాంశం. ఎందుకంటే, ఈ కృతిలో పబ్లిషర్ చేతిలో ఉన్న హక్కులన్నీ ఆల్రెడీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వచ్చేశాయన్నది నిర్వివాదాంశం. నేను చెప్తున్నది ఏమిటంటే, కాపీహక్కుల ఓనర్ షిప్ పూర్తిగా చందమామ పబ్లికేషన్స్ వారి వద్ద ఉండదని. '''ఒక పత్రికలో ప్రచురించిన రచనల్లో కేవలం "వారి స్వంత పూర్తి-స్థాయి (ఫుల్ టైం) ఉద్యోగుల రచనలు మాత్రమే" పబ్లిషర్ దగ్గర ఉంటాయి, పారితోషికం ఇచ్చినా, ఇవ్వకున్నా మిగిలిన ఫ్రీలాన్స్ రచయితలు, పార్ట్ టైం రచయితలు రాసిన రచనలన్నీ ఆయా రచయితల వద్దనే ఉంటాయి'''. ఇలాంటప్పుడు, అసలు చందమామ హక్కులు అమ్ముకున్నారా లేదా అన్నది మనకు చర్చనీయాంశం కాదు. :::::2. పున:కథనాలు అయినంతమాత్రాన ఆయా రచనలకు రచయితల వద్ద హక్కులు ఉండవు అంటే కాపీహక్కుల చట్టం కానీ, జడ్జిమెంట్లు కానీ అంగీకరించవు. చట్టపరంగా చూసినా, సృజనపరంగా చూసినా ఒక ఇతివృత్తం తీసుకున్నంత మాత్రాన ఒరిజినల్ కి తప్ప, డిరవేషన్ కి హక్కులు ఉండవని ఉండదు. చిన్నపిల్లల కోసం రామాయణాన్ని తిరిగి రాయడం అన్నది చాలా పెద్ద సృజనాత్మక కృషి. కాబట్టి, మీరే అన్నట్టు, అసలు ఈ అంశాన్ని ఇంతకన్నా చర్చించడం అనవసరం. :::::3. '''the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications''' అన్నది ఏమాత్రమూ సరికాదు. కాపీహక్కు చట్టంలో స్పష్టంగా '''"Subject to the provisions of this Act, the author of a work shall be the first owner of the copyright therein"''' అని ప్రారంభం అవుతుంది. ఆ ఎక్సెప్షన్ ఏమిటి అన్నది వెంటనే స్పష్టంగా ఉంటుంది, పబ్లిషర్/మేగజైన్ నేరుగా ఆ పనిమీదే ఎవరినైనా ఉద్యోగంలో తీసుకున్నట్టైతే మాత్రమే పబ్లిషర్ కి కాపీరైట్ వస్తుంది. '''"in the case of a literary, dramatic or artistic work made by the author in the course of his employment by the proprietor of a newspaper, magazine or similar periodical under a contract of service or apprenticeship, for the purpose of publication in a newspaper, magazine or similar periodical, the said proprietor shall, in the absence of any agreement to the contrary, be the first owner of the copyright in the work in so far as the copyright relates to the publication of the work in any newspaper, magazine or similar periodical, or to the reproduction of the work for the purpose of its being so published, but in all other respects the author shall be the first owner of the copyright in the work"''' ఇది మీ అవగాహనకు పూర్తి విరుద్ధం కాదా? :::::4. పైన చెప్పినట్టే ఇది పూర్తిగా మనకు సంబంధం లేని అంశం. :::::5. వికీసోర్సులో ప్రచురితమైనది నిస్సందేహంగా కాపీహక్కుల విషయంలో స్పష్టంగా ఉండాలి. ఇందులో ఏ సందేహమూ లేదు. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)--[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:42, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 --> == Poem Template == Is there any way to change the orientation of a picture in a page? Right now there is only scope for lateral positioning. Can we add a "rotate" parameter? [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 04:41, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC) * crop toool లో వీలుకాదు. కానీ కామన్స్ లో ఈ సౌలభ్యం ఉంది--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:51, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC) == సాయి ఫణి నిర్వాహక హోదాకై ప్రతిపాదన == తెలుగు వికీసోర్స్ లో నేను ([https://xtools.wmcloud.org/ec/te.wikisource.org/Saiphani02 వాడుకరి:Saiphani02]) నిర్వాహకునిగా ఉండేందుకు అభ్యర్థన చేసుకుంటున్నాను. గత రెండు సంవత్సరాలుగా తెలుగు వికీసోర్సులో కొత్త పుస్తకాలు చేర్చటం, అచ్చుదిద్దటం, సూచికలు తయారు చెయ్యటం, వికీడేటా లింకింగ్ చెయ్యటం, చేసాను. అంతే గాక, టెక్నికల్ విషయాల్లో నాకు తెలిసినంత వరకు సహాయపడ్డాను. మూసలు, మాడ్యూల్స్, వికీసొర్స్ మొబైల్ ఆప్, వికీ ఇండెక్స్ టూల్, ఓసీఆర్ పై పని చేసాను. నిర్వాహకత్వం భాద్యత తీసుకొని మరింత చురుగ్గా తెలుగు వికీసోర్సు ప్రాజెక్టు అభివృద్ధికై సహాయపడాలనుకుంటున్నాను. ధన్యవాదాలు! [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 11:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) :@[[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గారి ప్రతిపాదనకు, వారం రోజులలోగా అనగా 16 అక్టోబర్ 2026 లోగా స్పందించమని మనవి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:02, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC) ===అభిప్రాయాలు=== # సాంకేతిక విషయాలపై మంచి అవగాహన కలిగిన సాయిఫణి, మరికొంత చురుకుగా పనిచేయడానికి నిర్వాహకత్వం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. నేను సమర్ధిస్తున్నాను.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # వికీసోర్స్ లో పూర్తి స్థాయిలో పనిచేయాలంటే సాంకేతిక విషయాల అవగాహన కూడా చాలా ముఖ్యం అని నా అభిప్రాయం. సాయిఫణికి వికీసోర్స్ ప్రక్రియలతో పాటు వాటికీ అవసరమైన సాంకేతిక నైపుణ్యం ఉందని భావిస్తూ, మరింత చురుకుగా బాధ్యతని నిర్వహిస్తారని ఆశిస్తూ అతని స్వీయ ప్రతిపాదనని సమర్ధిస్తున్నాను.[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:04, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సాయిఫణీంద్ర గారు ఏ బాధ్యత చేపట్టినా చాలా చక్కగా నిర్వహిస్తారు. వికీసోర్స్ రీడర్ యాప్ ద్వారా భారతీయ భాషలే కాక ప్రపంచవ్యాప్తంగా వికీసోర్సు ప్రాజెక్టులన్నిటికీ సేవ చేస్తూ మంచి అవగాహన సంపాదించారు. ఆయన ప్రతిపాదనను స్వాగతిస్తూ సమర్థిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:12, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సమర్ధిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC) # సమర్ధిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:రహ్మానుద్దీన్|రహ్మానుద్దీన్]] ([[వాడుకరి చర్చ:రహ్మానుద్దీన్|చర్చ]]) 05:02, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC) ===నిర్ణయం=== సాయి ఫణి నిర్వాహక ప్రతిపాదన సర్వసమ్మతితో ఆమోదించబడింది. @[[User:Saiphani02]]'s admin proposal is approved unanimously.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:16, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) [[meta:Steward_requests/Permissions#Saiphani02@tewikisource|Initiated request]] to Stewards.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:32, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) సాయి ఫణి నిర్వాహక ప్రతిపాదన సర్వసమ్మతి, ఒక సంవత్సరానికి స్టీవార్డ్ అనుమతి కూడా పొందింది. సాయి ఫణి గారికి అభినందనలు.[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:29, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) సాయి ఫణీంద్ర గారికి స్వాగతం. మీ కృషితో తెలుగు వికీసోర్స్ మరింత త్వరగా అభివృద్ధి సాధించాలని ఆశిస్తున్నాను--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 19:06, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC) == OCR == Since yesterday, the Google OCR tool is not working. Any specific reason? I keep getting the message "No text was returned by the OCR tool" [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:22, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC) == authority control template == {{ping|Saiphani02}} {{:మూస:authority control}} ఇప్పుడు నేను ఈ మూసను కొంతమంచి రచయితల పేజీలలో చేర్చుతున్నాను. ప్రతిసారి కొన్ని ఎర్ర వర్గాలు చేరుతున్నాయి. అన్నింటిలోను English Wikisource Number ఒకటి చేరుతున్నది. ఎందువల్ల. వీటిని మీరుగాని మరి ఎవరైనా సరిచేయగలరా. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 13:03, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) :మూసను అనువాదించాను. కొన్ని వర్గాలు కూడా సృష్టించాను. [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 14:38, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) == సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు. ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-10-28|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు. '''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.''' * {{#time:l j xg Y|2026-10-28|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు. * మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము. ''ఇతర ప్రభావాలు'': * నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది. * ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు. అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. '''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 14:01, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == తెలుగు రచయితల, రచనల సూచిక == {{ping|arjunaraoc}}, {{ping|Vjsuseela}}, {{ping|Saiphani02}}, {{ping|దేవీప్రసాదశాస్త్రి}} ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో Subject index చాలా వివరంగా వికీసోర్స్ లోని రచనలన్నింటిని వర్గీకరించారు. లింకు: https://en.wikisource.org/wiki/Portal:Portals. ఇది ప్రాథమికంగా అమెరికాలోని లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణను అనుకరిస్తుంది. ఇదే పద్ధతిలో గాని మన తెలుగు భాషకు అనువుగా నున్న మరే ఇతర భారతీయ వర్గీకరణ పద్ధతిలోనైనా తెలుగు వికీసోర్స్ లోని రచనలన్నింటినీ అమర్చుకొంటే ఒక రచన గురించి వెతకడానికి, చదువుకోడానికి వాడుకరులకు సులభంగా తెలిసే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ విషయంలో సభ్యులు మీ అభిప్రాయాలను, సలహాలకు తెలియజేయండి. సాంకేతికంగా ఇది ఎంతవరకు సాధ్యం అని కూడా చెప్పండి. ఇదేవిధంగా రచయితలు అనే వర్గీకరణలో అకారాదిక్రమంలో అందరు రచయితలను చేర్చుకున్నాము. కానీ ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో ఇంకా విపులమైన పద్ధతిలో మనం అనుకరిస్తే ఎలా ఉంటుంది. ఉదా: https://en.wikisource.org/wiki/Category:Authors-Ac అంటే ఉదాహరణకు: విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ’వి’ లోనూ మరియు ’స’ లోనూ కూడా కనిపిస్తుంది. మీ విలువైన సలహాలను తెలియజేయండి. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:02, 31 అక్టోబరు 2026 (UTC) m9pv76p1jp00v20p2m4eyw2jvivtg15 102 8822 599888 439959 2026-10-31T10:35:22Z Rajasekhar1961 50 /* రచయిత గురించిన రచనలు */ 599888 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = పరవస్తు |అసలుపేరు = చిన్నయసూరి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ప |పుట్టిన_యేడు = 1809 |గిట్టిన_యేడు = 1861 |వివరణ = ప్రసిద్ధ తెలుగు రచయిత, గొప్ప పండితుడు. ఆయన రచించిన బాలవ్యాకరణం, నీతిచంద్రిక చాలా ప్రసిద్ధి గాంచాయి. పద్యమునకు నన్నయ, గద్యమునకు చిన్నయ అనే లోకోక్తి ఉంది. ఆయన భాషా సేవ వెనుక బ్రౌను దొర, గాజుల లక్ష్మీనరసింహశ్రేష్టి, జస్టిస్ రంగనాథశాస్త్రి, కుమారస్వామిశాస్త్రి వంటి ప్రముఖుల ప్రోత్సాహం ఉన్నాయి. మొట్టమొదటగా సూరిని గ్రంథ రచనోద్యమమునకు పురికొల్పినవాడు లక్ష్మీనృసింహము శ్రేష్ఠి. ఆంధ్రశబ్దశాసనము, ఆంధ్రనిఘంటువు, ఆయన ప్రోద్భలంతోనే సూరి వ్రాయనారంభించెను. కాని యవి రెండూ పూర్తి కాలేదు. చిన్నయకు పేరుపొందిన శిష్యులెందరో కలరు. శబ్దరత్నాకర కర్త, ప్రౌఢవ్యాకర్తయైన బహుజనపల్లి సీతారామాచార్యులు, ఆంధ్ర విశ్వగుణాదర్శకర్త పంచాంగము తేవప్పెరుమాళ్ళయ్య ఆయన శిష్యులే. |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = పరవస్తు చిన్నయ సూరి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ===రచనలు=== *[[అక్షర గుచ్ఛము]] *[[ఆంధ్ర ధాతుమాల]] (1930) *[[ఆంధ్ర శబ్దశాసనము]] *[[ఆకారాది నిఘంటువు]] *[[ఆదిపర్వ వచనము]] *[[చాటు పద్యములు]] *[[పద్యాంధ్ర వ్యాకరణము]] *[[బాల వ్యాకరణము]] (1911) *[[నీతిచంద్రిక]] *[[నీతి సంగ్రహము]] *[[విభక్తి బోధిని]] *[[విశ్వ నిఘంటువు]] *[[శబ్ద లక్షణ సంగ్రహము]] (ముద్రణ: 1958) *[[సంస్కృత బాలబోధ]] *[[సంస్కృత సూత్రాంధ్ర వ్యాకరణము]] *[[చిన్నయసూరి జీవితము]] *[[హిందూ ధర్మశాస్త్ర సంగ్రహము]] (1869) ==రచయిత గురించిన రచనలు== * [[ఆంధ్ర రచయితలు/పరవస్తు చిన్నయసూరి]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/చిన్నయసూరి]] {{authority control}} [[వర్గం:రచయితలు-ప]] hh6cryzp3ow74ujx1c7rd9wareqkbhl 106 30665 599872 185858 2026-10-31T10:33:13Z Rajasekhar1961 50 599872 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[మహాకవి డైరీలు]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:గురజాడ అప్పారావు|గురజాడ అప్పారావు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=[[రచయిత:అవసరాల సూర్యారావు|అవసరాల సూర్యారావు]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=విజయవాడ |సంవత్సరం=1954 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=7 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1to6=- 7="ముఖచిత్రం" 8="ప్రవి" 9to14="ముందుమాట" 15="బొమ్మ" 16=- 17=1 327to332=- /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస=[[మహాకవి డైరీలు]] |పేజీ చివరివరుస= }} o3v3bs78zzmdgv7b47ikbl33otabc8g 102 59131 599920 250104 2026-10-31T10:41:01Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 599920 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = పావులూరి |అసలుపేరు = శంకరనారాయణ |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ప |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = పి.శంకరనారాయణ |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== *[[An English-Telugu Dictionary by P. Sankaranarayana]] (1900) {{small scan link|Anenglishtelugu00unkngoog.pdf}} {{authority control}} fgmykwn40v0pcxq4ce4iaopye74fbso 102 75491 599880 518608 2026-10-31T10:34:18Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 599880 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = |అసలుపేరు = పతంజలి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ప |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = పతంజలి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[పతంజలి యోగ సూత్రములు - తెలుగు అనువాదము]] * [[పాతఞ్జలమహాభాష్యము - పస్పశాహ్నికము]] {{small scan link|పాతఞ్జలమహాభాష్యము - పస్పశాహ్నికము.pdf}} {{authority control}} 9nhb702lv39cnsalmp05foye4zkdafo 104 76443 599329 381629 2026-10-30T14:28:48Z శ్రీరామమూర్తి 1517 599329 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="MYADAM ABHILASH" /></noinclude> {{p|fs125|ac}}సర్వ స్వామ్యములు</p> {{p|fs125|ac}}గ్రoధ ప్రకాశకులవి </p> {{p|fs125|ac}}పునర్ముద్రణ</p> {{p|fs125|ac}}1 ఫిబ్రవరి 1956</p> {{p|fs125|ac}}రాజేశ్వరి ప్రెస్ </p> {{p|fs125|ac}}రాజమండ్రి</p> {{p|fs125|ac}}మూల్యం 2-0-0</p><noinclude><references/></noinclude> j96wjbcwysh0kyr4l7jb7ao4pfx3j4c 104 76690 599260 272465 2026-10-30T12:13:53Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599260 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>గల యొక్కడైనను ప్రపంచమున మిగిలియున్నంతవఱకును నాతఁడు తన యశఃకాయముతో జీవించియే యుండుననియు మన మనుకొనకతప్పదు. ఇఁక కాళిదా సేప్రాంతమువాఁడను విషయమున మనమొక నిర్ధారణము చేసితిమేని, దేశములోని వివిధరాష్ట్రములవారికిని, జాతులవారికిని ఎడతెగనివైరముఁ గల్పించినవారమగుదుము. గౌడదేశీయులు గడుసువారగుటచే తొలుతనే కాళిదాసు తమవారని నిశ్చయించిరి. మహాష్ట్రురాలుఝొరావరీమనుష్యులగుటచే మహాకవి తమవాఁడేయని నిశ్చయించిరి. కాశ్మీరదేశస్థులు జబగ్దస్త్రీపురుషులగుటచే కాళిదాసును తాము లాగికొనఁ బ్రయత్నించిరి. అరవవారును కేరళులును చాపక్రింది నీటివలె చల్లచల్లగా కాళిదాసు మావాఁడేయన మొదలిడుచున్నాను ఆంధ్రులుమాత్రము వెనుకఁబడుదురా ? కాళిదాసు దిజ్నాగునికి ప్రతిస్పర్ధియైనయెడల, దిజ్నాగుడు వేఁగీ విశ్వవిద్యాలయమున కధ్యక్షుఁడుగా నుండినవాఁడను చారిత్రకవిషయము చీనాదేశపు బౌద్దగ్రంధముల వలనఁ దేటపడుచుండుటచేఁ గాళిదాసు ఆంధ్రుఁడేయైయుండవలెను. ఆంధ్రులీవిషయమై తగినకృషి చేయకపోరని నా నమ్మకము. కాళిదాసు భారతవర్షీయుఁడని మాత్రము చెప్పినంతవఱకును మన మేమియు ననరాదు. కాని, భారతవర్షమున నేప్రాంతమువాఁడను ప్రశ్న వచ్చినప్పుడుమాత్రము ఆంధ్రులు తమ సహజోత్సాహమునుజూపి వారికి నైజమగు కేవలోత్సాహముతోఁ దృప్తిజెందక, ఆ మహాకవికృతకావ్యనాటకములఁ జదివి యందలి యానందమును గ్రహించి వానిరసమునాని, కాళిదాసు కేవలాంధ్రుఁడగుట యటుండ, ఆతఁడు మా జిల్లావాఁడు, మా తాలూకావాఁడు, మా గ్రామమువాఁడు, అనుస్పర్థవహింతురుగాక యని కోరుచున్నాను. కాళిదాసోక్కcడుకాఁడు. ఆ పేరుగలవారు పెక్కురున్నారని కొందఱు పండితులు ఋజువుచేయుచున్నారు. ఎవరెంతమందియున్నను, ప్రజలహృదయపరివర్తియగు కాళిదాసొక్కఁడే. అతనివిషయమైనగాథలే<noinclude><references/></noinclude> m2fhrqau3fyhw8yj9t5zoyb686r34ii 104 76957 599328 272758 2026-10-30T14:23:32Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599328 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>యీ గ్రంథమునందు క్రోడీకరింపఁబడియున్నవి. కాళిదాసుని కవిత్వసంపదను పండితులు చూఱకొనుచుందురు ఆ మహామహునికథలను చెప్పికొనుచు పండితపామరులందఱును నానందించుచుందురు. ఈకథలు దేశ దేశములందునుగలవు. భిన్నభిన్నములుగాఁగలవు. ఆంధ్రదేశములో నాతనిఁగూర్చి పండితసంప్రదాయములో వచ్చుచున్న కథలనన్నిటి నొకచోఁజేర్చి శ్రీ లక్ష్మీనరసింహము పంతులుగారు మహోపకార మొనర్చిరి. ఈ కథలు నానాఁటికి దేశమున విస్మరింపఁబడుచున్నవి. వానిని గ్రంథరూపముఁ జేర్పకుండిన నవియన్నియు నంతరింపఁగలవు. వాని స్థానమున పాశ్చాత్యులకథ లల్లుకొనఁగలవు. కావున, ఆంధ్రులీగ్రంథమందలి కథలనుజదివి, యింటింటను వీనిని స్త్రీలకును బాలబాలికలకును వినుపింపవలయును. ఇంగ్లీషువారి పూర్వకవులఁగూర్చి కూడ నింతకంటె జరిత్రాధారములుగల కథలులేవు. అయినను వారు తమ పూర్వుల కథల నత్యుత్సాహముతోఁ జదివి, పిల్లలకు చిన్నతనమునుండియు నేర్పుచుందురు. ఇందుచే దేశాభిమానము వెలయును. తమపూర్వుల యౌన్నత్యముంగూర్చి గొప్పయభిప్రాయములు కుదురుకొనును. జాతీయత యనునదిట్టి కథాసంప్రదాయములవలననే యల్లుకొనును. కావున ఆంధ్రులుకూడ భారతజాతీయతాస్థిరత్వమునకుఁ దోడ్పడనెంచినచో విద్యావిధానమున నిట్టి కథలను పఠించుటగూడ నొక యంగముగా గ్రహింపవలయును. చక్కనిశైలితో, సులభవచనముగ, రసవత్తరముగ నీగ్రంథమును రచించిన శ్రీలక్ష్మీనరసింహముగారియెడల నాంధ్రులు కృతజ్ఞులై యుందురుగాక ! {{c|చిలుకూరి నారాయణరావు, M. A. L. T.}} {{c|Lecturer in Telugu and Sanskrit, and Superintendent of Vernaculars, Govt. Arts College, Rajahmundry.}}<noinclude><references/></noinclude> mdfxf3qrxgtluh2x87imsko6c9sw2cy 104 78806 599466 360973 2026-10-30T23:01:18Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599466 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude> {{p|fs200|ac}}కాళిదాస చరిత్ర</p> {{p|fs125|ac}}కాలనిర్ణయము</p> <poem> శ్లో॥ధన్వంతరిక్షపణకామరసింహశంకు భేతాళభట్టఘటకర్పర కాళిదాసా:, ఖ్యాతో వరాహమిహిరో నృపతేస్సభాయాం రత్నాని వరరుచి ర్నవవిక్రమస్య. </poem> అని యొక పురాతనశ్లోకముకలదు. దీని యర్థ మేమనఁగా 1. ధన్వంతరి, 2. క్షపణకుఁడు, 3. అమరసింహుఁడు, 4. శంకుఁడు, 5. భేతాళభట్టు, 6. ఘటకర్పరుఁడు, 7. కాళిదాసు, 8. వరాహమిహిరుడు, 9. వరరుచి. ఈతొమ్మండుగురును విక్రమార్క మహారాజుయొక్క సభలో నవరత్నములని చెప్పఁబడుచు వచ్చిరి. ఇందు ధన్వంతరి వైధ్యశాస్త్ర పండితుడు. క్షపణకుఁడుఁ డేగ్రంథము రచియించెనో తెలియదు. అమరమని పేరుతో దేశమందంతట మిక్కిలి ప్రఖ్యాతిజెందిననామలింగానుశాసన మీయమరసింహుఁడురచించినదే. శంకుఁ డెవరో తెలియదు. భేతాళభట్టు రచించిన గ్రంధములు కానఁబడవు. ఘటకర్పరుఁడుప్రాకృతభాషలోఁ గొన్నిగ్రంథములను రచించెనని<noinclude><references/></noinclude> 5x3vh63kvlb0nbpokqdo6s93ubgvw51 104 78808 599467 468089 2026-10-30T23:16:39Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599467 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|2|కాళిదాస చరిత్ర|}}</noinclude>చెప్పుదురు. ఇఁకఁ గాళిదాసునిమాట చెప్పనక్కఱలేదు. రఘువంశము, కుమారసంభవము, మేఘసందేశము నను మూడు మహాకావ్యములను, అభిజ్ఞానశాకుంతలము, విక్రమోర్వశీయము, మాళవికాగ్నిమిత్రము నను మూడు నాటకములను సంస్కృతములో రచించి మృతజీవుఁడయ్యెను. వరాహమిహిరుడు జ్యోతిశ్శాస్త్రమునందు గొప్ప పండితుడై బృహత్సంహిత, బృహజ్జాతకము నను రెండు మహాగ్రంథములను రచియించెను. వరరుచి వ్యాకరణశాస్త్రము వ్రాసెను. ఈతొమ్మండుగురు నిజముగా నవరత్నములే యని చెప్పవచ్చును. ఈ నవరత్నహారములో నిజముగా గాళిదాసు నాయకమణి యని చెప్పవచ్చును. ఇతనికి వచ్చినంతపేరు మఱియెవ్వరికిని రాలేదు. శ్లోకములో నితడు విక్రమార్క సభయం దున్నవాడని స్పష్టముగా జెప్పబడినను. ఆధారనగరము మేలిన భోజరాజునకును గాళిదాసునకును సంబధ మెక్కువ యుండినట్లు లోకములో ననేకకధలుకలవు. కాళిదాసు వంటి మహాకవి ప్రపంచమునలేడు. "ఉపమా కాళిదాసస్య" అనఁగా నుపమాలంకారము కాళిదాసునదే యని యర్థము. పోలిక పోల్చినఁ గాళిదాసే పోల్చవలెను. ఆ విషయమున నాతఁడు నిరుపమానుఁడు. "కవికులగురుః కాలిదాసో విలాసః" అని జయదేవమహాత్ముడు చెప్పినాడు. అనగా గవితాకన్యకకు "కవికులగురువైన కాళిదాసే చక్కదనము" అని దీని యభిప్రాయము. <poem> {{left margin|5em}} శ్లో॥ పురా కవీనాంగణనా ప్రసంగే కనిష్ఠి కాధిష్టిత కాళిదాసా, అద్యాపి తత్తుల్యకవేరభావాత్ అనామికా సార్థవతీ బభూవ॥ </poem> తాత్పర్యము: పూర్వకాలము కవులను లెక్క జూచునపుడు కాళిదాసునిపేరు కనిష్ఠికముమీద (అనఁగాఁ జిటికెనవ్రేలిమీద) నిలచినది అది మొదలుకొని నేటివఱకు వానితొ సమానుఁడైన కవీశ్వరుఁడు<noinclude><references/></noinclude> 5fj3x6xwp07ziuihb4vyhec4bcxhwvz 599468 599467 2026-10-30T23:17:00Z శ్రీరామమూర్తి 1517 599468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|2|కాళిదాస చరిత్ర|}}</noinclude>చెప్పుదురు. ఇఁకఁ గాళిదాసునిమాట చెప్పనక్కఱలేదు. రఘువంశము, కుమారసంభవము, మేఘసందేశము నను మూడు మహాకావ్యములను, అభిజ్ఞానశాకుంతలము, విక్రమోర్వశీయము, మాళవికాగ్నిమిత్రము నను మూడు నాటకములను సంస్కృతములో రచించి మృతజీవుఁడయ్యెను. వరాహమిహిరుడు జ్యోతిశ్శాస్త్రమునందు గొప్ప పండితుడై బృహత్సంహిత, బృహజ్జాతకము నను రెండు మహాగ్రంథములను రచియించెను. వరరుచి వ్యాకరణశాస్త్రము వ్రాసెను. ఈతొమ్మండుగురు నిజముగా నవరత్నములే యని చెప్పవచ్చును. ఈ నవరత్నహారములో నిజముగా గాళిదాసు నాయకమణి యని చెప్పవచ్చును. ఇతనికి వచ్చినంతపేరు మఱియెవ్వరికిని రాలేదు. శ్లోకములో నితడు విక్రమార్క సభయం దున్నవాడని స్పష్టముగా జెప్పబడినను. ఆధారనగరము మేలిన భోజరాజునకును గాళిదాసునకును సంబధ మెక్కువ యుండినట్లు లోకములో ననేకకధలుకలవు. కాళిదాసు వంటి మహాకవి ప్రపంచమునలేడు. "ఉపమా కాళిదాసస్య" అనఁగా నుపమాలంకారము కాళిదాసునదే యని యర్థము. పోలిక పోల్చినఁ గాళిదాసే పోల్చవలెను. ఆ విషయమున నాతఁడు నిరుపమానుఁడు. "కవికులగురుః కాలిదాసో విలాసః" అని జయదేవమహాత్ముడు చెప్పినాడు. అనగా గవితాకన్యకకు "కవికులగురువైన కాళిదాసే చక్కదనము" అని దీని యభిప్రాయము. <poem> {{left margin|5em}} శ్లో॥ పురా కవీనాంగణనా ప్రసంగే కనిష్ఠి కాధిష్టిత కాళిదాసా, అద్యాపి తత్తుల్యకవేరభావాత్ అనామికా సార్థవతీ బభూవ॥ </poem> తాత్పర్యము: పూర్వకాలము కవులను లెక్క జూచునపుడు కాళిదాసునిపేరు కనిష్ఠికముమీద (అనఁగాఁ జిటికెనవ్రేలిమీద) నిలచినది అది మొదలుకొని నేటివఱకు వానితొ సమానుఁడైన కవీశ్వరుఁడు<noinclude><references/></noinclude> 86dpgy2gvawxdmi2vm9annz4gwy1ysa 104 78819 599469 535243 2026-10-30T23:24:12Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599469 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||కాళిదాసు చరిత్ర|3}}</noinclude>మరల జన్మింపకపోవుటచేతఁ జిటికెనవ్రేలి తరువాతవ్రేలికి ‘అనామిక యనుపేరు కలిగినది. ఈ విధముగా సమస్తకవులు, సమస్త పండితులు మెచ్చుకొనఁదగినట్టి మహాకవిత్వముగల మహాకవి కాళిదాసుయొక్క చరిత్రము మనకు దెలియకపోవుట మిక్కిలి విచారకరము. దేశచరిత్రలు మనలో లేక పోవుటచేత నిటువంటి ప్రసిద్ధ మహాకవుల వృత్తాంతములు మనకుఁ దెలియకపోవుట సంభవించెను. కాళిదాసుని గురించి యిప్పుడు చెప్పుకొనుచున్న కథలు, వ్రాయబడుచున్నకథలు, కేవలము పుక్కిటిపురాణములే కాని నిజమైనవి కావు. కాని, యవి మనోహరములుగ నుండుటచే జనసామాన్యముచేత నాదరింపఁబడుచున్నవి. అందుచేత జనులు చెప్పుకొనుచున్న కథలనుబట్టి కాళిదాసచరిత్రము వ్రాయవలయును. కాళిదాసుఁడు విక్రమార్కుని సభలోనివాఁడైన పక్షమున విక్రమార్కశకము క్రీస్తుకుముందు 56వ సంవత్సరమునఁ బ్రారంభమైనది గనుక కాళిదాసుఁ డిప్పటికి రెండువేల సంవత్సరములక్రిందటివాఁడై యుండవలెను. కొందఱు పండితులు గుప్తవంశమునందలి ప్రధమ చక్రవర్తియైన చంద్రగుప్త విక్రమాదిత్యుని యాస్థానము నందుఁ గాళిదాసుఁడు కవియై యుండెనని వ్రాయుచున్నారు. అట్లైన నతఁడు క్రీస్తుతరువాత 350వ సంవత్సర ప్రాంతముల నుండవలెను. అనఁగా నిప్పటికి 1600 సంవత్సరములక్రింద నుండియుండవలయును. లోకులు చెప్పుకొనునట్లు కాళిదాసుఁడు భోజరాజు నాస్థానముననే యుండిన పక్షమున భోజరాజు క్రీస్తుతరువాత 1000 సం॥రము మొదలుకొని రమారమి 1050 వఱకు మాళవదేశమును బరిపాలించెను. గావునఁ గాళిదాస మహాకవి యిప్పటి కించుమించుగా 900 ఏండ్లకింద నుండియుండవలెను. ఇద్దఱు కాళిదాసు లున్నారని కొందఱు పండితుల<noinclude><references/></noinclude> octzxuqs2xk1v7e1w4wrz2hphgy13vy 600008 599469 2026-10-31T11:38:35Z శ్రీరామమూర్తి 1517 600008 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||కాళిదాసు చరిత్ర|3}}</noinclude>మరల జన్మింపకపోవుటచేతఁ జిటికెనవ్రేలి తరువాతవ్రేలికి ‘అనామిక యనుపేరు కలిగినది. ఈ విధముగా సమస్తకవులు, సమస్త పండితులు మెచ్చుకొనఁదగినట్టి మహాకవిత్వముగల మహాకవి కాళిదాసుయొక్క చరిత్రము మనకు దెలియకపోవుట మిక్కిలి విచారకరము. దేశచరిత్రలు మనలో లేక పోవుటచేత నిటువంటి ప్రసిద్ధ మహాకవుల వృత్తాంతములు మనకుఁ దెలియకపోవుట సంభవించెను. కాళిదాసుని గురించి యిప్పుడు చెప్పుకొనుచున్న కథలు, వ్రాయబడుచున్నకథలు, కేవలము పుక్కిటిపురాణములే కాని నిజమైనవి కావు. కాని, యవి మనోహరములుగ నుండుటచే జనసామాన్యముచేత నాదరింపఁబడుచున్నవి. అందుచేత జనులు చెప్పుకొనుచున్న కథలనుబట్టి కాళిదాసచరిత్రము వ్రాయవలయును. కాళిదాసుఁడు విక్రమార్కుని సభలోనివాఁడైన పక్షమున విక్రమార్కశకము క్రీస్తుకుముందు 56వ సంవత్సరమునఁ బ్రారంభమైనది గనుక కాళిదాసుఁ డిప్పటికి రెండువేల సంవత్సరములక్రిందటివాఁడై యుండవలెను. కొందఱు పండితులు గుప్తవంశమునందలి ప్రధమ చక్రవర్తియైన చంద్రగుప్త విక్రమాదిత్యుని యాస్థానము నందుఁ గాళిదాసుఁడు కవియై యుండెనని వ్రాయుచున్నారు. అట్లైన నతఁడు క్రీస్తుతరువాత 350వ సంవత్సర ప్రాంతముల నుండవలెను. అనఁగా నిప్పటికి 1600 సంవత్సరములక్రింద నుండియుండవలయును. లోకులు చెప్పుకొనునట్లు కాళిదాసుఁడు భోజరాజు నాస్థానముననే యుండిన పక్షమున భోజరాజు క్రీస్తుతరువాత 1000 సం॥రము మొదలుకొని రమారమి 1050 వఱకు మాళవదేశమును బరిపాలించెను. గావునఁ గాళిదాస మహాకవి యిప్పటి కించుమించుగా 900 ఏండ్లకింద నుండియుండవలెను. ఇద్దఱు కాళిదాసు లున్నారని కొందఱు పండితుల<noinclude><references/></noinclude> 5vew4vlr9th3u08jeodonjmzwaahxbx 104 78832 600098 281559 2026-10-31T11:53:37Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 600098 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|16|కాళిదాస చరిత్ర|}}</noinclude>యభిప్రాయము. అట్లయిన విక్రమార్కుని యాస్థానమున నొకరు భోజుని యాస్థానమున నొకరు నుండిరేమో? అతని కాలనిర్ణయము సరిగా నింతవఱకుఁ జేయబఁడలేదు. ఇతఁడు గౌడదేశస్థుఁ డనియు, కౌండిన్యసగోత్రుఁడనియు గొందఱనుచున్నారు. ఇట్లనుట కాధారము లేమియుఁ గానఁబడవు. {{right|<big>మతము</big>}} {{right|కాళిదాసుఁడు}} {{right|శివ భక్తుఁడు}} ఇందుకు నిదర్శనము లనేకములు కలవు. కుమారసంభవమను శైవకావ్యము నితఁడు రచియించెను. అందు శివుఁడు పార్వతిని వివాహమాడుటయు, నామెవలనఁ గుమారస్వామిని గనుటయు, నతనిచేతఁ ద్రిలోకకఠకుఁడై-యింద్రాదిదేవతలను హింసించిన తారకాసురునిఁ జంపించుటయు, మొదలగు వృత్తాంత మతిమనోహరముగా వర్ణింపఁబడియున్నది. ఇదిగాక యమ్మహాకవి తాను రచించిన రఘువంశ కావ్యమునందు, <poem> {{left margin|5em}} శ్లో॥ వాగర్ధావిన సంపృక్తౌ వాగర్థ ప్రతిపత్తయె జగతః పితరౌ వందే పార్వతీ పరమేశ్వరౌ. </poem> తా॥ మాటయు దాని యర్థము నెట్లు కలిసియుండునో యట్లు కలసియున్నట్టియు, జగములకుఁ దల్లిదండ్రు లైనట్టియుఁ బార్వతీ పరమేశ్వరులను వాక్యార్థ సిద్ధికొఱకు నమస్కరించు చున్నాఁడను. అని మొట్టమొదట నిష్టదేవతా ప్రార్థనము జేసియున్నాఁడు. నాటకరాజమని జగత్ప్రసిద్ధిఁజెందిన యభిజ్ఞానశాకుంతలనాటకమునందుఁ గాళిదాసుఁడు నాందీరూపకమైన యీ క్రింది శ్లోకముచేత శివునే స్తుతించియున్నాఁడు.<noinclude><references/></noinclude> aq7gn0fj2an23pn80f4bb5j5zii4ze1 102 86844 599683 300142 2026-10-31T08:07:25Z Rajasekhar1961 50 /* మూలాలు */ 599683 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = అవసరాల |అసలుపేరు = సూర్యారావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = 1923 |గిట్టిన_యేడు = 1963 |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = అవసరాల సూర్యారావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==సంపాదకత్వం వహించిన రచనలు== * [[మహాకవి డైరీలు]] * [[లేఖలు]] (1958) ==స్వీయ రచనలు== * అవసరల కథలు * ఆకాశ దీపాలు * కూలీ (ముల్కరాజ్ ఆనంద్ నవల అనువాదం) * నెహ్రూ లేఖలు (అనువాదం)<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.328735|title=నెహ్రూ లేఖలు (ప్రపంచ ప్రముఖులు నెహ్రూకి రాసినవి:నెహ్రూ రాసినవి) సంపుటి 4|last=అవసరాల సూర్యారావు(అను.)|date=1960}}</ref> ==మూలాలు== {{authority control}} 5hmwg173058yknpvt7kl1mumq1mjwnv 599684 599683 2026-10-31T08:07:53Z Rajasekhar1961 50 /* మూలాలు */ 599684 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = అవసరాల |అసలుపేరు = సూర్యారావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = 1923 |గిట్టిన_యేడు = 1963 |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = అవసరాల సూర్యారావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==సంపాదకత్వం వహించిన రచనలు== * [[మహాకవి డైరీలు]] * [[లేఖలు]] (1958) ==స్వీయ రచనలు== * అవసరల కథలు * ఆకాశ దీపాలు * కూలీ (ముల్కరాజ్ ఆనంద్ నవల అనువాదం) * నెహ్రూ లేఖలు (అనువాదం)<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.328735|title=నెహ్రూ లేఖలు (ప్రపంచ ప్రముఖులు నెహ్రూకి రాసినవి:నెహ్రూ రాసినవి) సంపుటి 4|last=అవసరాల సూర్యారావు(అను.)|date=1960}}</ref> ==మూలాలు== {{reflist}} {{authority control}} l2tj2xq12cey1b8jbyb2z3r35gzbhik 599857 599684 2026-10-31T10:31:15Z Rajasekhar1961 50 /* సంపాదకత్వం వహించిన రచనలు */ 599857 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = అవసరాల |అసలుపేరు = సూర్యారావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = 1923 |గిట్టిన_యేడు = 1963 |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = అవసరాల సూర్యారావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==సంపాదకత్వం వహించిన రచనలు== * [[మహాకవి డైరీలు]] (1954 ముద్రణ) * [[లేఖలు]] (1958) ==స్వీయ రచనలు== * అవసరల కథలు * ఆకాశ దీపాలు * కూలీ (ముల్కరాజ్ ఆనంద్ నవల అనువాదం) * నెహ్రూ లేఖలు (అనువాదం)<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.328735|title=నెహ్రూ లేఖలు (ప్రపంచ ప్రముఖులు నెహ్రూకి రాసినవి:నెహ్రూ రాసినవి) సంపుటి 4|last=అవసరాల సూర్యారావు(అను.)|date=1960}}</ref> ==మూలాలు== {{reflist}} {{authority control}} 4iaotghw2hg0cv5xj950iiuhmi38mrh 599862 599857 2026-10-31T10:31:55Z Rajasekhar1961 50 /* సంపాదకత్వం వహించిన రచనలు */ 599862 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = అవసరాల |అసలుపేరు = సూర్యారావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = 1923 |గిట్టిన_యేడు = 1963 |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = అవసరాల సూర్యారావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==సంపాదకత్వం వహించిన రచనలు== * [[మహాకవి డైరీలు]] (1954 ముద్రణ) * [[లేఖలు]] (1958 ముద్రణ) ==స్వీయ రచనలు== * అవసరల కథలు * ఆకాశ దీపాలు * కూలీ (ముల్కరాజ్ ఆనంద్ నవల అనువాదం) * నెహ్రూ లేఖలు (అనువాదం)<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.328735|title=నెహ్రూ లేఖలు (ప్రపంచ ప్రముఖులు నెహ్రూకి రాసినవి:నెహ్రూ రాసినవి) సంపుటి 4|last=అవసరాల సూర్యారావు(అను.)|date=1960}}</ref> ==మూలాలు== {{reflist}} {{authority control}} t1xvay3ye3ayo1i3k3ybjxl9utk3b3j 102 102174 599921 476444 2026-10-31T10:41:44Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 599921 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = పరమహంస |అసలుపేరు = యోగానంద |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ప |పుట్టిన_యేడు = 1893 |గిట్టిన_యేడు = 1952 |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = పరమహంస యోగానంద |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[ఒక యోగి ఆత్మకథ]] (1951) {{small scan link|Oka-Yogi-Atmakatha.pdf}} {{authority control}} e6yzsw0aiqcfwa22og814lfh89fxfdp 102 149813 599893 452377 2026-10-31T10:36:00Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 599893 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = చిలుకూరి |అసలుపేరు = పాపయ్యశాస్త్రి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ప |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = చిలుకూరి పాపయ్యశాస్త్రి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * ఆంధ్ర లక్షణసారము * శ్రీనాథకృతి సమీక్ష * భీమేశ్వర పురాణము * రసార్ణవ సుధాకరము-చమత్కార చంద్రిక * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/కొప్పులింగేశ్వర క్షేత్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గోదావరినది I]] {{authority control}} [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] er9dz6jtr6wurlwayjd572y291nekdo 102 152015 599682 570338 2026-10-31T08:05:12Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 599682 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = పాటిబండ |అసలుపేరు = అప్పారావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = పాటిబండ అప్పారావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/కృష్ణవేణి]] (1916) * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గీత ప్రపంచము|గీత ప్రపంచము]] (1916) * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/వేసవి]] {{authority control}} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచయితలు]] beb7e14fmnvrktwarkdh0hvsmqeva4m 104 162876 599248 468775 2026-10-30T11:59:06Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599248 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude> {{p|fs150|ac}}'''8 మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వము'''</p> బెజవాడకు మహాత్మాగాంధీగారి ప్రథమఆగమనము - వారి నాయకత్వ స్వీకరణము - పంజాబు దురంతములు - లోకమాన్య తిలకుగారి మరణము - కలకత్తా ప్రత్యేక కాంగ్రెసు - బెజవాడకు గాంధీగారి ద్వితీయ ఆగమనము - గాంధీ విజయము - దౌర్జన్యరాహిత్య సహాయనిరాకరణము - మఠం బాలసుబ్రహ్మణ్యగుప్త కేసు - నేను లాయరువృత్తిని శాశ్వతముగ విసర్జించుట - బెజవాడ జాతీయపాఠశాల - కాశీ హిందూ విశ్వవిద్యాలయములో మొదటిహరిజనవిద్యార్థి. {{c|(1)}} 1919 సం॥ జనవరి 19 వ తేదీన రౌలటుకమిటీరిపోర్టు ప్రకటించ బడినది. బ్రిటిషుప్రభుత్వమువారి యుద్యోగస్తులకు అనుమానముగలవారి నెవరినైనను అరెస్టుచేసి విచారణలేకుండ ఎంతకాలమైనను జైలులోపెట్టు టకు అధికారమునిచ్చు శాసనమునుచేయుట అవసరమని ఆ రిపోర్టులో సిఫారసుచేయబడినది. ఆ సిఫారసుప్రకారము అట్టిబిల్లును శాసనసభలలో ప్రవేశపెట్టినచో తాను దేశమందంతట ప్రభుత్వముపైన సత్యాగ్రహమును సాగించెదనని మహాత్మాగాంధీగారు ప్రకటించినారు. గాంధీగారి బెదిరింపులను సరకుచేయక ప్రభుత్వమువారు ఫిబ్రవరి 6వ తేదీన భారత కేంద్రశాసనసభలో రౌలటుబిల్లును ప్రవేశపెట్టిరి. దానిమీద సత్యాగ్రహముచేయువారిని సమ కూర్చుకొనుటకై గాంధీగారు దేశమంతట సంచారముచేసిరి. ప్రతిచోటను జాతీయవాదులు గాంధీగారినాయకత్వముక్రిందికి చేరిరి. మహాత్మాజీ ఫిబ్రవరి నెలలోనే సికందరాబాదువచ్చి అక్కడ యుపన్యసించెను. అక్కడనుంచి విజయవాడకు వచ్చెను. వారు వచ్చుచున్నారని సికందరాబాదులోని మిత్రుల<noinclude><references/></noinclude> hjqck3ovqjx5cuhp1gdif2d71e1g2fn 104 162877 599269 468776 2026-10-30T12:17:55Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599269 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh||మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వము|279}}</noinclude>వద్దనుంచి నాకు టెలిగ్రామువచ్చినది. నే నా మహాపురుషుని ఆ ఉదయము రైలుస్టేషనులో కలసి తీసుకొనిపోయి నా కతిథిగా నుంచుకొంటిని. అది నా మహద్భాగ్యము. ఆయన శుద్ధఖద్దరువస్త్రములను ధరించెను. బొందుల అంగరఖా తొడుగుకొని మార్వాడీతలగుడ్డ చుట్టుకొనెను. ఆ సాయంత్రము రామమోహనగ్రంథాలయపు ఆవరణలో సత్యాగ్రహమును ప్రబోధించుచు ఇంగ్లీషులో సుపన్యసించగ నేను తెలుగులోనికి అనువదించితిని. ఆయన కపుడు హృదయము చాలా బలహీనముగనుండుటచే నొక కుర్చీలో రెండు మెత్తనిదిండ్లమీద కూర్చొని యుపన్యసించెను. ఆయన బిగ్గరగ మాట్లాడ లేదు. అపుడు దూరశ్రవణయంత్రములు లేవు. వచ్చిన రెండువేలమంది జనమునకు నేను బిగ్గరగా తెలుగులో చెప్పినాను. ఆయననోటినుండివచ్చిన మాటలు ప్రవక్తమాటలుగ నుండెను. నన్ను తన సత్యాగ్రహోద్యమములో చేరవలెనని ఆయన కోరెను. నేను సంతోషముతో ఎట్టి సంకోచముచూప కుండ చేరితిని. విజయవాడలో నింకెవరును చేరలేదు. ఆయన 1906 నుంచి దక్షిణాఫ్రికాలో భారతీయులకష్టముల నివారణకు గాంవించుచుండిన సత్యా గ్రహోద్యమమునుగూర్చి జాగ్రత్తగా చదువుచుంటిని. అపుడే తన యావ దాస్థిని త్యజించి బ్రహ్మచర్యవ్రతమును స్వీకరించి ఆశ్రమవాసియై మానవో ద్ధరణకు తనజీవితము నంకితముచేసెను. పిమ్మట హిందూదేశములో కైరా లోను, చాంపరానులోను జయప్రదముగా జరిపిన సత్యాగ్రహోద్యమములను గూర్చికూడ చదువుచుంటిని. ఆయన సర్వమతములను సమానముగా ఆద రించునట్టియు, కులమతభేదములను పాటించక అస్పృశ్యతను రూపుమాపి మానవసమానత్వమును సోదరత్వమును స్థాపించుటకు కంకణముకట్టుకున్న ట్టియు ఆధ్యాత్మికసంపన్నుడని నాకు అదివరకే తెలుసును. ఆయనయే భారతదేశరక్షకుడని స్వతంత్రమునుతేగల మహాపురుషుడని నాకు దృఢ విశ్వాస ముండెను. గావున ఆయన నావద్దకే వచ్చి నన్ను తన శిష్యులలో నొకనిగ చేర్చుకొనుట నా పూర్వజన్మసుకృతముగ భావించితిని. నేను వారికి వెంటనే సర్వవిధముల శిష్యుడనైనాను. వారిజీవితకాలమంతలోను వారున్న చోటుకు వెళ్ళినపుడు తప్పకుండ వారిదర్శనముచేసి సలహాలనుపొంది వచ్చు చుంటిని. వారు నన్ను మిగులదయతో నాదరించిరి. ఆయన నాకు ప్రియతము<noinclude><references/></noinclude> p0wj88znx8ea4rw1a512zxu36jd2yap 104 162878 599270 468777 2026-10-30T12:23:25Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599270 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|280|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>డైన బాపు! అపుడును ఇపుడునుకూడ నేను వారికి అల్పుడనైన శిష్యుడను. గాంధీజీ ఆ రాత్రి రైలులో మద్రాసు వెళ్ళిరి. గాంధీగారు విజయవాడకు వచ్చిన క్రిందటిరోజున నా పాతమిత్రులగు బిపిన్‌చంద్రపాలుగారు తన భార్యతోను, కూతురుతోను గుంటూరునుంచి బెజవాడ వచ్చి నా కతిథులుగ నుండిరి. వారికోరికమీద ప్రయాణపుఖర్చులు కూడ నిచ్చితిని. నాటి రాజకీయపరిస్థితులమీద ఆయన ఆ సాయంత్రం గొప్ప యుపన్యాసమిచ్చెను. ఆయన సుప్రసిద్ధ వక్త. గాంధీజీ మరునాడు విజయవాడ వచ్చుచున్నారని తెలిసి బందరు వెళ్లెను. గాంధీజీ వెళ్ళినమరు నాడు మరల విజయవాడ వచ్చి రెండవయుపన్యాసమిచ్చెను. గాంధీగారి సత్యాగ్రహమును ఖండించుచు మాట్లాడెను. ఆయన యుపన్యాసములో భాషాచమత్కృతి మాత్రమే బాగున్నది గాని కార్యక్రమమేమియు లేదు. అది యెవరికిని రుచించలేదు. బిపిన్‌చంద్రపాలుగారు బ్రిటిషువారికి క్షమా పణపత్రము వ్రాసియిచ్చి ఆంగ్లేయపత్రికలలో వ్యాసములు వ్రాయుచుండుట వల్ల అదివరకే నైతికబలమును, పలుకుబడిని గోల్పోయినాడు. మహాత్మా గాంధీజీమాటలు ఋషివాక్కులై ప్రజలహృదయముల చొచ్చుకొనెను. నేను గాంధీగారిశిష్యుడనైనానని, సత్యాగ్రహము చేయబోవుచున్నానని ఆయనతో ఏమాత్రము ఏకీభవించనని బిపిన్‌చంద్రపాలుగారితో నిష్కర్షగా చెప్పినాను. ఆరాత్రి వారిని కుటుంబసమేతముగా రైలు ఎక్కించి రాజ మహేంద్రవరముకు పంపినాను. మహాత్మా గాంధీ మద్రాసు వెళ్ళి రౌలటుబిల్లుకు వ్యతిరేకముగ దేశ వ్యాప్తముగ సాగించవలసియున్న సత్యాగ్రహమునుగూర్చి యుపన్యసించిరి. హిందూపత్రిక సంపాదకులగు కస్తూరి రంగయ్యంగారు, ఆంధ్ర న్యాయవాద ప్రముఖులగు బారిస్టరు టంగుటూరు ప్రకాశంపంతులుగారు, మరి కొంత మంది జాతీయవాదులు గాంధీగారి సత్యాగ్రహోద్యమములో చేరిరి. అప్పటి నుండియు ముందుకు వచ్చి టంగుటూరు ప్రకాశంపంతులుగారు ఆంధ్ర కాంగ్రెసురాజకీయములలో నాయకత్వమువహించిరి. దక్షిణ దేశయాత్రను ముగించి గాంధీగారు మరల అహమ్మదాబాదు చేరెను.<noinclude><references/></noinclude> n7y51xy5mdbfh0spha7vzyxr6fmfjfi 104 162879 599276 468781 2026-10-30T12:26:24Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599276 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|36]|మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వము|281}}</noinclude> {{c|(2)}} 1919 మార్చి 30 వ తేదీన భారతదేశమునందలి అన్నిప్రాంతముల లోను హరతాళములు జరిపి ఉపవాసములు, ప్రార్థనలుచేసి ఉత్సవములతో పోయి బహిరంగసభలలో రౌలటుబిల్లును ఖండించుచు తీర్మానములుచేయ వలెనని, సత్యాగ్రహశపథములు పూనవలెనని ప్రకటించిరి. ఆ రోజును ఏప్రిల్ నెల 6 వ తేదీకి మార్చిరి. కాని ఆ సంగతి తెలియక మార్చి 30 వ తేదీననే ఢిల్లీనగరములో జాతీయవాదులు హరతాళము జరిపి ఊరేగింపుతో వచ్చుచుండగా సైనికులు తుపాకులుకాల్చి ప్రజలను చెదరగొట్టిరి. మరునాడు ఆర్యసమాజనాయకులగు శ్రద్ధానందస్వాములవారు మరియొక ఊరేగింపును తీసుకొనివచ్చుచుండ, దానిని ఆపివేయవలెనని సైనికాధికారులు ప్రయ త్నించగా స్వాములవారు లక్ష్యపెట్టక ముందుకు పోవుచున్నందున సైనికులు తుపాకులుకాల్చుటకు సిద్ధపడిరి. శ్రద్ధానందులవారు తన ఛాతీని చూపి ధైర్యముతో నిలచి తనమీద కాల్చవలసినదని సైనికులతో చెప్పగా వారు ధైర్యముచాలక నిశ్చేష్టులై యూరుకొనిరి. ఉత్సవము సాగిపోయి బహిరంగ సభ జరిగెను. ఢిల్లీలోనే మరియొకచోట ప్రజలయూరేగింపుమీద సైనికులు తుపాకులు కాల్చి చెదరగొట్టిరి. ఐదుగురు మరణించిరి. కొందరికి గాయ ములు తగిలెను. ఏప్రిలు 6 వ తేదీన దేశములోని చాలప్రదేశములలో ఉత్సవములు, సత్యాగ్రహసభలు జరిగెను. ఆంధ్రదేశములోని బెజవాడ, బందరు, గుంటూరు, రాజమహేంద్రవరములలో సభలుజరిగెను. ఈ సత్యాగ్రహోద్యమములో హిందువులును, ముసల్మానులును ప్రతిచోట ఏకమైనారు. బ్రిటిషుసామ్రాజ్యవాదులు తురుష్కజాతికి చేయుచున్న ఘోరా పకారములవలన భారతీయముసల్మానులకు బ్రిటిషుప్రభుత్వముపై ఆగ్ర హము కలిగినది. హిందూ, ముసల్మాను. సిక్కు ఐక్యత కలిగినచో ఇండి యాలో తమరాజ్యము పోవునని బ్రిటిషువారికి గొప్ప భయము. అట్టి ఐక్యతను సర్వవిధముల విచ్ఛిన్నముచేయవలెను. నయమునచేయలేనిచో భయముననైన చేయవలెను. అమృతసర్‌నగరములో కూడ ఏప్రిలు 6 వ తేదీన హరతా ళము, ఉత్సవము సత్యాగ్రహసభ జయప్రదముగా జరిగెను. హిందువులు<noinclude><references/></noinclude> fcfvl72x12j1ri87rju9iy9kqytrx3t 104 163067 599294 468782 2026-10-30T12:29:16Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599294 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|282|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>ముస్లిములు, సిక్కులు పాల్గొనిరి. ఆ వెంటనే హిందూనాయకులగు డాక్టర్ సత్యపాలును, ముస్లింనాయకులగు డాక్టరు కిచులూను జిల్లామేజిస్ట్రేటు కబు రంపి పిలిపించి, ఎక్కడికో ప్రవాసమునకు పంపించెను. అది తెలిసి నగర ములోనిప్ర్రజలలో గొప్ప యాందోళనము కలిగెను. ప్రజలు గుంపులుగూడి ఉత్సవముగానేర్పడి జిల్లామేజిస్ట్రేటువద్దకు రావలెనని ప్రయత్నించగా వారిని సైనికులు అడ్డగించి జిల్లామేజిస్ట్రేటుతో మాట్లాడనివ్వలేదు. అందు వల్ల ప్రజల కాగ్రహము హెచ్చి కొన్ని ప్రభుత్వభవనములను ధ్వంసము చేసిరి. అటులనే పంజాబులో ఇంకా రెండుమూడు పట్టణములలో జరిగెను. పంజాబుకుపోయి పరిస్థితులను శాంతింపచేయవలెనని మహాత్మాగాంధీ రైలులో బయలుదేరగా ఆయనను ఆరెస్టుచేసి మరల అహమ్మదాబాదులో విడిచిపెట్టిరి. ప్రభుత్వమువారు ప్రజలపైన పూర్తిగా కసితీర్చుకొనవలెనని, గొప్పభీతాహము కలుగచేసి మరల ఎన్నటికిని లేవకుండచేయవలెనని దృఢ నిశ్చయులైరి. అమృతసరమును సైనికపాలనముక్రిందకు చేర్చిరి. సైనికాధి కారులు ప్రజలపైనజరిపిన ఘోరకృత్యములకు మేరలేదు. జాతీయవాదులని అనుమానింపబడినవారినెల్ల పట్టుకొని హిందువులను, ముసల్మానులను కలిపి సంకెళ్ళువేసి వీధులలో త్రిప్పి, కొందరికి మరణశిక్షలను, కొందరికి యావ జ్జీవశిక్షలను, చాలమందికి దీర్ఘకారావాసశిక్షలను విధించిరి. లాలా హరి కిషన్‌లాల్ అను ధనవంతుడగు జాతీయవాదనాయకుడికి యావజ్జీవఖైదుశిక్ష విధింపబడుటయేగాక 40 లక్షల కిమ్మత్తుగల ఆయనయావదాస్తిని ప్రభుత్వ మువారికి చెందవలెనని తీర్పుచెప్పిరి. అమృతసరములోని బజార్లలో స్త్రీలను పొట్టలమీద దేకించిరి. విద్యార్థులను వేలమందిని ఏప్రిలునెల మండుటెండలో 18, 19 మైళ్ళు నడిపించిరి. కొరడాదెబ్బలు కొట్టిరి. తుదకు ఏప్రిలు 13 వ తేదీన జలియన్‌వాలాబాగ్ అను నొకదొడ్డిలో శాంతముగా బహిరంగసభ చేసుకొనుచున్న హిందూ, ముసల్మాను, సిక్కు స్త్రీలపైన పురుషులమీద పిల్లలమీద డయ్యర్‌సేనాని తుపాకులను కాల్పించగా 1600 మంది హతు లైరి. ఆ హతులైనవారికళేబరముల భస్మమునుండియే భారత స్వాతంత్ర్యో ద్యమవృక్షము పుట్టి పెరిగినది. వీటికి పంజాబుదురంతములని పేరు. వీటి వల్ల బ్రిటిషుప్రభుత్వమునందు ప్రజల కెక్కువ భయముకలిగి అణగిమణగి<noinclude><references/></noinclude> k79ptsxp0ob3tdn78gknmd7f1vjf68l 104 163068 599300 468783 2026-10-30T12:31:38Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599300 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh||మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వము|283}}</noinclude>యుందురని ప్రభుత్వమువారు ఆశించిరి. కాని అందుకు వ్యతిరేకమైన ఫలి తమే కలిగినది. దేశమందంతటను గొప్ప రోషము, అగ్రహము, ఆవే శము దేశాభిమానము. ఇట్టిదురంతములు జరిపిన విదేశప్రభుత్వమును వెడల గొట్టి స్వరాజ్యసంపాదనచేయవలెనను దృఢదీక్ష కార్చిచ్చువలె వ్యాపించినది. తాను సత్యాగ్రహోద్యమము నపుడు సాగించినట్లయిన ప్రజల కింక నెక్కు డుగా కష్టములు కలుగుననియు, అంతేకాక సత్యాగ్రహమునకు కావలసిన శాంతియుత, అహింసాత్మక కార్యక్రమమునకు ప్రజ లింకను తయారుకాలే దనియు నెంచి మహాత్మా గాంధీగారు రౌలటుసత్యాగహమును తాత్కాలిక ముగా నిలుపుదలచేసినామనియు, మరల నెపు డవసరమైన నపుడు అట్టి సత్యాగ్రహమును సాగింతుమనియు ప్రకటనచేసినారు. పంజాబుదురంతములు మిగతాచోట్ల తెలియకుండ ప్రభుత్వమువారు గట్టి బందోబస్తు చేసిరి. ఆ యుదంతములు పత్రికలలో ప్రచురింపబడకుండ నిషేధించిరి. కొంతకాల మునకు అంతయు బయటికివచ్చెను. అఖిలభారత కాంగ్రెసుకమిటీవారు సమావేశమై యిట్టిఘోరకృత్యములను సైనికోద్యోగులు జరిపినందుకు విచా రణసంఘమును ప్రభుత్వమువారే నియమించవలెనని కోరిరి. కాంగ్రెసు కమిటీవారుకూడ మహాత్మా గాంధీ, చిత్తరంజనదాసు, మోతీలాలు నెహ్రూ, స్వామి శ్రద్ధానంద, పండిత మదనమోహనమాలవ్యా మొదలైన నాయకు లతో యొక విచారణసంఘమును నియమించిరి. కొంతమంది నాయకులు ఇంగ్లాండుకు పోయి ఈ సంగతులనన్నిటిని బ్రిటిషుప్రముఖులకు తెలియపర చిరి. ప్రభుత్వపక్షమున విచారణచేయుట కొక కమిటీని నియమించవలసి వచ్చెను. గవర్నరుజనరలు ఛెమ్సుఫర్డుప్రభువు హంటరుకమిటీ యనుదానిని నియమించిరి. హంటరుకమిటీఎదుట డయ్యరుసేనాని మొదలగు సైనికో ద్యోగులు సాక్ష్యమిచ్చుచు తాముచేసినది సరియైనదేననియు, బ్రిటీషుసామ్రా జ్యమును కాపాడుటకు అది అవసరమైనదనియు చెప్పిరి. అపుడు మరణిం చిన కొందరిని కాల్చుటతోనే తనవద్దనున్న మందుగుండుసామాను అయి పోయినదనియు, ఇంకను తనవద్ద మందుగుండు సామానుండియున్నచో ఇంక నెక్కుడుమందిని కాల్చి చంపియుందుననియు డయ్యరుసేనాని సాక్ష్య మిచ్చెను.<noinclude><references/></noinclude> nfu6mgcq13aulpl52uyvj9nrg7qdk8k 104 163069 599301 468785 2026-10-30T12:34:41Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|284|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>1919 వ సంవత్సరాంతమున కాంగ్రెసుమహాసభ పండిత మోతీలాల్ నెహ్రూగారిఅధ్యక్షతను అమృతసర్‌లోనే జరిగెను. ఇన్ని దురంతములు బ్రిటిషుఉద్యోగస్థులచే చేయబడినను ప్రజానాయకులు. ప్రజలు నిరుత్సాహ పడక అన్ని ఏర్పాట్లను చక్కగాచేసి కాంగ్రెసుమహాసభను జయప్రదము గావించిరి. ఆ మహాసభకు లోకమాన్య బాలగంగాధరతిలకు, అనిబిసెంటు, మహాత్మా గాంధీ, చిత్తరంజనదాసు మొదలైన నాయకులందరు హాజరైరి. మితవాదులు, అతివాదులు కలసి జరిపిన ఆఖరు కాంగ్రెసుమహాసభ అదియే. అంతటినుంచి అనిబిసెంటమ్మగారు కాంగ్రెసుకు ఎదురుతిరిగినది. మాంటేగ్యు - ఛెమ్సుఫర్డు సంస్కరణములను అంగీకరించి పనిచేయవలెనని ప్రజలను కోరినది. గాంధీగారి సత్యాగ్రహోద్యమము చాల అపాయకరమైన దని ప్రజలను నాశనముచేయునదిమాత్రమేనని తీవ్రముగా ఖండించినది. ఆమెయొక్క హోంరూలు లీగు విచ్ఛిన్నమైనది. వారిలో చాలమంది గాంధీ గారిశిష్యత్వములోచేరిరి. కొద్దిమంది శిష్యులతో (National Home Rule League) జాతీయ హోంరూలు లీగును స్థాపించుకొని కొద్దికాల మాందో ళన చేసినది. అతిత్వరితముగనే ఆమె భారతరాజకీయములనుంచి అదృశ్యు రాలైనది. గాంధీగారి యుద్యమము వచ్చినతరువాత ఆంగ్లవనిత అనిబి సెంటమ్మయేగాక అదివరకు ఇంగ్లాండులో భారతదేశమిత్రులమని కపట నాటకమాడుచున్న లిబరల్, లేబరుపార్టీల సభ్యులెల్లరు భారతదేశమునకు సహాయపడుట మానుకొనిరి. అప్పటికే బ్రిటిషుపార్లమెంటులో మాంటేగ్యు చెమ్సుఫర్డ్ సంస్క రణములబిల్లు మంజూరై శాసనముగావించబడినది. ఆ సంస్కరణములను అంగీకరించవలెనా, లేక తిరస్కరించవలెనా అను సమస్య తీవ్రముగ అమృతసర్ కాంగ్రెసుమహాసభఎదుటికి వచ్చెను. దీర్ఘమైన వాదోపవాద ములు జరిగి తుదకు రాజకీయసంస్కరణములు చాలినవి కావనియు, అసం తృప్తికరమైనవనియు, ఆశాభంగకరమైనవనియు తీర్మానింపబడెను. కాని మహాత్మా గాంధీగారి ప్రతిపాదనమీద యా సంస్కరణములలో నుంచియే సాధ్యమైనంత త్వరితముగ సంపూర్ణమైన బాధ్యతాయుతప్రభుత్వము స్థాపింప బడునట్లు వాటిని అమలుపరచవలెననియు, ఆ సంస్కరణముల నిచ్చుటలో<noinclude><references/></noinclude> 6nben6iylzto48m0q85ecbxw9epj7fn 104 163070 599304 468823 2026-10-30T12:38:40Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599304 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh||మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వము|285}}</noinclude>నెక్కుడుగ కృషిసల్పినందుకు ఇండియామంత్రి మాంటేగ్యుగారికి కాంగ్రెసు మహాసభ వందనములర్పించుచున్నదనికూడ తీర్మానముచివర చేర్చిరి. పంజాబు దురంతములను జరుపనిచ్చినందుకు. గవర్నర్‌జనరలు చెమ్సుఫర్డుప్రభువును వుద్యోగమునుండి విరమింపచేసి ఇంగ్లాండుకు పిలిపించవలెనను తీర్మానము కూడ చేయబడెను. దానిని ఆంధ్ర మితవాదనాయకులగు బయ్యా నరసిం హేశ్వరశర్మగారు ధైర్యముగా ఎదిరించినారు. అందుకు ప్రతిఫలముగా ఆయనకు 1920లో గవర్నరుజనరలు కార్యనిర్వాహకసభ్యత్వము లభించినది. పంజాబులోను, గుజరాతులోను ప్రభుత్వమువారు జరిపిన దురంతములను ఖండించుచు తీర్మానములుచేయబడెను. ప్రభుత్వమువారు నియమించిన హంటరుకమిటీలో స్వతంత్రులైన భారతీయులెవరును లేనందున వారిఎదుట సాక్ష్యమిచ్చుటకు కాంగ్రెసువారు నిరాకరించిరి. 1920 సం॥ మే 28వ తేదీన హంటరుకమిటీనివేదిక ప్రకటింపబడెను. దానిలో జనరల్ డయ్యరు మొద లగు సేనానులు గావించిన క్రూరకృత్యములన్నియు సమర్థించబడెను. జనరలు డయ్యరును ఆఖరుకు మందలించకపోగా ఆయన సామ్రాజ్య రక్షకుడని బ్రిటిషుప్రభుత్వము మెచ్చుకొన్నది. మిగత సేనానులందరు చేసినపనిని సమర్థించుచు శాసనముకూడ చేయబడెను. అంతేగాక డయ్యరుసేనాని గావిం చిన మహత్కార్యమున కాంగ్లేయులు సొమ్మువసూలుచేసి ఒక బంగారు ఖడ్గమును, మూడులక్షలరూప్యములను బహూకరించిరి. 1920 మార్చి 25 వ తేదీన కాంగ్రెసుకమిటీనివేదిక ప్రకటింపబడెను. పంజాబులో జరిగిన విష యములనన్నిటిని వివరించుచు ప్రభుత్వోద్యోగులు చేసిన దురంతములు తీవ్రముగా ఖండించబడెను. ఏప్రిలు 6 వ తేదీనుంచి 18 వ తేదీవరకు దేశమందంతటను జాతీయ వారము జరుపవలెననియు పంజాబుదురంతములను ఖండించవలెననియు మహాత్మా గాంధీగారు ప్రకటించెను. యూరపుఖండములో తురుష్కదేశ మును విభజించుచు ఆంగ్లేయులు మొదలగు మిత్రమండలివారి యాధిపత్య మును దానిమీద నెలకొల్పుచు తురుష్కసుల్తాను నొక ఖైదీవలెచేయుచు పెవరసుసంధి చేసికొనబడెను. సుల్తాను దానిమీద దస్కతుపెట్టెను. అందు మీద తురుష్కదేశములోని జాతీయవాదులు ముస్తఫా కెమాల్‌పాషా నాయ<noinclude><references/></noinclude> fbvk52g5aao8f0djq5ya2mech4ud4ft 104 163071 599310 468824 2026-10-30T12:50:18Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599310 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|286|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>కత్వముక్రింద గొప్ప జాతీయస్వతంత్రపోరాటమును సాగించుటకు తీర్మా నించిరి. దానిపట్ల హిందూదేశములోని ముసల్మాను నాయకులగు మహమ్మ దాలి, షౌకతాలి, డాక్టరు అన్సారి మొదలైనవారును, మహాత్మా గాంధీగారును సంపూర్ణమైన సానుభూతిని ప్రకటించిరి. దానికి మనదేశములో ఖిలాఫతు ఉద్యమమని పేరు. హంటరుకమిటీ నివేదిక క్రూరకృత్యములుచేసిన సేనా నులయెడ బ్రిటీషుప్రభుత్వమువారు చూపిన పక్షపాతము, ఖిలాఫతు అన్యాయ ములు, మహాత్మాగాంధీగారిని తన చారిత్రాత్మకమైన దౌర్జన్యరాహిత్య సహాయనిరాకరణోద్యమమును లేవదీయుటకు పురిగొల్పినవి. 1920 ఏప్రిలు 17 వ తేదీన మద్రాసులో ప్రధమపర్యాయము మహాత్మా గాంధీగారు. ముస్లిం నాయకులు కలిసి బిరుదులు, గౌరవోద్యోగములు, శాసనసభలు, ప్రభుత్వో ద్యోగములను బహిష్కరించుట మొదలు పన్నులనిరాకరణమువరకు జరుప వలసిన సహాయనిరాకరణోద్యమముయొక్క యావశ్యకతనుగూర్చి ప్రకటన గావించిరి. ఈ విషయములన్నియు విచారణచేయుటకు అఖిలభారతకాంగ్రెసు కమిటీవా రా సంవత్సరము సెప్టెంబరునెలలో కలకత్తానగరమునందు ప్రత్యేక కాంగ్రెసుమహాసభ జరుగవలెనని తీర్మానించిరి. లాలా లజపతిరాయ్‌గారి అధ్యక్షతక్రింద కలకత్తామహాసభ జరుపబడవలసియున్నది. ఈలోపల జులై 31 వ తేదీన లోకమాన్య బాలగంగాధరతిలకుగారు దేశమును దుఃఖసముద్ర మున ముంచి పరలోకగతులైరి. వారు అదివరకే కొంతకాలమునుంచి అస్వస్థతగానుండిరి. వారు మరణించకముందు కొద్దిరోజులక్రిందట మహాత్మా గాంధీగారు వెళ్ళి వారిని దర్శించివచ్చిరి. తిలకుగారు తన నైతికశక్తి నంతను ఆ సమయమున గాంధీగారికి సంక్రమింపచేసెననియు భవిష్యత్తును నడుపు భారమును ఆయనకు నప్పగించెననియు తలచబడెను. లోకమాన్య బాలగంగాధరతిలకుగారు బొంబాయిలో సర్దారుగృహమునం దుండగా జులై 12 వ తేదీనుండి వారికి చలిజ్వరము వచ్చుచుండెను. మిత్రులు కాశ్మీరుపోయి విశ్రాంతితీసుకొనవలెనని వారికి సలహానిచ్చిరి. కాని వా రందుకు ఒప్పుకొనలేదు. కొంత నెమ్మదించినటుల కనబడెను. జూలై 20 వ తేదీ సాయంత్రము వారిమిత్రులైన చమన్‌లాల్‌గారితోకూడ కారులో తిలకుగారు షికారువెళ్ళిరి. వారికి ఆ రాత్రి తీవ్రముగా జ్వరమువచ్చెను.<noinclude><references/></noinclude> kyoifiqtrmbg89uy7b0gyhiu63uel93 104 163072 599311 468825 2026-10-30T12:53:15Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599311 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh||మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వము|287}}</noinclude>సర్దారుగృహములో వారు పరుండియుండిరి. జులై 23 వ తేదీ వారిజన్మ దినము. వారికి ఆ రోజున అభినందనలు సమర్పించుచు అనేక టెలిగ్రాములు సందేశములు వచ్చినవి. జులై 26 నుండి వారి కుడిశ్వాసకోశము చెడినదని కనుగొనబడినది. జ్వరము ఎక్కువైనది. జులై 28 వ తేదీన కొంచెము జ్వరముతగ్గినట్లు కనబడినది. కాని ఆ మధ్యాహ్నము మరల వారికి పెద్దజ్వరము వచ్చి హృదయము బలహీనతను చూపసాగెను. ఆ సాయంత్రమునకు ఆయనకు స్పృహతప్పినది. సన్నిపాతజ్వరము వృద్ధియైనది. ఆయన అప స్మారకపుమాటలు మాట్లాడుచుండెను. ఆయన మాట్లాడుతున్న అసందర్భపు మాటలలో దేశసంగతులుతప్ప మరేమియు లేకుండెను. ఆవిధముగనే ఆయన జులై 31 వ తేదీవర కుండెను. ఆ రాత్రి ఆయనహృదయము మరింత బలహీనమై తుదకు తెల్లవారుఝామున 12 గంటల 50 ని॥ లకు ఆ స్వతంత్రోద్యమమహానాయకుడు ఈలోకమును విడచి పరమపదించిరి. వారి అకుంఠిత దేశాభిమానము, అఖండత్యాగము, అత్యున్నతనాయకత్వము, అనన్య ధైర్యసాహసములు, నిరుపమాన విజ్ఞానసంపద భారతదేశమునకు చిరస్థాయిగ, ఆదర్శములుగ నిలచియున్నవి. ఆయనకీర్తి శాశ్వతముగనున్నది. ఆయన మరణించెననువార్త తెల్లవారకమునుపే బొంబాయినగరమంతట వ్యాపించెను. ప్రజలకందరికిని తమ ప్రేమపాత్రుడయిన నాయకుడు మర ణించినందున వర్ణనాతీతమైన దుఃఖము. నిరాశ వ్యాపించినవి. ఉదయము ఏడుగంట లగునప్పటికి సర్దారుగృహమువద్ద వేలకువేలుప్రజలు గుమిగూడ సాగిరి. ఎనిమిదిగంటలకు హిందువులు, ముసల్మానులు, పారశీకులు, క్రైస్త వులు, షాహుకారులు, కార్మికులు స్త్రీలు పురుషులు రెండులక్షలమంది చేరిరి. వారిశవమును దర్శించుటకు పోటీపడిరి. ఆయనశవముమీదపడిన పుష్ప గుచ్ఛములకు లెక్కలేదు. ఆయనను స్మశానమునకు తీసుకొనిపోవు ఉత్స వము ఆ మధ్యాహ్నము రెండుగంటలకు బయలుదేరెను. అది యొక మైలు న్నరపొడవుండెను. బొంబాయినాయకులేగాక మహాత్మాగాంధీ, షౌకతాలీ, డాక్టరు కిచ్లూ, జమునాదాస్ ద్వారకాదాస్, జవహర్లాల్ నెహ్రూ, శంకర్‌లాల్ బ్యాంకర్‌గారలు మొదలగు నాయకులుకూడ వచ్చిరి. పూనానుంచి రెండు ప్రత్యేకరైళ్ళు వేయబడి వేలకొలదిజనులను తీసుకొనివచ్చెను. వారిస్నేహి<noinclude><references/></noinclude> f5vdhlovt3tdrvyhwck18druz9v3yk8 104 163073 599313 468826 2026-10-30T12:55:54Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599313 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|288|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>తులు వారిదేహమునకు పూనానగరమునందు దహనసంస్కారము చేయవలె నని కోరిరి కాని బొంబాయినాయకులు ఒప్పుకొనలేదు. బొంబాయినాయకులు గవర్నరైన సర్ జార్జి లాయడ్‌కు మనవిచేసి సముద్రతీరముననున్న చౌపాతీరేవులోని ఇసుకప్రదేశములో వారిని దహనముచేయుటకు అనుమతి తెచ్చుకొనిరి. ఆయనశవము ఒకపల్లకీలో పూలమాలలతో అలంకరించబడి కూర్చొనపెట్టబడినది. ఆ పల్లకిని గాంధీ, షౌకతాలీ, కిచ్లూ, జవహర్లాల్ నెహ్రూ మొదలగు మహానాయకులు మోసుకొని త్రోవలో అనేకచోట్ల ఆపుచు పుష్పవర్షముల నందుకొనుచు చౌపాతీ ఇసుకప్రాంతమునకు తీసు కొనివెళ్లిరి. అక్కడ పార్శీవర్తకులు సమర్పించిన మంచిగంధపుచితిమీద దానిని పరుండబెట్టిరి, తులసీదామములు దానిపై వైచిరి. ఆయనకుమారుడు చితికి నిప్పుముట్టించెను. కొంతసేపటికి ఆయనశరీరము భస్మమైనది. ఆయనఆత్మ పరమపదమును చేరినది. అచట నొక తాత్కాలికసమాధిని నిర్మించిరి. పిమ్మట కొలదిసంవత్సరములకు ఆ ప్రదేశమున గొప్ప స్మారక స్తంభమునిర్మింపబడి లోకమాన్యునివిగ్రహము దానిమీద ప్రతిష్ఠింపబడినది. అది భారతీయులకేకాక ప్రపంచములో స్వతంత్రముకొరకు పోరాడు ప్రజల కందరికీని పుణ్యక్షేత్రమైనది. లోకమాన్య తిలకుగారు పరమపదించగనే మహాత్మాగాంధీయే భారతదేశమునకు ఏకైకనాయకుడయ్యెను. ఆయన షౌకతాలీగారిని వెంటబెట్టుకొని తాను సాగించదలచిన అహింసాయుత సహాయనిరాకరణోద్యమమునుగూర్చి ప్రబోధముగావించుటకు భారతదేశ ములో సంచారముచేసెను. {{c|(3)}} మింటో మార్లే సంస్కరణములు 1909 లో వచ్చినవి. వాటిప్రకా రము గోదావరి, కృష్ణా, గుంటూరుజిల్లాలనుంచి యొకస్థానము, మద్రాసు శానససభలో నివ్వబడినది. దానికి ఈ మూడుజిల్లాలలో మునిసిపలుసభ్యు లుగా, జిల్లాబోర్డుల సభ్యులుగా 9 సంవత్సరముల కాలములో నెప్పుడైనను నున్నవారుమాత్రమే ఓటుచేయవలెను. అదివరకే మోచర్ల రామచంద్రరావు పంతులుగారు ఆ స్థానమునకు ఎన్నుకొనబడి సభ్యులుగా నుండిరి. మూడు<noinclude><references/></noinclude> rxxcvc1zt6tr9ig4820a3fcescxiyg5 104 163074 599314 468872 2026-10-30T12:59:01Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599314 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|37]|మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వము|289}}</noinclude>సంవత్సరముల కాలపరిమితి ముగిసినందున నూతనఎన్నిక జరుగవలసి వచ్చినది. గుంటూరులో జాతీయవాదనాయకులుగానున్న కొండా వెంక టప్పయ్యగారిని నిలువవలెనని కౌతా సూర్యనారాయణరావు, నేను మొదలైన మిత్రులము ప్రోత్సహించితిమి. రామచంద్రరావుపంతులుగారు బెజవాడకు మాయింటికివచ్చి మరల తామే నిలచెదమనియు. తమకు బెజవాడలోనిఓట్ల న్నియు నిప్పించవలెననియు నన్ను అడిగిరి. వారిపక్షమున ముట్నూరి కృష్ణా రావుగారు బందరునుంచి వారితోకూడ వచ్చిరి. మా యింటిలో వారికి ఆ రాత్రి విందుచేసితిని. కాని ఓట్ల నివ్వజాలమని, కొండా వెంకటప్పయ్య గారిని నిలబెడతామని ఖచ్చితముగా చెప్పితిని. కౌతా సూర్యనారాయణరావు గారు ఒక దరఖాస్తుఫారమును తెప్పించి, మేము బెజవాడలో ప్రతిపాదన చేసి, బలపరచగా వెంకటప్పయ్యగారిచేతకూడ దస్కతుచేయించి మద్రా సుకు పంపిరి. రామచంద్రరావుగారు నిలువలేదు. జస్టిస్‌పార్టీప్రముఖులు కూర్మా వెంకట రెడ్డినాయుడుగారు మాత్రమే నిలబడిరి. ఇరుపక్షముల ఓట్ల కొరకై కొంత ప్రయత్నము జరుగుచుండగా వెంకటరెడ్డినాయుడుగారు మానుకొని ఇంగ్లాండుకు పోయిరి. వెంకటప్పయ్యపంతులుగారు మద్రాసు శాసనసభకు సభ్యుడుగా ఎన్నుకొనబడిరి. ఇంతలో 1919 లో మాంటేగ్యు ఛెమ్సుఫర్డు సంస్కరణలనబడెడి నూతన రాజకీయసంస్కరణములు వచ్చి నవి. 1920 నవంబరులో ఎన్నికలు జరుగును. వాటిప్రకారము కృష్ణాజిల్లాకు నాలుగుస్థానములు. సాలుకు పదిరూపాయల శిస్తుచెల్లించే రైతులు ఓటర్లు. అప్పటికి ప్రస్తుతము. కృష్ణాజిల్లాలోనున్న తొమ్మిదితాలూకాలేగాక ప్రస్తుతము పశ్చిమగోదావరిజిల్లాలో నున్న తాలూకాలన్నియు కృష్ణాజిల్లాలోనే చేరి యుండెను. 1924 వ సంవత్సరములో కృష్ణాజిల్లాలోనుండి పశ్చిమగోదావరి వేరుచేయబడెను. అందువల్ల ఆ పెద్ద కృష్ణాజిల్లాకంతకు నలుగురు సభ్యుల నెన్నుకొనవలసియుండెను. బెజవాడలోను, ఏలూరులోను, భీమ వరములోను కాంగ్రెసువాదులు సభలుచేసి ప్రజాభిప్రాయము తెలుసుకొని నన్ను, గంపలగూడెం కుమారరాజా కోటగిరి వెంకటకృష్ణారావుగారిని, పెద్దాడ సాంబశివరావుగారిని. బడేటి వెంకట్రామయ్యనాయుడుగారిని ఆ నాలుగు స్థానములకు అభ్యర్థులుగా నిర్ణయించిరి. అందులో పెద్దాడ సాంబ<noinclude><references/></noinclude> oh338mj9t7oeb4f2k83edn4bfybdss9 104 163075 599316 468873 2026-10-30T13:14:02Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599316 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|290|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>శివరావు, బడేటి వెంకట్రామయ్యనాయుడుగారలు ఏలూరులో న్యాయవాదులు. నేను బెజవాడలో న్యాయవాదిగ నుంటిని. కోటగిరి వెంకటకృష్ణారావుగారు తిరువూరుతాలూకా గంపలగూడెంఎస్టేటు జమీందారిణీగారి దత్తపుత్రుడు. దేశాభిమానపూరితములైన నాటకములను వ్రాసెను. ఈవిధముగ మమ్ముల నభ్యర్థులుగ పెట్టుటవల్ల నేను కృష్ణాజిల్లాయంతయు సంచారముచేసి మా నలుగురి అభ్యర్థిత్వములను బలపరచుచుంటిని. మాకు వ్యతిరేకముగ మిత వాదులును, జస్టిసుపార్టీవారును నిలచిరి. ఇటుల ప్రచారముచేయుచు కొవ్వూరుతాలూకామహాసభను జరిపి యందులో నేను పాల్గొని మా అభ్యర్థిత్వములను గట్టిగా బలపరచుకొని విజయవాడ వచ్చితిని. ఆ మరునాడే మహాత్మాగాంధీ. షౌకతాలీగారలు విజయ వాడకు విచ్చేసి నా కతిథులుగా నుండిరి. వా రుభయులును చెన్నపట్టణము నుంచి కలకత్తాలో సెప్టెంబరు 4 వ తేదీనుంచి జరుగబోవుచున్న ప్రత్యేక కాంగ్రెసుమహాసభకు పోవుచు, త్రోవలో విజయవాడలో నాగుచున్నామని నాకది వరకే తెలిపియుండిరి. నేను వారిని విజయవాడ రైలుస్టేషనులో ఐచ్ఛికభటు లతో వెళ్ళి స్వాగతమిచ్చి తీసుకొనివచ్చి మునిసిపలు రహదారిబంగళాలో బస చేయించితిని. ఆ రహదారిబంగళా అపుడు పాతబస్తీలో టెలిగ్రాఫ్‌ఆఫీసుకు పడమరవైపున, దరిమిలా పెద్దమార్కెటు కట్టబడియున్నచోట యుండినది. అందులో ఆ మహానాయకు లిరువురును బసచేసిరి. శ్రీమాన్ చక్రవర్తుల రాజగోపాలాచార్యులుగారు కూడ మద్రాసునుంచి వారితో వచ్చిరి. కాని ఆ రహదారిబంగళాలో బసచేయక బెజవాడ రైలుస్టేషనులో విశ్రాంతిగదిలో బసచేసిరి. మహాత్మాగాంధీగారు బెజవాడవచ్చుచున్నారనువార్త ఉత్తరముల ద్వారాను, టెలిగ్రామ్‌లద్వారాను ఆంధ్రదేశములోని వివిధపట్టణములలో నున్న నాయకులకు, ప్రముఖులకు నేను తెలియపర్చితిని. బరంపురం మొద లుకొని నెల్లూరువరకు నితరజిల్లాలనుండి చాలమంది వచ్చిరి. అయిదువేల జనులు ఆ సాయంత్రం జరిగిన బహిరంగసభలో పాల్గొనిరి. అది రహదారి బంగళాయొక్క పెద్దయావరణలోని జమ్మిచెట్టుక్రింద జరిగినది. కొద్దిగా చినుకులుపడ్డవి. అయినను సభ మిగుల జయప్రదముగా జరిగినది. బందరు నుంచి ముట్నూరి కృష్ణారావుగారు, చెఱకువాడ నరసింహంగారు వచ్చిరి.<noinclude><references/></noinclude> stwi3rtvq9u5k33w0hsq1r2g1tqw3ud 104 163076 599317 468874 2026-10-30T13:16:50Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599317 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh||మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వము|291}}</noinclude>కాని భోగరాజు పట్టాభిసీతారామయ్యగారు రాలేదు. గుంటూరునుంచి కొండా వెంకటప్పయ్యపంతులుగారు, సీతారామశాస్త్రిగారు రాలేదు: ఉన్నవ లక్ష్మీ నారాయణగారు వచ్చిరి. టంగుటూరి ప్రకాశంపంతులుగారు చెన్నపట్టణ ములో గాంధీగారిని దర్శించియుందురు. బెజవాడకు రాలేదు. ఆమహాసభలో మహాత్మాగాంధీగారు భావోద్రేకపూరితమైన యుపన్యాసములో పంజాబు దురంతములవల్ల కలిగిన జాతీయావమానమును బాపుకొనుటకును, మనతోడి ఆసియాఖండదేశమైన తురుష్కదేశమునకు జరిగిన అన్యాయమునకు ప్రతి ఘటనము చేయుటకును, భారతదేశమునకు స్వరాజ్యసంపాదనముకొరకును తాను కలకత్తాలో జరుగబోవుచున్న ప్రత్యేకమహాసభలో దౌర్జన్యరాహిత్య సహాయనిరాకరణమును ప్రతిపాదించబోవుచున్నానని చెప్పి, ఆ సహాయనిరా కరణోద్యమముయొక్క తబ్సీళ్ళను సెలవిచ్చిరి. బిరుదులను, గౌరవోద్యోగ ములను విసర్జించుట, శాసనసభలను బహిష్కరించుట, ప్రభుత్వపాఠశాల లను, కళాశాలలను విద్యార్థులు వదలిపెట్టుట లాయర్లు కోర్టులను బహిష్క రించుట, ప్రభుత్వోద్యోగములకు సైనికోద్యోగములకు రాజీనామాలిచ్చుట, శాసనములను ధిక్కరించుట, తుదకు పన్నులనిరాకరణము అను పనులను కొన్ని మెట్లుగా ప్రజలు చేయవలసియున్నదనిరి. ఇవి సత్య అహింసా యుతముగనే చేయవలెనని వారు వివరించిరి. మహాజనమున కంతకును చాల యుత్సాహముగ నుండెను. వారి యుపన్యాసముముగిసినతరువాత మహా త్మాజీ నన్ను దగ్గరకుపిలిచి మీరు నేను చెప్పినదానితో ఏకీభవించుచున్నారా? అటులైనచో మీరు కృష్ణామండలమునుండి మద్రాసుశాసనసభకు సభ్యులుగ పోదలచి ప్రచారముచేయుచున్న అభ్యర్థిత్వాన్ని వదులుకొనెదరా? యని నన్ను ప్రశ్నించిరి. నేను మారుమాటాడకుండ “నా అభ్యర్థిత్వమును తమ పాదములకడ విసర్జించితిని. తమతో నేను పూర్తిగ ఏకీభవిస్తున్నాను. తమ శిష్యత్వాన్ని మనసారా అంగీకరించుచున్నాను. నేను, నా మిత్రులుకూడ వచ్చి కలకత్తా కాంగ్రెసుమహాసభలో తమపక్షమునకు బలమును కలుగచేస్తాము” అని మనవిచేసితిని. నా ముఖ్యమిత్రులైన మహమ్మదు గులాం మొహిద్దీన్ సాహెబుగారు మొదటితరగతి గౌరవమేజిస్ట్రేటుగ నుండిరి. నాతోపాటు తాముకూడ ఆ గౌరవోద్యోగమును వదలుకొనెదమని ప్రకటించిరి. అపుడు<noinclude><references/></noinclude> cgawokadi3u5siqqyziq5uqd2y6mlol 104 163077 599318 468875 2026-10-30T13:20:26Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599318 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|292|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>శ్రీమాన్ చక్రవర్తి రాజగోపాలాచారిగారుకూడ నచటనే యుండిరి. ఆంధ్ర దేశములో మహాత్మాగాంధీగారి దౌర్జన్యరాహిత్య సహాయనిరాకరణోద్యమము ననుసరించి శాసనసభఅభ్యర్థిత్వమును, మొదటితరగతి గౌరవమేజిస్ట్రేటుపద విని వదలుకొన్నవారము అప్పటికి మేమిద్దరమే. ఈసంగతి మహాత్మాగాంధీ గారు ఆసభలో గుమికూడిన వేలాదిప్రజల కరతాళధ్వనులమధ్య ప్రకటించిరి. తమ 'యంగ్ ఇండియా' పత్రికలోకూడ వ్రాసిరి. అంతటితో నేను శాసన సభకుపోవు ప్రయత్నమును విరమించుకుంటిని. మహాత్మాగాంధీగారి సహాయ నిరాకరణోద్యమములో చేరిపోతిని. ఇటీవల నా 78 వ జన్మదినోత్సవము విజయవాడపౌరులు కోలాహలముగా జరిపినపుడు ఒక యాశీర్వచనపులేఖను పంపుచూ నా పూజ్యమిత్రులగు శ్రీమాన్ చక్రవర్తుల రాజగోపాలాచార్యులు గారు ఒకమాటనే ఆ లేఖలో వ్రాసిరి. "1920 ఆగస్టునెలాఖరున మహాత్మా గాంధీగారు, నేను దౌర్జన్యరాహిత్య సహాయనిరాకరణోద్యమములో చేరవలసి నదని మిమ్ముల నడుగగా ఒక్కక్షణమైన సంకోచములేకుండ మీరు చేరి నారు. అది నా కిప్పటికిని కన్నులయెదుట కనపడుచున్నది." అని మిక్కిలి ప్రేమపూర్వకముగ వ్రాసిరి. తెల్లవారుఝామున మద్రాసునుంచి కలకత్తాకు పోయే మెయిలుబండిలో ఆ ముగ్గురు మహానాయకులను ఎక్కించి సెలవు తీసుకొని యింటికి వచ్చితిని. ఆ మరునాడే నేను గులాం మొహిద్దీన్ సాహేబుగారును కొంతమంది మిత్రులము బయలుదేరి కలకత్తా వెళ్ళి తిమి. అదివరకే బెజవాడలో కాంగ్రెసుకమిటీతోపాటు ఖిలాఫతుకమిటీ కూడ స్థాపించబడియుండెను. దానికి గులాంమొహిద్దీను సాహెబుగా రధ్యక్షు లుగనుండిరి. నన్ను కలకత్తాలో దేశభక్త కొండా వెంకటప్పయ్యపంతులుగారు కలవటంతోటే "నాతో సంప్రతించకుండగనే, నాతో చెప్పకుండగనే మీరు మీ శాసనసభ అభ్యర్థిత్వమును విసర్జించినా రేమి?" అని నన్ను అడిగినారు. వెంకటప్పయ్యపంతులుగారికి యావజీవితములో సీతారామశాస్త్రిగారియందు, నాయందు ఎక్కువ నమ్మకము, ప్రేమ యుండెను. సాధారణముగ నన్ని విషయములను సంప్రతించుకొనియే చేసేవారము. గాని ఇది అటువంటి మామూలువిషయముకాదు గావున “మహాత్ములవారే నూతనోద్యమమును<noinclude><references/></noinclude> 7lgvd9q5ob7e2gk618olgv5rzj18b4u 104 163078 599319 468876 2026-10-30T13:22:45Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh||మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వము|293}}</noinclude>సాగించదలచి న న్నందులో చేరవలెనని కోరినపుడు మిమ్ము సంప్రదించు టకు అవకాశము లేకపోయినది. తాముకూడ వెంటనే సంకోచముపెట్టుకొనక ఈ మహోద్యమములో చేరండి" అని జవాబుచెప్పినాను. గాని వా రందుకు అప్పటికి వ్యతిరేకముగ నున్నారు. {{c|(4)}} సెప్టెంబరు నాలుగవతేదీనుంచి ప్రత్యేక కాంగ్రెసుమహాసభ ప్రారంభ మయ్యెను. లాలా లజపత్‌రాయ్‌గారు అధ్యక్షతవహించిరి. ముందుగా విషయనిర్ణయసభ జరిగెను. నేను అఖిలభారత కాంగ్రెసుకమిటీ సభ్యుడుగ నుండుటచే విషయనిర్ణయసభలో సభ్యుడుగ పాల్గొంటిని. మహాత్మా గాంధీగారు ప్రతిపాదించిన దౌర్జన్యరాహిత్య సహాయ నిరాకరణమును మహాసభ అంగీకరించవలెనా, లేదా యనువిషయ ములో ప్రచండమైన వాదోపవాదములు జరిగెను. అభిప్రాయభేదములు అతి తీవ్రముగానుండెను. మితవాదులు ఆ సభకు రానేలేదు. జాతీయవాదులలోనే గొప్ప భేదాభిప్రాయములు ప్రస్ఫుటమయ్యెను. అప్పటికి లోకమాన్య బాల గంగాధరతిలకుగారు స్వర్గస్థులైరి. వారిక్రిందను, లాలా లజపత్‌రాయ్, చిత్త రంజన్‌దాసు మొదలైన జాతీయవాదనాయకులక్రిందను తీవ్రముగా బ్రిటిషు ప్రభుత్వమునకు వ్యతిరేకమైన విమర్శనలు, ఖండనలు జరుగుచుండెను. అనేక మంది జాతీయవాదులను బ్రిటిషుప్రభుత్వమువారు జైళ్లలో పెట్టుటయు, నిర్బంధములలో నుంచుటయు జరుగుచుండెను. స్వరాజ్యము కావలయు ననెడి తీవ్రవాంఛ జాతీయవాదులలో ప్రబలియుండెను. కానీ స్వరాజ్యము సంపాదించుటకు ఒక నిర్దుష్టమైన కార్యక్రమము, విస్పష్టమైనసాధనమును జాతీయవాదనాయకులెవరును ప్రతిపాదించియుండలేదు. విదేశప్రభుత్వ ముపై వ్యతిరేకతను, తిరుగుబాటుభావమును యువజనులలో లేవదీసిరి. కాని విదేశప్రభుత్వమును వెడలగొట్టుసాధనములను స్పష్టముగ నిర్ణయించినవారు లేరు. ఒకవైపున చాలమందియువకులు అరాజకవాదులలో చేరి బాంబులు వేసి, తుపాకులను కాల్చి విదేశస్థులను, ప్రభుత్వోద్యోగులను హత్యలు గావించి స్వతంత్రమును సంపాదించవలెనను ఉద్యమము సాగుచున్నది.<noinclude><references/></noinclude> ifadwmq2f6q9g65tst4akwahpwmd9lj 104 163079 599322 468877 2026-10-30T13:32:41Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599322 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|294|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>దానికి కాంగ్రెసుమహాసభకు నెట్టి సంబంధములేదు. కాంగ్రెసుపక్షమున మరియొక నిర్దుష్టమైన కార్యసాధనము నిర్ణయింపబడలేదు. అందువల్ల అది వరకే దక్షిణాఫ్రికాలోను, కైరోలోను, చాంపరానులోను సత్యాగ్రహసాధ నముచే దిగ్విజయమునుపొంది ప్రపంచములో పేరుప్రతిష్ఠలు సంపాదించిన మహాత్మా గాంధీ సత్యాహింసలతోకూడిన సహాయనిరాకరణోద్యమును స్వరాజ్యసంపాదనకు నిర్దుష్టమైనసాధనగా నుపయోగించదలచినపుడు జాతీయ వాదులలో చాలమంది ముఖ్యముగ యువజనులు ఆయనయొక్క కార్యక్రమ ముచే నాకర్షింపబడి, ఆయననాయకత్వ మంగీకరించి, ఆయన సాగించతల పెట్టిన విధానమును అవలంబించుటలో నెట్టి ఆశ్చర్యము లేదు. అంతేగాక తోడి ఆసియాదేశీయులగు తురుష్క ప్రజలకు సెవరసుసంధినంటగట్టి మిత్ర మండలివారు చేసిన ఘోరమైన అన్యాయములను, అవమానములనుకూడ దానితో జతపరచుటవలన ఆయన భారతదేశ స్వతంత్రముమాత్రమే గాక ఆసియాఖండములోని మిగతాదేశముల స్వతంత్రమునుకూడ సంపాదించవలె నను దీక్షగల మహాపురుషుడని స్పష్టపడినది. భారతదేశములోని ముస ల్మానులందరును ఆయనపతాకముక్రింద చేరినారు. అందువల్ల కలకత్తా ప్రత్యేకకాంగ్రెసులో వాదోపవాదములు చెలరేగినసు జాతీయవాదనాయకు లైన విఠల్‌భాయ్ పటేలు, చిత్తరంజన్‌దాసు, లాలా లజపతిరాయ్, కస్తూరి రంగయ్యంగారు, టంగుటూరు ప్రకాశంపంతులు, కొండా వెంకటప్పయ్య, ఎస్. శ్రీనివాసయ్యంగారు మొదలైనవారు తీవ్రముగ ప్రతిఘటించినను మహాత్మాగాంధీగారి ప్రతిపాదనమే విషయనిర్ణయసభలోను, కాంగ్రెసు మహాసభలోను నెగ్గినది. ఆంధ్రనాయకులగు పట్టాభి సీతారామయ్యగారు విషయనిర్ణయసభలో ఓటుచేయక తటస్థముగానుండి మహాసభకు హాజరు కాకనే వెళ్ళిపోయిరి. ఆ సభకువచ్చిన ఆంధ్రులలో నేను, దుగ్గిరాల గోపాల కృష్ణయ్య, బులుసు సాంబమూర్తి, గొల్లపూడి సీతారామశాస్త్రి, దండు నారాయణరాజు, ఆత్మకూరి గోవిందాచార్యులు, పేట బాపయ్య, గంపలగూడెం కుమారరాజా కోటగిరి వెంకటకృష్ణారావు మొదలైనవారమంతా మహాత్మా గాంధీగారి పక్షముననే నిలచితిమి. శ్రీమాన్ చక్రవర్తుల రాజగోపాలాచారి, మోతీలాల్‌నెహ్రూ, రాజేంద్రప్రసాద్, వల్లభాయ్ పటేల్, మహమ్మదాలీ<noinclude><references/></noinclude> 7aa7h3zzv5zga4kbz2tr1b2whw7rge2 104 163080 599323 468878 2026-10-30T13:37:33Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599323 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh||మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వము|295}}</noinclude>షౌకతాలీ, డాక్టరు అన్సారీ, హకీం అజ్మల్‌ఖాన్, అబ్దుల్ కలాం ఆజాద్ మొదలైన నాయకులంతా మహాత్మాగాంధీగారిని బలపర్చిరి. ఈ ప్రత్యేకకాంగ్రెసులో దౌర్జన్యరాహిత్య సహాయనిరాకరణతీర్మా నము కొద్దిమెజారిటీతో ఆమోదింపబడినను కాంగ్రెసునాయకులెల్లరును దానిని హృదయపూర్వకముగ శిరసావహించి వెంటనే అమలుజరిపిరి. సెప్టెం బరు 9 వ తేదీన కలకత్తా కాంగ్రెసుమహాసభ ముగిసినది. వివిధరాష్ట్రముల లోని కాంగ్రెసునాయకులంతా శాసనసభలలోని తమ అభ్యర్థిత్వములను వదలిపెట్టిరి. నవంబరులో జరుగు శాసనసభ ఎన్నికలలో ఓటర్లు ఎవరికిని ఓటుచేయకుండ నుండుటకును, బాలెటుపెట్టెలలో ఓటుపడకుండ ఖాళీపెట్టెలే పంపుటకును తీవ్రముగ కృషిసలిపిరి. కాంగ్రెసువారు ఇదివరకే శాసనసభ్యు లుగనున్నచోట్ల శాసనసభాసభ్యత్వములకు రాజీనామా నిచ్చిరి. కొండా వెంక టప్పయ్యపంతులుగారు మద్రాసుశాసనసభలో సభ్యుడుగా నుండెను. మే మందరము వెళ్ళి పట్టుబట్టి ఆయనచేత శాసనసభాసభ్యత్వమును వదలుకొను నట్లు చేసితిమి. గుంటూరులో కొంతమంది లాయర్లు తమవృత్తులనుత్యజించి సహాయనిరాకరణోద్యమములో తీవ్రముగ పనిచేయుటకు ముందుకువచ్చి నచో, కొండా వెంకటప్పయ్యగారు తాను తనసభ్యత్వమును విడచిపెట్టెదనని చెప్పినమీదట ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ, పోలిశెట్టి హనుమయ్యగుప్త, నడింపల్లి వెంకటలక్ష్మీనరసింహారావు, గొల్లపూడి సీతారామశాస్త్రి, మాడ భూషి నరసింహాచార్యులుగార్లు మొదలైన కొందరులాయర్లు తమవృత్తులను విడచిపెట్టిరి. వారిలో కొందరు శాశ్వతముగ తమవృత్తులను త్యజించిరి. మరికొందరు ఒకసంవత్సరముకాగానే మరల వృత్తులలో చేరిరి. వెంక టప్పయ్యపంతులుగారు అదివరకే ఐదుసంవత్సరములక్రిందట ప్లీడరీవృత్తిని శాశ్వతముగ వదలిపెట్టియుండిరి. ఇప్పుడు శాసనసభాసభ్యత్వమునకు రాజీనామా నిచ్చి బాలెటుపెట్టెలలో ఓట్లు వేయవద్దని బోధించుటకై జిల్లాలలో సంచారం చేసిరి. మేమందరము ఎవరిజిల్లాలలో వారు బహిరంగసభలుచేసి సహాయనిరాకరణోద్యమమును బోధించి నవంబరునెలలో జరిగే ఎన్నికలలో ప్రజలు పాల్గొనవద్దని, ఓట్లువేయవద్దని ప్రబోధముగావించితిమి. అనేక పోలింగులలో ఖాళీపెట్టెలు పైకి పంపబడెను. ప్రజలు కాంగ్రెసుచేసిన సహాయ<noinclude><references/></noinclude> 322kkt5g819d8h7sn9ks46brptrtc9b 104 163081 599325 468879 2026-10-30T13:41:10Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|296|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>నిరాకరణతీర్మానముపట్ల విశేషముగ ఉత్సాహమును చూపిరి. వారికి మిత వాదులయందుకాని జస్టిసుపార్టీవారియందుకాని ఎట్టి నమ్మకము లేదు. కాంగ్రెసుసంస్థయే, ముఖ్యముగ దానికి నాయకత్వమువహించిన మహాత్మా గాంధీయే దేశస్వతంత్రము తెచ్చునని వారికి బాగుగ నమ్మకము కలిగినది. కాంగ్రెసువాదులు శాసనసభలకు పోకున్నందున కొద్దిఓట్లతో నెగ్గి మితవాదు లున్నూ. జస్టిసుపార్టీవారున్నూ శాసనసభలను నింపిరి. శాసనసభలలో యే స్థానము ఖాళీగనుండలేదు. కాని ప్రజలకుమాత్రము అట్టిశాసనసభలయందు విముఖత్వమే కలిగినది. 'కాంగ్రెసుకు జై' 'మహాత్మాగాంధీకి జై' అను నినాదములు దేశములోని అన్ని ప్రాంతములలోను మారుమూలలలోకూడ వినపడెను. శాసనసభలఎన్నికల బహిష్కరణ సందర్భములో నొక వైశ్య యువకుడగు మఠం బాలసుబ్రహ్మణ్యముగుప్తగారు ఎక్కడనుంచియో వచ్చి బెజవాడలో మకాంపెట్టి బెజవాడలోను, కృష్ణా, గుంటూరు, పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలలోను మిక్కిలి తీవ్రమైన యుపన్యాసముల నిచ్చుచుండెను. బ్రిటిషు ప్రభుత్వమును అతిధైర్యముగ విమర్శించెను. మితవాదులను, జస్టిసుపార్టీ వారిని దేశద్రోహులని నిందించెను. అతని యుద్రేకపూరితమైన యుపన్యాస ములు సామాన్యజనసమూహముల నాకర్షించెను. పండితుడు కానందున మామూలు పామరజనులు వాడుకొనునట్టి తేలికపదములనే అత డుపయో గించెను. అందువలన అతడు ఎక్కడికిపోయినను అతనియువన్యాసములను వినుటకు వేలకొలది ప్రజలు వచ్చుచుండిరి. బెజవాడలో అతడుపన్యసించిన కొన్నిసభలకు నేను అధ్యక్షతవహించితిని. అతనిని వెంటబెట్టుకొని ఏలూరు వెళ్ళితిని. దండు నారాయణరాజుగారిఅధ్యక్షతక్రింద మేమిద్దర ముపన్యా సముల నిచ్చితిమి. మోచర్ల రామచంద్రరావుగారి పలుకుబడి పోయినది. కాంగ్రెసువాదుల పలుకుబడి హెచ్చినది. కృష్ణాజిల్లాలో ప్రభుత్వములో పలుకుబడిగలనాయకులు కొందరు అతనియుపన్యాసముల నాపించివేయమని జిల్లాకలెక్టరుగారితో చెప్పుకున్నట్లు తెలిసినది. అందుమీదట జిల్లామేజిస్ట్రేటు వద్ద ఆయనపై కేసుపెట్టబడినది, రాజద్రోహకరమైన ఉపన్యాసములనిచ్చు చున్నందుకు ఏల ఆరునెలలకాలము జామీనుపుచ్చుకొనకూడదో కారణము<noinclude><references/></noinclude> h4jwue111j3u868wmtq5i6exiv3zkde 104 163082 599326 468883 2026-10-30T13:43:49Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|38]|మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వము|297}}</noinclude>చూపించవలసినదని నోటీసు యివ్వబడినది. నే నపుడు బెజవాడలో లాయ రుగ పనిచేయుచుంటిని. కాబట్టి ఆయనతరపున నేనే వకీలుగ మేజిస్ట్రేటు గారిదగ్గర హాజరైతిని. ప్రధమజామీనుమీద ఆయనను విడుదలచేయించి తిని. చాలమంది ఉత్తరసాక్షులను వేసితిని. వాయిదాలుపడు చుండెను. విచారణ పూర్తిఅయ్యేవరకు అతడు తన యుపన్యాసములను సాగించుచునేయుండెను. ఆయనమీద కేసువచ్చినదని తెలిసినందున ఆయన ఉపన్యాసములను వినుటకు ప్రజ లెక్కువగ వచ్చుచుండిరి. ఒకసారి ఆయనను వెంటబెట్టుకొని నేను కొవ్వూరుగ్రామమునకు వెళ్లితిని. అక్కడ మేము యిరువురము ఉపన్యసించితిమి. రాజమహేంద్రవరమునుంచి బారి స్టరు కె. వి. ఆర్. స్వామి, చిలుకూరి వీరభద్రరావుగార్లు మొదలగు కాంగ్రెసు నాయకులు అక్కడికివచ్చి మమ్ములను కలసిరి. కళాశాలలవద్దకు, హైస్కూళ్ల వద్దకుకూడ పోయి విద్యార్థులను కళాశాలలను, పాఠశాలలను వదలిపెట్టి బైటికిరమ్మని బోధించితిమి. బందరుపోయి నేను నోబుల్‌కళాశాల విద్యార్థు లను కాలేజీ విడిచిపెట్టి రమ్మనికోరిగా బి. ఎ. సీనియరు చదువుచున్న కళా వెంకటరావు నా యుపన్యాసము విని కళాశాలవదలిపెట్టి వచ్చివేసెను. నేను రాజమహేంద్రవరముకూడ వెళ్ళి అక్కడ నాటకశాలలో రెండు యుపన్యా సము లిచ్చినాను. అందుమీదకూడ కొంతమందివిద్యార్థులు పాఠశాలలను, కళాశాలలను బహిష్కరించి బయటికివచ్చిరి. 1920 డిసెంబరులో మఠం బాలసుబ్రహ్మణ్యంగుప్తగారి జామీనుకేసు బెజవాడలోని పి. డబ్ల్యు. డి. రహ దారిబంగళాలో జిల్లామేజిస్ట్రేటుగారివద్ద తుదివిచారణకు వచ్చినది. అపుడు నేను బాలసుబ్రహ్మణ్యంగుప్తగారి ప్రసంగములలో రాజద్రోహము లేదని, కొన్నిచోట్ల భాష కొంచెం తీవ్రముగ, అనాగరికముగనుండినను ఇండియన్ పీనలుకోడ్ 124 (ఎ) సెక్షనుక్రిందికిమాత్రము రాదని వాదించితిని. అది వరకు 1898లో బాలగంగాధరతిలకుగారిమీద జామీనుకేసు పెట్టబడి కొట్టి వేయబడిన హైకోర్టుతీర్పును, ఇంకా కొన్నితీర్పులను చదివి వినిపించితిని. కాని జిల్లామేజిస్ట్రేటు నా వాదనను అంగీకరింపక ఆరునెలలకాలము మంచి ప్రవర్తన కలిగియుండెదనని, ఉపన్యాసములనివ్వనని జామీనునివ్వవలె ననియు, అటుల జామీనుఇవ్వనియెడల గుప్తగారు ఆరునెలలు జైలులో<noinclude><references/></noinclude> l7w6tz7oejspxqwr94pm3bnr76itjfp 104 163083 599330 468884 2026-10-30T14:40:35Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599330 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|298|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>నుండవలెననియు తీర్పుచెప్పిరి. జిల్లామేజిస్ట్రేటు యూరోపియను. ఆయన ప్రక్కనే మరియొక యూరోపియను జిల్లా పోలీసుసూపరింటెండెంటు కూడ కూర్చుండెను. సుబ్రహ్మణ్యంగుప్తగారు జామీనిచ్చుటకు నిరాకరించెను. అందుమీదట వెంటనే ఆయనను బెజవాడ సభుజైలుకు పంపి ఆ రాత్రి రైలులో రాజమహేంద్రవరము సెంట్రలుజైలుకు పంపవలసియున్నది. కాని ఆ క్రిందటిసాయంత్రమే బెజవాడలోని గాంధీమైదానములో పెద్దసభ జరిపి తిమి. అద్దేపల్లి రామశేషయ్యశ్రేష్టి, చిట్టూరు రామకృష్ణయ్యగార్లు నాకు మద్దతుగానుండిరి. ఆ శిక్షచెప్పినరోజున బస్తీలోని కొట్లు, ఫ్యాక్టరీలు మూసి వేసి హరతాళము జరిపించవలెనని ప్రకటించితిమి. హైస్కూళ్ళవిద్యార్థులను కూడ బయటికిరావలెనని కోరితిమి. అందువల్ల బాలసుబ్రహ్మణ్యంగుప్త గారికి ఆరునెలల శిక్షచెప్పినరోజున కార్మికులు, రైతులు, వర్తకులు, విద్యా ర్థులు ఇతరజనులు వేలాదిగా బందరురోడ్డుప్రక్కన బారులుతీర్చియుండిరి. పి. డబ్ల్యు. డి. రహదారిబంగళా ఆవరణలోకి ప్రజలు రాకుండమాత్రము పోలీసువారు బందోబస్తుచేసిరి. ఒక యూరోపియను సార్జెంటు యాజమా న్యముక్రింద స్పెషలుపోలీసు ప్రతిచోట పెట్టబడినది. అక్కడక్కడ ప్రజలు రహదారిబంగళా ఆవరణలోకి రావలెనని ప్రయత్నించుచుండగా యూరోపి యను సార్జెంటు బెత్తములతో వారికాళ్ళమీద కొట్టుచు కొంత కోపోద్రేక మును కలిగించుచుండెను. క్రిందటిరోజు జరిగిన బహిరంగసభలో నేను ప్రజలకు శాంతముగ నుండవలెనని, ఎట్టి అల్లరి చేయకూడదని బాలసుబ్ర హ్మణ్యంగుప్తగారియందు మీకుగలభక్తిమాత్రము ప్రకటించుటకు హరతాళము చేయవలెనేగాని పోలీసులమీదకాని. ఇతర ఉద్యోగస్థులమీదగాని ఎట్టి దౌర్జ న్యము చేయకూడదని, దూషింపకూడదని గట్టిగా చెప్పియుంటిని. అందు వల్ల ప్రజలు మొత్తముమీద శాంతమువహించుటకు నిశ్చయించుకొనివచ్చిరి. గాంధీయుద్యమము ప్రారంభమయిన తరువాత ఆంధ్రదేశములో నదియె మొదటి రాజకీయయభియోగము. బాలసుబ్రహ్మణ్యం గుప్తగారు ప్రజాను రంజకుడైన వక్త. కాబట్టి జిల్లాలో పల్లెటూళ్ళనుంచికూడ చాలమందిజనము వచ్చిరి. జిల్లా మేజిస్ట్రేటుకు జిల్లా పోలీసుసూపరింటెండెంటుకు నొక సమస్య యుదయించినది. ఈ గుంపులుగూడినజనములలోనుంచి బాలసుబ్ర<noinclude><references/></noinclude> be02ffhopr5w26sr0k07nvgtirzb3yn 104 163084 599331 468885 2026-10-30T14:43:24Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599331 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh||మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వము|299}}</noinclude>హ్మణ్యంగుప్తగారిని బెజవాడ సబుజైలుకు ఎటుల తీసుకొనిపోవుటా? యని, అక్కడికి ఆ సబుజైలు ఆరుఫర్లాంగులదూరమున నున్నది. ఆ యిద్దరు జిల్లా అధికారులు ఆయనను జైలుకు తీసుకొనిపోవుటలో నా సహాయమపేక్షిం చిరి. నేను ఆయన నడిగి అందుకు సమ్మతించితిని. నా పెద్ద గుర్రపుబగ్గీలో ఆయనతోపాటు నేను కూర్చొని వెళ్ళునట్లును, ఆ బగ్గీ ముందరిభాగమున డ్రైవరుప్రక్కన యూరోపియను సార్జెంటు కూర్చుండునట్లును యేర్పాటు చేసి, నా బగ్గీలో మేము బయలుదేరితిమి. ప్రజలు మిన్నుముట్టునట్లు జయ జయధ్వానములు చేసిరి. అటంకముగాని, అల్లరులుకాని చాలదూరమువరకు నేమియు జరుగలేదు. తరువాత నాలుగుపర్లాంగులదూరముపోయిన పిమ్మట జనులలోనుంచి ఎవరో సార్జెంటుపైన రాళ్లువేయసాగిరి. సార్జెంట్లు వారి మీద తుపాకులు కాల్చెదనని బెదరించెను. నేను అతనిని నివారించితిని. రాళ్ళు ఆగిపోయెను. మరల రాళ్లుపడెను. నేను బయటికివచ్చి శాంతింపు డని ప్రజలను కోరితిని. ఒకొకప్పుడు బాలసుబ్రహ్మణ్యంగుప్తగారిచేతకూడ చెప్పించితిని. రాళ్లు ఆగెను. మొత్తముమీద ఏమీ అల్లరిజరుగకుండగనే బెజవాడ సబుజైలుకు తీసికొనిపోయి ఆయనను వప్పగింతచేసితిని, ఆ రాత్రి రాజమండ్రి తీసుకొనిపోదురని ప్రజలు వేలకువేలుగ వచ్చి రైలుస్టేషను వద్ద కాచుకొనియుండిరి. కాని అటులు తీసుకొనిపోక కారులో తెల్లవారు ఝామున తీసుకొనిపోయి గన్నవరముస్టేషనులో రైలుఎక్కించి రాజ మహేంద్రవరము సెంట్రల్‌జైలుకు మరునాటి యుదయమున చేర్చిరి. ఆ మరునాడు మరల బెజవాడలో సంపూర్ణమైన హరతాళముజరిగెను. కొట్ల న్నియు ఫ్యాక్టరీలన్నియు, స్కూళ్ళన్నియుమూసివేయబడెను. లాయరులుచాల మంది కోర్టులకు వెళ్ళడము మానివేసిరి. కాని కోర్టులు, కచేరీలు తెరువబడి యున్నందున ప్రజలు కచేరీలకు, కోర్టులకు వెళ్ళి కుర్చీలు లాగి, అల్లరిచేసి బలవంతముగా కోర్టులుమూయించిరి. కలెక్టరు. సూపరింటెండెంటు వచ్చుచుం డగా ఎవరో చిన్నపిల్లలు వారినెత్తిన ఇసుక, దుమ్ము పోసిరి. డిప్యూటీ మేజి స్ట్రేటు బ్రహ్మయ్యపంతులుగారనుఆయన వచ్చుచుండగా ఎవరో ఒకరాయివేసి నందున వారికి తగిలినదట. వారిఆఫీసుమీద రాళ్లువిసరబడెను. ఇదంతా నాకు తెలిసి నాలుగుగంటలకు నాబగ్గీమీద ఊరంతాతిరిగి జనులనందరినీ తీసుకొని<noinclude><references/></noinclude> 223mxhq1fvu3s0f3wgsp46pagmaco3g 104 163085 599332 468886 2026-10-30T14:45:23Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599332 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|300|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>పోయి గాంధీమైదానములో బ్రహ్మాండమైన సభ జరిపితిని. దానికి ఇరవై వేలమంది జనము వచ్చిరి. నేను గంటన్నరసేపుపన్యపించితిని. “అల్లరి చేయుటవల్ల మనకార్యము చెడును. మనము ఒకరాయిపేస్తే ప్రభుత్వపక్షము వారు తుపాకులుకాలుస్తారు. మనము తుపాకులుకాలిస్తే వారు ఫిరంగులుకాలు స్తారు. హింసాతత్వమువల్ల వారితో మనము నెగ్గజాలము" అనియు; మనము బలహీనులమనియు, కావున మనము నిబ్బరముగావుండి శాంత ముగ నేకమై కట్టుకట్టి మహాత్మా గాంధీగారు చెప్పినట్లు కలకత్తాకాంగ్రెసులో తీర్మానించినవిధముగా బహిష్కారములను, శాసనోల్లంఘనమును ఆఖరుకు పన్నులనిరాకరణమును చేసినచో ఇంగ్లీషువాడు దేశమునుంచి తప్పకుండ లేచిపోవును. ఇదియే నిశ్చయమైనమార్గము అని నేను గట్టిగా భోధించి ప్రజలను ఇళ్ళకు పంపివేసితిని. 106 మందిమీద బలవంతముగా కోర్టులను మూయించినారని, దౌర్జన్యముజరిపినారని పేర్లు వ్రాసుకొనిరి కాని మరు నాడు జిల్లామేజిస్ట్రేటు, జిల్లా పోలీసుసూపరింటెండెంటు నన్ను పిలిపించి నాసలహా నడిగిరి. ఏదో కొంత ఉద్రేకముమీద కొన్నిలోపములు జరిగినను మేముకూడ అల్లరులకు, అశాంతికి వ్యతిరేకులము. కావున ఎట్టికేసులను పెట్టుట యుక్తముకాదు. ఇంతటితో వదలిపెట్టిన బాగుండునని నేను సలహా చెప్పగా, వారు అందుకు అంగీకరించి కేసులనుపెట్టకుండ మానుకొనిరి. ఇది శంకర్‌నాయర్‌గారు వ్రాసిన Unrest of India అను గ్రంథములో కూడ ప్రస్తావించబడినది. 1920 సెప్టెంబరులో జరిగిన కలకత్తా ప్రత్యేకకాంగ్రెసుమహాసభ భారత దేశచరిత్రలోనేకాక మానవచరిత్రలోకూడ అత్యంత ప్రాముఖ్యతవహించినది. ఆ కాంగ్రెసుమహాసభయొక్క తీర్మానములఫలితముగ మహాత్మాగాంధీ కాంగ్రెసుసంస్థకును, తద్వారా భారతదేశమునకును ఏకైకనాయకుడైనాడు. ఆయన అవలంబించిన అహింస, సత్యములనెడి సిద్ధాంతములు ఆయన కని పెట్టిన సత్యాగ్రహఆయుధము భారతదేశస్వాతంత్ర్యసంపాదనకేగాక ప్రపంచ మందంతటను అణగద్రొక్కబడిన జాతులకు, సంఘములకు శరణ్యము లైనవి; బలహీనులు బలవంతుల దౌష్ట్యమునుండి యొత్తిడినుండి విముక్తి నొందుటకు ప్రధానమార్గములైనవి. వాటిమూలమున భారతదేశములోను<noinclude><references/></noinclude> iszxjgai9yd6gwce8v413xu0bqtpfs4 104 163086 599333 468924 2026-10-30T14:48:27Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599333 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh||మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వము|301}}</noinclude>మానవకోటిలోనుకూడ నొక నూతనమైన సత్యయుగస్థాపనకు మహాత్మా గాంధీ ఆచార్యుడైనాడు. 1920 డిశంబరులో నాగపురమున కాంగ్రెసుమహా సభ సేలం విజయరాఘవాచారిగారిఅధ్యక్షతక్రింద మరల సమావేశమైనది. దానిలో చిత్తరంజన్‌దాసుగారి ప్రతిపాదనమీదనే దౌర్జన్యరాహిత్య సహాయ నిరాకరణముయొక్క అన్ని యంశములును ఏకగ్రీవముగ అంగీకరించబడి నవి. కాంగ్రెసుమహాసభ యుద్దేశ్యము శాంతియుతమైన అన్నిసాధనలచే స్వరాజ్యమును స్థాపించుటయే అని నిర్ణయించబడినది. కాంగ్రెసుయొక్క రాజ్యాంగవిధానము భాషాప్రయుక్తరాష్ట్రములమీద నిర్మాణముచేయబడ్డది. అఖిలభారతకాంగ్రెసుకమిటీక్రింద రాష్ట్రకాంగ్రెసుకమిటీలు, వాటిక్రింద జిల్లా కాంగ్రెసుకమిటీలు, ఆఖరున పట్టణకాంగ్రెసుకమిటీలు గ్రామ కాంగ్రెసు కమిటీలు నిర్మింపవలెనని నిశ్చయించబడినది. భారతీయ కాంగ్రెసువాదు లందరును మహాత్మాగాంధీ ఏకైకనాయకత్వముక్రింద స్వతంత్రపోరాటమును సాగించుటకు దృఢనిశ్చయులై నిలబడినారు. అఖిలభారత కాంగ్రెసు వర్కింగుకమిటీలో కొండా వెంకటప్పయ్యగారినే సభ్యులుగ వేయించుకు న్నాము. నాగపురము కాంగ్రెసుమహాసభ పూర్తికాగానే నాకు కొంచెము జబ్బుచేసినందున 5, 6 దినములు నేను మాకు బంధువులైన భవానీశంకర్ నియోగిగారియింట నాగపురములో వుండిపోయి స్వస్థతకలిగిన పిమ్మట విజయ వాడకు వచ్చినాను. భవానీశంకర్ నియోగి, ఈడ్పుగంటి రాఘవేంద్రరావుగార్లు ఇద్దరు ఆంధ్రబారిష్టరులు. అప్పటికి ప్రముఖ కాంగ్రెసునాయకులు. చాల మంచివారు. నాకు ఆప్తమిత్రులు. భవానిశంకర నియోగిగారు కొమర్రాజు లక్ష్మణరావుగారికి పెత్తల్లికూతురుకొడుకు. రాఘవేంద్రరావుగారితాతగారు కృష్ణాజిల్లా కురుమద్దాలినుంచి మధ్యపరగణాలకు వెళ్ళి నివాసమేర్పరచుకొనిరి. రాఘవేంద్రరావుగారు గుడివాడకాపురస్తులగు అడుసుమల్లి హరినీడుగారి బావమరది. కాని తరువాతకాలములో భవానీశంకర్ నియోగిగారు నాగపూరు హైకోర్టుజడ్జిగాను, ఈడ్పుగంటి రాఘవేంద్రరావుగారు నాగపూరు గవర్న మెంటులో హోంశాఖమెంబరుగాను, గవర్నరుజనరలు కార్యనిర్వాహకసభ్యు లుగాను, ఇండియా ప్రభుత్వోద్యోగములలో మంత్రిగారి కౌన్సిలులో సభ్యులు గను పైకివచ్చినారు. రాఘవేంద్రరావుగారు దురదృష్టవశాత్తు కొన్నిసంవత్స<noinclude><references/></noinclude> go32pndr1tzrbadb5w13trfub8kk2vr 104 163089 599334 468926 2026-10-30T14:51:08Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 599334 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|302|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>రములక్రిందట మరణించిరి. భవానీశంకర్‌నియోగిగారు ఉపకారవేతనమును పొంది ప్రజోపయోగకార్యములలో పనిచేయుచు ప్రజారంజకులై యున్నారు. నాగపూరు కాంగ్రెసుతీర్మానముల ఫలితముగా హిందూదేశమందంతటను కాంగ్రెసునాయకులైన లాయర్లు తమవృత్తులను త్యజించినారు. కలకత్తాలో బారిస్టరుగనున్న దేశబంధు చిత్తరంజన్‌దాసుగారు, అలహాబాదులో బారిస్ట రుగానున్న పండిత మోతీలాలునెహ్రూగారు నెలకు 50, 60వేల రూప్యముల రాబడియున్నను దానినంతను త్యజించి తమ బారిష్టరువృత్తులను శాశ్వతముగ మానివేసినారు. ఇద్దరును భోగభాగ్యములను త్యజించి దేశస్వతంత్రముకొరకు ప్రాణముల నర్పించినారు. దేశమునకు స్వతంత్రమురాకమునుపే స్వర్గస్థు లైనారు. ఆంధ్రదేశములో కొండా వెంకటప్పయ్యపంతులుగారు మొదలైన పైనచెప్పబడిన గుంటూరులాయర్లేగాక మిగతచోట్లకూడ కొంతమంది లాయర్లు తమవృత్తులను త్యజించిరి. టంగుటూరి ప్రకాశంపంతులుగారు, బులుసు సాంబమూర్తిగారు, దండు నారాయణరాజుగారు, వెన్నేటి సత్యనారా యణగారు, తెన్నేటి విశ్వనాధంగారు, వసంతరావు బుచ్చిసుందరరావుగారు, ఓరుగుంటి వెంకటసుబ్బయ్యగారు, కోలవెన్ను రామకోటేశ్వరరావుగారు మొదలైనవారు తమతమ లాయరువృత్తులను శాశ్వతముగ వదలిపెట్టిరి. వేలూరు సత్యనారాయణగారు కొన్నిసంవత్సరములవరకు లాయరుపనిని మానివేసిరి. బెజవాడలో దాసు మధుసూధనరావు, దోర్బల శేషాద్రిశాస్త్రి గార్లు ఒకసంవత్సరమువరకు మాత్రము ప్లీడరీవృత్తిని మానివేసిరి. 1931లో మల్లాది యజ్ఞనారాయణగారు ప్లీడరీవృత్తిని శాశ్వతముగా త్యజించిరి. టంగుటూరి ప్రకాశంపంతులుగారు సాధారణముగ నెలకు పదివేలరూప్య ములుసంపాదించుచుండిరి. బ్రహ్మజ్యోసులసీతారామయ్యగారు బి.ఎ.యల్.టి. ఓరుగంటి సీతారామయ్య ఎం. ఏ. ఎల్. టి. గారు డెప్యూటీస్కూలుఇనస్పె క్టరుపదవులను త్యజించిరి. కానుకొలను రాజశేఖరంగారు పి. డబ్లియు, డి, యుద్యోగమును మానుకొనిరి. ఇటులనే ఆంధ్రదేశములో కొందరు ఉద్యో గములు చేయుచున్నవారు తమయుద్యోగములకు రాజీనామాలిచ్చి స్వతంత్ర పోరాటములో చేరిరి. కళా వెంకట్రావు, మొసలికంటి తిరుమలరావు, క్రొవ్విడి లింగరాజు, దామరాజు పుండరీకాక్షుడు, దశిక సూర్యప్రకాశరావు,<noinclude><references/></noinclude> 8bwzcpizp7vlkpcd6weua0m3lnamgxq 102 172116 599496 486821 2026-10-31T05:31:25Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 599496 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కుమార |అసలుపేరు = ధూర్జటి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ధ |పుట్టిన_యేడు = 18వ శతాబ్దం |గిట్టిన_యేడు = 18వ శతాబ్దం |వివరణ = 18వ శతాబ్దపు తెలుగు కవి |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కుమార ధూర్జటి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[ఇందుమతీపరిణయము]] (1914 ముద్రణ) * [[కృష్ణరాయ విజయము]] (1981 ముద్రణ) {{small scan link|కృష్ణరాయ విజయము (1981).pdf}} ==రచయిత గురించిన రచనలు== * [[ఆంధ్ర కవుల చరిత్రము - రెండవ భాగము/కుమార ధూర్జటి]] nokwnzofp1k932pty4hqot69sar9yfs 0 189257 599305 507977 2026-10-30T12:40:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 599305 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్రరసగంగాధరము (ద్వితీయాననము)]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆంధ్రరసగంగాధరము (ద్వితీయాననము)/ప్రస్తావన|ప్రస్తావన]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1973 }} <pages index="ఆంధ్రరసగంగాధరము (ద్వితీయాననము).pdf" from=4 to=4 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] fufur892ijq946azg0b4cknlipoylgh 599307 599305 2026-10-30T12:46:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 599307 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్రరసగంగాధరము (ద్వితీయాననము)]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆంధ్రరసగంగాధరము (ద్వితీయాననము)/ప్రస్తావన|ప్రస్తావన]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1973 }} <pages index="ఆంధ్రరసగంగాధరము (ద్వితీయాననము).pdf" from=4 to=6 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] 6c5d877scpey80odiu4n7ui4we7js9b 104 209122 599470 582955 2026-10-31T01:12:22Z Ramesam54 3001 599470 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" />{{rh|312 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}</noinclude>'''టీ'''. పరమపురుష = పురుషశ్రేష్ణా, అతఁడు = పైనవర్ణింపఁబడినయాత్మ, కూటస్థుఁడనన్ = పర్వతశిఖరమువలె నిర్వికారుఁడై చాంచల్యము లేక యుండువాఁడు కావున కూటస్థుఁ డనియు, ప్రత్యగాత్ముఁడనఁగన్ = అంతర్యామి కావున ప్రత్యగాత్మ యనియు, ఆక్షరుండనన్ = నాశరహితుఁడు కావున నక్షురుఁడనియు, పురుషుండనఁగన్ = శరీరమునందు (లేక అష్టపురములయందు) సంచరించువాఁడు కావున పురుషుఁ డనియు, సాక్షియనగన్ = తనజ్ఞానశక్తిచే సర్వమును బ్రకాశింపఁజేయువాఁడు కావున సాక్షి యనియు, తాన్ = తాను, ప్రకృతిపురుషులన్ = అవిద్యాజీవులను (తో), అంటక = సంబంధపడక, పరమాత్ముడగుచున్ = సత్యజ్ఞానానందరూపుఁడై, విలసిల్లున్ = ప్రకాశించును. '''తా'''. పురుషశ్రేష్ఠా! నిర్వికారుఁ డగుటచే కూటస్థుఁ డనియు నింద్రియములకు గోచరుఁడు గాక లోపల నుండువాఁ డగుటచేఁ బ్రత్యగాత్ము డనియు నాశరహితుఁ డగుటచే నక్షరుఁ డనియు శరీరములయందు లేక నష్టపురములయందు నుండువాఁ డగుటచేఁ బురుషుఁ డనియు, జ్ఞానరూపుఁడై సర్వము దెలిసికొనువాఁ డగుటచే సాక్షి యనియు బిలువఁబడుచున్నాఁడు. అతఁడే పరబ్రహ్మము. దృష్టాంతమునందుఁ జూపఁబడినఘటాకాశమహాకాశములకు భేదము లేన ట్లాతనికిని బరబ్రహ్మమునకును భేదము లేదు. {{p|ac|fwb}}అష్టపురముల వివరణము</p> {{Telugu poem|type=శ్లో.|lines=<poem>జ్ఞానేంద్రియాణి ఖలు పంచతథాపరాణి కర్మేంద్రియాణి మనఅది చతుష్టయంచ ప్రాణాదిపంచకమథో వియదాదికం చ కామశ్చ కర్మచ తమఃపున రష్టధావూః .</poem>|ref=}} '''తా'''. 1. (ఐదు) జ్ఞానేంద్రియములు. 2. (ఐదు) కర్మేంద్రియములు. 3. (నాలుగు) అంతఃకరణములు. 4. (ఐదు) ప్రాణములు. 5. (ఐదు) భూతములు. 6. కామము. 7. కర్మ. 8. అజ్ఞానము. ఇవి యష్టపురములు. {{Telugu poem|type= క.|lines=<poem>జలదజలప్రతిబింబం, బులకు విలక్షణ మసంగము సమార్తం బై యలరు మహాకాశము కే వల మై నల మై కవిప్రవరభావజ్ఞా</poem>|ref=56}} '''టీ'''. కవిప్రవరభాపజ్ఞా = కవిప్రవరజ్ఞానులలో శ్రేష్ఠులగువారియొక్క, భావజ్ఞా = అభిప్రాయముల నెఱింగిన హనుమంతుఁడా, జలదజలప్రతిబింబంబులకున్ ― జలద = మేఘమునందున్న నీటికిని, ప్రతిబింబంబులకున్ = ఆనీటియందలి ప్రతిబింబమునకును, విలక్షణము = వేఱై, అసంగమును = ఆమేఘముతో గాని యందలి జలముతోఁ గాని అందలి ప్రతిబింబముతో గాని సంబంధపడనిదై, అమూర్తంబై = ఆకారము లేనిదై, కేవలమై = ఏకస్వరూపమై, నలమై = సర్వవ్యాపకమై, మహాకాశము = ఆకాశభూతము, అలరున్ = ప్రకాశించుచున్నది.<noinclude><references/></noinclude> a7dt5m3pmchzgyuuhv6lqrm1xblsm14 104 209124 599471 585219 2026-10-31T01:13:40Z Ramesam54 3001 599471 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" />{{rh|314 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}</noinclude>బ్రహ్మంబనఁగన్ = తనకంటే రెండవపదార్థము లేక యుండువాఁడు కావున బ్రహ్మమనియు, ఆల... నఁగన్ — అలఘు = మిక్కుటముగా, పరిపూర్ణ = నిండిన, చైతన్యమనఁగన్ = ఙ్ఞానరూపుఁడనియు, ఒప్పున్ = చెప్పఁబడుచు ప్రకాశించును. '''తా'''. ఓఆంజనేయా! ఆపరబ్రహ్మమునకంటే వేఱగు పదార్థమే లేదు. ఆయనకు నాదిమధ్యాంతములు లేవు. ఆయనను ఇట్టివాఁడు అని నిరూపించుటకు శక్యము కాదు. ఆయన దేనితోను సంబంధపడువాఁడు కాడు. ఆయననే పరమాత్ముఁ డనియు బ్రహ్మ మనియు సర్వవ్యాపకశుద్ధచైతన్య మనియుఁ బేర్లు. ఈశ్వరసాక్షి యని చెప్పఁబడినవాఁ డాపరబ్రహ్మమే. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కలశమేఘములఁ దద్గతజలంబులఁ దదీ యప్రతిబింబద్వయంబు నొకటఁ గడకుఁ ద్రోచినఘటాకాశమహాకాశ ములకు నేకత్వంబు గలిగినట్లు వ్యష్టిసమష్టి దేహములను ధీమాయ లను జీవపరమేశులను విచార దృష్టిచేఁ గని నిషేధించినయెడఁ బ్రత్య గాత్మున కప్పరమాత్మునకును</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>సమరసైక్యంబు ఘటియించు సత్య మనుచు నిఖిల వేదాంతశాస్త్రము ల్నిశ్చయించు గురువు లి ట్లుపదేశింపుదురు బుధులకు ననఘ యిదియె మదీయదివ్యాశయంబు.</poem>|ref =59}} '''టీ'''. అనఘ = పాపరహితుడవగు ఆంజనేయా! కలశమేఘజలములన్ — కలశ = ఘటమును, మేఘములన్ = మేఘమును, తద్గతజలంబులు = వానియందున్న నీటిని, తదీ...యంబులన్ — తదీయ = ఆనీటియందున్న, ప్రతిబింబ = ప్రతిబింబములయొక్క, ద్వయంబున్ = రెంటిని, ఒకటన్ = మొత్తముగా, కడకుఁ ద్రోచినన్ = తొలఁగించినయెడల, ఘటాకా…ములకున్ — ఘటాకాశ = ఘటజలప్రతిబింబములకు మూటికిని సంబంధింపక ఘటమునందున్న యాకాశమునకును, మహాకాశములకున్ = మేఘజలబింబములకు సంబంధింపక యున్న సర్వవ్యాపకాకాశములకును, ఏకత్వంబు గల్గినట్లు = ఐక్యము సంభవించినవిధమున, వ్యష్టి నమృష్టి దేహములన్ — వ్యష్టి = ప్రత్యేకములైనట్టియు, సమష్టి = సముదాయరూపములైనట్టియు, దేహములన్ = స్థూలసూక్ష్మకారణశరీరములకును , ధీమాయలన్ = వాని నాశ్రయించి యున్న బుద్ధి (అవిద్య) మాయలను, జీవపర<noinclude><references/></noinclude> 5lkhowh8ife99qqjm6n5dww5fmkya81 104 209129 599472 588080 2026-10-31T01:38:33Z Ramesam54 3001 599472 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ramesam54" />{{rh| |ద్వి తీ యా శ్వా స ము. |319 }}</noinclude> విమర్శపూర్వకముగ నిర్ణయింపఁదగిన యర్థము. (బాగుగ విచారించిచూచిన త్వం పద మునకు "కూటస్టుఁడు” అనియే యర్థ మేర్పడును గాని జీవుఁడని యేర్పడదు. (స మ………త్మిక - సమష్టి = సముదాయరూపము లైన, శరీర = దేహములయొక్కయు, అవ స్థాత్రయ = అవస్థలయొక్కయు త్రయమే, ఆత్మిక = స్వరూపముగాఁ గలది, ఐన మాయయున్ = ఐనట్టిమాయయును, వైశ్వానరహిరణ్యగర్భావ్యాకృతనామకఁబు = వైశ్వానరుడనియు హిరణ్యగర్భుఁడనియు అవ్యాకృతుఁడనియు పేర్లు గలది, ఐన మాయాప్రతిబింబేశ్వర. . . బును = ఐవ = ఐనట్టియు, మాయా =మాయయందు, ప్రతి బింబ = ప్రతిబింబించిన, ఈశ్వర = ఈశ్వరుఁడును, చైతన్యంబును - బ్రహ్మ ప్రతిబిం బమును, సర్వ.. లును-సర్వజ్ఞత్వ = సకలమును దెలిసికొనఁ గలుగుట, సర్వేశ్వరత్వ= సకలమును నియమింపఁ గలుగుట, సర్వాంతర్యామిత్వ = సర్వప్రపంచమునకును, అం తర్యామియై యుండుట, ఆదిగుణంబులును = అనుమొదలగు నీశ్వరగుణములును, కూ డి = కలసి, తత్పదవాచ్యార్థంబు = తత్ = అది” ఆనుపదమునకు సామాన్యముగఁ చెప్పఁదగినయర్థము. (లోకమున నుపాసకులు మొదలగువారు “తత్ = అది” ఆనుపద మునకు సర్వజ్ఞత్వాదిగుణయుక్తుఁ డగు పర మేశ్వరుని నర్థముగాఁ జెప్పుచున్నారు.) దేశ కృతకాలకృతవస్తుకృత పరిచ్ఛేదశూన్యంబును = దేశము చేతగాని కాలము చేఁగాని పదార్దముల చేఁగాని యేర్పఱుపఁబడు భేదము లేనిదియు (అనఁగా సర్వదేశకాలవస్తువు లయందు వ్యాపించియుండునదియు), స్వజాతీయవిజాతీయస్వగతభేదరహితంబును = తనజాతివలనఁ గాని యితరజాతివలనఁ గాని తవయందే యున్న యవయవములవలనఁ గాని గలుగు భేదములు లేనిదియు, సత్యజ్ఞానానందస్వరూపంబును = సత్యజ్ఞానానందములు స్వరూపముగాఁ గలదియు, ఐన... త్రంబు - ఐనట్టి = ఐన, పరిపూర్ణ = నిండిన, అద్వితీయ = రెండవది లేని, బ్రహ్మచైతన్య మాత్రంబు =పరబ్రహ్మరూప మగు విజ్ఞానము మాత్రమే, తత్పదలక్ష్యార్థంబగున్ = తత్ అను పదమునకు లక్ష్యార్థము (అనఁగా విచారించి, నిర్ణయింపఁదగిన యర్థమై యున్నది. బాగుగ విచా రించిన తత్పదమునకు పరబ్రహ్మమే యర్థ మగును గాని యీశ్వరుఁడు కానేరఁడు.) విరుద్ధ = ఐక్య మగుటకు వీలు కాని, ధర్మంబు లైన = కించిద్ జ్ఞత్వ సర్వజ్ఞత్వాదిధర్మములు వాచ్యార్థంబులతోన్ = జీవేశ్వరులతో, లక్ష్యార్థంబులకున్ = కూటస్థ పరమాత్మ లకు (అనఁగా త్వం పదవాచ్యార్ధ మగు జీవునితో తత్పదల క్ష్యార్థ మగుబ్ర హ్మమునకుఁ నాని తత్పద వాచ్యార్థమగునీశ్వరునితో త్వంపదలక్ష్యార్థ మగుకూటస్థునకుఁ గాని, (ఐ శ్యంబు = అభేదము, సంభవింపదు = కలుగదు, కావునన్ = కాఁబట్టి, ఒక్క దేశంబునన్ = ఒక్కచోట, ఒక్కకాలంబున = ఒక్క సమయమున, ఒక్క రూపంబుననున్న పు రుషునిన్ = ఒక విధము గానున్న మనుష్యుని, వేఱొక్క దేశంబునన్ = మఱియొక స్థల మున, మఱియొక్క కాలంబునన్ = మఱియొక సమయమున, కొండొకరూపంబుచేన్ =<noinclude><references/></noinclude> pl2bvq0vr04fzmkj07wltvldi3oiy76 102 209797 599922 548256 2026-10-31T10:42:18Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 599922 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = పోకూరి |అసలుపేరు = కాశీపత్యవధాని |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ప |పుట్టిన_యేడు = 1893 |గిట్టిన_యేడు = 1974 |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = పోకూరి కాశీపత్యవధాని |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * సారంగధరీయము {{authority control}} s70ldb5ujos1g6pft6dekk49nu6i8af 104 218014 599315 569241 2026-10-30T12:59:59Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599315 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>మొదలుకొని యరువదిగడియలు వ్యాపించియుండునది. అంతకు తక్కువ వ్యాపించునది సఖండతిథి యనబడును. అదియు రెండువిధములు; శుద్ధ, విద్ధ, యని. అందు సూర్యోదయము మొదలుకొని యస్తమయ పర్యంత ముండునదియు శివరాత్రి మొదలగు వ్రతములకు అర్థరాత్ర పర్యంతము వ్యాపించునదియు శుద్ధతిథి యన బడును. తక్కినది విదయనబడును. అనగా వేధ కలదనుట. మరియొకథితో గలయుట వేధ యనబడును. అది రెండు విధములు; ప్రాతర్వేధ, సాయంవేధయునని, సూర్యోదయానంతర మారుగడియల వరకు మరియొక తిథి గలయుట ప్రాతర్వేధ, సూర్యాస్తమయమునకు మున్ను షర్ఘటికాపర్యంతము మరియొక తిథి గలయుట సాయంవేధ, ఏకాదశీ వ్రత విషయమైన వేధ ముందు జెప్పబడును. కొన్ని తిథులలో వేధ యధికముగావలయును. ఎట్లనిన; షష్ఠికి పంచమీవేధ పండ్రెండుగడియలు, ఏకాదశీతిథికి దశమివేధ పదునైతుగడియలు, పూర్ణిమకు చతుర్దశీ వేధ పదునెనిమిది గడియలు. ఇట్లువిద్ధలై అతిథులు కొన్ని కర్మలకు గ్రహ్యములు, కొన్నింటికి నిషిద్ధములు. అందు సంపూర్ణతిథియు శుద్ధతిథియు సందేహము లేకుండుటవలన నిర్ణయము నపేక్షింపవు. అట్లు సఖండ తిథియునునిషేధము విషయమై నిర్ణయింపనక్కరలేదు. ఎట్లనిన; శ్లో॥ “నిషేధస్తు నివృత్త్యాత్మా కాలమాత్రమపేక్షతే” యని యున్నందున అష్టమి మొదలగు తిథులయందు నారికేళాది భక్షణ నిషేధమునకు తత్కాలమాత్ర వ్యాపితిథియే కావలెను. కనుక విహితములైన వ్రతాదుల విషయమే తిథి నిర్ణయము చెప్పబడును. అక్కడ మేకర్మ యెప్పుడు చేయవలయునో అప్పటి పర్యంతము వ్యాపించుతిథి కర్మకు గావలెను ఎట్లనిన; వినాయక వ్రతాదుల యందు మధ్యాహ్నాది కాలమున పూజదికము విధింపబడినందు తత్కాల తిథియే గాహ్యము. పూర్వపర దినములు రెంటియందు మధ్యాహ్నాది వ్యాప్తి యుండినను, లేకున్నను తదేకదేశ వ్యాప్తియున్నను యుగ్మవాక్యమేదనిన, శ్లో॥ “యుగ్మాగ్ని యుగభూతానం షణ్మున్యర్వసురంధ్రయోః, రుద్రేణ ద్వాదశీ యుక్తా చతుర్దశ్యాచ పూర్ణిమా, ప్రతిపద్యవ్యమావాస్యా తిథ్యోర్ముగ్మం మహాఫలమ్. అని. అందు యుగ్మమనగా ద్వితీయ, అగ్నియనగా తృతీయ, ఈ రెండును పరస్పర విద్ధలై గ్రాహ్యములు. ఇది యొకయుగ్మము. ఇట్లు చతుర్థీపంచమీ యుగ్మము, షష్ఠీసప్తమియుగ్మము, అష్టమి నవమి యుగ్మము, ద్వాదశ్యేకాదశీయుగ్మము, చతుర్దశీ పౌర్ణమాసీయుగ్మము, అమావాస్యా ప్రతిపద్యుగ్మము మహాఫల మిచ్చునని అర్థము. కొన్నిసమయములలో శ్లో॥ "చతుర్థీ గణనాథస్య మాతృవిద్ధా ప్రశస్యతే” యను విశేష వచనములచే గ్రాహ్యత్వము నిశ్చయించవలెను. మాతృవిద్ధ యనగ తృతీయతో గలసిన చతుర్థి ప్రశస్తమనుట. వచన ప్రామాణ్యముచే, గ్రహింపవలసి వచ్చిన తిథి యొకవేళ కర్మకాలమందు లేకపోయినను తత్సాకల్యమును బోధించు వచనములచే అది యున్నట్లుభావింపవలెను. వచనము లెవ్వియనిన శ్లో "యాం తిథిం సమనుప్రాప్య ఉదయం యాతి భాస్కరః సా తిథిస్సకలా జ్ఞేయా స్నావదానాదికర్మసు.” ఇత్యాదులు. అనగా నే తిథిలో సూర్యోదయమగునో యా తిథి పరమందు లేకున్నను, తత్ప్రయుక్త<noinclude><references/></noinclude> td1khg63t7eubsl5q66siwqgdxobtqx 0 228337 599678 584708 2026-10-31T07:55:40Z Rajasekhar1961 50 599678 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[మహా విద్యాది సూత్రావళి]] | రచయిత = అయ్యల సోమయాజుల గణపతిశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = ద్వితీయ భాగము | ముందరి = [[../ప్రథమ భాగము/]] | తదుపరి =[[../అనుబంధము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf" from=68 to=130 /> {{PD-India}} 5y8eaoje83bca4g78wqr2ahwfj5kzmn 104 238973 599303 597005 2026-10-30T12:36:57Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> {{c|''సంపాదక హృదయం'''}} {{rh|సంపుటి 1|| సంచిక:3}} {{rh| అమ్మనుడి || మే 2015}} {{c|తెన్నాట తెలుగు నుడి పోరాటం}} తెన్నాట (తమిళనాట) తెలుగునుడిని నిలబెట్టుకోవడానికి తెలుగువారి తపన ఏమిటో, చేస్తున్న పోరాటం ఏమిటో నిన్నటి 'నడుస్తున్న చరిత్ర' నేటి 'అమ్మనుడి' చదువరులకు తెలుసు. ఇప్పుడా పోరాటానికి ఒక తీరూ తెన్నూ ఏర్పడుతున్నది. తెలుగువాణి' సంస్థ తెలుగు చదువులు నేర్పుతున్న క్రమంలో సమకూడు తున్న తెలుగు లెంకల తోడ్పాటుతో ఈపని జరుగుతున్నది. తెలుగు భాషోద్యమ సమాఖ్య తీర్చిదిద్దిన తెలుగు పతాకాన్ని వారు అందుకొన్నారు. ఇప్పుడు తమదైన తెలుగుతల్లి ప్రార్ధన గీతాన్ని-వేడుకోలు పాటను వ్రాసుకొన్నారు. ఆ పాటను ఈ పత్రిక రెండవ అట్టపై చూడండి. దక్షిణదేశ ప్రాంతంలోని తెలుగు తోబుట్టువులు తమ ఉనికి పోరాటానికి స్ఫూర్తినిచ్చే తెన్ (దక్షిణ) తెలుగు - తెందెలుగు తల్లిని ఆవాహన చేసుకొన్నారు. ఎంతో సుందరమైన (చెన్) ఆ తెలుగుతల్లికి వేడుకోలు పాటను పాడుకొంటూ- ఆ దక్షిణ ప్రాంతంలో మూల ద్రావిడంలోంచే పుట్టిన తమిళ తోబుట్టువులతో కలిసి బ్రతుకుతున్నారు. వేల ఏండ్లుగా నెలకొన్న ఆ తెలుగుతల్లి తియ్యని స్వరాన్ని కీర్తిస్తున్నారు. ఆ ప్రాంతంలో పారుతున్న అరుణ, పెన్నా, కావేరి, వైగా, పరణి అనే అయిదు ఏరుల నడుమ అందంగా అమరివున్న తమ భూభాగాన్నీ అక్కడి తొలిజాతి జనులుగా తమ ఉనికినీ తలచుకొని మురిసిపోతున్నారు. ఆ నదులు వడివడిగా పరుగులిడి, తమ చేనులకు ప్రాణంపోస్తూ పచ్చని పైరులనూ, పాడిపంటలనూ సమకూర్చి తమ కడుపులను నింపి తమ బ్రతుకును నిలుపుతున్నాయనీ శౌర్యవంతురాలయిన ఆ అమ్మ తమను కాపాడుతున్నదని వారు పొంగి పోతున్నారు. పడమటి కొండలను ఆ తల్లి కుడిచేతిలోనున్న పతాకం (కొడి) అనీ, ఎడమచేతిక్రింద బంగాళాఖాతం (తూర్పు కడలి) ఉందని, తిరుమలకొండ ఆమె తల కొప్పు అనీ, వానమామల కొండలు ఆమె కాలి తొడుగు అనీ అలాంటి గొప్ప రూపాన్ని వారి మనసులలో ముద్రించుకొని ఆ తెందెలుగు తల్లిని ఆ నిండు జాబిల్లిని - గొంతెత్తి వేడుకొంటున్నారు. కొంగు, మొరసు, చోళ, తొండ, పాండ్య నాడులు అయిదింటి పూర్తి భౌగోళిక రూపమే తెన్నాడు అని స్పష్టంగా తమ తావును వారు గుర్తించారు. ఈ నాడుల్లో నెలకొనియున్న ఆ తెందెలెగు తల్లి తావుతావుకూ పలుతీరులు పలుకుతున్నది అనీ ఆమె పలుకులు తమ చెవులకు తేనెలు చిలకరిస్తున్నాయి అనీ వారు పొంగిపోతున్నారు. ఆ తల్లిని ఒక నిండైన భావచిత్రంగా తలచుకొని, ఆమెను తమ ముందు సాక్షాత్కరింప జేసుకొని, 'అమ్మా, నీమీద ఒట్టు. మేం తెలుగును నిలుపుకొంటాం' అని మరీ మరీ ఒట్టు పెట్టుకొంటున్నారు. 'అమ్మనుది' తొలిసంచిక (మార్చి) ముఖచిత్రంగా ఇచ్చిన తెలుగునుడి పటంలో ఈ తెన్నాడు విస్తీర్ణాన్ని చూడండి. ఆంధ్ర, తెలంగాణలు గాక, ఈ తెన్నాడూ గాక ఇంకా తెలుగువారు పరుచుకొనివున్న నేలను పరికించండి. తెలుగునేల అంటే నేటి ఆంధ్ర, తెలంగాణలు కలిసిన ప్రాంతమేనని, నిన్నటిదాకా వున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ మాత్రమే తెలుగువారి భూమి అనీ అందరినీ భ్రమల్లో ముంచేసిన నాయకత్వం ఈ తెలుగుజాతికి దాపురించింది. ఇప్పుడు వాటిని పటాపంచలు చేసే యువజనతరంగం ఆ ప్రాంతాల్లో పొంగివస్తున్నది. నేడు ఇది తెన్నాడుతో మొదలైంది. రేపు తక్కిన చోట్లకు పాకుతుంది. తెన్నాటిలో ఇప్పుడు చోటుచేసుకుంటున్న పరిణామాలు రానున్న తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి | మే 2015<noinclude><references/> {{rh|తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి మే 2015||7}}</noinclude> rrptcedmkgymwgtrtwt3hbi4fp4kcsu 104 238974 599309 597006 2026-10-30T12:49:39Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude>{{c|సంపాదక హృదయం}} మార్పులకు కొద్దిపాటి సూచికలు మాత్రమే. 'అస్తిత్వ ఉద్యమాలు' అని మేధావులు పలుకుతున్న మాటను మనం హాయిగా తెలుగులో ఉనికి పోరాటాలు అనుకోవచ్చు. స్త్రీలు, పీడితులు, వెనుకబడిన కులాలు, వృత్తివర్గాలు వంటి రంగాలకు చెందిన ఉనికి పోరాటాలుగా ఇవి ప్రసిద్ధం. మరి, బలమైన కారణాలతో ఒక రాజకీయ పోరాటంగా సాగే ప్రాంతీయ అస్తిత్వ పోరాటాలకు ఇటీవలి తెలంగాణ పరిణామాలే సాక్ష్యం. ఏ నుడి అయినా ప్రజల్ని కలిపి వుంచేదేగాని, వారి మనుగడకు, ఉనికి పోరాటాలకు అది అడ్డు కాదు. పైగా ఆ వర్గాల నడుమ అవగాహనను, సహకారాన్ని పెంచే తోడుగా ఉంటుంది. ఒక నుడి జాతిజనులు భౌగోళికంగా విస్తరించి వున్నప్పుడు వారి బ్రతుకు అక్కరలకు అడ్డుపడేదిగా అమ్మనుడి ఎప్పుడూ ఉండదు. ఈ స్వభావమే ఇప్పుడు దూరతీరాలలో నెలకొని వున్న తెలుగు ప్రజలందరి ఉనికి పోరాటాలకు కావలసిన తెగువనూ, చేవనూ ఇస్తున్నది. దీన్ని అన్ని ప్రాంతాలలోని తెలుగు జనులు, జన నేతలూ తెలుసుకోవాలి. ఒకరికొకరు తోడు నిలిచి, దేశంలో అన్ని ప్రాంతాల తెలుగువారి ఉనికి పోరాటాలకు మద్దతు ఇవ్వాలి. అలాంటి అక్కర శ్రీలంకలోని తమిళులకు ఏర్పడిందని భారతదేశంలోని తమిళులు తెలుసుకొని, వారిని సమర్ధించేందుకు ఎంతగా తమ రాజకీయాలను మలచుకొన్నారో గమనించాలి. అదేవిధంగా దేశంలోనూ, ఇతర దేశాల్లోనూ ఉన్న తెలుగువారి భాషా సంస్కృతుల, జీవన హక్కుల రక్షణకు రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలూ మద్దతు ఇవ్వాలి. ఈలోపుగా ఈ రెండు రాష్ట్రాల్లో తెలుగును బలమైన సాధనంగా తీర్చిదిద్దుకునేందుకు తగిన అన్ని చర్యలను ప్రభుత్వాలు చేపట్టేలా ఉద్యమాలు రావాలి. ఆ ఉద్యమాలే జాతిభావనను పెంపొందించగలుగుతాయి. ఎన్ని రాష్ట్రాల్లో ఉన్నా, ప్రాంతాల్లో ఉన్నా తెలుగుజాతి బంగరు భవితకు అవి దారి చూపగలుగుతాయి. తమ 'అమ్మ నుడి'ని తల్లిగా భావించడం ఈ నేల జనుల్లో ఉన్న ఒక గొప్ప భావన. అది వారి నెత్తుటిని ఉరకలెత్తిస్తుంది. స్ఫూర్తినిస్తుంది. ఆ భావన దైవభావనతో సమం అవుతుంది. మొన్నటిదాకా తెలుగుతల్లి గానే....నిన్నటినుంచి తెలంగాణ తల్లిగా కూడా... ఇప్పుడు తెందెలుగుతల్లి గానూ... రేపు మరొకరూపం. ఊహలు, ఊహాచిత్రాలు, శిల్పాలు ఎలా ఉన్నా అందరు తల్లుల పలుకు ఒక్కటే-అది తెలుగు, ఆ పలుకు తీరులు అనేక సహజకారణాలవల్ల పలువిధాలుగా ఉంటాయి. అందుకే తెలుగువారివి 'పలునెలవులు'. అయినా 'పలుకు ఒక్కటే'. లిపి ఒక్కటే. ఈ సహజ, శాస్త్రీయ, చారిత్రక సత్యాన్ని చూడలేనివారిపట్ల కోపం వద్దు. వారే కాలక్రమంలో దారికి వస్తారు. 'అమ్మ నుడి' చేవ అటువంటిది, అమ్మ ఒడి అటువంటిది. ఆ నెనరు అటువంటిది. విజయదశమి పండుగలో రోజుకొక్క తీరున అమ్మవారిని అలంకరిస్తారు. మూలవిరాట్టు ఆమే. ఆరోజు అలంకారాన్ని బట్టి భక్తులరాక, పూజాదికాలు, వేడుకలు ఉంటాయి. తెలుగుతల్లి కూడా అటువంటి శక్తి స్వరూపిణే. ఆమెకు తావుకొక అలంకారం... పలుకుకొక సోయగం... అంతటా మధురస్వరాలు వినిపించే పలుకులతల్లి ఆమె. చివరగా చెప్పదలచుకొంది ఒక్కటే. వివిధ ప్రాంతాల్లోని తెలుగువారు తమ బంగరు భవిత కోసం చేసే ఉనికి పోరాటాలు జాతికి ముందడుగులే అవుతాయి. వాటిని సాటి తెలుగువారు ప్రోత్సహించాలి. తోడ్పడాలి. తెన్నాడులో ఇప్పుడు తెలుగువారు సాగిస్తున్న పోరాటం తమ నుడి-నానుడి లను (భాషాసాహిత్యాలను) రక్షించుకోవడంకోసమే. అయితే దాన్ని తమిళనాడులోని తమిళ రాజకీయ నేతలు ఒక ధిక్కారంగా భావించవచ్చు. అయినా అక్కడి 42 శాతంకు పైగా ఉన్న తెలుగువారు తమ నేలతల్లిని గౌరవిస్తూ, తమ తోటి తమిళ తోబుట్టువులతో చేయి చేయి కలిపి నడుస్తామని తమ వేడుకోలు పాటలోనే ఒట్టుపెట్టు కుంటున్నారు. ఇక వారిని శంకించడానికేముంది. వేల ఏండ్లుగా తమ నేలపైనే తామున్నందున నుడి పరమైన తమ హక్కులను సాధించుకోవడానికి, తోటివారితో కలిసి స్వాభిమానంతో మనుగడ సాగించడానికీ తెన్నాట తెలుగువారు చేస్తున్న సాంస్కృతిక పోరాటాన్ని బలపరచడం మనందరి కర్తవ్యం. {{rh|09-5-2015|| సామల రమేష్ బాబు.}} {{c|'''ఏ రాష్ట్రంలో ఉన్నా ఏ దేశంలో ఉన్నా తెలుగువారంతా ఒక్కటే '''}}<noinclude><references/> {{rh|తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి మే 2015||8}}</noinclude> hxnldnawvkyxsuc0z7345dzkg2vi2jh 104 238975 599320 597007 2026-10-30T13:23:56Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599320 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude>{{rh|మరచిపోతున్నాం||}} {{c|మలి తెలుగు శాసనం:}} {{c|జయసింహుని విప్పర్లశాసనం}} '''మన చరిత్ర, సంస్కృతి, భాష, శిల్పం, చిత్రలేఖనం, ఆట, పాటల గురించిన ఒకప్పటి విషయాలను ఇప్పటి చదువరులకోసం అమ్మనుడి పత్రిక' “మరచిపోతున్నాం" అనే కొత్త శీర్షికను మొదలుపెడుతున్నాం. ఈ పరంపరలో మొదటి వ్యాసంగా మలి తెలుగు శాసనం (విష్పర్తి జయసింహుని శాసనం) అందిస్తున్నారు డా॥ ఈమని శివనాగిరెడ్డి గారు మరియు డా॥ మొవ్వ శ్రీనివాసరెడ్డి గారు.'''--సంపాదకుడు 'నాగబు' తొలితెలుగు పదమని వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రిగారినుంచి ఆరుద్రగారివరకు అనుకొన్నారు. ఇప్పటికీ అలానే ప్రచారం జరుగుతోంది. అయితే దాని వివరాలను తెలుపుతున్న నాగబు(ద్ధి) అనే వ్యక్తిపేరని, 'నాగబు’ ముందు వరుసలోనూ, (ద్ధి)దానం రెండో వరుసలోనూ ఉన్న క్రీ. శ. 1వ శతాబ్ది అమరావతి శాసనంలో ఉందని ఆమధ్య ఈమని శివనాగిరెడ్డి, జితేంద్రబాబు, సూర్యకుమార్లు ఒక వ్యాసం (మిసిమి)లో పేర్కొన్నారు. నాగబు పదమే కానప్పుడు తొలి తెలుగుపదం అసలే కాదని వారివాదన. అది అలా ఉంచితే, క్రీ.శ.6వ శతాబ్దికి చెందిన కనమళ్ల ధనంజయుని శాసనమే తొలి తెలుగు శాసనంగా గుర్తింపు పొందింది. గుంటూరు జిల్లా నకరికల్లు మండలంలోని విప్పర్ల (విత్పణ్తి) గ్రామంలోని చెరువు కట్టపైనున్న తూర్పు చాళుక్య ప్రభువైన జయసింహవల్లభ మహారాజులు వేయించిన శాసనాన్ని మలితెలుగు శాసనంగా చెప్పుకోవచ్చు. శాసనంలో 'స్వస్తిశ్రీ మత్ సకలలోకాశ్రయ జయసింఘవల్లభ మహారాజలాకున్ ప్రవర్ధమాన విజయరాజ్య సంవత్సరంబుల్ ఎణుంబొది అన్నేణ్ణి అమ్మ పూణమునాండు' అని ఉండటాన, వేంగీచాళుక్య మొదటి రాజైన కుబ్జవిష్ణువర్ధనుని పెద్దకొడుకు జయసింహుడు క్రీ.శ.641లో సింహాసనమెక్కి క్రీ.శ. 674 వరకూ పాలించాడు. విప్పర్ల శాసనంలో - సింహాసనమెక్కిన తరువాత 8వ సంవత్సరంలో ఆ శాసనాన్ని వేయించాడని ఉంది. ఇది. క్రీ.శ. 641+8 = 649-650వ సంవత్సరానికి సరిపోతుంది. జయసింహుడు తన పొలమూరు శాసనంలో కళింగాంధ్ర శతృరాజులను జయించానని చెప్పుకొన్నా దండి 'దశకుమార చరిత్ర'లో, జయసింహుడు కళింగ గంగరాజుతో జరిగిన యుద్ధంలో చనిపోయాడని చెప్పాడు. ఇతనికి సర్వసిద్ధి అనే బిరుదుంది. విప్పర్ల శాసనంలో 'సకలలోకాశ్రయ' అనే బిరుదుంది. ఇంకా ఇతని శాసనాలు గుంటూరు జిల్లా మాచర్ల, కృష్ణాజిల్లా పెద్దమద్దాలి శాసనాలు కూడా ఉన్నాయని చరిత్రకారులు వి.కె.మోహన్ పేర్కొన్నారు. వి.కె.మోహన్, ఎం. సోమశేఖరరావులు 'గుంటూరు జిల్లా సమగ్రచరిత్ర - సంస్కృతి' అనే పుస్తకంలో విప్పర్ల శాసనాన్ని తూర్పు చాళుక్యుల తొలిశాసనంగానూ, భాషాపరంగా ముఖ్యమైన శాసనంగానూ' చెప్పారు. ఇక విప్పర్ల శాసనానికొస్తే 'సంవత్సరంబుల్' 'ఎణుంబొది' 'పూణ్ణమనాండు' 'బిణిసేసిన' 'పులొంబున' 'చెఱువుపడుమాఱికోట' 'ఎణుంబొదిపుటు' 'అట్లిపట్టు' 'తాళుకొంటళాయు' 'పడువారంబు ఇచ్చిరి' 'పాఱపడువారంబు' 'కుడుచువారు' 'యిల్లికాను' 'విత్పత్తిగాణంబు' 'చువ్వుటూరుగాణంబు' 'విండిరాజులముట్లు కలిముడిరాజుల్' అన్న తెలుగుపదాలు ఆసక్తికరంగా ఉన్నాయి. అక్కడే ఉన్న మరో శాసనంలో 'సముద్రంబునిల్పి' 'మహిమిన్ద' 'గుడ్లునన్దవనంబు' 'ప్రసాదంబుళన్నియు’ {{Css image crop |Image = Ammanudi May 2015 - Samala Rameshbabu.pdf |Page = 7 |bSize = 600 |cWidth = 498 |cHeight = 242 |oTop = 516 |oLeft = 50 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/> {{rh|తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి మే 2015||9}}</noinclude> d3kpunxrb2a74v1v7vkbd21ys2gml9o 599321 599320 2026-10-30T13:24:43Z A.Murali 3019 599321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude>{{rh|మరచిపోతున్నాం||}} {{c|మలి తెలుగు శాసనం:}} {{c|జయసింహుని విప్పర్లశాసనం}} '''మన చరిత్ర, సంస్కృతి, భాష, శిల్పం, చిత్రలేఖనం, ఆట, పాటల గురించిన ఒకప్పటి విషయాలను ఇప్పటి చదువరులకోసం అమ్మనుడి పత్రిక' “మరచిపోతున్నాం" అనే కొత్త శీర్షికను మొదలుపెడుతున్నాం. ఈ పరంపరలో మొదటి వ్యాసంగా మలి తెలుగు శాసనం (విష్పర్తి జయసింహుని శాసనం) అందిస్తున్నారు డా॥ ఈమని శివనాగిరెడ్డి గారు మరియు డా॥ మొవ్వ శ్రీనివాసరెడ్డి గారు.--సంపాదకుడు''' 'నాగబు' తొలితెలుగు పదమని వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రిగారినుంచి ఆరుద్రగారివరకు అనుకొన్నారు. ఇప్పటికీ అలానే ప్రచారం జరుగుతోంది. అయితే దాని వివరాలను తెలుపుతున్న నాగబు(ద్ధి) అనే వ్యక్తిపేరని, 'నాగబు’ ముందు వరుసలోనూ, (ద్ధి)దానం రెండో వరుసలోనూ ఉన్న క్రీ. శ. 1వ శతాబ్ది అమరావతి శాసనంలో ఉందని ఆమధ్య ఈమని శివనాగిరెడ్డి, జితేంద్రబాబు, సూర్యకుమార్లు ఒక వ్యాసం (మిసిమి)లో పేర్కొన్నారు. నాగబు పదమే కానప్పుడు తొలి తెలుగుపదం అసలే కాదని వారివాదన. అది అలా ఉంచితే, క్రీ.శ.6వ శతాబ్దికి చెందిన కనమళ్ల ధనంజయుని శాసనమే తొలి తెలుగు శాసనంగా గుర్తింపు పొందింది. గుంటూరు జిల్లా నకరికల్లు మండలంలోని విప్పర్ల (విత్పణ్తి) గ్రామంలోని చెరువు కట్టపైనున్న తూర్పు చాళుక్య ప్రభువైన జయసింహవల్లభ మహారాజులు వేయించిన శాసనాన్ని మలితెలుగు శాసనంగా చెప్పుకోవచ్చు. శాసనంలో 'స్వస్తిశ్రీ మత్ సకలలోకాశ్రయ జయసింఘవల్లభ మహారాజలాకున్ ప్రవర్ధమాన విజయరాజ్య సంవత్సరంబుల్ ఎణుంబొది అన్నేణ్ణి అమ్మ పూణమునాండు' అని ఉండటాన, వేంగీచాళుక్య మొదటి రాజైన కుబ్జవిష్ణువర్ధనుని పెద్దకొడుకు జయసింహుడు క్రీ.శ.641లో సింహాసనమెక్కి క్రీ.శ. 674 వరకూ పాలించాడు. విప్పర్ల శాసనంలో - సింహాసనమెక్కిన తరువాత 8వ సంవత్సరంలో ఆ శాసనాన్ని వేయించాడని ఉంది. ఇది. క్రీ.శ. 641+8 = 649-650వ సంవత్సరానికి సరిపోతుంది. జయసింహుడు తన పొలమూరు శాసనంలో కళింగాంధ్ర శతృరాజులను జయించానని చెప్పుకొన్నా దండి 'దశకుమార చరిత్ర'లో, జయసింహుడు కళింగ గంగరాజుతో జరిగిన యుద్ధంలో చనిపోయాడని చెప్పాడు. ఇతనికి సర్వసిద్ధి అనే బిరుదుంది. విప్పర్ల శాసనంలో 'సకలలోకాశ్రయ' అనే బిరుదుంది. ఇంకా ఇతని శాసనాలు గుంటూరు జిల్లా మాచర్ల, కృష్ణాజిల్లా పెద్దమద్దాలి శాసనాలు కూడా ఉన్నాయని చరిత్రకారులు వి.కె.మోహన్ పేర్కొన్నారు. వి.కె.మోహన్, ఎం. సోమశేఖరరావులు 'గుంటూరు జిల్లా సమగ్రచరిత్ర - సంస్కృతి' అనే పుస్తకంలో విప్పర్ల శాసనాన్ని తూర్పు చాళుక్యుల తొలిశాసనంగానూ, భాషాపరంగా ముఖ్యమైన శాసనంగానూ' చెప్పారు. ఇక విప్పర్ల శాసనానికొస్తే 'సంవత్సరంబుల్' 'ఎణుంబొది' 'పూణ్ణమనాండు' 'బిణిసేసిన' 'పులొంబున' 'చెఱువుపడుమాఱికోట' 'ఎణుంబొదిపుటు' 'అట్లిపట్టు' 'తాళుకొంటళాయు' 'పడువారంబు ఇచ్చిరి' 'పాఱపడువారంబు' 'కుడుచువారు' 'యిల్లికాను' 'విత్పత్తిగాణంబు' 'చువ్వుటూరుగాణంబు' 'విండిరాజులముట్లు కలిముడిరాజుల్' అన్న తెలుగుపదాలు ఆసక్తికరంగా ఉన్నాయి. అక్కడే ఉన్న మరో శాసనంలో 'సముద్రంబునిల్పి' 'మహిమిన్ద' 'గుడ్లునన్దవనంబు' 'ప్రసాదంబుళన్నియు’ {{Css image crop |Image = Ammanudi May 2015 - Samala Rameshbabu.pdf |Page = 7 |bSize = 600 |cWidth = 498 |cHeight = 242 |oTop = 516 |oLeft = 50 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/> {{rh|తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి మే 2015||9}}</noinclude> l1nnhld6lbhu18ditxjybgxui2mf4q1 104 238976 599324 597008 2026-10-30T13:41:07Z A.Murali 3019 599324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" /></noinclude> 'ఇరు వుట్టి ఆడ్లపట్లు' ఈ ఊడ్లందు 'ఏనువుట్లు ఆడ్లపట్టు' 'శ్రీవిత్పత్తి' 'చంద్రాదిత్యల కలయన్తగాలంబుగ' 'కవులఆయంబు' ‘దీనికివక్రంబువచ్చిన’ పాఱ(బ్రాహ్మణుడు) మొదలైన తెలుగు పదాలున్నాయి. తెలుగుభాష క్రమపరిణామాన్ని అధ్యయనం చేసే పరిశోధకుల దృష్టికి తేవడమే ఈ వ్యాసం ముఖ్యోద్దేశము. కనమళ్ల ధనంజయుని శాసనం జాడ తెలియని నేపథ్యంలో కనీసం ఈ విప్పర్ల శాసనాన్నైనా కాపాడుకుని, ప్రచారం చేయాల్సిన అవసరముంది. (ఈ శాసన ఫోటోలను అందించిన విప్పర్లవాసులు కటికల రమణయ్య, జల్లిపల్లి వీరస్వామి, గాసి వెంకటేశ్వర్లు, ఆకుల కొండలు, పిడుగురాళ్లకు చెందిన శాంతిదూత నాయకురాలు పై వినూత్న పరిశోధనలు గావించిన కె.హెచ్.వై. మోహనరావుగార్లకు కృతజ్ఞతలు. {{c|'''దక్షిణ భారత శాసన సంపుటి-6.'''}} {{c|'''శాసన సంఖ్య - 584, 585 '''}} {{Css image crop |Image = Ammanudi May 2015 - Samala Rameshbabu.pdf |Page = 8 |bSize = 600 |cWidth = 242 |cHeight = 369 |oTop = 271 |oLeft = 57 |Location = center |Description = }} 9. రంబు ఇచ్చిరి పాఱపడువారంబు మావి(0)డీశ్వరంబున కళా- 10. కణుగుమిచ్చి కుడుచువారు యిట్లికాను ఏ వెఱుగవా - 11. రు విశ్శక్తిగాణంబు ( బొట్టు (గాణంబు నువ్వుటూరుణంబు అదే పలకపై... 129 ఒకవైపు :1. స్వస్తి శ్రీమత్ సకలలోకాశ్రయ జయసింఘ- :2. వల్లభమహారాజులకు ప్రవర్ధమాన విజయరా- :3. జ్ఞాసంవత్సరంబుల్ ఎలంబోది అన్వేష్టి అమ్మ' పూజ- :4. మనాణ్డాం విండీరాజుల ముట్టుకలి ముడి రాజుల్ :5. మ్లా విండిసముద్రరకై నాకు బణిసేసిన కల్చివీ - :6. టరుఱ మద్దికదుమూటికి విత్పణ్తి ఉత్తరంబున పులొ- :7. ఁబున చెఱువు పడుమాటికోట ఎణుంబొది పుట్ను ఆ :8. ఱపట్టుసేను (*) తూప్పు నకోటితా(ఱు) తోంటళాయు పడువా- :9. రంబు ఇచ్చిరి పాఱపడువారంబు మ్లావి(0)డీశ్వరంబున కళా- :10. కణుగుమిచ్చి కుడుచువారు యిట్లికాను ఏ వెఱుగవా - :11. రు విత్పఱిగాణంబు (నొ) ల్గొట్టు (న)గాణంబు నువ్వుటూరుణంబు {{Css image crop |Image = Ammanudi May 2015 - Samala Rameshbabu.pdf |Page = 8 |bSize = 600 |cWidth = 236 |cHeight = 373 |oTop = 144 |oLeft = 311 |Location = center |Description = }} మే... 1. .. గొమ్మలోనిటి సముద్రంబు ని(ల్పి ) మహిమిద్దమణిపా పెరువెళుగుడ్లు నన్దవనంబు. న్దిల్లు పేవు వేపుర. (ఘ) మ్మ .. 2. 3. 4. .... 5. శ్రీవి లేవని పొగఱకుడుము . సేపుటకలిముడి .. నప్రసాదంబుళన్నియుమి హతకపుత్రకమునియో ... (శ్రీ) (శి) లావిశాలవిపుల సంపూర్ణగాం (భీ) 6. (శు)భ్రదభ్ర(శు) శౌచ్యస్స .. జననుత... వత్తి 7. నస. స్వసు ... లసద్భిత్తి చిత్ర(వి)రా(జ)- 8. .. దిష్ఠా)వా(స)భద్ర సకలవా. (యు) త(న్ని) తన్ని(వ్వత్త )న శ్రీనలకు ఆరు వుట్టి అద్భుపట్టుకు తియీ (ఊ) నందు 9. 10. ఏనుపుట్లు అడుపట్టు. బుచేసుశ్రీ విత్పత్తి.. 11. 12. 13. 14. దిత్యల కలయన్త(గాల) బుగ నడియ వాలు ... కవుల ఆయంబు దీనికి వక్రంబువచ్చిన... పాటను వేయు కవిలలా ... ... వు వచ్చినవారు భారనా రచయితలు డా॥ ఈమని శివనాగిరెడ్డి (ది కల్చరల్ సెంటర్ ఆఫ్ విజయవాడ) ఫోన్: 9848598446; డా॥ మొవ్వా శ్రీనివాసరెడ్డి (లయోలా కాలేజి, విజయవాడ, ఫోన్: 9490333488 10<noinclude><references/> తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి మే 2015</noinclude> rlz37kecegr3rd4ud185b6bkhoa0u21 104 238981 599327 597013 2026-10-30T14:02:12Z A.Murali 3019 599327 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" /></noinclude> {{rh|పెద్దల మాట||}} {{c|'''మన భాషలకోసం మనం ఉద్యమించాలి '''}} {{c|'''ప్రొఫెసర్ బాలచంద్ర నెమడే, జ్ఞానపీఠ పురస్కార(2014)గ్రహీత '''}} పద్మశ్రీతోపాటు అత్యున్నత సాహితీ పురస్కారమైన జ్ఞానపీఠ పురస్కారాన్ని 2014లో పొందిన ప్రొఫెసర్ బాలచంద్ర నెమడే 1960లో తన రచనలతో మరాఠీ సాహిత్యపు దిశను మళ్లించిన విఖ్యాత మరాఠీ సాహితీవేత్త, ఆంగ్ల వారపత్రిక ఆర్గనైజర్ ప్రతినిధి జరిపిన ముఖాముఖి సారాంశం: ప్ర: పాత విద్యావిధానం, క్రొత్త విద్యావిధానాల్లో మీకు అత్యంత బాధాకరమైన అంశమేమిటి? మరోరకంగా అడగాలంటే తన మనవడి చదువు విషయంలో ఒక తాతగారిని అన్నిటికన్నా ఎక్కువగా బాధించేది ఏమిటి? ఇంగ్లీషును మితిమీరి వాడటమే నాకు అన్నిటికన్నా ఎక్కువ బాధ కలిగిస్తున్నది. నా మనవళ్లు మనవరాళ్లు మాత్రం మరాఠీ మాధ్యమ పాఠశాలల్లోనే చదువుతున్నారు. అన్నిరకాల బోధనాంశాలను మరాఠీలోనే (మాతృభాషలేదా ప్రాంతీయభాషలోనే) బోధించాలని నేను ప్రత్యేకంగా కోరుకుంటున్నాను. ఒక బోధనాంశంగా ఇంగ్లీషును ఐదో తరగతి నుంచి బోధించవచ్చును. ఇలాంటి వ్యవస్థలో చదివే విద్యార్థులు ఇంగ్లీషు మాధ్యమంలో చదివే విద్యార్థులకంటే కూడా ఇంగ్లీషులో రాణించే అవకాశాలు మిన్న ప్ర: ఆకలైనప్పుడు ఏ భాషలో అన్నం అడుగుతావో, గాయపడినప్పుడు ఏ భాషలో ఏడుస్తావో, నిద్రలో ఏ భాషలో కలలు కంటావో ఆ భాషలో ఆలోచిస్తేనే పురోగమిస్తావు అనే సూక్తిలో నిజమెంత? ఇది సంపూర్ణంగా యధార్థం. ఇదే మానవచరిత్రగా వుంటూ వచ్చింది. ఇతరులు క్రింద బానిసత్వానికిలోనైన దేశాల్లో మాత్రమే విదేశీభాష బోధనా మాధ్యమంగా వుంది. చైనా, జపాన్, ఐరోపా దేశాల్లో బోధనా మాధ్యమం గా విదేశీ భాషలు లేవు. అలాంటప్పుడు మనం ఇంగ్లీషును వినియోగించటమెందుకు? కాని దేశమంతటా ఇదే జరుగుతున్నది. ప్ర: ఇంగ్లీషులో మాట్లాడటం, ఇంగ్లీషులో ఆలోచించడం గొప్పగా భావిస్తుంటారు. మంది ఆలోచనలపై ఇంగ్లీషు భాషకే గుత్తాధిపత్యం వున్నదని మీరు నమ్ముతున్నారా? లేక భారతీయ మనస్తత్వమే ఈ ధోరణిలో పెంపొందిందా? స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తర్వాత ఈ రకమైన భావనను సృష్టించారు. మంచి ఆలోచనలు ఇంగ్లీషు భాష గుత్త సొమ్ముగా భావించటం పూర్తిగా తప్పు అని నా అభిప్రాయం. మా చిన్నతనంలోనే ఇంగ్లీషు వైపు కొంత మొగ్గు కనిపిస్తుండేది. నా మనవళ్ల రోజుల్లో ఇది మరింత విస్పష్టంగాను, విపరీతంగాను వుంది. ప్ర: ఇలా పెరిగిపోతున్న ఇంగ్లీషు ప్రభావం ఎటు దారితీస్తుంది? దీని వల్ల ముప్పు ఏమైనా వున్నదా? ఇది చాలా ప్రమాదకరమైనది. దురాశ్రమణశీలమైనదీను.ఈనాడు పెరిగిపోయి విభిన్న భాషలు, పలుకు బడుల ఆస్తిత్వానికే పెనుముప్పుగా తయారైంది. ఆస్ట్రేలియాలో 600పైగా భాషలుండేవి. కాని ఇప్పుడు 30-35 భాషలు మాత్రమే బ్రతికి వున్నాయి. రానున్న 50 సంవత్సరాల్లో ఇవికూడా అంతర్ధానం కావచ్చునేమో!ఇంగ్లండులో ఒక శతాబ్దం క్రిందట 6-7 భాషలువుండేవి. ఈ భాషలన్నిటినీ ఇంగ్లీషు నాశనం చేసింది. ఈ రోజున స్కాటిష్, జెల్లిల్, మాంక్స్, సెల్టిక్ మాట్లాడేవారు ఎవరూ లేదు. కొందరు వెల్ష్ భాషను మాత్రం బ్రతికించుకున్నారు. ఈసమస్యకు ఎదైనా పరిష్కారం మాతృభాషే కనుక మనం ఇంగ్లీషుకు బదులు మాతృభాషనే ఉపయోగించాలి. ఐరిష్ వాళ్ళు ఐరిష్ భాషను వాడటం మొదలు పెట్టారు. అమెరికా, కెనడా లలో 200 భాషలుండేవి. వాటిలో 38 మాత్రమే ఇప్పుడు బ్రతికి వున్నాయి. భారత్కు కూడా ఇదే పరిస్థితి దాపురించేలా వుంది. కనుక, ఈ దృష్టితో చూసినప్పుడు ఇంగ్లీషు ప్రమాదకరమైనది. భారత్లో వివిధ ప్రాంతాలవారు తమ తమ భాషలకు మద్దతుగా ఉద్యమించి తీరాల్సిందే. ప్ర: మీరన్నట్లే ఇంగ్లీషుకు ఒక రాక్షస ప్రవృత్తి వున్నది. ఆస్ట్రేలియాలో 300 జనజాతులు భాషా రూపాలను అది స్వాహా చేసింది. అదేవిధంగా మన ఈశాన్యప్రాంతంలో ప్రత్యేకమైన సంప్రదాయాలు, స్కృతి, వేషధారణా పద్ధతి వున్న ఎన్నో జనజాతులవారున్నారు. వారికి బైబిల్ మతగ్రంథంతోపాటు ఇంగ్లీషు బోధించడంతో అది వారి సంప్రదాయాలనుంచి వారిని వేరుచేసింది. దీనిపై మీ అభిప్రాయం? మాతృభాషలోనే విద్యాబోధన జరపాలని నేను చాలాసార్లు చెప్పాను. మతవిశ్వానం మార్పుతోబాటు ఇంగ్లీషుకు మార్చటాన్ని ఆపాలి. సేవ ముసుగులో ప్రజలను మతం ఈశాన్య రాష్ట్రాల ప్రజలకు వారి మార్చేవారిని అడ్డుకోవాలి. ఇవి రెండూ కలిసి సాగలేవు. దేశంలో ఒకే బోధనామాధ్యమం, ఒకే పాఠ్యాంశ ప్ర: ఇంతటి వైవిధ్యతవున్న భారత్ వంటి ప్రణాళిక వుండాలని మీరు భావిస్తున్నారా? ఆయా ప్రాంతాల అవసరాలకను 15<noinclude><references/> || తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి | మే 2015</noinclude> dybaum0pkxqtduv698b3ydvojr918df 106 240095 599465 598170 2026-10-30T21:50:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 599465 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[మల్లభూపాలీయము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:ఎలకూచి బాలసరస్వతి|ఎలకూచి బాలసరస్వతి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=వేదము లక్ష్మీనారాయణశాస్త్రి (వ్యాఖ్యాత) |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ |చిరునామా=చెన్నపురి |సంవత్సరం=1945 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=C |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} [[వర్గం:శతకములు]] 99xexxz8z73sbwxq2izjftqfb009l17 104 240138 599335 598304 2026-10-30T19:12:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599335 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><poem>అముద్రితాంధ్రగ్రంథసర్వస్వము చతుర్ధగ్రంథము 4 చెలికాని లచ్చారావు సంపాదకుఁడు.</poem> {{p|ac|fs150}}విజయనందనవిలాసము</p> {{Center|ఇది}} {{p|ac|fwb}}మంగళగిరి ఆనందకవి ప్రణీతము.</p> {{Css image crop |Image = విజయనందనవిలాసము (మంగళగిరి ఆనందకవి).pdf |Page = 3 |bSize = 600 |cWidth = 245 |cHeight = 79 |oTop = 472 |oLeft = 196 |Location = center |Description = }} {{Center|మొదటికూర్పు}} {{Center|శ్రీరామవిలాస ముద్రాక్షరశాలయందు}} {{Center|ముద్రితము}} {{Center|చిత్రాడ}} {{Center|1919}} {{Center|వెల రు 0-10-0}}<noinclude><references/></noinclude> l1i37sbsdzwhxjevieqof5b0pvhge5c 104 240140 599336 598307 2026-10-30T19:56:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599336 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fs125}}పీఠిక</p> మంగళగిరి ఆనందకవి యను నతఁ డీగ్రంథమును రచించెను. ఇతఁడు నియోగి బ్రాహ్మణుఁడు. తిమ్మయామాత్యుని పుత్రుఁడు. ఆత్రేయగోత్రుఁడు. ఈతని కాలనిర్ణయమునుగూర్చి కీర్తి శేషులైన కం. వీరేశలింగము గారు తమ కవులచరిత్రమున నిట్లు వ్రాసిరి. “బ్రౌనుదొరవా రీకావ్యము 1700 సం॥ర ప్రాంతమున రచియిఁపఁబడినట్లు చెప్పిరికాని కవి కృతిపతిపద్యములో నతఁడు కర్ణాటకపు నవాబగు మహమ్మదల్లీచేత సత్కారమును బొందినట్లు జెప్పియుండుటచేతను, యీమహమ్మదల్లీ 1749సం॥రమునఁ గాని సింహాసనమునకు వచ్చియుండకపోవుటచేతను, వేదాంతరసాయనము 1750 సం॥రమునకుఁ దరువాతనే రచియింపఁబడినదని నిశ్చయింపవలయును. ఈకవి కూచిమంచి తిమ్మకవి మొదలయినవారి కాలములోనే కృష్ణామండలమున నుండినవాఁడు. 443 వ పుట 1899 ముద్రణము వేదాంతరసాయనమునుబట్టి కవులచరిత్రమునం దిట్లు వ్రాయఁబడియున్ననుఁ బ్రస్తుతగ్రంథమగు నీ విజయనందనవిలాస కృతిపతియగు శ్రీ దాట్ల వేంకటకృష్ణనృపాలుఁడు గోదావరిమండలమునందలి ధర్మవరమునందు రమారమి70, 80 సం॥రములక్రింద జీవించియున్నట్లుఁ దద్వంశీయులవలనఁ దెలియుచున్నందువలనను, మాకు దొరకిన తాళపత్రగ్రంథము వ్రాసిన గుంటముక్కల జగ్గన్నగారు పైకృతిపతిపేరుగలవారికొఱకు వ్రాసి యిచ్చినట్లుండుటచేతను, యీ లేఖకుని కాలముగూడ 80 సం॥రములకు సరిపోవుటచేతను నీకవి 19 వ శతాబ్దమునం దున్నవాఁడని తోచుచున్నది. కృతిభర్త యీపై దాట్ల వేంకటకృష్ణనృపాలుని ముత్తాత యయినచో 17 వశతాబ్దమునకు సరిపోవుచున్నది. అదియునుఁ గాక యీతఁడు కృష్ణామండలములోనివాఁ డయినచో గోదావరిమండలమున నీకృతిపతి కెట్లుఁ దనగ్రంథముఁ గృతి యిచ్చెనో యయ్యదిగూడఁ దెలిసికొనవలసి యున్నది. కవి యాధునికుఁడయినను గృహనామమునుబట్టి యీతఁడు కృష్ణామండలము (ఇప్పటి లెక్కల ననుసరించి గుంటూరు మండలము) వాఁ డనుట న్యాయమని తోఁచుచున్నది. వేదాంతరసాయనవివరములు కవిచరిత్రవలననేఁ దెలియుచున్నను శ్రీ వీరేశలింగము పంతులుగా రీతని క్రైస్తవుఁ డనుట ప్రమాద మేమోయని సందియమొదవుచున్నది. చరిత్రము క్రైస్తవసంబంధమై<noinclude><references/></noinclude> 9vw1hg5pqn86glhfbwqm6gmr6oi58fl 104 240141 599337 598308 2026-10-30T20:11:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599337 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>న వైననుఁ జరిత్ర వ్రాసినమాత్రానఁ గవి క్రైస్తవమత మవలంబించినవాఁ డనఁదగునా? పంతులుగారు విజయనందనవిలాసమునుఁ జూచియుండలేదు. గద్యమున “శ్రీమద్భ్రమరీకరుణాకటాక్ష” అని యుండుటచేత నీతఁడు హైందవుఁడుగాఁ గన్పట్టుచున్నవాఁడు. మేము వేదాంతరసాయనపీఠికఁ జూడలేదు. పంతులుగారు కవులచరిత్రమునందు వ్రాసిన వ్రాతలనుబట్టియైన నీతఁడు కైస్తవమతస్తుడైనట్టు నెక్కడను జెప్పుకొనియుండలేదు. వేదాంతరసాయనమునందు గద్యములో “శ్రీమత్సర్వేశ్వరకరుణాకటాక్షవీక్షాలబ్ధసరససాహితీధౌరేయ” అనుటఁబట్టియు నీతఁడు హిందూమతస్థుడే గాని క్రైస్తవమతప్రవిష్టుఁడు గాడని స్పష్టీకృతమగుచున్నది. ఒకవేళ వాదముకొఱకు విజయనందనవిలాసగద్యములో “శ్రీమద్భ్రమరీకరుణాకటాక్ష” యని స్తుతించి వేదాంతరసాయనగద్యములో “శ్రీమత్సర్వేశ్వరకరుణాకటాక్ష” యని వివిధగతుల స్తుతించుటకుఁ గారణం బేమనియు నట్లు మారవచ్చునా యని సందియము బొడమవచ్చు. అయ్యది తాను స్తుతించువారి౦బట్టి యుండవచ్చు. ఉ॥ శ్రీ తిరుపతి వేంకటకవులు ఎడ్వర్డు పట్టాభిషేకనాటకమున “పొసఁగ ని న్నేసు దైవంబు బ్రోచుగాత” యన నిన్ను నేసుక్రీస్తు రక్షిందుగాక యనియు నర్థము వచ్చునట్లు శ్లేషించియున్నారు. అంతమాత్రానఁ బరమతావలంబులనఁ జెల్లునా? అట్లే గథనుబట్టి స్తుతులు మారవచ్చును. కని యప్పటిమతస్థుఁడే. గ్రంథకర్త యెచ్చటను దాను క్రైస్తవుఁడనని వ్రాసికొనియుండలేదు. గ్రంథ మెప్పుడు వ్రాసినో తెలిసికొనుటకు నేగ్రంథమునందును గవి తన రెండవగ్రంథమును బేర్కొనియుండలేదు. ఈకవివంశీయు లెవ్వ రున్నట్లుఁ దెలియుట లేదు. ఈతనికవిత్వము మృదుమధురపదభూయిష్టమై సాంస్కృతికసమానగుంభితమై చక్కనిశైలిచే విరాజిల్లుచున్నది. ప్రబంధరచనాకౌశలముకంటె నీతనికి భాషాప్రపంచాభిజ్ఞత యెక్కుడుగ నున్నట్టుఁ గన్పట్టుచున్నది. శయ్యలు భావగుంభితమును, భాషాకౌశలమును దెలియఁజేయుచున్నవి. ఈతని కవితాశైలి దెలియుటకై యొకపద్య మిందు నుదాహరించుచున్నవాఁడ. {{left margin|3em}}<poem>"ఉ. బాలిక! కిస్ఫురచ్ఛికురపాళి కళాధరితాసితాంబు భృ న్మాలిక! చందనాదికఘనద్రుమశోభితకేళికావనీ పాళిఁ గమ్మ పూబొదలపజ్జఁ జరింతము రమ్మటంచు మ త్తాళికచల్ నవాబ్జరుచిరాళికఁ దోడ్కొనిపోయి యంతటన్.”</poem> </div> ఇందలికథ భారతకథ . అభిమన్యుని వివాహ మయినప్పటికిఁ బ్రబంధమునందలి ఋతువర్ణాదులు, నారదుఁడు శశిరేఖ రూపరేఖావిలాసాదిగుణంబులు వర్ణించుటయు, సు<noinclude><references/></noinclude> nl4u8m8jie6yzp00e94yg5laesqg0q8 599338 599337 2026-10-30T20:12:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 599338 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>న వైననుఁ జరిత్ర వ్రాసినమాత్రానఁ గవి క్రైస్తవమత మవలంబించినవాఁ డనఁదగునా? పంతులుగారు విజయనందనవిలాసమునుఁ జూచియుండలేదు. గద్యమున “శ్రీమద్భ్రమరీకరుణాకటాక్ష” అని యుండుటచేత నీతఁడు హైందవుఁడుగాఁ గన్పట్టుచున్నవాఁడు. మేము వేదాంతరసాయనపీఠికఁ జూడలేదు. పంతులుగారు కవులచరిత్రమునందు వ్రాసిన వ్రాతలనుబట్టియైన నీతఁడు కైస్తవమతస్తుడైనట్టు నెక్కడను జెప్పుకొనియుండలేదు. వేదాంతరసాయనమునందు గద్యములో “శ్రీమత్సర్వేశ్వరకరుణాకటాక్షవీక్షాలబ్ధసరససాహితీధౌరేయ” అనుటఁబట్టియు నీతఁడు హిందూమతస్థుడే గాని క్రైస్తవమతప్రవిష్టుఁడు గాడని స్పష్టీకృతమగుచున్నది. ఒకవేళ వాదముకొఱకు విజయనందనవిలాసగద్యములో “శ్రీమద్భ్రమరీకరుణాకటాక్ష” యని స్తుతించి వేదాంతరసాయనగద్యములో “శ్రీమత్సర్వేశ్వరకరుణాకటాక్ష” యని వివిధగతుల స్తుతించుటకుఁ గారణం బేమనియు నట్లు మారవచ్చునా యని సందియము బొడమవచ్చు. అయ్యది తాను స్తుతించువారి౦బట్టి యుండవచ్చు. ఉ॥ శ్రీ తిరుపతి వేంకటకవులు ఎడ్వర్డు పట్టాభిషేకనాటకమున “పొసఁగ ని న్నేసు దైవంబు బ్రోచుగాత” యన నిన్ను నేసుక్రీస్తు రక్షిందుగాక యనియు నర్థము వచ్చునట్లు శ్లేషించియున్నారు. అంతమాత్రానఁ బరమతావలంబులనఁ జెల్లునా? అట్లే గథనుబట్టి స్తుతులు మారవచ్చును. కని యప్పటిమతస్థుఁడే. గ్రంథకర్త యెచ్చటను దాను క్రైస్తవుఁడనని వ్రాసికొనియుండలేదు. గ్రంథ మెప్పుడు వ్రాసినో తెలిసికొనుటకు నేగ్రంథమునందును గవి తన రెండవగ్రంథమును బేర్కొనియుండలేదు. ఈకవివంశీయు లెవ్వ రున్నట్లుఁ దెలియుట లేదు. ఈతనికవిత్వము మృదుమధురపదభూయిష్టమై సాంస్కృతికసమానగుంభితమై చక్కనిశైలిచే విరాజిల్లుచున్నది. ప్రబంధరచనాకౌశలముకంటె నీతనికి భాషాప్రపంచాభిజ్ఞత యెక్కుడుగ నున్నట్టుఁ గన్పట్టుచున్నది. శయ్యలు భావగుంభితమును, భాషాకౌశలమును దెలియఁజేయుచున్నవి. ఈతని కవితాశైలి దెలియుటకై యొకపద్య మిందు నుదాహరించుచున్నవాఁడ. {{left margin|3em}}<poem>"ఉ. బాలిక! కిస్ఫురచ్ఛికురపాళి కళాధరితాసితాంబు భృ న్మాలిక! చందనాదికఘనద్రుమశోభితకేళికావనీ పాళిఁ గమ్మ పూబొదలపజ్జఁ జరింతము రమ్మటంచు మ త్తాళికచల్ నవాబ్జరుచిరాళికఁ దోడ్కొనిపోయి యంతటన్.”</poem> </div> ఇందలికథ భారతకథ. అభిమన్యుని వివాహ మయినప్పటికిఁ బ్రబంధమునందలి ఋతువర్ణాదులు, నారదుఁడు శశిరేఖ రూపరేఖావిలాసాదిగుణంబులు వర్ణించుటయు, సు<noinclude><references/></noinclude> 5ndccb9101g7vy4pue0hc76qe3mwtku 104 240142 599339 598309 2026-10-30T20:21:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599339 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భద్రయలుకలు, పెండ్లిముచ్చటలు బహుసరసముగా యుక్తియుక్తముగాఁ దెలుపఁబడినవి. ఈతఁ డాధునికుఁ డయినప్పటికి “ఇతఁడు లాక్షణికాగ్రగణ్యుఁడయిన ప్రబంధకవి” అని కవుల చరిత్రముగూడ నభిప్రాయ మొసఁగుచున్నది. ఈగ్రంథము రాపర్తిలో శ్రీ సాగిరాజు సుబ్బరాజుగారి ప్రోత్సాహంబున అవసరాల తిరుమలరావుగారిచే మా “యాంధ్రపరిశోధక మహామండలి”కి నీయఁబడినది. ఈగ్రంథమందుఁ గ్రిమిబద్ధము లయినచోటుల నక్షరంబులఁ బూరించియు వ్రాతప్రతులయందలి తప్పుల సవరించియు ముద్రణమున కనువగునటు లొనర్చిన శతావధానులు శ్రీ ద్వివేది నారాయణశాస్త్రులుగారికిని పై యిరువురకును మాకృతజ్ఞతావందనంబు లర్పించుచున్నవారము. {{rh|చిత్రాడ<br> 26-11-1919.||{{Center|ఇట్లు,<br> చెలికాని లచ్చారావు<br> సంపాదకుఁడు, అముద్రితాంధ్రగ్రంథసర్వస్వము.}}}} {{Css image crop |Image = విజయనందనవిలాసము (మంగళగిరి ఆనందకవి).pdf |Page = 7 |bSize = 600 |cWidth = 109 |cHeight = 50 |oTop = 577 |oLeft = 250 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/></noinclude> lz8t6o20zmwkmmwy7vw1fkz2sggu3ob 104 240144 599473 598312 2026-10-31T03:56:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599473 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop |Image = విజయనందనవిలాసము (మంగళగిరి ఆనందకవి).pdf |Page = 9 |bSize = 600 |cWidth = 543 |cHeight = 73 |oTop = 144 |oLeft = 36 |Location = center |Description = }} {{Center|శుభమస్తు}} {{Center|అవిఘ్నమస్తు}} {{p|ac|fs150}}విజయనందనవిలాసము</p> {{Css image crop |Image = విజయనందనవిలాసము (మంగళగిరి ఆనందకవి).pdf |Page = 9 |bSize = 600 |cWidth = 234 |cHeight = 52 |oTop = 357 |oLeft = 181 |Location = center |Description = }} {{p|ac|fs125}}ప్రథమాశ్వాసము</p> {{Center|—————}} {{Telugu poem|type={{Css image crop |Image = విజయనందనవిలాసము (మంగళగిరి ఆనందకవి).pdf |Page = 9 |bSize = 600 |cWidth = 108 |cHeight = 151 |oTop = 442 |oLeft = 25 |Location = left |Description = }}|lines=<poem> లలితాంగి యక్కున వసించినఁ దా జలదాంతరాళశం పాలత విభ్రమంబుఁ దెలుపన్ బొలుపొందుమురారి నందగో పాలసుతుండు బ్రోవుత నపారకృపారసపూరితేక్షణో ద్వేలవిభూతి నెప్పుడును వేంకటకృష్ణనృపాలవర్యునిన్.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem> ఎన్న మురారి చన్గవపయి న్బవళింప సుమేరుశృంగపా ళి న్నెలకొన్న మేఘముఁ బలెన్ మణిపంజరభా క్శుకాననో త్పన్నమనోభవాగమకథల్ విను మన్నెపమూని కేళికై వెన్నుని మేలుకొల్పురమ వెంకటకృష్ణున కిచ్చు సంపదల్.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>అరుదౌహారదహీంద్రమాళి మణివర్గాత్మ క్షమాభృత్సుతా సురుచి శ్రీజగదుద్భవస్థితి ముఖాస్తోక క్రియాచాతురీ భరణుండై విలసిల్లు శంభుఁ డనుకంపాపూరితాలోకవి స్ఫురణన్ వెంకటకృష్ణభూవరున కిచ్చున్ శాశ్వతైశ్వర్యముల్.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>వెలిచవు లంది పుణ్యజనవిద్విషదంఘ్రిజయై నలుంగడన్ వెలయఁజరింపుచున్ గుటిలవృత్తిఁ జెలంగెడుగంగ సొంపునన్</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> ivt00bth9r8s7pdnms1ntb0meazyl6w 599474 599473 2026-10-31T03:56:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 599474 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop |Image = విజయనందనవిలాసము (మంగళగిరి ఆనందకవి).pdf |Page = 9 |bSize = 600 |cWidth = 543 |cHeight = 73 |oTop = 144 |oLeft = 36 |Location = center |Description = }} {{Center|శుభమస్తు}} {{Center|అవిఘ్నమస్తు}} {{p|ac|fs150}}విజయనందనవిలాసము</p> {{Css image crop |Image = విజయనందనవిలాసము (మంగళగిరి ఆనందకవి).pdf |Page = 9 |bSize = 600 |cWidth = 234 |cHeight = 52 |oTop = 357 |oLeft = 181 |Location = center |Description = }} {{p|ac|fs125}}ప్రథమాశ్వాసము</p> {{Center|—————}} {{Telugu poem|type={{Css image crop |Image = విజయనందనవిలాసము (మంగళగిరి ఆనందకవి).pdf |Page = 9 |bSize = 600 |cWidth = 108 |cHeight = 151 |oTop = 442 |oLeft = 25 |Location = left |Description = }}|lines=<poem> లలితాంగి యక్కున వసించినఁ దా జలదాంతరాళశం పాలత విభ్రమంబుఁ దెలుపన్ బొలుపొందుమురారి నందగో పాలసుతుండు బ్రోవుత నపారకృపారసపూరితేక్షణో ద్వేలవిభూతి నెప్పుడును వేంకటకృష్ణనృపాలవర్యునిన్.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem> ఎన్న మురారి చన్గవపయి న్బవళింప సుమేరుశృంగపా ళి న్నెలకొన్న మేఘముఁ బలెన్ మణిపంజరభా క్శుకాననో త్పన్నమనోభవాగమకథల్ విను మన్నెపమూని కేళికై వెన్నుని మేలుకొల్పురమ వెంకటకృష్ణున కిచ్చు సంపదల్.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>అరుదౌహారదహీంద్రమాళి మణివర్గాత్మ క్షమాభృత్సుతా సురుచి శ్రీజగదుద్భవస్థితి ముఖాస్తోక క్రియాచాతురీ భరణుండై విలసిల్లు శంభుఁ డనుకంపాపూరితాలోకవి స్ఫురణన్ వెంకటకృష్ణభూవరున కిచ్చున్ శాశ్వతైశ్వర్యముల్.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>వెలిచవు లంది పుణ్యజనవిద్విషదంఘ్రిజయై నలుంగడన్ వెలయఁజరింపుచున్ గుటిలవృత్తిఁ జెలంగెడుగంగ సొంపునన్</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> nj1nevzg60p0l4xmpekqj7ok4szt4cw 106 241029 599249 599247 2026-10-30T11:59:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 599249 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ఐరావతచరిత్రము (ప్రాచీనకవి)]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=ప్రాచీనకవి |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=పి. అక్కిరాజు అండ్ సన్స్ |చిరునామా=నర్సాపూర్ |సంవత్సరం=1931 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=3 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 5kg297ew0w649twzgn8rz8lzd04mboi 599299 599249 2026-10-30T12:31:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 599299 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ఐరావతచరిత్రము (ప్రాచీనకవి)]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=ప్రాచీనకవి |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=పి. అక్కిరాజు అండ్ సన్స్ |చిరునామా=నర్సాపూర్ |సంవత్సరం=1931 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=3 |పురోగతి=C |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 3brj7ep5yabn8l4plrnhcge7p9j0ma0 0 241030 599250 2026-10-30T12:06:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఐరావతచరిత్రము (ప్రాచీనకవి)]] | రచయిత = | అనువాదం = | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఐరావతచరిత్రము (ప్రాచీనకవి)/ఐరావతచరిత్రము|ఐరావతచరిత్రము]] | వివరములు = |సంవత్...' 599250 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఐరావతచరిత్రము (ప్రాచీనకవి)]] | రచయిత = | అనువాదం = | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఐరావతచరిత్రము (ప్రాచీనకవి)/ఐరావతచరిత్రము|ఐరావతచరిత్రము]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1031 }} <pages index="ఐరావతచరిత్రము.pdf" from=1 to=2 /> gpu44mi5fufu4p9boqfr53t704lbefj 599252 599250 2026-10-30T12:10:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 599252 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఐరావతచరిత్రము (ప్రాచీనకవి)]] | రచయిత = | అనువాదం = | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఐరావతచరిత్రము (ప్రాచీనకవి)/ఐరావతచరిత్రము|ఐరావతచరిత్రము]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1931 }} <pages index="ఐరావతచరిత్రము.pdf" from=1 to=2 /> fibdsdbcr9xho2yx417fff7ajlfcpun 0 241031 599251 2026-10-30T12:10:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = | అనువాదం = | విభాగము = ఐరావతచరిత్రము | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../లఘుటీక/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1931 }} <pages index="ఐరావతచరిత్రము.pdf" from=3 to=31 />' 599251 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = | అనువాదం = | విభాగము = ఐరావతచరిత్రము | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../లఘుటీక/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1931 }} <pages index="ఐరావతచరిత్రము.pdf" from=3 to=31 /> p68gaj88cry1ttco9vtvibf7zh3t3il 0 241032 599253 2026-10-30T12:11:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = | అనువాదం = | విభాగము = లఘుటీక | ముందరి = [[../ఐరావతచరిత్రము/]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1931 }} <pages index="ఐరావతచరిత్రము.pdf" from=32 to=37 />' 599253 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = | అనువాదం = | విభాగము = లఘుటీక | ముందరి = [[../ఐరావతచరిత్రము/]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1931 }} <pages index="ఐరావతచరిత్రము.pdf" from=32 to=37 /> nopbe6qpgffy6w9hxzsmt9kehpktmsb 104 241033 599254 2026-10-30T12:12:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '772 肉粥 BAIRAVATA CHARITRAMU 772 1934 PN0199 SINE 26 5-NOV 1981 Sl.No 95 Acco 3320 PUBLISHERS P. AKKIRAJU & SONS NARSAPUR य' 599254 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>772 肉粥 BAIRAVATA CHARITRAMU 772 1934 PN0199 SINE 26 5-NOV 1981 Sl.No 95 Acco 3320 PUBLISHERS P. AKKIRAJU & SONS NARSAPUR य<noinclude><references/></noinclude> 3khwkwb0d6rykdu8vwzmnnwsyvsrw5e 104 241034 599255 2026-10-30T12:12:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599255 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241035 599256 2026-10-30T12:13:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చరిత్ర ము . ప్రాచీనకవి విరచితము 5-NOV 1931 PUBLISHERS, P. AKKIRAJU & SONS. NARSAPUR. 1931 Rights Reserved] [Price Rs. 0-6-0.' 599256 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చరిత్ర ము . ప్రాచీనకవి విరచితము 5-NOV 1931 PUBLISHERS, P. AKKIRAJU & SONS. NARSAPUR. 1931 Rights Reserved] [Price Rs. 0-6-0.<noinclude><references/></noinclude> 59ialzc9zmuawdlz6sj4d9t9j1coysk 104 241036 599257 2026-10-30T12:13:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'PRINTED AT THE SITARAMA PRESS, NARSAPUR.' 599257 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>PRINTED AT THE SITARAMA PRESS, NARSAPUR.<noinclude><references/></noinclude> 443h4h79yjcn0ksrxg794nitga6t7zk 104 241037 599258 2026-10-30T12:13:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '5-NOV 1981 శ్రీరస్తు. ఐరావత చరిత్ర ము . శ్రీవరగుణ జనమేజయ :0: భూవరుఁ డాభారతంబుఁ బొలుపుగ వినుచో భావం బలరఁగ మఱియును దా వైశంపాయనునకుఁ దగ నిట్లనియెన్. వ. మునీందా నా విన్నపంబు సేయునీకథాప్...' 599258 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>5-NOV 1981 శ్రీరస్తు. ఐరావత చరిత్ర ము . శ్రీవరగుణ జనమేజయ :0: భూవరుఁ డాభారతంబుఁ బొలుపుగ వినుచో భావం బలరఁగ మఱియును దా వైశంపాయనునకుఁ దగ నిట్లనియెన్. వ. మునీందా నా విన్నపంబు సేయునీకథాప్రకారంబు సవిస్త నావిన్న 9 1 రంబుగా వినిపింపవలయు నని జనమేజయుండు వినయసం భృతమానసుండై వైశంపాయనున కిట్లనియె. 2 చ. అనఘవ రేణ్య నాదు చెవులారఁగఁ గౌరవ పాండ వేయ న ర్త నములు సర్వముం ఒకటితంబుగ కృప వంటి శైశవం బునన ధనంజయుండు సురపుంగవుదంతి ధరిత్రికిం జలం బునఁ గొని వచ్చి కుంతివ తముు దగఁ జేసినభంగి ఁజెప్పవే. వ. అని యడిగిన జనమేజయునకు వైశంపాయనుం డిట్లనియె. 4 క. వీను జనమేజయ ఘనుఁ డ దునుఁడు మహాద్భుతము గాఁగ సురకఠి నిలకుం ఘనభుజశక్తిం గొని వ చ్చిన తెఱఁ గెంతయును దెలియఁజెప్పెద నీకున్. 5<noinclude><references/></noinclude> pu6dwk17gzgywvfcite1kj8jk8nstlq 104 241038 599259 2026-10-30T12:13:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చరిత్ర ము మ. ధృతరాష్ట్రుండు మహార్ణవావృతధరిత్రీ మండలం బెల్ల ద క్షతఁ బాలింప ఁగ భీష్ము కారణమునం గౌరవ్యకాంతేయులు ద్ధతమాన్యుం డగుద్రోణునొద్ద వివిధాస్త్రప్రౌఢివిద్యా...' 599259 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చరిత్ర ము మ. ధృతరాష్ట్రుండు మహార్ణవావృతధరిత్రీ మండలం బెల్ల ద క్షతఁ బాలింప ఁగ భీష్ము కారణమునం గౌరవ్యకాంతేయులు ద్ధతమాన్యుం డగుద్రోణునొద్ద వివిధాస్త్రప్రౌఢివిద్యావీ . ణత శోభిల్లుచు హస్తినాపురి నఖండప్రీతితో నుండఁగన్ 6 ఆ. కురువిభుండు భీష్మకుంభజ బాహ్లిక సోమదత్త విదుర సుబలముఖ్య బంధుజనులు గొలువ గాంధారితోఁ గూడి యున్న యవసరమున నొక్కనాఁడు. శా. నీలాంభోధర వర్ణ దేహమును సుస్నిగ్ధప్రభాదండమున్ బాలార్క ప్రతిమానపింగళజటాభారంబు యజ్ఞోపవీ తాలంకారతయున్ మృగాజినము నొప్పారంగఁ గౌతూహల శ్రీలాలిత్యత బాదరాయణుఁడు వచ్చెన్ శిష్యవర్గంబుతోన్ న. ఇట్లు విజయంబు చేసినకృష్ణద్వైపాయన మునీందునకు నన్న రేశ్వరుండు సభ్యజనంబులుఁ దాను ససంభ మంబుగా నెదుర్కొని దండప్రణామంబులు చేసి యుచితాసనంబున నునిచి కుశలం బడిగి యర్ఘ్యపాద్యాది విధులు బూజించిన నతండు ప్రీతుండై యారాజు కుశలం డిగి మెల్లవారలఁ గూర్చుండ నియమించి యిష్టుక థావినోదంబులఁ బ్రా మో దంబున నున్నయవసరంబున గాంధార రాజనందన యమ్మ హాత్మునకుఁ బునరభివందనం బాచరించి కరకమలంబులు మొగిడ్చి యిట్లనియె. క. ఏమివ్రాతంబులు నోచిన భామలకును మేలు కల్గుఁ బర మమునీంద్రా<noinclude><references/></noinclude> jactiuug9lyvu64l9db8lnf4xxh7dm4 104 241039 599261 2026-10-30T12:14:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చరిత్ర ము కామితవస్తుప్రద మగు నా మహితవ్రతము నాకు నానతి యీవే. సీ. అనుటయు నమ్మహాముని స్త్రీతచిత్తుఁ డై గాంధారి కిట్లను గారవమున సాధ్వి నీదగుపుణ్య చరితంబు జనులెల్లఁ గొన...' 599261 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చరిత్ర ము కామితవస్తుప్రద మగు నా మహితవ్రతము నాకు నానతి యీవే. సీ. అనుటయు నమ్మహాముని స్త్రీతచిత్తుఁ డై గాంధారి కిట్లను గారవమున సాధ్వి నీదగుపుణ్య చరితంబు జనులెల్లఁ గొనియాడి నెగడిరి కులపవిత్ర యతిథిసత్కారంబు నన్న దానము చేసి ఘను లైనకొడుకులఁ గన్నదాన నై రావతము నోమ అధిక సంపత్కరం బగు నీకుఁ బుత్రుల కర్హ మనిన నభదంతావళము నోము నట్టి తెఱఁగు మనుజులకు నెట్లు సిద్దించు మాననీయ యేవిధంబున నదియుఁ జేయింపవలయుఁ దగ నెఱింగించునది సవిస్తరము గాఁగ. 1C 11 వ. అని యడిగిన నమ్మునీశ్వరుండు సంతుష్టహృదయుండై యిట్లనియె. గీ. అమరకరిఁ దేర నెవ్వరి కలవి గాదు కనకకలధౌతముల మంట ననలతప్త మగుట యింద్రునికరితం బతిన నీదుఁ సుతులు దెచ్చిన మృత్తిక ప్రతిమఁ జేయు. క. వివిధాలంకారంబుల దివిజకరం బూజ చేసి తెలివిం దగు భూ 13<noinclude><references/></noinclude> jqk5oyhf82nz915husbpdi9cj9go7vc 104 241040 599262 2026-10-30T12:14:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'α ఐరావత చరిత్ర ము దివిజులకు నధికతృప్తిగ నవిరళ దానంబు లొసఁగు మతి మోదమునకొ 14 వ. అని యానతిచ్చి వేదవ్యాసమునీశ్వరుండు యథేచ్ఛం జనిన గాంధార రాజ నందన సుయోధనాదిసుతశతకంబు రావించు ట...' 599262 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>α ఐరావత చరిత్ర ము దివిజులకు నధికతృప్తిగ నవిరళ దానంబు లొసఁగు మతి మోదమునకొ 14 వ. అని యానతిచ్చి వేదవ్యాసమునీశ్వరుండు యథేచ్ఛం జనిన గాంధార రాజ నందన సుయోధనాదిసుతశతకంబు రావించు టయు వారు నతి మోదంబునం జనుదెంచి తల్లిచర ణపద్మం బుల కెఱంగి వినయవినమిలోత్తమాంగులై యున్నయవ సరంబున గాంధార రాజనందన సుయోధనున కిట్లనియె. 15 క. అనఘుఁడు సత్యవతీనం దనుఁ డై రావతము నోము నానతి యిచ్చెన్ విను మీ రిది తేఁగలరా ఘనముగ మృత్తికను బ్రతిమగాఁ జేసెద రే. 16 ఉ. రెండవమాట కియ్యకొని దృప్త పరాక మజృంభమాణు లై యొండొరు మీఱఁగాఁ గడఁగి యుబ్బునదాఁటుచుఁ గేళ్ళు [వాఱుచున్ దండములై సుయోధనుఁడుఁదమ్ములు మోచిరి మంటి ముద్దలా ఖండలదంతిఁ జేయుటకుఁ దా మొక పర్వత మంత వ్రేల్మిడిన్ వ. ఇట్లా మృత్తికను గొనివచ్చి శిల్పిజనంబుల రప్పించి యభ్ర దంతావళప్రమాణంబు గావింప నియమింపవలయు ననిన వారును గళాకుశలత్వంబు మెఱసి విచిత్ర చిత్రితో దంతంబు లును మండితో ద్దండ తుండంబులును రాకాసుధాకరష్ప్రభావం తంబులునగు చతుర్దంతంబులుగా నై రావతంబు సాంగోపాం గంబుగా రచియించి దానిపై పసిండిపళ్ళెంబు వెట్టి నవరత్న<noinclude><references/></noinclude> nsnypkodiy3os6qfwu9avnl6ytqjdxx 104 241041 599263 2026-10-30T12:14:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చరిత్ర ము ఖచితం బగుక నక సూ త్రావలంబంబులు దవిల్చి ఘంటికా పంచకం బమర్చియు నానావిధ భూషణజాలంబుల నలం కృతంబై యలంకార శోభితంబై ప్రతిమా కారంబున రజతా చలంబు ననుకరించుచు సకలజనం...' 599263 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చరిత్ర ము ఖచితం బగుక నక సూ త్రావలంబంబులు దవిల్చి ఘంటికా పంచకం బమర్చియు నానావిధ భూషణజాలంబుల నలం కృతంబై యలంకార శోభితంబై ప్రతిమా కారంబున రజతా చలంబు ననుకరించుచు సకలజనంబులకు నానందకరంబై , శోభిల్లినం జూచి సుయోధనుం డంతిపురంబునకుం జని యైరావతాకారం బాయత్తం బయ్యె వ్రతంబు సేయ విజ యంబు సేయు మనవుడు. సీ. కడుసంతసంబున గాంధారి మంగళ స్నాతయై మేలివస్త్రములు గట్టి మృగ మదఘన సార మిళతమౌ చందన ఘనవిలేపనములుఁ గనకరత్న భూషణజాలంబుఁ బుష్పదామకములు ధరియించి పసిఁడియందలము నెక్కి పుణ్యాంగ నాజనంబులు వేడ్కఁ జనుదేర నై రావతముకడ కరుగుదెంచి మహితమౌక్తి కచ్ఛత్రచామరము లిడఁగ నమితక ళ్యాణవివిధ వాద్యములు మ్రోయ సంభ్రమంబునఁ గనుగొనుజనుల నెల్ల దూరమున వేత్రహస్తులు దొలఁగఁ జేయ. గీ. ఇవ్విధంబున నేతెంచి యిందువదన దవ్వుదువ్వునఁ బ్రీతి నందలము డిగ్గి చేరి దండప్రణామంబు సేసి పోడ శోపచారంబులను బూజ సొంపమర్చి. 19 20<noinclude><references/></noinclude> ca3qp4i80jofe5jp01y1bzjjcqvoq4h 104 241042 599264 2026-10-30T12:14:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'E ఐరావత చరిత్రము క. సురకరినో మిది రం డని కరిపురమునఁ గలుగుపుణ్యకాంతలఁ బిలువన్ బరిచారకులం బంపెను నరవర రప్పింప సుబలనందన ప్రీతి. 21 ఉ. చీరలు విచ్చుటాకులును జితపుఁబూవులు పోగునూళ...' 599264 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>E ఐరావత చరిత్రము క. సురకరినో మిది రం డని కరిపురమునఁ గలుగుపుణ్యకాంతలఁ బిలువన్ బరిచారకులం బంపెను నరవర రప్పింప సుబలనందన ప్రీతి. 21 ఉ. చీరలు విచ్చుటాకులును జితపుఁబూవులు పోగునూళ్లుఁ గ ర్పూర సుగంధవస్తువులుఁ బోకలు నాకులు నానఁ బాలు ఖ ర్జూరక పిత్థమాదిఫలచూతఫలాదులు పెట్టి చేట లిం పారఁగ నాయనంబు లిడి వారలకుం దగ నిచ్చె భక్తి తో ౯. క. ధరణీసురలకుఁ దనియఁగ గురునియనుజ్ఞను హిరణ్యగో దానంబుల్ పరితోషంబున నిడియును బురజనులకు నిచ్చెఁ గల్పభూజముభంగి౯. వ. అప్పుడు. క. చింతింపదు సిరిమదమునఁ గుంతిం బిలువంగఁజనదు కొడుకులుఁ దానున్ సంతసమున సుబలాత్మజ యంతఃపురమునకుఁ జనియె నంచితలీలన్. 23 24 25 ఉ. అక్కడఁ గుంతియుం దను ననాదరణం బొనరించెఁ జూచి తే యక్కట యంచుఁజిత్తమున నంటిన చిదుడి పాటుతో నోడల్ మిక్కుట మైన నెంతయు శమింపఁగ నోపక మందిరంబులో నొక్కెడ మేను వైచుకొని యుండె నిరంతరఖిన్న మూర్తియై. వ. ఇట్లున్నయవసరంబున నర్జునుండు. 27<noinclude><references/></noinclude> k7gip378x2xv2ntg4k7axxnyg0exqev 104 241043 599265 2026-10-30T12:14:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరా 2x త చరిత్ర త్ప్ర ము ల శా. ద్రోణాచార్యులశిక్ష దివ్యశర సందోహాదిశస్త్రాదు క్షీణఫౌఢిమ నభ్యసించి పటుశక్తి స్ఫూర్తికిం శాతవ క్షోణీపాలురు తల్లడిల్లఁగ జనస్తోమంబు లింపార గీ...' 599265 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరా 2x త చరిత్ర త్ప్ర ము ల శా. ద్రోణాచార్యులశిక్ష దివ్యశర సందోహాదిశస్త్రాదు క్షీణఫౌఢిమ నభ్యసించి పటుశక్తి స్ఫూర్తికిం శాతవ క్షోణీపాలురు తల్లడిల్లఁగ జనస్తోమంబు లింపార గీ ర్వాణాధీశ సుతుండు వచ్చె భుజగర్వస్ఫార సంరంభుఁ డై .28 వ. ఇట్లు వచ్చి సదనంబున కరిగి నిజజనని యున్న చందంబుఁ గనుంగొని మనంబున నిది యెట్టిదొకో యని భయంబు గదుర నెదుట నిలిచి సీ. ఇవ్విధంబునఁ జేరి వివ్వచ్చుఁ డ ట్లున్న తనతల్లి చరణపద్మములు కెఱఁగి చిత్తంబు కడకతోఁ జిడిముడిపడుచుండ జనని నీ విట్లున్న చంద మేమి యెవ్వరివలన నీ కీమనస్తాప మి నీ టైవ్వరు గావించి రెగ్గు నీకు ఁ బరుష భాషణములు వలికి రెవ్వరు నిన్ను నెదురుఁ ద న్నెఱుఁగక మదము పేర్మి గలుగు నీచులు నెంతవారలను నైనఁ గడక గర్వంబు లుడిగించి కష్టపఱతు నేను గలుగంగ నీ కేటి కీయవస్థఁ గంది యిటువంటివగలను గుంద' నేల. 29 30 చ. అనుటయుఁ గుంతి యిట్లనియెనాదట నాధృత రాష్ట్ర దేవి నేఁ నిమిషదంతి నోమఁగ మహావిభవంబున నెల్లవారలం గనుగొని పిల్వఁ బంచి తనగర్వము పెంపునఁ దన్నుఁ జూడ ర మ్మనుటకుఁ జాల కెంతయు సనాదరణం బొనరించే నర్జునా.<noinclude><references/></noinclude> bninx7xvp8byqpj7b3tgozmtkaakeiu 104 241044 599266 2026-10-30T12:15:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చరిత్ర ము క. కొడుకులు నూర్వురు గలరని కడునైశ్వర్యమునఁ గన్ను గానక మనలం దడవఁగనొల్లదు కంటే బడుగుతనం బసదు కాదె పరికింపంగన్. క. బాలురు బూరలు పాండునృ పాలుడు దివికరిగె వీరిప...' 599266 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చరిత్ర ము క. కొడుకులు నూర్వురు గలరని కడునైశ్వర్యమునఁ గన్ను గానక మనలం దడవఁగనొల్లదు కంటే బడుగుతనం బసదు కాదె పరికింపంగన్. క. బాలురు బూరలు పాండునృ పాలుడు దివికరిగె వీరిపంచలఁ బడి యీ లీల నభాగ్యపు ఁ గూటికిఁ బాలైతిమె యిదియు నొక్క బ్రదుకె కుమారా. అ. అనుచు వెచ్చనూర్చి యధిక శోకంబున బాష పూరనయనఁ బాఱఁ జూచి యిట్టులనియెఁ గ్రీడి నెట్టన ప్రవిజృంభ మాణమాన చిత్తమాన్యుఁడగుచు. క. తనసుతుల నూర్వురఁగూ డనుమంటను గజము సేయుటకు జాలిరటం చు నధిక గర్వమున సుబల తనయ నినుం బిలువకున్నఁదగ నేమియగు · న. అదియెట్లంటేని నాష్త్రతాపాతిశయంబు వినుము. శా. అంభోజ ప్రభవాచ్యుతేశులు మదీయస్ఫార దోర్గర్వసం రంభ ప్రక్రియఁజూచి మెచ్చ రిపుదుర్వారుండ నై నేర్పునన్ రంభాది త్రిదశాంగనాసురభి మందారాది జాతంబుతో జంభారాతి గజంబుదెత్తు భవదైశ్వర్యం బవార్యంబుగన్. నీ. దశకంధరుఁడు తొల్లి తమతల్లి కైశి వ్రతము చెల్లింపంగ మతిఁదలంచి<noinclude><references/></noinclude> 8soa7krl7d4w3w9um52ykrib5k3pqkt 104 241045 599267 2026-10-30T12:15:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '21 ఐరావతచరి రిత్ర ము యవలీలఁ గైలాస మదలించి యెత్తిన నతనిసత్వమునకు హరుఁడు మెచ్చి తనపురంబునఁ గల్గుఘనవస్తుకోటు లా తని కిచ్చి దయతోడఁ దదతంబు సేయించె ననుట ప్రసిద్ధంబుగా విందు నవ...' 599267 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>21 ఐరావతచరి రిత్ర ము యవలీలఁ గైలాస మదలించి యెత్తిన నతనిసత్వమునకు హరుఁడు మెచ్చి తనపురంబునఁ గల్గుఘనవస్తుకోటు లా తని కిచ్చి దయతోడఁ దదతంబు సేయించె ననుట ప్రసిద్ధంబుగా విందు నవ్విధంబున నేను నమరపురము నందుఁ గలసంపదలతోడ సమర గజము నిలకుఁ గొనివచ్చి వేడ్క నే నిచ్చువాఁడ నీ యడుగులాన లేకున్న నేఁడు మొదలు శస్త్రసన్యాస మొగి నేను జేయువాఁడ. క. అని వీరా వేశంబున ధను వప్పుడ యెక్కు వెట్టి తద్ జ్యా నాదం బున దిక్కు లువ సింహ ధ్వని చేసి ధనంజయుం డుదగ్ర స్ఫూర్తిన్. డుదగ్రస్ఫూర్తి F 38 39 మ. హరిపేరం దగ లేఖవాసి పటుది వ్యా ప్రైంబునం గట్టి స ద్గురువుం భక్తి ఁదలంచి యగ్రజునకుం గుంతీమహా దేవికిన్ వరుస మొక్కిడి వారియాజ్ఞ నమరావాసంబు కై పూనిస త్వరితోత్సాహత నేసె నింద్రునిసభాస్తంభ బులక్ష్యంబుగాస్ మ. పగిలెం'దిక్కులు భూతధాత్రి వడఁ కె బాతాళలోకంబు బె ట్టుగ ఘూర్తిల్లెఁబయోధులెల్లఁగలఁగెన్ డుల్లెన్ మ హెూ ల్కా తతుల్, నొగిలెన్. బన్నగ రాజకూర్మముల వెన్నుల్ దిక్కులున్ మొగ్గెఁ ఔ, తగి లెస్ గోత్ర ధరాధరంబులు భయం బందె సుర జ్యేష్ఠుఁడు. * 41<noinclude><references/></noinclude> poi79cxdao2ah1u4kq8wd2v9ooece76 104 241046 599268 2026-10-30T12:15:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'CO రి ఐరావత చ రిత్ర ము వ. ఇట్లతిభయంక రాకారంబున నదివ్య శిలీముఖంబు శతమఖు నాస్థానసభామండ పాభ్యంతరస్తంభంబు బెట్టిదంబుగాఁ గొ ట్టిన నట్టిదట్టంపు మోత బహుళ నిర్ఘాత పాతంబు చందంబు నొ...' 599268 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>CO రి ఐరావత చ రిత్ర ము వ. ఇట్లతిభయంక రాకారంబున నదివ్య శిలీముఖంబు శతమఖు నాస్థానసభామండ పాభ్యంతరస్తంభంబు బెట్టిదంబుగాఁ గొ ట్టిన నట్టిదట్టంపు మోత బహుళ నిర్ఘాత పాతంబు చందంబు నొందిన నందుఁ గొలువున్న సురకిన్నర గరుడ గంధర్వయక రాక్ష ససిద్ధవిద్యాధ రాదులు భయభ్రాంత కలిత చిత్తులై ని వ్వెఱగంది యున్న సహస్రనేత్రుండును భయకంపితగాత్రుం డై యుక్కుదక్కి యొక్కింతతడవునకుఁ దెలిసి నలు దిక్కులుపరికించి చూచి తమసమీపస్తంభలగ్నంబై నశరం బుసు శరాష్ట్రంబున నున్న తత్పత్తికాయుఁ గనుంగొని యా శ్చర్యమగ్న మానసుండై యందఱ డెందంబులు డిందుపడం జేసి యాదరంబునం దగుమాట లాడి యాలేఖ తమ మంత్రిచేతికిప్పించిన నాతం డిట్లని గంభీర స్వనంబునఁ జది వె. శా.స్వ స్తి శ్రీమదమర్త్యలోకపతికిం జంభాసురారాతికిం ధ్వస్తారికరుండు క్రీడి శరవిద్యాశాలి పుత్తేరఁ గాఁ బ్రస్తావం బగులేఖ కుంతివ తముం బ్రఖ్యాతిఁబొందింప మీ హస్తి శ్రేష్ఠము మాకు నీ వలయు నుద్యత్ప్రతి సంధిల్లఁగన్. సీ. ఐరావతముతోడ నా పారిజాతమ్ముఁ గామ ధేనువును జింతామణియును రంభాదు లగునప్సరఃస్త్రీలు మఱియును నమరావతీపట్టణమునఁ గలుగు దివ్యవస్తువులును దేవగణంబులు హస్తినాపురమున కనుపవలయు<noinclude><references/></noinclude> pzx0y9dh98ew8ibho5e4fvtt0bw325i 104 241047 599271 2026-10-30T12:25:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చరిత్ర ము వైభవం బొప్పార న్ద్రతము సేయించిన మఱునాఁడె పుత్తెంతు మరల వాని. నీకు సుతుఁడను నన్ను మన్నించు వేడ్క సేయు మది సేయవేనియు వేయు నేల యెవ్వ రడ్డంబు వచ్చిన నీక్షణంబ య...' 599271 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చరిత్ర ము వైభవం బొప్పార న్ద్రతము సేయించిన మఱునాఁడె పుత్తెంతు మరల వాని. నీకు సుతుఁడను నన్ను మన్నించు వేడ్క సేయు మది సేయవేనియు వేయు నేల యెవ్వ రడ్డంబు వచ్చిన నీక్షణంబ యెల్లభంగులఁ గొని తెత్తు నింత నిజము. ఆ. అనియు లేఖఁ జదువ విని సురాధీశుండు కటము లదువఁ గోధక ంపి తాధ రోష్ఠుఁ డగుచు భీషణోక్తుల ని ట్లని పలికె నెల్లవారు బ్రమసి నిలువ. క. చూచితిరే నరుగర్వము గోచరమై యెంత కెత్తుగొనియెం దనకుం దోచినవి పనులు సేయఁగ్ర నీ చక్కటి నున్నవాఁడ నే నింద్రుఁడనే. క.ఏ నెక్కడ తా నెక్కడ యే నెక్కెడునట్టిపట్ట పేనుఁగు నడుగస్ గా నెంతవాఁడు తెమ్మని దానవుఁ డటె పని చె దురభిమానము పేర్మిక్ . ఆ. బిదుమాట లాడి ప్రియములు పచరించి సుఁడ ననుట యెంత చులకఁదనము చక దుడ్డు పెట్టి శరణార్థి యగు నని యౌ యర్జునుండు యాగడీఁడు. 44 45 36 47 48<noinclude><references/></noinclude> aexxgnhvuytac8kodtmqbaih7e4vwfj 104 241048 599272 2026-10-30T12:25:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '2C ఐరావత చరిత్ర వ ము ఉ. పుట్ట రె తొల్లి భూపతులు భూరిపరాష్ట్రము లెందజేనియుం నిట్టలమైనమానవు లనేకులు పుట్టరె యెందు వారిలో నిట్టు లమానుషంపుఁ బను లెవ్వరు సేసిరి యిందుఁ జెప్పఁగా...' 599272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>2C ఐరావత చరిత్ర వ ము ఉ. పుట్ట రె తొల్లి భూపతులు భూరిపరాష్ట్రము లెందజేనియుం నిట్టలమైనమానవు లనేకులు పుట్టరె యెందు వారిలో నిట్టు లమానుషంపుఁ బను లెవ్వరు సేసిరి యిందుఁ జెప్పఁగాఁ ( జిట్టలు నేఁడు వీఁ డిటులు సేయ జగద్విపరీత మారయ • మ. త్రిదశావాసులకుం బరాభవము సంధిల్లంగ వేళ య్యెఁ బో యిది గా దేని తలంచి చూడ మనుజుం డిబ్బంగులం దివ్య సం పద లెల్లం దనయున్న తావునకుఁ గప్పం బిచ్చి పుత్తెమ్మనన్ మది లెక్కింపకయిట్ల యే సెఁబటు బాణప్రౌఢి హుం కారుఁ డై . వ. అని పల్కి క్రోధరసాయత్త చిత్తుండై యాక్షణంబ పురు హూతుండు జీమూత వాతంబు రావించి మీర అరిగి గర్వాంధ స్వాంతుండైన కౌంతేయ మధ్యమునకు నివాసం బైనవారణపురం బనివారణంబు గాఁ జుట్టిముట్టి కల్పాంత సమయోద్రేకంబుగాఁ బేర్చి యేకవింశతి వాసరంబులు బహుళ నిర్ఘాతపాతాభీలంబుగ నప్పురంబు వస్త్రాట్టాలక సౌధభ వనహర్మ్యగోపుర ద్వార తోరణ సహితంబుగాఁ బొడ వడంచి ముంచి సమస్త జీవులం గాలించిరం డతండు సేయ తెఱంగు చూచుకొందమనుటయుఁ దత్సభామధ్యంజన సత్వాసత్వవిదుండై ననారదుఁడు దరహసితవర నార విషయం డగుచు నాఖండలున కిట్లనియె. 51 ఉ. ఏమి సురేంద్ర యర్జునుని నెవ్వరిఁ గాఁగఁ దలంచి రాబుద స్తోమమునంపఁజూ చెదవుస్రుక్కఁడుదాననుదగుఁద్భతో దామబలాడ్యుఁ డద్భుతవిన స్ఫురితో జ్వలది న్య భావి ద్యామహనీయుఁ డన్నరుఁ డహంకృత వైరిసుశిక్ష' డిలన్.<noinclude><references/></noinclude> m9ll4wewq2z8tasegh0tl01h37kf6tf 104 241049 599273 2026-10-30T12:25:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చరిత్ర ము 03 మ. విను మాకంబము నాటినట్టిశర మావిల్కానిదివ్యాజ్ఞ గా ననఘా యెవ్వఁడుఁ దాఁకఁగా వెఱచు నీయాలంబు ఁజాలించువా రనిబీరంబులు చాలు నేమిటికి ధారాపాతముల్ చాలు నే వినిప...' 599273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చరిత్ర ము 03 మ. విను మాకంబము నాటినట్టిశర మావిల్కానిదివ్యాజ్ఞ గా ననఘా యెవ్వఁడుఁ దాఁకఁగా వెఱచు నీయాలంబు ఁజాలించువా రనిబీరంబులు చాలు నేమిటికి ధారాపాతముల్ చాలు నే వినిపింపంగ నతండు వేఁడినవి యీవే యింద్ర వే వేగము మ. నర నారాయణు లాదిమూర్తులు జగన్మాన్య ప్రభావోన్నతుల్ ధరణీభారము మాన్పఁ బూని మనుజత్వం బందినా రిప్పుడా నరుఁ డీయర్జునుఁడిట్టులయ్యిరువురు సంగా మరంగంబులోఁ బరిమార్పం గల రింతవిఁద బహుళ ప్రత్యర్థిపృథ్వీశులన్ .54 క. కూర మహీపాలక నర వీరులఁ బలువుర వధించి విజయశ్రీ లిం పారఁగ నీ కెంతయు నుప కారము సేయఁగల రింద్ర) కను మీటమీఁద. P 55 ఉ. కావున నెన్ని చందములఁ గైకొను మాపకటోక్తి పాండుధా త్రీవరపుత్రునా ర్తి దగఁ దీఱుట మేలగు నాకుఁ జూడఁగా నావుడు నట్ల కాక యని నారదుపంపునఁ బార్డు పేర నా దేవవిభుండు లేఖ యిడి తీవ్రమె పంపఁచండనామునిన్. చ. పనిచిన ఖేచరుం డరిగి పాండవమధ్యముఁ గాంచి యింద్రుపం పునఁ దనవచ్చినట్టివిధముం బ్రకటంబుగఁ జెప్పి లేఖ యి చ్చిన నతఁ డగ్రజానుజ విశిష్టజనంబులుఁ దాను నుండి ర మ్మనికరణంబుఁబిల్చి ప్రియమారఁగఁ బతికఁ జేతికిచ్చినన్, లయ. శ్రీమదఖిలేశుఁ డజరామర గణాధిపుఁడు భీమరిపు దై త్య మద సామజవిభేదో<noinclude><references/></noinclude> f0f186xxkorpjf0hi0glbz9j9ykltg8 104 241050 599274 2026-10-30T12:26:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చరిత్ర ము ద్దామజలజాకు చటులామిత పరాక ముఁడు శ్రీమహితుఁ డింద్రుఁ డభి రామము దలిర్ఫన్ సోమకులవార్ధిహిమధాముఁ డగు పార్థునకు నేమమునఁ బతిక మహామహిమన్ వ్యోమమున నుండి దగ భూమి...' 599274 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చరిత్ర ము ద్దామజలజాకు చటులామిత పరాక ముఁడు శ్రీమహితుఁ డింద్రుఁ డభి రామము దలిర్ఫన్ సోమకులవార్ధిహిమధాముఁ డగు పార్థునకు నేమమునఁ బతిక మహామహిమన్ వ్యోమమున నుండి దగ భూమికిఁ బదంపడియ నీమదిఁ దలంచినవి నోమునకు నిత్తు. 58 చ. అని చదువంగ లేఖవిని యర్జునుఁ డయ్యమ రేంద్రుదూతతో ననియె మ హేంద్రుపంపువినయంబునఁగై కొనువాఁడ నేనున వ్వనజభ వాచ్యుత ప్రమథవల్లభు లెంతయు నిచ్చ మెచ్చఁగా ఘనతర తీవ్ర బాణమునఁ గట్టుదు మన్ను నుమిన్ను ముట్టఁగన్. వ. ఇట్లొనర్చిన దివ్య సౌపానంబుల వెంట నై రావత పారిజాత చింతామణి సురభిప్ర్రాముఖదివ్య వస్తునిచయంబులునునప్పరో నితంబినీకదంబంబులును ననిచి పుత్తెంచుటయ మదీయవాం ఛితంబు సేయునట్టగుఁ గానినాటికి మీఁద నెట్లగు తా నెఱింగెడుఁగా కేమి నీవు పోయి రమ్మనినఁబ్రచండుం డరిగి యాఖండలుం గాంచి తాఁబోయివచ్చిన తెఱంగును నయ్యు ధిష్ఠి రానుజుం డాడిన గరిష్ఠ వాక్యంబులును దేటవడి విన్న నతండు నారాయణసఖుఁడు నమానుష చరిత్రుం డగుటం జేసి మాననీయుం డగు నని పురందరుండు పరిమానందం బునుం బొంది యంగీకరించి తదనంతరంబ. క. ఆవిధ మంతయుఁ దెలియఁగ దేవనదీ సూనునకును ధృతరాష్ట్రునకుం 60<noinclude><references/></noinclude> tegee501x6roxyzsvllme8gd3h7pp20 104 241051 599275 2026-10-30T12:26:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చరిత్ర ము భూవర ధర్మజుఁ డెఱుఁగం గా వినిపింపఁగఁ దదాజ్ఞ గైకొని యెలమిన్. క. నానా దేశంబులఁ గల భూనాధుల నెల్ల దంతిపురి కరుదేరం గా నియమింపఁగఁ జారులఁ బూనిక మైఁ బని చె ధర్మపుత్...' 599275 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చరిత్ర ము భూవర ధర్మజుఁ డెఱుఁగం గా వినిపింపఁగఁ దదాజ్ఞ గైకొని యెలమిన్. క. నానా దేశంబులఁ గల భూనాధుల నెల్ల దంతిపురి కరుదేరం గా నియమింపఁగఁ జారులఁ బూనిక మైఁ బని చె ధర్మపుత్రుం డెలమిన్. వ. అట్లు పనుచుటయు. 61 62 63 మ. అమిత స్యంద న వార ణాశ్వభట సైన్యానికముల్ గొల్వ భూ రమణుల్ వచ్చిరి హస్తినాపురికి విభాజిల్లఁ దత్సైన్య భా రమునం బెల్కుఱి దిగ్గజాహికిటికూర్మ శ్రేణి యూటాడ న య్యమపుత్రానిలజార్జునుల్ పెలుచ నిత్యానందముం బొం క. కెందామరపుష్పంబులు నెం దుండునొ కుంతి నోచ నేగతి వచ్చున్ బొందుగ నాపుష్పంబుల కందువ మున్నెఱుఁగ భువిని గలవో లేవో. [ద్రఁగ౯. 64 65 వ. అనుచు నయ్యర్జునుండు పెద్దయుం బొద్దు విచారించి లంకా నగరంబునం గలవని నిశ్చయించి 66 ఉ. శ్రీమహనీయ దైత్యకుల శేఖరుఁ డైనవిభీషణుండ సం గ్రామయశోవిలాసుఁ డరిరాజభయంకరమూర్తి మనసు త్య్రామసుతుండు క్రీడి విదితంబుగఁ బంపిన లేఖ మాకుఁగెం దామరపుష్పముల్ వలయు దానవనాయక పంపు పెంపునన్<noinclude><references/></noinclude> skhgr405ovpa845c4e054fb5y01nn9b 104 241052 599277 2026-10-30T12:26:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చ రిత్రము గీ అనుచు నది యొక్క శరమున నంటఁ గట్టి యేపు దీపింప గాండీవ మెక్కు పెట్టి బాణ మరివోసి లంక పైఁ బాఱ నేసె జలధి యంతయుఁ గడుభీతిఁ గలఁగఁబడఁగ. క. ఊర్షితులు రాక్ష సేంద్రుల...' 599277 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చ రిత్రము గీ అనుచు నది యొక్క శరమున నంటఁ గట్టి యేపు దీపింప గాండీవ మెక్కు పెట్టి బాణ మరివోసి లంక పైఁ బాఱ నేసె జలధి యంతయుఁ గడుభీతిఁ గలఁగఁబడఁగ. క. ఊర్షితులు రాక్ష సేంద్రులు 22 నిర్జీవితు లగుచు భీతి నెరయు బడఁగా నర్జునుఁ డేసిన బాణము గర్జిల్లుచు లంక మేడకంబము గప్టెన్. 68 69 వ. తదనంతరం బావిభీషణుండును మేడకంబము నాటిన శరంబుఁ జూచి యత్యాశ్చర్యహృదయుం డై యాయున్న పత్రికం దనకరణంబు చేతఁజదివించి సంతోషించి కొలువు గలయం గనుంగొని. 70 ఉ. ఆమనుజారి చూడ నతివిస్మయ -మౌ నిది సాహసం బిమహి యేలువారలకు నేయుగమందును లేదు వీఁడు శ్రీ రామసమానుఁ డౌ నినుచు రాక్షసవీరులదిక్కు (జూచి కెం దామర లర్థిఁ దేఁబనిచె దానవనాధుఁడు తక్షణంబున౯ .71 ఉ. ఏలినవానిపంపు గొని యే ఱ దైత్యులు వోయిపుష్పముల్ చాలినయన్ని గోసికొని సాగర మంతయు దాఁటి లావునక్ వాలినయట్టిదానవులు వాసవనందను మందిరంబులోఁ దాలిమితోడఁ జొచ్చినరు దక్కఁగ నేరి కదృశ్య దేహు లై, క. కెందామర లాయర్జును మందిరమున నునిచి మగుడ మనుజాళను లా<noinclude><references/></noinclude> ow04dq4wgpd0rp617xbznf92ia499ut 104 241053 599278 2026-10-30T12:26:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3] నందమున లంక కరిగిరి వ త చ రిత్ర ము పొందుగ గాండీవిమహిమ పొగడుచు నసురల్. 73 ' ఉ. శ్రీమహనీయుఁ డర్జునుఁడు చెచ్చెరఁ దెచ్చిన వానిఁ గుంతి కెం. దామరపుష్ప రాశిఁ గని తద్దయు నచ్చెరువంబు త...' 599278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>3] నందమున లంక కరిగిరి వ త చ రిత్ర ము పొందుగ గాండీవిమహిమ పొగడుచు నసురల్. 73 ' ఉ. శ్రీమహనీయుఁ డర్జునుఁడు చెచ్చెరఁ దెచ్చిన వానిఁ గుంతి కెం. దామరపుష్ప రాశిఁ గని తద్దయు నచ్చెరువంబు తోడుత గామమదాపహారుఁ గఱకంఠునిఁ బూజ లొనర్పఁ గంటి నా నోముఫలించె నంచు మది నూల్కొను వేడుక సంతసిల్లఁగ. ఆ. సవ్యసాచి యపుడు జననినోమునకుఁ గా దివిజు లభినుతింప దీవికి భువికి నంప తెరువు గట్టి యైరావతముఁ దెచ్చు టద్భుతంబు చూత మని తలంచి. 75 వ. ఇట వచ్చిన రాజలోకంబు నెల్లనుం ధర్మనందనుఁ డయ్యె విధంబుల సంభావించి తగు నివాసంబులు విడియించి మజ్జన భోజనాదికృత్యంబుల నియోగించిమౌహూర్తి కాను మతంబు న నొక్క శుభదినం బంగీకరించి పురం బలంకరింపఁ బంచిన, న సీ. కమ్మగొజ్జఁగినీటఁ గస్తూరి మేదించి మలికిరి వేది కాతలము లెల్ల ఘనసార శకలముక్తాఫల ప్రతతుల వెలయంగ ముగ్గులు పెట్టి రెలిమి భాసురకనకరంభాస్తంభములు పూన్చి రమరఁగ మణితోరణములు గట్టి చిత్రపట్టాంశుక శ్రేణిఁ గల్వడములు గట్టిరి విపణిమార్గముల నెల్లఁ<noinclude><references/></noinclude> e40kvgdwporq1ol0wk3qo0brtjxxq6m 104 241054 599279 2026-10-30T12:26:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చ ఐరావత చ రిత్రము గమలకల్హార కేతకకముక సార శోభితంబుగఁ గరిపురి చూడ నొప్పెఁ బ్రజల కెల్లను గన్నులపండు వగుచు బహుళ సంపద సురపుర పాటి యగుచు. 77 1833 వ. ఇవ్విధంబునఁ బురం బభినవశృంగారం బయ్...' 599279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చ ఐరావత చ రిత్రము గమలకల్హార కేతకకముక సార శోభితంబుగఁ గరిపురి చూడ నొప్పెఁ బ్రజల కెల్లను గన్నులపండు వగుచు బహుళ సంపద సురపుర పాటి యగుచు. 77 1833 వ. ఇవ్విధంబునఁ బురం బభినవశృంగారం బయ్యె నప్పు డర్డు నుండు, క. లాలితగంధాక్షతపు ష్పాలంకారములవలన ననిశంబు జయ శ్రీలకు నెలవైన ధను శ్శాలకు నేతెంచె నధిక సంరంభమున . 79 శా.సంతోషంబునఁ జూచు రాజులకు నాశ్చర్యంబు దీపింప ని శ్చింతాత్మం డయగ యగ జన్మజననీశిష్టాగ జన్మాళి క త్యంత ప్రీతి నమస్కరించి మది బ్రహా బ్రాక్ష భూతేశులన్ గుంతీసూనుఁడునిల్పి పుచ్చుకొనియెంగోదండ ముద్దండుఁడై . వ. ఇవ్విధంబున. 81 మ. విలులీలం గొని యెక్కు పెట్టిఘన మార్వీ రావముల్ దిక్తటం బులు భేదింపఁగ వస్త్రసంతతి సభోభూభాగ మధ్యంబునన్ లలి సౌపానపథంబు గట్టె ఘనలీలం జూచుభూపాలపం క్తుల కత్యద్భుతహర్షలీల వొడమన్ దుర్దాంతదోర్దార్పుఁడై. క: మొద లొకటి యొకటి పదియై పది నూ అయి నూఱు వేయి పదిలక్షలునై<noinclude><references/></noinclude> kutqylpo1uaxx398ssq8dk5kyq7xgdo 104 241055 599280 2026-10-30T12:26:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చరిత్ర ము పదికోటు లర్బుదములై తుది నగణితమై కిరీటి తూపులు నెగడెజ్ . 17 క. కరిపురిబహిరంగణమును సురపురివంబుఁ దాఁక సోపానచయం బరుదుగ నరుఁ డొనరించెం గరశరకుశలత్వములు వొగడ్తకు...' 599280 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చరిత్ర ము పదికోటు లర్బుదములై తుది నగణితమై కిరీటి తూపులు నెగడెజ్ . 17 క. కరిపురిబహిరంగణమును సురపురివంబుఁ దాఁక సోపానచయం బరుదుగ నరుఁ డొనరించెం గరశరకుశలత్వములు వొగడ్తకు నెక్కర్. 37 83 84 చ. జనవర సవ్యసాచి శితసాయక హేతినితాంత వేగ సం జనితమహాసవిూరమునఁ జవ్వనఁ గూలెఁ గులాద్రులబ్ధులె ల్లనుబరిఘూర్ణ మా నవికలత్వమువొందెఁ బయోద మాలికల్ దుని సె దిశాతటంబుల నదుల్ వెనుద్రొక్కెఁ గలం గెలోక ణ ఆ. సురలు బెగ్గడిల్ల సురవిభుఁ డాశ్చర్య జలధిఁ దేలి సవ్యసాచిబలము చూచి యాత్మ మెచ్చి సురలతో నున్న ది క్పాలవరులతోడఁ బలికె నెలమి. ముల్ . 85 86 చ. మును కపిసేనతోడుగ సముద్రముఁ గొండల చేత సేతు బం ధన మొనరించు టెంత రఘునాధుఁడు నేఁడు కిరీటి తూపు లె ల్లను గొనియాడ బట్టబయలం బలు చిత్రముగాఁగ బాణబం ధన మొనరించి మిన్నునకుఁ దాపలు పెట్టె జగత్ప్రసిద్ధిగన్. ఉ. కావునఁ బార్థువాంఛితముగ కు ననించుటయుత్త మంబ మై రావతదంతి నిచ్చటికి రాఁబ్రనుపం దగువారిఁ బంచెన దేవవిభుండు వారుఁ జని దిగ్గజరాజు నలంకరింప నా నావిధవ స్త్రపుష్పరచనాగరిమం బొనరించి రిమ్ములన్. 88<noinclude><references/></noinclude> m3ffls618wiuig8bsb5m2bltuu7lkpi 104 241056 599281 2026-10-30T12:27:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చరిత్ర ము వ. మఱియు బహురత్న ఖచితస్ఫురితాభిరామం బైన హాటకప ల్యాణంబును గండస్థలోద్భూతదాన ధారా మోదలుబ్ధభ మన్మధుకరఝంకారప్రవర్తమానలలితే కనక ఘంటి కాసహ స్త్రంబును శరజ్జీమ...' 599281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చరిత్ర ము వ. మఱియు బహురత్న ఖచితస్ఫురితాభిరామం బైన హాటకప ల్యాణంబును గండస్థలోద్భూతదాన ధారా మోదలుబ్ధభ మన్మధుకరఝంకారప్రవర్తమానలలితే కనక ఘంటి కాసహ స్త్రంబును శరజ్జీమూతకలధౌత చంద్రచంద్రికాప కాశంబై న ననవర తాభినవపరిమళ వికచాయ చమర వాల జాలంబును మానసప్త చ్ఛదప్రసూనదామంబును వివిధప్రకారంబుల శోభితంబుఁ జేసి యభదంతావళం బాఖండలు నాస్థాన మంటపంబునకుం దెచ్చుటయు నతండు నయనాబ్జసహ స్ప్రంబు నెలమిం బొంద నమఃపుర కాంతాజనంబులును దుంబురు నారదాదులును, గీ. కామ ధేనుచిం తామణికల్పక ములు గరుడ గంధర్వయక్షకిన్నర గణంబు సిద్ధవిద్యాధరామర శ్రేణి నెల్ల నమరకరితోడఁ గరిపురి కమరఁ బని చె. 89 90 చ. పనిచిన నా క్షణంబ సురపాలకు నాజ్ఞ వహించి వేడ్క నె క్కొనశతకోటి సంఖ్య సురకోటులు గొల్వఁ గ న భవంతియ త్యనుపమలీల వచ్చె విజయాస్త్రనిబద్ధవిశుద్ధ మార్గమం దనఘమహాద్భుతం బెసఁగ హస్తిపురంబున కశ్రమంబునన్. ఉ. అంత సజాతశత్రుఁడు నిజానుజవర్గము బంధులోకమున్ శాంతన వాంబి కేయకలశప్రభవాదులుఁ దాను నెంతయున్ సంతస మంది ఫాలమున సంగతిఁ జేర్చిరి మోడ్పు చేతుల ల్లంతలఁ జూచుచున్ సురగణావళికిం బుల కాంకురాంగులై.<noinclude><references/></noinclude> kthmpfh9qdyrohob7vjifwkuard8tsn 104 241057 599282 2026-10-30T12:27:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చరిత్రము ఆ. అపుడు భూతలమున కవతీర్ణమై పుర బాహ్యమున నిలిచె సుపర్వ సమితి విజయుఁ డరిగి యట్టి వృత్తాంత మంతయు విన్నవించెఁ దల్లి వెఱఁగు నొంద. 93 మ. విజయుంగౌఁగిటఁజక్కఁ జేర్చి త...' 599282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చరిత్రము ఆ. అపుడు భూతలమున కవతీర్ణమై పుర బాహ్యమున నిలిచె సుపర్వ సమితి విజయుఁ డరిగి యట్టి వృత్తాంత మంతయు విన్నవించెఁ దల్లి వెఱఁగు నొంద. 93 మ. విజయుంగౌఁగిటఁజక్కఁ జేర్చి త్రిజగద్విఖ్యాతిగా నేఁడు పాం డుజనాధీశ్వరభోజవంశములు రెండుకో బావనం బయ్యె నీ భుజస త్వాతిశయంబు చే ననుచునుబ్బుం బేమయుం గుంతి కా త్మజనింపస్ ప్ర్రత మాచరించుటకు నుత్సాహంబు శోభిల్లఁ క. బహువిధపుణ్యజలంబుల విహితస్నానంబు సేసి వెలయ దుకూలో ద్వహయగుచుఁ బుణ్య కాంతా సహగతి గాంధారికడకుఁ జని వినయమునన్. [X౯. 94 95 వ. అ దేవిపాదంబులకుఁ బ్రణామంబు సేసి కరకమలంబులు మొ గిడ్చి కుంతి యిట్లనియె, క. తెచ్చె సురేంద్రునికరి వి వ్వచ్చుండిదె నేఁడు దివ్య వస్తుచయముతో నచ్చటికి నోము నోమఁగ విచ్చేయుం డిపుడు మీరు వేగం బనినన్. క. తొలుతఁ దననోచునప్పుడు తలఁపక యున్నట్టి బలుఁదనమును మదిలోఁ 40 97<noinclude><references/></noinclude> 3b3h0t0c1cuou8htlid4x8ucerwhg88 104 241058 599283 2026-10-30T12:27:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చ రిత్ర ము దలపోసి సుబలనందన చెలియల నే రాను నీవ సేయుము వతమున్. సీ. అనఁ గుంతి సుబలుని తనయతోఁ బేదల మని తలంచియు రాక యునికి దగునె జనులు మృత్తికఁ జేసికొని నోమ నై రావ తము దెచ్చు...' 599283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చ రిత్ర ము దలపోసి సుబలనందన చెలియల నే రాను నీవ సేయుము వతమున్. సీ. అనఁ గుంతి సుబలుని తనయతోఁ బేదల మని తలంచియు రాక యునికి దగునె జనులు మృత్తికఁ జేసికొని నోమ నై రావ తము దెచ్చు టది పేదతన మెయనిన న త్తేజమునకు నీ వద్దు రాలవు గా వె నీపట్టిఁ బార్థు మన్నింపరాదె యనిన నైనను నోమునప్పుడు ప్రియమున నేను ని౯ బిలువమి నింత పుట్టె నట్లు గావున రాను బొమ్మనఁగ నపుడు పాండుభూపాలుసతి యొండు పల్కు లుడిఁగి చనియె గంగాతనూజాతు సదనమునకు వినయమును సంభ మంబును బెనగొనంగ. 98 99 వ. అట్లరిగి విదురసహితుం డైయున్న శాంతనవు పాదంబులకుం ఋణమిల్లి తాఁ బోయి సుబలతనయతో నాడిన మాటలు ను దదీయభాషణంబులును, 100 నీ చ. తెలియఁగ విన్న వించుటయు దేవనదీతనయుండు సాధ్వి పిలుచుట లెస్స యీవతముప్రీతి దలిర్పఁగఁ జేయుచుండియ ప్పొలఁతీయ యుండనిమ్ము మణిభూషణముల్కన కాదు లెల్లవి చ్చలవిడి నీవు గై కొనుము సమ్మతి సేయుముదానధర్మముల్ . వ. అనిపల్కి మందాకినీనందనుండు పరమానందంబును బొం ది బాహ్లిక సోమదత్త ధృతరాష్ట్ర కృపాచార్యాది మిత్ర<noinclude><references/></noinclude> 8mnqukijoayci63y0p7bnli9e3a3ks9 104 241059 599284 2026-10-30T12:27:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చరిత్ర మ ము ఆ గురువర్గంబును దండనాధ భటనికరంబులును నుత్సవాలోక నోత్సుకు లై వివిధ దేశాధీశ్వరులతో నడవఁ గనకరత్న. మయాందోళికారూఢ యై యున్న కుంతీమహాదేవి ము నిడుకొని భేరికాం...' 599284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చరిత్ర మ ము ఆ గురువర్గంబును దండనాధ భటనికరంబులును నుత్సవాలోక నోత్సుకు లై వివిధ దేశాధీశ్వరులతో నడవఁ గనకరత్న. మయాందోళికారూఢ యై యున్న కుంతీమహాదేవి ము నిడుకొని భేరికాంస్య కాహళ వేణువీణాది మంగళ వాద్యం మెఱయఁ గవిగాయక వందిమాగధ పాఠక స్తోత్రం బులు సెలంగ వేత్రహస్తు లెడ నెడ సందడిఁ జెలంగ మంద యానంబునం బురంబు నిర్గమించి బంధుర సుపర్వగంధసిం ధురంబున్న యెడకుం జనుదెంచె నయ్యవసరంబున. బులు 102 చ. లలిత సుగంధపుష్ప సమలంకృతి నొప్పుచుఁ గుంకుమచ్ఛటా కలితశరీరముల్ మెఱయఁగా మణిభూషణ చారు వస్త్రముల్ పొలుపు వహించి యచ్చటికిఁ బుణ్య సతీనివహంబు వచ్చెనిం పులుదళుకొ త్తఁ బాల్కడలిపుత్రి విలాసపుమూర్తులోయనస్ సీ. మదనాంబకంబులు మగమీల బెళుకులుఁ గలిగెడు నిడువాలు గన్నుఁగవయు హిమకరబింబమ్ము హేమదర్పణములుఁ గంగఁ జాలిన నగు మొగములు నిందిందిరంబులు నింద్రనీలంబులుఁ గుఱుచ సేయఁగ నొప్పుకుంతలములు నసదుకౌఁదీగలును సైకతంపుఁగటులు గలిగి చూడ మనోహరాకారు లగుచు సరవిఁ బురవార కామినీ సమితి సెలఁగెం దరళకల కాంచి నూపుర ధ్వనులు సెలఁగ.<noinclude><references/></noinclude> glgct3asg596bbmjaz24q1fr0giryqy 104 241060 599285 2026-10-30T12:27:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చరిత్రము ఆ. అందలంబు డిగ్గి మైరావతముఁ జేరి యధిక భక్తి నాత్మ నలరి కుంతి దేవి గంధపుష్ప దీపధూపాదుల నర్చనంబు లిచ్చి యర్థి మొక్క. 105 మ. వరుసం గల్పక కామధేనువులు గీర్వాణపతానం...' 599285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చరిత్రము ఆ. అందలంబు డిగ్గి మైరావతముఁ జేరి యధిక భక్తి నాత్మ నలరి కుంతి దేవి గంధపుష్ప దీపధూపాదుల నర్చనంబు లిచ్చి యర్థి మొక్క. 105 మ. వరుసం గల్పక కామధేనువులు గీర్వాణపతానంబుఁ బెం పరుదారంగ యధావిధానములు సభ్యర్చించి రంభాదిని ర్డరకాంతావళి తుంబురు ప్రభృతులు సంతోషముం బొం నా [ద్ర నా దరణం బొప్పఁగ గారవించెఁ దిజగత్ప్రఖ్యాత పారీణత. ఎ. తదనంతరంబు, సీ. అనతిదూరంబున నఖిల పావని యైన భాగీరథికి నేఁగి పరమభక్తి గౌరీశురూపంబు ఘనవాలుక సమర్చి వివిధార్చనంబులు వెలయఁ జేసి సాంగంబు గాఁగఁ బుణ్యాంగ నావళి కెల్ల హర్షంబుతోడ వాయనము లిచ్చి యగ్రజన్మ శ్రేణి నపరిమితంబుగా ధాన్యభూ ధేనుసంతతులఁ దనిపి యాదరంబునఁ బిలిచి దీనార్థిజనులఁ జిత్తములు ప్రీతినొంద నీప్సితము లొసఁగి మఱియు నేతెంచెఁ గుంతి యమఁదలీల మానితం బైనదివిజసామజముకడకు. 107 108<noinclude><references/></noinclude> of3j1mha08rtblubwk2264v9fy1mxc7 104 241061 599286 2026-10-30T12:28:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఐరావత చరిత్ర ము ఉ. వచ్చి తగఁగఁ బాండుజనవల్లభు దేవి ప్రదక్షిణంబుగా వచ్చి నమస్కరించి సురవారణపుంగవు నెక్కు వేడ్కఁ బెం పచ్చుగఁ బ్రీతిమై గురుజనాను మతంబునఁ గూడి రాఁగ వి వ్వచ్చు...' 599286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఐరావత చరిత్ర ము ఉ. వచ్చి తగఁగఁ బాండుజనవల్లభు దేవి ప్రదక్షిణంబుగా వచ్చి నమస్కరించి సురవారణపుంగవు నెక్కు వేడ్కఁ బెం పచ్చుగఁ బ్రీతిమై గురుజనాను మతంబునఁ గూడి రాఁగ వి వ్వచ్చుఁడు నన్నదమ్ములును వారని వేడ్కల నుల్లసిల్లఁగ. మ. వరుసం గల్పిత పారిజాత సుమనోవర్షంబు చిత్రంబుగాఁ గురి సెం దోడ నె దుందుభుల్ సెలఁగె నక్షుద్రంబుగా నొ [క్కట మొర సెం దివ్యవిలాసినీనటన లామోదంబు సంధిల్లఁగా నెర సెం దుంబురునారదాదివినుతుల్ నిండారి మిన్నందఁగన్. వ. అయ్యవసరంబునం బురందరోప దేశంబున నతిరమణీయం బగుప్ర్రాలంబమాలి కాలంకృతం బై బహుళ నక్షత్రపరివృతం బగు రాకాసుధాకర బింబంబు ననుకరించు ధవళఛత్రంబు ను ననేక రమ్యరత్న స్థాపితంబులగు చామీకరదండమండి తంబు లై యాఖండలాఖండిత లీలాభీలంబగు చమరవాలం బులు ధరియించి బృందారక సుందరు లమందానందంబును బొంది కుంతీమహా దేవియుభయపార్శ్వంబులు బలసికొలువ సిద్ధవిద్యాధరాది ఖేచర గణంబులును నఖిలభూసురనివహం బులు నలుదిశలు బలసికొలువ భీమ్మధృత రాష్ట్రాదిరాజలో కంబును ధర్మజభీమార్జున నకులసహదేవులును నాత్మజనం బులునుం బ్ర మోదభరితులై చను దేర విశీర్వాదంబులు మేదురంబు లగుచు రోదసీకుహరపూరితంబు లై చెలంగ ముందఱ వంది పాఠక జనంబులు విజయాంక మాలికాపఠ నం బొనరింప నత్యంతదర్శనసుందరం బగుచు మందయా. నంబునఁ బురంబుఁ జొత్తెంచు నెడ. 111<noinclude><references/></noinclude> jy3qxbwlio2e60qyjfy3a8ac631oloe 104 241062 599287 2026-10-30T12:28:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'DE ఐరావత చరిత్ర ము చ. పొలఁతుల క ప్రయోజక పుఁ బుతులు నూఱ్వురు నేలచాలఁడే బలవద రాతిభంజకుఁడు పార్టునిఁ బోలు కుమారుఁడొక్కరుం డలరఁగ వీర మాత యగునట్లుగ నేమితపంబు చేసెనో యిలఁ దొలిమే...' 599287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>DE ఐరావత చరిత్ర ము చ. పొలఁతుల క ప్రయోజక పుఁ బుతులు నూఱ్వురు నేలచాలఁడే బలవద రాతిభంజకుఁడు పార్టునిఁ బోలు కుమారుఁడొక్కరుం డలరఁగ వీర మాత యగునట్లుగ నేమితపంబు చేసెనో యిలఁ దొలిమేనఁ గుంతి జగ దేక మ హెూన్నతిఁ బొందె [ నెంతయు. వ. అనుచు నయనానందకరంబుగాఁ గనుంగొనుచునుండి రా సమయంబున. క. కరిపురిసురపురితరుణులు 113 వరలావణ్యముల నొక్క వరుసై యున్నస్ నరసురనికరం బెఱుకకు సరియై భేదింప దనిమిషత్వము కలిస౯. గీ॥ ఇవ్విధంబునఁ బురమున కెసఁగ మెసఁగి వచ్చి నిల్చిన మందిర ద్వార భూమి నిలిపి యైరావతము డిగ్గి నెలఁత లెలమిఁ - గొలువ నభ్యంతరమునకుఁ గుంతి యరిగె. క. సకలన పాల కాంతా నికరంబుల నాదరమున నెయ్యంబున భో జకసుత పౌరపురంధి 114 115 ప్రకరంబును బోవఁ బని చె బహుమానమునన్ . 116<noinclude><references/></noinclude> 17cckyq3lrh8rw19zmz0n701u9z55ea 104 241063 599288 2026-10-30T12:28:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చరిత్ర ఐరావత చ రిత్ర ము 92 ఉ. అత్తకి సవ్యసాచి దివిజావళిఁ జూచి మదిం బ్రియంబు ద ళ్కొత్త ఁగఁగుంతినోముభువనోన్నతి సెందెఁజనుండుమీరు స ద్వృత్త మనస్కులార యతి వేగమునంబురుహూతు పాలి...' 599288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చరిత్ర ఐరావత చ రిత్ర ము 92 ఉ. అత్తకి సవ్యసాచి దివిజావళిఁ జూచి మదిం బ్రియంబు ద ళ్కొత్త ఁగఁగుంతినోముభువనోన్నతి సెందెఁజనుండుమీరు స ద్వృత్త మనస్కులార యతి వేగమునంబురుహూతు పాలికి క్ మత్త కరీంద్రుఁ దోడ్కొనిక్రమంబుననమ్ములత్రోవనిమ్ముల. చ. అనిపలుకం బ్రమోదమున నయ్యమరావతికింసు రౌఘముల్ చని సురనాదుఁ గాంచినఁ బ్రసన్న తనొందెనతండు నంతన ర్జునుఁ డొగిమున్ను కట్టినయిషుపకరోన్నతమార్గ మెల్లఁ దు త్తునియలుగాఁగ నే సెవిబుధుల్ మదిభీతిదొలంగి మెచ్చఁగన్. వ. అని చెప్పిన వైశంపాయనుం డిట్లని తలం చె. సీ. విశ్వవిశ్వంభరాశాశ్వతోన్న తిజనుః పాలనాంచితధనుః పాణిచేతఁ ఋణత భూవర శిరోమణిగణవిస్ఫుర త్పృథుల శాశ్వత పాదపీఠు చేత సురుచిర మృదు వాక్య సుర కామినీమనో మోదిత స్మృహణీయమూర్తి చేతఁ జక్త్రవాళవిశాల శైలో న్నతస్థలీ కేళీవిహార సత్కీర్తి చేతం గ్రీడి చేతఁ గగన కీలితదివ్యాస్త్ర విరచితాధ్వకీర్తి సరణి చేత నిఖిలలోకములకు నేత్రసుపర్వమై యెంతయును జెలం గెఁ గుంతినోము. సంపూర్ణము . 119 120<noinclude><references/></noinclude> 4pad8wgjaaml1kcjmo9s7w1hh2stigl 104 241064 599289 2026-10-30T12:28:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'లఘుటీక 2. వినయసంభృత మానసుడు+ఐ= అడఁదువను జక్క గా భరించిన మనస్సుగలవాఁడై 2. సురపుంగ వుదంతిన్ = దేవేంద్రుని యేనుఁగును (ఐరా వతమును) చలమునక్=కోపముతో 5. సురకరిస్ = దేవతల యేనుఁగును ఘనుఁ...' 599289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>లఘుటీక 2. వినయసంభృత మానసుడు+ఐ= అడఁదువను జక్క గా భరించిన మనస్సుగలవాఁడై 2. సురపుంగ వుదంతిన్ = దేవేంద్రుని యేనుఁగును (ఐరా వతమును) చలమునక్=కోపముతో 5. సురకరిస్ = దేవతల యేనుఁగును ఘనుఁడు = నానా. మేఘుఁడు, గొప్ప వాఁడు 6. మహార్ణవ + ఆవృత+ధరితీ) మండలంబు + ఎల్లన్ = గొప్ప సముద్రము చేఁ జుట్టఁబడిన భూవలయమంత యునం ; ఉద్ధతమాన్యుండు = గర్వించిన వారిచే గౌరవింపఁబ నాఁడు; ణతన్ = అనేకాస్త్రప యోగాదులందలి నేర్పుతోడి కళయందలి నేర్పరితనముతోను వివిధా 8. సుస్నిగ్ధప్రభాదండ ముస్= మిక్కిలి నునుపైన కాంతి గలిగియున్న దండమును; బాలార్క = భారంబు స్= లేత సూర్యబింబముతో సమానమైన యెఱ్ఱ ఁజడలయొ క్క చుట్టయును; మృగాజినమున్ = కృష్ణమృగము యొక్క చర్మమును కౌతూహల శ్రీ లాలిత్యతిన్ = సంతోషనునెడి సంపదయొక్క మనోజ్ఞ తి చేత 13. అనురకరిస్= ఐరావతమును ; తేరన్ = తెచ్చుటకు ·మంటన్ = మన్ను చేతనం<noinclude><references/></noinclude> 3kesevphk776o11zuiib1mruyanehbw 104 241065 599290 2026-10-30T12:28:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '2 15. యథా+ఇచ్ఛన్=ఇచ్చకువచ్చినట్లు 17. దృ ... మాణలు+ఐ= గర్వించిన శౌర్య ముచేత విజృంభించుచున్న వారై ; కేళ్ళు వాఱు చున్ = గం తులిడుచు, వ్రేల్మిడిన్ (వేలుమిడి. రూ.) చిటికెలో త్వరగా = 18. మండిత +...' 599290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>2 15. యథా+ఇచ్ఛన్=ఇచ్చకువచ్చినట్లు 17. దృ ... మాణలు+ఐ= గర్వించిన శౌర్య ముచేత విజృంభించుచున్న వారై ; కేళ్ళు వాఱు చున్ = గం తులిడుచు, వ్రేల్మిడిన్ (వేలుమిడి. రూ.) చిటికెలో త్వరగా = 18. మండిత + ఉద్దండ + తుండంబులును = అలంకరింపఁ బడిన పొడవైన తొండములును ; సాంగో సాంగమున్ = సమగ్రముగా ; ఖచిత = గుచ్చిన; కనకసూత్ర + అవలం బంబులు = బంగారుక మ్ముల కుచ్చులు 19. విలేపనములు = పూఁతలు ; వేత్రహస్తులు = బెత్త ములు చేతఁ బట్టిన భటులు 20. షోడశ + ఉపచారములు = పదునారు విధములైన యుపచారములు (ఆవాహ, నాసన, పా, ద్యాయ్యోచమనీ, యాభి షేక, వస్త్ర, యజ్ఞోపవీత, గంధ, పుష్ప, ధూపదీప, నైవేద్య, తాంబూల, ప్రదక్షిణ, నమస్కారంబులు) 22. విచ్చుటాకులును= చెవ్వాకులును ; పోగునూళ్లు= నూలిపోగులు ; కపిత = నెలఁగపండు ; మాదిఫల=మాతు ; కపిత్థ= = లుంగ ఫలము 26. చిడుĀడిపాటుతోన్ = వ్యసనముతో 28. భుజగర్వస్ఫార సంరంభుఁడు +ఐ= బలగర్వము యొ క్క యాధిక్యమువలని వేగిర పాటు గలవాఁడై 30. ఎదురుస్ = ఎదుటి వారిని; కందికుంద నేల = నొచ్చి బాధనొంద నేల?<noinclude><references/></noinclude> aa93uwspa5ko82z3zeuef6mg47fpvux 104 241066 599291 2026-10-30T12:28:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '31. ఆదటన్ = ప్రీతితో = 32. తడవఁగన్ + ఒల్లదు = తల పెట్టుట కిష్టపడకు. బడు గుతనఁబు = దారిద్య్ర్యము; అసదు కాదె= నికృష్టము (అల్ప ము) కదా = 34. వెచ్చనూర్చి = వేఁడినిట్టూర్పు నిగిడ్చి ; నెట్టనన్ = =...' 599291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>31. ఆదటన్ = ప్రీతితో = 32. తడవఁగన్ + ఒల్లదు = తల పెట్టుట కిష్టపడకు. బడు గుతనఁబు = దారిద్య్ర్యము; అసదు కాదె= నికృష్టము (అల్ప ము) కదా = 34. వెచ్చనూర్చి = వేఁడినిట్టూర్పు నిగిడ్చి ; నెట్టనన్ = = తటాలున ; ప్రవి . మాన్యుఁడు = రేఁగుచున్న అభి మానముతోడి మనస్సుచే గౌరవింపఁబడిన వాఁడు. 35. తగన్ = తగునట్లు పిలువకుండినచో ; ఏమియగున్ = ఏమి తక్కు వయగును? 37. అంభోజప్రభవ =బ్రహ్మ ; మదీయ యన్ =నాడైన, అధికమగు భుజగర్వముయొక్క రేగుట యొక్క విధమును ; రిపుదుర్వారుండు = శత్రువులచే నడ్డగిం జాతంబుతోన్ =రంభ చుటకుఁగానివాఁడు ; రంభా = 'మొదలగు దేవతా స్త్రీలు, కామధేనువు, కల్పవృక్షము, మొ దలగువానియొక్క సమూహముతో 39. తత్ జ్యానాదంబునన్ = ఆయ ల్లెత్రాటి ధ్వని చేత అద్రువన్ = అదురఁగా, ఉదగ్ర స్ఫూర్తిన్ = భయంకరమై న యతిశయముతో 41. భూతధాత్రి = భూమి; డుల్లెన్ = ఈఱిసెను ; ఉల్లా తతుల్ = పెద్దనిప్పుల మొత్తములు ; నొగిలెన్ =బద్దల య్యె ను (మూడవ పాదాంతము “మొగ్లెవే” యని పూర్తి చేసి నాల్గవ .పాదాదిని “యగిలెస్"... అని దిద్దుకొనవలయును.) 66.<noinclude><references/></noinclude> gjr615o2w0o0sl1n8i00itu82ml0n62 104 241067 599292 2026-10-30T12:29:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '42. బెట్టిదము = భయమిచ్చునది ; ఉక్కుదక్కి=శా ర్యము చెడి, “డిందుపడంజేసి” డిందుపాటు దీర్చియని దిద్దు కొనవలయును ; డిందుపాటు దీర్చి = దిగులుదీర్చి. 43. ధ్వస్త + అరికరుండు = నాశనము సేయఁ...' 599292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>42. బెట్టిదము = భయమిచ్చునది ; ఉక్కుదక్కి=శా ర్యము చెడి, “డిందుపడంజేసి” డిందుపాటు దీర్చియని దిద్దు కొనవలయును ; డిందుపాటు దీర్చి = దిగులుదీర్చి. 43. ధ్వస్త + అరికరుండు = నాశనము సేయఁబడిన శత్రుసమూహముగలవాఁడు, ప్రస్తావంబు + అగులేఖ=మి క్కిలి అవసరమైన ఉత్తరము 44. పుత్తెంతున్ = పంపి వేయుడును 46. నరుగర్వము = అర్జునునిగర్వము (శబ్ద వైచిత్ర్యము) ఎంతకు + ఎత్తుగొనియెన్ = ఎంతవఱ కతిశయించెను 48. చక్క౯ దుడ్డువెట్టి= చక్కఁగా దుడ్డుకఱ్ఱ ను బెట్టి ; ఆగడీఁడు = అకార్యము చేయువాఁడు (దుర్మార్గుఁడు) 49. నిట్టలమైన మానవులు = అధిపలైన జనులు ; చిట్ట లు = వింతలు 51. ఏకవింశతి వాసరంబులు = 21 దినములు ; వస్త్ర = ప్ర్రాకారములు; అట్టాలక = మేడలు ; సత్త్వ+అసత్త్వవి దుండు = బలాబలములు దెలిసిన వాఁడు 53ఁ ఆలంబుచాలించు = ఉపేక్ష విడువుము. 54. బహుళ ప్రత్యర్ధి వృధ్వీశులన్ = అనేకులైన శత్రురా జులను 57. కరణంబున్ = వ్రాయసగానిని తీరి. అజర + అమరగణ + అధిపుఁడు = ముది మయుఁ జా వును లేని దేవతాసమూహమునకు రాజు ; భీము ... పఠా • జముఁడు = భయంకరులైన ఏరోధులగు, రాక్షసుల యొక్క<noinclude><references/></noinclude> 9tny1mcscah4h2fu96vah7pc455erzz 104 241068 599293 2026-10-30T12:29:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '5 గర్వమనెడి, ఏనుఁగులను, బాగుగా భేదించుటయందు, స్వ తంత్రుఁడైన, విష్ణు దేవునివంటి, చలించునట్టి, అధికమైన శా ర్యముగలవాఁడు 64. పెల్కుఱి= వెలవెలఁ బాఱి; ఊటాడన్ = చలింపఁగా 65, కందువ = జాడ 68....' 599293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>5 గర్వమనెడి, ఏనుఁగులను, బాగుగా భేదించుటయందు, స్వ తంత్రుఁడైన, విష్ణు దేవునివంటి, చలించునట్టి, అధికమైన శా ర్యముగలవాఁడు 64. పెల్కుఱి= వెలవెలఁ బాఱి; ఊటాడన్ = చలింపఁగా 65, కందువ = జాడ 68. అరివోసి = సంధించి = 75. అంప తెరువు = బాణములతోఁ గట్టిన మార్గము 76. మౌహూర్తి క + అనుమతంబునన్ = యనుమతిని జ్యోతిష్కుల 77. కల్వడములు = దండలు; కల్హార = కలువలు ; కే తక = మొగ గలిపువ్వులు ; కముక = పోక చెట్లు 80. అగ్రజన్మజననీశిష్టాగో జన్మాళికిన్ = అన్నలకును, తల్లికిని గొప్పవారైన బ్రాహ్మణులకును 82 దుర్దాంతదోగ్దప్పుడు = అడ్డ పెట్టుటకుఁ గాని భుజగ ర్వము గలవాఁడు BJ 87, మిన్నునకున్ తౌపలు పెట్టెన్ = ఆకాశమునకు మెట్లు 89. హాటక పల్యాణము = బంగారపు జీను ; గండస్థల + ఉద్భూత = చెక్కిళృయందుఁబుట్టిన ; వానభారా= మదోద కముయొక్క; ఆమోద = వాసనకు ; లుబ్ధ=ఆసించిన; భ మత్ = ముసురుచున్న ; సప్త+ఛదప్రసూన = ఏడు టేకులు గల యొకానొక పుష్పముయొక్క<noinclude><references/></noinclude> 5an8r9vah1s6zzakxbqiqjwlrmjjsld 104 241069 599295 2026-10-30T12:29:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '6 95. దుకూల + ఉద్వహ + అగుచున్ = మేలయిన బట్టలు 111. పాలంబమాలికా + అలంకృతంబు = మెడనూలి చే నలంకరింపఁబడినది. 115. ఎసక మెసఁగన్ = ఒప్పిదముతో = = 112. (1) విశ్వవిశ్వంభరా = సమస్త భూమండలమునం దును ; శాశ్వత =...' 599295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>6 95. దుకూల + ఉద్వహ + అగుచున్ = మేలయిన బట్టలు 111. పాలంబమాలికా + అలంకృతంబు = మెడనూలి చే నలంకరింపఁబడినది. 115. ఎసక మెసఁగన్ = ఒప్పిదముతో = = 112. (1) విశ్వవిశ్వంభరా = సమస్త భూమండలమునం దును ; శాశ్వత = స్థిరమైన; ఉన్నతిన్ = గొప్పతనము చేత ; జనః = జనులను; పాలన + అంచిత = పాలించుట చేత నొప్పు చున్న ; ధనుః పాణిచేన్ = వింటిని ధరించిన వానిచేత (2) పరిణత = నమస్కరించిన; భూవర శిరోమణి= రాజ శ్రేష్ఠులయొక్క ; గణ = సమూహముచేత; విస్ఫురత్ = ప్రకాశించుచున్న ; పృథుల = పెద్దడైన; శాశ్వత పాద పీకు చేతన్ = స్థిరమైన పాదపీఠ మొగల వాని చేతి = (3) సురుచిర = బాగుగాఁ బ్రకాశించు ; మృదు వాక్య= మెత్తి నిమాటలతోడి ; సురకామినీ= దేవతాస్త్రీల యొక్క; మనః + మోదయత్ = మనస్సంతోషము చేయు చున్న; స్పృహణీయ= కోరఁదగిన ; మూర్తి చేతన్ = ఆకృ తిగల వాని చేత = (4) చక్రవాళ = చక్రవాళమనెడి; విశాల శైల= పెద్ద కొండయొక్క ; ఉన్నతస్థలీ = ఎత్తయిన ప్రదేశమందు; కేళీవిహార = క్రీడా విహారముగల ; సత్కీర్తి చేలన్ = మంచి యశముగలవానిచే ; క్రీడి చేతిన్ = అర్జునునిచే ; గగసకీలిత = ఆకాశమందుఁ గట్టఁబడిన; దివ్యాస్త్రవిరచిత = దివ్యాస్త్ర ములచేఁ జేయఁబడిన; అధ్వ= మార్గము వలని; కీర్తి సరణి అధ్వ=మార్గము చేతిన్ = కీర్తి మార్గము గలవానిచేతను. ... =<noinclude><references/></noinclude> qhz7ukj6q87e0ydbbi0wxnp3hil9tb6 104 241070 599296 2026-10-30T12:29:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241071 599297 2026-10-30T12:29:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241072 599298 2026-10-30T12:30:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'Copies can also be had of :- MANAGER, SAHITI NIKETAN NARSAPUR, W. G. ut.' 599298 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>Copies can also be had of :- MANAGER, SAHITI NIKETAN NARSAPUR, W. G. ut.<noinclude><references/></noinclude> pnkxb2xxwz7ljas2s3ktx1imqcxwjx0 104 241073 599302 2026-10-30T12:35:19Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599302 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>శ్రాద్ధములును దర్శశ్రాద్ధమును మలమాసమందైనను జేయవలెను. మరియు మలమాసమందు మృతులగు వారికి ప్రత్యాబ్దికము తిరుగ నట్టి మలమాసము దొరకిన యెడ నప్పుడే జరిగింపవలయును. శుద్ధమాసమందు మృతులయినచో వారికి శ్రాద్ధము మలమాసమందు జేయగూడదు. శుద్ధమాసమందే చేయవలెను. శుద్ధమాస మందు మృతి నొందినను ప్రథమాబ్ధికము మలమాసము వచ్చినచో నప్పుడే చేయవలయును. సంవత్సరపూర్తికి జరుగవలసినది గనుక శుద్ధమాసమందు గూడదు. ద్వితీయాబ్ధికము మొదలుకొని శుద్ధమాసమందే చేయవలెను. మృతి బొందినపైని పండ్రెండు దినముల జరిగించుకర్మలు మలమాసమైనప్పటికీ అప్పుడే జరిగించవలెను. ద్వితీయమాసికము మొదలైనవి మలమాసము వచ్చినచో నావృత్తిచే రెండుమారులు జరిగించవలెను. ఇట్లు పండ్రెండవ మాసము మలమాసములో వచ్చినయెడ రెండిటిలో, రెండుమారులు జరిగించి ఊనాబ్ధకాలమం దూనాబ్దికముజేసి పదునాలువ మాసమందు ప్రధమాబ్దికము జేయవలెను. మీద జెప్పినట్లు క్షయమాసమునకు పూర్వము వచ్చిన యధికమాసమనగా నాశ్వయుజము మలమాసమైనప్పటికీ గర్మార్హము కనుక ప్రత్యాబ్దికము రెండిటి యందును జరిగించవలయును. ఇట్లు క్షయ మాసమున కవ్యవహితముగా పూర్వాధికమాసము వచ్చెననగా కార్తిక మాసమే అధిక మాసము. తదుత్తరమాసము వృశ్చికధనుస్సంక్రాంతులతో గూడినందున క్షయమాస మయినచో కార్తికమందలి ప్రత్యాబ్దికము అధిక కార్తీక మందును క్షయమాసమందును రెండుమారులు జరిగించవలెను. కర్మార్హత రెంటికి సమమని తోచుచున్నది. మలమాసమునకు వ్యవహితమైన క్షయమాసమందలి ప్రత్యాబ్దికము క్షయమాసమందే చేయవలెను. అనగా మీద జెప్పినట్లు మార్గశీర్షము క్షయమాస మైనచో మార్గశీర్ష పౌషముల ప్రత్యాబ్ధికములు తిథి పూర్వార్థాది విభాగ మక్కరలేకుండ జేయవచ్చునని తాత్పర్యము. అవ. ఇక మలమాసమందు త్యాజ్యములు:- ఉపాకర్మయు, ఉత్సర్జనము, అష్టకాశ్రాద్ధములును, అధికమాసమందు వర్జ్యములు, చూడాకర్మ, ఉపనయనము, వివాహము, తీర్థాదియాత్ర, వాస్తు కర్మ, గృహ ప్రవేశము, దేవప్రతిష్ఠ, కూపము, తోట మొదలగువాని ప్రతిష్ఠయు నూతన వస్త్రాలంకారాదుల ధరించుట, తులాపురుషాది మహాదానముల జేయుట, యజ్ఞము, ఆధానము, అపూర్వమైనతీర్థ దేవతల దర్శనము, సన్యాసము, కామ్యవృషోత్సర్గము, రాజాభిషేకము, వ్రతములు, సావకాశమైన యన్న ప్రాశనము, సమావర్తనమనగా బ్రహ్మచారి దక్షిణనిచ్చి వెడలుట, అతిక్రమించిన నామకర్మాది సంస్కారములు, పవిత్రా రోపణము, దమనపూజ శ్రవణాకర్మయు, సర్పబలి మొదలగు పాకసంస్థలు, భగవంతుని శయనాద్యుత్సవములు, ప్రతిజ్ఞ, ప్రమాణము చేయుటయు నివి మలమాసమందు జేయగూడదు. రజోదోషశాంతియు, విచ్ఛిన్నాధానము, పునఃప్రతిష్ఠ మొదలగు నైమిత్తిక కర్మలు నిమిత్తము గలుగగానే చేయదలచినచో మలమాసాది దోషము లేదు. కాలమతిక్రమించిన యెడ శుద్ధమందే చేయవలెను. అగ్రయణము<noinclude><references/></noinclude> 1rsyjc257vydmu1sfevaixfho6c7hia 0 241074 599306 2026-10-30T12:45:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = ప్రస్తావన | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../సంలక్ష్యక్రమధ్వనినిరూపణమ్/]] | వివరములు = |స...' 599306 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = ప్రస్తావన | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../సంలక్ష్యక్రమధ్వనినిరూపణమ్/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1973 }} <pages index="ఆంధ్రరసగంగాధరము (ద్వితీయాననము).pdf" from=8 to=17 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] e9pfbhm1xpmrjxca47622er80wtaux9 104 241075 599308 2026-10-30T12:48:27Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>దుర్భిక్షమైనచో మలమాసమందు జేయవచ్చును. లేనిచో శుద్ధ మందే చేయవలెను. యుగాది మన్వాదిశ్రాద్ధములు రెండుమాసముల యందును జరిగించవలెను. మీద జెప్పినట్లు క్షయమాసమునకు పూర్వమైన సంసర్పాధి మాసమునందు చూడాకర్మయు, వివాహోపనయనములు, ఆధానము, యజ్ఞము, మహాలయము, రాజాభిషేకము తప్ప తక్కినవి చేయ వచ్చును. సపూర్వమాఘస్నానాదికమునకు క్షయమాస మందైన నారంభ సమాపులుగా వచ్చును. మకర సంక్రాంతిగల క్షయమాసములో మాఘ పూర్ణిమను స్నానమారంభించి కుంభ సంక్రాంతిగల మాఘపూర్ణిమయందు సమాప్తి జేయవలెను. ఇట్లు కార్తికమందూహించునది. వైశాఖాదిమాసము లధికమైనప్పుడు వైశాఖస్నానాది మాసవ్రతములు చైత్రశుక్ల పూర్ణిమ నారంభించి శుద్ధవైశాఖ పూర్ణిమను సమాప్తిగా రెండుమాసములు జరిగించవలెను. అధికమాసమందు వర్ణ్యములన్నియు గరుశుక్రుల యస్తమయ బాల్యవార్ధకములందును జేయగూడదు. అందులో నస్తమయమునకు ముందు సప్త దినములు వార్ధకము. ఉదయానంతరమందేడు దినములు బాల్యమునని మధ్యమ పక్షము. పదునైదు దినములు మూడుదినములు నను పక్షములు ఆపదనాపద్విషయములనిగాని, దేశవిశేషాచారములనిగాని యూహించ వలెను. ఇట్లు వర్ణ్యావర్ణ్య నిర్ణయము బృహస్పతి సింహమందున్నపుడును గ్రహించవలెను. మరియు విశేషముగలదు. కర్ణవేధ, చౌడ, మౌంజీబంధ వివాహ, దేవయాత్రా, వ్రత, గృహారంభ దేవప్రతిష్ఠా సన్యాపములు ముఖ్యముగా వర్ణింపవలయును. ఇక సింహస్థత్వదోషమునకపవాదము. గురుడు మఖానక్షత్రమందున్న వరకును, సింహాంశ యందున్నంత వరకును సర్వదేశములయందు శుభకర్మలు నిషిద్ధములు, సింహాంశ యందున్నంత వరకును సర్వదేశములయందు శుభకర్మలు నిషిద్ధములు సింహాంశము దాటిన పైని గోదావరికి దక్షిణమందును, భాగీరథికి ఉత్తరమందును, సింహస్థత్వ దోషములేదు. గంగాగోదావరీ మధ్యదేశమందు సింహము యావత్తు దాటెడు పర్యంతము వివాహోపనయనములు నిషిద్ధములు. తక్కిన కర్మములు సింహాంశము దాటగానే చేయవచ్చును. ఇట్లు మేషమందు సూర్యుడుండెనేని సర్వదేశములందును సర్వ శుభకర్మలకును సింహస్థత్వ దోషమేలేదు. కొన్ని గ్రంథములలో సూర్యుడు వృషభమందున్నపుడు నిట్లనే దోషములేదని చెప్పబడినది. మరియు గురుడు సింహస్థుడగునపుడు గోదావరీస్నానమును, కన్యయందుండునపుడు కృష్ణానదీస్నానమును పుణ్యములు, అపుడు గోదావరీ యాత్రకు వెళ్లిన పై దేశస్థులకు మాత్రము ముండనోపవాసములు ముఖ్యములు. తీరవాసుల కక్కరలేదు. అట్టిముండనము భార్య గర్భిణి యైయుండినను వివాహాది మంగళకర్మానంతరముననైనను నిషిద్ధముకాదు. గయా గోదావరీ యాత్రలయందు మలమాస శుక్రాస్తాది దోషములేదు. మలమాస మందు వ్రతవిశేషము గ్రంథాంతరమున దెలియవలెను. ఇట్లు మలమాస గురు శుక్రాస్త సింహస్థ గురువర్ణవర్ణ్య నిర్ణయమును తృతీయోద్దేశము ముగిసెను. అవ. ఇక తిథినిర్ణయమునకు సామాన్య పరిభాష విచారింపబడును:- తిథి, పూర్ణ, సఖండ యని రెండువిధములు. అందు పూర్ణతిథి సూర్యోదయము<noinclude><references/></noinclude> 11h7kf0s2zy5dl934ypii7x8vjslv4z 0 241076 599312 2026-10-30T12:55:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = ధ్వనినిరూపణమ్ | ముందరి = [[../ప్రస్తావన/]] | తదుపరి = [[../ఉపమాప్రకరణమ్/]] | వివరములు = |...' 599312 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = ధ్వనినిరూపణమ్ | ముందరి = [[../ప్రస్తావన/]] | తదుపరి = [[../ఉపమాప్రకరణమ్/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1973 }} <pages index="ఆంధ్రరసగంగాధరము (ద్వితీయాననము).pdf" from=20 to=105 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] 9u8m9zcwwv5ahn4xrod6qfilzq4vjxg 104 241077 599340 2026-10-30T20:50:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '6 నీతిశతకము స్వసఁ ద్రావస్థల మెండమావులు నెయేనిం గాంచవచ్చు, న్ని జం బిసుకన్నూ నియఁబిండవచ్చుఁ, బ్రతిభాహీనాతుఁడౌ మూర్ఖుఁ ల్ప సమర్థత్వము లే దిల, న్సురభికుల్లా నీతివాచస్పతీ. 5 వ...' 599340 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>6 నీతిశతకము స్వసఁ ద్రావస్థల మెండమావులు నెయేనిం గాంచవచ్చు, న్ని జం బిసుకన్నూ నియఁబిండవచ్చుఁ, బ్రతిభాహీనాతుఁడౌ మూర్ఖుఁ ల్ప సమర్థత్వము లే దిల, న్సురభికుల్లా నీతివాచస్పతీ. 5 వసుధళ్ = భూమియందు, ప్రయత్నంబునన్ = మిక్కిలియత్నించుటచేత, కుండెటికొమ్ముఇతుందేటికొమ్మును (లోకములో లేనిదానిని), తెచ్చుకొనఁగాళ్ వచ్చుజ్ =సంపాదింపవచ్చును. ఎండమావుల సెయేనిక్ మిట్టమధ్యాహ్న వేళ బయళ్లయందు నీటివలెఁ దోఁబెడి సూర్యకిరణముల (మరీచికల) యం దేయైనను, 'వెస౯ ఐశీయముగా, శ్రావ = త్రాగుటకు, జలము నీటిని, కాంచుకొవచ్చు- పొందవచ్చును. నిజంబుజనిశ్చయముగా, ఇసుక = ఇసుకలోనుండి, నూనియర్ =నూ నేను, పిండ వచ్చుక్ ఇదింపవచ్చును. ప్రతిభాహీనాత్త్ముఁడు = బుద్ధిలేని వాఁడు, ఆగు, మూర్ఖు=మూర్ఖుని, తెల్బక్ బోధించుటకు, ఇలజ్=భూమి యందు, సమర్థత్వము తగిన నేర్పు లేదు. లేదు. దుర్లభమయిన వస్తువును, దుష్కరమయిన కార్యమును సాధింప నుపాయ ములు కలవు కాని మూర్ఖుచిత్తము రంజింపఁజేయు సాధనము స్యూ ఎట్టన: లోకములో లేని కుందేటికొమ్మునైనను సంపాదింపవచ్చును; జలము కల దన్న భ్రమను పుట్టించు ఎండమావులలో నీళ్లయినను త్రాగవచ్చును; కాల శ్రీయమందును లేశమైన నూనె లేని యిసుకను ఆత్మి ప్రయత్నముచే పిండి నూనెయేనియు దింపవచ్చును; గాని మూర్ఖుల నుమాత్రము సమాధాన పెట్టుట సాధ్యము గాదు. పైరెండు పద్యములలోను కాలాహిని తెలఁదాల్చుట మున్నగువానిలో సంబంధము లేకున్నను సంబంధమున్నట్లు వర్ణించుటచే అతిశయోక్త్యలంకారము. - రూ, కుందేలు. కుందేలు + కొము - కుందేలు ఔపవిభక్తిశము గాన 'టి' వర్ణాదేశమై “కుండేటికొమ్ము” ఆయినది. ఏనిక్ వినియం - వినిఉ" - సముచ్చయ ఉకారలోపమున "వినిక్" అని శేషించును. -<noinclude><references/></noinclude> 27t1i1qc2sr0dycjm3tvv1hizpuljhn 104 241078 599341 2026-10-30T20:50:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మూర్ఖ పద్ధతి సనీయ రూ. నూనె. 6. ఆవ; మూర్ఖుని సమాధానవలువ వెంచుటయే యవివేక మనుట: మ. దిరిసేంపున్విరి చేత వజ్రమణి భేదింపం దలంచు, న్మద ద్విరదేంద్రంబు మృణాళతంతువున బంధింపంగ నూహించు,న...' 599341 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మూర్ఖ పద్ధతి సనీయ రూ. నూనె. 6. ఆవ; మూర్ఖుని సమాధానవలువ వెంచుటయే యవివేక మనుట: మ. దిరిసేంపున్విరి చేత వజ్రమణి భేదింపం దలంచు, న్మద ద్విరదేంద్రంబు మృణాళతంతువున బంధింపంగ నూహించు,నూ ధురి నింపం జనుఁ దేనెచే లవణపాథో రాశికి, సూరుఁ దె ల్ప ఋజూ క్తం బిడువాఁడు శ్రీసురభి మల్లా నీతి వాచస్పతీ. శ్రీ సురభి,వాచస్పతీ; మూర్ఖుక్ =మూర్ఖుని, తెల్పర్ = తెలుపు టకు, ఋజు+ఉ క్తంబు మంచిమాటలను, ఇడువాఁడు చెప్పయత్నించువాఁడు, దిరి సెంపున్విరి చేత = (అతికోమలమయిన) దిరిసెనపువ్వు చేత, వజ్రమణి రవను, భేదింపజ్ = పగుల్చుటకు, కలంచంజ్ -ఎంచును; మృణాళతంతువునక్ =(ఏ కొంచెము అడ్డుతగిలినను తెగిపోవునట్టి) తామరతూఁటిలోని దారములతో, మద ద్విరచంద్రంబు = మదపుటేనుఁగును, బంధింపంగళ్ -కట్టివేయుటకు, ఊహిం చుక్=కలఁచును. లేనెచేజ్ -లేనితో, లవణ పాథో రాశికి = ఉప్పసముద్ర ముసకు, మాధురి=లీపును, నింపక్ చేసుకో నిండించుటకు యత్నించును. = దిరిసెనపువ్వు చేత వజ్రమును కోయఁచువాఁడును, తామరతూఁటి చారములతో మదపుటేనుఁగును బంధింప నెంచువాఁడును, "తేనెచుక్క చేత ఉప్పుసముద్రమందలి నీటిని తియ్యగాఁ జేయుటకు యత్నించువాఁడును, మంచి మాటలతో మూర్ఖులను సమాధాన పెట్టఁదలఁచువాఁడును సమానులు. పూర్వో క్తములగు మూఁడు కార్యములును దుష్కరములు; నాల్గవదరు మూర్ఖ ప్రసా దనము అత్యంతదుష్కరము అనిభావము, నిదర్శనాలంకారము. దిరి సెంపుస్వారీ 'దీరి సెనము' నకు రూపాంతరము దిరి సెము: దిరి సెము + విరిదిరి సెంపు + విరి దిరి సెంపు+ను + నిరి దిరి సెంపున్విరి. కర్త ధారయమునందు మువర్ణకమునకు పుంపులు బహుళముగా నగును.<noinclude><references/></noinclude> gynbk12zwvl5uzs5kvb6djdcf0opi5v 104 241079 599342 2026-10-30T20:51:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '8 నీతిశతకము పు, ౦పులకు వరుష సరళములు వరముల గునపుడు నుగాగమము బహుళము నగును, బహుళ మనుటచే స్థిరము పరమగునపుడును ఈయాగమ మొక్కచో గ 7. ఆవ. “మూర్ఖులకు మాన మే భూషణము" ఆరుట:- ళా.స్వాయత్తంబుక...' 599342 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>8 నీతిశతకము పు, ౦పులకు వరుష సరళములు వరముల గునపుడు నుగాగమము బహుళము నగును, బహుళ మనుటచే స్థిరము పరమగునపుడును ఈయాగమ మొక్కచో గ 7. ఆవ. “మూర్ఖులకు మాన మే భూషణము" ఆరుట:- ళా.స్వాయత్తంబుకడుర్హి తంబు నయిమౌఢ్యంబ ప్ర కాశంబుగాఁ జేయ బ్రహ్మ సృజించినట్టివిబుధశ్రేణీసమాజంబులు [ణం డాయని క్కిలియుం బ్రి యావహము మౌనంబొక్క టే భూష బై యజ్ఞావళి కొప్పెడు స్సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ, 7 సుర, .. స్పతీ, ఆజ్ఞాపళిశిజ్= మూర్ఖులసమూహమునకు, బ్రహ్మ, సృజించి నట్టి, విబుధశ్రేణీ సమాజంబులన్ పండితబృందము కూడిన సభలను, డాయజ్ సమీపించుటకును, స్వాయత్తంబు-స్వ = తమకు (అపండితులకు) ఆయత్తంబు= వళమైనదియు కడుకో" = మిక్కిలి, హితంబురు = ఆనుకూలమును, అయి, మాఢ్యంబు = తమ ఆజ్ఞానమును, ఆప్రకాశంబుగాక్ చేయక్ = ప్రకాశింప కుండునట్లు మఱుగుపఱుచుటకును, మిక్కిలియఁజ్ - అధికముగా, ప్రియ + అవ హము = ప్రియముకలిగించునట్టిది, మానంబు = పలుకకయుండుట, ఒక్కటే ఒకటిమాత్రమే, భూషణంబు = అలంకారము, ఐ, ఓ ప్పెడు ఐడిప్పుచుండును. . బ్రహ్మమూధులపై కరుణించి వారికొఱకు మానమును సృజించినాఁడు. ఆది యెప్పుడును వారి వశమున నుండును; వారికి తప్పక మేలు చేయును; వారి యజ్ఞానమును తెలియరానీయక దాఁచును; గొప్పపండితుల సభలలో ఆలంకా రముగా నొప్పును, దానిని విడిచినప్పుడు వారు హాస్యాస్పదు లగుదురు. 3. అప. ఒకానొక పండితుఁడు స్వానుభవముచే నెఱిఁగిన "తెలిపి లేనప్పుడు గర్వమును, తెలివి కలిగినప్పుడు వినయమును” ఉండుననువిషయ మును ప్రకటించుచున్నాఁడు. మ. కరియుంబో లెమదాంధుఁడౌచునొరులం గైకోకతోల్ద్లము<noinclude><references/></noinclude> dywp7arcbnlbwc9rciz8ali3ixzotu3 104 241080 599343 2026-10-30T20:51:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మూర్ఖ పద్ధతి 9 ష్కురుఁడో క్రొక్కఁడు తాఘనుండ ననుఁ, బ్రజ్ఞావంతులౌధీర శే ఖరులం జూడఁగఁ జూడఁగా వరుసఁ దద్గర్వంబు రోగంబున ట్లరుగ న్నీ చుఁడఁ దా నను, న్సురభిముల్లా నీతివాచస్పతీ. 8 స...' 599343 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మూర్ఖ పద్ధతి 9 ష్కురుఁడో క్రొక్కఁడు తాఘనుండ ననుఁ, బ్రజ్ఞావంతులౌధీర శే ఖరులం జూడఁగఁ జూడఁగా వరుసఁ దద్గర్వంబు రోగంబున ట్లరుగ న్నీ చుఁడఁ దా నను, న్సురభిముల్లా నీతివాచస్పతీ. 8 సురభి మల్లా, నీతివాచస్పతీ, ముష్కరుఁడు = మొండిపట్టు పట్టువాఁడు, ఒక్కొక్కరుఁడు = ప్రతివాఁడును, తొల్దర్తి = మొట్టమొదట సేమియ తెలియనికాలమున, కరియుందో లెక్క వినుఁగువలెనే, మద+ఆస్థుఁడు=గర్వము చేత గ్రుడ్డివాఁడు, ఔఔచుకో" = అగుచు, ఒరులక్ =ఇతరులను (ప్రజ్ఞావంతు -లను), కైతోక = లక్ష్యపెట్టక, (అల్ప విద్యో మహాగర్వీ ఆశున్యాయమున), . లౌక్=తాను, మరుండును - గొప్పవాఁడను, అనుక్ అని పలుకుచుండును. = పండితులు, ఔ=ఆగు, ధీరశేఖరుల - శాస్త్ర బోధితమగు ఆచారాదికమును ధైర్యముగా నవలంబించు శిష్టులను, చూడఁగ౯ చూడం గాజ్జపలుమాఱు చూచుచుండుట చేత, తత్ సర్వంబు = ఆముదము, వరుసల్ ఆ క్రమముగా, రోగంబు + అట్లు నా వికారము పుట్టించు జ్వరమువలె, ఆరుగ పోఁగా, (అణఁగఁగా), తాను, నీచుఁడన్ అందరికన్నను తక్కువవాఁడను (ఏమియు తెలియని వాఁడను), ఆనుక్ అని చెప్పును. మూఢుడు కొంచెముగ తెలిసికొనియుండుకాలమున ఏనుఁగువలె మదించి వివేకములేనివాఁడై తనకు సర్వమును తెలియును, తన కెదురు ఎవరును లేరు అని అల్పవిద్య మహాగర్వమునకు మూల మనున్యాయమును సార్థకము చేయును. శాస్త్రాచారసంపన్నులగు శిష్టులను చూడఁగా చూడఁగా కొంచె కొంచెము తెలివి కలిగి, జ్వరముపోయి సుఖపడినట్లు, ఆగర్వము నశించి సుఖ పడును. ఎవఁడు అల్పజ్ఞాఁ డయినను తాను సర్వజ్ఞుఁ డనుకొనునో వాఁడే -మూర్ఖుఁడు; ఎవఁడు సర్వజ్ఞుఁడైనను మూడుఁ డనుకొనునో వాఁడే విద్వాం నుఁడు. మదము గర్వ హేతువు, శిష్టసాంగత్యము వినయ హేతువు అని భావము..<noinclude><references/></noinclude> pzavikcdy824g4dtut3zrqjjc0fvwzs 104 241081 599344 2026-10-30T20:51:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '10 నీతిశతకము లోక కొనునకు కల, పడు, ని, మి, ను; క-టాను ప్రత్యయములు పరములగు నపుడు "కో" బహుళముగా నగును. తాజ్ నుండను అనుక్ తానుశబ్దము ఒకానొకచో “నేను” ఆను నర్థ మిచ్చునది కూడ సగును. 'మనుం...' 599344 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>10 నీతిశతకము లోక కొనునకు కల, పడు, ని, మి, ను; క-టాను ప్రత్యయములు పరములగు నపుడు "కో" బహుళముగా నగును. తాజ్ నుండను అనుక్ తానుశబ్దము ఒకానొకచో “నేను” ఆను నర్థ మిచ్చునది కూడ సగును. 'మనుండను'—నీవు, మీరు, నేను, మేము విశ్ వ్యము లగునపుడు విశేషణములకు బహుళముగా వు, రు, ను, ము-లు వరుసగా నాగమము లగును, ఆగుచో పూర్వ 'ఉ' కారము అకార మగును. చూడఁగఁ జూడఁగా-ఇట ద్విరుక్తి నీప్సార్థము. ఏడ తెంపులేక అని యర్థ మిచ్చును. చూడచూడునకు 'చూడు' ఆదేశము. - రోగంబు+అట్లు=రోగంబు+ను+ఆట్లు=రోగంబునట్లు, షష్ఠీసమాన 9. ఆవ. నీచుఁడు నీచ విషయములంటే సిగ్గయినను క శ్రీ అని దృష్టాంతపూర్వకముగఁ జెప్పుచున్నాఁడు: శా. పువ్వు ల్గారుచు, నీచుకంపుతఱచుగా రోఁతై, తఱిం బాసి పె నువ్వ స్క్రుంగినగర్దభాస్థిఁ దినుచుకో, సుప్రీతమై, జాగిలం బవ్వేల్పుందొరఁ జూచి కొంకదు; గృహీతారావమానంబొరు లవ్వ న్నీ చుఁడు లోఁగునే సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ, 9 సురభి... వాచస్పతీ, జాగిలంబు వేఁటకుక్క, పువ్వుల్ = పురుగులు, కారుచు =రాలుచు, నీచుకంపు గబ్బు, తఱచుక్ = అధికముగా, రోంక ఐ ఏవ కలిగించునడై, పెజ్ దువ్వక్ = మిక్కిలి దుమ్మునందు, బ్రుంగిన ముఱిఁగి = యున్న, గర్దభ+ఆస్థిక్ = గాడిదయెముకను, కంకిక్ పాసిజసనిపస్థలమును పదలి (దూరముగా), తినుచుక్, సుప్రీతము ఐసాటిలేని ప్రీతిని పొంది, ఆ 'వేల్పుందొరళ్" = ప్రసిద్ధుఁడగు దేవతలకు ప్రభువగు ఇంద్రు నైనప్పటికిని, చూచి, కొంకదు=సిగ్గుపడదు. నీచుఁడు, ఒరుల్ జఇతరులు, గృహీత+ ఆర్థ + ఆపమానంబు =(తాను) కైకొనిన వస్తువుయొక్క తుచ్ఛత్వమును, నవ్వజ్ జపరిహాసము చేయం. చుండినను, లోఁగు నేఁలొంగునా?<noinclude><references/></noinclude> 1ylkioiq5tvjx198tzyge0z48rpwidi 104 241082 599345 2026-10-30T20:51:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మూర్ఖ పద్ధతి 11 జాగిలంబు - వంది లోనగు నడవిజంతువులఁ బట్టెడు వేఁటకుక్క-ఇట. దీవిం జెప్పుట ఉత్తమాహారమును తెచ్చుకోఁ గల్గియుండియు నీచవస్తు ప్రీతి. పొంది ముద్ర గుణమునే ప్రకటించుట...' 599345 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మూర్ఖ పద్ధతి 11 జాగిలంబు - వంది లోనగు నడవిజంతువులఁ బట్టెడు వేఁటకుక్క-ఇట. దీవిం జెప్పుట ఉత్తమాహారమును తెచ్చుకోఁ గల్గియుండియు నీచవస్తు ప్రీతి. పొంది ముద్ర గుణమునే ప్రకటించుటం దెల్పుటకు. కుక్క తనకు దొరకినది గాడిదయెముకయే యైనను, ఆదియు దుమ్మున మునిఁగి, పురుగులు రాలుచుండం దుర్గంధముతో నిండి రోఁత పుట్టించుచుండినను, దానిని అతి ప్రీతితో కొఱుకుచు, తన ప్రక్క దేవేంద్రుఁడే వచ్చి నిలిచియుండినా ఆతనిం గని సిగ్గు పడదు. ఇట్లే లోకములో నీచుఁడు తాను గ్రహించినవస్తువు ఎంతతుచ్ఛమైనను, లోకులెంత నవ్వుచుండినను, ఆవస్తువును వదలక వారిని లక్ష్యము చేయక ఇందు మొదటి మూఁడు పాదములలో ఆప్రస్తుతమగు కుక్కనడవడిని ప్రస్తుతమగు మూర్ఖ జనవర్తనమునకు ప్రతిగాచెప్పుటచే నిది ఆ ప్రస్తుత ప్రశంసా లంకారము. నాల్గవపాదముక సామాన్యార్థముచే విశేషార్థమును సమర్థించుట చేత అర్థాంతరన్యాసాలంకారము. పువ్వు-రూ. పురువు-పురుగు. ' రోఁత+ఐ=రోఁ తై - సంధి సరి గాదు. దొర - వేల్పు + దొర సమాసములందు ఉదంత స్త్రీ సమము లకు (ప్రథమావిభ క్తిలో ఁడు, ఫు- ప్రత్యయములు రానిశబ్దములకు స్త్రీ సనము లని పేరు,) పరుషసరళములును, స్థిరములును పరములగునపుడు కొన్నిటను నుగా గమ మగును. లోఁగును+ఏఈ 'వి' క్రియయొక్క సహకార్థమును వ్యతిరే కముగా మార్చినది. 10. ఆవ. ఆవివేక మువలనఁ గలుగు అనర్థాదికముఁ దెల్పుచు వివేక ముయొక్క ఆవశ్యకతను ప్రదర్శించుచున్నాఁడు: — మ. తొలుత నిన్ను ననుండి శంభుజడలందు వాలె, నాపిమ్మట మలరా మేటిపయింబడె,న హి మరి౯ జూ టెం, బొరిన్నూ ఱుభం.<noinclude><references/></noinclude> 0yl2sdql4yq37go584ewh8ylhucbw0r 104 241083 599346 2026-10-30T20:51:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '12 నీతిశతకము గులఁ బాథోనిధిఁజొ చ్చెగంగ; యవివేకుల్సేయునుద్యోగము ల్పలుఁ బాట్లం జనుఁ జూ కడు న్సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ. సురభి... వాచస్పతీ,గంగ గంగానది, తొలుత = మొదట, మిన్ను ననుండీ =...' 599346 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>12 నీతిశతకము గులఁ బాథోనిధిఁజొ చ్చెగంగ; యవివేకుల్సేయునుద్యోగము ల్పలుఁ బాట్లం జనుఁ జూ కడు న్సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ. సురభి... వాచస్పతీ,గంగ గంగానది, తొలుత = మొదట, మిన్ను ననుండీ =ఆకాశములోనుండి, శంభుజడలందుకే శివునిజడలలోనికి, వ్రాలె కొ=ది గెను. ఆపిమ్మటక్= అటుపిదప, మలరా మేటి పయిక్ కొండల రాజగు హిమాద్రిమీఁద, పఱిక్ - మఱియును, మహిద్ భూమినిఁజికి, జాటె=జా టెను,పొరిక్=మరల, (అభూమినుండి), నూఱుభంగుల =నూఱు చీలిక లు గా, = సముద్రమును, చొచ్చిన్ ప్రవేశించెను. ఆనివేకుల్ = వివేకము లేనివారు, చేయు+ఉద్యోగముల్ = చేయు ప్రయత్నములు, కడుక్నొ మిక్కిలి, ఫలం పాట చనుకో" చూ = అనేకములయిన శ్రమములను పొందును గదా! గంగానది ప్రధమమున ఆకాశముననుండి శివుని తలమీఁదను, అచ్చటి నుండి హిమవత్పర్వతముమీఁదను, ఆపర్వతమునుండి భూమిమీఁదను, భూమి నుండి సముద్రమునకును పడుచునే యుండెను. అనఁగా ఆకాశమును వదలినది. మొదలు గంగ ఒకచోట సేనియు స్థిరముగా నిలువ లేదు. అట్లే తెలివి పోయి -గొట్టుకొన్నవాఁడును క్రమముగా పలువిధములగు పోట్లకు అనుభవించును. సూర్యవంశీయుఁడు భగీరథుఁడు కపిలునిచే భర్తీ భూతులైన తన ఆ వదివేల పికరులకును మోక్షము సంపాదింప సించి, దీర్ఘతప మొనర్చి గంగను భూలోకమున కవతరింపవేఁడెను. ఆదేవియు దిగునప్పటి తన యరపడిని భరించం జాలువానిని ఏర్పఱుపు మనఁగా నēఁడు గంగను శిరమున ధరింపు మని పరమ మును శివుని ప్రార్థించెను. ఆయన యట్టే చేసెను. భాగీరథియు శివునిశిరమున వ్రాలి, తర్వాత హిమాలయముమీఁదుగా భూమి కవతరించెను. ఆటుపిమ్మట పాతాళ ప్రవేశించి నగరపుత్రులకు లకు ముక్తి యొసఁగెనని రామాయణము. గంగ యిట్టిగ తి కలుగఁగా ఇతరుల సంగతి చెప్పవలయునా అనిభావము. అవివేకుల్ ముల్— శివునిపై తము పాతాళమునకు అణఁచివేయం<noinclude><references/></noinclude> 3kaqd7k7fcqafndjnr9ldvrxl0w7r7b 104 241084 599347 2026-10-30T20:51:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'విద్వత్పద్ధతి 13 శక్తి శసకుఁ గల దాని గంగ శహంభావము. అందుల కాదేవుఁ డామెను తన జడలందు బంధించి యటునిటు కదలనీయక గర్వభంగము కావించెను. కలు కొపాటుల్——నది విషయమున అనేక శాఖలుగా ననియు,...' 599347 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>విద్వత్పద్ధతి 13 శక్తి శసకుఁ గల దాని గంగ శహంభావము. అందుల కాదేవుఁ డామెను తన జడలందు బంధించి యటునిటు కదలనీయక గర్వభంగము కావించెను. కలు కొపాటుల్——నది విషయమున అనేక శాఖలుగా ననియు, మూర్ఖుల విషయమున ఆ సేకసంకటముల ననియు నర్థము. ఇందు ఒకటి వెంబడి నొకటిగా అనేకాధారములు చెప్పియుండుట చేత "మొదటి మూఁడు పాదములలో పర్యాయాలంకారము; చివరి పాదమున సామా న్యార్థసమర్థనముచే ఆర్థాంతరన్యాసమః, చూడచూడుము, చూడుఁడు అనునర్థమున వచ్చు అవ్యయము. మిన్ను: ఇది ఔపవిభక్తికము, ఆనౌపవిధశముకూడ నగు శబ్దము. పాటు+లు=పాటులు, పొట్లు, టు-లోని ఉకారమునకు లోపము. - - వి ద్వి త్పద్ధ తి. 6em 11. ఆవ. మూర్ఖ పద్ధతికి విలక్షణముగా విద్వత్పద్ధతి వర్ణింపఁబడు చున్నది. లేదా, వివేకము అత్యంతావశ్యకమణ గావునను, ఆదిశాస్త్ర పరిజ్ఞాన ముచే సాధింపఁదగినది గనుకను, అదియు విద్వాంసుల కధీనమైనది కాబట్టి యు నాపద్ధతి యారంభింపఁబడుచున్నది. మ. చదువు ల్పెప్పుచు శిష్యుల మనుచు ప్రజ్ఞావంతు లెందేనిఁ బెం క పొదవ నొల్లని కమఁజూపుమణుల ట్లున్నం, ధరాభర్త కే కొద గా; కర్థము లేక యుండియు నుదగ్రు ల్పండిత గ్రామణుల్ మది సూహింప నలంతులే సురభీముల్లా నీతివాచస్పతీ! 11 నీతివాచస్పతీ, సురభి మల్లా, చదువుల్ = వేదాదివిద్యలను, చెప్పుచుకోడా బోధించుచు, శిష్యులను, మనుచు పోషించునట్టి, ప్రజ్ఞావంతులు - పండితులు, ఎందేనిక్ ఏదేశమునందు, పెంపు ఓదవక్ -అతిశయమగునట్లుగా, గొల్లనికి క్"- (రక్నములవెల నిశ్చయించు) తెలివిలేనివానికి, అమ్మణ్ విక్రయించుటకు, = .<noinclude><references/></noinclude> axhrt3ttsghmz7801snoorepa5inw21 104 241085 599348 2026-10-30T20:51:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '.14 నీతిశతకము చూపు చూపించునట్టి, మణులు + ఆట్లు రత్నములవలె, ఉన్న = ఉందురో, --(అది), ధరాభర్త జ ఆదేశమునేలు రాజునకే, ద = కొఱఁత; కాక 'కాకపోయిన, అర్థము' లేక ఉండియు ఆ ధనము లేకున్నప్పటికికూడ, ఉ...' 599348 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>.14 నీతిశతకము చూపు చూపించునట్టి, మణులు + ఆట్లు రత్నములవలె, ఉన్న = ఉందురో, --(అది), ధరాభర్త జ ఆదేశమునేలు రాజునకే, ద = కొఱఁత; కాక 'కాకపోయిన, అర్థము' లేక ఉండియు ఆ ధనము లేకున్నప్పటికికూడ, ఉద గ్రుల్ మిక్కిలి శ్రేష్ఠులయిన, పండిత గ్రామణుల్ = పండితో త్తములు, మరికొ మనస్సునందు, ఊహింపజ్ = చక్కఁగా నాలోచించిన, అలంతులు+వి ఆల్బు లగుదురా? (కాఁజాలరు.) రత్నలక్షణమెఱిఁగి దానికి మదింపు వేయఁదగిన సామర్థ్యము లేనివానికి రక్నములను చూపుట యెటువంటిదో, శాస్త్ర పరిజ్ఞానము నూహింప నశ్చక్తుఁడగు ప్రభుపురాజ్యమున గొప్పపండితు లుండుటయు నటువంటిదే. తెలివి లేనివాఁడు మణులకు తక్కువ వెలకట్టిన అది వాని అవివేకమును ప్రకటించును గానీ మణి వెల యేమాత్రమును తగ్గదు, అట్లే పండితుల దారిద్ర్యమును ప్రభువుపోఁగొట్ట కున్న ఆశఁడు బుద్ధిహీనుఁ దనిపించుకొనును గానీ, పండితో శ్రముల సామర్థ్య మునకు ధనహీనతచే "నెట్టిలోపమును కలుగఁజాలదు. అనఁగా శ్రేయమును గోరు ప్రభువు విద్వాంసులమనోరథములను పూరింపవలయు నని భావము. గ్రామణి-గ్రామాధిపతి, శ్రేష్ఠుఁడు. కళ, ఏని + ఉ = ఏనియుజ్ యువర్ణ ము లోపింపఁగా ఏని అగును. ఎండేని - ఇందలి 'పిని' వాక్యాల కారనిబద్ధము. అలంతులు + ఏ—'ఏ' వ్యతిరేకార్థబోధకము. రనుట. విరోధాభాసాలంకారము; దృష్టాంతమును. 12. అవ. ధనవంతులకన్నను బండితులే రాజులచే నాదరింపఁదగినవా శా. ఏనాఁట న్జన దేరి కిచ్చిన, సుభోద్వృద్ధంబ యై యుండు, ని త్యానందంబొనరించు, ముచ్చుల కశక్యంబౌహరింప, నియం బూనన్విద్యయెపోమహాధనము, మాన్యుండై నవిద్యాఢ్యు లేఁ<noinclude><references/></noinclude> gycykkn7xjo161ze42zfnq9fkvq7zya 104 241086 599349 2026-10-30T20:52:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '15 2 డా నొంప న్దగు నల్క చే సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ ? 12 (ఏది), వీరికి౯ ఇచ్చినకొ ఎవరి కొచ్చినను, ఏనాఁటక్ వీకాల మందును, చనదు పోవదో, సుఖ+ఉద్ వృద్ధంబు + అ = సుఖమును పెంచు నట్టిదే, ఐ, ఉండు =ఉ...' 599349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>15 2 డా నొంప న్దగు నల్క చే సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ ? 12 (ఏది), వీరికి౯ ఇచ్చినకొ ఎవరి కొచ్చినను, ఏనాఁటక్ వీకాల మందును, చనదు పోవదో, సుఖ+ఉద్ వృద్ధంబు + అ = సుఖమును పెంచు నట్టిదే, ఐ, ఉండు =ఉండునో, నిత్యానందంబు - ఎడ తెగని సంతోషమును, ఒనరించుకొ అఇచ్చునో, ముచ్చులకు దొంగలకును, హరింపక్ ల దొంగ లించుటకు, ఆశక్యంబు ఔక్ = సాధ్యముకాదో, ప్రియంబు ఊసక్ సంతసము కలుగునట్లుగా, (అట్టి, విద్యయె= విద్యయొక్క టే, మహాధనము పోజనిశ్చయముగా గొప్పదన మగును. మాన్యుండు ఐన పూజింపఁదగిన, విద్యా ఢ్యుజ్జవిద్యావంతుని, అల్క చేతోపము చేక, తేఁడు + అ రాజా, నొంకక్ తగును aa నొవ్వఁజేయవచ్చును. (రాజు నొప్పింపవచ్చునా అని ప్రశ్న.) విద్యయందు ధనమునకుఁ గల దోషము లేనియు లేవు. దానికి లేని గుణము లనేకములు విద్యకుఁ గలవు. విద్యాధనమును కోరిన వారి కెల్లప్పుడిచ్చుచుండినను లేఱుగక మఱింతవృద్ధి యగుచునే యుండును; ఎల్లప్పుడు సుఖము నే కలుగఁ జేయును; ఎడతెగని సంతోషము నిచ్చును; దొంగ లెన్నఁటికిని అపహరింపఁ జాలరు. ఇట్టి విద్యాధనముగలవారియెడ సామాన్యధనము గలరాజులు దురా గ్రహముచే ఆనాదరణము చూపి వారిని నొప్పింపరాదు; తప్పక గౌరవించి ఉపమానమగు ప్రసిద్ధధనముకంటెను ఉపమేయమగు విద్యాధనమునకు ఆధిక్యము చెప్పుటచే వ్యతిరేకాలం కారము. పో— పొమ్మునకు రూపాంతరము: శబ్దములకడఁ జేరినపుడు నిశ్చయ మును బోధించును. 13. ఆవ. పండితులు సంపదకు కట్టుపడరు అనుట. — మ. గురుళా ప్రార్థగరిష్ఠు లై నబుధుల పింపఁగా రాదు; రా జ్యరమల్ వారికి దొడ్డు గావు; తృణ మెట్ల; ట్లుద్యదశ్రాంత బం<noinclude><references/></noinclude> 2d2fh0d3aqch8mogsowbfrwi7k07l2p 104 241087 599350 2026-10-30T20:52:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '16 నీతిశతకము = 13 ధురదానార్ద్రకపోల యైనకరికి దొడ్డా మృణాళంబు, గా వ్యరసాస్వాదనభోజ శ్రీ సురభీమల్లా నీతివాచస్పతీ కావ్యరసాస్వాదనభోజ కావ్యరస - కావ్యములసారమును, ఆస్వాదన అనుభవించా...' 599350 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>16 నీతిశతకము = 13 ధురదానార్ద్రకపోల యైనకరికి దొడ్డా మృణాళంబు, గా వ్యరసాస్వాదనభోజ శ్రీ సురభీమల్లా నీతివాచస్పతీ కావ్యరసాస్వాదనభోజ కావ్యరస - కావ్యములసారమును, ఆస్వాదన అనుభవించాడు, భోజజభోజునితో సమానమైనవాఁడా, నీతివాచస్పతీ, శ్రీ సురభి మల్లా, గురు, ములుగురు - గొప్పవగు - శాస్త్ర = శాస్త్రములయొక్క- అర్థ శబ్దార్థములచేత గరిష్ఠులు = మిక్కిలి గొప్పఁదనము పొందిన వారు, ఐన (అనఁగా తత్త్వమును చక్కఁగా నెఱింగినయనుట), బుధుల = విద్వాంసులను, కోపింపఁగాజ్ రాదు - భముచే తిరస్కరింపరాదు. (విలయం), వారికిక్ ఉ ఆపండితులకు, రాజ్యరమల్= రాజ్యసంబంధమైన సంపదలు, దొడ్డు = గొప్ప, కావు. తృణము గడ్డిపరక, ఎట్లు = ఎట్లో, అట్లు ఆవిధము - (వారి కానీరు అన్నియు గడ్డిపరకతో సమానము.) ఉద్య కపోల ఉద్యత్ = పైకుబ్బుచు_ ఆశ్రాంత=ఎడ తెగక-బంధుర | ఒప్పీదమైన దాన = మదజలము చేత . ఆర్ద్రం . తడిసియన్న - కపోల = చెక్కిలికలది, ఐన, కరికిక్ = నీనుఁగునకు, మృణా శంబు = తామరతూఁడు, దొడ్డు + అ = గొప్పదా? = . = రాజులు తత్త్వవిదులైన 'పండితులయెడ శ్రీ ధము చూపరాదు. ఏల? మదపుటేనుఁగులు తామరత్యూటీని చులకన చేయునట్లే నారును రాజుల సంప దను గడ్డిపోచతో సమానముగా భావింతురు. గురువు (వీణ.) (నిజస్థీతి) గరీయసము (తరస్థితి) గరిష్ఠము (తమస్థితి), సామాన్యధర్మము బింబ ప్రతిబింబ భావమున నాక్యద్వయమున చెప్పడా బడుటచే దృష్టాంతాలంకారము. ఉపమతో సంకీర్ణము. చూ. 47. వ. 14. ఆవ. రాదా ఒక వేళఁ గోపించునేని పండితులను తనపభనుండి పొమ్మనఁగలఁడే కాని వారి పాండిత్యమును కీర్తిని పోఁగొట్ట లేఁ డనుట. శా.ఉల్లం బక్కలహంస పై ¢ గుపిత మై యున్న న్వీనోదింపఁగా నిల్లై దానిసరోజినీవనమే మాయింప సమర్థుండు; తా<noinclude><references/></noinclude> ablusmttlu4j7oqpq5rtxn1tgswwp6a 104 241088 599351 2026-10-30T20:52:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '17 నీళ్లు న్బాలును నేర్పరింపఁ గలపాండిత్యంబు మాన్పంగ లేదా డల్లో కేశ్వరుఁ డేమెయి న్సురభిషల్లా నీతివాచస్పతీ, 14 నీతివాచస్పతీ, సురభీమల్లా, ఆల్లోకేశ్వరుఁడు = ఆలోకేశ్వరుఁడు ఆ బ్...' 599351 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>17 నీళ్లు న్బాలును నేర్పరింపఁ గలపాండిత్యంబు మాన్పంగ లేదా డల్లో కేశ్వరుఁ డేమెయి న్సురభిషల్లా నీతివాచస్పతీ, 14 నీతివాచస్పతీ, సురభీమల్లా, ఆల్లోకేశ్వరుఁడు = ఆలోకేశ్వరుఁడు ఆ బ్రహ్మ, ఉల్లంబు= (తన) మనస్సు, అక్కలహంస సైజ్ = (తనవాహనమైన ఆరాజహంస మీఁద, కుషితము కోపముపొందినట్టిది, ఐ, ఉన్న ఉండినయెడల, వినోదింప గాక్ = క్రీడించుటకు, ఇల్లు - స్థానము, ఔ ఆగు, దాని సరోజినీవన మె దాని తామర కొలనినిమాత్రమే, మాయిజన్ = పోఁగొట్టుటకు, సమర్థుండు. శక్తిగలపాఁడు, (ఆగును.) (కానీ), కాక్=ఆ బ్రహ్మ, ఏమెయిక్ = వివిధము చేతనైనను, నీళ్లు ఇనీళ్లను, పాలు సుక్ పాలను, ఏర్పరించకల = వేఱం నేయఁగలిగిన, పాండిత్యంబుక్ - నేర్పును, మాస్పంగక్ లేఁడు = పోఁగొట్టఁ కాలఁడు, హంస నీరషీరమి శ్రము నుండి శ్రీరమును మాత్రము గ్రహించి నీటిని వదలు నాని ప్రసిద్ధి. బ్రహ్మ శోపముచే తనవాహనమయిన హంసను తామరకొలనిలో విహ రింపకుండునటుల చేయఁగలఁడేగానీ, పాలను నీటిని వేఱుపటు చుటయందుఁ గల నేర్పును తీసివేయఁ కాలఁడు. అట్టే రోజు కోపమువచ్చిన పండితుని తన సభనుండి పొమ్మనఁగలఁడేగాని అశనిపాండిత్యమును మాన్పఁణాలఁడు, ఆ ప్రస్తుతమగు బ్రహ్మవృత్తాంతము చెప్పుటచేత ప్రస్తుత రాజవిద్వజ్జన వృత్తములను వివరించునుగనుక ఆ ప్రస్తుత ప్రశంసాలంకారము . అవ. విద్వాంసులకు విద్యయే భూషణ మనుటను రెండుపద్యము లచే నిరూపించుచున్నాఁడు. మ. కమనీయం బగువిద్యభంగిఁ దనుశృంగారంబు గల్పింప లే వదు లేందుద్యుతు లైనిహారములు, కేశాలం క్రియ, ల్మజ్జనం బు, మనోజ్ఞాంగదచందనాదు; లఖిలంబు న్బోవుఁ;బో దెందు వా క్యమయం బౌతోడ 'వేరికి నురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ, 15 2<noinclude><references/></noinclude> tl0ubcvu634bwms9zutgx2d5b49ozw5 104 241089 599352 2026-10-30T20:52:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '18 . నీతిశతకము . . నీతివాచస్పతీ, మురభి మల్లా, వీరికి ఎట్టివారికిని, ఆమలేందుద్యుతులు- ఆమల = స్వచ్ఛమయిన, ఇందు - చంద్రునియొక్క, ద్యుతులు = కాంతులు కలవి, ఐన, హారములు ముత్యాలదండలు, కేశ + అ...' 599352 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>18 . నీతిశతకము . . నీతివాచస్పతీ, మురభి మల్లా, వీరికి ఎట్టివారికిని, ఆమలేందుద్యుతులు- ఆమల = స్వచ్ఛమయిన, ఇందు - చంద్రునియొక్క, ద్యుతులు = కాంతులు కలవి, ఐన, హారములు ముత్యాలదండలు, కేశ + అలంక్రియల్ - తల వెండ్రు కలకు (జడవేసికొనుట, పుష్పములు ధరించుట మొదలగు అలంకారములు, మజ్జనంబు = స్నానము, మరో కాంగదచందనాదులు- మనోజ్ఞ = సుందర మయిన ఆంగద - సందిట వేసికొను కడియములు (బాహుపురులు) - చందన అదులు గంధము మొదలయినవి, కమనీయంబు అగు మనోహరముగు, విద్యభంగి = విద్యవలె, తనుళ్ళం కారంబు = శరీరమునకు అందము, కల్పిం వన్, లేపు. అభిలంబుజ్" (అవి) అన్నియును పోవుక్ ఆ నశించును, వాక్యమయంబు + ఔ తోడవు=వాక్కు (విద్యా) రూపమునందిన భూషణము, -ఎందుకో ఎచ్చటను, పోదు = నశింపదు. a పురుషునకు నెన్నెల వెద్యజల్లు ముత్యాలదండలు, కురులుదువ్వుకొనుట, స్నానము, చందనము పూసికొనుట, సందికడియములు ధరించుట మొదలగు వానిలో నేది గాని ఆలంకారము నీయఁణాలదు. పరిశుద్ధ మగు నా గూపమైన భూషణము అలంకారము కలుగఁజేయును. తక్కినభూషణములన్నియును . నశించును గానీ నాగ్భూషణ మొక్కటే నశింపని భూషణము. వ్యతిరేకాలంకారము. చూ. 12 వ. హారము నూటయెనిమిది పేటలు గల ముత్యాల పేరు. ఆవ. ఇదియు విద్యాప్రభావము నే తెలుపును. చు, చదువే రూపము,గుప్త మౌధనము, పూజ్య శ్రేణీపూజ్యంబు స మదము న్కీర్తియు భోగమిచ్చు, నృపసన్మానంబు గల్పించు, నౌ ల్ల దెస ద్దోడ్పడు, దై వతుల్యము; నీరు ల్దా మిట్టి వేకియాపసుల్ చదువు ల్నేరనివారె సూ సురభిజిల్లా నీతివాచస్పతీ. 16 నీతి వాచస్పతీ, సురభీమల్లా, చదువు + ని వేదములు శా శాస్త్రములు న్నగునవికూడిన) విద్యయొక్కటే, రూపముణ సౌందర్యము ; గుప్తము ఔదాఁచి<noinclude><references/></noinclude> j1qh41m00r4he5bq114z2209kxw9ckb 104 241090 599353 2026-10-30T20:52:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '. విద్వత్పద్ధతి = 19 పెట్టఁబడిన, ధనము; పూజ్యశ్రీ ణి పూజింపఁదగిన వారికేని- పూజ్యంబు = గౌరవించం దగినట్టిని (గురువులకునుగురువైనది.); సమ్మదము సంతోషమును, కీర్తియు జకీర్తిని, భోగము n...' 599353 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>. విద్వత్పద్ధతి = 19 పెట్టఁబడిన, ధనము; పూజ్యశ్రీ ణి పూజింపఁదగిన వారికేని- పూజ్యంబు = గౌరవించం దగినట్టిని (గురువులకునుగురువైనది.); సమ్మదము సంతోషమును, కీర్తియు జకీర్తిని, భోగము n సౌఖ్యమును ఇచ్చుకో; నృపసన్మానంబు = రాజుల చేత గౌరవము, కల్పించు = కలుగునట్లు చేయును; ఎల్ల జనక్ = అన్ని దిక్కులు లోను, (అన్ని దేశములలోను), తోడ్పడుతో ఆ సహాయపడును; దైవతుల్యము -దైవముతో సమానము; సిరుల్ తాము ఆసంపదలు, ఇట్టివి + ఏ - ఇట్టిగుణ ములు కలనగునా? ఆపసుల్ = పశువు అని ప్రసిద్ధము గాంచినట్టివి, చదువుల్ 'నేరనివారె చూ ఆ విద్య 'నేర్వనివారే సుమా ! = రూపము..... కుండలములు, హారములు, నూపురములు, అంగదములు మొదలయిన చతుర్విధభూషణములు లేకున్నరు, అవి యున్నట్లుగానే భాసిల్లు ఆకారవిశేషము రూప మనఁబడును. దానాపికమువలనఁ గల్గుఖ్యాతికిఁ గీర్తియనియు, ప్రతాపము వలనఁ గల్గుదానికి యశస్సనియఁ బేళ్లు, పురుషునకు విద్య యొక్కటియే సౌందర్యమురకన్న మేలయినది. గుప్త ముచేసి యుంచిన ధనము కాలాంతరమున సీట్లుపకరించునో అట్లే విద్యయు నుపకరించును గాని ధనమువలె దొంగలపాలు గాదు. గురువులకు తెలియనివిష యములను గూడ విద్య ఎఱుకపఱుచును. సంతోషమును, భోగమును, కీర్తిని ఇచ్చురు; రాజులు విద్వాంసుని పూజింతురుగాని ధనవంతుని పూజింపరు. దేశాంతరములలో సైతము విద్య విశేషాపచారమును సమకూర్చును; దైవము వలె ఐహికాముష్మికసుఖముల నొసఁగును. ధనమువలన సిట్టియనుకూలము లేనియం కలుగవు. కనుక అట్టింద్య లేనివాఁడు ఆధముఁ డై పశువుతో -సమాస మగును; అనఁగా కర్తవ్యాకర్తవ్య వివేకము లేనివాఁ డగును. బహూప శారక మగుటచే విద్యయే శ్రేష్ఠ మైనది. పసి గోగణము. ఏకవ, పసులం గోపులు, బహువ తోడు+పదు తోడ్పడు.<noinclude><references/></noinclude> bzju6bbjd7kclv1yq3h54sii7qr7bu6 104 241091 599354 2026-10-30T20:52:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '20 నీతిశతకము రూపము, ధనము మొదలగు ఆకారములచే బహువిధములుగా విద్య వర్ణింపఁబడుటచే మాకారూపకాలంకారము. 'నీరుల్' తాము' - ఇట శాశబ్దము పాదపూరణార్థము. 'వేరని' పేరు మునకు లిణ్ణాట్టులు ముత్...' 599354 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>20 నీతిశతకము రూపము, ధనము మొదలగు ఆకారములచే బహువిధములుగా విద్య వర్ణింపఁబడుటచే మాకారూపకాలంకారము. 'నీరుల్' తాము' - ఇట శాశబ్దము పాదపూరణార్థము. 'వేరని' పేరు మునకు లిణ్ణాట్టులు ముత్తువరంబులగునపుడు 'రు, చు'లకు లోపంబు బహుళంబు గా నగు. బా. శ్రీ. 97. ఆవ లోకహితాహిత వర్ణన ప్రసంగము చేయుచు విద్యయే ఉత్త మైశ్వర్య మని యనుచున్నాఁడు. మ. సుకవిత్వం బెప్రభుత్వ, మీరసమే ద్వేషు,ల్కొండెకాఁడేమహా హీ,కరం బోర్మి యెజోడు,విద్య యెధనం, బిష్టుం డేది వ్యౌషధం, బకృతజ్ఞుం డగుజ్ఞాతియే యనల, మింపౌసిగ్గె సద్భూషణం బకరాళ ప్రతిభానిధీ సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ. 17 ఆకరాళ ప్రతిభానిధీ = ఒడుదొడుకులు (వైషమ్యము) కాని ప్రతిభకల వాఁడా, నీతి వాచన్పతీ, సురభిముల్లా, సుకవిత్వంబె నా మంచికవిత్వమే, ప్రభు త్వము = దొరతనము, ఈరసమె = కోపమే, జ్వేషుల్ = శత్రువులు, కొండి కాఁడే - చాడిచె ప్పెడు వాఁడే, మహా + ఆహ్ = గొప్పపాము, కరంబు ఆ . .. మిక్కిలి, ఓరియే ఓరిమియె కవచము; విద్యయే, ధనంబు; ఇప్పుండే = మిత్రుఁడే దివ్య + ఔషధంబు సిద్ధాషధము, ఆకృత - చేసిన మేలు మఱచువాఁడు, ఆగు, జ్ఞాతియే - దాయాదియే, అన అగ్ని. ఇంపు+ఔ = ఇష్ట మగు, సిగ్గెంలఙ్ఞయే (తప్పు చేయ సంతో చించుటయె), సద్భూషణంబు = మంచియాభరణము. . సుకవిత్వము - రసవంత మగు శబ్దార్థ బంధుటన చేత సకలలోకమును వళ పఱుచుకొనును. 1 ఈరసము అంతళ్ళత్రువు, ఉపద్రవ హేతువు. మహాహే - స్వవిషముచే ప్రాణముల నవహరించును. ఓర్మి - పరిభవా<noinclude><references/></noinclude> 99vrka6uz5mxjmmrjzvf5y2f483umt2 104 241092 599355 2026-10-30T20:53:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '21 - దులవలన ' కలుగుకోభమాను అడ్డగించునట్టిది. జోడు మర్మమును లౌఁకుట శపకాశ మియనిది, విద్య- వేద వేదాంగాది రూపకము, అఖిలభోగ సాధకము దివ్యౌషధము - ఆరోగ్యకారకము. మిత్రుఁడు - మానసికరోగము...' 599355 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>21 - దులవలన ' కలుగుకోభమాను అడ్డగించునట్టిది. జోడు మర్మమును లౌఁకుట శపకాశ మియనిది, విద్య- వేద వేదాంగాది రూపకము, అఖిలభోగ సాధకము దివ్యౌషధము - ఆరోగ్యకారకము. మిత్రుఁడు - మానసికరోగమును బాఫును. జాతీయు అగ్నియు సర్వార్థ నిర్మూలనమునకు అది కారణములు. సిగ్గు - చేయ రానిపనులకుఁ జొచ్చుచో మనస్సున సంకోచ ముదయింపఁ జేయునది. మానవునకు సుకవిత్వము రాజ్యముతో సమానము. ప్రభువునకు రాజు మున ఏయే కార్యములు జరుగునో కవికిని అట్టె జరుగును. కోపము ఉపద్ర పము కలుగఁజేయును; కొండెకాఁడు సర్వనాశముచేయును; ఓర్పు కాపొదును; విద్య సర్వధనముల నిచ్చును; మిత్రుఁడు ప్రాణములను గాపాడును; స్థితి సర్వ నాశము చేయును; పాపభీతి పుట్టించు సిగ్గు చక్కఁగా అలంకరించును. కావున విద్య యండిన సర్వము నుండినట్లే. ఈరసమె ద్వేషుల్ ఏకవదన బ వ-ల కలయిక దుష్టము. - ఆవ. విద్వాంసులవల్లనే లోకము చక్కఁగా నిలిచి యున్న దనుట. మహితు మైత్రి, స్టైడు ధూర్తత, న్గురు క్షమ,నృత్యు న్దయ, న్వైరికూ రతఁ,దజ్ఞు ఋజుత,న్న ృపాలు నయచర్య, దుష్టు నప్రీతి, నా ర్యతతి స్క్రీతి,యథార్హత నెలపునయ్యల్సుము లోకస్థితులో జత గావించుమహామహు లురభికుల్లా నీతి వాచస్పతీ 18 హితుజొ" = మేలుకోరువానిని, మైత్రికా స్నేహముచేతను, చెడుజ్ = చెడుగుడు = (దుర్జనుని), ధూర్తత" పంచన చే ఆ స్త్రీయము చేయుట చేతను, గురు = తండ్రి మొదలగు పెద్దలను, గ్రామర్ - ఓర్పు చేతను, భృత్యు సేపకుని, దయ కనికరముచే తను వైరిక్షా - శత్రువురు, తూరఠేశ్ పరాక్రమముచేతను, తజ్ఞక్ పండితుని, ఋజుకజ్ తిన్నఁదనము చేతను నృపాలు : - రాజును, నయచర్య - నీతితో అనువర్తించుటచేతను " n<noinclude><references/></noinclude> n9aybn3h4jnir7dqcag3ekarac256iz 104 241093 599356 2026-10-30T20:53:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '22 నీతిశతకము దుష్టుకో" = దుర్మార్గుని, ఆ ప్రీతిక్ - ఆ క్రియము చేయుట చేతను, ఆర్యత సాధువులను, ప్రీతి - క్రియముచేతను, (ఇట్టు) యథార్హక" - (ఎవ రెవరికి) తగినట్లు, (వారిని), మెలపు+ఆయ్యలు - మెల...' 599356 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>22 నీతిశతకము దుష్టుకో" = దుర్మార్గుని, ఆ ప్రీతిక్ - ఆ క్రియము చేయుట చేతను, ఆర్యత సాధువులను, ప్రీతి - క్రియముచేతను, (ఇట్టు) యథార్హక" - (ఎవ రెవరికి) తగినట్లు, (వారిని), మెలపు+ఆయ్యలు - మెలఁగఁ జేయు పెద్దలు, లోక స్థిరుల్ = లోకమర్యాదను, జత కానించు - సంధించఁజేయునట్టి, మహా = జ మహూర్ చుమ గొప్ప నేర్పరులు సుమా. హితులయెడ స్నేహము, దుర్జనులయెడ వంచన, పెద్దలయెడ ఓర్పు, సేవకులయెడ దయ, శత్రువులయెడ శౌర్యము, విద్వాంసులయెడ' నిష్క పటప్రవర్తనము, రాజులయెడ నీతితోఁ గూడిన యనుసరణము, దుష్టులయెడ ఆ ప్రీతి, సాధువులయెడ ప్రీతి, ఆను నీయుపాయములను చక్కంగా నేర్చిన వారే లోకవ్యవస్థను సంస్థాపించువారు గాని ఇట చెప్పిన గుణరహితులు కారు. మెలపు + అయ్యర్ = మెలు+ను+, అయ్యల్ : ఉదంతతద్ధర్మార్థకవిశేషణ మునకచ్చు పరమగునపుడు నుగాగమమగును. చుమ్మ - చుము - చ మునకు రూపాంతరములు, ఆవ. సత్సాంగత్యము శ్రేయస్కర మనుట. దు, మతిజాడ్యం బడఁచుక్, నిజంబు గఱపు, న్యానోన్నతి న్నించు, దుష్కృతముల్ ద్రుంచు చునః ప్రసాద మిడుఁ, గీర్తిస్ఫూర్తి గావించు నీ,శ్రీతి నార్యుండు; తదీయసంగతి మెయి నిృద్ధించు సర్వార్థముల్, ప్రతిభానూత్న ఫణీశ్వరా సురభి... 19 ప్రతిభానూత్న ఫణీశ్వరా = బుద్ధివికాసమునందు క్రొత్త ఆదిశేషుఁడా. నీతివాచస్పతీ, సురభీమల్లా. ఈక్షితిక్ - ఈభూమియందు, అర్యుండు పూజ్యుఁడు, మతిజాడ్యంబుక్ = బుద్ధిమాంద్యమును, ఆడఁచు=పోఁగొట్టును; నిజంబుక్" = సత్యవచనమును, కఱపు = నేర్పును, మాన + ఉన్నతి గౌర చముయొక్క అతిశయమును, సించుకో - నిండించును, దుష్కృలేముల్ . పోవములను, త్రుందుకో * నాశముచేయును, మనః ప్రసాదము చిత్తము .. . . .<noinclude><references/></noinclude> nu61yoq8a5arhnpardh0042o0t3jtkl 104 241094 599357 2026-10-30T20:53:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '- విద్వత్పద్ధతి 28 నకు నిర్మలతను, (జ్ఞానోపదేశాధికము చేత అనిభావము.) ఇడుక్ = ఇచ్చును, కీర్తిస్ఫూర్తిక్ కీర్తి యొక్క ప్రకాశనమును, కావించుకో"జ చేయును. తదీయ సంగతి మెయిన్ అతనియొక్క...' 599357 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>- విద్వత్పద్ధతి 28 నకు నిర్మలతను, (జ్ఞానోపదేశాధికము చేత అనిభావము.) ఇడుక్ = ఇచ్చును, కీర్తిస్ఫూర్తిక్ కీర్తి యొక్క ప్రకాశనమును, కావించుకో"జ చేయును. తదీయ సంగతి మెయిన్ అతనియొక్క సహవాసము చేత, సర్వార్థముల్ సమ స్తవస్తువులును (ప్రయోజనములును), సిద్ధించుకో ఆ సమకూడును. . పజ్జనులతోడి సహచారమువలన పురుషులకు సకల శ్రేయస్సులును కలు గును. ఆది బుద్ధిమాంద్యమును పోఁగొట్టును; సత్యమునే పలుకునట్లు చేయును; మంచి గౌరవము నిచ్చును; ధర్మోపదేశము చేత పాపములను శాశము చేయును; కాగోపదేశముచేత దుఃఖాదిదోషములనుపోఁగొట్టి మనస్సును నిర్మలపఱచును; కీర్తిని విస్తరిల్లఁజేయను. వేయేల? అది చేయఁజాలని మంచి యేవియు లోక మున లేదు. కనుక సత్సాంగత్యమే అభిలషింపఁదగిన దని భావము. ఫణీశ్వరుఁడు - ఆదిశేషుఁడు సర్పరాజు. సమస్తవిద్యల నెఱిఁగిన వాఁ దీని ప్రసిద్ధి. మెయి - తృతీయావిభ క్తియందు వచ్చేడు ప్రత్యయము. 'అర్యుండు' అనుశబ్దము ఒక చోటనుండి సకలవాక్యములకు నుపచరించు చున్నది గనుక దీపకాలంకారము. దీనికి సముచ్చయ మనియుఁ జేరు. చూ. 46. *. ఆన విద్వాంసులలోకోత్తరమహిమాతిశయము. మ. తుల లే కెందుఁ బ్రసిద్ధు లేచు రససిద్ధు ల్వో లె విద్వత్క వీం, ద్రులు భాసిల్లుదు; రమ్మహాత్త్ములయ స్తోమంబు లన్వి గ్ర హం బుల కెక్కాలమున న్జరామరణసంభూతవ్యథలో లేవు, శీ లలసత్పుణ్య గుణాశ్రయా సురభిమల్లా నీతి వాచస్పతీ. 20 Scag Kora ఆ శీలముచేత ప్రకాశించుచున్న మంచిగుణములకు ఆశ్రయమైనవాఁడా, నీతివాచస్పతీ, సురభి మల్లా, ఎందుకో ఆ ఎచ్చటను, తులలే తనకు సాటిలేనివారై, ప్రసిదులు<noinclude><references/></noinclude> 3gavfablrrsvauyd9j7k0pl18ziz45o 104 241095 599358 2026-10-30T20:53:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '24 నీతిశతకము ఔచుకో … ఖ్యాతిగలవా రగుచు, రససిద్ధుల్ పోలెజ్ = : సిద్ధించిన పాదరస ఘుటికలుకలవారివలె, లేదా, బ్రహ్మకానులవలె (సిద్ధించినళ్ళం గారాదిరసములు శలవారై ), విద్వత్ కనీంద్రుల...' 599358 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>24 నీతిశతకము ఔచుకో … ఖ్యాతిగలవా రగుచు, రససిద్ధుల్ పోలెజ్ = : సిద్ధించిన పాదరస ఘుటికలుకలవారివలె, లేదా, బ్రహ్మకానులవలె (సిద్ధించినళ్ళం గారాదిరసములు శలవారై ), విద్వత్ కనీంద్రులు - విద్వాంసులైన కవిశ్రేష్ఠులు, భాసిల్లుదురు ప్రకాశింతురు. అమ్మహా... విగ్రహంబులకుక్-అమ్మహాత్ముల =ఆసిద్ధులయొక్క- యశస్తోమంబులు = కీ _ర్తిసమూహములు, అద్ అసిడి, విగ్రహంబుల శరీరములకు, ఎక్కాలమున ఇవి కాలమునందును, జరామరణసంభూతవ్యధల్ = ముదిమివలనను, చావువలనము పుట్టుదుఃఖములు లేవు. . . ఆయా రసానుగుణముగ వర్ణించు నైపుణ్యముకలిగి గ్రంధములు రచిం చుటచేత ధన్యాత్తులగు విద్వాంసులు, కవీశ్వరులు, జరామరణములు లేని తమ శ్రీ ర్తిశరీరముల చేత సిద్ధావధ సేవచే ముదిమిని చావును అతిక్రమించిన యోగుల' ' సలె సర్వదా ప్రకాశించుచుందురు. యశశ్శరీరము కల్పాంతస్థాయి యైనది. - శ్లేష రస=(1) పాదరసము, (2) శృంగార వీర కరుణాద్భుత హాస్య భయానక బీభత్స రౌద్ర శాంతములు. బ్రహ్మ వర్చస్సు రససిద్ధ పదార్థమునకు విశేషణ గతిచేత వ్యథాభావపదా హేతు వగుటవలన కావ్యలింగాలంకారము. ఆ విగ్రహంబు—'అను', 'కొను' లోనగుధాతుజ విశేషణములు · యాంక్య ఉ కారమునకు హల్లు పరమగునపుడు లోపము పైకల్పికము. ద్ధ 0 శౌర్య ప ద్ధ తి. om ఆవ, విద్వత్పద్ధతి నిరూపించిన పిదప విద్వాంసులకు సైతము మాన శౌర్యము లావశ్యకము అగుటవలన, నీమాన శౌర్యపద్ధతి నారంభించుచున్నాఁడు. మ. జర నైన నుధనైన నొప్పి నయిన నైథిల్య సంప్రాప్తి వై న రుజాదుర్దశలందు నైనఁ దుది నైన న్మత్త వేదండుకుం<noinclude><references/></noinclude> tlgo561188mlmcxd08az95vkv26p1ag 104 241096 599359 2026-10-30T20:53:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శౌర్య పద్ధతి 25 భరపై కాళన కాంజీ యైనమృగభూపాలుండు పుత్తేయునే యరయ న్మానధనుండు, శ్రీసురభికుల్లా నీతివాచస్పతీ! 21 కుల క్రమాగత మగు ఉత్తమశీలపరి పాలనము మాన మనఁబడును; పర సహాయ మెదురుచ...' 599359 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శౌర్య పద్ధతి 25 భరపై కాళన కాంజీ యైనమృగభూపాలుండు పుత్తేయునే యరయ న్మానధనుండు, శ్రీసురభికుల్లా నీతివాచస్పతీ! 21 కుల క్రమాగత మగు ఉత్తమశీలపరి పాలనము మాన మనఁబడును; పర సహాయ మెదురుచూడక శత్రు సంహరణము చేయఁగల సామర్థ్యము శౌర్య - శ్రీ సురభిస్పతీ, మత్త వేదండకాం మ త్త = మదిం చిన - "వేదండ గజము యొక్క కుంభ కుంభస్థలమందలి - రస = మెదటి ఏక ఇ ముఖ్యముగా - ఆశన - తినుటలో శాంత్ - కోరిక " a . a . గలదియు (ఇందువలన శౌర్యాతిశయము సూచింపబడినది), మానధనుండు జమానమునే ధనముగాఁ గలదియు, ఐన, మృగభూపాలుండు = మృగ రాజయిన సింహము, జరజ్ ఐరన్ - ముదిమి వల్లనై నమీ, ముధ" ఐనక్" = నైనను, నొప్పి ఐనక్ = : ఆపదపొందినను, శైథిల్య సంప్రాప్తిక్ ఐనజ్" కీళ్లుపదలి బలహీనముకలిగినను, రుఠా దుర్దశలందు ఐనజ్" = రోగమును గాని కాంతిహీన కనుగాని పొందినను, తుది చినకో - ప్రాణము పోవుచున్నను, ఆరయక్ ఆలోచింపఁగా, ఫుల్ మేయునే ఆ కసవు తినునా? (ఇందు మానాతిశయము సూచింపఁబడినది). సింహము ముదిమిచేఁ జిక్కినను, ఆఁకటిచే డస్సినను, ఆపద పొందిన కర్ణు సడలి బలహీనము కలిగియున్నను, రోగమువలన ఆరుచి యేర్పడినను, కా హీనమయినను, తుదకు ప్రాణము లే పోవుచున్నను, ఏనుఁగు కుంభస్థలమును తానే చీల్చి యందలి మాంసవిశేషమును భుజింపఁ దలఁచు నేజాని కసపు మేయదు. అట్లే మానశౌర్యవంతులు తా మెన్ని కష్టములపొ లయినను సమసహజవృత్తిని మాని నీచవృత్తి నవలంబింపరు. మాన రక్షణ మే వారికి ముఖ్యము. మానశౌర్య చంపన్నునకే యశస్కామము కలుగును, ఆప్రస్తుత ప్రశంసాలంకారము. ఆన్యోల్షియం,<noinclude><references/></noinclude> q8zgjkldyjc7yhr5e0q01h7vivuddft 104 241097 599360 2026-10-30T20:53:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '26. పులు - పుల్లునకు రూపాంతరము, ఆవ. ఆందఱును తదుతమశక్తికిఁ దగినఫలము కోరుచుందు రనుట: మ. పసి 'మొక్కింత గలాదో లేదో, ముధ దీర్పన్జాల కొప్పొటిదో పసరం పెము లభించి కుక్క చెలంగు, వృద్ధి న...' 599360 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>26. పులు - పుల్లునకు రూపాంతరము, ఆవ. ఆందఱును తదుతమశక్తికిఁ దగినఫలము కోరుచుందు రనుట: మ. పసి 'మొక్కింత గలాదో లేదో, ముధ దీర్పన్జాల కొప్పొటిదో పసరం పెము లభించి కుక్క చెలంగు, వృద్ధి నౌకా లెన్ని యేగా వసియింపం గన, దెనుఁగుం దినఁ జను సూర్య ; మా నౌ; జనుల్, స్వసమర్థస్పృహు లేదు రౌ సురభి మల్లా నీతి... 22 పూర్వపద్యార్థమునే ప్రకారాంతరమునఁ జెప్పుతున్నాఁడు. సురభి...స్పతీ, కుక్క, పసిమి ( క్రొవ్వువలని) వచ్చందనము, ఒక్కిం తే = కొంచెమైనను, కళాద్ - ఉన్నదో, లేదో, ఝుధ = అంగలి, తీర్పఁ ణాలక ఆ నివారింపలేక, ఎప్పాటిదో - ఏకొలఁదిదో, పసరం పెము పశువు యొక్క యెముక, లభించి దొరకఁగా, చెలఁగు - సంతోషము పొందును. హర్యక్షము 1 = . జ సింహము, పజ్జక్ - సనిూపమున, 'మెకాలు - జింకలు, ఎన్ని ఎన్నియైనను, వేసి ఎంపర్" = ఉన్నప్పటికిని ( లెక్క లేక యన్నను), కనదు = వానిని) చూడదు; (కాని), ఏనుఁగు, తినకో చనుకో" " తినఁ బోవును. ఔక్ ఔక్ ఇది నిశ్చయము, జనుల్ జనులు, స్వసమర్థ స్పృహులు, తమతమకు యోగ్యమైన కోరికలు గలవారు, ఔదురు చౌక్ నగుదు రనుట నిశ్చయము. కుక్కకు పశువు యొక్క యెముక, క్రొవ్వువలన కొంచెపాటికడియైనను ఉన్నదోలేదో యన్న సందేహము పుట్టించునట్టిది, దొరకినంతమాత్రాననే, దాని కది సంతోషించునుగాని, దానివలన దానియాఁకలి కొంచెమైనను తీఱదు. సింహము తన చింత సిన్ని జింక లున్నను, కానీ నెల్ల మాని, వినుఁగునే వెదకు కొనుమఁబోవును. ఎల్లవారును తమకష్టకాలమందైనను తమళ 4కిఁదగిన ఫల మునే కోరుదురుగాని యెక్కువ తక్కువయో కొరకు. చుక్కవలె నీచ వస్తువులను కోరక సింహమువలె ఉత్తమవస్తువులనే కోరవలయును అనిభావము.<noinclude><references/></noinclude> t30k64av62nnww2p2yn989vw1rj6lca 104 241098 599361 2026-10-30T20:53:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శౌర్య పద్ధతి అర్థాంతరన్యాసాలంకారము. - 27 'ఒక్కింత' ఒక్క యిచట ఆల్పార్థకము. ఇంత పరిమాణార్థకము, 'కలాదో' __'కలదు' మున్నగురూపములమధ్య స్వరము దీర్ఘ మగుటయఁ గలదు. పసరము + ఎవం-కర్మధారయ సమాస...' 599361 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శౌర్య పద్ధతి అర్థాంతరన్యాసాలంకారము. - 27 'ఒక్కింత' ఒక్క యిచట ఆల్పార్థకము. ఇంత పరిమాణార్థకము, 'కలాదో' __'కలదు' మున్నగురూపములమధ్య స్వరము దీర్ఘ మగుటయఁ గలదు. పసరము + ఎవం-కర్మధారయ సమాసము. మువర్ణమునకు రాపువర్ణాదేశము. వసరంపు + ఎము నీ పసరంపుటెమ్మ' కావలసియుండఁగా, టుగాగములేమి చింత నీయము. + పసిమి + ఒక్కింత — ఏమ్యాదియి కారసంధి. ఆప. నీచులనడవడికిని ఉత్తములనడవడికినిఁ గల తారతమ్యము: మ భువిపైఁ జాగిలి తోఁక యూఁచు, వదనంబున్బోటయు న్సా రెం జూ,పు వెస నడుము శువక; మెహ్మాన్భద వేదండ మా కావణం బల్లనఁ గైకొను సృహును తు ల్గావింపఁ దా నెంతో సొం, పవు లేఁజూపులఁ జూచుచు సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ. సురభి...స్పతీ, శునకము కుక్క, పట్టెఁడు ముద్దకై - చేరెఁడంత (ఆన్నపు) ముద్దకై (పిడికెఁడన్న మునకై, వెసజ్ శీఘ్రముగా, భువిపైక్" నేలమీఁద, చాగిలి = దండఁగా పడి, తోత తోఁకను, ఊంచుతో = ఆడిం నోటిని, పొట్టయు = పొట్టను, సారెజ్ మాటి మాటికిని, చూపుక్, భద్ర వేదండము = ఉత్తమమయిన యేనుఁగన్ననో, (ఆహార మిడువాఁడు) ఎఫ్టు - విసమయమందైనను, బహునుతుల్ కావిం చును, వదనం పక్ రా B = పెక్కు విధముల స్త్రీ యవచనములు పలుకుచుండఁగా, తాను (ఆయే నుఁగు), ఎంతో = మిక్కిలి, సొంపు ఆవు = గంభీరముగు, లేఁజూపుల తిన్ననిదృష్టితో, చూచుచు, ఆకర్షణంబు = ఆసమాహారమును, ఆల్లన 'మెల్లగా, కై కొనుకొ" = తీసికొనును. - కుక్క తనకుసిడి కెఁడన్నము పెట్టువానియెదుట నేలమీఁద వెలకిల చాగిల బడి, నోటిని కడుపును చూపును; తోఁకయాడించును. ఏనుఁగు రాజ మన్ననో..<noinclude><references/></noinclude> 0pvkpnzvoqkj1wckx93jkprcvie2igg 104 241099 599362 2026-10-30T20:54:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '28 నీతిశతకము బెట్టుగా చూచుచు, మావటివాఁడు మాటిమాటికి 200 `గించుచుండ నాకఁ డిచ్చు కాహారమును మెల్లగా గ్రహించును. ఇట్లే నీచులు నడపడియం, ఉ త్తములనడవడియం నుండును. భద్రము, మందము, మృగమ...' 599362 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>28 నీతిశతకము బెట్టుగా చూచుచు, మావటివాఁడు మాటిమాటికి 200 `గించుచుండ నాకఁ డిచ్చు కాహారమును మెల్లగా గ్రహించును. ఇట్లే నీచులు నడపడియం, ఉ త్తములనడవడియం నుండును. భద్రము, మందము, మృగము అనియేనుఁగుజాతులు మూఁడు; వానిలో భద్రము శ్రేష్ఠమైనది. కపణము — గుఱ్ఱము మొదలగువానియొక్క ఉలవలు మొదలుగాఁ గల భక్ష్యము. రూ. కవళము. , పట్టెఁడు - పట్టిలి + ఎఁడు_' ఎఁడు' పరమగునపుడు దోసిలి మొదలగు వాని తుది వర్ణమునకు లోపము నిత్యము, తొలి లేఁజూపులు లేఁఠ + రూపులు సమాసమందు ప్రాతాదుల యచ్చుమీఁదివర్ణముల కెల్ల లోపము బహుళము; లోపింపఁగా మిగిలినదానికి దుష వర్ణములు పరమగునపుడు సుగాగమము బహుళము. . . లేఁత్ర+ చూపులు = లే+ చూపులు లే+ను+చూపులు లేఁజాపులు. చూపు చూచుధాతువు కృదంతము. ఆప్రస్తుత ప్రశంసా భేదము ఆన్యోక్తి, ఆఫ్. మానశౌర్యములు గలిగి వంశోద్ధారకుఁ డగువాఁడే సఫలజీవి తుఁడు అనుట. 'మ జనుఁ డెవ్వఁడు జనింపఁ డెల్లజనులు సంసారచక్రం జననం బెత్తెడువారె కారె విను, జన్మం బెవ్వఁడే నెత్తిన దనవంశంబు ప్రకాశ మౌ నతఁడు జన్మం బెత్తినాతండు,పా లనసంతోషిత భూజనా సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ. . 24 పాలననంతో షితభూజనా = రాజ్యపరిపాలనము చేత సంతసమునందిన 'భూమియు జనులును కలవాఁడా, నీతి, మల్లా, జనుఁడు = పురుషుఁడు, -ఎవ్వాఁడు = ఎవఁడు, జనింపడు పుట్టకున్నాఁడు! సంసారచక్రంబున " ।<noinclude><references/></noinclude> ljawawvu20blvwwqu5g00w0mutrq22a 104 241100 599363 2026-10-30T20:54:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '29- . 30 జను చక్రమాపలె సుడియుచుండు జననమరణపరంపరయందు, ఎల్ల జమలు లందఱును, జవనంబు ఎత్తెడు వారి = ధర్మాధర్మవశమున మరలమరల పుట్టు వారే, శారిజశారా? నిను = విమము, ఎవ్వఁడే - ఏయొకఁడు, జన్మంబు ఎ...' 599363 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>29- . 30 జను చక్రమాపలె సుడియుచుండు జననమరణపరంపరయందు, ఎల్ల జమలు లందఱును, జవనంబు ఎత్తెడు వారి = ధర్మాధర్మవశమున మరలమరల పుట్టు వారే, శారిజశారా? నిను = విమము, ఎవ్వఁడే - ఏయొకఁడు, జన్మంబు ఎత్తిన్ = పుట్టిన యెడల, తన వంశంబు తనకులము, ప్రకాశము ఔ ప్రసిద్ధి కెక్కునో, ఆఠఁడు, జన్మంబు + ఎత్తైన + ఆశండు సఫలమగు జన్మ మెత్తినవాఁడు. చావుపుట్టుక లెప్పుడును పరంపర గాఁగల యీసంసారచక్ర మునఁ జచ్ఛిన వారందఱును పుట్టినవారే, అట్టుపుట్టినవారిలో నశింపనివా రెవరు? ఎవఁడు పుట్టి తన వంశమునకు కీర్తి తెచ్చునో వానిపుట్టువే గణనీయము, అనఁగా మాన శౌర్య వంతుఁడే మిక్కిలి గణనీయుఁడు. తక్కినవారు మేఁక మెడచన్నువంటివారు. దోమలవలె నష్ట మగువారు. కారు+ఎ im ఈ 'ఎ' కారము క్రియ యొక్క సహకార్థమును వ్యతిరేక ముగాను, వ్యతిరేకార్థమును సహజముగాను మార్చును. జనుఁడు - (వి. వ.) జనులు (ల. వ.) విను + జన్మం ంబు = వినుము + జన్మంబు - మధ్యమపురుష ముప ర్ణకమునకు హలవసానములు పరము లగునపుడు లోపము విభాషనగు. ఇచట హల్లు పరమైనది. అవ. మానవంతుని వర్తనము . మ. ఆలరుంగుత్తికిఁ బుణ్య శీలునకు యోగ్య స్థానముల్ రెండై ను మ్మలరించు; స్మరి రెండు నెవ్వి యనిన స్ప్రేమించన్మహారణ్యమం. డలి యొండె, ద్ధరణీజనప్రవరచూడాసీమ యొండెం జుని, లలనానూతనమన్మథా సురభిముల్లా నీతివాచస్పతీ. 1 25 లలనా నూతన మన్మథా = అంగనలకు క్రొత్త మన్మథుఁడైనవాఁడా. మురభిస్పతీ, ఆలరుంగుత్తికి = వూలగుత్తికిని, పుణ్యశీలునకు మంచీశీలముగలవానికిని, యోగ్యస్థానముల్ = ఉండఁదగిన స్థానములు, రెండోలు "<noinclude><references/></noinclude> 32usprix3hn0znkon7qrz4sceyefcjd 104 241101 599364 2026-10-30T20:54:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '-30 12 నీతిశతకము - రెండుమాత్ర మే, అలరించుకో" సుము = సంతోషించఁజేయను చుమా, మరి, - రెండు గా ఆ రెండు స్థానములును ఎవ్వి జ ఏవి, ఆనీనకో" అనియడిగిన, ప్రాంచన హారణ్యమండలి ఒండిక్ - ప్రాంచల్ - మిక...' 599364 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>-30 12 నీతిశతకము - రెండుమాత్ర మే, అలరించుకో" సుము = సంతోషించఁజేయను చుమా, మరి, - రెండు గా ఆ రెండు స్థానములును ఎవ్వి జ ఏవి, ఆనీనకో" అనియడిగిన, ప్రాంచన హారణ్యమండలి ఒండిక్ - ప్రాంచల్ - మిక్కిలిఒపుచున్న మహా అరణ్యమండలి 1 గొప్ప ఆడవి ప్రదేశము ఒండి ఆ కాని, ధరణీజన ప్రవరచూడా సీను ఒండెజ్ - ధరణీజన ప్రవర భూమండలమందలి జనుల వర్గముల యొక్క, చూడాసీమ శిరః ప్ర దేశము, (సీగయం దని ఆలరుపరము, . కన్నదని మనస్వీపరము), ఒండెజ్ కానీ, (ఆగును), చుమీ. పూవుగుత్తికి రెండేవృత్తులు. అది యెల్ల వారితలలయందైనను ప్రకాశిం చును, లేదా, అడవిలోనే వాడిపోవును. అట్లే మానవంతునకును వృత్తులు రెండే. ఆఠఁడు శౌర్యము చేత అందఱికంటెను వైదదవియం దుండును; లేదా, మానమందలి గౌరవముచే అడవిలో తపస్సు చేయుచు జీవితమును ముగ్గించు ఉపమాలంకారము. కొనును. . అలరుంగు = అలరు + గుత్తి సమాసమునందు ఉకారాంతములైన స్త్రీ సమములకు జరుషసరళములు పరములగునపుడు నకారాగమము బహుళ ముగా నగును, కర్వాత ద్రుతకార్యము. ఆవ. మాన శౌర్యవంతుఁడు శక్తి యడిగినా, గొప్ప కార్యముల నే చేయఁబూనుకొను ననుట. శా. లేరా వెండియు నేగు రాన్గుకుఘకు ల్మింట న్లురుం డాదిగా వారి న్మ స్తక శేషుఁ డయ్యుఁ జెరక స్వాంఛింపఁ డత్యంత తే రాము విచంద్రము లగుడు రంచు గ్రాహు వూ హించి సర్వారంభంబుల మార్కొను స్సురభిమల్లా... 26 సురభిస్పతీ, వెండియుక్ సూర్యచంద్రులకుఁబిదప (ఇక రులు), గురుండు ఆదిగాక్ గురువు మొదలైనవారు, గురువు, బుధుఁడు, శుక్రుఁడు, శని, ఆంగారకుఁడు), వీగుకు అగ్గురు ఆయిదాఱుగురు, మునుల్ = ,<noinclude><references/></noinclude> 14y4zccgi6do6umvp6m5kd4b38r5g8g 104 241102 599365 2026-10-30T20:54:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శౌర్య పద్ధతి 31 గొప్పవారు, మింట = ఆకాశమునందు, 'లేరా - ఉండలేదా? మస్తక "శేషుఁడు = తలమాత్రము మిగత గ్యాగలవాఁడు, అయ్యున్ = అయినప్పటికిని, రాహువు, వారి వారిని, చెనకర్ = ఎదిరించుటకు, వాంఛి...' 599365 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శౌర్య పద్ధతి 31 గొప్పవారు, మింట = ఆకాశమునందు, 'లేరా - ఉండలేదా? మస్తక "శేషుఁడు = తలమాత్రము మిగత గ్యాగలవాఁడు, అయ్యున్ = అయినప్పటికిని, రాహువు, వారి వారిని, చెనకర్ = ఎదిరించుటకు, వాంఛింపఁడు ఇచ్చగింపఁడు. (కాని, ఆతఁడు,) సర్వారంభంబుల - అమావాస్యాపూర్ణి ను లారంభించుకాలములందు, అత్యంత లేజో రాముల్ మితిలేని ప్రకాశముచే నొప్పుచున్నవా రగు, రవిచంద్రముల్ = సూర్యుఁడును చంద్రుఁడును, తగు -దురు అంచుకొ= (తనపరాశ్రమమునకు) తగినవా రని, ఊహించి ఆలోచించి, (వారిని), ఎదుర్కొనున్ = ఎదిరించును. R రాహువునకు తలకప్ప కడుమదేహము లేదు, అట్టుండినా విశేషపరా శ్రీమము చూపఁ గోరెను, అందులకు గురువు మొదలగు గ్రహములై దాల్గురుండి నను ఆలక్ష్యము చేత వారి తెరువునఁ బోక ఆతి తేజస్వంతులగు సూర్యచంద్రు లకుమాత్రమే పర్వ కాలములగు అమావాస్యాపూర్ణి మలయందు మ్రింగ యత్నించుచుండును. ఇంక పూర్ణ దేహమే యుండినచో నేమి చేయునో? ఆట్లే మాస శౌర్యశాలియు నిజాంగవైకల్యమును పరిగణింపక మహత్కార్య ములు చేయుటయందే ప్రియముగలవాఁ డై యుండు నని భావము. అమావాస్యనాఁడు సూర్యగ్రహణమును, పూర్ణిమనాఁడు చంద్ర గ్రహణమును కలుగుట ప్రసిద్ధము. పూర్వము దేవతలును రాక్షసులును సము ద్రమును చిలికినప్పు డమ్భుతము పుట్టెను. దానిని విష్ణువు మోహినీ రూపమున దేవతలకు మాత్రము మంచియిచ్చుచుండఁగా, రాక్షసుఁడగు రాహువు దేవ వేషమున దేవతల నడుమ చేరి యమృతము త్రాగుచుండెను. దానినిచూచి సూర్య చంద్రు లాకపటమును కనుసన్న చే విష్ణువునకు హెచ్చరిక సేయఁగా, ఆయన తనచక్రముతో నానికంఠమును అమృత మందులోనికి దిగుటకు పూర్వమే ఖండించెను. దేహము తెగిపడినను తలమా రాత్రము అమృత ప్రభావము చే ప్రాణ ముతో నిలిచియుండె నన్న పురాణగాధ నీటి ననువదించుకోవలేను. ఆ ప్రస్తుత ప్రశంసాలంకారము .<noinclude><references/></noinclude> lzp6dtqoxgcwm5rxgcvg9wki4d0iq58 104 241103 599366 2026-10-30T20:54:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '32. నీతిశతకము ఎగురాళ్లురు - బహు స్త్రీ హిసమానము. ఆవ. మహాత్ములమహిమ యనంతము. మ. భువనశ్రేణి ధరించు శేషుఁడు ఫణాభోగంబుపై; శేషుఁ గూ ర్మవరేణ్యుండు భరించు వెన్ను వియిఁ; గూర్మంబు స్వరా...' 599366 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>32. నీతిశతకము ఎగురాళ్లురు - బహు స్త్రీ హిసమానము. ఆవ. మహాత్ములమహిమ యనంతము. మ. భువనశ్రేణి ధరించు శేషుఁడు ఫణాభోగంబుపై; శేషుఁ గూ ర్మవరేణ్యుండు భరించు వెన్ను వియిఁ; గూర్మంబు స్వరా హంబు దాల్చు; వరాహంబు నయత్నత స్థలధి దాల్చున్దిత చిత్రంబు లీ, యవనిం బెద్దలవర్తన ! ల్సురభి మల్లా నీతి...27 సరస్వతీ, శేషుఁడు - అనంతుఁడు, ఫణాభోగంబు ఫైక్ విశాలమైన తన వేయిపడగలమీఁదను, భువన శ్రేణి = పాతాళాది పదునాల్గు లోకముల దొంతరను, ధరించుకో = మోచుచున్నాడు. శేషుక్ - ఆశేషుని, కూరవరేణ్యుండు ఆదికూర్మము, వెన్నుపయిజ్ ఐవీఁపువిరాఁద, భరించుకొ చున్నాఁడు. కూర్మంబు = ఆ ఆదికూర్మమును, వరాహంబు A ఆదివరాహము, కాల్చుక్ ధరించును. పరాహంబుక్ అవరాహమును, . ఆనాయాసముగా, జలధి సముద్రము, తాల్చుజ్, (ప్రళయకాలమున పాతాళగత మయిన భూమండలమును ఆదివరాహావతార. మున విష్ణుదేవుఁడు తనకోరలపై నుద్ధరించి తెచ్చెను.) ఈ ఆపనిక్ = ఈభూమి యందు, పెద్దలవర్తనల్ సూనశౌర్యశాలుర నడవడికలు, చిత్ర చిత్రంబులు ఆత్యాశ్చర్యకరములు, శేషుఁడు పదునాల్గులోకముల దొంతరను విశాలమైన తన వేయిపడ గలమీఁదను ఉంచుకొని మోచుచున్నాఁడు. అట్టిశేషుని తనవీఁపుమీఁద ముంచుకొని ఆదికూర్మము మోచుచున్నది. అట్టియాకూర్మమును ఆదిపరా హము మోచుచున్నది. అవరాహమును సైతము సముద్రుఁడు అవలీలగా ధరించియున్నాఁడు. మహానుభావుల మహిమలు ఆత్యాశ్చర్యమును పుట్టించును. మొదటి మూఁడు పాదములలోను పూర్వపూర్వములకంటెను ఉత్తరో ఎత్తరములు గుణోత్కర్ష కలది అని వర్ణించుటచే మాలాదీపకాలంకారము. కుది<noinclude><references/></noinclude> hhms1x1jpwe8q4qgryachf92nb802qs 104 241104 599367 2026-10-30T20:54:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శౌర్య పద్ధతి 33 పాదమున మహాత్ములవర్తనమును సముద్ర వర్తన మను విశేషోక్తిచే సమర్థించుట చేత అర్థాంతరన్యాసము. ఆప ప్రాణమునకన్న మానమే రక్షణీయము. 28 శా. నానాజ్వాలవిలో లవహ్ని రుచిసాం...' 599367 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శౌర్య పద్ధతి 33 పాదమున మహాత్ములవర్తనమును సముద్ర వర్తన మను విశేషోక్తిచే సమర్థించుట చేత అర్థాంతరన్యాసము. ఆప ప్రాణమునకన్న మానమే రక్షణీయము. 28 శా. నానాజ్వాలవిలో లవహ్ని రుచిసాంద్రం బైనదంభోళి చే దా నత్యంతము తండ్రి శీతగిరి సంత్రస్తాత్తుఁ డై యుండఁగా మైనాకాద్రికిఁ జెల్లునే యకట యాత్మ ప్రాణసంరక్షః యే లా నక్కె న్జలరాశిలో సురభీమల్లా నీతివాచస్పతీ ? `సురభి......స్పతీ, మైనాక అద్రి = మైనాకమను పర్వతమునను, నానా.. •ద్రంబు - నానా = ఆవేకములయిన జ్వాల = మంటల చేశ విలోల = మిక్కిలికదలుచున్న - నహ్ని = నివ్వయొక్క - రుచి – తి సాంద్రంబు = దట్టమైనది, (నిప్పులు కక్కు చున్నట్టిది), ఆగు, దంభోళిచేక్ = వజ్రాయుధము చేత, తండ్రి = తనతండ్రియైన, శ్రీకగిరి = హేనువంతుఁడు, ....... - శాను, అత్యంతముజ్=మిక్కిలి, సంత్రస్త+అత్తుఁడు = వజ్రాయుధపు దెబ్బకు దుఃఖచిత్తుఁడు, ఐ, ఉండఁగా = ఉన్న సమయమునందు, ఆత్మ ప్రాణసంరక్ష. తన ప్రాణమును మాత్రమే కాపాడుకొనుటి, చెల్లునే = తగునా? ఆకట అయ్యో, జలరాశిలో = సముద్రమునందు (ఆమైనాకుఁడు), ఏలా - వివిధమున, నక్కెర్ దాఁగెను? హిమవంతుని దేవేంద్రుఁడు తనబలిమి కొలఁది వజ్రాయుధముతో ప్రేసెను. ఆదియు నిశ్వలు గ్రక్కుచు మీఁదఁ బడఁగా హిమవంతుఁడు దుస్స హబాధ పాలై పళము తప్పి ప్రాణాపాయముం దున్న సమయమున, నతనికుమా కుఁడు మైనాకుఁడు తండ్రిని విడిచి పెట్టి తన ప్రాణములను మా త్రము కాపాడు కొన నెంచి సముద్రమునుజొచ్చి యందు దాఁగియుండుట మంచిది కానే కాదు మాన శౌర్యవంతునకు స్వప్రాణమా శ్రీమురక్షించుకొనుటకైనను దాఁశియుండుట ఆభకీర్తికి కారణ మనినచో, ఇంక తండ్రియాపదలో మునిఁగియున్నపు డట్లు<noinclude><references/></noinclude> mgfw26f5bvc9v1c6go0pvtrmd3vpgn8 104 241105 599368 2026-10-30T20:55:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '34 నీతిశతకము చేసిన అపకీర్తి తప్పడని వేతే విప్పవలయునా? ప్రాణపరిత్యాగ మొనర్చియైనను మానశౌర్యములను నిలఁ బెట్టుకొనవలయును. పూర్వమొకప్వడు పర్వతములు భూమండలమున కుపద్రవ కారకములై...' 599368 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>34 నీతిశతకము చేసిన అపకీర్తి తప్పడని వేతే విప్పవలయునా? ప్రాణపరిత్యాగ మొనర్చియైనను మానశౌర్యములను నిలఁ బెట్టుకొనవలయును. పూర్వమొకప్వడు పర్వతములు భూమండలమున కుపద్రవ కారకములై యుండఁగా, ఇంద్రుఁడు కోపవశమున తన వజ్రాయుధముచే వానిపక్షములను ఛేదింపసాగెను. అందువలన భయవిహ్వలుఁ డై మైనాకుఁడు సముద్ర మధ్య మున మునిఁ దాఁగి యుండె నని పురాణకథ. మైనాకుఁడు మేనక కుమారుఁడు; మేనక హిమవంతుని భార్య. ఆవ, మానవంతులు పరులతిరస్కారమును సహింప రని సదృష్టాం తముగఁ బల్కుచున్నాఁడు. మ. తనపై నయ్యరవింద బాంధవుఁడు పాదం బూనినప్లై, యచే తన మయ్యు స్వడిఁ జూపు మంట లిన కాంతం; చౌర తేజస్వు లౌ | జను లేరీతి సహింతు రన్యుఁడు తిరస్కారం బొనర్ప న్విశా | లనయ, శ్రీజితభార్గవా సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ 129 విశాలనయ శ్రీ జీతభార్గవా ఱ విస్తారముగు నీతినంవద చేత జయింపఁబడిన శుక్రుడు గలవాఁడా, అనఁగా; నీతిశాస్త్రమున శుక్రుని మించినవాఁడా, సురభి......స్పతీ, అచేతనము ఆయ్య తెలివిలేనిదైనను, ఇనకాంతము సూర్యకాంతము (సూర్యరశ్మి తగులుటచే నిప్పుకలిగెడు ఒక దినుసుతా యి), ఆ+అరవిందబాంధవుఁడు - సూర్యుఁడు (కమలములకు చుట్టము), తనపై తనమీఁద, పాదంబు n కిరణము (కాలు అనియు), ఊసిన + ఆఫ్లై = పెట్టి నప్పుడే, పడి = వేగముగా, మంటలు = జ్వూలలు (కోపములు), చూపు, ఆశ్చర్యము. తేజస్సులు తేజస్సుగలవారు, ఔ = అగు, జనులు ins పురుషులు (నూనశౌర్యపంపన్వులు), అమ్ముఁడు = ఇతరుఁడు, తిరస్కారంబు ఆనాదరము (విహితాపకారము), ఒనర్సన్ = చేయఁగా, ఏరితిక్ ఎట్లు, సహింతురు ఓర్తురు (ఓర్వజాల రనుట). - - - .<noinclude><references/></noinclude> cd7jiceq28nc28pyyzj2wvwg0bo1gw8 104 241106 599369 2026-10-30T21:19:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శౌర్య పద్ధతి 35 అచేతనమైన సూర్యకాంతమణియే సూర్యుని పాదము సోకినంతమాత్రా నకే మండిపడుచున్నది. ఆట్లుండఁగా, మానవంతులును శూరులును అగుపురు షులు పరులుచేయు పరాభవమును కించిత్తేరియ...' 599369 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శౌర్య పద్ధతి 35 అచేతనమైన సూర్యకాంతమణియే సూర్యుని పాదము సోకినంతమాత్రా నకే మండిపడుచున్నది. ఆట్లుండఁగా, మానవంతులును శూరులును అగుపురు షులు పరులుచేయు పరాభవమును కించిత్తేరియం సహించి యూరకుండరు. దృష్టాంతాలంకారము, ' ఆప. తేజశ్శాలుర పరాక్రమమునకు వయస్సు కారణము గాదనుట. మీ ప్రకటోద్వాంతమదార్ధమైనకరిణీఫాలంబుపై సింహ మ ర్భక మయ్యుం దుముకు; స్స్వభావ మిది కూర శ్రేణికి, నృత్వ ల క్ష్మికిఁ బ్రాయంబులు గావు హేతువులు చర్చింప సదా రాతిజా,లక జీమూతసమీరణా సురభివల్లా నీతివాచస్పతీ మదా ......రణా—మద మదించిన ఆరాతి = శత్రు వుల యొక్క జాలక= సమూహమ నెడు- జీమూత ఆ మబ్బులసమూహమునకు = - సమీరణా ఆ వాయు పై వవాఁడా, (గాలి మబ్బుల నెగురగొట్టునట్లుగా శత్రువులను ఖండించిన వాఁడా), సురభి...స్పతీ, సింహము, ఆర్భకము అయ్యుజ్ = పిల్ల ఆయినప్ప టికిని, ప్రకటో... ఫాలంబుషైక్ - ప్రకటణ ప్రసిద్ధమయి - ఉద్వాంత= వైకు బుకుచున్న - మద = మదజలము చేత - ఆర్ద్రము + ఐన నా తడిసిన - కరిణీ ఏకుఁగుయొక్క - ఫాలంబు ఫైర్ మీద దుమ్ముకును, ఇది = ఇట్లు పరాక్రమించుట, శూర శ్రేణికి = బలవంతుల సమూహమునకు, స్వభావము స్వధర్మము. చర్చింపన్ = ఆలోచింపంగా, సత్వలక్ష్మీకిక్ - బలసంపదకు, పాయంబులు = బులు - వయస్సులు, హేతువులు కారణములు, కావు. = 19 సింహము పిల్లతనమం దుండినను అతిబలిష్ఠములు, భయంకరములు, మద ధారలు స్రవించునవి ఆగు మదపుటేరుఁగులమీఁదికే, వానికుంభస్థలముల చీల్చు నిమిత్తము దుముకును. ఇట్లు పరాశ్రమము నెఱపుట బలవంతులకు స్వభావ మే "కాని వయస్సువచ్చుటచే గాదు.<noinclude><references/></noinclude> 3hcop8h30k8cpa4fqrk5cfsvf3to31b 104 241107 599370 2026-10-30T21:19:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '36 నీతిశతకము - అర్థ పద్ధతి. ఆప, మానశౌర్యములు సైతము అర్థమూలములు గావున తన్నిరూప జనంతరము ఆర్థపద్ధతిని ఆరంభించుచు ప్రథమమున ఆర్థికతత్పరుల చరి త్ర మును చెప్పుచున్నాఁడు. పోవును ళ...' 599370 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>36 నీతిశతకము - అర్థ పద్ధతి. ఆప, మానశౌర్యములు సైతము అర్థమూలములు గావున తన్నిరూప జనంతరము ఆర్థపద్ధతిని ఆరంభించుచు ప్రథమమున ఆర్థికతత్పరుల చరి త్ర మును చెప్పుచున్నాఁడు. పోవును ళా. పోవు జాతి యధోగతం బయి, కడు న్బోవు స్సదాచారస ద్భావం, బన్వయశుద్ధి నిష్ఫల మగు, వ్బాహాబలశ్రీ వృథా భావం బొందు, గుణాసు భావము తృణప్రాయం బగుక్,నిర్ధనం డౌ వాఁ డెన్నిట ముఖ్యుఁడా సురభి మల్లా నీతి వాచస్పతీ? 31 సురభి......స్పతీ, (ధనము కోరువానికి, జాతి = బ్రాహ్మణత్వము మొద లైనజాతి, కు మిక్కిలి, ఆధోగతంబు అయి. తక్కువస్థితిపొందినట్టి దై, = నశించును; సదాచారసద్భావంబు - మంచినడశయందలి కోరికయు, = నశించును; ఆన్వయశుద్ధి - వంశము యొక్క శుచిశ్వము, నిష్ఫ లము అగు = ప్రయోజనము లేనిది అగును, బాహాబల శ్రీ భుజబల సంపద (పరాక్రమము), వృథాభావంబు ఒందుక=వ్యర్థమగును; గుణ+అనుభావముత ధైర్యము, ఔదార్యము, గాంభీర్యము మొదలగు గుణములయొక్క శక్తి, తృణ ప్రాయంబు ఆగు = గడ్డిపోచతో సమాన మగును. నిర్థనుండు = ధనము లేని వాఁడు, ఔ వాఁడు అగుపురుషుఁడు, ఎన్నిట క్ = దేనియందైనను, ముఖ్యుఁడా =ముఖ్యుఁ డగునా? (కాఁణాలఁడు అనిభావము.) పోపుకొ నిర్ధనునకు జాతిగుణశీల శౌర్యవంశము లున్నను నిష్ప్రయోజనములు. ధన అవి ప్రకాశించును. కనుక ధనమే ప్రధానముగా చెంచువారు బ్రాహ్మ ణాదకులో చితాభిమానము గణింపరు; సత్స్వభావమును మన్నింపరు; శౌర్య నాశనమునకు వగపరు. ఇవి యెల్లను తొలఁగి ధన మొక్కటి నిలుచుటయే. వారు కోరుసట్టిది,<noinclude><references/></noinclude> 4fttbvjiab5xzeqa8ka59ehyt2cz5xw 104 241108 599371 2026-10-30T21:20:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అ ర్థ ప ద్ధ తి 37 ధనైకతత్పరులకు “నిర్ధనుండౌ వాఁ డెన్నిట ముఖ్యుఁడా" అనునది ధనా * పేడకు హేతువుగాన కావ్యలింగాలం కారము. అవ. గుణము లన్నియు ధనమునే ఆ ఆ శ్రయించును: 2 మ. ధని యెవ్వాఁడగు వా...' 599371 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అ ర్థ ప ద్ధ తి 37 ధనైకతత్పరులకు “నిర్ధనుండౌ వాఁ డెన్నిట ముఖ్యుఁడా" అనునది ధనా * పేడకు హేతువుగాన కావ్యలింగాలం కారము. అవ. గుణము లన్నియు ధనమునే ఆ ఆ శ్రయించును: 2 మ. ధని యెవ్వాఁడగు వాఁడె సత్కులుఁడు, మేధాశాలి, సర్వార్థ దర్శనుఁ, డత్యుజ్జ్వలమూర్తి, య ప్రతినువాణ్ణాలుండు, సర్వ జ్ఞుఁజౌ, I ననఁగా శోభిలు; నెల్లపద్గుణము ల రైకాశ్ర యంబు ల్సుమీ|యనీశ శ్రీజిత వాసవా సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ 132 అనిశ,,, వాసవా-అనిశ, సంతతమైన - శ్రీ = సంపద చేతజిత జయింపఁ , బడిన-నాససో ఇ ఇంద్రుఁడు కలవాఁడా (ఎడతెగని ఐశ్వర్యముచేత నింద్రుని సురభి..... సృతీ, ఎవ్వాఁడు = ఎవఁడు, ధని = ధనము + = కలవాఁడు, అగు = ఆగునో, వాఁడి = అతఁడె, సక్కులుఁడు = గొప్ప కులమునఁబుట్టినవాఁడు, (అగును), 'మేధాశాలి = విద్వాంసుఁడు (ధారణా శక్తిగల గొప్పబుద్ధిగలవాఁడు), సర్వార్థదర్శనుఁడు = సమ స్తధరాధర్మముల వినికిగలవాఁడు ( శాస్త్రజ్ఞుడు), ఆతి + ఉజ్జ్వలమూర్తి = మిక్కిలి ప్రశా శిందురూపముగల వాఁడు (ఆందగాఁడు), ఆ ప్రతిమ + వాణ్ణాలుందు సాటి లేని జాధోరణి కలవాఁడు, సర్వజ్ఞుఁడు ఔజ్ = (గుణావగుణములు) సమస్తము నెఱిఁగిన నాఁడౌను, ఆసఁగా = అని చెప్పునట్లుగా, శోభిలం * చును. ఎల్లసద్గుణసుఁలు మంచిగుణములు అన్నియు, ఆర్థ+ ఏక + ఆ శ్రయం ఖుర్ ఆ ధనమునే ముఖ్యముగా ఆశ్రయించినట్టివి, చుమీ, ప్రకాశిం ధనముగలవానిని కులీనుఁ డనియు, విద్వాంసుఁ డనియు, ధర్మాధర్మ వివేకి యనియు, సౌందర్యవంతుఁ డనియు, వాగ్ధారణికలవాఁడు గుణావగుణముల నెఱిఁగినవాఁ డనియు, లోకులు చెప్పుచుందురు. ధన మొక్కటి యువీడు నేని తక్కిన గుణములు లేకున్నను ఉన్నట్టే వ్యవహరింతు రని భావము.<noinclude><references/></noinclude> eg0srnh0vk2qdmteo5es6yv3m2d5z5m 104 241109 599372 2026-10-30T21:20:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '38 నీతిశతకము ధనమునకు పైగుణసంపాదనమునకు సేసంబంధము లేకున్నను కత్సర బంధము చెప్పుట చేత అతిశయోక్త్యలంకారము. " ఎల్ల సద్గుణము లర్థికా శ్రయముల్” అన్న వాక్యము ధనవంకుని "కులీ వాది” గ...' 599372 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>38 నీతిశతకము ధనమునకు పైగుణసంపాదనమునకు సేసంబంధము లేకున్నను కత్సర బంధము చెప్పుట చేత అతిశయోక్త్యలంకారము. " ఎల్ల సద్గుణము లర్థికా శ్రయముల్” అన్న వాక్యము ధనవంకుని "కులీ వాది” గుణప్రధానుఁ డగుటకు కారణముగా పలికినందున కావ్యలింగాలం కారము, చూ. 3 వ భాపము. . దర్శనము = శాస్త్రము, ధర్మము. అర్థము ఆ విషయము, ధనము, "ఆవ ధన నాశనమునకు కారణములను రెండు పద్యములచే చున్నాఁడు. మ. యతి సంగంబు, కుపుత్రుఁ డిల్లు, గృషి నవ్యాలోక, మప్రీతిమి త్రత, లజ్జన్సుర, పుత్రుఁగూర్మి, పతి దౌర్మం త్ర్యంబు, విశ్లేషమి : ష్టత, దున్సేవ బుధు, గునీతి సిరి, వెచ్చం బద్థము, స్వేదబా హ్యత విప్రు, స్టైఱుచు దా సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ 33 - b B సర వాచస్పతీ, సంగంబు * కామక్రోధముల చేరిక, యతిజ్ జయోగిని, చెఱఱుచుకో" = చెడఁగొట్టును, కుపుత్తుఁడు = దుష్టుఁడగుపుత్రుఁడు, ఇల్లు - వంశమును, అవ్యాలోకము - పైవిచారణలేమి, కృషిక్ = సేద్యము ను, ఆప్రీతి = విశ్వాసము లేమి, మిశ్ర శక్ = చెలిమిని, స్వర సారాయి, లజ్జాక్ సిగ్గును, కూర్మి=రాలని, పుత్రుకో = కొడుకును, దౌర్మ ంత్య్రంబు దుష్టులైనమంత్రులు, పతిక్ = రాజును, విశ్లేషక = ఎడఁబాటు, ఇష్టతక్ = స్నేహమును, దుస్సేన = దుష్టులయొక్క కొలువు, బుధు = పండితుని, కునీతి - నీతిలేమి, సిరిక్ సంపదను, వెచ్చంబు ఆ వ్యయము, అర్థమున్ = ధనమును, వేదబాహ్యత = వేదములకు వెలిగా నుండుట (వేదములు చదువమి), విప్రు = బ్రాహ్మణుని, చెఱుచుకోకదా - నాళ మొందించును గదా. = సంగముచేత యోగియు, దుష్టుఁడగు పుత్రునిచే కులమును, పైపరామర్శ వేయకపోవుటచే పైరును, ఆనురాగము లేమి చేత మైత్రియు, సారాయి చేత<noinclude><references/></noinclude> m4vks1vjk7hkb8zegkkbfpld7su059b 104 241110 599373 2026-10-30T21:20:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అ ర్థ ప ద్ధ తి 39 సిగ్గును, లాలనము చేత పుత్రుఁడును, దుర్మంత్రుల చేరాజును, దేశసంచారము వలనఁ గల్గు నెడఁబాటు చే స్నేహమును, దుర్మార్గుల సేవచే మంచి నడవడిగల వాడును, నీతి లేమిచే సంపదయ...' 599373 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అ ర్థ ప ద్ధ తి 39 సిగ్గును, లాలనము చేత పుత్రుఁడును, దుర్మంత్రుల చేరాజును, దేశసంచారము వలనఁ గల్గు నెడఁబాటు చే స్నేహమును, దుర్మార్గుల సేవచే మంచి నడవడిగల వాడును, నీతి లేమిచే సంపదయు, దుర్వ్యయము (ఆపాత్ర దానము) చేత ధన మును, వేదాధ్యయనము లేకపోవుటచే బ్రాహ్మణుఁడును చెడును. సంగము- ఐహిళ వాంఛ; దీనివలన కామము, దానివలన శ్రధము, ఆ గ్ర ధముచే సంమోహము, దానిచే స్మృతివిభ్రమము క్రమముగా కలుగును అని గీత, కుపుత్రుఁడు. చెట్టుతొఱ్ఱలోనినిప్పు ఆచెట్టు నొక్కదానినే కాల్చును; కుపుత్రుఁడు కులమంతటిని నాశము చేయును. ఇల్లు - కులము - ఇంటి పేరు. ఆ ప్రీతి - దుర్జనుల స్నేహము మృద్ధటమువలె సుఖముగా భేదింపఁ దగినది, కూర్చుటకు వీలుకానిది. సుజన స్నేహము బంగారు కుండవలె సుఖముగా భేదించుటకు వీలుకానిది, మముగా ఆతుకుకొనునట్టిది. లజ్జ=అకార్యములు చేయుటకు వెనుఁదీయునట్టిది. సుర = ఆయ క్త భాషణములాడించును, శరీరమును దిసమొలగావించును, క్రౌర్యము పుట్టించును, వివేకమును నశింపఁజేయును. భూరి, - లాలన బహుదోషములకు మూలము. దౌర్మం త్ర్యంబు - ఆదండ్యుల దండింపఁచేయుట మొదలగు నుపదేశముల చేత లక్ష్మీ నశించు నవి భావము. పరులకు రాజ్యాపహరణమున కవకాశ మేర్పడును. సన్మంత్రు లక్షాల్ల రాజక రాజ్యము, ధర్మము, ఐశ్వర్యము, కీర్తిమొద వృద్ధి యగును; దుర్మంత్రులవల్ల నవియెల్ల నాళ మగును. విశ్లేషత - చిరప్రవాసము - దీర్ఘకాల మెడఁబాసి యుండుట. కడుపున పుట్టిన బిడ్డలకు, సోదరులకు, రాజులకు, సేవకులకు కలిగెడు ప్రేమ స్వదేశము వదలి పోవుటచేత తగ్గసాగును. ఆనే దీర్ఘమైనచో సంపూర్ణ ముగా ఆప్రేమ తొలఁగును,<noinclude><references/></noinclude> hcscfpf48q09tinm65qmj451jrszqtf 104 241111 599374 2026-10-30T21:20:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '40 నీతిశతకము బుధుఁడు . సత్స్వభావము కలవానికి దుర్జనసమాగమము అత్యంతా నర్థమూలకము. దుర్జన సేవ ఆత్మ భావమును కప్పివేయును, బుద్ధిమాంద్యము కలుగఁజేయును; దోషములయందే బుద్ధిని ప్ర వేశ...' 599374 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>40 నీతిశతకము బుధుఁడు . సత్స్వభావము కలవానికి దుర్జనసమాగమము అత్యంతా నర్థమూలకము. దుర్జన సేవ ఆత్మ భావమును కప్పివేయును, బుద్ధిమాంద్యము కలుగఁజేయును; దోషములయందే బుద్ధిని ప్ర వేశ పెట్టును. సిరి - సమృద్ధియగు సంపత్తి, కు+నీతి = నీతిలేమి. ధనమద మతునది స్వమతాభినివేశమును, అధికారాభిలాషను, స్వజన మందనాదరణమును, తమ భావములు కంగీకారము చూపనివారియందు విరోధ మును, పరులక్షేమమునకు విముఖతను అభివృద్ధిచేసి, వినయమును పాఱిఁద్రోలి, కార్యమునకు జాఁడిమి పుట్టించును. వారి బుద్ధి పెడదారులనే సంచరించు చుండును. త్యము. ఎఐసికి దుష్టులగు మంత్రులు : కలరో అట్టివానియొక్క భావము- దౌర్మం వేదబాహ్యము-వేదవేదాంగతత్త్వజ్ఞుఁ డగు విప్రునకు సర్వత్ర పూజ్యత గలదు. వేదబాహ్యుఁ డన్ననో సభలయందు శోభింపఁజాలఁడు. 'టెడుకో' అనుధర్మ మీట పేర్కొన్న వారికెల్ల సామాన్యము గావున తుల్యయోగితాలంకారము. ఆవ. ధనము మూఁడు విధముల నాశము చెందును. మ, సరవి స్థానము, భోగము, మరి వినాశం, బన్న యిమూఁడు ఖరుల న్మర్త్యులు సంతరించుధనసంఘాతం బపేతం బగు౯;[వై ధరలో సాద్యము లైన రెండువిధము లప్ప, దృతీయం బెయె ల్లరయర్థంబున కౌఁజుమీ సురభీమల్లా నీతివాచస్పతీ? 34 సురభి... స్పతీ, సరవిజ్ ఉవరుసగా, దానము = ఇచ్చుట, భోగము అనుభవించుటయుచు, మరి ఇంకను, వినాశంబు - పరులపాలగుట, అన్న-అని చెప్పిన, మూఁడు, వైఖరుల౯ఇరీతులుగా, మర్త్యులు ఇమనుష్యులు, సంతరించు ఇసేకరించు, ధనసంఘాతంబు ధనరాశి, ఆ పేఠంబు అగు - తొలఁగిపోవును.<noinclude><references/></noinclude> jbpyn20dusnzxfv1ljx1f45nrfdm5mt 104 241112 599375 2026-10-30T21:21:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అర్థ ప ద్ధ తి.. 41 ధరలోజ్ భూమియందు, ఆద్యములు ఐన మొదటివి ఐన, రెండు విధముల్ రెండు రీతులును, తప్పక్ జతప్పినయెడల, తృతీయంబు + ఎ=మూఁడవదగు వినా శమే, ఎల్లర+అర్థంబున కుక్ అందరు ధనమునకును,...' 599375 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అర్థ ప ద్ధ తి.. 41 ధరలోజ్ భూమియందు, ఆద్యములు ఐన మొదటివి ఐన, రెండు విధముల్ రెండు రీతులును, తప్పక్ జతప్పినయెడల, తృతీయంబు + ఎ=మూఁడవదగు వినా శమే, ఎల్లర+అర్థంబున కుక్ అందరు ధనమునకును, ఔక్" చుని=నిశ్చయ ముగా నగును. 年 ధనమునకు సత్పాత్ర దానము, తా ననుభవించుట, దొంగలు మొదలగు వారు అపహరించుట అనునవి మూఁడువిధములైన పోకడలు. ఎవఁడు సత్పాత్రమున కీయక తా ననుభవింకుక కూడఁ బెట్టునో, వానిధనమునకు ధనమునకు ధర్మము, అగ్ని, నృపులు, తస్కరులు అని దాయాదులు నల్వురు. వారిలో జ్యేష్ఠ మైనధర్మము నవమానించినచో తక్కినమువ్వురు కుపితు లగుదురు. విత్తమునకు దాన ముత్తమగతి, ఆత్మభోగము మధ్యమగతీ, చోరాదులచే నాశ మధమగతి. కమక ధనాఢ్యులకు దానమే శ్రేయము. ఆవి. దానమువలన నొక వేళ పేవలఱికము గలిగినను ఆయ్యది దాతకు శోధనే కలిగించును. రతుల నాల . శళావిశేషత నిశారా, జిగి నర్థాధ్యుఁ, డు గ్రతరాస్త్రక్షతి జోదు, శాణకలన ప్రత్నంబు, జానాతిని స్రుతి నేనుంగు, శరత్కృశాంభమున నేరు,న్నోభిలు జూడన ల్పత గన్పించియుఁ బెంపుచే సురభినల్లా నీతి వాచస్పతీ! 35 సురభి... స్పతీ, రతుల = మన్మధ శ్రీదలచేత, బాల= లేబ్రాయపు యువతీయు, కళావిశేషత (పదు నేనుకళలు దేవతలు భక్షింపఁగా, ఒక్క) కళ (మా త్రము) మిగిలియుండుట చేత పదునాఱవపాలు మిగిలియుండుట - చేత), నిశారాజుక్ రాత్రిని పాలించెను చంద్రుఁడును, ఈగి౯ సత్పాత్రి దానము చేత -(రూ. ఈబి), అర్థాధ్యుఁడు = ధనవంతుఁడును, ఉగ్రశర ఆ స్త్ర క్షతిజ్=మిక్కిలి వాఁడియైన ఆయుధముల దెబ్బలచేత, భోదుజౌ ఇ యోధుఁ<noinclude><references/></noinclude> ge9hob9kacujstlkqcp6uqehxuzilvt 104 241113 599376 2026-10-30T21:22:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '42 b నీతిశతకము డును, కొణక లసద్ ఐజసాన పెట్టఁబడుట చేత, రత్నం = మణియు, దాన+ అతి+నీతి మదజలము మిక్కుటముగా కాఱుట చేత, ఏనుగు శరత్ కృశ + ఆంభ మునజ్ శరదృతువునందు కొంచెముగా బెండిన యిసుకదిబ్బ...' 599376 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>42 b నీతిశతకము డును, కొణక లసద్ ఐజసాన పెట్టఁబడుట చేత, రత్నం = మణియు, దాన+ అతి+నీతి మదజలము మిక్కుటముగా కాఱుట చేత, ఏనుగు శరత్ కృశ + ఆంభ మునజ్ శరదృతువునందు కొంచెముగా బెండిన యిసుకదిబ్బల చేత, ఏఱుల్ = నదియఁను, చూడ పరిశీలింపఁగా, ఆల్పత=కృశత్వము (చిక్కిపోవుట), కన్పించియుజ్ కనబడినప్పటికిని, పెంపు చేజ్" జ నాళము చేత ( పేదఱికము చేత), జోభిలు సొం పెక్కును. = రతి క్రీడలచేత దస్సిన బాలయు, ఒక్క కళమాత్రమే మిగిలియున్న చంద్రుఁడును, సత్పాత్ర దాన నుం చే సర్థ మెల్లఁగ్పోయి బీదలైన దాశలును, వాఁడియాయుధములగంట్లు గలజోదును, సానఁ బెట్టిన రత్నముచు, మదజలము కాలుట చేత చిక్కినయేనుఁగును, శరత్కాలమున ఇసుకదిబ్బలు ఎండిన నది యును, తమకృళత్వము చేతనే ప్రకాశించును. కళ——పదునాఱవభాగము, విద్య: పెంపు= అభివృద్ధి, నాశము, ఉగ్రతర ఉగ్ర (నిజభావము) ఉగ్రతర(శరభా.) ఉగ్ర తమ (తమభా.) జోదు. (వి) యోధుఁడు (ప్ర.) శాణ (ప్ర.) సాన(వి.) దానము మదజలము. ఏనుఁగునకు మదము ఎనిమిదిచోట్లఁ బుట్టుకు. వానికి పేర్లును వేఱు, చెక్కిళ్ల ఁబుట్టునది దానము, కన్నులఁబుట్టునది సీధువు, తొండము చివరఁబుట్టునది శీకరము. తక్కినయంగములలో పుట్టువానికి సాగ రము, శిక్యము, మదము, ఘర్మము, మేమము అని పేళ్లు. ప్రస్తుత మగుజనులయందును ఆప్రస్తుతముగ పేర్కొన్న వస్తువులన్ని టను శోభారూపనుగు తుల్యధర్మము గమ్యమానమై యుండుట చేత దీపకాలం కారము. కళావిశేషతళ్_చంద్రునకు షోడశకళ లని ప్రసిద్ధి. "వానిలో పదునే నింటిని కృష్ణపక్షమున దేవతలు ఆరగింతురు. మిగిలినయొకకళతో చంద్రుఁడు అమావాస్యనాఁడు ప్రకాశింపఁణాలఁడు; కాని సూర్యమండలమందు ప్రవే శించును. కనుక నాఁడు మనకు గోచరింపఁడు, ఆయొకకళయు శుక్ల పక్షమన<noinclude><references/></noinclude> 7weade4upiil8olt2fcr3da3m1qao51 104 241114 599377 2026-10-30T21:22:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అర్థ పద్ధతి. 43. నానాఁటికి వర్ధిల్లును. పూర్ణిమనాఁటికి పూర్తిగా మండం నని పౌరాణికుల మతము. ఆస. వస్తువులయందు ఆదరముగాని ఆనాదరముగాని కలిమి లేములను బట్టియే గలుగుచుండును. మ తొలుతం...' 599377 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అర్థ పద్ధతి. 43. నానాఁటికి వర్ధిల్లును. పూర్ణిమనాఁటికి పూర్తిగా మండం నని పౌరాణికుల మతము. ఆస. వస్తువులయందు ఆదరముగాని ఆనాదరముగాని కలిమి లేములను బట్టియే గలుగుచుండును. మ తొలుతం జే రెండువడ్ల కేఁకరు దరిద్రుం; డంత సంపన్నుఁ డై యిల సర్వంబు తృణీకరించు; ఘనము స్త్రీ సంబునుంగా గురు "త్వలఘుత్వంబులనిశ్చితంబు లగు చర శ్రేణి దోపించుఁ బెం పలర స్దిష్ట విశేషము ల్సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ ? 36. = సురభి... స్పతీ, దరిద్రుండు, తోలుక మొదట, చేరెఁడు వడ్ల కేక్ " = చేరెఁడంతో వడ్లకైనను, నీఁకరుణ్ - వ్యాచిపోవును; అంశ = తర్వాత, సంప న్నుఁడు ఐ=సనుృద్ధితో కూడినవాఁడై (ధనికుఁడై), ఇలకొ సర్వంబు = భూమినంతటిని, కృణీకరించుజ్ జతిరస్కరించును. గడ్డిపరకతో సమానముగా పెంచును). మనము గొప్పదియు, హీనంబునుక్ కాక్"=ఆల్పమైనదియుగా, పెంపు ఆలగజ్= గౌరవ మతిశయించునట్లుగా, దిష్టని శేషముల్ = విశేషములగు భాగ్యములు, అర్ధశ్రేణిజ్= ధనసమూహమునందు, గురుత్వలఘుత్వంబులు ఆధికము ఆల్పము అనుభావములు, ఆనిశ్చితంబులు = రూఢికానివి, (ఆధిక్యమున గౌరవము, అల్పత్వమున చులఁకదనము ఆను నియమము అభావము అని యర్థ ము.) ఆగుచుక్, తోపించుతోఁ "చునట్లు చేయును. D ముననుభవించునపు డొక చేరెఁడు ధాన్యమునకే దరిద్రుఁడు వాఁటిపోవును; కాలాంతరమున ఐశ్వర్యముకలుగఁగానే భూమండలమంతయు ననికి తృణప్రాయ మగును. అబ్లే కలిమి లేముల ననుసరించి వస్తువులతో అధి కము అల్పము ఆనుబుద్ధి తోఁచుచుండును. ఒకప్పుడు ఆల్బమైనది మతొకప్పు దధికముగను, అధికమైనది ఆల్సముగను తోఁచును. ఇట్టియవస్థ లోకమున ప్రత్యక్షసిద్ధము; వివేకియగునాని కీలిపర్య స్తబుద్ధి కలుగదు అనిభావము.<noinclude><references/></noinclude> af0oy2cpvz346m25gnduq0nqdv6rdyu 104 241115 599378 2026-10-30T21:23:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '44 నీతిశతకము ఆవ. రాజులకు ధనాద్యభివృద్ధి కుపాయము. చు. భువి గో ధేనువుఁ జేసి భూజనముఁ గ్రేపుం జేసి పోషించుభూ ధవుఁ డేయిష్టము నేనియు న్బిదికిన స్థద్భూమి యయ్యిష్టముకో సవి శేషస్థి...' 599378 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>44 నీతిశతకము ఆవ. రాజులకు ధనాద్యభివృద్ధి కుపాయము. చు. భువి గో ధేనువుఁ జేసి భూజనముఁ గ్రేపుం జేసి పోషించుభూ ధవుఁ డేయిష్టము నేనియు న్బిదికిన స్థద్భూమి యయ్యిష్టముకో సవి శేషస్థితి నిచ్చుఁ గల్పలత చందాన స్ధ్విషద్భూమిపా లవనాభీలదవానలా సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ ? 87 ద్విష.. దవానలా—ద్విషత్ = శత్రువులగు భూమిపాల = రాజు ల నేడు+వన=అడవికి ఆభీల భయంకరమైన-దవానలా కార్చిచ్చు వంటివాఁడా, సురభి.,,స్పతీ, భువి = భూమిని, గోధేనువు పాఁడియావునుగా, చేసి, భూజనముకొ" = ప్రజలను, శ్రీపుక్ దూడను, చేసి, పోషించు ఆ భూధవుఁడు=రాజు, వియిచ్బము నేనియుజ్ = నియిష్ట కార్యమునైనను, పిదికినన్ = పిండినను, కద్భూమిజఆట్లు పోషించిన భూమి, అయిష్టము = ఆయిష్ట ఫలమును, కల్పలలేచందానర్ = కల్పవృక్ష పుఁ గొమ్మవలె, సవి శేషస్థితిక్ = అతీశయనుగు నట్టుగా ఇచ్చుకో. దూడ చక్కఁగా నెదుగుచు పాలు కుడుచుచుండిన ఆవు చేఁపి సాలు సమృద్ధిగా ఇచ్చుచుండును. దూడ నాళమయిన పాండియు నాళ మగును. అట్లే ప్రజలువర్ధిల్లుదు వ్యవసాయము మొదలగునవి చేయుచుండిన భూమియం నానావిధముల ఫలములను కల్పవృక్షమువలె ఇచ్చుచు నేయుండును. లోకపరిపాలనము చేయనిచో అర్థలాభము కలుగనేరదు. కావున భూమి వలన ఫలము పొందఁగోరిసరాజు జనులను చక్కఁగా పోషించుకొనవలయును. ఇచ్చముక్తో" = ఇష్ట కార్యమును విశేషణములు కొన్ని యెడల విశ్లేష్య లక్షకము లగు, - రాజు చందమునత్ చందానక్ - లు ల న - లు పరమగునపుడు కొన్ని మువర్ణ శాంతశబ్దముల మునర్ణలోపమును తత్పూర్వ హ్రస్వమునకు దీర్ఘమును చి భాష గు ఉపమాలం కారము .<noinclude><references/></noinclude> r9bm38dvbxiwngsai3abzn23jjnfkjl 104 241116 599379 2026-10-30T21:23:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అ ర్థ ప ద్ధ తి 45 పూర్వవాక్యగత ఉపమ కుత్తరవాక్యగత ఉపమకు సంకరము. ద్విష.... దవానలా- రూపకము. ఆవ. రాజనీతి బహువిధములు. మ. నిజమున్బొంకును శ్రార్యమునియము నెంతే వెచ్చమున్విత్తసం భజనంబు స...' 599379 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అ ర్థ ప ద్ధ తి 45 పూర్వవాక్యగత ఉపమ కుత్తరవాక్యగత ఉపమకు సంకరము. ద్విష.... దవానలా- రూపకము. ఆవ. రాజనీతి బహువిధములు. మ. నిజమున్బొంకును శ్రార్యమునియము నెంతే వెచ్చమున్విత్తసం భజనంబు స్మరిహింపయున్ల ృపయులో భంబున్వదాన్యత్వము సృజియించు; న్ధదయం దనిశ్చయగతి జెన్నారు నవ్వేళ్యలీ ల జనాధీశులనీతి శ్రీ సురభీమల్లా నీతివాచస్పతీ! 88 శ్రీ సురభి... స్పతీ, ధరయందుకో - భూమియందు, జనాధీశులనీతి రాజనీతి, ఆవ్వేశ్యలీలజ్"=ఐ"రాయనవలె (సమయమునకుఁ దగినట్లు) ఆసిశ్చయ గతి = నిశ్చయము లేనివిధమున, చెన్నారు - ఒప్పుచుండును; (ఎట్లన), అ:), నిజముక్-సత్యమును, బొంగురుక్ ఆసక్యమును, క్రౌర్యమున్ = కూర ముగా పలుగుటను, స్త్రీయముతో ఇఇచ్చకములాడుటను, ఎం లే వెచ్చము = ఎంతో వ్యయమును, పిత్త సంభజనంబు = ధనమును నేవించుటయు, మరిజఇంకను, హింసయుజ్"=బాధించుటయు, కృపయున్ = కనికరమును, లోభంబుక్ పిసిని గొట్టుతనమును, వదాన్యత్వము = ఈవి రం, సృజియించు = సృష్టి చేయును, (తల్పించును.) = వారాంXస సమయోచితముగా సత్యమాడుటగాను బొంకులాడుటగాను, కఠినముగ పలుకునట్లును ఇచ్చకములాడునట్లును, సదా వ్యయము చేయు నట్లును విత్తమును రాబట్టునట్లును, బాధించునట్లును దయచూపునట్లును, రోడ్డ గాను పరమదాతగాను, పెక్కు తీఱుల ప్రవర్తించుచుండును. అట్లే రాజనీతి కొన్ని రౌవుల సమయోచితముగ నిజము బొంకు, క్రౌర్యము క్రియము, వెచ్చము రాఁబడి, హింస కృప, లోభము ఈవి, ఆను నానా ప్ర కారముల నొప్పు. నిజము బొండు మొదలగు పదములను వినుటమాత్రముచేతనే విరోధము<noinclude><references/></noinclude> q26zw2hzrji63raicri6cu9xz2u8er9 104 241117 599380 2026-10-30T21:23:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '46 నీతిశతకము స్ఫురించును. కాని యవి స్వభావముచేతనే అభాసము అగునుగానీ, వేశ్యలీల ఆను ఉపమతో అంగాంగీ భావమున విరో ధాభాసాలంకారము. యింపఁదగును గాని నిర్గుణుని కాదరుట. = = అవ. గుణాఢ్యు నే...' 599380 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>46 నీతిశతకము స్ఫురించును. కాని యవి స్వభావముచేతనే అభాసము అగునుగానీ, వేశ్యలీల ఆను ఉపమతో అంగాంగీ భావమున విరో ధాభాసాలంకారము. యింపఁదగును గాని నిర్గుణుని కాదరుట. = = అవ. గుణాఢ్యు నే యాత్రం ళా.త్యాగంబు న్ద్విజరక్షణంబు స్వజన త్రాణంబు సత్కీర్తి భోగంబౌజ్ఞయునాఁగనాఱుగుణముల్ పొల్పొందె నేనిక్,స్థిరో ద్యోగుండై భజియింపఁగావలయు; లేకున్న స్వృథాగాక యే లా గోత్రాపతిఁ గొల్వఁగా సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ? 99 సురభి... స్పతీ, త్యాగంబుజ్"=సత్పాత్ర దానమును, ద్విజరక్షణ - నీరుపద్రవముగా బ్రాహ్మణులను రక్షించుటయును, స్వజన త్రాణంబు 'బంధువులను ఉద్ధరించుటయును, సత్కీర్తియ = దాసము, పరాక్రమము మొదలగువానివలన కలుగుయశస్సును, భోగంబు - పుష్పములు గందపుఁబూత మొదలగు వానివలన కలిగెడు సుఖానుభవమును, అజ్ఞ - శాసనమును, నాలX అని ప్రసిద్ధమయిన, ఆఱుగుణముల్ = ఈయాఱు గుణములును, పొల్పు +ఒంటె నేనికొ" = చక్కఁగా ఉన్నయెడల, గోద్రౌపతీ" ఆ రాజును (గోశ్రమ భూమి), స్థిర+ఉద్యోగుండు + వి=నిలుకడయగు ప్రయత్నముక ఆ వాఁడై, భజియింపఁగాజ్ వలయు సేవింపవలెను. లేకున్న కొ = (అగుణ ములు) లేకున్నచో, వృథాకాక = ష్ప్ర యోజన మే యగును. (కనుక), గోత్రా పతీక్=(ఆట్టి నిర్గుణుఁడగు) రాజును, కొల్వఁ గాద్ = కొలుచుట, ఏలా జఎందు లకు (రూ. ఏల.) . = త్యాగము, బ్రాహ్మణసంరక్షణము, బంధుపోషణము, కీర్తి, అనుభవము, ఆజ్ఞ అనుయాలు గుణములును ఏరాజులందు కలుగనో అట్టివారి నా శ్రీ యించుట నిష్ఫలమే యగును. బ్రాహ్మణశబ్ద మిచట ఉపలక్షణము, ఆజాతినుద్దేశించి చెప్పినది సామాన్య ధర్మ మురే తదితరస్థలములందును వర్తించును. |<noinclude><references/></noinclude> bnol8y2xigewtfb88lrs3o6at5c3f56 104 241118 599381 2026-10-30T21:24:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అ ర్థ ప ద్ధ తి 47 ఆవ, ధనము పైఁ చేరాసళూడదు, ధనలాభాలాభములు దైవాధీనములు, శా. దేవుం డిచ్చినయంత గల్గు నడవి సేవాద్రి పైన; నడుం డై విత్తాఢ్యుల కేఁకర స్వలదు; తోయం బిద్దర నుండ బావి నుంచి...' 599381 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అ ర్థ ప ద్ధ తి 47 ఆవ, ధనము పైఁ చేరాసళూడదు, ధనలాభాలాభములు దైవాధీనములు, శా. దేవుం డిచ్చినయంత గల్గు నడవి సేవాద్రి పైన; నడుం డై విత్తాఢ్యుల కేఁకర స్వలదు; తోయం బిద్దర నుండ బావి నుంచినఁ గుండెఁడు స్థలధి ముంప న్బుఁడు బుట్టునా లావణ్యాపరమన్మథా సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ ? = 40 లావణ్యాపరమన్మథా = సౌందర్భమున రెండవమన్మథుఁడా, సురభి... స్పతీ, (మనుష్యునకు), ఆడవిక్ - ఆడనియందుఁగాని, దేవాద్రిక్ ఐనన్ = దేవతలగొండయగు మేరువునందుఁగాని,' దేవుఁడు, ఇచ్చిన అంత ఎంత యిచ్చునో అ3లే, కల్గును. జడుడు ఐ, మందబుద్ధియై, విత్త+అధ్యులకు ధనవంతులకోఱను, ఏఁకర వలదు = వాంచిపో నక్కఅలేదు. ఈధర ఈ భూమియందు కుందకు కో - కుండలోనికి బా = = = ముంచినక్ · a ముంచఁగా, కుండెఁడు = కుండ పరిమాణమును, జలధి౯ -సముద్రమునందు, ముం పక్" ఆ ముంచంగా, పుట్టెఁడుకో" = పుట్టి + ఎఁడు = ఇరువదితూములంతయు, తోయంబు నీళ్లు, పుట్టునా = కలుగునా? తననొసట దేవుఁడు కొద్దియో గొప్పయే యెకధనము వ్రాసెనో అంతే ఆడవిలోనుండినా, మేరువు నెక్కినా తప్పకకలుగును. మేరువు నెక్కినమాత్రాన అంతకంటే నధికముగఁ బొందఁజాలఁడు. కనుక ధనవంతులయా శ్రయమున" "శ్రీ వ్యర్థముగా వేసట పొంద నక్కఅలేదు. కుండలో బాబిలోనైనను సముద్ర వం లోనైనను కుండెఁడునీళ్లే పట్టునుగాని పుట్టెఁడు నీళ్లుపట్టవు. కావున మమష్యుఁడు -సమాహితచిత్తుఁడై యుండవలెను అనియు, ఆతని యార్జనశక్తి యకనియంచే కల దనియు సూచితము. కుండ+ ఎఁడు, పుట్టి+ ఎఁడు - పరిమాణార్థకమైన ఎండు వర్ణకము పర మగునపు డెల్ల యచ్చులకు సంధి నిత్యము.<noinclude><references/></noinclude> 1rxw16r9xdmptg802vk18429wpm6jme 104 241119 599382 2026-10-30T21:24:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '48 నీతీశతకము _e దు ర్జ న ప ద్ధ తి. అర్థాదీసంపన్నుఁడై నను దుర్జనుఁడు చేరఁదగినవాఁడు కాఁడు గనుక అర్థపద్ధతీయనంతరము దుర్జనపద్ధతి నిరూపింపఁబడును. ఆవ దుర్జనుల యవగుణములు, మ. కరుణా లే...' 599382 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>48 నీతీశతకము _e దు ర్జ న ప ద్ధ తి. అర్థాదీసంపన్నుఁడై నను దుర్జనుఁడు చేరఁదగినవాఁడు కాఁడు గనుక అర్థపద్ధతీయనంతరము దుర్జనపద్ధతి నిరూపింపఁబడును. ఆవ దుర్జనుల యవగుణములు, మ. కరుణా లేశము లే, ద కారణమె యుగ్ధం బైన కోపం బిడు; బరనారీపరని తవాంఛితము లాత్మక నిత్యము జేయు; వే మీరు విద్వజ్జనబంధుబృందము నలంకా జూచు; నిప్పాటఁ గ ల్లరి యా వాని గుణం బగు న్సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ? 41 సురభి... స్పతీ, కరుణా లేశము = కనికరము ఒక్కింతయును, లేదు. ఆకారణమె = ఏకారణమును లేక యె, ఉగ్రంబు ఐనతోపంబు = తీవ్రమైన కోపమును, ఐడుకొ" = ఉంచును. ఆక్ష్మక్ = మనస్సున, నిత్యముక్ = ఎల్ల ప్పుడును, పర... తములు - వరనారీ = సిరుల స్త్రీ లయందును- పరపిత్త = ఇత రులధనమునందును-నాం-ఫతములు - ఆశలు, చేయును. వేమరు మాటిమాటికి, (రూ. వేమారు), విద్వజ్జనబంధుబృందమున్ - విద్వజ్జన - పండితులయొక్క యు, బంధు బంధువుల యొక్క యు - బృందము సమూహమును, = = అలంగళ్" చూచుకొ" = బాధింపనెంచును. కల్ల3 ఔ = దుష్టుఁ డగు, వాని గుణంబు = పురుషునియొక్క గుణము, ఇప్పాటల్ - ఈవిధముగా, ఆగు= మార్పుపొందుచుండును. లేశమయినను కనికరము లేమి, కారణములేకయె కోపించుట, పర స్త్రీలను పరధనమును ఆశించుట, సజ్జనులను బంధువులను బాధింప నెంచుట అనునివి యన్నియు దుష్టులకు స్వభావసిద్ధములగు గుణములు. కరుణ - పరులదుఃఖమును పోఁగొట్టవలయునన్న ఇచ్ఛ. అప, దుర్జనుఁడు విద్వాంసుఁడై నను వాని దగ్గఁ కేర్పరాదు. మ. బహువిద్యావిదుఁడయ్యుదుష్టజనుఁ డెప్పాటన్వివర్ణుండుగా ని, హితుం జేసికొనం దగండు, ఫణమాణ్యిజ్జ్వలం బయ్యున<noinclude><references/></noinclude> 54wh6edqp3t5xcdn0rkm4ce97dvz8tk 104 241120 599383 2026-10-30T21:24:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'దు ర్జ న ప ద్ధ తి 49 42 య్యహి సంత్యజ్యమెకాని చేకొనఁగ స్వర్ణంచే విభాస్వద్దయా లహరిని క్షురిణీశ్వరా సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ!, విభాస్వ... శ్వరా—విభాస్వత్ = మిక్కిలి ప్రకాశించుచున...' 599383 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>దు ర్జ న ప ద్ధ తి 49 42 య్యహి సంత్యజ్యమెకాని చేకొనఁగ స్వర్ణంచే విభాస్వద్దయా లహరిని క్షురిణీశ్వరా సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ!, విభాస్వ... శ్వరా—విభాస్వత్ = మిక్కిలి ప్రకాశించుచున్న దయా = కరుణయ నెడు-లహరీ = అలలతో ఁగూడిన - నిర్హరిణి = నదులకు- ఈశ్వరా= ప్రభునగు సముద్రు నివంటివాఁడా, సురభి...స్పతీ, దుష్టజనుఁడు =దుష్టుఁడు, బహువిద్యావిదుడు = సకలవిద్యలను నేర్చినవాఁడు, ఆయ్యుకొని అయినప్పటికిని, ఎప్పాటక్ ఏవిధము చేతనయినను, విషర్జ్యుండు విడువవలసిన వాఁడు, కానీ, హితుక్ ఇహితవరినిగా, చేసికొనన్ = చేసికొనుటకు, తగండు= యోగ్యుఁడుకాఁడు. ఫణ పడగయందు, మాణిక్య + ఉజ్జ్వలంబు = రత్నము చేత మిక్కిలి ప్రకాశించుచున్నట్టిది, అయ్యును, అయ్యహి - ఆ + అహి- అపాము, సంత్యజ్యమె=విడిచి పెట్టఁదగిన దే, శాని, చేకొనఁగళ్ - గ్రహించుటకు, ఆర్హంచే= తగినదా? (కాదనుట) - దుర్జనుఁడు విద్యావంతుఁ డయ్యును మణిభూషిత సర్పప్రాయంఁడు. శిరమునందు రన్నము కలదైనను పాము భయంకర మైనది గనుక చేరఁ దీయఁదగినది శాదు; దూరముగ పదలి పెట్టవలసినదే; అట్లే దుష్టుఁడు విద్యగల వాఁడైనను ద్రోహియే కావున వానిని తప్పక త్యజింపవలయును. బింబ ప్రతిబింబన్యాయమున ధర్మ ధర్మి విడిగా నిర్దేశించుటచే దృష్టాంతాలంకారము. ణం లను వాక్యద్వయమున విడి విద్య - వేదవేదాంగాదివిద్య. అహిజపదా సంచరించునది - పాము. ఆవ. దుర్జనుఁడు సర్వలోకమును దూషించును. మ్మ ముని మూడుండను, సిగ్గరిన్జడుఁడను, బుణ్యవ్రతు స్ధంభికుం డను, శుద్ధుం గీతవుం డనుక్, స్థిరు నశశాత్తుం డను, న్మంజువా దీని దీనుం డను, వ క్తం బ్రల్లదుఁ డను, దేజన్వీ గర్వాధికుం డన్గుఁ, గూళెవ్వరి మే లను న్సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ? 48<noinclude><references/></noinclude> efhtvd2q47j7r61y42ehd5h62bcdrd1 104 241121 599384 2026-10-30T21:24:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '50 నీతిశతకము సురభి, . . స్పతీ, రూళ=దుర్జనుఁడు, మునిక్ మననశీలుని, మూడుండు= బుద్ధి లేనివాఁడు, అనుకొ అని చెప్పును, సిగ్గరిష్" - లజ్జా వంతుని, జడుఁడుజి మందుఁడు, అనుక్, పుణ్యవ్రతం - శేషమ...' 599384 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>50 నీతిశతకము సురభి, . . స్పతీ, రూళ=దుర్జనుఁడు, మునిక్ మననశీలుని, మూడుండు= బుద్ధి లేనివాఁడు, అనుకొ అని చెప్పును, సిగ్గరిష్" - లజ్జా వంతుని, జడుఁడుజి మందుఁడు, అనుక్, పుణ్యవ్రతం - శేషమును చాంద్రాయణాది వ్రతములను ఆచరించువానిని, దాంభికుండు - బడాయి కొట్టుకొను వాఁడు, అనుజ్, శుద్ధు -స్వభావముగనే బాహ్యాంతరముల నిర్మలుఁడైనవానిని, కితపుండు = మోప గాఁడు, అనుజ్, స్థిరు = నిలుకడకలవానిని, ఆశశాత్తుండు = శ క్తి లేని వాఁడు, ఆమక్, మంజువాదిని ఇంపుగా పలుకువాసిని, దీనుండు ఆ భయ పడినవాఁడు (లేక, దేవురించువాఁడు), అనుక్, వక్త = మంచి వాగ్మిని, ప్రల్లదుండు అనుజ్, లేజస్వీ పరాక్రమవంతుని, గర్వాధికుండు = గర్వీ, ఆనుక్, కూళ - దుర్జనుఁడు, ఎవ్వరిక్ = ఎవరిని, మేలు మంచివాఁడు, ఆనును? = వాచాలుఁడు, . . . దుర్జనుఁడు ఆక్షైక్యమననశీలుని బుద్ధిహీనుఁ డనియు, ఆకార్యములకు సిగ్గరిని జడుఁ డనియు, చాంద్రాయణాద్రి ప్ర తారుస్థానపరుని డాంబి ని కుఁ దనియు, స్వభావశుద్ధుని పారమార్థిక బుద్ధి లేనికకటి యనియు, స్థిరుని క్తుఁ డనియు, ఇంపుగా మాటలాడువానిని దీనుఁ డనియు, మంచివారిని ప్రేలుడుగాయ యనియు, స్వభావముగనే పరాక్రమవంతుఁ డగువానిని గర్వి అనియు గణించుచుండును. ఇట్లు కూళగుణవంతుల గుణములను దోషభూయి ష్టములు కావింపని దేదియు నుండదు. . కూర + ఎవ్వరి = కూళెవ్వరి అత్తునకచ్చుపరమగునపుడు సంధిబహు - ళము. - ఇచట సంధి శ్రావ్యము కాదు. సిగ్గు + అరి - ఆరి - మతుబద్ధీక ప్రత్యయము. ఆన, గుణదోషముల ప్రణాళిక. మ, సుమహ త్త్వం బె విభూష, సజ్జనతయే చుట్టంబు, కొండెం బె పా పము, లుబ్ధత్వ మె దుర్గుణంబు, చదువే భాగ్యంబు, సత్యం చె స<noinclude><references/></noinclude> mv7sflb6bdksfd82e7l4x7v7k5462as 104 241122 599385 2026-10-30T21:24:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'దుర్జన పద్ధతి 'ద్విమలం చౌతప, మాత్మశుద్ధియె మహా ద రంబు, దుపు -యమిత క్లేశము దేహికి సురభి మల్లా సౌంచాచస్పతి... . 44 సురభి... సృతీ, దేహి = (దేహము కలవానికి మానవునకు, సుమ హత్త్వంబె = గొప్పత...' 599385 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>దుర్జన పద్ధతి 'ద్విమలం చౌతప, మాత్మశుద్ధియె మహా ద రంబు, దుపు -యమిత క్లేశము దేహికి సురభి మల్లా సౌంచాచస్పతి... . 44 సురభి... సృతీ, దేహి = (దేహము కలవానికి మానవునకు, సుమ హత్త్వంబె = గొప్పతనమే, విభూష = అలంకారము; సజ్జనతయే = మంచి శనమే (సాధుత్వమే), చుట్టంబు = బంధువు, కొండెం బెంచాడియే, పాపము పాతకము, లబ్ధత్వమే ఆ పిసినిగొట్టుతనమే, దుర్గుణంబు = మిక్కిలినిందావహ మైనది, చదువే = మంచివిద్యయే, భాగ్యంబు = ధనము. సత్యంబె నిజము పలుకుటయె (సమదర్శిత్వమె), సద్విములంబు ఔ మిక్కి లిపరిశుద్ధడుగు, తపము = తపస్సు, ఆత్మ శుద్ధియె = మనశ్శుద్ధియే, మహాతీర్థంబు = (గంగాది) పవిత్ర తీర్థము. దుష్కీర్తియే - ఆపకీర్తియే, అమిత క్లేశము = మితి లేని దుఃఖము (చాపు) = b - . = - " మానవుని గొప్పకన మలంకరించురు; సజ్జరత యతని కార్యములు నెల్ల చక్కఁ బెట్టు బంధు వగును. కొండెము చెప్పుటకంటే వేలో కపాకకము చేయ నక్కఅలేదు. లోభ మకనీ సకలసుగుణములను చెఱుచును. విద్యయే యతనికి ధనము. యధార్థవాదయం సమదర్శియు నగుచో తపము చాంద్రాయ ణ ము మొదలగువానిచే పరిశుద్ధి పొందవలసిన పని లేదు. మనసుృద్ధికంటే పుణ్యతీర్థము పేఱు లేదు. ఆపకీ ర్తియే చావు. ఈవిధముగా విచారించి మానవుఁడు సద్గుణార్జన తక్పరుఁడు కావలయును, శాకున్నచో, దౌర్జన్యము ఆనాయాసముగా నల -వడురు అనిభావము. నిభూష జ విశేష మైనభూషణము - కుండలములు హారములు మొదలై నవి. “సజ్జనత” కార్యముల జిల్ల నిర్వహించుశక్తిగలది. కొండెము ఆ పరోక్ష మన పరదోషసూచనము, పాపము - బ్రహ్మహత్యాదిదుష్కృతములవలనఁ గల్గు ఫలము. లఁబ్ధత్వము = దుర్గతికి తప్పని మార్గము. లుబ్ధునియొక్క భావము - ధనా దులయందు వాంఛ, అనర్థముల కెల్ల మూలము. చదువు ఆ వేదవేదాంగాది<noinclude><references/></noinclude> owehe8i8k75jf5tbg854u1v7rr2vdzz 104 241123 599386 2026-10-30T21:26:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '52 నీతిశతకము విద్యావిశనము. అత్త శుద్ధి ద్రోహచింతాది రాహిత్యమగుమనస్సు, మహాతీర్థము . జయాగవంటి పుణ్యమే.త్రము అపవర్గమూలకము, 'మోక్ష, మిచ్చునట్టిది. దుష్కీర్తి - మృత్యు ప్రాయము. భ...' 599386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>52 నీతిశతకము విద్యావిశనము. అత్త శుద్ధి ద్రోహచింతాది రాహిత్యమగుమనస్సు, మహాతీర్థము . జయాగవంటి పుణ్యమే.త్రము అపవర్గమూలకము, 'మోక్ష, మిచ్చునట్టిది. దుష్కీర్తి - మృత్యు ప్రాయము. భర్తృహరిమకమున విద్యయే పరమోత్కృష్టమైనధనము, చూ, పద్య ములు 12, 16, 17, 98. ఆనఁ దుర్జనుల యొక్క యం సుజనులయొక్కయు స్నేహముల రీతులు.. ద. తొలుత న్డీర్ఘము లై పొరింగృళములై తోఁచుం బ్రభాతంపుఁజా యలు పోలెన్టేలుతో డి మైత్రు, లఫరాహ్లచ్ఛాయలు బోలెఁదొ జొలుతున్స్వల్పములై పొరిస్థనములై తోఁ చుస్సుధీసఖ్యముల్ నలినాక్షీ,నవమన్మథా సురభిముల్లా నీతి వాచస్పతీ, . 45 నలినాక్షీ నవమన్మథా = స్త్రీలపొలిటి క్రొత్త మన్మథుఁడా, సురభి... స్పతీ, ఖలుతోడి మైత్రులు = దుర్జనులతోడి స్నేహములు, తొలుత = ప్రారం భముస, దీర్ఘ ములు ఐ = గొప్పవై, పౌరిక్ = క్రమముగా, కృశములు ఐ తగ్గిన పై, ప్రభాకంపుఁతాయలు పోరెల్ - ఉదయకాలమందలి నీడలవలె తోఁచు గోచరించును. సుధీసఖ్యముల్ = సజ్జనులతోడి స్నేహములు, తొలొలంటే = మొట్టమొదట, స్వల్పములై - చిన్నవై, పొరిక్షా ముగా, ఘనములు ఐ గొప్పవై, ఆపరాష్ట్రచ్ఛాయలం శాలపు నీడలవలె, తోఁచు = వృద్ధి గోచరించును. - = = - శ్రీమ = సాయం దుర్మార్గుల చెలిమి ప్రాతఃకాలపునీడవలె మొదట పెద్దదిగా నుండి క్రమ క్రమముగనశించును. సజ్జనులమైత్రి ఆవరాహమందలి నీడపలె మొదట చిన్నది. గౌనుండి క్రమముగా వృద్ధిపొందును. బుద్ధిమంతులు ఎదియు క్తమో అమైత్రి నే చేయుదురు. ఈ పద్యము లోకవృత్తము నతి నిపుణముగా వర్ణించుచున్నది. ఉప లంకారము.<noinclude><references/></noinclude> a9q4ze6wxppdi8vyv9i7zxu9062ijcr 104 241124 599387 2026-10-30T21:26:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'దుర్జన పద్ధతి 58 ఆపరాష్ట్రము: దినము మూఁడు భాగములైనప్పుడు కడపటిభాగము; అయిదు భాగములైనప్పుడు నాలవ భాగము. - ప్రభాతము + చాయలు కర్మధారయ సువర్ణమునకు 'ంపు 'వర్ణా దేశము, తర్వాత 'ంపు' వర్...' 599387 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>దుర్జన పద్ధతి 58 ఆపరాష్ట్రము: దినము మూఁడు భాగములైనప్పుడు కడపటిభాగము; అయిదు భాగములైనప్పుడు నాలవ భాగము. - ప్రభాతము + చాయలు కర్మధారయ సువర్ణమునకు 'ంపు 'వర్ణా దేశము, తర్వాత 'ంపు' వర్ణ మనకు పరుషము పరమైనందున నుగాగ మమును తర్వాత ద్రుతకార్యమును జరిగినవి. ప్రభాతము + చాయలు = ప్రభాకంపు + చాయలు = ప్రభాతంపు+ను + = = + = చాయలు = ప్రభాతంపు+ను+జాయలు = ప్రభాతంపుఁణాయలు, తొలు త౯+తొలుత = తొలుదొలుత రూ. తోబొర్తిక్. ఆమ్రేడితసంధి (i) ఆమ్రేడితము పరమగునపుడు విభక్తిలోపము బహు శముగా నగును, (ii) ఇంచుక మొదలగు కొన్నిటి తుదివర్ణము వైకల్పికముగా ఆలోపించును. (iii) పదాంశములై అసంయుక్తములైన ములుగుల యంత్వమునకు లోపము బహుళముగ నగు. తొలుత + తొలుత ఖలుతో తొలు+తొలుతజ్ (i) (ii) జొల్ +తొలుకజ్ (iii) =తో బొలుత. "డిమైత్రులు-ఆలుక్సమానము. సమాసమందు చేరేజ్, తోడన్, వలన ఆనువిభక్తుల తుది అకారమునకు ఇకార మాదేశమగును. ఇట్లు విధిం చుట చేతనే విభక్తి యొక్క నకారములో పించును. ఆపరాష్ట్ర + ఛాయలు ఆపరాష్ట్రచ్ఛాయలు. హ్రస్వాక్షరమునకు ఛకా రము పరముగా నుండ చకార మంతాగమముగా వచ్చును. ఆవ. పురుషునకు మనళ్ళల్యములు ఏడు. చు. స్ఫురణ న్బాసినసజ్జనుండు, ధనలుబ్ధుం డైన రాజు, నిర | వీక్ష రుఁడౌరూ పరి,రచ్చలో ఖుఁడు, నిష్కంజంబులౌ తోయముల్, తరుణత్వం బుడివోవునింతి, పగ అల్పజ్యోతి యా చందురుం, డరయ నానపళంకువు ల్సురభినల్లా నీతివాచస్పతీ. 46<noinclude><references/></noinclude> n4m4k0k0s4jzfd108s2tm6nsz233ing 104 241125 599388 2026-10-30T21:26:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '54 నీతిశతకము 日 . సురభి...స్పతీ, స్ఫురణ పాసిన = పప చెడిన, సజ్జనుండుకొ" = సాధు వును, ధనలుబ్ధుండు ఐన ధనమం దత్యాసత్త్యుడైన, రాజు = ప్రభువును, నిరక్షరుఁడు - అక్షరము లేనివాఁడు (చదువులేనివ...' 599388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>54 నీతిశతకము 日 . సురభి...స్పతీ, స్ఫురణ పాసిన = పప చెడిన, సజ్జనుండుకొ" = సాధు వును, ధనలుబ్ధుండు ఐన ధనమం దత్యాసత్త్యుడైన, రాజు = ప్రభువును, నిరక్షరుఁడు - అక్షరము లేనివాఁడు (చదువులేనివాఁడు), ఔజలుగు, రూపరిం సౌందర్యవంతుఁడును, రచ్చబోక్ రాజసదనములోని, ఖలుఁడు =దుర్జనుఁ డును (రాజునకు దుర్బోధనలు చేయువాఁడు), నిష్కంజంబులు = తామరలు లేనివి, ఆగు, తోయముల్ = జలములును (శ్రీలఁకులును), కరుణక్వంబు భాగలు = యావనము, ఉడివోవు = (ఉడిగి+పోవు) తొలఁగుచున్న, ఇంతి=వనితయు, పగటియందు, ఆల్పజ్యోతి = మాసిన కాంతిగలవాఁడు, ఔ, చందు రుండు = చంద్రుఁడును, ఆరయ = విచారింపఁగా, మానసశంకువుల్ : మనస్సునకు మేకులు (మిక్కిలి దుఃఖకరములు అనుట). = పనిచెడిన సాధువును, కేవలము ధనాశాపరుఁడగు రాజును, చదువులేని సుందరుఁదును, రాజునకు దుర్బోధనలు చేయుచుండు దుర్జనుఁడును, తామరలు లేని కొలఁకును, ప్రాయము తప్పుచున్న పనితయు, పగటియందు లేజోహీనుఁ డయిన చంద్రుడును ఈయేద్గురురు కూలమువలె మనస్సునకు దుఃఖము కలుగఁ యరు. రూపరీ - రూపు+ అరి - తుమబద్ధకము. చంద్రుఁడు (ప్ర.) - చందురుఁడు (ని.) పగలు = పగటియందు. కాలవాచకములకు దగ్గ వాచకములకు సప్త మృర్థమన ప్రధమ బహుళముగా నగు. ఊడిపోవు + ఇండివునింతి - ఉదంత శ్రద్ధర్తార్ణకవి శేషణమున కచ్చు. పరమగునపుడు మగాగమ మగు . ఆ ప్రస్తుతములగు చంద్రాదులకును ప్రస్తుతమగు ఖలునకును దుఃఖ.. హేతువు చేత ఏకధర సంబంధము చెప్పుట చే దీపకాలం కారము. - ప్రస్తుతమగు ఖలుని గుణనిర్ణయమునకు సాధకము 'పసచెడిన సజ్జ<noinclude><references/></noinclude> 0ywltf7h0v0dtuxydkn9hodgtb323e3 104 241126 599389 2026-10-30T21:26:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'దు ర్ద న ప ద్ధ తి 55 మఁడు' ఒకటియండఁగా కర్ణ పుగువ్వలన్యాయమున ఆకార్యమును సాధించు నవే ఆనేకములు కలుగుటచేత సముచ్చయాలం కారమును, చూ. 19 బ. ఆష. అత్యంత క్రోధశీలురగు రాజులయము గ్రహము నిలుక...' 599389 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>దు ర్ద న ప ద్ధ తి 55 మఁడు' ఒకటియండఁగా కర్ణ పుగువ్వలన్యాయమున ఆకార్యమును సాధించు నవే ఆనేకములు కలుగుటచేత సముచ్చయాలం కారమును, చూ. 19 బ. ఆష. అత్యంత క్రోధశీలురగు రాజులయము గ్రహము నిలుకడ లేనిది అని పదృష్టాంతముగఁ చెప్పుచున్నాఁడు. ఉ మ. మొరకై యెష్ఠుఁ బ్ర చండకోపుఁడగుచుంబోనాడు భూభర్త క్కరుఁ డాతీ యుఁడ సంగలాఁడె సముద్ర గ్రజ్వాల మౌవహ్ని దుర్భరమై వ్రేలేడిహోత 'నై నస్పృశియింప నాల్చుఁ గాదే | | | భవవాసవా సురభీముల్లా నీతి వాచస్పతీ. 47 = విశాలరమావై భవవాసనా విస్తారమగు సంపదనే ఇంద్రునివంటి వాఁడా (ఇంద్రు వంతటి వైభవముకలవాఁడా), సురభి... స్పతీ, మొరకు మూర్ఖుఁడు, వి, ఎఫ్లుక్ - సదా, ప్రచండకోపుఁడు = తీక్ష్యమైన కోపముగలవాఁడు, అగుచుక్, పోనాడుజనిందించు, భూభర్తకు - రాజునకు, ఒక్కరుఁడు = ఒక్కఁడైనను, ఆత్మీయుఁడు కనవాఁడు (కన ప్రేమకు పాత్రుడైయుండునట్టి వాఁడు), అనక్" = ఆనిచెప్పుటకు, కళాఁడె ఉన్నాఁడా? సమఁద గ్రజ్వాలము : గ్ర ఔ" = తీక్షనుగుజ్వూలలతో కూడియుండునట్టిదగ్గు, వహ్ని = అగ్ని, దుర్భరము ఐనాభరింపవీలు కానట్లుగా (విశేషముంగా), వ్రేల్చెడి (వేయి పురోడాశము 'మొద ఆయినవానిని) వేల్చుచున్న, హోక్ ఐనన్ = యజమాను నైనప్పటికిని, స్పృశియించక్ = (తన్ను) తాఁకగా, కాల్బుక్ కాబేజి కాల్చును గదా! అగ్ని దృష్టాంతముచే నీలాటిరాజుల నాశ్రయింపరా దాని భావము. హోత-యజ్ఞము చేయించువారిలో నొకఁడు ఆనీ యర్థమైనను ఇట హోమముచేయువాఁడు అని గౌణార్థమున ప్రయోగము. కాదే - అవ్యయము - ప్రసిద్ధిని 1 ప్రయుక్త మగును. టెలీ పెడిని, కదా యనుసర్థమున నను కలాఁడె - కల+వాఁడు+ఎ, క్రియాజన్యవిశేషణములకు విభక్తి విన<noinclude><references/></noinclude> ebyzbwhqmtqv4da1uncf6h2e6iqno9g 104 241127 599390 2026-10-30T21:26:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '56 నీతిశతకము క్షీంచునపుడు మహదర్థమందు 'వాఁడు' అను ప్రయుక్త మగును. 'కల' మీఁది వాఁడు, వారు శబ్దముల వకారము వైకల్పికముగా లోపించును. కల+వాఁడు కల+అఁడు = కళాఁడు. లేదా, కలఁడు మున్నగు రూప మ...' 599390 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>56 నీతిశతకము క్షీంచునపుడు మహదర్థమందు 'వాఁడు' అను ప్రయుక్త మగును. 'కల' మీఁది వాఁడు, వారు శబ్దముల వకారము వైకల్పికముగా లోపించును. కల+వాఁడు కల+అఁడు = కళాఁడు. లేదా, కలఁడు మున్నగు రూప ములమధ్య స్వరము దీర్ఘ మగుటయుఁ గలదు అనియేని. ఇచట కలుగుధాతుపు నీకు ఉండు అని యర్థము. అగ్నిహోత్రుఁడు తనకు ఆజ్యము మొదలగువానిని సమృద్ధిగా నర్పించి తృప్తిపఱుచు యజమానునిపై లేము కన్ను లౌఁకిన మాత్రాన 'మొగ మోటమి లేక కాల్చును. అట్లే ఆత్యంతకుముగల రాజులకు స్థిర ప్రేమకు పాత్రుడైనవాఁ డొక్కఁడును ఉండఁడు, వారు ఎంతటిహిత కారియైనను ఇంచుకతప్పిన చంపిం తురు. కావున గోపనులగు రాజుల న్యా నాశ్రయింప కాదు. ఉపమానోపమేయములు సాధర్మ్యమును బింబప్రతిబింబ భావమునఁ వెల్పుటచే దృష్టాంతాలంకారము. చూ. 13 వ ఆష. రాజసేవ మిక్కిలికష్టము • ఉండిన, (పరి మ క్షమతో సుండ భయస్థుఁడండ్రు, నియన్గయ్యాళి వాఁడండ్రు మా న మిడ స్తూఁగ యటండ్రు, వాక్పటినుఁ జెంద స్వాధరంచంద్రు, పా ర్శ్వమున నిల్వమదాంధుఁడండ్రు, కడ నిల్వ వేదకుండండ్రు, శ క్యమె భూపాలక సేన దా సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ, 48 సురభి... స్పతీ, క్షమతో = ఓర్పుతో, ఉండ భవాదికముచే కలుగు గ్రధరం నణఁచుకొని ఓర్చియుండినను), భయస్థుఁడు = పిరికి, ఆండ్రు అనిచెప్పుదురు. కినియక్ (అవమానాదులను ఓర్చుకొనలేశ కోపగించుకొన్న, గయ్యాళివాఁడు . ధిక్కరించి మాటాడువాఁడు, ఆంధ్ర మౌనము ఇడక్జపలుకమిని ఉంచిన (అనఁగా మాటలాడ కుండిన), మూఁగ మూఁగవాఁడు, ఆటండ్రు. వాక్పటిమ - చక్కఁగా మాటలాడుటయందు నేర్పును, చెందళ్ ఐపొందఁగా, పాదర= (వాఁడి + దార) ఐశీష్ణముగ మాటలాడు<noinclude><references/></noinclude> ab2iwkzj8iifsbjk4dxb5q6a0nul8gf 104 241128 599391 2026-10-30T21:27:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'దుర్జన పద్ధ తీ 57 వాఁడు (ప్రేలుఁడు గాఁడు అనియేని), అంచుక్, ఆండ్రు; పార్శ్వమున ప్రక్కలో, నిల్వజ్ నిలుచుండిన, మద+ఆంధుఁడు, గర్వముం చే కన్నులుగాననీ వాఁడు (భయములేనివాఁడు), ఆండ్రు. శడ...' 599391 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>దుర్జన పద్ధ తీ 57 వాఁడు (ప్రేలుఁడు గాఁడు అనియేని), అంచుక్, ఆండ్రు; పార్శ్వమున ప్రక్కలో, నిల్వజ్ నిలుచుండిన, మద+ఆంధుఁడు, గర్వముం చే కన్నులుగాననీ వాఁడు (భయములేనివాఁడు), ఆండ్రు. శడక్=దూరముగా, నిల్వక్, మేద కుండు అం బేద (దిట్టకనము లేనివాఁడు), ఆండ్రు. భూపాలక సేవ లౌక్= ఆ రాజుల సేవ యనునది, శక్యమెం అలవి యగునా? రాజులకొలువు చేయుట అసాధ్యము. ప్రభువులం సేవకుని తాము పడి భవించినపు డకఁడోర్చియుండినచో స్థితికి, ఓర్పు లేనియెడల గయ్యాళివాఁడు? ఏమియుఁ బలుకక యున్న మూఁగవాఁడు, 'చక్కఁగ మాటాడు నేని వదరుఁబోకు, ప్రక్కననిలిచిన భయభక్తులు లేనివాఁడు, దూరమున నెలకొనిన చేతకానివాఁడు అని పలువిధముల నిందింతురు. కనుక రాజుల సేవ ఎట్టివారికిని అలవి కానిది. ఆతిశయోక్త్యలంకారము, ఆండ్రు అను ధాతువునకు తి, దు, ట అను ప్రత్యయములు పరములగు నపుడు “ను” స్థానమఁన నున్న యగు అనుదుకు అందురు. బిందువుమీఁది ఠ, ద, లకు నిత్యవైకల్పికము లయి ట, డ - లగు.. అందురు అందురు. రు. పరమగునపుడు సున్నమీఁది థ, ద, డ-ల ఉత్వమునకు లోపము విభాషనగు. అందరు ఆడ్రు. వాదర+అంచు ఇవాదరించుకొ-ఆకారసంధి బహుళము. వర్ణము ర్ధము పరముకాఁగా 'ను' స్థానమున '' అగు = అంచుకో. తాక్-వాక్యపూరణము. ఆప. దుష్టరాజు ముందఱ నుండుటచేత సైతము చేటు కలుగును. మ. సముఖానకి జెడుగాదుఁగానియొక్క జాలింపఁడు బృంఖల త్వమున౯వర్తిలుఁదొంటి పాట్లు మదిలోఁ దర్కింపఁడొక్కింత భా గ్యముచే నౌ నడుమంత్ర పుంబదవి చేగర్వించు, భూపాలు మ్రో ల మనం జూతు రె పండితు ల్సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ. 49<noinclude><references/></noinclude> c01hzvbpdtbe5lutpyuia9hmagzzzx1 104 241129 599392 2026-10-30T21:27:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '58 నీతిశతకము . సురభి... స్పతీ, సముఖాసజ్ = ఎదుట, చెడుగు అడుక్= క్రూరముగా మాటలాడును, కాని, ఒరులజ్ ఇతరులను, కాలింపఁడు దయతో ఁజూడఁడు; ఉఛ్ఛృంఖలత్వమునE = ఉత్+శృంఖలత్వమునక్ విధినిషేధముల క...' 599392 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>58 నీతిశతకము . సురభి... స్పతీ, సముఖాసజ్ = ఎదుట, చెడుగు అడుక్= క్రూరముగా మాటలాడును, కాని, ఒరులజ్ ఇతరులను, కాలింపఁడు దయతో ఁజూడఁడు; ఉఛ్ఛృంఖలత్వమునE = ఉత్+శృంఖలత్వమునక్ విధినిషేధముల కతీ స్వచ్ఛంద గతిని వర్తించుకో = నడచుకొనును. తొంటి పాట్లు= (తాను మునుపుపడిన) కష్టములను, మదిలో మనస్సునందు, తర్కింపఁడు - విచా రింపఁడు (అసఁగా బొత్తిగా మఱచిపోవును), ఒక్కింత భాగ్యము చేజ్ కొంచె పొటి యదృష్టవశమున, ఔజ కలిగిన, నడుమంత్ర పుంబదవి చేజ్ = • మధ్యకాల మన పట్టిన ఉన్న తస్థితిచేత, గర్వించు = విఱ్ఱవీఁగెడు, భూపాలు మ్రోల రాజునొద్ద, పండితులు, మనకొ చూతురేశాజీవింప నిచ్చగింతురా ? ఎదుటికి వచ్చిన వారిని లేశమయినను దయ చూపక అతికఠినముగా నిర పీంచుచు, ఆడ్డులేక స్వచ్ఛందముగా ప్రవర్తించుచు, తనతోంటినీచపు బ్రతు కును బోత్తుగామఱచి, ఆదృష్టపశమున నడుమంత్ర మున కలిగిన యున్నతస్థితి చే పొగరెక్కి కనులు గానక యుండెదు రాజును పండితు ల్యా శ్రయించి : విచ్చగింపరు. నీచాశ్రయము వ్యజనీయము గాని కర్తవ్యము గాదు. జీవించ చెడుగాడుట మున్నగుపదార్థములు విశేషణగతిచేక సుఖస్థితృభావ మను పదార్థ హేతువు తోఁచును గనుక కావ్యలింగాలం కారము. చూ. 20,31 జ. సముఖము+నర్ సముఖ+వక్" సముఖారక్-చూ, పొంకానక్ "- 4x. 37. పాటు (ఏ. వ.) పాటులు (బ. వ.); లు, ల పరమగునపుడు ట, డ, ర, ^ల ఆను హల్లులమీఁది ఉకారము బహుళముగా లోపించును. 'తొల్లి'- ఔప విధక్తికము కావున సమాసాది కార్యములలో 'ంటి' ఆదేశము, అంత్యవర్ణమునకు లోపము అగును. తొల్లి+ంటి తొంటి, నడుమం శ్రీ పుంబదని—మధ్యముడలోపి. నడుము+ఆంశరము నడుమంతరము ఎమిశ్ర సమాసము-కర్మ ధారయము. రూ. నడుమం త్రము .<noinclude><references/></noinclude> jr0gqisg69euzd44xl1j0ndazmia9td 104 241130 599393 2026-10-30T21:27:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'దుర్జన పద్ధతి నడుముం శ్రీ ము+పదవీ నడుమం శ్రీ పుట్టా పదవి పదవి నడుముం శ్రీపుంజదని. . 59- నడుమం త్రపు+ను+ శర్మ ధారయమునందు మువర్ణకమునకు పుంపులు బహుళముగా నగును' పుంపులకు పరుష సంళమ...' 599393 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>దుర్జన పద్ధతి నడుముం శ్రీ ము+పదవీ నడుమం శ్రీ పుట్టా పదవి పదవి నడుముం శ్రీపుంజదని. . 59- నడుమం త్రపు+ను+ శర్మ ధారయమునందు మువర్ణకమునకు పుంపులు బహుళముగా నగును' పుంపులకు పరుష సంళములు పరము లగునపుడు నుగాగమము బహుళము, తర్వాత ద్రుతకార్యము, చూతురె చూడుదురు తద్ధర్మార్థకము, చు దు-లకు తుపర్ణాదేశము. అవ. ఈ పద్ధతి ప్రారంభమునఁ జెప్పిన "కరుణా లేశము లే దళారణమె యుగ్రంబైన కోపం బీడుē" అన్న దానినే ప్రకటింపఁ దలఁది, "దుర్జనులు సజ్జనులకు నిష్కారణవిరోధులు" అనిచెప్పుచు నీపద్ధతిని ముగించుచున్నాఁడు. మ. తృణవృత్తి స్ధలవృత్తి నాత్మ సుఖవృత్తి స్వర్తిలంగా మృగీ గణముం జేఁడుల సాధుల నృగములు నైవర్తులు దుర్జనుల్ క్షణమాత్రంబు సహింప కేమిపనికై కారింతు రీధాత్రిఁ గీ గ్యణుమాధ్యావరణోత్సకా సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ 5) కీర్త్యణుమాధ్యావరణోత్సుకా - కీర్తిలేశమునయినను అపరించుకొను నాసక్తికలవాఁడా, సురభి... స్పతీ, తృణవృత్తి = గడ్డిని జీవనము గా పొందుట చేతను, జలవృత్తి=నీటినే జీవనము (బ్రతుకుగా) పొందుట చేతను, ఆత్మ సుఖ వృత్తికో" మనస్సంతుష్టిని జీవనముగా పొందుట చేతను, సర్తిలంగా సంచరించు చుండఁగా, మృగీగణముē"= లేళ్ల సమూహమును, చేపలక్", సాధులక్=సాధు వులను, మృగయులు = వేఁట కాండ్రును, కైవర్తులుజ్ బాలరులును, దుర్జ నుల్ ఐదుష్టులును, ఈధాత్రి = ఈభూమియందు, క్షణమాత్రంబు = క్షణ శాలమైనను, సహింపక ఓర్వలేక, ఏమిపనికై ఏలాభమున కై, కొరింతుడు" బాధింతురు? 5 . పరులను పీడింపకయే గడ్డితో జీవయాత్ర గడుపుకొను జింకలు మొద లయిన మెకములకు బోయలును, నీళ్ల చేత జీవించు చేపలకు జాలరులును, దొర<noinclude><references/></noinclude> mxivw90ie2ko94ylb3nvrk1uf3qw0lg 104 241131 599394 2026-10-30T21:27:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '60 నీతిశతకము కినదానితో తృప్తిపొంది శాలయాత్ర చేయు సజ్జనులకు దుష్టులును లోక ములో ఆకారణళత్రువులుగాఁ గనఁబడుచున్నారు. కృణవృత్తిచేత వర్తిలంగా మృగీగణమును మృగయులు కారింతురు. ఈ...' 599394 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>60 నీతిశతకము కినదానితో తృప్తిపొంది శాలయాత్ర చేయు సజ్జనులకు దుష్టులును లోక ములో ఆకారణళత్రువులుగాఁ గనఁబడుచున్నారు. కృణవృత్తిచేత వర్తిలంగా మృగీగణమును మృగయులు కారింతురు. ఈ విధమున యథాశ్రమ మన్వయించుటచేత క్రమాలంకారము. మృగము మగణింశ, మృగీ ఆడుజింక. సాధారణముగా జింకలు సాధుమృగములు. క్షణము=గడియలో ఆఱవభాగము, ఆనఁగా పది విభుడియలు, సుజన ప ద్ధ తి. అప, దుర్జనపద్ధతిని నిరూపించి త్వలక్షణ్యమును దెలుపుటకై సజ్జక 'పద్ధతి నారంభించుచు, సజ్జనులముందలియాదరాతిశయముచే వారిని సించుచున్నాఁడు. .. మ. దమసుపత్తి మ హేశభక్తి నిజకాంతాసక్తి విద్యానురు క్తి మహత్సంగమవాంఛ దేశికవరం శ్రీ శ్రీతి దుస్సంగ మో క్ష మనిందామసుబుద్ధి యన్య గుణహర్షం బేరియం దుండు వా రమర౯ భూమి కలంకృతు ల్సురభిదుల్లా నీతివాచస్పతీ. 51 సురభి... స్పతీ, దమసంపత్తి ఆ మనోనిగ్రహ సామర్థ్యసమృద్ధి, (క్లేశము నోర్చుకొనుశక్తి), మహేళ్ళ శివునియందు పరమానురాగము, నిజకాంతా సక్తి = తనభార్యయందే ఆసక్తి, విద్య ఆనురక్తి విద్యయందు ప్రీతి, మహత్ సంగమవాంఛ = సాధువులతోడి సాంగత్యమునకోరిక, దేశిక వర+ ఆంధ్ర ప్రీతి జగురువుల శ్రేష్ఠములగు పాదములయందు ప్రీతి (ఆచార్యునియందు అణఁడువ), దుస్సంగ మోక్షము = దుర్జనులతోడి కూడికను వదలుట, అనిందామయబుద్ధి = లోకులనింద కూడ దనుబుద్ధి, అన్యగుణహర్షంబు - ఒరుల సుగుణములయందు `సంతోషము, (అను నీగుణములు), ఏరియందు ఉండు = ఎవరియందు<noinclude><references/></noinclude> eosf54qthfggzsu3mcm48x5ueut7a48 104 241132 599395 2026-10-30T21:27:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సు ప ద్ధ తి 62 కలుగునో, వారు ఆ ఆట్టిమహనీయులు, భూమి - భూమికి, అమరర్ . యుక్తముగా, ఆలంకృతుల్ = అలంకారము చేయువారు. మనస్సును నిగ్రహించుట (లేదా, క్లేశమునోర్చుకొనుట), శివునియందు భక్తి, తన...' 599395 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సు ప ద్ధ తి 62 కలుగునో, వారు ఆ ఆట్టిమహనీయులు, భూమి - భూమికి, అమరర్ . యుక్తముగా, ఆలంకృతుల్ = అలంకారము చేయువారు. మనస్సును నిగ్రహించుట (లేదా, క్లేశమునోర్చుకొనుట), శివునియందు భక్తి, తనభార్యయందే ఆసక్తి, విద్య నేర్వనాసక్తి, సత్సహవాసమునందు వాంఛ, గురువులకడ నణఁకువ, దుస్సాంగత్యమును మానుట, జనాపవాదమునకు వెఱ చుట, పరులగుణమునందుఁ బ్రీతి, - అనునీనిర్మలగుణములు కలవారే భూమి కలంకారము లగుదురు. చమము- ఇంద్రియని గ్రహము, క్లేశమునోర్చుతనము, పురుషునకు శమ దమములును, పరాక్రమము దిట్టతనములును భూషణములు. మ హేశభక్తి - పరదేవతయందే భక్తిగాని క్షుద్ర దేవతయందుగాదు. నిజకాంతాసక్తి - పరభార్యాభిలాష నాళ హేతువు గావున. విద్యానురక్తి - వేదాంతాది విద్యలు మోక్షసాధనములు బ్రహ్మజ్ఞాన జనకములు గావున వానియం దాసక్తి గాని ద్యూత ళ్యాదులం గాదు. మహత్సంగమవాంఛ : మోక్షద్వారమునందు శాంతి, విచారము, "షము, సజ్జనసాంగత్యము అనునలువురు ద్వారపాలురు గలరు. ము. క్తికి మహత్సేవయే ద్వార మని భాగవతము. భర్తృహరియే 19-వ పద్యములో "తదీయసంగతిమెయి నిృద్ధించు సర్వార్థముల్" అని చెప్పియున్నాఁడు. దేశ... శ్రీతి - దేవునియం పెట్టియుత్తమభక్తి కలదో యట్టిభక్తియే. గురుపునందును చూసిన అఖికార్థములు ప్రకాశించును. నమ్రత, భక్తి, శ్రద్ధ చూపవలెను గానీ గర్వోద్రి కళశాదు. దుస్సంగ మోక్షము - దుస్సహవాసము కోరరానిది, దుర్జను దూరంగ విసర్జింపవలయును. చూ. 42 . ఆన్యగుణ. హర్షంబు - అన్యులయందు దోమోపాదనము పాపహేతువు. చూ. 70.. ఏరు - ఏవారులో 'వా' లోపింపఁగా నేర్పడినరూపము. .<noinclude><references/></noinclude> qweh9odcj7q4yasjjuye77ano53qnk0 104 241133 599396 2026-10-30T21:28:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ''62 నీతిశతకము ఆవ. సజ్జనునకు స్వభావసిద్ధ మగు గుణములు. "శా.ఆపత్తి దృతి సంపద క్షమ, శ్రుతి న్వ్యాసక్తి, సద్దోష్ఠి వా చాపాండిత్యము, పోర విక్రమము, భాస్వతీ ర్తిపై వాంఛ యుక్తా | రూపింప...' 599396 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'62 నీతిశతకము ఆవ. సజ్జనునకు స్వభావసిద్ధ మగు గుణములు. "శా.ఆపత్తి దృతి సంపద క్షమ, శ్రుతి న్వ్యాసక్తి, సద్దోష్ఠి వా చాపాండిత్యము, పోర విక్రమము, భాస్వతీ ర్తిపై వాంఛ యుక్తా | రూపింప స్మహనీయు లెజనుల రెండు న్లక్షణంబం ల్సుమీ!యా పూర్ణ ప్రతిభాసిధీ సురభీముల్లా నీతి వాచస్పతీ.52 ఆపూర్ణ ప్రతిభానిధీ - మిక్కిలి నిండియున్న ప్రతిభకు నిధియైనవాఁడా, సురభి,., స్పతీ, ఆపత్తి = ఆపదయందు, ధృతి= దైర్యము, (చిత్తమున విశా రము లేమి), సంపద" = సంపదయందు, ఎదు ఓర్పు, (ఆగ్రహము కాదు), శ్రుతి = వేదమునందు (వినుటయందుగాని), వ్యాసక్తి = మిక్కిలి ఆస క్తి ( హేయబుద్ధి కొదు), సద్దోష్ఠీక్=రాజవిద్వత్సభలయందు, వాచా పాండిత్యము = మాట నేర్పు (సరసవచనరచనా చాతుర్యము, మూఁగతనము కాదు), పోరక్ = యుద్ధమునందు, విక్రమము = పరాక్రమము (ప్రకాయనము కాదు), భాస్వత్ కీర్తిపైజ్ = మంచికీ _ర్తియందు, వాంఛయ కోరికయును, (అనాదరము కాదు)(ఇవి యన్నియు), రూపింపన్ =అరయఁగా, మహానీయులు మహాత్ములు (గొప్పమనస్సుగలవారు), ఔ - ఆగు, జనులకు, ఎందుకో = ఎచ్చటను, లక్షణంబుల్ = స్వభావసిద్ధగణములు; చుమీ. = ఆపదయందు దైర్యము, సంపద కలిగినప్పుడు ఓర్పు, వేదశాస్త్రాభ్యాస మునందు ఆసక్తి, సభలయందు మాట నేర్పు, యుద్ధమునందు పరాక్రమము, కీర్తియందు కోరిక,——ఈగుణము లన్నియు మహాత్ములకు సహజగుణములు. > తనశతకములలో భర్తృహరి శ్రుతులంగూర్చి చేసిన గా నకనికి వేదములందుఁగల యభిమానము తెలియవచ్చును. ప్రస్తావనలఁజూడఁ అప. సజ్జనులకు విలక్షణములగు ప్రసిద్ధ భూషణములు. దు. సిరి లే కైన విభూషితుండె యయి భాసిల్లు బుధుం, డౌదల గురుపాదానతి, కేల నీగి, చెవులందు న్విన్కి, వక్త్రంబున<noinclude><references/></noinclude> kkpmd5nj4ry14uipxn6uwa5cyy83my4 104 241134 599397 2026-10-30T21:28:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సు జ న ప ద్ద తి స్థిరసత్యోక్తి, భుజంబుల న్విజయము, తంబున నృన్మనో హరసౌజన్యము గల్గిన స్సరభి మల్లా నీతివాచస్పతీ, . 63 53 సురభి మల్లా నీతి వాచస్పతీ, బుధుఁడు = సజ్జనుఁడు, ఔదల = తల యందు, గు...' 599397 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సు జ న ప ద్ద తి స్థిరసత్యోక్తి, భుజంబుల న్విజయము, తంబున నృన్మనో హరసౌజన్యము గల్గిన స్సరభి మల్లా నీతివాచస్పతీ, . 63 53 సురభి మల్లా నీతి వాచస్పతీ, బుధుఁడు = సజ్జనుఁడు, ఔదల = తల యందు, గురుపాదానతి - గురుపాద - గురువుయొక్క అడుగులందు - ఆనతి 1 మ్రొక్కును, (బంగారు కిరీటాదులు గావు), కేలక్ - చేతియందు, ఈగి త్యాగమును,' (కంకణాదులు కావు), చెవులందుక్, విన్కి ఇశాస్త్రములు వినుట యును (కుండలము:లుగాపు), వక్త్రంబునన్ = నోటియందు, స్థిర సత్య ఉక్తి= నిలుకడయగు నిజమునే పలుకుటయు (తాంబూల చర్వణాదిక ము కాదు), భుజం బుల బాహుపులయందు, విజయ ముక్ = "గెలుపును (భుజకీర్తులు కావు), చిత్తంబునన్ = మనస్సునందు, మనోహర సౌజన్యము = ఒప్పయినమంచి భాసమును (చిత్తము హృదయమునకు పర్యాయశబ్దము గనుకను, హృదయ శబ్దము మనస్సునకును బొమ్మనకునుగూడ నర్థముగావున చిత్తమునకు లోము నందు అని యాభరణపరముగా గ్రహింపవచ్చును.] (హారములు ' మొదలై నవి కావు), కల్గినర్ - కలిగినయెడల, సిరి లేక ఐనక్ సంపదలేకపోయినను, విభూషితుండె ఆయిఅలంకరింపఁబడినవాఁడయి, భాసిల్లు = ప్రకాశించును. . ఐశ్వర్యవంతులకు హారములు కంకణములు మొదలగు బంగారు సొము లుండును. ఐశ్వర్యము లేని మహార్తులకు అవి లేకున్నను స్వాభావికాభరణము లుండురు. ఆవియేవనః శిరమునకు గురు పాదనమస్కారము, చేతులకు సత్పాత్ర దానము, చెవులకు పెద్దలవలన శాస్త్రములవినికి, ముఖమునకు సత్యవచనము, భుజములకు గెలుపు, హృదయమునకు నిర్దోష మగు సౌజన్యము అనునవి. హారాద్యాభరణములచే ఐశ్వర్యము ప్రకటన మగునుగాని గొప్పతన మేర్పడదు. గొప్పతనము త్యాగాదులవలననే కలుగును. చూ. 62 జ. సిరి - (బి.) శ్రీ (ప్ర.) ఔ+కల ఔదల. రూ. ఆపుదల. విన్కి - చినికి - జొన్ని యాచ్ఛికపదముల నడుమ నుండెడి అ, ఇ, ఉ వర్ణములు కూడ బహుళముగా లోపించును. -<noinclude><references/></noinclude> n7mv327i55d9fk4c0ibr5wxf3potf4i 104 241135 599398 2026-10-30T21:28:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '64 నీతిశతకము భూషణాదులకు మూలక మగు ఐశ్వర్యము లేకున్నను తత్ఫలము సిద్ధిం చుచున్న దని వర్ణించుటచే విభావనాలంకారము. ఆవ మేలు కలుగుటకు దారి, మ. కలయ టీవి, పరాంగనాధనని రాకాంక్షత్వ, మాచ...' 599398 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>64 నీతిశతకము భూషణాదులకు మూలక మగు ఐశ్వర్యము లేకున్నను తత్ఫలము సిద్ధిం చుచున్న దని వర్ణించుటచే విభావనాలంకారము. ఆవ మేలు కలుగుటకు దారి, మ. కలయ టీవి, పరాంగనాధనని రాకాంక్షత్వ, మాచార్యవ ర్యులపై భక్తి, విధి ప్రవర్తనము, కారుణ్యంబు, సత్యంబు నా ర్తుల రక్షించుట, సర్వశాస్త్ర సమచిత్తుం డౌట, తృష్ణాప్రవా హలయంబుక్, సుఖమార్గము లురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ 54 . గురువుల సురభి......స్పతీ, కల+జట్లు జ యథాశక్తిగా, ఈవి = ఇచ్చుట, (విత్తము విషయమున కుత్సితము పనికిరావనుట), పరాంత్వము పరాంగనా ఇతరుల స్త్రీలయండును, వరధన - ఇతరుల ధనమునందును, నిరాకాంక్షత్వము = కోరిక లేమి, (“స్వప్నమందయినను పర స్త్రీ స్మరణకూ డదు; పరద్రవ్యమును మట్టిగడ్డతో సమానముగా నెంచవలెను” అనన్యా యముల సనుసరింపపలె ననుట), ఆచార్య వర్యుల పై భక్తి యెడ ఆణఁకువ, (“గురువులయెద నమ్రత" అని శ్రుతి), విధిప్రవర్తనము : శాస్త్రప్రకారము నడచుకొనుట, (కర్త్యానుష్ఠానముల నిధి సతిక్ర మింపకుండుట), కారుణ్యంబు = దయ (సర్వభూతములందును అనుకంప), సత్యంబు య థార్థ భాషణము (భరోపదేశము చేయు సమయమందు, ఆనఁగా, "గో బ్రాహ్మణుల నిమిత్తము ఆసత్యము పలుకవచ్చును" అన్న సి షేధవచనమును మనస్సున నుంచు కొని అనిభావము), ఆర్తులక్ ఆపదలో నున్న వారిని, రక్షించుట (ఆర్త ప్రాణము ఉత్తమధర్మములలో నొకటి), సర్వశాస్త్ర సమచిత్తుండు - పేద వేదాం తాది సకలశాస్త్రములయందును సమభావము ( హైమద్యుముపూనక అయాసిద్ధాం శముల ననుసరించి నడచుకొనుట), కలవాఁడు, ఔట, కృష్ణావ వాహలయం. బుక్ ధనాళయొక్క ప్ర వాహమును అడ్డగించుట (నాశముచేయుట అని అభీష్టదానముచే మనోరథమును పూరించుకొనవలయును). (ఈ పేర్కొన్న<noinclude><references/></noinclude> hnugfkt22vlqfdqcqdwmahq0bw4oukk 104 241136 599399 2026-10-30T21:28:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సు జ న ప ద్ద తి = 65 గుణసముదాయములు), సుఖమార్గముల్ = అఖండైశ్వర్యము మొదలగు య స్త్రీ ములను పొందుటకు మార్గములు. యథాశక్తిగ దానము వేయుట, పరస్త్రీలను కాంక్షింపమి, పరధనమునూ హరింప సభిలా...' 599399 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సు జ న ప ద్ద తి = 65 గుణసముదాయములు), సుఖమార్గముల్ = అఖండైశ్వర్యము మొదలగు య స్త్రీ ములను పొందుటకు మార్గములు. యథాశక్తిగ దానము వేయుట, పరస్త్రీలను కాంక్షింపమి, పరధనమునూ హరింప సభిలాషగొనమి, గురువులయెడ నణఁకువ, సకల ప్రాణులందును దయ, సమయమునుబట్టి యథార్థభాషణము, ఆపన్నుల రక్షించుట, ఎల్లశాస్త్రములం దును సమభావము కలిగియుండుట, ఆశను హద్దులో నుంచుట అనువానికి భంగము రానీయక ఆచరణముం దుంచిన సకల శ్రీయములు ఫలించును. ఇట్టిగుణసంపత్తి సుజనులకే లభ్యములు గనుక వారు శ్లాఘనీయులు అని భావము. “దమసంపత్తి మహేశభక్తి" ఇత్యాది పద్యములలో చెప్పినగుణములు తఱుచుగా దైవికసంపదలు. ఇవి మంచికులమునఁ బుట్టిన వారికిని చదువరులకు నే సంభవించును. చూ. భగవద్గీత (16-వ ఆధ్యా. 1-3 ) “అభయం సత్త్వసంశుద్ధ జ్ఞానయోగ వ్యవస్థితిః, దానం దమ శ్చ యజ్ఞ శ్చ స్వాధ్యాయ స్తవ అర్జవమ్. అహింసా సత్య మధ స్త్యాగ శ్శాన్తి రవైళునం, దయాభూతే వ్వలోలక్వం చూర్ధవం హ్రీ రచాపలను. లేజః క్షమా ధృతి శ్శౌచ మన్రోహో నాతిమానిజా శివన్తి సంపదం దైవీ మభిశాతవ్య భారత.” ఆవ. సంపదాపదలయందు సుజమలమనోవృత్తి. మ. నవనీలోత్పలకోమలంబు లగుచు వ్భాసిల్లు డెందంబు లా ర్యవితానంబునకు న్సిరు ల్లలుగుచో; నాపద్దళ స్పర్వతేం ద్రవిశాలో పలనిష్ఠురంబు లగుచు న్యాపిల్లుఁ జు మండ్రి ప ల్లవవీ కొనతశాత్ర వా సురభికుల్లా నీతి వాచస్పతీ, 55 ఆం ఫ్రీ పల్లవపీఠావత శాత్ర వాచిగుళ్ల వంటి పొదపీఠములకడ నమస్క రించుచున్న శత్రువులు కలవాఁదా (శత్రువులను వశీకరించుకొన్నవాఁడా),<noinclude><references/></noinclude> cchljhhbheiij6nh657wne8dwuzpwce 104 241137 599400 2026-10-30T21:28:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '66 88 నీతిశతకము సురభి... స్పతీ, ఆర్యవితానంబునకు మహాత్తుల సమూహమునకు, డెందం మనస్సులు, సిరుల్ కలుగుచో - సంపదలు కలుగునప్పుడు, నవనీల + ఉత్పలకోమలంబులు క్రొత్తగా వికసించిన నల్లగలువలవ...' 599400 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>66 88 నీతిశతకము సురభి... స్పతీ, ఆర్యవితానంబునకు మహాత్తుల సమూహమునకు, డెందం మనస్సులు, సిరుల్ కలుగుచో - సంపదలు కలుగునప్పుడు, నవనీల + ఉత్పలకోమలంబులు క్రొత్తగా వికసించిన నల్లగలువలవలె మెత్తనివి, ఆగుచుక్, భాసిల్లుచుమ్మ - ప్రకాశించునుకదా! కఠినములు కావు ఆనుట, ఆజత్ దళ =దారిద్ర్యము మొదలగు అనర్థసంకటములు సంభవించినపుడు, పర్వతేంద్ర .. బులు పర్వతేంద్ర పెద్దకొండ యొక్క విశాల - విరివియగు -ఉపల జాతి బండలపలె-నిష్టురంబులు = కఠినమైనవి, ఆగుదుక్, భాసిల్లు (అదైర్యమును ప్రకటింపవు. మహాతులమనస్సులు • సంపదలు సంభవించునేని కలుపకంటె మృదుపుగా నుండును. అనఁగా కరుణామయముగ నుండును. ఆపదలు వచ్చు నేని 'పెద్దకొండు యందలి జాతిబండవలె కఠినముగా నుండును. అనఁగా సంపదలు వచ్చిన గర్వించి.. కఠినులు కారనియు, ఆపదలు వచ్చిన వెలవెలఁభో రనియు భావము. ఇందులకు విపరీతమైనచో వారి మాహాత్మ్యమునకు భంగము కలుగును. వివేకులకును అవివే కులకు సైక మిదియే ఆదరణీయ మార్గము. ' పర్వ కేంద్ర మని చెప్పుట బండజాల సమూహము చేత అత్యంతము దుర్భే దృ మని సూచించుటకు. ఉపమాలంకారము. 'పలె' ఆను ఉపమావాచకము "నీలోత్సలతో మల " అనుసమాసమందే అణఁగియున్నది. తుల్యభావమునకు చూ. 52 వ. "ఆపత్తికాభృతి...”. ఆవ. అన్యదుస్సాధ్య మగు సుజనుల సదాచార ప్రకారము రెండు పద్యము లలో వర్ణించుచున్నాఁడు. మ, అసువు ల్పోవుతఱి స్సఖు స్సయితము న్యాచింపఁ, పద్ద విసువం, డెత్తఱిఁబాపనున్న ఁ జొరఁ, డెందేసల్పు న్యాయార్జనం బు,సదా చార మొనర్చు,నీచునడుగన్బోఁ, డెందు నేర్చెన్బుధుం డసిధారావ్రత మింతయు స్సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ. 56<noinclude><references/></noinclude> 338bbvw51o3y3sn2sv30edkcop0a9yc 104 241138 599401 2026-10-30T21:29:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సు జ న ప ద్ధ తి. 67 సురభి...నృతీ, ఆసువుల్ = ప్రాణములు, పోవుఠేఱిక్" - పోవునమయ మందు (ఇఁక నికరసమయములఁ జెప్పవలయునా? బుధుండు - సజ్జనుఁడు సఖుక్ సయిక ముక్ - స్నేహితునికూడ, యాచింపఁడు (ఇంక నిక...' 599401 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సు జ న ప ద్ధ తి. 67 సురభి...నృతీ, ఆసువుల్ = ప్రాణములు, పోవుఠేఱిక్" - పోవునమయ మందు (ఇఁక నికరసమయములఁ జెప్పవలయునా? బుధుండు - సజ్జనుఁడు సఖుక్ సయిక ముక్ - స్నేహితునికూడ, యాచింపఁడు (ఇంక నికరునిమాట యేలకీ), అవద్దశ = ఆపదలు కలిగినప్పుడు, విసునందు ఇ నిర్వేదముపొందఁడు ఆ హేయబుద్ధిపాలు గాఁడు. ఎత్తఱిక్ ఎట్టి వేళ యందురు, పాపము అన్నకొ పాపకార్యమున్న దానిలో, చొరుడు ప్రవేశింపఁడు. న్యాయ + అర్జనంబు న్యాయమైనవృత్తి దేశ నేసం పాదనము, సల్బుక్ - చేయును. (ఆన్యాయార్జ నము శ్రేయముకాదు గనుక), సదాచారము = మంచినడవడికను, ఒసర్చుకో చేయును. (ఇసియే గ్లామ్యముగావున), నీచుకొ, అడుగకోపోఁడు లేశమైనను ప్రార్థింపఁడు, బుధుడు, అసిధారావ్రతము = (కాలు తెగకుండ) కత్తివాదర మీఁదనడచుటవంటినడవడి, ఇంతయంక్ - ఇదియంత్యం, ఎందుకే నేర్చేడ్ నా ఎక్కడ నేర్చి నాఁడోకదా ! = ప్రాణాపాయసమయమం దైనను ప్రాణ ప్రియుఁ డగు స్నేహితునైనను యాచింపకుండుట, ఆపదలు పైకొన్నను నిర్వేదము పొందని, పాపకార్యము లకు దూరముగ మండుట, న్యాయమార్గముననే ధనవం పొదనము, సదాచారము, దుష్టులను వేఁడకుండుట - అమునీనడవడి కత్తియంచుమీద నడచుటవలె కష్ట చుయినది, అట్లుండియు నీది మహాతులకు స్వభావసిద్ధముగ పట్టుపడినది గాని యుపదేశము చేత రాలేదు. ఆసిధాగా వ్రతము—అసి=కత్తి, ధారణ వాదర (నాఁడియైన యంచు) • 1. కాలు తెగకుండ కల్తీవాదరమీఁద నడచు వ్రతము, 2. కత్తివాదరవి:ద శయనించుటవంటి వ్రతము, 3. ఆసిధారవలె నిశితముగా నుండు వ్రతము. భార్యాభర్తలు తమమధ్య ఖడ్గము నుంచుకొని యేకశయ్యమీఁదనుండియు సలి పెడు బ్రహ్మచర్య వ్రతమం అని బహు విధముల<noinclude><references/></noinclude> lr8ngqktffpvgih1hdyeicj7pt3ygz9 104 241139 599402 2026-10-30T21:29:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '68 88 నీతిశతకము వివరింతురు. అట్లనుటవలన సత్పురుషులు ఎట్టియసాధారణవిధుల ననుష్ఠింతురో విదిత మగును. ఆప, సుజనవర్తనమున ప్రజారాంతరము. దు,ఒసగు౯ గుప్తముగాగృహాగతుఁ బ్రియంబొందించు మే...' 599402 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>68 88 నీతిశతకము వివరింతురు. అట్లనుటవలన సత్పురుషులు ఎట్టియసాధారణవిధుల ననుష్ఠింతురో విదిత మగును. ఆప, సుజనవర్తనమున ప్రజారాంతరము. దు,ఒసగు౯ గుప్తముగాగృహాగతుఁ బ్రియంబొందించు మేల్చేసిమా నసమేతుండగు,నన్యు మేలు సభలన్వ్యాఖ్యానమున్సల్చుఁ, శ్రీ వ్వెసలారండు సిరిం, బరుం దెగడఁబోఁ డెచ్చోట నేర్చెనుం డసిధారావ్రత మింతయు న్సురభీమల్లా నీతివాచస్పతీ, 57 సురభి... స్పతీ, బుధుండు= సత్పురుషుఁడు, గుప్తముగా - రహస్యముగా a ఇచ్చును (ప్రకాశముగా కాదు), గృహ ఆగతు ఆకన యింటికి వచ్చినవానిని, ప్రియంబు = (ఎదురుకొని లేచుట, అభివాదనను, మొదలయిన వ్యాపారవిధానముల చేత) ఆశవిశభీష్టమును, ఒందించుకోకపొందునట్లు చేయును. (పరాఙుఖము చూపఁడు). మేలే చేసి ఉపకారము కావించి, మాననమే తుండుమాటలాడక ఊరకుండువాఁడు, అగును, (ప్రకటన చేయఁడు). సభలక్ రాజసభ విద్వత్సభలయందు, అన్యుమేలు - ఇతరులు చేసినయు ప్ర కారమును, వ్యాఖ్యానముల్ సల్పుక్ జనిఫరించి ప్రఖ్యావనము చేయును, (ఆవిషయమున తూష్టీంభాపము దూపఁడు; ఆట్లు చేసిన కృతన్నుఁ డగును), వీరి సంపద యందు, క్రొవ్వు - గర్వమును, ఎసలారండు - అతిశయించనీయఁడు, పరు =అన్యుని, తెగడ పోఁడు - నిందించుటకు ఆరంభింపఁడు (తిరస్కరింపఁడు) ఆత్మప్రశంసను, పరనిందను వర్జింపవలయును అని పెద్దల వాక్యము. (బుధుండు ఎచ్చోట అసిధారావ్రతము ఇంతయు నేర్చిను 56-వ గద్యము క్రింద చూ.] రహస్యముగ దానము సేయుట, ఇంటికి వచ్చిన వారిని ఆదరించుట, ఒకరికి, చేసిన మేలును చెప్పకుండుట, తన కితరులు చేసిన మేలును సభలయందు ప్రకటిం చుట, సంపదలు వచ్చినను గర్వించకుండుట, ఇతరులను గూర్చిన ప్రస్తానము.<noinclude><references/></noinclude> lmw1dfrf1x3l1jfver79p8cq0wyntx0 104 241140 599403 2026-10-30T21:29:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సు జ న ప ద్ద తి 69 -లలో వారిని నిందింపకుండుట అనునీయసిధారా వ్రతము సత్పురుషులు స్వత -స్సిద్ధముగఁ గలుగునడేగాని యుపదేశమువలన లభ్యపడునది కాదు. సముచ్చయాలంకారము. చూ. . 45. ప. అధములు, మధ్య...' 599403 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సు జ న ప ద్ద తి 69 -లలో వారిని నిందింపకుండుట అనునీయసిధారా వ్రతము సత్పురుషులు స్వత -స్సిద్ధముగఁ గలుగునడేగాని యుపదేశమువలన లభ్యపడునది కాదు. సముచ్చయాలంకారము. చూ. . 45. ప. అధములు, మధ్యములు, ఉత్తములు ఆగువారివృత్తి భేదములు. చు. అడఁగు న్డోయము త ప్తలోహపతితంబై, పద్మినీపత్రమం దిడిసన్తు త్తెముభంగి సుండు, రుణి యై యేర్పాటగు న్ను క్తిలోఁ బడీ యందే,ఖలమధ్య మోత్తములను నాటించు మే లిట్ల యై యడరు జము గ్రమంబుతో సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ. 53 సురభి... స్పతీ, తోయము - నీరు, తప్తలోహపతితంబు = చక్కఁ నా కాల్పఁబడిన యినుమునందుపడినట్టిది, ఐ, ఆడఁగు - నశించును (కంటి కేమాత్రము కనఁబడక రూపఁడగును). (అంటినే), పద్మినీపుత్ర నుందు = తామరాకు మీద ఇడిన - ఉంపఁగా, ముత్తెముం భంగిత్ = ముత్యముపలె, ఉండుక్, (ముత్తెపురూపు పొందును గాని అచ్చముముత్యముగా మాఱదు.) (ఆనీ రే), శుర్తిజ్ ముత్తెపుచిప్పలో, పడి, ఆందే అచిప్పయంటే, మణి ఐ జ రత్నముగానే, ఏర్పాటు అగు = తయారగును (మాజును.) ఖల మధ్యమ ఉత్తములకు నీచులకును, మధ్యములకును, ఉత్తములకును, పాటించు - ప్రావీంచు. మేలు ఉ ఉపకారము, ఇట్ల ఐ = ఈ విధ మైన ఫలములు కలిగినదై, క్రమంబుగా నా పరుసగా, ఆడరుకొ"చుము = వ్యాపించునుచుమా. = ఎఱ్ఱగా కాలియున్న యినుముపైన పడిననీటి చుక్క, రూపులేక నశించి పోవును. ఆనీటిచుక్కయే తామరాకుమీఁద ఉండినచో ముత్యము ప లెతోఁచును. అబిందువే ముత్తెపుఁజిప్పలోఁ బడు నేని ముత్యమే అగును. ఇట్లే ఆధములను, మధ్యములను, ఉ త్తములను కొలుచువారికి ఆయాయా శ్రమానుసారము సర్వ నాళము, కృతక సౌఖ్యము, వాస్తవసౌఖ్యమును కలుగును. కనుక మహదా శ్రయమే కర్తవ్యముగాని నీచా శ్రయముకాదు.<noinclude><references/></noinclude> kdzfj3i0jhed0ny5zo9rkjrwqydwkl1 104 241141 599404 2026-10-30T21:29:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '70 నీతిశతకము "నీచా శ్రీ యోనకర్తవ్యః కర్తవ్యో మహదాశ్రయః" అని వచనము. [లోక ప్రసిద్ధమగు ఉత్తమమధ్యమాధములను క్రమమును కవి యిట. పాటింప లేదు.) క్రమాలంకారము చూ.ప. 50. "కృణవృత్తిన్జలవృత్తి...' 599404 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>70 నీతిశతకము "నీచా శ్రీ యోనకర్తవ్యః కర్తవ్యో మహదాశ్రయః" అని వచనము. [లోక ప్రసిద్ధమగు ఉత్తమమధ్యమాధములను క్రమమును కవి యిట. పాటింప లేదు.) క్రమాలంకారము చూ.ప. 50. "కృణవృత్తిన్జలవృత్తి.”కడపటి పాద విషయమును తక్కినమూఁడు పాదములలోని విషయము చే సమర్థించుటచేత అర్థాంతరన్యాస మనియు చెప్పవచ్చును. సూర్యుఁడు స్వాతినక్షత్రరాశిం జేరినపుడు, అనఁగా స్వాతిశా యందు, ముత్తెపుఁజిప్పలు సముద్రో పరిభాగమున వచ్చి తమ చిప్పలను తెఱచు కొనియుండు ననియు, అప్పుడు వానియుదరమునఁ బడిన వర్ష జలబిందువులు ముత్యము అగుననియు ప్రాచీనాచార్యుఁడు వరాహమిహిరుఁడు తన బృహత్సం హిఠలో నుడివియున్నాఁడు. ° ముత్యము: రత్నములు తాతిసంబంధమైనవి, జాలిసంబంధము కానివి అని రెండు విధములు. మొత్తమున నవి తొమ్మిది: ముత్యము, పద్మరాగము, వజ్రము, ప్రవాళము (జగడము), మరకతము, నీలము, గోమేధికము, పుష్య రాగము, వైదూర్యము అనునవి. లోహము = (1) బంగారులోనగునవి, (2) ఇనుము. = ముత్తెము, ముత్తియము, ముత్యము అనునవి రూపాంకరములు (వి) నక్తికము (ప్ర) పద్మినీపు శ్రము — పద్మినీ = తామరతీఁగ యొక్క పత్రము ఆకు. ఆవ. సత్పుత్తాదికము జన్మాంతర పుణ్యముచేతఁగాని లభించదు. మ. జనకు నోచినవాఁడు పట్టి; పతికి స్సంప్రీతి గావించునం గన యిల్లాలు;సుఖాసుఖంబుల సమాకార క్రియుండాప్తుఁ; డెం దును బుణ్యాతులకిట్టి మూడు వహులున్లోకంబులోఁ జేకుఱు హనుమత్కేతనవి క్రమా సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ, 59<noinclude><references/></noinclude> brln6u57rkfp7s89kp83cjznsnnn0r6 104 241142 599405 2026-10-30T21:29:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సు జ న ప ద్ధ తీ 71 హనుమత్ కేతన విక్రమా = హనుమంతుని టెక్కెము గాఁగల్గిన ఆర్జు మునివంటి పరాక్రమముగలవాఁడా, సురభి... స్పతీ, జనక తండ్రిని, చినవాఁడు : 1 . అన్న పానాదులిడి కాపాడువాఁడే, వట్ట...' 599405 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సు జ న ప ద్ధ తీ 71 హనుమత్ కేతన విక్రమా = హనుమంతుని టెక్కెము గాఁగల్గిన ఆర్జు మునివంటి పరాక్రమముగలవాఁడా, సురభి... స్పతీ, జనక తండ్రిని, చినవాఁడు : 1 . అన్న పానాదులిడి కాపాడువాఁడే, వట్టి కొడుకు, పతికి mభర్తకు, సంప్రీతి = మిక్కిలి ప్రియమును, కావించు+అంగన = చేయునట్టి ఆఁడుడే, ఇల్లాలు = భార్య, (యదృచ్ఛగానుండునట్టిదిగాదు), సుఖ+అసుఖంబు ల = సంపదలు కలిగినపుడును ఆపదలు కలిగినపుడును, డ, సమ+ఆకార క్రియుండు = సమానమైన యుపకారము కలవాఁడే (ఒక్కరీతిగ ప్రేమించు వాఁడె), ఆప్తుఁడు = మిత్రుఁడు, ఎందును = ఎప్పుడుగాని, పుణ్యాత్ములకు ఆ పుణ్యము చేసినవారికి, ఇట్టి మూఁడు వహులు - ఈమూఁడువిధములును, లోకంబులో = లోకమునందు, చేకు లభించును (సిద్ధించును), = తండ్రిని అన్నపానాదు లికి పోషించువాఁడే కుమారుఁడు; భర్తకు హితము కోరునదియే భార్య; ఆపదయందును సంపదయందును ఏకరీతిగా ప్రేమించువాఁడే స్నేహితుఁడు. ఇట్టిపుత్రుఁడు, భార్య, స్నేహితుఁడు ఆను ముగ్గురును పుణ్యవు చేసిన వారికిఁ గాని లభింపరు. పుత్రః - ఫుల్ అనుసరమునుండి తరింపఁజేయువాఁడు అనునర్థమును సార్థకము చేయు వాఁడు; పుట్టుటమాత్ర మే కాదు, "తండ్రి బ్రతికియున్న కాల మున ఆయన చెప్పినట్లు చేయుచు మంచినడవడిక వల్లకు, గతించిన వెనుక ప్రతి సంవత్సరమును మరణదినమున భూరిభోజనము పెట్టుటవల్లను, గయా క్షేత్రమాన పిండదానము చేయుటపల్లను, కడుపునఁబుట్టిన వానికి పుత్రత కలుగును.” అని స్మృతివాక్యము. ఇల్లాలు - ఇల్లు + ఆలు = గృహిణి. ఐతిభక్తివర, సాధ్వి, శాంక, సత్యభాషిణీయం నగు ఇల్లాలు పతి వ్రత అప్తుఁడు రహస్యమును పొందువాఁడు - స్నేహితుఁడు. ఆపదలు -<noinclude><references/></noinclude> td97b1ofrfq16n26gh49a3ebyq0sqzl 104 241143 599406 2026-10-30T21:29:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '72 నీతిశతకము వచ్చినను విడువక సకాలమున సాయపడునాండే, సన్మిత్రుఁడు అని పెద్దలు - కావించు+అంగన = కానించునంగన ఉదంతతద్ధర్మార్థశ విశేషణమున కచ్చు పరమగునపుడు నుగాగమ మగం, - వహి (ఏ. వ.) వహు...' 599406 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>72 నీతిశతకము వచ్చినను విడువక సకాలమున సాయపడునాండే, సన్మిత్రుఁడు అని పెద్దలు - కావించు+అంగన = కానించునంగన ఉదంతతద్ధర్మార్థశ విశేషణమున కచ్చు పరమగునపుడు నుగాగమ మగం, - వహి (ఏ. వ.) వహులు (ల. వ.); చేకుఱు రూ, చేకూఱు, అప. లోకములో మిక్కిలి గౌరవము నొందు పెద్దలనడవడిని వర్ణించు చున్నాఁడు. 19 6C మ. పర కార్యంబు లొనర్పఁగాఁ దమపను ల్పాటిల్లు; నోర్వస్థలో త్తరులౌ మూర్ఖుల పెంపఱుజ్ బరుచరిత్రల్ మెచ్చన్మా యమౌ చరితం బెన్నిక కెక్కు;నము అయినన్సర్వోన్నతత్వస్థి తుల్ జరగుం దజ్ఞల కెట్లోతో సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ, సురభి...స్పతీ, శజ్ఞులకు - మహాత్ములకు, పరకార్యంబులు ఇతరుల కార్యములను, ఒనర్పఁ గాద్ చేయఁగా, తమ పనుల్ తనకార్యములు (స్వప్రయోజనములు), పొటిల్లు = సిద్ధించును. (పరకార్యతత్పరతవల్ల 7 లేమ ప్ర యోజనమునుసాధించువారు కాని ఏకాంతక చేత కాదు.,) ఓర్వజ్ ఓర్చు ట చేత (ఆశ్లేషణ చేయుట చేత కాదు) ఖల ఉత్తరులు - దుర్జనులలో గొప్ప వారు (అత్యంకనీచులు అనిభావము), ఔ ఆగు, మూర్ఖుల పెంపు = మూర్ఖులు యొక్క మహత్త్వము, అటర్ ఇష్ యించును. ఓర్పే వారికి హృదయళలు మగును), పరుచరిత్రల్ = ఇతరుల సౌజన్యాది గుణములను, 'మెచ్చ" " మెచ్చుటచేత, (ఆత్మ ప్రళంన చేసికొనకుండుటచే, ఆత్మీయము ఔ - కన యొక్క చరితంబు = నడవడిక, ఎన్నికకు ఎక్కు - ప్రకటన మగును నమ్రులు అయినవి ఇవినయవంతులైనను, సర్వ + ఉన్న తత్వస్థితుల్ -సకలవిధ ఔన్నత్యములును, కష్టాలకుతో మహాత్తులకు, ఎట్టోకో వివిధమున, జరగు". 00 3<noinclude><references/></noinclude> 81txozwdhiu350g9qk51nt8ggiwh2ks 104 241144 599407 2026-10-30T21:30:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పరోపకార ర పద్ధతి 73 సత్పురుషులు అణఁడువగలిగి వర్తింతురు, ఆయణఁకువవలన నే లోకులు వారిని ఉన్న దశలో నంతురు. వారు పదుల కార్యముల నెంత శ్రమకోర్చి యైనను చేయుదురు. అమంచితనమున కితరులు...' 599407 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పరోపకార ర పద్ధతి 73 సత్పురుషులు అణఁడువగలిగి వర్తింతురు, ఆయణఁకువవలన నే లోకులు వారిని ఉన్న దశలో నంతురు. వారు పదుల కార్యముల నెంత శ్రమకోర్చి యైనను చేయుదురు. అమంచితనమున కితరులు వారికార్యములను సానుకూ లము చేయుదుందురు. తమ్మ నిందించువారియెడ ఓర్పు చూపుదురు. అట్టోర్చు కొలఁదియు నాదుష్టుల పెంపు తగ్గుచుండును. ఇతరులసుగుణములనే శ్లాఘించుట చేత తమ సుగుణములను తెల్లము చేయుదురు. ఇట్టి ఆశ్చర్యకర మగు నడవడిగల మహాత్తు లెల్లవారికిని పూజ్యులే యగుదురు. విరోధాభాసాలంకారము. పరోపకార ప కార ప ద్ధ తి. ఆవ. సుజనులు పరోపకారపరులు గావున సుజనపద్ధతి యనంకర్ మా పరోపకారపద్ధతిని వర్ణించుచున్నాఁడు:. శా.న్యాయంబొప్ప ఫలించియున్న హిజముల్న మంబు లైకన్పడుం, దోయంబు కొనియు స్విదూరముగ నుండు నేఘ, మత్యున్నత శ్రీయుక్తుండయియు విన మ్రతఁ బ్రవర్తిల్లు బుధుం డార్యులా హా యీదృక్చరితు లేదా సురభికుల్లా నీతివాచస్పతీ. 61 అడఁకువ పరోపకారులకు సహజగుణము, - సురభి... స్పతీ, న్యాయంబు ॥ స్వధర్మమునుండి చలింపకుండుట, ఒప్పక్" ఆ ఒప్పుచుండఁగా, మహిజముల్ పనస మామిడి మొదలగు చెట్టులు, ఫలించి పండ్ల కాపుకలిగియు, న మ్రంబులు ఐజవరిగినవై, కన్పడుకో" కనువడును, మేఘము మబ్బు, తోయంబుక్ నీటిని, కొనియ పట్టుకొని యుండియును, విదూరముగ న్ = ని శేషము దూరముకాకుండునట్లుగా (సర్వత వర్షించునిమిత్తము కొంచే మెత్తున సంతరిక్షమున సంచరించుచు), ఉండు. బుధుండు పడ్డారుఁడు, అతి+ఉన్నత+శ్రీ+యక్తుండు = మిక్కిలి యధికమైన -<noinclude><references/></noinclude> ccggvoshvun4phsd2vm58yqmtu20ixn 104 241145 599408 2026-10-30T21:30:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '74 " నీతిశతకము సంపదతో కూడినవాఁడు, ఆయియున్ = అయినప్పటికిని, విన్న మళం ఆడుకు ఫతో, ప్రవర్తిల్లుకో" ఆ నడచుకొనును (తీష్ణుస్వభావులు కా రని భావము.) ఆర్యులు=మహాత్తులు, ఈదృక్ చరితులే కదా...' 599408 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>74 " నీతిశతకము సంపదతో కూడినవాఁడు, ఆయియున్ = అయినప్పటికిని, విన్న మళం ఆడుకు ఫతో, ప్రవర్తిల్లుకో" ఆ నడచుకొనును (తీష్ణుస్వభావులు కా రని భావము.) ఆర్యులు=మహాత్తులు, ఈదృక్ చరితులే కదా - ఇటువంటి నడవడి (ఈసమక మొదలగునవి) కలవారుకదా ! ఆహోం ఆశ్చర్యము ! (స్వభావసిద్ధము కాని తెచ్చుకోలు కాదు అనిభావము.) వృక్షములు పండ్లకాపుచే బరువెక్కి క్రిందికి వంగును; మేఘములు నీళ్ల బరువుచే క్రిందికి వ్రేలాడును; ఇదే సజ్జనులును సంపదలచే విన్నములగు దురు, ఆడఁకువ పరోపకారులకు స్వతస్సిద్ధగుణము, మహాత్ములు పరోపకారా ర్థము కలుగు క్షేశమును క్షేశముగా భావించరు. “పరోపకారమునకై వృక్షములు ఫలించును; నదులు ప్రవహించును; పశ్వాదులు తిరుగులాడును; ఈశశీరము పరోపకారముతో అ " అని పెద్దల వచనము. అర్థాంతరన్యాసాలంకారము; శ్రీదీపశము, మాలా ప్రతివస్తూపను, ఆ ప్రస్తుత ప్రశంసయం కలవు. మహీజము భూమినుండి మొలచినట్టిది- చెట్టు. రూ. మహీజము. విదూరము దూరము కానిపి - కథా- ప్రసిద్ధార్థక మగు నవ్యయము. దయావంతులకు ముఖ్యము లగు నలంకారములు. మీ చెవికి గుండల మొప్పు గాదు, శ్రుతమే; చేదమికి సంకణం బు విభూషాఢ్యముగాదుదాన మెమహిన్బుణ్యాత్తు నామేనికి ప్రవిలేపంబులు గావు సొము, లుపకార ప్రౌథియే; నిక్కమౌ లవి తేంద్రాతిగ వైభవా సురభీముల్లా నీతివాచస్పతీ. 62 అని కేంద్రాతిగ వై భవా = ఆల్ప సంగఁ జేయఁబడిన ఇంద్రునియొక్క ఐశ్వర్యముగలవాఁడా (ఇంద్రు నివిభవమానకన్నను మించినవిభవము కల<noinclude><references/></noinclude> ftgb485i7dksmvukm2jpyc7dg6svqwc 104 241146 599409 2026-10-30T21:30:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పరోపకార పద్ధతి = 75. వాఁడా), సురభి...స్పతీ, మహిక్ - ఈభూమియందు, చెవికిన్, కుండలము బంగారు, రత్నములుకూర్చిన కర్ణభూషణము, ఒప్పు, అందము, కాదు, శ్రుతమే. (శాస్త్రముల) వినికియే, చేదమ్మికి | తా...' 599409 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పరోపకార పద్ధతి = 75. వాఁడా), సురభి...స్పతీ, మహిక్ - ఈభూమియందు, చెవికిన్, కుండలము బంగారు, రత్నములుకూర్చిన కర్ణభూషణము, ఒప్పు, అందము, కాదు, శ్రుతమే. (శాస్త్రముల) వినికియే, చేదమ్మికి | తామరవంటి చేతికి, కంకణంబు=లంగారు కడియము, విభూషాఢ్యము జరిగినయాభరణము, కాదు, దానమే= (సత్పాత్ర మునకు) ఇచ్చుటయే, పుణ్యాతు నేమేనికి = మహాత్తునిశరీరమునకు, సొమ్ములు = ఆభరణములు, భ్రని లేపంబులు = కస్తూరి, పచ్చకర్పూరము మొదలగునవికలిపిన చందనాదులు, కావు, ఉపకారప్రౌఢియే - పరులకు హితమాచరించుటయందుఁ గల నేర్పే. నిక్కము ఔజొ = ఇది నిశ్చయము. శాస ములవిని పురుషుల చెవులకు శాస్త్ర శ్రవణ మలంకారముగాని కుండలములు గావు. హస్తములకు సత్పాత్ర దానముగాని కంకణములుగావు. దేహమున కలంకారము పరోపకారముగాని చందనాదులపూఁత గాదు. మహాత్ములకు శాస్త్రమ కిడి మొదలగునవియే స్వాభావికాలంకారములు: అవి నాళ 'మొదనిని. (చూ. హా. 53.] చెలి మొదలగువానికి కుండలాదులు గాక శాస్త్ర శ్రవణాదిక మే ఆలం కారములుగా చెప్పుట చేత పరిసంఖ్యాలంకారము. ( ప్రశ్న కలిగినను లేకున్నను, ఒకటిచొప్పుటవలన ఆట్టిదే మలోక దాని నిషేధము శాబ్దముగానీ అర్థముగాని ఆగు నెడల పరిసంఖ్యాలం కారము.) వేదమిళమ్మి (ఆశామర) వంటి చేయి. ఉపమాన వాచక పదము కడపట నున్నది గాన ఉపమానో తరపద కర్మధారయము; దీనికి ఉపమితసమాసమనియుఁ బేరు. నీమేను = రికి + మేను - ప్రాతాదుల తొలియచ్చుమీది వర్ణముల కెల్ల లోపము బహుళము; క్రొత్తశబ్దమున కాద్యక్షర శేషమునకు పరు షేశరములు జరములగునపుడు వానికి ద్విత్వమగు; ఆన్యములకు సహిత మిక్కార్యములు. కొండొకచోఁ'గానంబడియెడి. ఆవ. మహాత్ములు స్వభావము చేతనే పరహిత మాచరింతురు. ము. జలజాతంబులు వేఁడెనే రవి విశాసం బొందఁగాఁ జేయుఁ;గ<noinclude><references/></noinclude> 46dtq1lijldydo707vhux2ey6riphkc 104 241147 599410 2026-10-30T21:30:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ':76 నీతిశతకము ల్వలు ప్రార్థిం చెనికి చందమామయను వేలంబొప్పరంజించు; లో కులులంచం బిడి రే;తఱి స్థలము మేఘుండిచ్చుఁబుణ్యాత్మ కుల్ దలఁప న్విశ్వహిత క్రము ల్సురభిమల్లా నీతివాచస్పత...' 599410 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>:76 నీతిశతకము ల్వలు ప్రార్థిం చెనికి చందమామయను వేలంబొప్పరంజించు; లో కులులంచం బిడి రే;తఱి స్థలము మేఘుండిచ్చుఁబుణ్యాత్మ కుల్ దలఁప న్విశ్వహిత క్రము ల్సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ. 63 సురభి... స్పతీ, జలజాఠంబులు పద్మములు, వేఁడె నే ప్రార్థించినవా ? (లేదు అసిభావము), రవీ= సూర్యుఁడు, (వానిని), వికాసంబు ఒందంగా ఇ వికసించునట్లు (పుష్పించునట్లు) గా, చేయంతి, కల్వలు = కలువలు = ఉత్పల ములు, ప్రార్థించినే, చందమాను, అను వేలంబు ఎల్లప్పుడు, ఒప్పుకో ఉడిప్పగు నట్లుగా, రంజించుజ్జరంజిల్లఁ జేయును, లోకులు జనులు, లంచంబు+ఇడి రే రా? లేక - సరియైనవేళలో, మేముఁడు, జలము ఆ నీటిని, ఇచ్చుకో ఇవర్షించును. తలఁపక్ ' ఆలోచింపఁగా, పుణ్యాత్మకుల్ మహాతులు, -విశ్వహిత క్ర ముల్ జలోకమునకు పాఠము చేయుటయే కార్యముగా గలవారు. వికసింపఁజేయు మని తామరలు సూర్యుని ప్రార్థింపవు; అతఁడే వానిని విశాస మొందించును. కలువలు చంద్రుని తమ్మ పుష్పించఁ జేయుమం వేఁడుకోవు; తానుగానే చంద్రుఁడు వానిని వికసింపఁజేయును. లోకులు -వర్షింపు మని మేఘునకు లంచమాయకు; తానుగానే అతఁడు వర్షించును. ఇట్లే సత్పురుషులును ఇతరుల ప్రార్థన ముక్కఅలేకయే వారికి హితము చేయంచుందురు. సామాన్యముచేత విశేషార్థమును సమర్థించుటచేత అర్థాంతరన్యాసా "లంకారము. అను వేలము = ఆభ్యయము. . చందమామ - (బి) చంద్ర ముఁడు - (ప్ర.) మేఘుఁడు - ఆ ప్రాణివాచకములైన కొన్ని తత్సమములు మహద్వివర్ లింగములు, మహత్తులు నగు. వివత్ లేనిచో మేఘము. విశ్వజభూమి, లోకము. జలమునుండి పుట్టినది జలజాతము - తామర,<noinclude><references/></noinclude> 6z2w8vpluoegqqdotj0q9a9i56of273 104 241148 599411 2026-10-30T21:30:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పరోపకారప ద్ద తి 77 అవ. ఉత్తమమధ్యమాధముల వర్తనములు. మ.తమయర్థంబుత్యజించికూర్తురు పరార్థంబు త్తముల్ మధ్యములో తమయర్థం బఱకుండఁ గూర్తురు పరార్థంబుల్, పరార్థంబు స్వా ర్థముకై త్ర...' 599411 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పరోపకారప ద్ద తి 77 అవ. ఉత్తమమధ్యమాధముల వర్తనములు. మ.తమయర్థంబుత్యజించికూర్తురు పరార్థంబు త్తముల్ మధ్యములో తమయర్థం బఱకుండఁ గూర్తురు పరార్థంబుల్, పరార్థంబు స్వా ర్థముకై త్రుంతురుమర్త్య రాక్షసులు, వ్యర్థం బల్గియన్యార్థముల్ సమయం జేయ మనుష్యులే సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ, 64 సురభి...స్పతీ, ఉ త్తముల్ ఇఉ త్తమజనులు, తమ + ఆర్థంబు = తమ ప్రయో జనములను, త్యజించి=వదలుకొని, వర+ ఆర్థంబు = ఇతరులయొక్క ప్రయోజన ములను, కూర్తురు సాధింతురు. మధ్యముల్ = సాధారణులు, తమ+అర్థంబు= తమ ప్రయోజనములు, ఆఱక + ఉండక్ = భంగ మొందకుండునట్లుగా, పరిషా ఆర్థం బుల్ =ఇతరుల ప్రయోజనములను, కూర్తురు కూడఁ బెట్టుదురు. స్వార్థముకై = కమ ప్రయోజనమునిమి త్తము, పరార్థంబు ఇతరుల యర్థమును, మర్త్యరాక్షసులు జనునుష్యరూపులగు రాక్షసులు, త్రుంతురు చెడఁగొట్టుదురు. వ్యర్థంబు = నిష్ప్ర యోజనముగా (శ్రమకు కలుగు ప్రయోజనము కూడ లేకున్నను), అల్గిజ అలిగి = కోపముగొని, అన్యార్థముల్ = ఇతరుల ప్రయోజనములను, సమయజ్ చేయజ్ నాళ మొనర్చుటకు, (ప్రయత్నించువారు), మనుష్యు లేదా మనుష్యు లగుదురా? (కారు అసిఙ్ఞానము.) = తమకార్యములను విడిచి పరుల కార్యమును సాధించువారు సత్పురు షులు. తమకార్యములకు భంగమారానీయకయే యితరుల కార్యములను నె రువారు మధ్యములు(సాధారణులు), తమ కార్యములనిమిత్తము పరుల కార్య ములను చెడఁగొట్టువారు మనుష్యులలో అధములు, రాక్షసులవంటివారు. తమ కేలాటిలాభమును లేకయే ఇతరుల కార్యములను చెడఁగొట్టువారు మనుష్య మాత్రులు కానే కారు, ఆనఁగా, వారు పరమనీచులు. - భూర్తురు-ళూర్చు ధాతువు, తద్ధర్మార్థక ప్రధమ పు బహువ కూర్చుదురు. చువర్ణంబుతోడ దుగ్దకారంలు కకారంబగు. కూర-దు. కూరురు కూర్తురు.<noinclude><references/></noinclude> t2jl69pzktmkk12ed35grljzpjrccmp 104 241149 599412 2026-10-30T21:31:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '78 79 నీతిశతకము అట్లే, గ్రుంచుదురు - క్రుంతురు. . అర్థము = శబ్దార్థము, ఇంద్రియార్థము, కారణము, ధనము, నివృత్తి, -న్యాయము, ప్రయోజనము, వస్తువు. -మ. సమయం బైన నొసంగు, మే లైలుపు, దోషంబు నివారి...' 599412 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>78 79 నీతిశతకము అట్లే, గ్రుంచుదురు - క్రుంతురు. . అర్థము = శబ్దార్థము, ఇంద్రియార్థము, కారణము, ధనము, నివృత్తి, -న్యాయము, ప్రయోజనము, వస్తువు. -మ. సమయం బైన నొసంగు, మే లైలుపు, దోషంబు నివారించు, నొఁ చ్చెము దాఁచుం, బ్రకటీకరించు గుణము, ల్చేడ్పడ్డ వేళ న్విడం|డు,మహామిత్రునిచంద మిట్టులనుచున్నూ చించి రార్యో త్తముల్ | సమరమై తలఫల్గునా సురభిషల్లా నీతివాచస్పతీ. 65 సమరక్షాతల ఫల్గునా - స్పతీ, సమయంబు ఐన ఇచ్చును; మేల్ = యుద్ధభూమిని అర్జునునివంటివాఁడా, సురభి... (ఆవశ్యమయిన) సమయమందు, ఒసంగుకో " మేలుకలిగించుపరులను, తెలుపు, దోషంబున్ = పాకు కార్యములను, నివారించుకో (ధర్మోపదేశము చేయుటచేత) అడ్డగించును. = అవమానమును (కోఱఁలేను), దాఁ చుక్మఱుగుపఱుచును ( ఎట్టి సందర్భములందును ప్రకటింపఁడు), గుణముల్ సౌశీల్యాదిగుణములను, ప్రక టీకరించు = వెల్లడిచేయును (మఱుగు పఱుపఁడు), చేడ్పడ్డ వేళ ఇక్కట్టును పొందినసమయమందుకూడ, విడంగ జనిడువఁడు, మహామి త్ప్రు నిచందము -మంచిస్నేహితునిలక్షణము, ఇట్టులు - ఇట్టిని (మేలొసంగుట మొదలగు గుణ ములు కలిగియుండుట), అనుచుకో, ఆర్యోత్తముల్ = పెద్దలు, సూచించిరి తెలియజే సప్లైత్తుఁడు ఆపశ్యక మైనప్పుడు తనమిత్తుని కిచ్చును. మంచిపనులను జేయఁటకు ప్రోత్సహించును. పాపకార్యములను చేయనీయఁడు. స్నేహితుని యందలి లోకములను దాఁదును; సుగుణములను ప్రకటించురు. ఇక్కట్టుకలిగి నప్పుడు సయితము విడువఁడు. మహామి క్త్రుని భర్మ మిట్టి దని పెద్దలు చిన్న · యున్నారు.<noinclude><references/></noinclude> hxutcyhfuxtadhbqgc3otuy4kst7iqo 104 241150 599413 2026-10-30T21:31:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '" పరోపకార ప ద్ద తి 79 99 చేడ్పడ్డ చేప్పడు+ఇనల్ - ఇనక్, ఇన జరమగునపుడు పద్వా దుల తుదివర్ణమునకు ఆకారముతోఁ గూడిన ద్విత్వము వైకల్పికముగ నగును. ఆగుచో 'ఇన' లోపించును. పడు, ఇడు, చెడు, కగు, ఆన...' 599413 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>" పరోపకార ప ద్ద తి 79 99 చేడ్పడ్డ చేప్పడు+ఇనల్ - ఇనక్, ఇన జరమగునపుడు పద్వా దుల తుదివర్ణమునకు ఆకారముతోఁ గూడిన ద్విత్వము వైకల్పికముగ నగును. ఆగుచో 'ఇన' లోపించును. పడు, ఇడు, చెడు, కగు, ఆను, కను, కొను, తీసు, మను, చను అనునవి పడ్వాదులు. వీడండు - ఏడు ధా. వ్యతిరేకార్థక ప్రథమ పు. ఏ. ఆప, నీరశ్రీ రదృష్టాంతముచే సప్లైత్రి వర్ణనము. మ. మును తన్గూడిననీళ్లకు నిజగుణంబు ల్పా లిడుకో, బాలు గ్రాం గునెడ స్వాని నటించి యజ్ఞలము గ్రా గుర్ దానె, తన్మి త్ర నా గ్రా తన్మిత్రనా శనమునకొని పహ్నీ ఁ గూలఁజనుఁ బా,ల్మాంతంబొనర్చు జలం బరియం బిట్టిని సఖ్యము ల్సురభిదుల్లా నీతివాచస్పతీ, 16 సురభి... స్పతీ, మును=పూర్వము, తక్ = తన్ను, కూడిశ=కలిసియున్న (తనతో చెలిమి చేసిన), నీళ్ల కుక్, నిజగుణరిబుల్ మాధుర్యము, ధావళ్యము మున్నగు తనగుణములను, పాలు, ఇడు ఇచ్చెను. పాలు, త్రాఁగు + ఎడర్ కాఁగునట్టి సమయమందు (దుఃఖకుడు వేళ), వానిక్ = ఆపాలను, నటించి తానుగా భావించుకొని, (తానే అనియెంచి) ఆజలము, కానీ, గ్రాఁగు. (ఆవి రిగా మారును; అగ్నిప్ర వేశ మొనర్చును), తల్+మిత్ర + నాశనము" = ఆ స్నేహితుని నాశనమును, పాల్ జపాలు, కల్గిని చూచి, వహ్నిజ్ నిప్పులో, `కూలక్" - పడుటకు, చనుకోపోవును (ఆరంభించును). (నీళ్లుకుష్కిండఁగా పాలుపొంగును), (ఆపొంగును), జలంబు=నీరు, శాంతంబు+ఒనర్చున్ =శమింప జేయును. (కొంచెము చల్లనినీరు చల్లఁగా పొంగుతగ్గును అని భావము. దుఃఖమం తీఱి ఆత్మహత్య చేసికొన నెంచిన ప్రయత్నమును మానుకొనును.) అనయంబు ఎల్లప్పటికిని, సభ్యముల్ = చెలిమి లక్షణములు, ఇట్టివి, b పాలు తనతోఁ గలసి స్నేహము చేసికొన్న నీటికి తీయఁదనము తెల్లం దనము మొదలైన తమగుణములనన్నిటిని తల్లి రామే ఇచ్చినది. కిదకు ఆపాలను<noinclude><references/></noinclude> gh91glfoy76m03lm0tgprt4fdtplg5s 104 241151 599414 2026-10-30T21:31:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '80 కారు ఆపా అగ్నిలో సంతాపము చెందఁగాఁ జూచి సహింపలేక నీరు పాలతో సమానముగా తన్నుఁ గూడ తపింపఁజేసికొని ఆవిరియై పోయెను. తనకు మిత్రి దుగు జలముమీఁది ప్రేమచే దానియాపదను జూడఁజాలక పాల...' 599414 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>80 కారు ఆపా అగ్నిలో సంతాపము చెందఁగాఁ జూచి సహింపలేక నీరు పాలతో సమానముగా తన్నుఁ గూడ తపింపఁజేసికొని ఆవిరియై పోయెను. తనకు మిత్రి దుగు జలముమీఁది ప్రేమచే దానియాపదను జూడఁజాలక పాలుకు పొంగి అగ్నిప్రవేశముచేయ సనుకట్టినవి. ఇంతలో జలము కలియుట చేత దుఃఖము తీఱి (అపొంగు ఆణఁగి) శాంతించి, ఆత్మహత్య చేసికొను ప్రయత్నమును మానినవి. సన్మిత్రులును ఇట్లే ఒకరియాపదల నొకరు ఓర్వఁజాలరు. ఇది యుక్త మేగదా! ఇట స్వభావసిద్ధమగు క్షీరనీరవ్యవహారమునకు పరస్పరసంతాపదర్శన మును హేతువు కావించుటచేత క్రియాస్వరూప ఉత్ప్రేక్ష. ఆదియు అర్థాం. తరన్యాసముతో సంకరము. వంటయింటిలో జరుగు వ్యవహారమునుండి యీయీ పద్యమున సద్భుతముగా నీతి యుపదేశింపఁబడినది. పాలంపొంగుట, నీరుచల్లి పొం గణంచుట అనునవి నిత్యానుభవము లే. పాలు - నిత్యబహువచనము. ఇడుళ్, శ్రాఁగు, చనుక్, తద్ధర్మార్థక క్రియలు, తచ్ఛీల, సంభావనా, సంప్రశ్న, సాకత్య, వర్తమాన, భావి, ఆశీరాదు లందు తద్ధర్మార్థక నుగు. ఆదిశబ్దముచే భూతార్థముందు విరళ మని యెఱుఁళ్ల వలయును. ఇడు 'మొ॥ సాతత్యముం బెల్పును. ఆవ. సత్పురుషు లెం తెంత వారికో ఆ శ్రయములుగా నుందురని సత్పురు షులమాహాత్మ్యమును వర్ణించుచున్నాఁడు. మ.ఒక చో వెన్ను ఁడుపవ్వళించెనొక చోనున్నారు దైత్యేంద్రు లొం డొకచో శై లచయంబు నిల్చె, నొకచో ను గ్రావలంబు బలా హకము ల్వర్తి లె, సంత భారసహుఁ డాహాధన్యుఁ డౌసింధుపా లకుఁ డైశ్వర్యపురందరా సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ. 62<noinclude><references/></noinclude> 5xaadax9fa8b5bpnn92mndztm1xq7ux 104 241152 599415 2026-10-30T21:31:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పరోపకార పద్ధతి 81 ఐశ్వర్యపురందరా = సంపదలయందు ఇంద్రుఁడా, సురభి స్పతీ, (సముద్రమందు), ఒకచోజ్ = ఒక ప్రదేశమున, వెన్నుఁడు - (ఆఖిలలోకము లను కు నిధరించిన) విష్ణుమూర్తి, పవ్వళించె - (యోగని...' 599415 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పరోపకార పద్ధతి 81 ఐశ్వర్యపురందరా = సంపదలయందు ఇంద్రుఁడా, సురభి స్పతీ, (సముద్రమందు), ఒకచోజ్ = ఒక ప్రదేశమున, వెన్నుఁడు - (ఆఖిలలోకము లను కు నిధరించిన) విష్ణుమూర్తి, పవ్వళించె - (యోగనిద్రకై) పరుండేను. ఒకచోక్ " = ఇంకొకచోట, దైత్యేంద్రులు = (హిరణ్యాక్ష కాలకేయాదులు) అగురాక్షప శ్రేష్ఠులు, ఉన్నారు. ఒండు ఒకచోక్ మణియని కొకచోట, = (పుష్కలా చయంబు (రక్షణమును గోరినట్టి మైనాకా కొండలసమూహము, నిల్చేజ్ జనిలఁబడియున్నవి. ఒకచోట = ఇంకొక స్థలమున, ఉగ్రానలంబు = భయం కరమగు ప్రళయాగ్ని (బడబానలహును), బజాహకముల్ = వర్తక, సంప ర్తకాక్షి నానుములతో నొప్పు ప్రళయకాల మేఘములు, వ ర్తిలెజ్ =వర్తిల్లెను. భారసహుఁడు = భారమునుసహించువాఁడు, ఆగు, సింధుపాల కుఁడు = సముద్రుఁడు, ఎంతధన్యుఁడు ఔక్ - ఎంతో పుణ్యవంతుఁ డగును. ఆహా = ఆశ్చర్యము ! E సముద్రము తనవిశాలకే చేతను గాంభీర్యము చేతను, అనేక విధముల ఆశ్చర్యము పుట్టించుచున్నది. ఎట్లనగా, సముద్రమున నొకవంక సమ స్త లోకములను ధరించిన మహావిష్ణువు పవ్వళించి నింన్నాఁడు; మఱియొక్క వంక ఆయన శత్రువులగురాక్షనులు ఆయనవలని భయము తెలియక ఆయనకు దూరముగా కాఁపురమున్నారు. ఇంకొకవంక ఇంద్రునకు భయపడి పాఱి వచ్చిన పర్వతములు దాఁగియుండఁగా వానిబరువునంతయు నాసముద్రము సహించియున్నది. మఱియు నొకవంక ప్రళయకాల మేఘములును బడబానల మును చేరి నీటి సొంతగా పీల్చి వేయుచున్నను వర్ధిల్లుచునే యున్నది. సముద్రము యొక్క యీవివిధ వ్యాపార మెంతో యాశ్చర్యకరముగానున్నది. అట్లే మహా తులు ఎం తెంకవారితో ఆ నేతులకు ఆశ్రయణీయులుగా నుందురు. వెన్నుఁడు. (వి) విష్ణుఁడు (ప్ర.) - సింధుపాలకుఁడు = నదులను పాలించువాఁడు సమఁ ద్రుఁడు. 6<noinclude><references/></noinclude> gih06um269365y71tr86x1a2dvsabxw 104 241153 599416 2026-10-30T21:31:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '82 నీతి శతకము లక్ష యోజనముల పరిమాణము గలదిగా పరిచ్ఛిన్నమందిన సముద్రము అపరిచ్ఛిన్నులను వెన్నుఁడు మొదలగువారికి ఆధారమయినట్లు వర్ణించుటచేత ఆధిక ప్ర భేదాలం కారము. ఆధారాధేయముల...' 599416 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>82 నీతి శతకము లక్ష యోజనముల పరిమాణము గలదిగా పరిచ్ఛిన్నమందిన సముద్రము అపరిచ్ఛిన్నులను వెన్నుఁడు మొదలగువారికి ఆధారమయినట్లు వర్ణించుటచేత ఆధిక ప్ర భేదాలం కారము. ఆధారాధేయములకు అనురూప్యాభావము అధికము అని లక్షణము. ఇందు ఆప్రస్తుతవస్తువును స్ఫుటముగా నుడువుకున్నను దీని ప్రస్తుత ప్రశంసాలంకారమున నొక భేదము గాఁ గొనవచ్చును. విష్ణువు - జలశాయియగుట ప్ర సిద్ధము. దైత్యేంద్రులు - (1) హిరణ్యాక్షుఁడు విష్ణుమూర్తిపై 'పగఁగొని ఆయన జలమధ్యమున దాఁగియున్నాఁ డని విని యటఁ బోయియుండఁగా వరాహరూపమున విష్ణుమూర్తి రయూతని నట వధించెను. అనుభాగవత కథ నీట నను సంధించుకొనునది. (2) కాలకేయులు మునులను దేవకలను బాధించుచుండిరి. వారు దేవతలకందకుండ సముద్రగర్భమున దాఁగియుండువారు. వారిబాధను తొలగింపు మని దేవత లగ స్యమహర్షిని ప్రార్థింప నతఁడు సముద్ర జలము పుడి సిటఁబట్టి పానముగానించెను. అంతట కాలకేయులు బయటపడిరి. అంత దేవ తలు వారిని సంహరించిరి. అని మహాభారతము. శైలచయంబు - ఇంద్రునివజ్రాయుధమునకు వెఱచి సముద్ర మున దాఁగినవాఁ డొక్కమైనాకుఁడే యని హరివంశము. కాని కవులును పౌరాణి కులును మఱికొన్ని పర్వతములు సైతము సముద్రు శాశ్రయించినట్లుగా కన హత్త్వము వర్ణించుటకై చెప్పుదురు. బా బడబానలము: కార్తవీర్యుని కుమారులు భృగుసంతతిని నిర్మూలము గావింప 'నెంచినవారై తల్లిగర్భమున నుండు పిండములను సైతము కలచివేయుచుండిరి. ఇట్లుండఁగా ఆ స్త్రీలలో నొకతె పిండమును రక్షించుకొని నించి దానిని తన యూరుపున (తొడయందు) గుప్తవఱిచినది. కనుక నాశిశువు జనించినపుడు<noinclude><references/></noinclude> 33mf1g4v07m9zk452kfnwdgdaxgt4og 104 241154 599417 2026-10-30T21:31:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రోపకారపద్దతి 58 దానికి ఔర్వుఁ డను నామము కలిగెను. అతనిని వీక్షించినంతనే కా ర్తవీర్య కుమారుల కండ్లుపోయినవి. అతని కోపాగ్ని లోకము నే దహింప నుండఁగా పికృ దేవతల ప్రార్థనము చే నరే...' 599417 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రోపకారపద్దతి 58 దానికి ఔర్వుఁ డను నామము కలిగెను. అతనిని వీక్షించినంతనే కా ర్తవీర్య కుమారుల కండ్లుపోయినవి. అతని కోపాగ్ని లోకము నే దహింప నుండఁగా పికృ దేవతల ప్రార్థనము చే నరేఁ డాయగ్నిని సముద్రమున పడవైప నది అశ్వ (బడబా) ముఖమున సముద్రమునడుగున నిలిచెను. కనుక దానికి బడబాగ్ని యని పేరు. అని మత్స్యపురాణము. 1 బలాహకము - పుష్కలావ ర్తకాది మేఘములు, ప్రళయకాలమున నేక ధారగా వర్షించి లోకముల ముంచునవి. ఆవ, పరహితాచరణమున మేరనందిన వారిలో నిరుపురే జన్మ సాఫల్యము కావించుకొన్నవారు. మ. మహి సర్వంబు ధరించుకూర్మపతిజన్మం బొప్పగు నిందట, "గ్రహచక్రంబు భ్రమింపఁ జేయుధు వుజన్మంబొప్పగు బైనిజం, బహాహా! యన్యులు వ్యర్థపక్షకు లజాండౌ దుంబరాంతస్థలా -స్వహజాతాంతరిత క్రిముల్సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ. 68 ... స్పతీ, కిందట = అడుగున, మహిసర్వంబు = భూ = = లోకమంతటిని, ధరించు - మోము, కూర్మపతి జన్మంబు = (ఆవతారము లన్నిటిలో) ఆసికూర్మముయొక్క అవతార మొకటే, ఒప్పు అగు = సార్థక మైనది అగును. (నిరంతరమును క్రిందే యుండి భూభారమును వీఁపున మోదు చున్నాఁడు అనిభావము.) పైక్ = మీద, గ్రహ చ క్రంబు = గ్రహ ములు నక్ష త్రములు మొదలగు జ్యోతుల సమూహమును (ళింథుమారమను పేరుగల గ్రహనక్షత్ర మండ అమనియేని), భ్రమింపజ్" చేయు = సుడియునట్లు మేయం, ధ్రువు జన్మంబు = ఉత్తానపాదుని కుమారుఁడైన ధ్రువునియొక్క | జన్మము, ఒప్వు అగుకొ" = సార్థకమగును. నిజము = నిక్కము. ఆహహా మిక్కిలి ఆశ్చర్యము, అన్యులు - కడచువారు, వ్యర్థపక్ష కులు - నిష్ప్రయోజన మైన భక్షముగలవారు. (నిష్ప్రయోజకులలో జేరినవారు), ఆశాం. క్రిముర్ .<noinclude><references/></noinclude> f8esuu80xz5gp4cuys9i7yb94d91mrv 104 241155 599418 2026-10-30T21:32:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '84 నీతిశతకము ఔదుంబర - 'మేఁడిపండువంటి, ఆజాండ - స్థల బ్రహ్మాండము యొక్క, ఆంత a = = లోపల; ఆన్వహ = ప్రతిదినమును, శాశ - పుట్టి, అంకరితే = చచ్చు చున్న, శ్రీముల్ (దోమలు మొదలగు పురుగులను బోలినవా...' 599418 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>84 నీతిశతకము ఔదుంబర - 'మేఁడిపండువంటి, ఆజాండ - స్థల బ్రహ్మాండము యొక్క, ఆంత a = = లోపల; ఆన్వహ = ప్రతిదినమును, శాశ - పుట్టి, అంకరితే = చచ్చు చున్న, శ్రీముల్ (దోమలు మొదలగు పురుగులను బోలినవారు. 메 విస్తారమగు 'భూభారమును భరించిన ఆది కూర్మముయొక్క జన్మ మును తన నచుట్టును ఆమర్పఁబడియున్న జ్యోతిశ్చక్రమును త్రిప్పుటకు ప్రధానుఁడుగు ధ్రువునియొక్క జన్మమును - ఈరెండే లెక్కింపఁదగినవి. కనుకనే బ్రహ్మాండములో దిగువకడను, ధ్రువుఁడు పైకడను ఉన్నారు. కడనువారు పర హితము చేయ నేరక వ్యర్థ జన్ములయి బ్రహ్మాండమునకు పైకిఁగాని క్రిందికిఁగాని పోనేరక దానికడుపులోనే మేఁడు పండు పొట్టలోని పురుగులవలె పుట్టుచు గిట్టుచు మన్నారు. అనఁగా వారిజన్మన ములు నిష్ఫలకు లవిభావము. ధ్రువుఁడు భగవదనుగ్ర హవళమున సకల లోకోన్నత మగు మేరు శిఖర శిఖామణియై తారా గ్రహసప్తర్షి మండలములు లోనగు జ్యోతిశ్చక్రమంఠ టిని తనయధీనమున నుంచుకొని భ్రమింపఁజేయుచున్నాఁ డని విష్ణుపురాణము. రూపకాలంకారము. భూమిని ఆదిశేషుఁడును, ఆయనను శ్రీమహావిష్ణువు నవతారమైన ఆది కూర్మమును భరింతు రని పురాణ ప్రసిద్ధి. క్రిందు - విశేవ్యము - ఔషవిధ క్తికము - క్రిందు మొదలగు వానికి టీవర్ణ మాగమ మగును. అగుచోఁ బూర్వమందున్న ఉకారము ప్రాయికనుగా ఆకారమగును—క్రిందటి. ము: మీఁదు. రూ. ము. దీనిని విశ్లేషణముగా, అవ్యయ వై-వి శేష్యము: ముగాఁ గూడ వాడుట కలదు. అవ. సత్పురుషుల నడవడి వర్ణించుచు సదాచారమును బోధించు తున్నాఁడు. దు. అమదుండై, కలుషంబు లేక, దయ సత్యం బోర్సు సత్కీర్తిగ<noinclude><references/></noinclude> sujky5rq197h5xyt9iby846v9796kdt 104 241156 599419 2026-10-30T21:32:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పరోపకార పద్దతి 85 ల్లి,మహత్ఛేవ యొనర్చుచు,న్న్వగుణమునీర్తింప, కాశం ద్యజిం చి, మహి న్వైరుల కైన మేలె యిడుచు,న్నిష్ట ప్రియుండై సుశీ లమున స ర్తిలు జ్ఞాని శ్రీసురభినల్లా నీతి వాచ...' 599419 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పరోపకార పద్దతి 85 ల్లి,మహత్ఛేవ యొనర్చుచు,న్న్వగుణమునీర్తింప, కాశం ద్యజిం చి, మహి న్వైరుల కైన మేలె యిడుచు,న్నిష్ట ప్రియుండై సుశీ లమున స ర్తిలు జ్ఞాని శ్రీసురభినల్లా నీతి వాచస్పతీ. . కనికరమ జ్ఞాని = జ్ఞానముగలవాఁడు (సజ్జనుఁడు), అముదుండు = గర్వములేని వాఁడు, ఐ అయి, కలుషంబు పాపము, లేక, దయ సత్యము = నిజముకలుగుట, ఓర్పు - క్షమ, సత్కీర్తి - మంచికీర్తి, కల్గి ఆ కలిగి, మహత్' 'సేవ జ పండిత సమూహమ్మనకు శుశ్రూమును, ఒనర్చుచుకో చేయుచు, స్వగుణము - తనగుణములను, కీర్తింపక. పొగడుకొనిక (ఆర్మ స్తుతీ చేసికొనక), ఆశ౯ ఆశను, క్యటించి పదలి, మహిక్ భూమి యందు, నైరులకు ఐఫజ్ = విరోధుల కైనప్పటికిని, మేలే m హితమునే ఇడుచుకొ" = చేయుచు, శిష్టస్త్రీయుండు - సదాచారసంపన్నునకు ప్రియ మైనవాడు, విశాలయి, సుశీలమునక్ - మంచిశీలమునందు, వర్తిల నడచుకొనును. . = సత్పురుషుఁడు గర్వములేక, పాపకార్యములు చేయక, దయ, సక్యము, ఓర్పు, సత్కీర్తి ప్రకటించుచు, పెద్దలను సేవించుచు, ఆత్మస్తుతి బొత్తిగామాని, ఆపను త్రుంచి, పగ వారి కై నను ఉపకార మొనర్చుచు, శిష్టులకు ప్రియుఁడై, సుశీల మగుమార్గము నే అనుసరించుచుండును. ఈలక్షణములే యెల్లరును కోరఁదగినవి, మదము - విద్యవలనఁ గలుగుశర్వము. ఇది విజ్ఞానమువలన తొలఁగును. లేనిచో వివేకశూన్యతచే ఆ కార్యములు చేయుటయం అనర్థమనుభవించుటయ కలుషము - పాపకర్మాచరణము - ధర్మం చరేత్యాది వచనము నుస్మరించి సక్కరాదరణ మొనర్పవలయును. లేకున్న నాశము సంభవించును. దయ - పరులదుఃఖమును తొలఁగింపవలె నన్న వాంఛ. “దుఃఖితుల యందు దయచూపుము" అని శాస్త్రవచనము. లేకున్న చిత్తశుద్ధి కలుగదు.<noinclude><references/></noinclude> kr1of5ia1ktoss5sgz61llmelp0b2ps 104 241157 599420 2026-10-30T21:32:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '86 నీతిశతకము సత్యము-"సత్యంవద” (సత్యము పలుకుము) అని శ్రుతి. ఆనృకమునకు మించిన పాపము లేదు. ఓర్పు.పరిధవాదులు కలిగినపు డేర్పడుకోపము నణఁచుకొనుశక్తి. ఓర్పు, లేనిచో క్రోధమువలన కార్య...' 599420 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>86 నీతిశతకము సత్యము-"సత్యంవద” (సత్యము పలుకుము) అని శ్రుతి. ఆనృకమునకు మించిన పాపము లేదు. ఓర్పు.పరిధవాదులు కలిగినపు డేర్పడుకోపము నణఁచుకొనుశక్తి. ఓర్పు, లేనిచో క్రోధమువలన కార్యహాని యగును. 4 సత్కీర్తి - జన్మ సాఫల్యార్థము కీర్తిని నిర్వహించుకొనవలయును. కీర్తి లేని జన మువలన నేమి ప్రయోజన మని వచనము. లేకున్న జీవన్మృతుఁ డగును మహ త్సేవ-మహాత్తులు రమయుపదేశముచేత నితరులను కృతార్థులు చేయఁగల్గుదురు. “యస్తు పర్యటరే దేశా" యస్తుసేవేత పండితా తస్య నిస్తారితా బుద్ధి నైలబిందురి వాళ్ళేసి.” అనువచనము ననుసరించి మహాత్ములకు శ్రూష చే బుద్ధివై శద్యము కలుగును. స్వగుణమున్షీ ర్తింపక ఆత్మ స్తుతియం పరనిందయం స్వత్రేయమును నాళ "మొనర్చు నని పెద్దల వచనము . ఆశ - ఆలభ్యమగు పరధనము దభిలాష. దీనిని వైరాగ్యముచే త్రుంప కున్నచో చిలవలు పలవలుగా పెరిగి క్లేశము పాలు కావించును. వైరుల కై నĒ - శత్రు మిత్రులందు సమభావ ముండవలయునని భగవ ద్వచనము. లేకున్న బుద్ధి దోషములు వెదకుచు పడిపోవును. శిష్ట ప్రియుండు- గుర్వాచార్యాదులమార్గ మనుసరించి వారికి ప్రియమ కావించువాఁడు. అందువలన దుర్వినీతి మూలమునఁ గల్గెడు నవవాదము ఇందు నుడివిన మదరాహిత్యాదికములెల్ల చిత్తశుద్ధి నిమి త్తకములు, కావున సజ్జనులు వానినే చేపట్టుదురు. సౌజన్య క్రియఁడు యశఃకామియు నగువాఁ డామహాత్తుల ననుకరింపఁవలయు నని భావము.<noinclude><references/></noinclude> q4c8prub2oae7tqrfp7dyru7rwv9zws 104 241158 599421 2026-10-30T21:32:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పరోపకార కార పద్ధతి 87 ఆవ. సత్పురుషులు ఆకుదుగా నుందురు. మ. ఒరులందుర్గుణ లేశ మున్న నది యోహో యంచుఁగొండంతఁ జే సి రహి చెందు, మహోపకారముల రక్షించు న్జగం బెల్ల, న త్యురుపుణ్యామృతపూర్...' 599421 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పరోపకార కార పద్ధతి 87 ఆవ. సత్పురుషులు ఆకుదుగా నుందురు. మ. ఒరులందుర్గుణ లేశ మున్న నది యోహో యంచుఁగొండంతఁ జే సి రహి చెందు, మహోపకారముల రక్షించు న్జగం బెల్ల, న త్యురుపుణ్యామృతపూర్ణ వాఙ్మనస కాయుండుండునొ కొక్కఁడె ల్లరలోఁ బుణ్యశరీరి దా సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ. 70 సురభి...స్పతీ, ఆత్యురుపుణ్యామృత పూర్ణ వాళ్లు నవకాయుండు.అతి + ఉరు +పుణ్య = మిక్కిలియధిక మ యిన పుణ్యమనెడి - అమృత n అమృత ము - పూర్ణ = నిండిన, వాక్ + మనస + కాయుండు మాటరు, తలం పురు, చేష్టయుకలనాఁడు, (అగు), పుణ్యళరిరి - పుణ్యాతుఁడగుసత్పురుషుఁడు, ఒరులందుక్" ఇ ఇకరులయందు, గుణలేళము ఎంతో మిక్కిలికొంచెము గుణము, ఉన్నర్ = ఉండినప్పటికిని, ఓహో అంచు = భళీ యని మెచ్చు కొనుచు, అది = ఆగుణలేకమును, కొండంత . = ex కొండంత పెద్దదిగా, చేసి, రహి చెందుకో - ఆనందించును. జగంబు ఎల్లకొ లోకమంతటి మహా ఉపకారములక్" ఆ గొప్పయుపకారముల చేత, రక్షించుకో - కాపాడును. ఎల్లరబోజ్" = జనులందఱిలోను, రౌక్ పుణ్యశరీరి - ఇట్టి పుణ్యాత్ముఁడుగు వాఁడు, ఒక్కొక్కఁడి=డినోకఁడు మాత్ర మే (ఎక్కడనో ఒక్కఁడుమాత్ర ము), ఉండును. (సాంద్రముగా నుండరు అవి భావము.) తమతలఁపులు, మాటలు, పనులు అనుశని అమృతమువంటి పుణ్యముతో నిండియుండునట్లు వర్తించుచు, ఒరులయందుఁగల అత్యల్ప గుణమును సైతము కొండంత పెద్దదిగా తలఁచి హృదయముల నానందించుచు, ముల్లోకములందున్న వారిని తమయుపకారములచే రక్షించుచు నుండు సత్పురుషులు కొందఱు మాత్రమే యణందురు. వితాదృళ గుణసంపత్తి అసాధారణ మని భావము. వాక్ మనసకాయములు - త్రికరణములు. వాక్ + మనస= వాఙ్మనస-క కారమునకు జకారాదేశము అను నాసిక సంధి..<noinclude><references/></noinclude> 6ve0dx15t7wbrxn2fpr9ohdtsgtrrvj 104 241159 599422 2026-10-30T21:33:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '88 నీతిశతకము గుణలేశము - కర్త్మ ధారయసమాసము. కొండ+అంత - 'అంత' పరిమాణార్థమునవచ్చు ప్రత్యయము. అతి+ఉర్తు = అత్యురు - ఇకారమునకు యకార మాదేశము. పుణ్యా + అమృత పుణ్యమనెడి యమృతము- రూపక సమాసమ...' 599422 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>88 నీతిశతకము గుణలేశము - కర్త్మ ధారయసమాసము. కొండ+అంత - 'అంత' పరిమాణార్థమునవచ్చు ప్రత్యయము. అతి+ఉర్తు = అత్యురు - ఇకారమునకు యకార మాదేశము. పుణ్యా + అమృత పుణ్యమనెడి యమృతము- రూపక సమాసము, ఒక్కఁడు + ఒక్కఁడు = ఒక్కొక్కఁడు ఆమ్రేడితము పరమగునపుడు విభక్తి ప్రత్యయమునకులో పము విభాషనగు. - ధైర్య పద్ధతి. pa ఆప. పరోపకారపరాయణులకు సైతము నిశ్చితార్థమును వదలకుండు నిమిత్తము _దైర్య మవసరముగావున తన్నిరూపణానంతరము దైర్యపద్ధతి వారం భించుచున్నాఁడు. మ. మునురత్నంబులు వార్థిఁబుట్టను ప్రియు జెంద; దం తనె హాలాహల ముద్భవిల్ల సురబృందం బార్తియు జెంద; దె న్నినకార్యంబు సుథార్థ మౌట నది జన్మింప న్జనెక్; సజ్జనుల్ పని యీడేకక పోదు రే సురభీముల్లా నీతివాచస్పతి. 71 ధీరులు తోముకోరిన ప్రయోజనము నెవేఱనంతవఱకును మాన రను టను సదృష్టాంతముగ సదహరించుచున్నాఁడు. సురభి...స్పతీ, మును పూర్వము, సురబృందంబు . దేవతలసమూహము 3 వార్ధి ఐసముద్ర మునందు, రత్నంబులు = కౌస్తుభము 'మొదలయిన) మణులం- లేక (ఐరావతము, ఉచ్చైశ్రవము మొదలయిన) తత్తర్జాతిలో శ్రేష్ఠమైన వస్తువులు, పుట్టక్=కలుగఁగా, సమీదా ప్రియం " ఆ సంతోష చెందదు = పొందలేదు. ఆంతనె అప్పుడే, హాలాహలము కాలకూటవిషము, ఉద్భవిల్లక్" పుట్టఁగా, ఆర్తి నిమ్జ్ దుఃఖమును సైతము, చెందదు. ఎన్నిన - 'షము కలిమిని కార్యంబు = తాము పూనుకొన్న ప్రయోజనము, సుధార్థము ఔట్ =అమృతము<noinclude><references/></noinclude> 88etptudydu6upde8rzknm01zchy8ly 104 241160 599423 2026-10-30T21:33:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '89 క్రొఱకు ఆగుటచేత, అది = ఆయమృతము, జన్మింపక్=పుట్టఁగా, చనెజ్ ఇ పోయెను. సజ్జరులు సత్పురుషులు (ధీరులు), పనిజతాము పూనుకొన్న ప్రయో జనము, ఈడేరక=సిద్ధింపక, పోదు రే=పోవుదురా? అమృతమునకై...' 599423 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>89 క్రొఱకు ఆగుటచేత, అది = ఆయమృతము, జన్మింపక్=పుట్టఁగా, చనెజ్ ఇ పోయెను. సజ్జరులు సత్పురుషులు (ధీరులు), పనిజతాము పూనుకొన్న ప్రయో జనము, ఈడేరక=సిద్ధింపక, పోదు రే=పోవుదురా? అమృతమునకై పాలసముద్రమును మథింపుచున్న దేవతలు, అందలి రత్నలాభమునకు సంతోషింపక, అందుపుట్టిన కాలకూటవిషమునకు భయపడక అమృతమును కనులఁ గాంచునంతవఱకును తమపట్టును మానరైరి. ధీరు లెవ్వ డును తాము తలఁచిన కార్య మగునంతవఱకు తమ ప్రయత్నములను మానరు. చూ. 72. "ఘనుల్ పనిసాధింతురు పూనిన౯." రత్నము - (1) మణి, (2) ఆయాజాతి శ్రేష్ఠవస్తువు. పాలసం ద్రమునఁబుట్టిన పదునాల్గు శ్రేష్ఠజాతివస్తువులు: (1) లక్ష్మి, (2) కౌస్తుభము, (3) పారిజాతము, (5) మద్యము, (5) ధన్వంతరి, (6) చంద్రుఁడు, (7) కామధేనువు, (8) ఐరావతము, (9) రంభాదిదేవాంగనలు, (10) సప్తముఖాశ్వము, (ఉచ్చైళ్ళపము), (11) హాలాహలము, (12) హరిధరువు- జార్జము, (13) శంఖము, (14) శార్దము, అమృతము. సుధా = అమృతము - కట్టకడపటఁ బుట్టినది. . ఆర్తియ చెందదు - ధైర్యాతిశయోక్తి సూచితము. ఆది జన్మింప చRక్" - శీలసంపత్తి ఉత్తము. అర్థాంతరన్యాసాలంకారము, ముచు - రూ. మున్ను. సునార్థము- ఇట అర్థము చతుర్థీవిభక్త్యర్థశము, బృందము - ఆమహనర్థకము గావున చెందదు, చనెక్షో 'అను క్రియలును అమహదర్థక ము లై నవి. వార్ధి=వార్ +ధి; వార్=జలము + ధి=వార్ధి = సముద్ర మ ము. ఉపపదసమాసము పోదురు - పోవుదురు - తద్ధర్మార్థక ప్రథమ పు. బ<noinclude><references/></noinclude> 75eldegsvzvli9mctf890wwzttz02ty 104 241161 599424 2026-10-30T21:33:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '90 నీతిశతకము ఆకారాదులు, దశారాదులు, ము-డు ప్రత్యయములు పరమగునపుడు. 'పోవు' పునర్ణము పైకల్పికముగ లోపించును. అవ. ఉత్తమాదుల ధైగ్యతారతమ్యము. మ. పని గా నేర ద టంచుఁ బూనక వెఱంత్య్రాపింత...' 599424 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>90 నీతిశతకము ఆకారాదులు, దశారాదులు, ము-డు ప్రత్యయములు పరమగునపుడు. 'పోవు' పునర్ణము పైకల్పికముగ లోపించును. అవ. ఉత్తమాదుల ధైగ్యతారతమ్యము. మ. పని గా నేర ద టంచుఁ బూనక వెఱంత్య్రాపింతు రెం తేజడులో; పనికి 'నేకొని విఘ్న లేళము జనింప న్మధ్యము ల్వీఁగి యం తనె చాలింతు,' రనేక విఘ్నతకు లుత్పన్నంబు లైన సనుల్ పని సాధింతురు పూనిన నురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ.. = పూర్వో క్తవిషయమే యిందు ప్ర కారంకరముగ నుడు పఁబడు చున్న ది. సురభి ... స్పతీ, జడుల్ = తెలివిలేనివారు, పనికా నేరదు.పని సరిగా ముగియదు, ఆటంచున్ = అని చెప్పుచు, పూనక = ప్రారంభింపక, ఎంతేజ్ వెఱజ్ ఎంతో భయమును (మిక్కుటమైన భయమును), ప్రాపింతురు పొందు దురు, మధ్యముల్ = సాధారణులు, పసిఫిక్, మేకొని = సమ్మతించి, నిన్ను. లేశము స్వల్పమైన అంతరాయము, జనింపన్ • కలుగఁగా, అంతనే అంతటి తోనే (అఱకొఱగానే), వీఁగి pm వెనుదీసి, చాలింతురు = వదలి పెట్టుదురు. ఆ గొప్పవారు, పని పూనీసజ్ - ఒక కార్యమును ప్రారంభించినయెడల, ఆ నేక విన్ను తతుల్ - లెక్క కుమాఱినన్ని విఘ్నముల సమూహములు, ఉత్పన్నం బులు ఐనక్ ఒకలిగినను, సాధింతుకులు నెఱు వేర్తురు. P అధములు ( తెలివి లేనివారు) విఘ్నములు సంభవించు నని యెన్ను కొనుచు కార్యముల నారంభమే చేయరు. మధ్యములు ప్రారంభింతురుగాని. ఎంతస్వల్పమును అడ్డుతగిలినను అంతటితోనే కార్యమును మానుకొందురు. ఘనులు విఘ్నములు మాటిదూటికిని అడ్డుకగులు దున్నను వెఱవక ప్రారంభించిన పనిని సాధించియే వదలుదురు. పూర్వపద్యమున కాలకూట బడబానలాది విఘ్నుములు తాఁకినను ధైర్యగుణసంపన్నతచే అమృతము పుట్టుదనుక పాలసముద్రమును చిలుకుచుండి.<noinclude><references/></noinclude> pb5s7b2wdh9mcff0cgapu0jzn4c9533 104 241162 599425 2026-10-30T21:33:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ధైర్య ప ద్ధ తి 91 రని తెలుకుఁబడినది. ఈపద్యముళ శాన్ని పట్టుల ధైర్యము, కొన్ని పట్టుల శీలము, . మణికొన్ని పట్టులు రెండుకు ప్రాధాన్యము లని నిర్దేశింపఁబడినది. ధైర్య మనఁగా మనస్సున న...' 599425 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ధైర్య ప ద్ధ తి 91 రని తెలుకుఁబడినది. ఈపద్యముళ శాన్ని పట్టుల ధైర్యము, కొన్ని పట్టుల శీలము, . మణికొన్ని పట్టులు రెండుకు ప్రాధాన్యము లని నిర్దేశింపఁబడినది. ధైర్య మనఁగా మనస్సున నిర్వికారత్వము; శీల మన నియతకులోచితసత్స్వభావము, అని ఁగునది. కానేరదు - నేరుచు ధాతువునకుఁ గొన్నిభూతార్థములును అద్దరార్థక ములు నగు ప్రత్యయములు పరమగునపుడు రేఫలోపమును, అకారాదులు, ము-డు- సరదుగునపుడు చు లోపమును బహుళముగా నగును. మేకొను - రూ. మెల్లంను విఘ్న లేశము - అంతటికే బుద్ధిని కాసము చాలక తమయశక్తత నొప్పు కొందురు అనిభావము . అనేక విఘ్న తతుల్-విఘ్నములు పరంపరగా మాటిమాటికి తగుల్కొను చున్నను అపజయము నంగీకరింపక కార్యసాధకదృష్టియే కలవారు భావము. అవ. కార్యార్థి సుఖదుఃఖములను పరిగణింపఁడు. శా. నేల స్మంజులశయ్యయందు నయిన నిద్రించు, వేడ్కన్స్ఫుర లం బేనియు బొంతయేని సరిగాఁ జింతించి పైఁదాలుచు, . నాలీయాశనమైనఁ గూర యయినర్ భక్షించు ధీరాత్తుఁ, డే లా లోఁగు౯ సరసాగ్రణీ సురభివల్లా నీతివాచస్పతి. 73 వరసాగ్రణీజరసికులలో శ్రేష్ఠుఁడా, సురభి.. స్పతీ, నేలతో ఆయినజ్" =కటిక నేలమీఁదఁగాని, మంజుల శయ్యయందు అయినన్ = పెద్ద (హంసతూలికా తల్పాదికము) యందుఁ గాని, వేడ్కర్ సంతోషముతో, నిద్రించు ఎనిద్ర పోవును. స్ఫురత్ చేలంటేనియున్ = ప్రకాశమానములయిన = పీతాంబరాదీ వస్త్రములను గాని, బొంతయేని ఆ గంఠనుగాని, సరిగాజ్ జససన ముగా, చింతించి భావించి, వైతాలుచుకో మీఁద వేసికొనును. శాలీయ.<noinclude><references/></noinclude> 03idrsjnp3vormu3i6yqheoug3q0ng4 104 241163 599426 2026-10-30T21:33:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '-92 నీతిశతకము “ఆశనము ఐనక్ = వరియన్న మైనను, కూర అయిన "ఇకూరగాయలు మాత్ర మే 'ఆయినను (నీరపనుగు ఆహారమునయినను అనిభావము), భక్షించుక్ - భుజిం చును. ధీరాత్తుఁడు - ధీరుఁడు, ఎలా ఎందుకు, లోఁగు "...' 599426 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>-92 నీతిశతకము “ఆశనము ఐనక్ = వరియన్న మైనను, కూర అయిన "ఇకూరగాయలు మాత్ర మే 'ఆయినను (నీరపనుగు ఆహారమునయినను అనిభావము), భక్షించుక్ - భుజిం చును. ధీరాత్తుఁడు - ధీరుఁడు, ఎలా ఎందుకు, లోఁగు " వెనుదీయును. . కార్యార్థి యగు ధీరుఁడు నడుమనడుమఁ గలుగు సుఖదుఃఖములను లెక్క సేయఁడు. వీలును పట్టి కటిక నేలమీఁదఁగాని మృదువైన పఱపుమీఁదఁ గాని పరుండును; కాయగసురుగాని పరిబియ్యపు ఉన్నముగాని భుజించును; బొంతనుగానీ, పీతాంబరము మొదలగు మేలివస్త్రములుగాని ధరించును. కాని నేలమీఁద పరుండుట మొదలగు వానివలని దుఃఖమునుగాని, మెత్తని పఱుపుల పై పరుండుట మొదలగువానివలని సుఖమును గాని పాటింపఁడు, కార్యసాధనతత్ప - రుస కివిరెండును సమానములే. ఆ - స్ఫురత్ + చేలము ఆ స్ఫురచ్ఛేలను. ఏలా - 'వీల' కు రూ. వేడుక పదమధ్యమందలి డు-మీది ఉకారములోపింపఁగా వేడ్క అగును. బొంత చలికప్పునకును పంపునకును ఉపయోగముగా దూదిలోనగువానిఁ జేర్చి దట్ట ముగాఁ గుట్టిన గంత; లేదా, మెత్తగాఁ బఱచుకొనుటకై ప్రాఁతగుడ్డలను జేర్చి దట్టముగాఁ గుట్టిన గంత, 'ఏని' - ఇక్కడ వికల్పార్ధకము. 'ఐనక్' (=ఆయి · నక్షో) ద్రుతాంతా వ్యయము - వికల్పముం బెల్పును. 'ధీరుఁడు " - ఎట్టిసమయములందును మనస్సుశ వికారముపొందనీ వా ఁడు; ప్రాజ్ఞుఁడు. “శాలీయము””—శాలిధాన్యమునుండి కలిగినబియ్యము . ఆవ. ధీరులెప్పుడుకు న్యాయమార్గమును వదలరు. మ. నయశాస్త్రజ్ఞులు తిట్టనీ పొగడనీ, నానాటి కైశ్వర్య మ విషయమై వర్తిలనీ కరం బణఁగనీ, కాయంబు వోనీ తికం బయి భాసిల్లఁగ నీ, స్వధర్మము విడ వర్షింప రత్యుత్తముల్ దయమానాక్షీ కు కేశయా సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ. 74<noinclude><references/></noinclude> 5gg8fvrxnr3q6qt3266s5dqn35dffsu 104 241164 599427 2026-10-30T21:33:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ధైర్య పద్ధతి = 98: దయమానాల కుళేళయా కనికరముతో నిండి శామరలవలె నుండు . కన్నులుగలవాఁడా, నయ స్త్రజ్ఞులు = నీతిశాస్త్రము చక్కఁగా' తెలిసినవారు, తిట్టనీ = తిట్టుదురుగాక, పొగడనీ = మెచ్చు...' 599427 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ధైర్య పద్ధతి = 98: దయమానాల కుళేళయా కనికరముతో నిండి శామరలవలె నుండు . కన్నులుగలవాఁడా, నయ స్త్రజ్ఞులు = నీతిశాస్త్రము చక్కఁగా' తెలిసినవారు, తిట్టనీ = తిట్టుదురుగాక, పొగడనీ = మెచ్చుకొందురుగాక, నానాఁటికి = దినదినమునకును, ఐశ్వర్యము - సంపద, అష్యము ఐ = నాశము లేని దై, ఉండునుగాక, కరంబు = మిక్కిలి, అణఁగనీ తగ్గిపోఫునుగాక, = . . - కాయంబు - శరీరము, పోనీ - పోవునుగాక (మరణము కలుగునుగాక), తీరంబు అయి= స్థిరముగా, భాసిల్లఁగనీ = ప్రకాశించునుగాక (చిరకాల ముం డును గాక), అత్యుత్తముల్ = ధీరులు, స్వధర్మమును = తాముపూనుకొన్న న్యాయమార్గమును, ఐదక్ - వదలుటకు, హర్షింపరు సంతసపడరు. నీతివేత్తలు తప్పని నిందించినను సరి యని భూషించినను, సంపదలు కలిగినను పోయినను, మరణముకలిగినను కలంగకున్నను, న్యాయమార్గమును దాఁటి ఒకయడుగైనను ఆవల పెట్టరు.. 1 న్యాయమార్గము వదలకుండుటయే ప్రధానముగాని, నిందాస్తుత్యాదులు కావు అని భావము. చూ. 56 వ, “అనువుల్పోవుకటి " ఇత్యాది. = - తిట్టనీ = లిట్టలిము = తిట్ట ఇము ప్రార్థనార్థకంబున తుమున్నర్థక (ఆజ్ - ప్రత్యయంత) అవ్యయములమీఁది 'ఇము'నకు 'ఈ' విభాషనగు. ఇట్లే పొగడనీ, పర్తిలనీ, అణఁగనీ, పోనీ, భాసిల్లఁగనీ, శాయంబు+ పోనీ = కాయంబువోని; ప్రథమమీఁది ప్రకారమునకు వరాదేశము. తిరము (బి.) స్థిరము (ప్ర.) జనాఁటికి నాఁడు + నాఁడు - నానాఁడు, - - సాఁడునాఁడు.. . ఆమ్రేడితము పరమగునపుడు ఇంచుక, నాఁడు ఇత్యాదులందు అంతిమాక్షర లోపము బహుళముగా నగు. నాఁడు ఔపవిభక్తికము కావున 'శి' పరమగు చో 'వాఁటికిక్' ఆగును.<noinclude><references/></noinclude> dsm9dpl8wi73uz67yianfcruqu7575k 104 241165 599428 2026-10-30T21:34:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '*94 నీతిశతకము ఆవ, ధీరలక్షణము, కన్మహిమ రా. వీపుణ్యాత్తు నలంప లేవు నుహి నెందే నింద్రియార్థంబులా శాపాశంబులు రోషవహ్నీ శిఖలుకా శ్యామాదృగస్త్ర వ్రజం బాపుణ్యాత్ముఁడె పో జగత్రయ మన...' 599428 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>*94 నీతిశతకము ఆవ, ధీరలక్షణము, కన్మహిమ రా. వీపుణ్యాత్తు నలంప లేవు నుహి నెందే నింద్రియార్థంబులా శాపాశంబులు రోషవహ్నీ శిఖలుకా శ్యామాదృగస్త్ర వ్రజం బాపుణ్యాత్ముఁడె పో జగత్రయ మనాయాసంబున నేల్చువాఁ డాపూర్ణ ప్రతిభానిధీ సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ . 75 ఆవూర్ణ ప్రతిభానిధీ = సంపూర్ణ మైన ప్రతిభకు నిధియైనవాఁడాః సురభి... స్పతీ, ముహిజ్ ఎందేశ్ = భూమియం డెక్కడఁగానీ, ఏపుణ్యాతు ఏమహాపురుషుని, ఇంద్రియ + అర్థంబులు = శబ్దాదివిషయములు, శబ్దస్పర్శ రూపరసగంధములు), ఆశాపాశంబులు = ఆశల నెడు గ్రాళ్లు, రోష వహ్ని శిఖల - రోను కోప మనెడి వహ్ని = నిప్పుయొక్క - శిఖలు = మంటలును, శ్యామా దృక్ + ఆ స్త్ర ప్రజంబ జంబు - శ్యామా - స్త్రీ లయొక్క - దృక్ ఆ చూపులనెడి - ఆస్త్ర = బాణములయొక్క ప్రజంబు = సమూ హమును, అలంజర్ లేవు - బాధింపలేవో, అపుణ్యాత్తుఁడె పోజ నిశ్చయముగా ఆసత్పురుషుఁడే సునూ, జగత్రయము . - = . మూఁడులోకములను, అనాయాసం . బుసక్ శ్రమము లేకయే, గెల్చువాఁడు - స్వాధీనము కావించుకొనువాఁడు. ఎవఁడు పంచేంద్రియములను గెల్చునో, ఎవనిమనస్సును లోభ మను శ్రీఁడు కట్టఁణాలదో, ఎవనిహృదయమును కోపాగ్ని దహింపలేదో, ఎవఁడు స్త్రీల కడకంటిచూపులకు భ్రమసీ కామమునకు లొంగఁడో వాఁడే ధీరుఁడు. వానికే ముల్లోకములును వశము లగును. . అతనికి సాధింపరాని దొకటియం ఆశాపాశము - లోధము - పరస్వాపహరణాది కామాదులు కూడ సూచి - ఠము, పాశమునుచెప్పుట బంధించుకక్తివలన. దృస్త్రము . - బాణము లెంతనిళితములో చూపులును అంతనిళితములు.. తరుణుల కడకంటిచూపులు తప్పక సమోహింపఁ జేయునవి. వీపుణ్యాత్త్ముఁడు ` ఆ పుణ్యాతుఁడు — ఏ ఆవాలు సంబంధార్థక సర్వనామములు<noinclude><references/></noinclude> oynxqqjn9b1ottlno9j49shdu1dccxl 104 241166 599429 2026-10-30T21:34:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ధైర్య పద్ధతి. 95 - సో-నిశ్చయార్థకము చూ.చ. 12-విద్యయే సో. జగత్రయము - స్వర్గమర్త్యపాతాళములను మూఁడులోకములు, ద్విగు సమాసము. ఆశాపాశములు, రోషవహ్ని, దృగస్త్రము - రూపకములు. ఆప. సహజముకు దైర...' 599429 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ధైర్య పద్ధతి. 95 - సో-నిశ్చయార్థకము చూ.చ. 12-విద్యయే సో. జగత్రయము - స్వర్గమర్త్యపాతాళములను మూఁడులోకములు, ద్విగు సమాసము. ఆశాపాశములు, రోషవహ్ని, దృగస్త్రము - రూపకములు. ఆప. సహజముకు దైర్యగుణము నెన్నఁటికిని మాన్పఁ దరముకాదు. -శా. ధీమంతు ల్విధి దుర్విపాకమున నార్తిం జెందియు ధీరతా సామగ్రీం ద్యజియింతు రే శిఖశిఖాజాలం బధోగామి యా నే మర్త్యుల క్రిందుగాఁ గొని యేని భాగ్య సౌభాగ్యలీ లామందీకృతవాసవా సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ. . 76 భాగ్య ... వాసవా-భాగ్య సంపదచేతను - సౌభాగ్య సౌందర్యము m - యొక్క లీల చేతను - మందీకృత = తక్కువ చేయఁబడిన. వాసవా = ఇంద్రుఁడు కలవాఁడా (సంపదయ౦దును సౌందర్యమునందును ఇంద్రుని మించినవాఁడా యమట), సురభి...స్పతీ, ధీమంతుల్ = విద్వాంసులు, విధి... మునస్ -విధినా భాగ్యముయొక్క- దుర్విపాకమునక్ - పరిణామము చెడుట చేత, (అదృష్టము పండకపోవుటచేక), ఆ ర్తిక్ చెందియంక్ = దుఃఖములపాలై యున్నను, ధీర తా సామగ్రిక్ c దైర్యము వేడి ఉపకరణమును, త్యజియింతురే వదలి పెట్టు దురా? (సదలిపెట్ట రనుట). (ఇందులకు దృష్టాంతము), మర్త్యుర్ జమనుష్యులు, తల క్రిందుగా - ఆధోముఖ మగునట్లుగా, కొనిరయేనిక్ = పట్టుకొన్నప్పటి నీ శిఖశిఖాజాలంబు = అగ్ని యొక్క జ్వాలలయొక్క సమూహము, ఆధో గామి ॥ దిగువవంక వ్యాపించునది, ఔనే = అగునా? (కాదు.) ఆగ్నిని తల క్రిందుగా పెట్టినను దానిశ్వాల క్రిందివైపునకుఁ గాక మీఁది ప్రసరించులాగున దైర్యవంతుని పెట్టి యిక్కట్టువచ్చినను, ఎంతో నీచదళకలిగి -నను వాని ధీరతమాత్రము కొఱవదశ విఁదుమిక్కిలి ప్రకాశించుదునే దృష్టాంతాలంకారము, యుండును. శిఖణర్వాల, అది కలది, శిఖి నిప్పు.<noinclude><references/></noinclude> kt8fwjx8v7rd7pdudan0qyyafarsp92 104 241167 599430 2026-10-30T21:34:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '96 ' కొనిరి+ఆ+ ఏనిక్ - కొనిరయేని. ఆ-అవధారణార్థకము. = ఆవ, శీలహానికన్న మరణము మేలు, మ. తనసద్ధర్మ ముఁ దప్పుకన్న గిరిమూర్ధం బెక్కి దేహంబు తు త్తునియ ల్లా మహిఁ బడ్డ మేలె; శిఖయందు నొచ్చిన...' 599430 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>96 ' కొనిరి+ఆ+ ఏనిక్ - కొనిరయేని. ఆ-అవధారణార్థకము. = ఆవ, శీలహానికన్న మరణము మేలు, మ. తనసద్ధర్మ ముఁ దప్పుకన్న గిరిమూర్ధం బెక్కి దేహంబు తు త్తునియ ల్లా మహిఁ బడ్డ మేలె; శిఖయందు నొచ్చిన లె; పం బిన కాలాహి.మొగానఁ గే లొసఁగిన నేలే సుమీ యాజిభే లనగాండీవళ రాసనా సురభికుల్లా నీతివాచస్పతీ. - 77 ఆణిఖేలన... సవాఆజీ ణ యుద్ధమ నెడి- ఖేలన= క్రీడయందు- గాండీవ= గాండీవమును శరాసనా విల్లుగలిగిన అర్జునునివంటి వాఁడా (యుద్ధమున నర్జు మునీవంటివాఁడా అనుట), సురభి.. స్పతీ, తన సత ధర్మము = తనమంచి ధర్మమును, తవ్వకన్న - అతిశ్రమించుటకంటెను, గిరిమూర్ధంబు - కొండ యొక్క శిఖరమును ఎక్కి, దేహంబు ఒడలు, తుత్తునియల్ చిన్న చిన్న తునుకలు, కాజ్ = అగునట్లుగా, మహిక్ నేలమీఁద, పడ్డ = పడినను, 5 = 12 == . నిప్పులో, చొచ్చిన = ప్రవేశించి + ఎంచి, శిఖయందుకొ నను, మేలే; పంచిన నక్కంచిన - అతిశయమైన కాల+ఆహీజినల్ల శ్రాఁచుయొక్క - మొగానజ్ = నోటియందు, కేలు ఇచ్చినను, మేలు+ఏ+చుమీ = మంచి కార్యమగును చుమా. = చేతిని, ఒసఁగినక్ . ఎత్తయిన పర్వతశిఖరమునుండి నేలమీఁదఁ బడి తుత్తునియలుగా నలఁగి యైనను, నిష్క్రంలో పడియైనను, (వాఁడికోల విషజ్వాలలచే) నతిశయిల్లుచుండు నల్ల త్రాచునోటియందు చేయి పెట్టగా వివ, మెక్కుట చేతనైనను మడియుట ఒక పక్షమున మే లనవచ్చును గాని సద్ధర్మమును తప్పుటమాత్రము బొత్తిగా మేలు · గాదు, ప్రాణము పోవునట్లున్నను శీలమును త్యజింప రాదు అని భావము. తప్పుకన్న" - కప్పుట+కన్నక్ . “ఉంచి, కన్న, పట్టి, కంటె, పల్ల, వలన, వంశోండ్యో జసీనః” ఆని<noinclude><references/></noinclude> hyxusag41stfhssa6zoz0ly9rwcaj9o 104 241168 599431 2026-10-30T21:34:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '97 ఆంధ్ర మునియందు పంచమీవిభక్తి ప్రత్యయములు, కన్న ''కంటె' అనునర్థమున వచ్చును. కొఱకు, కంటె, పొంటెలు వరములగునపుడు భావార్థక టవర్ణకమునకు లోభము విభాష నగు. . తుత్తునియల్ - తునియలు+తున...' 599431 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>97 ఆంధ్ర మునియందు పంచమీవిభక్తి ప్రత్యయములు, కన్న ''కంటె' అనునర్థమున వచ్చును. కొఱకు, కంటె, పొంటెలు వరములగునపుడు భావార్థక టవర్ణకమునకు లోభము విభాష నగు. . తుత్తునియల్ - తునియలు+తునియలు- ఆమ్రేడితము పరరుగునపుడు అందదుకు ప్రభృతులు యథాప్రయోగముగ గ్రాహ్యములు. వర్ణజ్_పడు+ఇరజ్-ఇనక్, ఇర పరమగునపుడు పడ్వాదుల తుదినిర్ణ మునకు ఆకారముతోఁగూడిన ద్విత్వము వైకల్పికముగ నగును. అగుచో 'ఇన పంబిర - పంబుధాతువు భూతార్థక విశేషణము, రూ. పమ్మిన. మొగము + నక్" = మొగ+నల్ మొగాన. లు, ల, న-లు పరములగునపు డోకానొకచో మాువర్ణకమునకు లోప మును తత్పూర్వస్వరమునకు దీర్ఘమును విభాషనగు. ముఖము (ప్ర.) మొగము, మోము (వికృతులు). మేలె, మేలే - ఎ, ఏ. లు నిశ్చయార్థ కావ్యయములు. వంచిన కాలాహి మొగానక్ మిశ్ర సమాసము. - కేలు - నిక్యైకవచనము. శర+ ఆసనము బాణమునకు ఆసనము విల్లు . ఆప శీలరక్షణమువలని లాభము. మ. ఘన మౌశీలము గల్గుధీరులకు సింగంబు ల్శశ ప్రాయముల్, వనరాసుల్చిఱు గాలువ,ల్ఫణులు మాల్యంబు, ల హోరాగ్ని చ ల్లనితోయంబు, విష ద్రవంబు సుధ, శైల శ్రేష్ఠ మల్పోవలం బనవద్యోదయభాసురా సురభివల్లా నీతివాచస్పతీ. అనపడ్యోదయభానురా - కొంచెము కానీ ఉన్నతిచేత ప్రకాశించు వాఁడా, సురభి,,, స్పతీ, ఘనము 7 . = 78 గొప్పది, ఔ = అగు, శీలము మా సత్స్వ .<noinclude><references/></noinclude> pocdt9xz9c2vevrf3br71iktdpk29z1 104 241169 599432 2026-10-30T21:34:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '98 నీతిశతకము భావము, కల్లు, ధీరులకు ఆ మహాత్ములకు, సింగంబుల్ సింహములు (హింసాకరములైనను), శశప్రాయముల్ కుండేటితో సమానములు (నిర్బా ధక మగు ననుట), వనరాసుల్ - సముద్రములు (దాఁటరానివి అను...' 599432 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>98 నీతిశతకము భావము, కల్లు, ధీరులకు ఆ మహాత్ములకు, సింగంబుల్ సింహములు (హింసాకరములైనను), శశప్రాయముల్ కుండేటితో సమానములు (నిర్బా ధక మగు ననుట), వనరాసుల్ - సముద్రములు (దాఁటరానివి అనుట), చిఱుకాలువల్ : చిన్న కాలువలతో సమానము (సునాయాసముగా దాఁటిఁ దగిన పనుట), ఫణులు పాములు (విషమువల్లను తోపమువల్లను భయంకరము లైనవి), మాల్యంబుల్ = పూలదండలు (చల్లనైనవి), మహా+ఉగ్ర + అగ్ని మిక్కిలి భయంకరమున్న (దహించునట్టివీ), చల్లనితోయంబు = చల్లనైన నీటితో సమానము, విషద్ర వంబు విషరసము (ప్రాణప్రయాస హేతు వనుట), సుధica అమృకముతో సమానము; శైలశ్రేష్ఠము- పర్వశ శ్రీష్ఠము ( మేరువు), ఆల్ప + ఉపలంబు = చిన్న యివలె (నగును.) E ఎవఁడు సత్స్వభావము కలిగియుందునో అట్టివానికి సమస్తమును దహించునగ్ని నీటివలె చల్లఁబడును; హింసాకర మగుసింహము కుందేటిపలె నిర్బాధకమగును; ఆపొరమగుసముద్రము చిన్న కాలువపలె దాఁట శక్యనుగును; విష రోక్ష భీషణమగుపాము మెత్తని పూలదండవలె నుండును; ప్రాణోకు ద్రవకర మగువిషము అమృత ప్రాయ మగును; గొప్ప సర్వతము అడ్డుగాక చిన్న తినలే నగును. ఆనఁగా, శీలసంపన్నునకు దుఃఖ హేతువు లన్నియు సుఖ హేతువు తెలగును. ఉపమాలంకారము, సింగము (వి.) సింహము (ప్ర) నర్థ మిచ్చును. ప్రాయము : 'ప్రాయము’- సమాసమం దు త్తరపదమై సమాన మను . వన + రాళి—వన మనఁ గాజలము - దానియొక్క 'రాశి' సముద్రము. రాశి (ఎ.) రాసులు (బ.) ఆపద్యముకానిది అనపద్యము అధికము. ఫణి - ఫణము - అనఁగా పడగ . దానినికలది ఫణి, చల్లనితోయన<noinclude><references/></noinclude> n9i06p4yq7lw0ucxupgo8zfsdy9g9ns 104 241170 599433 2026-10-30T21:34:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ధైర్య పద్ధతి 99 చల్ల +తోయము - ఆకారాంతములైన గుణవాచకములకుఁ గర్మధారయమున నివర్ణము బహుళముగా నాగమ మగును. మనము ఔ శీలము- విశేష్యమునకు (శీలము) దగ్గఱగా నుండు విశేష ణము (మనము)నకు ఆగు, ఔ-లు...' 599433 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ధైర్య పద్ధతి 99 చల్ల +తోయము - ఆకారాంతములైన గుణవాచకములకుఁ గర్మధారయమున నివర్ణము బహుళముగా నాగమ మగును. మనము ఔ శీలము- విశేష్యమునకు (శీలము) దగ్గఱగా నుండు విశేష ణము (మనము)నకు ఆగు, ఔ-లు చేరును. ఆవిశేషణములు ప్రథమాంతము లే యగును. అవ. ధీరులు కెప్పటికిని సంతాపము కలుగదు. మ. పయి పై ఁ గొమ్మలుగొట్టినన్మరియి గుర్పణ జూడమా మ్రాణులతో క్షయమున్బొందియు వెండియు *ళలు గాంచచూడ మాచంద్రు నెం తయు దైవంబనుకూలమౌఁ బ్ర మదమంద ర్గాంతుమంచు స్థను ల్భయము చెంద రొకప్పుడు న్సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ. 19 - చిగిరించు సురభి స్పతీ, పయిజ్ మీద్దుమీఁదుగా, మ్రాకుల చెట్లను కొమ్మలు, కొట్టినక్ = నఱుగఁగా, మరి మరల, ఇగుర్పర్, చుండఁగా, చూడనూ (మనము చూచుటలేదా? క్షయము పొందియం: E= (కృష్ణపక్షమున నగ్గువలను పొందినప్పటికిని, వెండియు మరల, (శుక్లపక్ష మందు), కళలు కాంచ" కళలు పెరుఁగుచుండఁగా, చంద్రు చంద్రుని, a చూడమా = చూచుటలేదా? కమల్ - ధీరులు, "ఎంతయున్ = మిక్కిలి, దైవంబుజ విధి, అనుకూలము ఔజౌ = హితమైనది అగును; (అంత), ప్రమ దము సంతోషము, ఆందరి శాంతుము=పొందఁగల్గుదుము" అందుకే=ఆని, ఒకప్పుడు ఒక సమయమందైనను, భయము చెందరు - భీతిపొందరు, ధీరులు (శీలవంతులు) ఒకానొకప్పుడు తమకు కష్టములు సంభవించిన యెడల, కొదులుకొట్టిన చెట్టు మరల చిగిర్చి యెదుగుటను, క్షీణించిన చంద్రుఁడు వెండియుఁ గళలుగాంచి నిండుకొనుటను చూచి, తమకును అట్లే మరల నభివద్ధి కలుగు నసి యూహించి సంతోషము నందక యూజడిల్లుదురు. తరుచు ద్ర దృష్టాంతముల చేత అభివృద్ధి తప్పక సూచికము.<noinclude><references/></noinclude> 22mfvvq5ghn45ijf859ur6bvscjf9jq 104 241171 599434 2026-10-30T21:35:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '100 నీతిశతకము ఇగుర ఇగురు+అక్— ఆకారాది ప్రత్యయములును, మధ్యమపురుష, ము-డు- వర్ణకములును వర . మగునపుడుచు, ఇంచుల చకారమునకును, తలఁచు మున్నగుకొన్ని ధాతువుల చకారమునకును పకారము బహుళము...' 599434 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>100 నీతిశతకము ఇగుర ఇగురు+అక్— ఆకారాది ప్రత్యయములును, మధ్యమపురుష, ము-డు- వర్ణకములును వర . మగునపుడుచు, ఇంచుల చకారమునకును, తలఁచు మున్నగుకొన్ని ధాతువుల చకారమునకును పకారము బహుళముగా నాదేశ మగును. చూడమా_చూడము+ఆ—ఆ ప్రశ్నార్థకము . మా (వి. మాకులు (బ.) కలస్వాదుల సువర్ణము కుబ్జగు; బహువచనము పరమగునపుడు నిత్యము గా నగు, కలను, కెలను, కొఱను, కొలను, గవను, నెఱను, మ్రాను, వరను, వలను - ఇవి కలవ్వాదులు. ఆవ. శీలమే సమస్తమునకు భూషణము, మ. తప మక్రోధత, సౌమ్యత న్సిరి, మహత్వం బోర్మి, ధర్మంబుని ష్కపటత్వంబున, బల్మి మౌనమున, శాస్త్ర శ్రీ వినీతి, స్థానం బు పవిత్రార్పణ, జ్ఞానలక్ష్మి ప్రశమస్ఫూర్తి, స్సమస్తంబు లపరత్వంబున శోభిలు స్సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ. = 80 సురభి... స్పతీ, తపము = చాంద్రాయణాది తపస్సు, ఆ క్రోధత : కోపము లేమిచేతను (కోపశీలత్వముచేతఁ గాదు), సిరి - ఐశ్వర్యము, సౌమ్యతజ్ జమంచితనము చేశను (దౌర్జన్యముచేతఁగాదు), మహత్వంబు = సామర్థ్యము (గొప్పఁదనము), ఓర్మికో" = ఓర్పు చేతను (ఆగ్రహముచేతఁ గాదు), ధర్మంబుజ పుణ్యకరావరణము (సత్పాత్ర దానము), నిష్కపటశ్వంబున డంబము లేమి చేతను (ద్రవ్యనాశదుః ఖము చేశఁగాదు), బల్మి - పరాశ్రమము, మానవున జమాట నియమముచేతను (అసంబద్ధ ప్రజాపిత్వము చేతఁగాదు), శాస్త్ర శ్రీ = శాస్త్ర విద్యాసంపద, వినీతీజ్ అణఁకువచేతను (గర్వాతిశయము చేకఁగాదు), ధనంబు, పవిత్రార్పణ - సత్సా శ్రమునందు వినియోగించుట చేతను, (నట విటాదులపై ఖర్చు పెట్టుట చేతఁగాదు), జ్ఞాన లక్ష్మీ = తెలివి సంపద (కర్తవ్యా 。<noinclude><references/></noinclude> 2y1lcdch1h1jqvdgtg4k78hssp7hueh 104 241172 599435 2026-10-30T21:40:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'దైవ పద్ధత కర్తవ్యనివేకము ఆనియేనియు, ఆత్మవిషయకమనికిని =శాంతి (భోగాస క్తీనుండి విరమించుట) చేతను (మిక్కిలి ప్రతథ గార్గియుండుట చేతఁగాదు), సమ మస్తంబు అన్నియు, (ఈచెప్పినవి) శీలపర...' 599435 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>దైవ పద్ధత కర్తవ్యనివేకము ఆనియేనియు, ఆత్మవిషయకమనికిని =శాంతి (భోగాస క్తీనుండి విరమించుట) చేతను (మిక్కిలి ప్రతథ గార్గియుండుట చేతఁగాదు), సమ మస్తంబు అన్నియు, (ఈచెప్పినవి) శీలపరత్వంబున = నుంచి నడవడియందలి తత్పరత్వము చేతను, శోభిలు ప్రకాశించును. తపస్వియై కోపము లేకుండుటయు, సంపదలు కలిగి సుజనుఁడుగ నుండు టయు, సమర్థుఁడై ఓర్పు౦డుటయు, నెపములేక ధర్మము నొనర్చుటయం, శూరుఁడై మితభాషి యగుటయు, జ్ఞానముకలిగి ఇంద్రియలోలత లేకుండు టయు, విద్యావంతుఁడై వినయము కలిగియుండుటయు, ధనముండి సత్పాత్ర మందు వినియోగించుటయు అనువానిలో నొక్కొక్కటియు పురుషునకు అలంకారముగా నొకప్పును. వీనికన్నిటికిని కారణమయిన శీలము ఒక్కటే దీని కన్నిటికిని శోభ తెచ్చును. కనుక నాన్ని విధముల శీలమే ఆశ్రయణీయ మని తాత్పర్యము. బలిమి - బల్మి—లకారమునిఁది ఇకారమునకు లోపము; ఓర్మి - ఓరిమి - రేఫమిఁది ఇకారలోపము. అచ్ఛికముల పదమధ్యముల న ల డ ర-ల యుర్వేమునకు లోపము బహుళముగానగు; రాత్రి యచ్చునకు సహిత మొకా నొకచో నుడి నడుము లోపము కానఁబడియెడి దైవపద్ధతి. దైర్యశీలములు నైశము దైవాయ త్తము లగుట చేత, నాపద్ధతుల విదడ దైవపద్ధతిని నిరూపించుచున్నాఁడు. ఆప పౌరుషమునకున్న దైవమే బలము. చు.గురుఁ డాచార్యుఁడువ జ్రమాయుధము లేఖు ల్సేనపై దిక్కు శ్రీ హరి, స్వర్లోకము పాళెపట్టు, ద్విరదం బై రావతం, బిట్టియ Ry<noinclude><references/></noinclude> 4yrc62c9cbkpvf07b6zv6jofbwh5i1f 104 241173 599436 2026-10-30T21:41:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '102 నీతిశతకము చ్చేరు వౌసాధన ముండియు న్మఖవుఁ డాజి నాఱు దైవంబు లే కరయం బౌరుష మొప్పునే సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ. 81 " . సురభి స్పతీ, (ఎవనికి), ఆచార్యుఁడు - (హితాహితముల) సంప్ర దాయమును న...' 599436 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>102 నీతిశతకము చ్చేరు వౌసాధన ముండియు న్మఖవుఁ డాజి నాఱు దైవంబు లే కరయం బౌరుష మొప్పునే సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ. 81 " . సురభి స్పతీ, (ఎవనికి), ఆచార్యుఁడు - (హితాహితముల) సంప్ర దాయమును నేర్పువాఁడు, గురుఁడు = బృహస్పతియో, ఆయుధము, వజ్రముజ వజ్ర మో, (ఏదో ఇనుముతో చేసినది గాక పర్వతముల లెక్కలు ఆకినను 'మొక్క పోని దని భావము), సేన దండు, లేఖుల్ = వేల్పులో, (దుర్బలురగు లౌకికులు "కా రనుట), సైదిక్కు = శరణ మొనఁగ్గి రక్షించువాఁడు, శ్రీహరి - శ్రీమహా విష్ణువో (సకలలోకాధీశ్వరుఁ డేశాని మిత్ర దేవతలు కారనుట), పాళెపట్టు= రాజ్యము (దండు ఉండఁదగుస్థానము, కోట, అనియేని), స్వర్ణోకము = స్వర్గ లోకమో, (ద్విరదంబు = ఏనుఁగు, ఐరావతంబు = ఐరావతము తెల్ల యేనుఁగో, (చౌదంతిగా నిసామాన్యమైన యేనుఁగుగున్న కాదనుట), ఇట్టి=పూ ర్వోక్త ప్రకారమైన, ఆచ్చెరువు + ఔ || ఆశ్చర్యము పుట్టించు, సాధనము (ఆసా 'ధారణమును అద్భుకశక్తి కలదియు నగు) ఉపకరణము, ఉండియు ఉన్న ప్పటికిని, ముఖపుఁడు ఇంద్రుఁడు, ఆజిక్ - యుద్ధమునందు, పాఱుక్" » ఓడి పరు గెత్తెను. ఆరయజ్ = ఆలోచింపఁగా, దైవంబు = దైవబలము, లేక, పౌరుషము - పురుష ప్రయత్నము, ఒప్పునే - సరిపడునా (ప్రయోజనవంత మగునా అనుట) (అనఁగా కాదు ఆని భా) = . ఇంద్రునికి మంత్రి బృహస్పతి, ఆయుధము వజ్రము, సైనికులు దేవ తలు, పైసక్కు విష్ణుమూర్తి, కోట స్వర్గము, పట్ట పేనుఁగు ఐరావతము. ఇట్టి అసాధారణశక్తిగలిగిన యింద్రుఁడే యుద్ధములో రాక్షసులకు ఓడి పరువెత్తి. పోయెను. కావున బెంతపురుషకార మున్నను జై వలలము లేకున్న ఫలించదు. జైవముముందఱ 'పౌరుష 'మెందుకును పనికిరాదు. కనుక దైవమే ప్రభావము. పౌరుషము నిష్ఫలమైన దనినా, "ఉద్యోగినం పురుషసింహ ము పైతీ<noinclude><references/></noinclude> pqyxwk4u8neie2l8fnn66p1wa9qm2xj 104 241174 599437 2026-10-30T21:42:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'దైవ ప ద్ధ తి కైరం ప్రధాన మితి కా పురుషా వదన్తి, దైవం నిహత్య కురు పౌరుష, మాత్మ శక్త్యా యల్నే కృతే యది న సిద్ధ్యతి చక్ర దోషః!” ఆను పెద్దలవచనమును పరిశీలించునది. సాభిప్రాయవిశేషణ...' 599437 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>దైవ ప ద్ధ తి కైరం ప్రధాన మితి కా పురుషా వదన్తి, దైవం నిహత్య కురు పౌరుష, మాత్మ శక్త్యా యల్నే కృతే యది న సిద్ధ్యతి చక్ర దోషః!” ఆను పెద్దలవచనమును పరిశీలించునది. సాభిప్రాయవిశేషణము లుండుటచే పరికరాలంకారము. 108 గురుఁడు - గురువు - ఉకారాంతంబగు మహత్తునకు పునర్ణకము బహు శముగా నగు. లేఖుల్ - (బ. వ.) లేఖు;డు " (ఏ. వ.) లేఖులు - కంఠహ స్తషాద ములయందు మంచిరేఖలు గలవారు; లేదా, ధాన్యము కొఱకు పటాదులందు వ్రాయఁబడు వారు; లేదా, ప్రాణుల శుభాశుభఫలమును వ్రానెడువారు. దిక్కు (1) దిశ, (2) ప్రాపు, గతి, దారి. . పాళెపట్టు-పాళమఁ +పట్టు - వృత్తియందు మువర్ణకమునకు లోపము, పట్టులస్థానము, పా కెము=దండు. ఏనుగు. ద్విరదము - ద్విచ్ రెండు, రదము = కొములు, (దృతములు) కలది ఐరావతము-ఇరాజనీళ్లు, ఆదికలది “ఇరావతము” - సము "-సముద్రము. ము. అందుఁ బుట్టినది ఐరావతము - చౌదంతి - నాల్గుదంతములుకల వెల్లయేనుఁగు. మఖపుఁడు - మఖము జయజ్ఞము, దానిని పాలించువాఁడు మఖపుఁడు. అవి. నరుల వృద్ధివిషయములకును, బంధ మోక్షములకును దైవమే కారణము.... మ. ఆశనాపేక్షఁ గరండము నొటికి డాయ నూషిక న్మింగి త శిత ప్రాశనతృప్తమై యరిగె నెందేఁ బెట్టెలో పాము ము<noinclude><references/></noinclude> 6axp7lcp4a13yuxp9o5mmrzc6hyfqn1 104 241175 599438 2026-10-30T21:42:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '104 నీతిశతకము మే 82 త్కృశత న్బాసి; సుఖాసుఖంబులకు నుర్వి నైవ మే కారణం బళధస్వచ్ఛమనోజ్జ శ్రీ సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ, ఆశధస్వచ్ఛమనోజ్జ అతిస్వచ్ఛమైన కమలము వంటి హృదయముకలనాఁడా, సు...' 599438 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>104 నీతిశతకము మే 82 త్కృశత న్బాసి; సుఖాసుఖంబులకు నుర్వి నైవ మే కారణం బళధస్వచ్ఛమనోజ్జ శ్రీ సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ, ఆశధస్వచ్ఛమనోజ్జ అతిస్వచ్ఛమైన కమలము వంటి హృదయముకలనాఁడా, సురభి... స్పతీ, ఆశ నా పేక్షక్ = తిండికోరికతో, కరండము-పామును పెట్టి యున్న) పెట్టెను, కొఱికి, డాయక్ = దగ్గఱకు రాఁగా, పెట్టెలో పాము పెట్టె లోపలనున్న పాము, (ఆవచ్చిన మూషికక్ ఎలుకను, మింగి, తత్... స్తము-- తత్ = దానియొక్క-సిశీలేమాంసమును- ప్రాళన తినుటచేత తృప్తము తృప్తి పొందినట్టిది, ఐ=ఆయి, ఆఫత్ కృళళేజ్" =ఆఁకటీవలన కలిగిన బక్కదనమును, పోసి=విడిచి (కోలుపోయిన బలమును మరల పొంది), ఎంచే = తనయిచ్చ వచ్చిన చోటికి, అరిగెజ్ ఇవెళ్లాను. ఉర్విక్ = భూమియందు, సుఖ ఆసుఖంబు లకు= సుఖదుఃఖములకు, దైవమే, కారణంబు. - ఒకానొకరాత్రి యొకలుక తిండికై యొక పెట్టెలోపలికి బొక్క చేసికొని దూరిను. అంతకుముందే అందొక పా ముండెను. నింద్రియ పాటవముదప్పి కృశించియుండెను. ఆయెలుక లోనికి ప్ర వేశింపఁగా నే 'పాము దానిని తిని, ఆయెలుక చేసినబొక్క గుండ బయటికే పోఱిపోయెను. ఈ వృత్తాంతమువలన వృద్ధిక్షయములకుఁ గాని బంధ మోక్షములకుఁ గాని దైవమే గొప్ప కారణ మని యెంచి జనులు సంకటములుకలిగినపుడు తహతహ పడక నెమ్మదిగా నుండఁదగును. పెట్టెలో సాము ఆ పెట్టెలో నున్న పాము ఆవ. బై వసును నమ్మినవానికిని నమ్మనివానికినిఁ గలుగుదళలం. మ. పడియాళు క్రియ లేచు చెండు కరణి సంగంబుఁ బ్రాపించియున్ వడిమైఁ గార్యముచక్కఁ బెట్టుకొనువిద్వాంసుండు మృత్పిండమ ట్లడఁగు నాని యండితుండు పతితుం డై లేవఁగా లేఁడు త ల్లడపా టొందుచు ఛాత్రి లో సురభినుల్లా నీతివాచస్పతీ. 83<noinclude><references/></noinclude> 0iohpjlqrptzn0my0gimz3bkgu5wsr6 104 241176 599439 2026-10-30T21:42:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'దే వ ప ద్ద తి - 105 సురభి... స్పతీ, ధాత్రిలోక్ = భూమియందు, విద్వాంసుండు; భం గంబుజ్జ(కారణాంతరములచేత) హానిని(చెఱుపును), ప్రాపించియం పొంది ననుగూడ, పడి నేలమీఁదపడి, ఆశు క్రియ - వేగముగా, లే...' 599439 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>దే వ ప ద్ద తి - 105 సురభి... స్పతీ, ధాత్రిలోక్ = భూమియందు, విద్వాంసుండు; భం గంబుజ్జ(కారణాంతరములచేత) హానిని(చెఱుపును), ప్రాపించియం పొంది ననుగూడ, పడి నేలమీఁదపడి, ఆశు క్రియ - వేగముగా, లేచు పైకి ఎగ బంతివలె, వడిమైక్ = వేగముతో, కార్యము - పనిని, చక్కఁబెట్టుకొనుక్ = సరిచేసికొనును (ఆదెఱుపునుదాఁటి పూర్వస్థితికివచ్చును. అనుట), ఆపండితుండు=దుర్జనుఁడు, పతీతుండు విజనీచదళను పొందిన వాఁడై, మృత్పిండము+ఆట్లు . = = - కలత నొందుచు, ఆడఁగుక్ "కాని=అణఁగిపోవునే కానీ, లేదఁ గాజ్ లేఁడు (పూర్వస్థితికి రాఁజాలఁడు). సజ్జనుఁడు హీనస్థితి నందెనా, క్రిందఁబడిన చెండు మరల పైకి లేచునట్లు వెంటనే మరల ఉన్నతదశకు వచ్చును; దుర్జనుఁడు గనుక హీనస్థితినం దెనా, క్రిందఁబడిన మట్టిముద్ద యట్టే అణఁగియుండునట్లు మరల మంచిదశకు రాలేక అట్లే పడియుండును. ఉపమాలంకారము, శల్లడము + పాటు - పడ్వాదులు పరమగుచో మువర్ణకమునకు లోప పూర్ణబిందువులు విభాషనగు. పడు, పాటు, పట్టు, పెట్టు, పఱచు మొదలగు నవి పడ్వాదులు - శల్లడ పాటు. ఆవ. దైవబలము లేనివాని కెక్కడను సుఖము గలుగదు. ళా. ఎండ నెత్తి తపింప బట్టతలవాఁ డెందే నిలతో నీడఁ గూ రండ దాళకు జంబు క్రింది కరుగ బోత్కంపమై దానియ పండవ్వేళనె తెప్పున నయిఁ బడి బ్రాణంబు వో; దుర్దళ ల్దండం బాయునె డాగిన న్సురభిమల్లా నీతివాచప్పతీ. ఈ4 సురభి.., స్పతీ, బట్టకలవాఁడు, ఎండక్ = ఎండ చేత, నెత్తి - తల, తపింపక్=కాఁవఁబడఁగా, ఇల= భూమిమీద, ఎందే ఏతావుననైనను, నీడ ఆనీడయందు, కూర్చుండ కూర్చుండుటకై, తాళము జంబు క్రిందికి =<noinclude><references/></noinclude> j8b94vdxtouneboa0n8qvlcio8398f1 104 241177 599440 2026-10-30T21:42:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '106 నీతిశతకము కాటీ చెట్టుకిందికి, అరుగళ్ =పోగా, ప్రోత్కంపమైజ్ మిక్కిలి కంపిం చుటచేత, దాని' ఆ + పందు ఆచెట్టులోనిపండు (ఆ- ప్రసిద్ధార్థకము), ఆవ్వే శT=రి+వేళన్ = అసమయాననే, తెప్పునజ్ - శ...' 599440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>106 నీతిశతకము కాటీ చెట్టుకిందికి, అరుగళ్ =పోగా, ప్రోత్కంపమైజ్ మిక్కిలి కంపిం చుటచేత, దాని' ఆ + పందు ఆచెట్టులోనిపండు (ఆ- ప్రసిద్ధార్థకము), ఆవ్వే శT=రి+వేళన్ = అసమయాననే, తెప్పునజ్ - శీఘ్రముగా (కటాలున), ప్రాణంబు+పోతే - ప్రాణము పోవునట్లుగా, పయిక్ కలమీఁద పడె, దుర్ద శల్ జఇడుమలు, డాఁగినక్= దాఁగుకొన్నను, దండన్ = సమీపమును, సాయం వే॥విడుచునా? (విడువ పనుట). బట్టతలవాఁడొకఁడు ఎండచే నెత్తికాలి, తాళలేక నీడగల ప్ర దేశమును కోరి వానిదౌర్భాగ్యముచే దగ్గఱ నుండీన తాటి చెట్టు కిందికిఁ బోయెను, వాఁడు పోయి నిలిచెనో లేదో, దైవికముగ నా చెట్టునుండి యొకపండు వాని తలమీఁదఁ బడెను. అంత తల బళ్లున బ్రద్దలయ్యెను. తఱుచుగా అదృష్టహీనుఁడు ఎచటికిఁ లోయినను ఆచటికే. ఆపదలును కఱుముకొనిపోవును. దైవబలము లేనివాని. వెచ్చటను సుఖము కలుగదు. ‘బట్టతలవాఁడు’-స్వభావసిద్ధముగ నీ తలవెండ్రుకలు మొలవనివాఁడు. "తాటి చెట్టుం' జెప్పుట నీడ మృగ్య మనుటకు. దోమలకు భయపడి గ్రామమువదలి ఆడవుల కేఁగఁగా నచట పులినోఁట బడుటవంటిది ఇది. అర్థాంతరన్యాసాలం కారము. కు+జము = భూమినుండి మొలచినట్టివి - చెట్టు. ప్రఉ +కందము ప్రోతంపము - మిక్కిలి కంపము. దానియప్పండు=దాని+ఆ+పండు - ఒక్కొకచో సమాసగతపూర్వ పదము వ్యవహితో త్తరపద మొంటితోడను వాని పెక్కింటితోడను అన్వ ఆవు దైవమే బలీయము. మ. రవిశీతాంశుల కావిధుంతుదునిచే నారళ్లు గన్న, న్భుజం గవిహంగద్విర దేం ద్ర బంధ విధు లగ్గొన్న, విద్వజ్జనుల్<noinclude><references/></noinclude> bhd6sbgveb8cbsf58gbzyd6r62isjde 104 241178 599441 2026-10-30T21:43:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '= దె ప ప ద్ద తి = = 107 భునిలో యాచకు లై చరించెడివిధంబు ల్సూడ, దైవంబె చా ల పరిష్ఠం బని తోఁచెడి స్సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ. 85 సురభి ... స్పతీ, భువిలో భూమియందు, రవి శీతాంశులకు సూర్యచంద్ర...' 599441 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>= దె ప ప ద్ద తి = = 107 భునిలో యాచకు లై చరించెడివిధంబు ల్సూడ, దైవంబె చా ల పరిష్ఠం బని తోఁచెడి స్సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ. 85 సురభి ... స్పతీ, భువిలో భూమియందు, రవి శీతాంశులకు సూర్యచంద్రులకు. ఆ విధుంతుదుని చేజ్ - రాహుగ్రహము చేత, (కలుగు), అరకు క చూచినను, భుజంగ + విహంగ + ద్విరదేంద్ర + బంధనవిధుత్ -పాములు పక్షులు వినుఁగులు దీనికి కట్టును, కల్గొన్నక్= చూచి నను, విద్వజ్జనుల్ = బుద్ధిమంతులు, యాచకులు ఐ (పేదలికము చే) బిచ్చ మెత్తు కొనువారై, భరించెడివిధంబుల్ సంచరించునట్టిరీతులను, చూడ" = చూడఁగా, దైవంబె=దైవ మొక్కటే, వరిష్టంబు = అన్నిటికన్నను వరమైనది, అని, తోఁచెడిక్ లతోఁచును, . బంధించుటకు శక్యముకాని పాములు, పక్షులు, వినుఁగులు కట్టు పడుటయు, జగముల ప్రకాశింపఁజేయం సూర్యచంద్రులు రాహువు బారిని పడుటయు, బుద్ధిమంతులు పేదలై సూచించుటయు చూడఁగా, అన్నిటికన్న దైవమే బలాఢ్య మని తోఁచును. చైనమే అన్నిటికిని మూలము, శ్రీఠ + ఆంశువు - చల్లనికిరణములు గలవాఁడు - చంద్రుఁదు. విధుంతుదుఁడు - విధుపు=చంద్రుఁడు, వానిని తుదతి = వృథఁ బెట్టు వాఁడు, విధుంతుదుఁడు = రాహువు. . భుజంగము భుజం పట్టిలముగా, గమ్ పోవునట్టిది భుజంగము -పాము. విహంగము - విహాయనమందు - ఆకాశమందు, గమ్ విహంగము, రూ. విహంగమము. ఆరడి (వి. వ.) ఆరళ్లు (బ. వ); రూ. ఆఱడి. - పోవునట్టిది. ఆరడి+లం ఆరడులు, డి మీఁది ఇకారమునకు, ఉశారదేశము.. - తర్వాత 'డులు'-నకు ళ్లువర్ణాదేశము. వరము (నిజ. ) పరీయము (తర) పరిష్టము (శ్రమ.)<noinclude><references/></noinclude> t4ebfb21gkrs05xzrklahtaza1dczy3 104 241179 599442 2026-10-30T21:43:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '108 ' కనిసజ్ కన్న౯; నీతిశతకము . కల్గినిక్ = కల్గిన్నర్ చూ. 77 కు. వడ్డకో . } చూ. కన్నుకొను = కజ్ +కొను = కజ్ + గొను = కల్గెను. శబ్దళ్ళల్ల ప క్రియ. అర్థాంతరన్యాసాలంకారము ; కావ్య లింగము. తొలి మ...' 599442 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>108 ' కనిసజ్ కన్న౯; నీతిశతకము . కల్గినిక్ = కల్గిన్నర్ చూ. 77 కు. వడ్డకో . } చూ. కన్నుకొను = కజ్ +కొను = కజ్ + గొను = కల్గెను. శబ్దళ్ళల్ల ప క్రియ. అర్థాంతరన్యాసాలంకారము ; కావ్య లింగము. తొలి మూఁడు పాదములును నాలవ పాదమునకు హేతువుగా నుడువఁ బడి కావున కావ్యలింగా కారము. ఆవ. గుణవంతుల సల్పాయువులనుగాఁ జేయుట బ్రహ్మ యొక్క -మూఢక్వము, మ. మహికి న్భూషణమై మహత్త్వములకు నష్టానర శ్రేష్ఠుని౯ మహి నిర్మించి యనంత కాలము మనస్థానీఁడు లోకేశ్వరం; డిహిహీ! యంతకు నీతి పెంపొసఁగఁగా నేలా వృథాగాక ! బా లహరిద్వాహసమద్యుతీ సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ. 86 బాలహరిద్వాహసమద్యుతీ = బాలసూర్యునితో సమాన మైన కాంతిగల వాఁడా, సురభి... స్పతీ, లోకేశ్వరుండు బ్రహ్మ, మహిక్జ్" = భూమికి, భూషణము ఐఆలంకారమై, మహత్త్వములకు = గొప్పగుణములకు, పట్టు+ ఔ=ఆకరమగు, నరశ్రేష్ఠుని = పురుష, రత్నమును, మహిజ్= భూమియందు, నిర్మించి సృజించి, అనంతకాలము = చిరకాలము, మన కాక్ + ఈఁడు జీవించియుండనీయఁడు. ఇహిహీ - ఇసీ, అంతకు - ఆమేరకు, నీతి పెంపులు (అటువంటినృష్టికి) నడక పెంపును, ఒనఁగఁగా ఇఇచ్చుట, ఎలా= ఎందులకు? బ్రహ్మ సకలగుణ సంపన్నుఁడును, భూమికి అలంకారభూతుఁడును ఆగు పురుష శ్రేష్ఠుని నిర్మించుట మంచిపనియే యైనను, అట్టివాని సల్పాయువును చేయుటమాత్రము మిక్కిలి శోచనీయము. కావున ఇట్టిసృష్టిని కొనసాగించుట -నిష్ప్రయోజనమే యగును. ఆది బ్రహ్మకు తెలివిలేమియే యనఁదగు ననుట రహస్యము.<noinclude><references/></noinclude> g37wxtzh2u8ipn02yvkzr1ao00amoj7 104 241180 599443 2026-10-30T21:43:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'దైవప ద్ధ తి 109. హరిద్వాహుఁడు-హరిద్వర్ణము (పచ్చనిశాంతి) గల గుఱ్ఱములు, వాహ నముగాఁ గలవాఁడు సూర్యుఁడు. ఈఁడు - ఇచ్చునకు సర్వంబునకు 'ఈ' యగు. ఇచ్చు+ ఆజ్+ఁడు=ఈఁడు. రూ. ఈయఁడు. అవ. ఎంతటివానిక...' 599443 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>దైవప ద్ధ తి 109. హరిద్వాహుఁడు-హరిద్వర్ణము (పచ్చనిశాంతి) గల గుఱ్ఱములు, వాహ నముగాఁ గలవాఁడు సూర్యుఁడు. ఈఁడు - ఇచ్చునకు సర్వంబునకు 'ఈ' యగు. ఇచ్చు+ ఆజ్+ఁడు=ఈఁడు. రూ. ఈయఁడు. అవ. ఎంతటివానికైనను పాడువిధి యలంఘ్యము. మ. ఉరుతేజోనిధి హేళి చంద్ర పరిభుకొనుక్త మైనట్టి యం బరఖండంబె గ్రహించి వర్తిలుఁ బగ; ల్పద్మారియు స్ప్రేయిఁ గ్ర మఱ నే తెంచి గ్రహించుఁదానది యె; యునాలిన్య మున్బాయ లే రరయ స్వారలు సైతము సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ. 87 11 = సురభి... స్పతీ, పగల్ ఉపగటిపూట, ఉరు లేజోనిధి = అత్యధికమయిన కాంతికినిధియైన, "హేళి = సూర్యుఁడు, చంద్ర పరిభుల్లోను క్తము - చంద్ర చంద్రు నిచేత పరిభుక్త = చక్కంగా అనుభవింపబడి ఉన్న క్తము, విడుపఁబడి నట్టిది, ఐనట్టి, అంబరఖండంలె = ఆకాశభాగమునే, గ్రహించి - కైకొని, వర్తిలు ఐసంచరించును; రేయిక్ = రాత్రి యందు, పద్మారియు "పద్మములకు వైరియు చంద్రుఁడును క్రమ్మఱర్ జమరల, ఏతెంచి వచ్చి, తాను, అదియే = దానినే (ఆయనుభవించినిడిచిన యంబర భాగము నే, గ్రహించుకో కైకొనును, ఆరయజ్=విచారింపఁగా, వారలు సైతము = ఆసూర్యచంద్రులు కూడ, ఉనాలిన్యము అధికమగు నూలిన్యమును, పాయ లేరు=పదలి పెట్టఁ జాలరు. మహా ప్ర భావమునకు నిధియగు సూర్యుఁడు ముందురాత్రి చంద్రుఁడు సంచరించిన యాకాశమార్గముననే మఱుదినము భాగలు సంచరించును. ఆతఁ డస్తమించినతర్వాత మరల చంద్రుఁ డామార్గముననే సంచరించును. ఒకరు ఆను భవించి విడిచినదానినే యింకొకరు మరల మరల ననుభవించుచున్నారు. ఈ. యెంగిలి యనుభవము దైవబలమువలన నట్టిగొప్ప వారిని సైతము వదలినది.<noinclude><references/></noinclude> ppq2gepmifbh3enrvkilicasjx3pcn1 104 241181 599444 2026-10-30T21:44:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '110 నీతిశతకము కాదుగదా? ఇంకా నితరుల సంగతి చెప్పవలెనా? కావున సంకవారినైనను పాడువిధి నవలదు అని తాత్పర్యము. పగత్ - కగటియందు - కాలవాచకములకు మార్గ వాచకములకు సప్త బహుళముగా వచ్చును. అం...' 599444 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>110 నీతిశతకము కాదుగదా? ఇంకా నితరుల సంగతి చెప్పవలెనా? కావున సంకవారినైనను పాడువిధి నవలదు అని తాత్పర్యము. పగత్ - కగటియందు - కాలవాచకములకు మార్గ వాచకములకు సప్త బహుళముగా వచ్చును. అంబరము = ఆకాశము, వస్త్రము, ఉత్+మాలిన్యము = ఉన్తాలిన్యము; తకారమునకు నకారాదేశము . వారలు వారు, వీరు - పదములపై మరల లు-ఆ వర్ణములు చేరుట యుఁ గలదు. ఆపుడు 'వెనుకనున్న ఉకారము ఆకార మగును. సైతము. రూ. సయితము (వి.) సహితము (ప్ర.) ఆవ. దైవయోగము నెవరును జాఁటలే రనుటయే. మ. టీతిమృత్యుంజయసం శ్రీ తుండయిసముత్కృష్టామృతస్థానమై సతతం బోషధినాథుఁడై శతభిషక్సంసేవ్యుఁ డై యొప్పుచుం డుతుషారాంశుని రాజయమ్మ విడ దెందుకొ; దైవపాకం బ ల్పతరం బేరికి శక్యమే సురభి మల్లా నీతి వాచస్పతీ. = 88 సురభి...స్పతీ, క్షితిక్ = భూమియందు, మృత్యుంజయసం శ్రీ తుండు ఆశివుని ఆశ్రయించినవాఁడు, అయి, సముక్కృష్ట + అమృతస్థానము = ఉత్త మోత్తమమైన అద్భుతమునకుఁ బాఁతఱ, ఐ = అయి, సతతంబు = ఎల్లప్పుడు, ఓషధినాథుఁడు = (మందు) మొలకలకు దొర, ఐ - ఆయి, శతభిషక్ సంనే ఫ్యుఁడు - శత - నూఱులకు (నూఱుల కొలఁదిరోగులకు) - భిషక్ = వైద్యు లచే-నం సేవ్యుఁడు = సేవింపఁబడిన వాఁడు (శతభిష ఉ్న క్ష త్ర ము చే వెంబడింపఁ బడినవాఁ డని వాస్తవికార్థము), ఒప్పుచుండు, తుపారాంశుని = చంద్రుని, రాజయక్ష్మ లోయరోగము, 'విడదు ఆ వదలదు; ఎందుకో ఆ ఎచ్చటను, దైవ పాకంబు - దైవము యొక్క పరిణామము, అనల్పతరంబు = మిక్కిలి గొప్పది. -వీరికి = ఎట్టివారి కైనను, (ఆదైపమును దాఁటుట), శక్యమే సాధ్య మగునా? (కాదనుట). .<noinclude><references/></noinclude> 16n9c5j752ce1d2htvuheaxakq5rt6o 104 241182 599445 2026-10-30T21:44:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '1 దైవప ద్ధ తి 111 చంద్రుఁడు మృత్యువు నేజయించిన పరమశివుని శిరోభూషణమై ఆయన నాశ్రయించియున్నాఁడు. ఇదియునుగాక సర్వశ్రేష్ఠమగు అమృతమునకు స్థానమైనవాఁడు. సర్వరోగములను పరిహరింపఁడగు...' 599445 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>1 దైవప ద్ధ తి 111 చంద్రుఁడు మృత్యువు నేజయించిన పరమశివుని శిరోభూషణమై ఆయన నాశ్రయించియున్నాఁడు. ఇదియునుగాక సర్వశ్రేష్ఠమగు అమృతమునకు స్థానమైనవాఁడు. సర్వరోగములను పరిహరింపఁడగు మూలికల కెల్ల దొర ఎల్లప్పుడును నూర్గురువైద్యులు అతని వెంట నేయందురు. అతఁడు స్వయముగా చల్లని కిరణములు గలవాఁడు. ఇంతయుండియు నాతనిని క్షయరోగము వదలక వీడించుచున్నది. దీనినంతను చూడఁగా పాడు దైవముయొక్క పరిణామము నెంతటివారును తప్పించుకొన సమర్థులు కారనుట తెల్లమగుచున్నది. మృత్యుంజయుఁడు: మార్కండేయుని రక్షించునిమిత్తము మృత్యువును జయించినవాఁడు అనియేనియు, స్వయము మరణము లేనివాఁ డనియేనియు. మృత్యుంజయ సం శ్రితుఁడు దక్షశాపమునకు భయపడి చంద్రుఁడు శివుని ప్రార్థింపఁగా, ఆయన యతని పై జాలిగొని తన శిరసునం దుంచుకొనే కే నని గాధ. ఓషధినాథుఁడు (చూ. ప- 35. ఓషధి అనఁగా 1. మూలిక, 2. ఫలము పక్వమైనంతనే యెండిపోవు పరి మొదలగునది. వానిని బ్రతికించు ఛాఁడం చంద్రుఁడు. తఱచుగా వెన్నెలటలమున మొక్కలు ఓషధులు) అభి వృద్ధిచెందును గనుక చంద్రుని ఓనధినాథుఁ డనుట. ఇంతకన్న నీట్లనుట పోలునేమో ? ఓషధీనాథము సోమలక; దీనిరసము నే సోమయాగమున ప్రాచీన ఋషులు వినియోగించుచుండిరి. లతానామమైన సోమశబ్దమునకును, చంద్ర ' పర్యాయమైన సోమశబ్దమునకును భ్రమవలన సాంకర్యమేర్పడి లతాపరక సోమశబ్దమును తత్పర్యాయములును చంద్రునకు సైతము వాచకమయ్యెను. శకభిషన్ — 1. శత సూఱు, భీషన్-వైద్యులు నూర్గురువై ద్యులు, 2. తారామండలములో నిరువది నాల్గ పదగు శతభిషను నెడి నక్షత్ర రాశి, ఇందు నూఱనక్ష త్ర ములు కలవు.<noinclude><references/></noinclude> 3jmbu6gzxlq5a0ctvcfm8dxyp9wrrlz 104 241183 599446 2026-10-30T21:44:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '112 నీతిశతకము రాజయట్ -(1) చంద్రు న కేర్పడిన 'క్షయరోగము. (2) క్షయరోగ సామాన్యము. "ఆనేకరోగముల ననుగమించునదియు, బహురోగములకు ముందు వచ్చునదియు గనుక విదీ రోగములకన్నిటికిని రాజు గాన నీ పే...' 599446 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>112 నీతిశతకము రాజయట్ -(1) చంద్రు న కేర్పడిన 'క్షయరోగము. (2) క్షయరోగ సామాన్యము. "ఆనేకరోగముల ననుగమించునదియు, బహురోగములకు ముందు వచ్చునదియు గనుక విదీ రోగములకన్నిటికిని రాజు గాన నీ పేరు” అని వాగ్భటుడు. "చంద్రుఁడు దక్ష ప్రజాపతీపుత్రి కల నిర వచేదుకను వివాహమాడియు, వారిలో రోహిణియందుమా శ్రీ మత్యంతానురాగము పూని యుండెను. ఆపక్ష పాఠమునకై కిలిసి దక్షుఁ డాతనిని నిరంకర క్షయరోగి యగునట్లు శపించేనుకొని కుమార్తెలెల్లరును తమభర్త ననుగ్రహింపవలసిన దని తండ్రిని ప్రార్థింపఁగా వారివేడికోలున కంగీకరించి యతఁ డతని కాషాయము నియతకాలిక మగున ట్లుగ్రహించెను" అనునది పురాణకథ. నది. ఆల్బము=కొంచెము, న+అల్పము = అనల్పము = కొంచెము కానిది గొప్ప, ఆవ. దైవము గొప్పవారి కెన్ని యాపదలు కలిగించినను వారి కెప్పు డును దైర్యముపోదు అనుచున్నాఁడు. మ. అమలజ్ఞానుని వెళ్లి దైవము వృథాయాసంబు చేఁ జిత్తదో షము పొందించుట కాపద ల్సలిపిన స్సల్పంగనీ, కల్పనా శమునం దేని కలంగునా యతఁడు నిస్సారంబు కౌసప్తశై లములు న్వారీధులుం బ౯ సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ. 82 సురభి... సృతీ, వెట్టి దైవము మూఢదైవము, ఆమలజ్ఞానుని = నిర్మలమైన జ్ఞానముతో కూడిన వానిని (గొప్పవానిని), వృథా+ఆయాసంబు చేజ్" ఆ పనికిమాలిన శ్రమచేశ, చిత్తదోషము - ఆదైర్యమును, పొందించు టకుĒ పొందునట్లు చేయుటకై, అపదల్ - ఇడుములను, సలిపినక్ - చేసినను, సలుపనీ ఆ చేయనిము. ఆతఁడు = ఆమహాత్త్ముఁడు, కల్పనాశమునం 無 3 - దేనిజకల్పాంతమందైనను (ప్రళయమందైనను), నిస్సారంబులు + ఔ సారము<noinclude><references/></noinclude> 1reugvgt1hmfe07zm3flu97vl8e2u02 104 241184 599447 2026-10-30T21:44:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'దైవప ద్ధ తి 118 లేనట్టి, సలములు వారిధులుకో బలేక్ ఏడుకులపర్వతములవలెను, ఏడు సముద్రములవలెను, కలంగునా= దైన్యము చెందునా? (చెందఁడనుట), వెళ్లే దైవము మహాత్ములను పరీక్షింపఁ గోరి వారి ధ...' 599447 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>దైవప ద్ధ తి 118 లేనట్టి, సలములు వారిధులుకో బలేక్ ఏడుకులపర్వతములవలెను, ఏడు సముద్రములవలెను, కలంగునా= దైన్యము చెందునా? (చెందఁడనుట), వెళ్లే దైవము మహాత్ములను పరీక్షింపఁ గోరి వారి ధైర్యమును నాశము చేయుటకై వారి నెన్నో యిడుమలపాలు కావించుచుండుట తెలివిమాలిన పని, స ప్తకులపర్వతములును స ప్తసముద్రములునైనను ప్రళయకాలమున తమ మేరలు మీఱి నడచుకొనునేమోగాని మహాత్ములుమా శ్రీము అప్పటికినీ తమ ధైర్యమును పట్టువదలరు. గాంభీర్యస్థైర్యాదులందు మహాత్ములకును సముద్ర కులపర్వతములకును సామ్యముఁ జెప్పుట కవులయందు సామాన్యముగాఁ జూపట్టు చున్నది. ఈ పర్వతసముద్రముల దృష్టాంతము చేత ధీరుల ధైర్యధ్వంసనము ఆశ్యంశదుష్కర మనియు, ఆటు చేయ సెంచుట వృథాయాస హేతు వనియు సూచితము. కులపర్వతములు: “మహేంద్రో, మలయ, స్సహ్య, స్సానుమా, నృక్ష పర్వతః విద్ధ్యశ్చ, పారియాత్రశ్చ, సప్లైతే కులపర్వతాః”. సప్తసముద్రములు: లవణ, ఇడు, సురా, సర్పి, దధీ, జలార్ణ వా”, అమలజ్ఞానుఁడు - నిర్మలమైన జ్ఞానముగలవాఁడు - జ్ఞానమువలన మనః పారిశుద్ధ్యమును, తన్మూలమున స్థైర్మమును సిద్ధించును. సల్పంగ నీ—చూ. 74 వ. శైలము—శిలాసంబంధమైనది. పర్వతము.—తద్ధితము. వారిధి - వారికి నిధియైనది వారిధి - సముద్రము. - వారిధులు౦బ లె– వారిధులు :- ఉ - సముచ్చయార్థకము. వా రిధులు+బరి-పోలె, బలె 1 - లు పరమగు నామములకు ప్రథమ యగును. ఉత్తరార్ధమున వ్యతిరేకాలంకారము. 8<noinclude><references/></noinclude> jb3uwu5l3fuhuxmbcwsvakkr2yt6cio 104 241185 599448 2026-10-30T21:44:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '114 నీతిశతకము అవ. అన్నిటికిని దైవమే శరణము.. = a మ. ప్రభు వౌదైవము మేర చేసినది దప్ప జాతి హెచ్చబ్బునే విభవం బాధ్యులఁ జేరినంతటనే ప్రావృణ్వారిదం బెల్లచో సభివర్షింపఁగఁ జాతకంబునకు నా...' 599448 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>114 నీతిశతకము అవ. అన్నిటికిని దైవమే శరణము.. = a మ. ప్రభు వౌదైవము మేర చేసినది దప్ప జాతి హెచ్చబ్బునే విభవం బాధ్యులఁ జేరినంతటనే ప్రావృణ్వారిదం బెల్లచో సభివర్షింపఁగఁ జాతకంబునకు నా లేదంబుబిందు లేదా లభియించు నొగ మెత్తిన సురభి మల్లా నీతి వాచస్పతీ. 90 సురభి... స్పతీ, ఆధ్యులన్ = గొప్పవారిని, చేరినంతటనె - ఆ శ్ర యింపగానే, ప్రభువు సమర్థము ఔ ఈ ఆయిన, దైవము, మేర చేసినది ఏర్పాటు కానించినది, కప్పక్ పాల్ పొల్లయి (అతిక్రమించి), నిభవంబు = ధనము, "హెచ్చు = అధికము, అబ్బునే=దొరకునా? ప్రావృడ్వారిదంబ ప్రావృట్ = వర్షాకాలమందలి వారిదంబు = మేఘము, ఎల్లచోక్ = అన్ని చోట్లను, అభివర్షింపఁXక్ జనిండుగ వానకురియుచున్నను, చాతకంబునకు = వాసకోయిలకు, మొగము + ఎత్తిన నోరు తెఱచిన, నాల్గు + ఐదు+అంబు బిందుల్ కదా నాలుగో అయిదో నీటిబొట్టు మాత్ర మేకదా, లభియించు = దొరకును. సమర్థమగువము ఎవని కెంకయనినిర్ణయించునో వాని కది తనంతట నే దొరకును. దీనికై యొకని నాశ్రయింప నక్క అ లేదు. ఒక వేళ ఆ ఆశ్రయించిన వారెంత గొప్పవారయినను విధినిర్ణ యమునకంటె హెచ్చు కలుగనే కలుగదు. ఎల్లదిక్కులను వ్యాపించి వర్షాకాలమున మేఘము ఎంతసదుృద్ధిగా మరియు చున్నను మేఘు నాశ్రయించిన వానకోయిలకు తలయెత్తి నోరు తెఱవఁగా వానచినుకు లేనాలుగో అయిదో మాత్ర మేగదా నోటపడును! అంతకంటె చెక్కు పపడదు. కావున అన్ని విధముల దైవమే శరణము, వారిదము - వారి నా జలమును, ద ఇచ్చునట్టిది - మేఘము. నాల్గెదు - బహు బ్రీహి.<noinclude><references/></noinclude> p52nl1hp5n8lsby5l6pp9yzvsbmbjlb 104 241186 599449 2026-10-30T21:45:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కర్మ పద్ధతి. సర్వము దైవాధీన మని దైవపద్ధతిని ముగించిన పిదప, ఆ దైవము సైతము శరాధీనముగ నే యున్న దని నిరూపించుచు దైవముకున్నను కర్షయే గొప్పదను' చున్నాఁడు. ఆవ. కర్మ బలీయ మని వర్ణిం...' 599449 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కర్మ పద్ధతి. సర్వము దైవాధీన మని దైవపద్ధతిని ముగించిన పిదప, ఆ దైవము సైతము శరాధీనముగ నే యున్న దని నిరూపించుచు దైవముకున్నను కర్షయే గొప్పదను' చున్నాఁడు. ఆవ. కర్మ బలీయ మని వర్ణించుచున్నాఁడు. కా . త మ. విధి చేఁ గాని సురల్తమంతనె ఫలావిష్కారకు కారు; త ద్విధి యన్న నియత క్రియాఫలద; ముర్వి వత్ఫలం బన్నఁ గ ర్మధురాయ త్త;మిటౌటఁ జేసి భజనార్హం బౌచుఁ గర్మం బెయ త్యధికం బై ప్రవిభాసీలు స్సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ. 91 సురభి... స్పతీ, సురలు ఇంద్రాది వేల్పులు, వీధిచేజ్ గానీ = ద్రౌపము చేతనేగాని, తనంతనె = స్వయముగా, ఫల+ఆవిష్కారణల్ ఫలమును వెలయించువారు (ఫలము నిచ్చువారు), కారు; ఠత్ విధి+అన్నర్ ఆ దైవ మన్ననో, నియత క్రియాఫలదము - నియత్ = నిర్ణయింపఁబడిన - క్రియా జ్యోతిష్టోమము, తపము, దానము మొదలగు కర్మములయొక్క, ఫలదము - ఫలమును ఇచ్చునది, (ఆగును), ఉర్విష్ = భూమియందు, తత్ +ఫలంబు ఆన్నక్= అఫల నుస్ననో, కర్ణ ధురాయ తముఖశర్మ భారమునకు అధీనమైనది, ఇటు, ఔటī + చేసి = ఆగుటచేత, కర్మంబె = ఆకర్మమె, భజనార్హంబు + ఔచుజ్" = పూజింపఁనగిన డై, అత్యధికంబు +ఐ మిక్కిలిగా, ప్రవీభా -పిలుజ్ = ప్రకాశించును. . కా . వేల్పులను భజింకమా యనిన వారు ఫలమునీయ స్వతంత్రులుగారు; వారును మనవలెనే విధికి వశమైనవారే. ఆట్లయిన విధిని భజింతమా యన్న ఆవిధియు ఆయాకర్మ కనుకూలమగు ఫలమునిచ్చు నేగాని స్వతంత్రముగా నీయఁ జాలదు. మణి ఫల మన్ననో కర్ణాధీనము. కావున వేల్పులకుఁ గాని, విధికిఁ గాని<noinclude><references/></noinclude> 7yeuyu2r0v69ctogt4756zgrlynlizy 104 241187 599450 2026-10-30T21:45:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '116 నీతిశతకము మ్రొక్కుటాయెందుకు? విధిసైకము దేనిని బాఁటఁజాలదో ఆకర్మ కే మ్రొక్కు దము. కనుక మంచిఫలమునకై మంచిపనులు చేసికోవలసిన దని దీని భావము. పూర్వపూర్వమునకు ఉ త్తరోత్తరము ప్...' 599450 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>116 నీతిశతకము మ్రొక్కుటాయెందుకు? విధిసైకము దేనిని బాఁటఁజాలదో ఆకర్మ కే మ్రొక్కు దము. కనుక మంచిఫలమునకై మంచిపనులు చేసికోవలసిన దని దీని భావము. పూర్వపూర్వమునకు ఉ త్తరోత్తరము ప్రత్యుత్కర్ష మనుటచే మాలా దీపకాలంకారము, దీనినే సారాలంకార మని కావ్యప్రకాశము పేర్కొను చున్నది. ఔటఁజేసి — జడ వాచకములు ద్వితీయాది రూపములమీఁద 'చేత విభక్తి యర్థమున 'చేసి' వచ్చుటయుఁ గలదు. అతి+అధిశము = అత్యధికము. ప్ర+వి+భానీలు = ప్ర విభాసీలు. ప్ర, వి, ఆతి ఆనునుపసర్గలు భృశార్థకములు - ఆ కర్మ యొక్క సకలనియంతృత్వము, - మ. అజు బ్రహ్మాండఘటాళి సల్ప ఘటికారాచార్యుఁ జేసె; స్వృష ధ్వజుభిక్షాటనుఁ జేసె;సూర్యు భ్రమణ వ్యాసంగిగాఁ జేసె; నం బుజనాభు" వివి ధావ తారతరళాత్తు నేనె; నక్కర్మ మె ల్లజన శ్రీణి కలంఘ్య మౌ సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ. 92 సురభి...స్పతీ, (వీకర్మము), అజు బ్రహ్మను, బ్రహ్మాండఘటాళి"- బ్రహ్మాండ + ఘట = బ్రహ్మాండములనెడు కుండల యొక్క ఆర్థికా - వరుసను, సల్ఫర్ జ చేయుటకు, మటీ కార+ఆచార్యుక్ = కుమ్మరులు కాచార్యునిగా, చేసెజ్" చేసినో, వృషధ్వజున్ = వృషభమును ధ్వజముగాఁ Xలిగిన శివుని, (మృత్యువును జయించినవాఁడైనను అనుట), భిష్టను కొ బిచ్చ మెత్తుకొనుచు తిరుగువానినిగా, చేసెజ్, సూర్యుజ్= (సకలలోక ప్రకాశకుఁడగు) సూర్యుని, శ్రీమణ వ్యాసంగి కాక్ - (ఒక నిమిషమైన విశ్రాంతి లేక తిరుగుటయందు మిక్కిలి ఆసక్తికలవాఁడు అగునట్లు, చేసెజ్, అంబుజునాథుకో" = (తామర చాభియందుకలవాఁడును, కుటయందు అఖిలభువనములు కలవాఁడును ఆగు) విష్ణుమూర్తిని, వివిధావ... తు వివిధ పలువిధములైన - అవతార ఆ అవతారములచే - తరళ = ప్రకాశించు - ఆత్మక్ = శరీరము కలవానినిగా . -<noinclude><references/></noinclude> 169cm88a3cszvdrf45rflws03xv1cl2 104 241188 599451 2026-10-30T21:45:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '' కర్మ పద్ధతి 117 (అవతార మెత్తుకట్టుగా), చేసిక్, అక్కరము - అంతటి ప్రభావము గల శ్రీ ఆకర్షము, ఎల్ల జనశ్రేణికి - మానవకోటి కంకటికిని, ఆలంఘ్యము = దాఁట రానిది, ఔక్ అగును. - కమ్మరి కుండలు చేయ...' 599451 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>' కర్మ పద్ధతి 117 (అవతార మెత్తుకట్టుగా), చేసిక్, అక్కరము - అంతటి ప్రభావము గల శ్రీ ఆకర్షము, ఎల్ల జనశ్రేణికి - మానవకోటి కంకటికిని, ఆలంఘ్యము = దాఁట రానిది, ఔక్ అగును. - కమ్మరి కుండలు చేయనట్లు బ్రహ్మకు బ్రహ్మాండములు సృజించుచుండు దురవస్థయణ, శివునకు బిచ్చగాఁడై తిరుగవలసిన కష్టమును, సూర్యునకు సదా ఆకాశమునందు భ్రమించుచుండవలసిన సంకటమును, విష్ణువునకు వివిధములైన యవతారముల నెత్తవలసిన పీడయు దేనివలనఁగలిగినదో, అది ఆ త్రిమూర్తులను సైతము ఆడించుశక్తిగల ఆకర్మ యెట్టివారికిని దాఁటరానిది. ఆజుఁడు.—ఆ=బిష్ణువు, ఆజుఁడు = · విష్ణుపుకుమారుఁడు. బ్రహ్మ బ్రహ్మాండము —— ఈవిశ్వమంతయు వంధకారావృతమై యబడిన కాల మున భగవంతుఁడు నిజ తేజము చే దానిని చెదరగొట్టెను. మొట్టమొదట ఆయన సృష్టించి యం దొక బీజమునుండెను. అయ్యదియే యొకగొప్ప యండ మయ్యెరు. అందుండి భగవంతుఁడు బ్రహ్మరూపమున నావిర్భవించెను. కనుక పేరు కల్గెను అని మనుస్మృతి. 4 కుమరి. ఘుటి కారుఁడు—మటి = కుండ, దానిని చేయువాఁడు - ఘటికారుఁడు = వృషధ్వజు భిక్షాటనుఁ జేసి - బ్రహ్మకు ఆది వైదుముఖము లుండెను. ఆయన యొకప్పుడు కల్ల వచింకఁగా పరమశివుఁడు కనిసి ఆయన యెదపముఖ మును ఖండించెను. అందువలన శివునకు బ్రహ్మహత్యాపాతకము కలిగినది. దానికి ప్రాయశ్చిత్తముగా శివుఁడు బ్రహ్మకపాలమును చేబూని శిక్షాటనము చేయ ' గెను. సూర్యు - సూర్యుఁ డిట చంద్రావి గ్రహములకును నక్షత్రములకును ఉపలక్షణము. వివిధావతారకరళాత్తు - విష్ణువునకు దశావతారములు ప్రసిద్ధి.<noinclude><references/></noinclude> 66nndt2f9ktqs7e166p9liaa5rt5s35 104 241189 599452 2026-10-30T21:45:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '118 నీతిశతకము "మత్స్య కూర్త్మో వరాహ శ్చ నరసింహోద్ధ వామనః, రామో రామశ్చ కృష్ణశ్చ బుద్ధః కల్కీచ తే దశ.” విష్ణువునకు అవతార బాధకలుగునట్లు భృగు దూర్వాసుల శాపము కల చని యోగ వాసిష్ఠ ర...' 599452 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>118 నీతిశతకము "మత్స్య కూర్త్మో వరాహ శ్చ నరసింహోద్ధ వామనః, రామో రామశ్చ కృష్ణశ్చ బుద్ధః కల్కీచ తే దశ.” విష్ణువునకు అవతార బాధకలుగునట్లు భృగు దూర్వాసుల శాపము కల చని యోగ వాసిష్ఠ రామాయణమునను మత్స్యపురాణమునను కలదు. ఆవ. సకలనియామక మగుటవలనను, 'సకలశ్రీ యములకు నిధానమగుటచేతను సత్కర్యాచరణ మత్యావశ్యక మని పద్యద్వయముచే ఉపదేశించుచున్నాఁడు. మ. ఘను నత్యల్పునిగా, వివేకి జడునింగాఁ, జెంత దూరంబుగాఁ, ననవద్యామృతము న్విషంబుగ, సఖు ణావహుంగా, నొన ర్చు సహో కర్మము! దానిమాని మరిదుర్బుద్ధు ల్గుణె ఘోవలా లనము న్గోరుదు రేలొకో సురభిమల్లా నీతి వాచస్పతీ. 98 = . = సురభి....స్పతీ, కర్మము = సత్కర్మమును దేవత, ఘనుజ్" ఆ గొప్ప వానిని, అక్యల్పుని గాథ్ - మిక్కిలి నీచునిగాను, వివేకి = బుద్ధిమంతుని (విద్వాంసుని), జడుని కాజ్ = బుద్ధిలేని వానినిగాను (మూర్ఖునిగాను), చెంత = సమీపమును, దూరంబుగాజ్, ఆనపద్య + అమృతము = ఉత్త మోత్తమమైన ఆమృశమును, విషంబుగన్", సఖుజ్" = స్నేహితుని, ప్రాణావ హుంగా = ప్రాణమును అపహరించువానినిగాను, ఒనర్చును - చేయును (మార్చును). ఆహా = ఆశ్చర్యము. దానిక్- (అట్టి సర్వశ క్తిమంత మగు) కర్మమును, మాని, మరి, దుర్బుద్ధులు = పెదబుద్ధికలవారు, గుణిఘోకలాల సముజ్- గుణ - రజస్తమాదిగుణముల యొక్క ఓఘు = సమూహముయొక్క- ఉపలాలనము = బుజ్జి,ంపును, (రజస్తమోగుణాత్మకములగు నర్థమాలను), ఏలొకో కోరుదురు = వికారణము చేతనో కోరుచున్నారు. (గుణములు దేశ కరములైన ఫలముల నిచ్చునవి యైనను వానినే కోరుదుదు.) - - సక్కర్మము సుజనులను దుర్జనులుగాను, విద్వాంసుని మూర్ఖునిగాను, చెంతను దూరముగాను, ఆమృతమును విషముగాను, స్నేహితుని శత్రువుగాను ఒనర్చుక కలది. కోరినకోర్కులను అనుభవింపఁ దలంచువాఁడు దుఃఖమయము<noinclude><references/></noinclude> dl5yxcx3vcjf0xxdp8ztreex9t5811d 104 241190 599453 2026-10-30T21:46:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ''ర్మ ప ద్ధ తి 119 లగు రాజపతామసకృర్యముల నాశ్రయింపక సత్కర్మమునే ఆశ్రయింజ వలయును. ఆశక్యమును శక్యము చేయఁగలుగు ననుటచే విశేషాలంకారము. చెఱచునట్టిది. ఆసహము ప్రాణావహుఁడు - ప్రాణమును...' 599453 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'ర్మ ప ద్ధ తి 119 లగు రాజపతామసకృర్యముల నాశ్రయింపక సత్కర్మమునే ఆశ్రయింజ వలయును. ఆశక్యమును శక్యము చేయఁగలుగు ననుటచే విశేషాలంకారము. చెఱచునట్టిది. ఆసహము ప్రాణావహుఁడు - ప్రాణమును చెఱచునట్టివాఁడు- చంపునట్టిశత్రువు. గుణ+ఓమ = గుణాలు - వృద్ధిసంధి - ఆ, ఓల-కు రెంటికిని ఔ - ఓసు + ఉపలాలనము = ఓఘోపలాలనము- గుణసంధి. అ, ఉ-లకు ఓ - ఆదేశము. ఆవ, సంపదాపదలు శుభాశుభకరాయ త్తములు గావున ఆదే సక్కర్మా చరణోపదేశము. మ. శుభకర్మంబు కలంతసేపు దయిత లు ద్ధాంతము లత్ర ముల్ సుభటౌఘం; బది దీఱిన స్సకలము న్సూత్రంబు విచ్ఛిన్న మై న భువి చెందినము త్రియంబులగతి నానావిధం బౌను వ ల్లభ తారంజితభూజనా సురభినల్లా నీతివాచస్పతీ. - 94 వల్లభ కారంజిత భూజనా వల్లభలో = స్వపరిపాలనముచేత రంజిత =సంతోష పెట్టఁబడిన - భూదనా = ప్రజలుగలవాఁడా, సురభి...స్పతీ, శుభ కర్మంబు=నుంచీకర్మము (దానివలన కలుగు అదృష్ట మనుట), కలంలే సేఫు = ఎంతకాలము ఉండునో అంతకాలమును, (ఎంతకాలము కూడ వచ్చుచుండునో అంతకాలము), దయిఠల్ = ప్రియురాండ్రు, శుద్ధాంతమున్ = పరిశుద్ధము లైన అంతఃపురములును, ఛత్రముర్ (తెల్ల) గొడుగులు (రాజచిహ్నములు) సుభట + ఓసుంబు = మంచినటుల సమూహమును, (అనునదియుండును), ఆది వ్యయము కాఁగా, సకలము కొ = = అంతఃపురము, గొడుగు అనునవి యెల్ల, సూత్రంబు = దారము, విచ్ఛిన్నము .<noinclude><references/></noinclude> 3to2269bbfebpzcxux5aylp05ha1d5u 104 241191 599454 2026-10-30T21:46:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '120 13 నీతిశతకము . పెరుగఁగా, భూపిక్" - నేలను, చెందిన పొందిన (నేలమీఁద పడిన), ముత్త్రియంబులగతీక్ ముత్యముల (విధమున) వలె, నానావిధంబు నలుదిక్కుల చెదరినట్టిది, ఔను ఆగును. పురాకృతపుణ్య ము...' 599454 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>120 13 నీతిశతకము . పెరుగఁగా, భూపిక్" - నేలను, చెందిన పొందిన (నేలమీఁద పడిన), ముత్త్రియంబులగతీక్ ముత్యముల (విధమున) వలె, నానావిధంబు నలుదిక్కుల చెదరినట్టిది, ఔను ఆగును. పురాకృతపుణ్య మున్నంతవఱకును, ప్రియురాండ్రు, మేలయిన యంతః పురములు, తెల్ల గొడుగుతో (గూడిన ప్రభుత్వము, వీరులగుభట సేన అనునవి మనుష్యుఁడు అంభవింపఁగల్గును. ఆపుణ్యము ముగియగానే అవి యన్నియు "పెరిగిపోయిన ముత్యాల పేరులోని ముక్యములవలె నలుదిక్కుల చౌదరి మాయ మగును. శుద్ధాంతము : పరిశుద్ధులై నరక్షకులు సమీపమందుఁ గలిగినది; రక్షిం బెఁబడిన ప్రాంతములు కలది. రాచనగరు, నగరిలో స్త్రీలుండుగృహము. కల+అంత - కలంత - అంతపరిమాణార్థకము కనుక సంధినిత్యము. ఛత్రముల్ = (ప్రకరణణలముచే తెల్లగొడుగు అనియర్థము, ఆది రాజచిహ్నము. కాన దొరతవ మని భావము. ముత్తియము - ఇయకుమాఱుగా నామాంకమున కెర్వము బహుళముగా నగు - ముత్తియశబ్దమునందు మా త్రము ఇత్వలోపము కానఁబడియెడి ముత్తి యము - ముత్తెము - ముత్యము. ఉపమాలంకారము. ఆవ, ఏపని చేసినను దాని పర్యవసానమును ముందు ఆలోచించుకొని చేయవలెనుగాని తొందరపడరాదు అనుట. మ. అగుణంబేని గుణాఢ్య మేని యొక కార్యం బెద్ది యైన మ్మది ముగియన్యోచనఁ జేసిపూనఁగఁదగు, న్బూన్కిన యోత్పాదితం బగునేని గడగండ్లు గాక యధికం బౌచితశల్యం గు లగదత్యుజ్జ్వలసద్గుణా సురభివుల్లా నీతివాచస్పతీ. లXదత్యుజ్జ్వలసద్గుణా - లగత్ = స్థిరపడిన - అతి+ఉజ్జ్వలం మిక్కిలి ప్రకాశవంతమైన - సద్గుణా - మంచిగుణములు కలవాఁడా, (సహజమగు సద్గు 95<noinclude><references/></noinclude> 28xza3nxt0hsnbkb1ds2rgqlci5qi2u 104 241192 599455 2026-10-30T21:46:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'క ర ప ద్ధ తి ప్రకాశించువాఁడా), సురభి... స్పతీ, . గానీ, గుణాఢ్యమేనిక్ మంచిదిగాని, ఎద్ధియైన = 121 అగుణంబేఫిక్ = చెడ్డది ఒక కార్యంబు నీదై నను ఒకపనిని, మదిజ్ జ మనస్సునందు, ముగియక్ పూర్తి...' 599455 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>క ర ప ద్ధ తి ప్రకాశించువాఁడా), సురభి... స్పతీ, . గానీ, గుణాఢ్యమేనిక్ మంచిదిగాని, ఎద్ధియైన = 121 అగుణంబేఫిక్ = చెడ్డది ఒక కార్యంబు నీదై నను ఒకపనిని, మదిజ్ జ మనస్సునందు, ముగియక్ పూర్తిగా, యోచనక్ చేసి : ఆలోచించి, పూనఁగ౯ తగు = ప్రయత్నించుట తగియుండును. పూన్కి = కార్యారంభము చేయుట, గయ + ఉత్పాదితంబు = మిక్కిలి తొందరక లిగినట్టిది, ఆగు నేనిక్=అయినయెడల, కడగండ్లు కష్టములు, కాక తప్ప, (కష్టములతో పాటు), అధికయి+ఔ= మిక్కిలియైన, చిత్తిశల్యము = హృదయమునకు ములికి ఆగును (మనో వేదన పుట్టించి బాధించును అనుట). . ఎవఁడుగాని మంచిదో చెడ్డదో యొకపనిని చేయ సెంచిన ముందుగా దాని పర్యవసానమును దీర్ఘముగా ఆలోచించుకొనవలయును. అట్టుకాక తొం దరపడి యాకార్యము నారంభించిన నది కడగండ్లపాలు గావించుటేగాక యాన జీవము హృదయముఁ నగుచ్చుకొన్న బాణపు మునికివలె బాధించుచుండును. కావున సావధానముగ విమర్శించిన తరువాతనే యేకార్యమును గాని పూనుకొనఁ దగును; ఆట్లు చేసిన చిత్తమునకు సమాధానము కలుగును. కడగండ్లు - నిత్యబహువచనము. (కొన+కండ్లు.) కఉడు=విపత్తు-కండ్లు=విపత్తులు, కడగండ్లు - మరణముఁదనుక నుండువిపు 'త్తులు-అగచాట్లు, కాక = విశార్థకమగు నవ్యయము. మది (వి.) మతి (ప్ర.) పూన్కి -రూ. పూనికి - పూను ధాతువు కృదంత రూపము."కోరు మొదలగువానికి 'ఇక్' వర్ణకమగును.” విను, పోలు, మను, వూను మొదలగునవి కోర్వాదులు. ఉపమాలంకారము. ఆపీ, సత్కరము ననుష్ఠింపనివాఁడే మందభాగ్యుఁడు. చు. ఘనసారంబునఁ గోద్ర వావృతి యసంగ, ప్రత్న భాండంబు చం దనదారుల్లోని తెల్కపిండి దగ పండం, బైఁడినాఁగంట దు న్ని నెఱి నూదికి నాట జిల్లెడులు, చింతించు న్మహిం బుట్టి పు ణ్య నిరీహుం డగువాఁడు శ్రీసురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ, 96<noinclude><references/></noinclude> az3p7byptfoewr4cylpcm6bjnng7hk0 104 241193 599456 2026-10-30T21:46:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '122 నీతి శతకము = = శ్రీసరస్పతీ, మహిజ్ (కర్మభూమియగు) ఈదేశమున, పుట్టి, పుణ్యనిరీహుండు - పుణ్య - (తపము మున్నగు) పుణ్య కార్యములయందు-నిరీ హుండు = కోరిక లేనివాఁడు, ఆగువాఁడు = అగునట్టిమనుజ...' 599456 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>122 నీతి శతకము = = శ్రీసరస్పతీ, మహిజ్ (కర్మభూమియగు) ఈదేశమున, పుట్టి, పుణ్యనిరీహుండు - పుణ్య - (తపము మున్నగు) పుణ్య కార్యములయందు-నిరీ హుండు = కోరిక లేనివాఁడు, ఆగువాఁడు = అగునట్టిమనుజుఁడు, ఘనసారం బునī" = కప్పురపు టరఁటితో, రోద్రవ+ఆవృతి = ఆ రెవడ్ల చేనికి కంచెను, ఒసంగE=ఏర్పఱుచుటకును, చందనదారుల్ = మంచిగందపు చెక్కలను, రత్న భాండంబు = రత్నముతో చేయఁబడిన కుండను, కొని తీసికొని, తెల్కపిండి . గానుఁగపిండిని, తగకో = ఒప్పుగునట్లుగా, వండు = వండుటకును, పైఁడి 'నాఁగంట = బంగారునా నేటితో, (నేలను), దున్ని, నెఱిజ్ - పూర్తిగా, దూదికి = దూదికొఱకు, జిల్లెడులు - జిల్లేడు చెట్లను (జిల్లేడు దూది పట్టువలె మెత్తగ నుండును), 'నాటక్ = నాటుటకును, చింతించున్ = ఆలోచించువారి 5 . ఈభరతఖండము శాస్త్రోచీకకర్త్మలు చేయఁదగినభూమి. అట్టిదాని యందు జనించికూడ తపస్సు మొదలగు పుణ్యకార్యము లేపురుషుఁడు చేయఁడో వాఁడే భాగ్యహీనుఁడు, మూర్ఖుఁడు గూడ. ఎట్లన ఆ రేవడ్ల చేనికి కప్పురపుఁటరఁ టులను కంచెగానిర్మించువాఁడును, తెలకపిండిని వండుకొనుటకు చందనపుకట్టే లను రత్నాలకుండను ఉపయోగించువాఁడును, జిల్లేడు దూదిలో సహ బంగరు నాఁ గేటితో నేలనుదున్ను వాఁడును ఎట్టివారగుదురో వారితో సమానుఁడగును. అనఁగా ఉత్తమఫల సాధనమును నీచ ఫల సాధనమునకై వినియోగించుకొను మూర్ఖుఁ డగు నని భావము. కనుక అన్ని విధముల శ్రేయస్కామునకు సక్క రానుస్థానమే తగినది. భారతీయుల కీదేశము కర్మభూమి : చంద్ర లోక స్వర్గ లోకాదులు భోగ భూములు, ఇచట పుణ్యకార్యములొనర్చు వారికి స్వర్గాదిలోకములు ప్రాప్తించు.. ననియు, తత్ఫలానుభవ మచటముగియఁగా వారు మరల పుణ్యకార్యాచరణ నిమి త్త మీభూమియందు జనింతు రనియు శ్రుతులు నుడువును . ఘనసారము (1) కర్పూరము, (2) కర్పూరపుటకంటే.<noinclude><references/></noinclude> npx03115zqq1br7j03uqh03dffwfcs8 104 241194 599457 2026-10-30T21:46:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'క ర్మ ప ద్ధ తి .128: ఆవృతి ఆపరణము- చుట్టుకొనియుండునది. కంచె, వెలుఁగు. రత్నభాండము = రత్నములతో చేసిన కుండ వజ్రవైదూర్యములతో సంబంధించినది. - దారుల్' : దారువుల్ - అనుశబ్దమున పునర్ణము లో...' 599457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>క ర్మ ప ద్ధ తి .128: ఆవృతి ఆపరణము- చుట్టుకొనియుండునది. కంచె, వెలుఁగు. రత్నభాండము = రత్నములతో చేసిన కుండ వజ్రవైదూర్యములతో సంబంధించినది. - దారుల్' : దారువుల్ - అనుశబ్దమున పునర్ణము లోపించఁగా సిద్ధించిన రూపము. పువర్ణ లోపము రాహు, బాహు శబ్దములలోవలె. తెల్కపిండి. తెలకపిండి- లమీఁది అకారము లోపించఁగా తెల్కపిండి అగును. రూ.తెలికపిండి. పైఁడిజబంగారము. రూ. పయిఁడి, పసిఁడి. బాఁగట - నాఁగలి+టి+ఆర్- నాఁగలి ఔపవిభక్తికము గావున తుదివర్ణమునకు 'టి' ఆదేశము; అమహదర్థకము జడవాచకము గావున తృతీయా సప్తముల 'ఆక్' ఆదేశము. ఇట తృతీయార్థకము. రూ. నాఁగేలు, నాఁ గెలు. జిల్లెడు రూ. జిల్లేడు. పుణ్యనిరీహుఁ డెవఁడో వాఁడు ఘనసారంబున కో ద్ర నావృతి యొసం గును, ఇత్యా నిశిష్టములగు ఒనఁగుట, వండుట, 'నాటుట అనువానివేత సిర్దిష్ట -మైన వాక్యములయర్థ మసంభవము కావున అసంభవవస్తువులు సంబంధము చే మాలానిదర్శనాలంకారము. చూ. 5 ప. మూర్ఖ పద్ధతి. అవ. పుణ్యకర్మమే సర్వమునిచ్చును గావున దానినే గడింపవలయును. శా. ప్రావీణ్యంబుల రావు, బల్ చదువుల౯రా, వన్వవాయంబుల రా, పుర్వీశ్వరనిత్య సేవకతన నా. వుజ్జ్వలా కారత రా, వేనాఁట ఫలించు వృక్ష ముగతి నృత్కర్మ మైశ్వర్యముల్ తాపై నాఁటికిఁ జేకుఱు న్సుకభిమల్లా నీతివాచస్పతీ, 97 సురభి... స్పతీ, ప్రావీణ్యంబుల = వివిధములగు విషయములుగల నేర్పరితనముచేత, (ఐశ్వర్యముర్ = సంపదలు), రావు = కలుగపు, బల్ చదు పుల = గొప్ప చదువుల చేతను, రావు, ఆన్వవాయంబులన్ = కులముచేతను, B<noinclude><references/></noinclude> q4pt8whoq9nqris6b94e4lo4nlqqql1 104 241195 599458 2026-10-30T21:47:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '124. నీతిశతకము - రావు, ఉర్వీశ్వర నిత్య సేవకతన" ఉర్వీశ్వర - రాజాలయొక్క నిత్య ఎడ "తెగ నీ. సేవక తనజ్జకొలువు చేతను, రావు, ఉజ్జ్వలా కారత = చక్కంగా ప్రకా 'శించుచున్న ఆకారముచేత (చక్కదనముచ...' 599458 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>124. నీతిశతకము - రావు, ఉర్వీశ్వర నిత్య సేవకతన" ఉర్వీశ్వర - రాజాలయొక్క నిత్య ఎడ "తెగ నీ. సేవక తనజ్జకొలువు చేతను, రావు, ఉజ్జ్వలా కారత = చక్కంగా ప్రకా 'శించుచున్న ఆకారముచేత (చక్కదనముచేతను, రావు, సత్కర్మము=పుణ్య కర్మ, ఐశ్వర్యముల్ – సంపదలయొక్క, తావు స్థానము, ఐ ఆయి, నీ నాఁటర్ = . = ఏయే సమయములందు ఫలింపవలయునో, నాఁటికిక్ - ఆయాసమయము లందు, ఫలించు = ఫల మొసఁగునట్టి, (పరిపక్వసమయమందే అనుట), వృక్షము గతి-చెట్టువలె, చేకుఱుక్ = సిద్ధించును. పురుషునకు పలువిధముల నేర్పరికనము, గొప్పవిద్య, మంచికులము, ఎడతెగని రాజసేవ, సౌందర్యము ఆశునిని ఐశ్వర్యాదిఫలముల నీయఁజాలవు. దానిదాని ఋతువుల ఆయా చెట్టు ఫలించునట్లు, పూర్వము చేసికొన్న పుణ్య ములు వానివానికాలము వచ్చినప్పుడు చక్కఁగా ఫలములనిచ్చును. పురాకృత పుణ్యకర్మ విశేషమునకు వ్యతిరేకముగా ఫలము కలుగఁజాలదు కావున సర్కే ర్మములనే చేయవలసినది అని భావము. ఫలించుట యనుధర్మ మొక్క మాఱమాత్ర ముదాహరింపఁబడి యుండుటచే దీపకాలంకారము, 3, 4 పాదములలో ఉపమాలంకారము. బల్-బలుపు అను విశేషణమునకు వృత్తియందు అంత్యవర్ణము లోపిం బెఁగా బలు అగును. హల్లు పరమగుచో బలు-లోని ఉత్వమునకు వికల్పముగ గతి - ఉపమావాచకము. లోప మగు, ఐశ్వర్యముల్ తావు- ఐశ్వర్యములయొక్క తావు, యొక్క కులోపము -బహుళము, ఆప. ఇందును దైవప్రభానమే. ·మమునుఁగు న్గాక పయోధిలో, రిపు చయంబు నెల్చుఁగా కెట్టు లేఖ్, వినువీధి స్ధన నేర్పుఁ గాక, కృషి వాణిజ్యాదులం బొగ్గు గా<noinclude><references/></noinclude> f0m1byy5t4bznlibbvnh8zziucbfs8a 104 241196 599459 2026-10-30T21:47:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కర్మ ప ద్ధ తి 125. క, నిలింపాచల మెక్కుఁగాక, చదువు ల్కైకట్టుఁగా, కెచ్చురా దనయం బున్నది పోదు శ్రీ సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ. 93. శ్రీ సురభి...స్పతీ, (పురుషుఁడు), పయోధిలోక్ =సముద్ర మునంద...' 599459 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కర్మ ప ద్ధ తి 125. క, నిలింపాచల మెక్కుఁగాక, చదువు ల్కైకట్టుఁగా, కెచ్చురా దనయం బున్నది పోదు శ్రీ సురభి మల్లా నీతివాచస్పతీ. 93. శ్రీ సురభి...స్పతీ, (పురుషుఁడు), పయోధిలోక్ =సముద్ర మునందు, మునుఁగుజ్ కాకమునుఁగనీ, రిపుదయంబుక్ ఆళత్రు సమూహమును, గెల్చుకొ కాక= గెలువనీ, ఎట్టులేజ్" - ఏదోయత్నము చేశ, వినువీథిక్"=ఆకాశమార్గ ము నందు, చనక్ ఇపోవుటకు, నేర్చుక్ కాక = సమర్థుఁడు కానీ, కృషి + వాణిజ్య + ఆదులక్ = సేద్యము, వర్తకము, మొదలైనవానియందు, పొర్లుక్ కాక పొరలు + కాక = పొరలాదనీ, నిలింప+అచలము - దేవతలకు ఆవాసమైన పర్వతము ( మేరువు=బం గారుకొండ)ను, ఎక్కుజ్ కాక = ఎక్కనీ, చదువుల్ = (వేదాది) సమ స్తవిద్యలును, కైకట్టుకో కాక = వశమైనఁ గానీ, అనయంబుజ్" ఆవశ్యముగా, ఎచ్చు, అధికము, రాదు, ఉన్నది, పోదు. = " పురుషుఁడు సముద్రములో మునిఁగినను, పోరిలో శృ శత్రువులను గెలిచి నేను, ఎంతో ప్రయత్నముచేసి యోగాదుల నభ్యసించి) ఆకాశగమనము సాధించినను, సేద్యమును వర్తకమును చేసికొనుచు వానియందే మునిఁగి యున్నను, మేరువుకొన కెగిరినను, వేదాదివిద్యల నన్నిటిని కైవసము చేసి కొన్నను, ఇట్టివి యెన్ని సాధింపఁగల్గినను అదృష్టమున్నంతమాత్రమే లభిం చునుగానీ అంకకన్న హెచ్చు రాదు; ఉన్న దానికి లోటు లేదు. పయోధిలోక్ మున్గుక్ (1) జల స్తంభ నాదివిద్యలు నేర్చి జలమున సంచరించుశక్తి. (2) ముత్యములు మున్నగు రత్నములకై సముద్రమున మునుఁగుట—అవియైనను. వినువీథి జనక్, నిలిం పాచల మెక్కు ఈరెండు కార్యములు యో. గానుసంధానముచే సాధికములు. చదువుల్ - వేద వేదాంగాదివిద్యలు.<noinclude><references/></noinclude> 2c1ordoq8qvx841wkbe6a0c79jrfby5 104 241197 599460 2026-10-30T21:47:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '126 నీతిశతకము నాల్గు వేదములు, ఆఱువేదాంగములు, మీమాంస, న్యాయము, పురా -ణము, ధర్మశాస్త్రము . అని విద్యలు పదునాలుగు; వీనితో ఇతిహాసములు, ఆగమములు మొదలగు ఆఱువది నాల్గుఁ గూడ చేరును. కొంద...' 599460 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>126 నీతిశతకము నాల్గు వేదములు, ఆఱువేదాంగములు, మీమాంస, న్యాయము, పురా -ణము, ధర్మశాస్త్రము . అని విద్యలు పదునాలుగు; వీనితో ఇతిహాసములు, ఆగమములు మొదలగు ఆఱువది నాల్గుఁ గూడ చేరును. కొందఱిమతమున చదువులన్న అన్వీక్షకి, త్రయీ (వేదములు మూఁడు), దండనీతి యనునని మూఁడు; మరికొందఱిమతమున అన్వీక్షకి, త్రయి, వార్త, దండనీతి అనునవి నాల్గు. ఇచటఁ బేర్కొన్న మునుఁగుట మొదలగునవి చతుష్షష్టికళలలో నంత ర్భూతములు, " రానున్నది రాక మానదు, పోనున్నది పోక మానదు” “యద్భావం తద్భవతి, యదభావి నతద్భవేత్" అని న్యాయము. ఆవ. మహాసంకటసమయములందును పూర్వపుణ్యమే శరణ మగును- మ. అనియందు స్వనియందు దావశిఖయం దంభోధియం దద్రి సా నునికాయంబులయందు శత్రుతతియందు స్సుప్తునైన సమ త్తుని నైన న్విషమాసనస్థు నయిన డై సుకర్మంబు పొ లనము చేయు జనావళి న్సుకభిమల్లా నీతివాచస్పతీ 99 సురభి...స్పతీ, అనియందు = యుద్ధమునందును, పనియందు " = ఆడవియందును, దాపశిఖియందు కార్చిచ్చు (అడవినిప్పు) నందును, ఆంభోధి యందు = సముద్ర మునందును, ఆద్రి +సాను+నికాయంబులయందుĒ.. - కొండకొసల ప్రోవులందును, శత్రు శతియందు : పగ హెంద్ర గుంపునందును, సుప్తుక్ ఐన౯ ఆ నిద్రితునిగాని, ప్రమత్తుజ్ ఐనక్ - మత్తుకొన్న (కైపులో నున్న లేక, పరాకుపడియున్న) వానీనీగాని, విషమాసనస్థుక్ -విషము = ఆపద యందు-ఆసనస్థుక్ = నెలకొనిన వానిని, ఆయినక్ కాని (మిట్టపల్లములుగా కుండు నేలమీఁదూర్చున్న వానిని; లేదా, భయముపుట్టించు స్థానమునందున్న =<noinclude><references/></noinclude> 79yrrmeaeg31g1g3ydemdbbyti60b4c 104 241198 599461 2026-10-30T21:49:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వానినీ), (ఆగు), జనావళి కర్మ ప ద్ధతి 127 జనసమూహమును, సుకర్మంబు = పూర్వపుణ్య కర్మము, పాలనము చేయుజ్" " రక్షించును. పురుషుని యుద్ధములో, కార్చిచ్చులో, సముద్రములో, కొండకోన లలో, శత్రు పులన...' 599461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వానినీ), (ఆగు), జనావళి కర్మ ప ద్ధతి 127 జనసమూహమును, సుకర్మంబు = పూర్వపుణ్య కర్మము, పాలనము చేయుజ్" " రక్షించును. పురుషుని యుద్ధములో, కార్చిచ్చులో, సముద్రములో, కొండకోన లలో, శత్రు పులనడుమను, నిద్రలో, కైపులో, ఆవదలలో పురాకృతపుణ్య ములే రక్షించును; ఇతరములు కావు. 99 కవి పునర్జన్మ కల దనుటను 97, కుద్యములలో చి చున్నాఁడు. ఆవ. పుణ్యాత్మునకు సర్వత్ర సకలసౌఖ్యములు గలుగు ననీ చెప్పుచు ఉపసంహరించుచున్నాఁడు. మ. భయఙారణ్యము రాజధాని యగు; భూభాగం బశేషంబు ర తుంబై కనిపించు; నెల్లజనులు సృమిత్రులై కొల్తు రెం తయుఁ; దొలేనను బెట్టిపుట్టినమహాత్మ శ్రేణి కిష్టార్థ మె ల్లయెడ న్లల్లు సుఖంబున స్సురభిరుల్లా నీతివాచస్పతీ. 100 సురభి... సృతీ, తొల్ మేనసు = పూర్వజన్మ మునందు, ఎంతయున్ = మిక్కిలి, పెట్టిపుట్టిన = (పురాకృతపుణ్యమునే) అదృష్టవంతులైన, మహాత్మ శ్రేణికిక్ పెద్దలసముదాయమునకు, భయద + ఆరణ్యము = భయముపుట్టించు అడవి, రాజధాని = రాజునివసించెడు ముఖ్యపట్టణము, ఆగుక్, ఆశేషంబు సమస్తమైన, భూభాగంబు = భూమియు, రత్న + యుతంబు + ఐ = మణులతో కూడుకొన్నట్టిదై, కనిపించుకో" = కనఁబడును, ఎల్లజనులు - జనులందఱును, నమిత్రులు ఆ సౌజన్యముతో కూడిన స్నేహితులు (ఆప్తులు) ఐ, కొల్తుకు= సేవిం తురు, (వారికి), ఇష్ట + అర్థ ముజు కోరినవస్తువు, సుఖంబుపక్=మిక్కిలి సంతోష ముతో, ఎల్ల+ ఎడ ఆన్నిస్థలములందును, కల్గు ఒకలుగును. 2 ఎవఁడు పూర్వజన్మమున విస్తారమైన పుణ్యకార్యము లాచరించి ' అమనుష్యునికి ఘోరారణ్యములో కూడ సకలభోగములును రాజ<noinclude><references/></noinclude> qgx1w8car03r91rfnfnjf18wwikszrg 104 241199 599462 2026-10-30T21:49:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '128 నీతిశతకము ధానిలో రాజునకు జరిగినట్టు జరుగును; పెఱవా రెల్లరును ఆప్తులగుదురు; భూమిపై అడుగిడిన చోట్లనెల్ల రత్నములును నిధులును దొరకినంత సౌఖ్యము కలుగును. కనుక స్వ శ్రీయోభిల...' 599462 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>128 నీతిశతకము ధానిలో రాజునకు జరిగినట్టు జరుగును; పెఱవా రెల్లరును ఆప్తులగుదురు; భూమిపై అడుగిడిన చోట్లనెల్ల రత్నములును నిధులును దొరకినంత సౌఖ్యము కలుగును. కనుక స్వ శ్రీయోభిలాషి సక్కర్యాచరణతత్పరుఁడై యుండఁ దగు ననుట సందర్భా ర్భాభిప్రాయము. భయదము=భయమును ఇచ్చునట్టిది. క్రూరమృగాదుల ప్రాచుర్యముచేత. రాజధాని రాజునకు నివాసమైనది-సమస్తభోగములను సాధించునది. ఆ శేషము - శేష మేమియు లేక చతుస్సముద్రాంతమైన భూమి- రత్న యుతము-(1) శ్రేష్ఠమైన వస్తువులతో సమృద్ధమైనది. (2) మహా పద్మము మొదలగు సప్తనిధులతోను నిండినది అనఁగా సమస్తఫలముల నొసఁగుంది. పెట్టిపుట్టువాఁడు - ఆదృష్టవంతుడు. జాతీయశబ్దము. నీతిశతకము సమా సము. చెన్నపురి: వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు 'వాబిళ్ల' ప్రెస్సున ముద్రితము. బెన్స్ వారి P. I. Card Q. H. No. Ms. 22, 29-0-1945-750 Copies.<noinclude><references/></noinclude> r51l1s5jbabou4ui2i648sdiyj1wguu 104 241200 599463 2026-10-30T21:50:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రశ్నలు. 1, క్రిందిభావములను వివరించుకున్యములం దెల్పుఁడు; (8) మూర్ఖులతో స్నేహము కష్టము. (b) జ్ఞానార్జనము ఆశ్యావశ్యకము. (C) ఐశ్వర్యబలము. (d) సేవకా వృత్తి యతికఠినము. (6) కవి నృపతుల తారత...' 599463 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రశ్నలు. 1, క్రిందిభావములను వివరించుకున్యములం దెల్పుఁడు; (8) మూర్ఖులతో స్నేహము కష్టము. (b) జ్ఞానార్జనము ఆశ్యావశ్యకము. (C) ఐశ్వర్యబలము. (d) సేవకా వృత్తి యతికఠినము. (6) కవి నృపతుల తారతమ్యము . 2. (a) 26, 57, 60, 66 కంపుఁడు. పద్యములలోని భావములను విశదీక (b) ఈ పద్యములలోని సమాసములను వివరింపుఁడు, 3. దాన ప్రాశస్త్యమును గూర్చి కాని, కర్త్మప్రాధాన్యత నుద్దేశించికాని, విళడీ కరించుచు రెండేసి పద్యములచే నుదాహరింపుఁడు. 4. సందర్భోచిత సవరణము చేయుఁడు : (ఒ) జాగిలం బవ్వేల్పుందొరఁ జూచి కొంకదు గృహితార్థావ మానంబు (9) (b) పడిక గ్రారుణు లది నూహింప నలంతులే. (11) (C) గురుత్వలఘుక్వంబుల నిశ్చితంబులు గుదర శ్రేణిదోపించు.(36) (d) కూ రెవ్వరి మే లను (43) (e) మే లిట్ల యై యడరు జుము గ్రామంబులో, (వి) (f) చిన్నారు నవ్వేశ్యలీల జనాధీశులనీతి. (38) (B) తొలుతద్దీర్ఘ ములై పొరిం గృశములై తోఁచుక్, (45) (b) ఎందును బుణ్యాత్తుల కిట్టి మూఁడువహులు శ్లోకంబులోఁ జేకుఱుజ్. (39) గో 5. (1) జరవై నక్తుధనైన, (ii) మనసారంబునఁ గో ద్రవావృతి, (iii) తమయర్థంబుపరిత్యజించి, (iv) క్షితి మృత్యుంజయ, (7) ఘను సత్యల్పునిఁగా—ఆనుపద్యములకు సంపూర్ణ వ్యాఖ్య వ్రాయుఁడు.<noinclude><references/></noinclude> 0igodre63ur5wznnie04x5svtyofftl 104 241201 599464 2026-10-30T21:50:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '180 ప్రశ్నలు 6,,, (ఒ) భర్తృహరి యీ శతకమునకు స్వతంత్ర కర్తయా? సంధాతయా? (b) నీతిశతకమునుండి కవి క్లిష్టదైవ మొకటి యుండె ననుటకు వీలు కలదా ? భక్తిబలము చే నాతనికి ప్రియతమమగుస్థాన మేది? 7. క్ర...' 599464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>180 ప్రశ్నలు 6,,, (ఒ) భర్తృహరి యీ శతకమునకు స్వతంత్ర కర్తయా? సంధాతయా? (b) నీతిశతకమునుండి కవి క్లిష్టదైవ మొకటి యుండె ననుటకు వీలు కలదా ? భక్తిబలము చే నాతనికి ప్రియతమమగుస్థాన మేది? 7. క్రిందివిషయములం గూర్చి కవి భావము లెట్టివి ? (i) కర్మ. (ii) విద్య, (iii) మానవభోగములు. 8. నీతిశతకమును రచించిన మూలకవియొక్కయు, ఆను వాడకునియొక్క గు కాలములను సప్రమాణముగ నిర్ణయింపుఁడు. 9. క్రిందిభావములకు సమానమైన పద్యములను నీతిశతకమునుండి యుదా హరింపుఁడు. (ఒ) దాగిద్యమునకుమూలము కృష్ణయేగాని భనాల్పక కాదు. (b) Full many a flower is born to blush unseen And waste its sweetness on the desert air. 10. 26, 67, 68, 85, 88, 92-పద్యములలోని పురాణ గాధల వివ రింపుఁడు. 11. దైవపౌరుషములం గూర్చి రవిమత మేది? కర్తమునకును, జైవమునకు ఇతఁ డ భేదము పాటించినా సదృష్టాంతముగ నిరూపించునది, 12. నీతిశతకమున వివిధ పద్ధతి విభజన మెంత సమంజసము ? టికిని పరస్పర సంబంధము కలదా ? ఆపద్ధతులకన్ని 13. కవి నీత్యుపదేశమునఁ జేపట్టిన విధానమును విశదీకరింపుఁడు. 14. ఆనువాదకుని యనువాద విధానమును విమర్శింపుఁడు. 15. క్రింది ప్రయోగ నాగములలోని వ్యాకరణ విశేషములను సప్రమాణముగ "ధిరిసింపున్విరి, పువ్వుల్, రోఁతై, సెలవునయ్యర్, ఆలరుంగుత్తి 16. కవిమాంధ్ర జాతీయముల వాడిన విధానమును వివరింపుఁడు.<noinclude><references/></noinclude> 4zbd3eckw475kn9ppajvlukrj6p2bpi 6 241202 599475 2026-10-31T04:06:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 599475 wikitext text/x-wiki == లైసెన్సింగ్ == {{PD-India}} hj0sf97r04cynfx14q7glftdni7a88z 106 241203 599476 2026-10-31T04:13:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '' 599476 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ఇందుమతీపరిణయము |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:కుమారధూర్జటి|కుమారధూర్జటి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=తిరుపతి వెంకటేశ్వరులు (పరిష్కర్త) |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=అభినవసరస్వతి |చిరునామా=గుంటూరు |సంవత్సరం=1914 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=9 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} r98x062vn2jysj080ra13fgqqhw9shj 599477 599476 2026-10-31T04:14:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 599477 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ఇందుమతీపరిణయము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:కుమారధూర్జటి|కుమారధూర్జటి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=తిరుపతి వెంకటేశ్వరులు (పరిష్కర్త) |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=అభినవసరస్వతి |చిరునామా=గుంటూరు |సంవత్సరం=1914 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=9 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} n3miimb1iag40tovjl0d1lolxvfnum7 599478 599477 2026-10-31T04:15:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 599478 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి)|ఇందుమతీపరిణయము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:కుమారధూర్జటి|కుమారధూర్జటి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=తిరుపతి వెంకటేశ్వరులు (పరిష్కర్త) |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=అభినవసరస్వతి |చిరునామా=గుంటూరు |సంవత్సరం=1914 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=9 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} e23p82rhkhzl0icyctcuoex4q121f5c 599495 599478 2026-10-31T05:30:50Z Rajasekhar1961 50 599495 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి)|ఇందుమతీపరిణయము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:కుమార ధూర్జటి|కుమార ధూర్జటి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=తిరుపతి వెంకటేశ్వరులు (పరిష్కర్త) |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=అభినవసరస్వతి |చిరునామా=గుంటూరు |సంవత్సరం=1914 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=9 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} ha9xcoan5popdpdmbo7tqwa7alnzhgm 599675 599495 2026-10-31T07:39:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 599675 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి)|ఇందుమతీపరిణయము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:కుమార ధూర్జటి|కుమార ధూర్జటి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=తిరుపతి వెంకటేశ్వరులు (పరిష్కర్త) |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=అభినవసరస్వతి |చిరునామా=గుంటూరు |సంవత్సరం=1914 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=9 |పురోగతి=C |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} kqhvzfgg4cy9fh1ur65g8oytgh08om0 0 241204 599479 2026-10-31T04:20:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి)]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి)/ఉపోద్ఘాతము|ఉపోద్ఘాతము]] | వివ...' 599479 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి)]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి)/ఉపోద్ఘాతము|ఉపోద్ఘాతము]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి).pdf" from=9 to=9 /> 3y2g9vnkrkgwz2dnefvnorsygybl7x1 0 241205 599480 2026-10-31T04:22:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = ఉపోద్ఘాతము | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర...' 599480 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = ఉపోద్ఘాతము | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి).pdf" from=11 to=26 /> 0xnf8u1ft5xv7gyo1u0v1jd2q07nc9q 0 241206 599481 2026-10-31T04:24:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = ప్రథమాశ్వాసము | ముందరి = [[../ఉపోద్ఘాతము/]] | తదుపరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందుమతీప...' 599481 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = ప్రథమాశ్వాసము | ముందరి = [[../ఉపోద్ఘాతము/]] | తదుపరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి).pdf" from=27 to=60 /> i8isrdxrixhgkmu6og4220aof26145x 0 241207 599482 2026-10-31T04:26:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = ద్వితీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందుమ...' 599482 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = ద్వితీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి).pdf" from=61 to=92 /> 3jelpgtwxohcdet7wo4hhl1wljksagc 0 241208 599483 2026-10-31T04:27:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందు...' 599483 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి).pdf" from=93 to=114 /> 855mx28mccxfz2wlrt88b5pnkc1lall 0 241209 599484 2026-10-31T04:28:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందు...' 599484 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి).pdf" from=93 to=114 /> 855mx28mccxfz2wlrt88b5pnkc1lall 599485 599484 2026-10-31T04:30:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 599485 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = చతుర్థాశ్వాసము | ముందరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../పంచమాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి).pdf" from=93 to=114 /> 0njikvwfvj2eezq21ta8peb1lejncfj 599488 599485 2026-10-31T04:34:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 599488 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = చతుర్థాశ్వాసము | ముందరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../పంచమాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి).pdf" from=115 to=126 /> ojv1w6ppsdrosmrdehiglt2rxong8ht 0 241210 599486 2026-10-31T04:32:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = పంచమాశ్వాసము | ముందరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../షష్ఠాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందుమతీప...' 599486 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = పంచమాశ్వాసము | ముందరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../షష్ఠాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి).pdf" from=127 to=150 /> ef06d8xiwgcmyh5uopicltavf4kdvw3 0 241211 599487 2026-10-31T04:33:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = షష్ఠాశ్వాసము | ముందరి = [[../పంచమాశ్వాసము/]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జ...' 599487 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కుమారధూర్జటి | అనువాదం = | విభాగము = షష్ఠాశ్వాసము | ముందరి = [[../పంచమాశ్వాసము/]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="ఇందుమతీపరిణయము (కుమారధూర్జటి).pdf" from=151 to=168 /> dm6mghl3b7h0v5iktgcr3c4rgc3iwgp 104 241212 599497 2026-10-31T05:35:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599497 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241213 599498 2026-10-31T05:35:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599498 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241214 599499 2026-10-31T05:35:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241215 599500 2026-10-31T05:35:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599500 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241216 599501 2026-10-31T05:36:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241217 599502 2026-10-31T05:36:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241218 599503 2026-10-31T05:36:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241219 599504 2026-10-31T05:36:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241220 599505 2026-10-31T05:37:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శోభ నాద్రీశ్వరో విజయతామ్. OFF OF THE # ఇందుమతీ పరిణయము ఇది REGISTRAR 33333 30 APR 1914 శ్రీ కుమారధూర్జటి ప్రణీతము. శ్రిఎనరసింహాప్ప రాయాంకితము. తిరుపతి వేంక క టేశ్వర పరిష్కృతము. కృతిపతి వంశ్య రాజ న...' 599505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శోభ నాద్రీశ్వరో విజయతామ్. OFF OF THE # ఇందుమతీ పరిణయము ఇది REGISTRAR 33333 30 APR 1914 శ్రీ కుమారధూర్జటి ప్రణీతము. శ్రిఎనరసింహాప్ప రాయాంకితము. తిరుపతి వేంక క టేశ్వర పరిష్కృతము. కృతిపతి వంశ్య రాజ న్యాన్యతము . MADRAS. OF . BOOK Scro 2502 Acc 26727 నార యాప్ప రాయసింహాద్రప్ప రాయసోదర ప్రయత్నోద్ధృతము. అభిన వసర స్వ తీ పునర్ముద్రిత Be-8. 0-10-0 దితము. చంద్రికాప్రస్సు, గుంటూరు.<noinclude><references/></noinclude> j90gi45ja84kitxb91tulhsyvijirdu 104 241221 599506 2026-10-31T05:37:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241222 599507 2026-10-31T05:37:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'హెచ్చరిక. పీఠిక XII పుట 27 వ పంక్తిలో ఇందుమతీకృతిపతియగు, నారసింహాప్ప రాయనివంశము, అని చదువుకొనఁదగు. చదువరులారా? ఉ పో త ము ప్రకృత గ్రంధమగు నిందుమతీపరిణయమును సుప్రసిద్ధుఁడగు కుమ...' 599507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>హెచ్చరిక. పీఠిక XII పుట 27 వ పంక్తిలో ఇందుమతీకృతిపతియగు, నారసింహాప్ప రాయనివంశము, అని చదువుకొనఁదగు. చదువరులారా? ఉ పో త ము ప్రకృత గ్రంధమగు నిందుమతీపరిణయమును సుప్రసిద్ధుఁడగు కుమారధూర్జటియను కవివరుఁడు విరచించెను. ఈతనిం గూర్చి కాల నిర్ణ యము సేయుచో మ॥ రా॥॥ రా॥ రావుబహదూరు కందుకూరి వీరేశ లింగంపంతులవారు, (Ö1560,70, సంవత్సరములవరకును జీవించియుండుననియూహింపవలసియున్నది) అని కవుల చరిత్రములో వ్రాసియున్నారు. వారి వ్రాతకాధా రము శ్రీకృష్ణదేవరాయల యాస్థానకవియగు ధూర్జటికీకవి పాత్రుఁడ నునదియే యని వారిధోరణి తెల్పుచున్నది. కుమారధూర్జటి. చ॥ స్తుతమతియైన యంధ్రకవి ధూజటి పల్కుల కెట్లుగ లెనో అతులిత మాధురీ ముహిమునా మును మీ పెద తాత చాల న్ను తిన నెఁ గృష్ణ రాయల మనోజ్ఞ సభక్.........” అని తన కృష్ణరాయ విజయమునందు వ్రాసికొనుటఁ బట్టియు, సర్వత్ర గ్రంధాంత గద్యములో ('ధూర్జటిపౌత్ర') అని వ్రాసికొనుటంబట్టియు శ్రీపంతులవారు ధూర్జటిని బాలించి న కృష్ణదేవరాయల కాలమునుండి స్థూలదృష్టితో గణించి మున్ను దా హరించిన తెఱఁగున నిర్ణ యించియుందురు కాని ప్రకృతగ్రంధమునుగృ తినందిన నరసింహ్వాప్పారావుగారి పితామహులగు విజయాప్పారావుగారు రాజ్యమునకు వచ్చిన కాలము 1077 వ ఫసలీకి సరియగు 1667 వ సంవ<noinclude><references/></noinclude> aliukhcyqcv64hybztk0774dbhesf2i 104 241223 599508 2026-10-31T05:41:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జ II ణ త్సరమని నూజవీటి యెసేటు విభాగపు జడ్జిమెంటులో విస్పష్టముగాఁ గనుపట్టు చుంట జేసియు, నియ్యనముని మనమఁడగు ప్రకృతకృతి నేత కే యంకితవిూఁబడిన “అప్పారాయయశశ్చంద్రోదయము”ను రచి...' 599508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>జ II ణ త్సరమని నూజవీటి యెసేటు విభాగపు జడ్జిమెంటులో విస్పష్టముగాఁ గనుపట్టు చుంట జేసియు, నియ్యనముని మనమఁడగు ప్రకృతకృతి నేత కే యంకితవిూఁబడిన “అప్పారాయయశశ్చంద్రోదయము”ను రచియించి న ఆణివిళ్ళ వెంకటశాస్త్రుల వారును, కూచిమంచి జగ్గకవియు నొకటే కాలము వారనుట నిర్వివాదాంశమరుటకు శ్రీ పంతుల వారి చేతనే వ్రా యఁబడిన జగ్గకవి చరిత్రము సాయమొనర్చుట చేతను గుమార ధూర్జటి నిగూర్చి పంతుల గారు చేసిన కాలనిర్ణయముతో మేమేకీభమిపఁ జాలకు న్నారము. కృష్ణ దేవరాయలను గూర్చి పంతులనా కొనర్చిన కాలనిర్ణ యము సరియైనదైనచో నతని కాలమున నున్న కవికి మనుమఁడగు కుమారధూర్ఘ వి యమున వారు వ్రాసినది సరియైనదనుకొనవచ్చును గాని వారాఘట్టమునంద నేక వికల్పములు లిఖించుట చేఁ బ్రకృతము వారి వ్రాత నుపేక్షించి 1577 వ సంబరము వఱకును గృష్ణదేవరాయలు రా జ్యముచే సెనని వ్రాసిన శ్రీ గురుజాడ రామమూర్తిపంతులవారి యూ హనే మేమిందనుసరించుచున్నాము. పంతులవారి వ్రాతను బట్టితి మేని కృతిపతితాతగారు రాజ్యాభిషేకమునకు వచ్చిన వత్సరమునకు నూఱువ త్సరములకు మున్నే గతించిన కుమారధూర్జటి మరల 120 వత్సరముల కిటీవల నవతరింపవలసివచ్చును. అది సర్వవిధముల నపహాస్యాస్పదమ ని వేఱుగ వ్రాయక్కఱలేదు. అందుచే మార్గాంతరమును బట్టక తప్ప దు, కాని 1577 న సం॥ప్రాంతమున స్వర్గతినందిన కృష్ణదేవరాయల యాస్థానముననున్న మొదటిధూర్జటికి మనుమఁడగు కుమార ధూర్జటి 1700 ల సంవత్సర ప్రాంతమునఁ బ్రభుత్వ మొనర్చుచున్న నరసింహ్వాస్ప రాయనికి సుమారు ముప్పది వత్సరములని చెప్పఁదగు తన ప్రాయము లోఁ గృతినికుట సంభవించునా? అనునది సుంత విచార్యమేకాని,<noinclude><references/></noinclude> ou0040rrtylf96lw56410mnsbedjdzq 104 241224 599509 2026-10-31T05:41:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'III ("మును మీ పెదతాత") అను కుమారధూర్జటివాక్యము బట్టి మొదటి ధూర్జటికిఁ జాల మంది తమ్ములు గలరనియు నందులో నతనికంటెఁ లఁ జిన్న వాఁడగు వాఁడితని తాతయై యుండవచ్చుననియు నతనికిఁగూడఁ బలు...' 599509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>III ("మును మీ పెదతాత") అను కుమారధూర్జటివాక్యము బట్టి మొదటి ధూర్జటికిఁ జాల మంది తమ్ములు గలరనియు నందులో నతనికంటెఁ లఁ జిన్న వాఁడగు వాఁడితని తాతయై యుండవచ్చుననియు నతనికిఁగూడఁ బలువురు తన యులుందురనియు నందులో నితని తండ్రి యించుమించు కడగొట్టుత మ్ముఁడై యుండునేమోయనియు నతనికుదయించిన పుత్రులలోఁ బ్రకృ తకవికూడఁ జిన్న వాఁడే యగునేమోయనియు నెంచుకొంటిమేని యీ మధ్యగల కాలమును దత్తదుచితముగాఁ బంచవచ్చునని తోఁ చెడిని. లేదా జడ్జిమెంటులోని 1367, అనునది ప్రమాదమనియేని యనుకోవ లెను. జగ్గకవి కాలనిర్ణయమును బట్టిచూచిన జడ్జిమెంటు సరిపోవు చున్నది. పరిశీలకు లింకును విచారించి నిజమును గనుఁగొనగోరు చున్నారము...... 6611 చిత్రముగాఁగఁ జిన్నపుడె చేసితివౌరసముల్ చెలంగ సా విత్రి చరిత్రమున్ మిగుల వేడుక నిందుమతీ వివాహమున్ || 19 అనియును “క॥ బాలుఁడవయ్యును విద్యాశీలుఁడవు అనియును గుమారధూర్జటి కృష్ణరాయవిజయమునందుఁబ్రస్తా వించుటచే నీ యిందుమతీ పరిణయమును మిక్కిలి చిన్నతనమునందే వ్రాసినట్లూహింపవలసియున్నను, నది యతిశయోక్తిగా భావించి మే మితఁడీ గ్రంధమును యౌవన దశలో నేవ్రాసినట్లభిప్రాయపడుచున్నారము మేము పంతులవారి నిర్ణయమున కతిక్రమించుటకుఁ గారణము ప్రత్య క్షప్రమాణ లబ్ధమగు నాధారముగాని వేఱుగాదు. ప్రత్యక్ష ప్రమాణ ము లేనిచో ననుమానమే శరణమగునుగాని యది యున్న పుడు దానిం దృజించి యనుమానము నేలపట్టవలెను. జగ్గకవినిగూర్చిన కాలనిర్ణయ<noinclude><references/></noinclude> 9ix9r7bii4g6lrz7yyr1wpaupa6rtsx 104 241225 599510 2026-10-31T05:41:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'IV ముమాకుఁ దోడ్పడుచున్నదని మున్నే వ్రాసియుంటిమి. ఇందుమతీ పరి ణయమును గృతినదినప్రభువును, అప్ప రాయ యశశ్చంద్రోదయమును గృతినందిన ప్రభువును నొక రేయనుటకుఁ బ్రబల నిదర్శనము పంతు ల...' 599510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>IV ముమాకుఁ దోడ్పడుచున్నదని మున్నే వ్రాసియుంటిమి. ఇందుమతీ పరి ణయమును గృతినదినప్రభువును, అప్ప రాయ యశశ్చంద్రోదయమును గృతినందిన ప్రభువును నొక రేయనుటకుఁ బ్రబల నిదర్శనము పంతు లవారొనర్చిన జగ్గకవిని గూర్చిన కాలనిర్ణయమేకాక నిన్న మొన్న రచిం చిన పారసీక ధ రాధీశ చరిత్రములోని యీ క్రిందిపద్యము గూడనని చెప్పవచ్చును - క॥ ఇందుమతీ పరిణయముఖ। సుందర కావ్యములు పెక్కు సుకవులు గొనిరా సందెఁగృతి నాయకత్వ మమందానందమున వారి మన్నించితగ॥ పైపద్యములో నిందుమతీపరిణయకృతినాయకుఁడు మఱికొన్ని గ్రంధములనుగూడఁ గృతినందినట్లు స్ఫుటమగు చున్నది. ఆపెకు, కృ తులలో నీ యప్ప రాయ యశశ్చంద్రోదయ' మొకటియనియెఱుఁగఁదగు ఈయంశము జగ్గవికూడఁ దనతిట్టుపొ త్తమున లిఖించియేయున్నాఁడు. క॥ అప్పారావుకుఁ గావ్యము, చెప్ప నతండణఁగ నందుఁ జేరెను వినయం బొప్పఁగ వెంకటశాస్త్రులు, గుప్పుననతఁడాణి విళ్లకులుఁ డెన్నం ప్రకృతముగామిం జేసి యీజగ్గకవికిని, యశశ్చంద్రోదయ గ్రం ధకర్తకునుగల తారతమ్య మిందువాక్రువ్వలేదు. వారి వీరి గ్రంథములు తిలకించిన వారు వీరిరువురకును 'హ స్తిమశకాంతరమనియు నందుచేత నే యీ తిట్లు జనించియుండుననియు నిర్ణయింతురని మాత్రమువ్రా. మర లఁ బ్రకృతమున కుపక్రమించెదము. పైనుదాహరించిన' పారసీకధరా ధీశ చరిత్ర నిన్న మొన్న అనఁగా నేఁటికి 8 వత్సరములవఱమును జీవించి యున్న శ్రీ రంగయ్య ప్పారావుగారు రచింపఁ జేసినది. గ్రంధకర్తలక్ష్మణా చార్యులను సుకవి, ఈగ్రంధము భారతాదులవ లెఁ జాల పెద్దదిగా నుండునని మాతృక వలనఁ దెలియవచ్చుచున్నది గాని యచ్చుపడి మా కాసంస్థాన ప్రభులవలన లభించిన గ్రంధ మొక యాశ్వాసము మా త్రమే, దానిలో వంశవర్ణనములో నిందుమతీపరిణయము కృతినందిన ప్రకృతప్రభువు నిట్లు వర్ణించియున్నాఁడు,<noinclude><references/></noinclude> 56u4vjc6xrtd96unxl10vribxto1zix 104 241226 599511 2026-10-31T05:41:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'V చ॥ అరుదుగ నూజివీడ్పురిని హర్మ్యనికేతన సౌధరాజిచేఁ బరఁ గౌడు దుగ్గ మొక్కఁడు వివస్వతునం పెడుదానిఁగ ట్టె “ద హ్వరు, వజలాల్తు దస్తుగహ యన్ బిరుదుల్ గొనె మూడు వేలసం గరనిపుణుల్ భ...' 599511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>V చ॥ అరుదుగ నూజివీడ్పురిని హర్మ్యనికేతన సౌధరాజిచేఁ బరఁ గౌడు దుగ్గ మొక్కఁడు వివస్వతునం పెడుదానిఁగ ట్టె “ద హ్వరు, వజలాల్తు దస్తుగహ యన్ బిరుదుల్ గొనె మూడు వేలసం గరనిపుణుల్ భటుల్ గొలువఁ గాఁద గెనార? నృసింహుఁ డెంతయున్ 19 పైపద్యమువలనను, “ఇందుమతీపరిణయ” అనుపద్యము వలన ను నియ్యనముఁడు సర్వవిధములఁ గృతార్థుఁడనియుఁ దన తాతయగు విజయాప్ప రాయనికన్న మిన్న యనియుఁ జెప్పవలసియున్నది. ఈయనకు మూడవతరమువాఁడగు వేంకటనరసింహరానను నామాంతరముగల నారయ్యప్పారావను ధర్మప్పారాయ సార్ధక నాముఁడుగూడ మహాపురు షుఁడిని చెప్పవలసియున్నది. అది ముందు ప్రస్తావింపఁబడును. వేయేల యీవంశమునం దెవ్వరో తక్క నెల్లరును మహాపురుషులును ధర్మాతు లును ననుట కేవిధమైన సందియమును లేదు. అదియటులుండె. ఈయి) దుమతీపరిణయకృతి నేతవఱకు మాత్రమే ధూర్జటి వంశమును వ ర్లింపవలసినవాఁడు, పదపటి ప్రభువులనుగూర్చి పారసీక ధరాధీశ చరిత్ర నుండి ముఖ్యములగు పద్యభాగములు గొన్ని యుదాహరించు చున్నారము. ణ సీ॥ తనదుకీర్తిద్యుతుల్ దశదిన ఔనన నాక చముల సుమదాను రుచులనీన,...... తే॥ గీ॥ అతనికమ్ముఁడు శోభనాద్రప్ప రాయ విభుఁడు తద్రాజ్యమువహిం చెవిభవములర క॥ ఆవరనాధుఁడు మువ్వురమానవతీమణుల ఒక్క మగువతనయలన్ మానుగ బెండిలియై యసమాన విభూతిం జెలంగి మహి నుతిగనియెన్ చ|| అటు నుతి గాంచు నాముగురయందును బట్టపుదేవి యెప్పు మత్కటపతిభక్తిచే నలరి కాంతుఁడు కాలవశమ్మునొందఁ దాఁ | బటుతర సాహసం బెనయ భర్తను వీడఁగఁజాల నంచు న, క్కటఁ బతితోఁ జితానల శిఖాతితి కాహుతిఁజేసె దేహముక్॥' క॥ పొచ్చెమ్ములేక తక్కిన బుచ్చను రమణమ్మల నెడి పొలఁతులిరువురు మచ్చిక చేఁ బతి రాజ్యంబుగఁ బాలించి రహితులతి భయమందఱో ॥<noinclude><references/></noinclude> q6o6wb088mo9b8p4e29zc9hlkf7phr6 104 241227 599512 2026-10-31T05:41:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '.... VI ఉ। ఆసుదతీలలానులు,.... నిజవంశము వృద్ధియొనగ్ప......ఆత్మగోత్రజుశుభ ప్రదలక్షుణు వేంకటాద్రి నా భాసిలు రాజపుత్రకుని...... దెచ్చి బ్రియం బెలర్పఁగజ్ 11 తే॥ గీ॥ అతని నిజరాజ్యమున కధిపతి...' 599512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>.... VI ఉ। ఆసుదతీలలానులు,.... నిజవంశము వృద్ధియొనగ్ప......ఆత్మగోత్రజుశుభ ప్రదలక్షుణు వేంకటాద్రి నా భాసిలు రాజపుత్రకుని...... దెచ్చి బ్రియం బెలర్పఁగజ్ 11 తే॥ గీ॥ అతని నిజరాజ్యమున కధిపతియెవర నతఁడు సంతోషభరితాంతరంగుఁడగుచు తమ్ముఁడగు నారసింహభూధవుని కెలమి నద్ద రాజ్య మొసంగె సత్యద్భుతముగ ॥ తే॥గీ॥ కొంతకాలమ్ముచననందకుండయశుఁడు, వెంకటాద్ర్యప్ప రాయభూవిభుఁడు పుడమి | విడిచి సు సుస్థిరభోగేచ్ఛగడలుకొనఁగ శ్రీనివాసపదమ్ముదా తే॥ గీ॥ వెంకటాద్రప్ప రాయభూవిభునిపిదప రెండు రాజ్యమ్ములాత్మదోద్దండ పీఠి నొకటి గానిల్పి నార సింహోర్వినాథుఁ డేలేశాత్రవులడవులపాలు గాఁX ॥ క ॥ ఆ నార సింహధరణీజానియె నారయ్యధరణిజానియనుచుఁదా మానితముగ రెఁడవయభిధానమ్మునవిస్తృత ప్రథ౯ మహీమిం చెక్ || గీ॥ అన్నారయేంద్రధరాజాని.... ఇట్టు లేవురఁ బెండ్లియైయెసఁ గెనితఁడు॥ అందు। తే॥ గీ॥...... తే॥ గీ" రావువంశాబ్ధిపూర్ణచంద్రప్రభాయ మానమూడవ భార్యస న్మాన్యచరిత వేంక మాంబిక సకలసాధ్వీమతల్లి యెలమి వెంకట నారసిం హేంద్రుఁగనియె॥ సీ॥ కొల్లేటిధరణి నెక్కొ నుమ హామశక విక్షతిజాతకండూతి గాధపీడ నలమటఁ జెందియాయవనివృత్తు విహీనయగుటఁగండువుఁ బాయ ననువుకనక మహిపాః సత్త్వముల్ మల్లడిగొనుచుండఁ బరికించిమదిఁ గనికరమువొడను నున్న ఈశిలల నయ్యుర్వి నందందుల నాటించివాటిపై తీటలుడి పె తే॥గీ॥ నహహ వెంకట నారసింహాప్పరాయ భూతలేంద్రున కెంతటిభూతదయయొ యిమ్మహోదారుసత్క థలెల్లదిశల గాన మొనరించెదరు పుణ్యకరమ రు పుణ్యకరములనుచు || తే॥ గీ॥ యాత్రకై యేగు దెం చెడునౌ తరాహ సాధుజనులకు నా రాజచంద్రుఁడపుడు కలశములువస్త్రములుమఱిఁగంబళములు మెసఁగిమృష్టాన్న మిడితృప్తి సెందఁ జేయు॥ " నారయ్యప్పారావుస్వామి సన్నిధిబైటె అనుగీతముసర్వత్రసుప్రసిద్ధము పై పద్యములో నిధర్మము లెల్ల నం దువి స్తరించియున్నవి వలయు వారదానికతన నెఱుఁగఁదగు. ఈవిషయ మై మాగీరతభాగములలో నొకటియగు విగ్రహారాధన మునందిట్లు ప్ర సంగవశమునం బ్రశంసించియుంటిమి.<noinclude><references/></noinclude> 70tlk7csa0d2wn0qqe1evsye8yg0fcq 104 241228 599513 2026-10-31T05:43:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'VII ఉ॥ ఎంచికనంగ లేవుకద? యెన్నఁడువరక? "నారయప్పరా” వంచును “స్వామిసన్నిధి యటంచును “ బైటె యటంచుఁదంబు రా గొంచరుదెంచుభిక కులఁ గొండొక రేనిస్మరింపరేమి? య య్యంచితు వాసి గా సీలుట కానో...' 599513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>VII ఉ॥ ఎంచికనంగ లేవుకద? యెన్నఁడువరక? "నారయప్పరా” వంచును “స్వామిసన్నిధి యటంచును “ బైటె యటంచుఁదంబు రా గొంచరుదెంచుభిక కులఁ గొండొక రేనిస్మరింపరేమి? య య్యంచితు వాసి గా సీలుట కానోకొమానములిట్టి గానముల్ II ఉ॥ ఎవ్వని పేరు చెప్పికొన నించుక ముష్టియుఁగూడఁబుట్టదా గవ్వల నెవండుపాడుఁ ద్రిజగమ్ములు మోసినవానిఁ దక్కనీ నవ్వునకర్థమేమి? యల నారయభూరమణుం డలంతియే యెవ్వరు నీకు ఁజెప్పఁగల రేదియొ గిల్కెడు తోఁచినట్లుగ 3 మఱియు నీచుప్పరాయలకు ధర్మప్పారావును సార్ధక బిరుద నా మము సర్వత్ర సుప్రసిద్ధము, ఈయనఘునిం గూర్చిన పుణ్యకథ లెన్ని యో జనులు గడువిశ్వాసముతోఁ జెప్పికొనుచుందురు. ఈయనయవ సాన కాలమున సూర్యమండల సు భేదిల్లినట్లుగాఁ గొందఱు పుణ్యాత్ము లు కాంచినట్లు వినుచున్నారము. మరలఁ బ్రకృతాంశమున కుపక్ర మింతము. ఈధర్మప్రభువు మనయందుమతీపరిణయ కృతి నేతకు మూడ న పురుషుఁడుకునది ప్రస్తుతాంశము, ఈతరువాత వంశీయులం గూర్చి కూడఁ గొండొక యాచరిత్రమునుండియే యుదాహరింత ముగాక. కః ......“ఆనరపతికి న్నలువురు మానవతులు భార్యలు ఉ॥ వేంకట నార సింహపృధివీపతి గాంచెను నారయేంద్రు క॥ ఆతని కిర్వురు భార్యలు...శ్రీపాపమాంబ మఱి చిన్న మయున్ సీ॥తే॥గీ॥...భర్తను జ్ఞావిధిజ్ఞ శ్రీపాపమాంబపూజ్యతమముగఁ బెక్కేండ్లు రాజ్య మేలె వ॥ ఇట్లు వెంకటనృసింహ భూపాలువంశంబు పాపమాంబికా పర్యంతంబు నభి వర్ణించి మరలఁ గృతిపతియగు రంగభూపాలువంశాభివర్ణనంబు గావించువాఁడనయి త త్ప్రపితామహుడగు నారసింహవిభుని యైదవపత్ని నభివర్ణించెద సీ|| తే॥గీ||...... నార సింహభూతలను హేంద్రు నైదవవధూవ రేణ్య పుణ్యాభిగణ్య సీ! చెలువొందు విభుత మెఱసి !! అన్నారసింహేంద్రుఁ డత్తలోదరియందు .<noinclude><references/></noinclude> 559xk1khkh9v5zsjb03l0ryg3rr8gn6 104 241229 599514 2026-10-31T05:44:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'VIII లే॥ గీ . . . రామచంద్రాప్పరాయ భూరమణతిలకు మఱి నృసింహాప్పరాయధీమహితు సీ॥ తే॥గీ॥ రామచంద్రాప్ప రాయభూరమణునకునుసుబ్బమయు సీతమయు నావి శుద్ద చరిత 8 లైనపత్నులుగల రిద్దఱు...... సీ॥ రామచ...' 599514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>VIII లే॥ గీ . . . రామచంద్రాప్పరాయ భూరమణతిలకు మఱి నృసింహాప్పరాయధీమహితు సీ॥ తే॥గీ॥ రామచంద్రాప్ప రాయభూరమణునకునుసుబ్బమయు సీతమయు నావి శుద్ద చరిత 8 లైనపత్నులుగల రిద్దఱు...... సీ॥ రామచంద్రమహీ పురందరుం డల సీతమాంబికయందు ........ శోభనాద్ర్యప్ప రాయు భూసురవిధేయుఁ గనియె....” తే॥ గీ॥ మానితాభిఖ్య శ్రీసుబ్బమాంబ మఱియు, రమణ మయు నాఁగ నిద్దఱు రమణు లానృపాలచంద్రుని భార్యలు..." సీ॥ ఆసుబ్బమాంబికయం దల్ల శ్రీశోభనాద్ర్యప్ప రాయధ రాధి నాధుఁ డనఘు (1) నారయ్యధ రాధీశు (2) రంగభూనాధుఁ (3) జగ న్నా ధనరవ రేణ్యు (4) వేంకటనరసింహవిభు, (5) వేంకటాద్రినృపాలు (6) సింహాద్రిభూపాలతిలకు (7) వేంకట రామపృధ్వీ నాధుఁడనియెడి నేడ్వుర సుతుల మహీళనుతులఁ దతసు రాహార హార హార సిత సితాభ్ర హీరతా రాగ తా దేశ సౌరతరు సు పస్వరాడర్వకరిగర్వమూ ర్వహ ప్రస్తకీర్తులఁగనియె సత్సమితివొగడ" ఈపద్యమునందుఁ బేర్కొనఁబడిన యేడుగురు ప్రభువులలోఁ బ్రకృతగ్రంథమునుద్ధరించినవారు నారయ్యప్పారావుగారి మనుమలు, ఈ నారయ్య ప్పారావుగారి శాఖను దుట్టతుదను జెప్పఁదలఁచి యిందు రెండవవారు మొదలుకొని యాయాసోదరుల యభివృద్ధ్యాదులను సం గ్రహముగా నింతకుము న్ను దాహరించుచున్న పొత్తమునుండియే యు దహరించుచున్నారము. తే॥ గీ॥ అందు మత్కృతినాధుఁడైయమరు రంగ ధారుణీనాథు నమిత మేధాసనాధు నమరనుత గాధుఁ గీర్తి తారాధినాధు నెన్న శక్యంబె వేమోళ్లమిన్నకైన॥ ఇందుఁ బేర్కొనఁబడిన శ్రీ రంగయ్యప్పారావుగారు పైసోదరుల లో రెండవవారు, వీరికొక కొమార్తమాత్రము కలదు, వారినిగూర్చి యీక్రిందిపద్యము చెప్పును. శా॥ శ్రీమద్రంగ నృపాల శేఖరుఁడు లక్ష్మీ చెల్లమాంబాసతీ సీమంతిన్యవతంసమందుఁ గనియెజ్ శీతాంశుభాస్వద్యశ<noinclude><references/></noinclude> mm7mhvahpmbavway8o6bie2yp92mty5 104 241230 599515 2026-10-31T05:44:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'IX మన్ స్తోమన్ బ్రాహుణి కేష్టదానుషమన్ సూరిస్తుతోద్యత శ్ర్నిమాన్యన్ శుభదన్ గుమారికను లక్ష్మీ వేంకమాఖ్యన్ దగన్ ॥ సీ॥ అనుదినంబును "యోగ్యులగువనీపకు లిందు: గలిగి రే”యని చెలిఁ...' 599515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>IX మన్ స్తోమన్ బ్రాహుణి కేష్టదానుషమన్ సూరిస్తుతోద్యత శ్ర్నిమాన్యన్ శుభదన్ గుమారికను లక్ష్మీ వేంకమాఖ్యన్ దగన్ ॥ సీ॥ అనుదినంబును "యోగ్యులగువనీపకు లిందు: గలిగి రే”యని చెలిఁ దెలియనడుగుఁ దెలిపిన “మనసంపదలకు మేలగు ప్రయోజనమబ్బెనే”యని సంతసించు సంతసించుచు నర్థి సంతుష్టి కధిక మైయలరెడుధనము కొల్లలుగనిచ్చు నిచ్చి"యో చెలి! కొంచెమిచ్చితిమా" యని యనుమానమున నొక్కి యడుగు చుండు నౌర? బాల్యంబునంద యాయన్ను మిన్న గుణము లెంతవచింతుఁ గారణగుణంబు కార్యమున సంక్రమించెడిఁ గాదె పుణికి పుచ్చుకొనియెను జనకు సద్బుద్ధు లెలమి | శా॥ శ్రిమంతుండు శుభప్రచారుఁడు దయాశీలుండు పంచేషు రే ఖామాధుర్యధురంధరోజ్జ్వలశుభాకారుండు మల్రాజగో త్రామోదప్రదుఁడైన వేంకటనృసింహజోణినాధున్ సుధీ స్థేమున్ బెండిలియయ్యె భూసురజనాశీర్వాద ముప్పొంగఁగన్ II ఈమెతండ్రియగు ఆమె రంగయ్యప్పా రావుగారు తమ మూడవ సోదరునికుమారుఁడగు వెంకటరంగయ్య ప్పారావుగారి యగ్రపుత్రుని దత్తుగా స్వీకరించెను. వీరి పేరు శ్రీ వెంకటాద్యప్పారావుగారు, వీరు మిగులు విద్యావి వేక సంపన్నులు, వీరు కొలఁదిదినముల క్రిందటనే రాజ్య మునకు వచ్చిరి. వీరు కవితాదరులగుటయేకాక స్వయముగాఁ గవులని కూడఁ జెప్పుట కెంతయు సంతసించుచున్నారము. ఇంక ఆమె రంగయ్య ప్పారావుగారి కనంతర సోదరులగు జగన్నాధప్పారావుగారిని గూర్చి ప్ర స్తావింతము. సీ॥ ఖలభూమిపాల శృంఖలబంధనక్రియా తత్పరోద్దండ గోర్దండశక్తి......... తే॥ గీ॥ కలిమి వెలలేని సద్గుణమ్ములఁ జెలంగు ఆ జగ న్నాధభూశు నాశీరుఁ డెలమి నలరెఁ దీక్ష ప్రతాపహవ్యవహతప్త పరమహీనాధశుష్క ద్రుభారుఁడగుచు || ఈజగన్నాధ ప్పారావుగారి వంశ మంతటిలో సరియగుటచే నింక వ్రాయవలసినది లేదు. వీరితరువాత వారు శ్రీ వెంకటనరసింహప్పారావు గారు, వీరిని గూర్చి పార సీకధ రాధీశ చరిత్రములో నిట్లు వర్ణింపఁబడినది. సీ॥ నిస్తుల ధైర్య ప్రశ స్తసార లఘూకృత సమస్తకులనుహీధరుఁడతండు......... ప్ర<noinclude><references/></noinclude> 2agosc60dg7qh19e1t6b99ny2pyp6tc 104 241231 599516 2026-10-31T05:44:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'X తే॥ గీ॥ రమణ నుతికెక్కు రాజాధిరాజరాజ రమ్యమకుటాగ్ర రత్న నీరాజితాంఘ్ర నళినయుగళుఁడు వెంకటనారసింహ నృపుఁడుచెలువొందు సత్కార్యనిపుణుఁడగుచు వీరి కొమాళ్లు మూగురు,(1) వెంకటశోభన...' 599516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>X తే॥ గీ॥ రమణ నుతికెక్కు రాజాధిరాజరాజ రమ్యమకుటాగ్ర రత్న నీరాజితాంఘ్ర నళినయుగళుఁడు వెంకటనారసింహ నృపుఁడుచెలువొందు సత్కార్యనిపుణుఁడగుచు వీరి కొమాళ్లు మూగురు,(1) వెంకటశోభనాచల జగన్నాధ లక్ష్మా రాయాప్పారావు, (2) వెంకటరామయప్పారావు, (3) శోభనాద్ర్య ప్పారావు, ఇక నాల్గవ సోదరులను వెంకటాద్యప్పారావు గారిం గూర్చి ప్రస్తావింతము. సీ॥ ఘనసారరుచిమించి వనజారినణఁగించి సురవరు హేతి విస్ఫురణద్రుంచి. .... తే॥ గీ॥ ఏనరాధిపుకీర్తి వాగ్దానములు ప్రతాపము వెలుంగు నానృపోత్తముఁడు మహిని వెంకటాద్ర్యప్ప రాయభూవిభుఁడనఁగ నలరుఁబరిపంధితిమిరచండాంశుఁడగుచు తే॥ గీ॥ వెంకటాద్రినృపతి విభవవాస్తోష్పతి కనకమాంబయందుఁ గాంచె సుతుని వెలయు సుగుణవంతు వెంకటరంగ భూ కాంతు రత్న మహితఘననిశాంతు ఈ వెంకటరంగయ్యప్పారావుగారి జ్యేష్ఠ పుత్రునిం గూర్చి, యిది వ్రాసియుంటిమి. వీరికి మఱి యిరువురు కొమరులును నలువురి కొమిరెలును గలరు. కుమారుల పేళ్ళు (1) శ్రీ మన్నా రాయణప్పా రావు (2) శ్రీనివాసప్పారావు, మఱియుఁగూఁతులలో నగజాతయగు శ్రీమదాండాళ్లమ్మ యనునామె ప్రకృతపిఠాపుర సంస్థాన ప్రభువు శ్రీ రా వు వెంకటకుమార మహీపతి సూర్యరావుగారి పట్టమహిషి, ఇంక వైద వసోదరులనంశము గూర్చి ప్రస్తావింతము. వఱకే a సీ॥ ధీరుడై యుదధిగంభీరుఁడై శ్రితనృమందారుఁడై శుభగుణాధారుఁడగుచు...... తే గీ॥ చెలఁగు నేమేటి కిటికూర్మ శేషదిగిభ దుర్భరమహీభరణదకు దోర్విలాసుఁ డతఁ డె రిపుచుకుటాలఁకృతాంఘ్రయుగతుఁ డైనసింహాద్రినృపతి విఖ్యాత సుకృతి తే॥ గీ॥ ఆత్మచేకోహితాయత్త యవసుచరిత యగుచు సాధ్వీమతల్లి నా నమరి యలరు నట్టి వేంకట చెల్లాంబ ననులగుణక దంబ వరియించె సింహాద్రిధగణివిభుఁడు,, ఈ సింహాద్ర్య ప్పా రావుగారికుమారుఁడు శోభనాద్ర్య ప్పారావు ఈయనకొలఁదివత్సరముల క్రిందటనే రాజ్యమునకువచ్చిన తరుణ వయ<noinclude><references/></noinclude> qe2i00wugcyjhwg63yl08s39i4g7zry 104 241232 599517 2026-10-31T05:45:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'XI స్కులు, వీరికు మారుఁడు విజయాప్పారావు, ఇంక నాఱవసోదరులగు వెం కట రామయ్యప్పా రావు గారి గూర్చి ప్రస్తావింతము సీ॥ గోత్రమద్దనుఁ డీడె గోత్రవర్ధనమున వెలయు నీన్నపుగుణవిభవమునకు......' 599517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>XI స్కులు, వీరికు మారుఁడు విజయాప్పారావు, ఇంక నాఱవసోదరులగు వెం కట రామయ్యప్పా రావు గారి గూర్చి ప్రస్తావింతము సీ॥ గోత్రమద్దనుఁ డీడె గోత్రవర్ధనమున వెలయు నీన్నపుగుణవిభవమునకు...... తే॥ గీ॥ అనఁగఁ జెలువొందు నింద్ర రామార్జునాబ్జ / విభవములు మీఱి లోకైకవినుతిఁ దీరి రమ్యతఁ జైలంగు వెంకట రామనృపతి యతని నుతియింప నేడికినలవి గాదు|| తే॥ గీ॥ ఘనుఁడు వెంకట రామభూకాంతుఁ డెలమి రాజగోపాల వెంకటరమణియందుఁ గనియె సుకుమారు సౌందర్యమునకు మారుఁడనఁగదగు నారయాఖ్యవిఖ్యాతు నెలమి ఇంతన--కు శ్రీశోభనాద్ర్యప్పారాయని పుత్రస ప్రకంబునందు జ్యేష్ఠులగు నారయప్పారాయనిం గూర్చి తక్కఁ దక్కిన వాఁగుఱించి సంగ్రహముగాఁ బ్రస్తావింపఁబడినది, ఇంక నేతద్గ్రంథము నతికుతూహ లముతో నుద్ధరించిన యన్నారయప్పారావు మనుమలం గూర్చి వ్రా యఁబోవుచు నందులకు నాందిగా శ్రీవారితాతతండ్రులం గూర్చి పారసీ కధ రాధీశ చరిత్ర మునుండియే కొండొక యుదాహరించుచున్నారము. “ సీ॥ ఏరాజు భుజశక్తి గోరాజు నెదిరింపఁ బరగోత్రమర్దనపటిమఁ జెలఁగు...... తే॥ గీ॥ అతఁడు చెలువొందు నారాయణ్మాధినాథ మౌళి సజ్జననుత సద్గుణాళి మహిత తిమిర హేళి మహోభరదీప్రచక్ర వాళ శైలాపరాంబుజపాళి యగుచు, క॥ ఆధన్యుండగు ధరణీనాథునకున్ రమణమాంబ నరసాంబ యనన్ సాధుజనవినుతవిములస మేధిత సద్గుణగరిష్ఠ లిరువురు భార్యల్ శా॥ శ్రీలక్ష్మీనర సాంబయందు లభియించె న్నారయేంద్రుడు దా శ్రీజన్ మించఁ జెలంగుపుత్రుల బుధశ్రేయస్కరన్ (1) రాజగో పాలక్ష్మావరు (2) రానుచంద్రధరణీపాలున్ లసచ్ఛీలు -లశ్లాఘ్యమనీషునిన్ (8) వరదరాజస్వామి నా మువ్వుర౯ ఈసోదరత్రితయమ్మునందు మూడవ వారు వరదరాజప్పారావు సజీవులను ప్రకృతనూజివీటినృపకుటుంబమునందెల్ల వీరు పెద్దలు, వీరిసా హిత్య సౌహిత్యములు కడు స్తుత్యములు, వీరికన్నఁ బెద్దయగు శ్రీరామ చంద్రప్ప రాయధ రాజాసిం గూర్చి మానానా రాజసందర్శనము, 98 వపు<noinclude><references/></noinclude> 26tco3rzbkqn0bfz6z5wyxav0839kdv 104 241233 599518 2026-10-31T05:48:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'XII టలోఁ జూడఁదగు, అందే 99 వ పుటలో వీరిదే వేరిం గూర్చి కూడఁ జదువఁ దగు- ఈరామచంద్రాప్పరావు, ఇప్పటికి సుమారు 5వత్సరము లక్రిందట, సౌమ్యవత్సర, వైశాఖమాసమునఁ గీర్తి శేషత్వ మనుగ మించిరి,...' 599518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>XII టలోఁ జూడఁదగు, అందే 99 వ పుటలో వీరిదే వేరిం గూర్చి కూడఁ జదువఁ దగు- ఈరామచంద్రాప్పరావు, ఇప్పటికి సుమారు 5వత్సరము లక్రిందట, సౌమ్యవత్సర, వైశాఖమాసమునఁ గీర్తి శేషత్వ మనుగ మించిరి, ఆవిషయమీ క్రిందిపద్యములు చెప్పఁగలవు. చ కలి నెుకయైదు వేలపది గాఁదగు శాలిశకంబు చంద్రద, క్కలభధగల్ (3౧) సొసంగఁగ జగద్ధితుఁ డప్పయరావు రామచం ద్రలలిత నాముఁడే గె సురనాథునిజూడఁగ సౌమ్యవత్సరం బలవడఁ బూళ్లైచు న్నలువదాఱవయేటను మాధవమ్మునన్ BOM శా॥ ఓ సౌమ్యాబ్దము? యెంత చేసితివి నీవో హో! దయాశాలి ని ద్యాసంపన్నుఁడు రామచంద్రవిభుఁ డత్యానంది యాధీరు స్వ ర్వాసిం జేసిననీదు సౌమ్యతకు సేవారొప్పువా రింక నీ సంతోసముగల్గె నిక్కతన మోసీ? గోముఖవ్యాఘ్రమా॥ ౨॥ ఈ సందర్భమున రచియించినమఱికొన్ని పద్యములు నానారాజ సందర్శనము రెండవ కూర్పునఁ జూడఁగలకు, ఈయనకు మూగురు పుత్రులును నిరువురు పుత్రికలును గలరు, పుత్రులలో జ్యేష్ఠులు నారయ్యప్పారావుగారు, ద్వితీయులు సింహాద్రప్పరావు గారు, వీరు ప్ర కృతగ్రంథోద్ధారకులని చెప్పుట చేతనే వీరికిఁగల విద్యాపక్షపాతమును సాహిత్య సౌహిత్యములును జదువరులు గ్రహింపఁగలరు. ఇందు నెం డవవారు తమ పెద్దతండ్రిగారి చేసే సఁగబడిన యేస్టేటును బాలించువారు ఇరువురును సంతానవంతులు, గుణవంతులు, ఇప్పటికి నారయ్యప్పారావు గారికిరువురుపుత్రులును, మెక పుత్రికయు నుదయించిరి. పుత్రిక పేరు, సా మ్రాజ్యలక్ష్మమ్మ, పుత్రులలో జ్యేష్ఠ పుత్రుని పేరు, తాతగారిపేరే, రెం డవవారికింకను నామకరణోత్సవము తరువాయి, రెండవ వారగు శ్రీ సింహాద్ర్యప్పారావుగారికి మెక కొమరుఁడుదయించెను. వారికిని యు నామకరణమ హోత్సవము జ రు గ వ ల సియే న్నది. ఈసోదరత్రితయమునందు మూడవవారు, రాజగోపాలాప్పా రావు, ఇందుమతీకృతి, పతియగు నారయప్పారాయనివంశ మిప్పటిను కును, అనఁగా సుమారు 20 తరములవఱకును, సంగ్రహముగాఁ దెల్పఁ<noinclude><references/></noinclude> 1bxdukgjvtdij1r3lmgaw28ogk2fp8e 104 241234 599519 2026-10-31T05:48:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'XIII బడీయె, కృతిపతి కాలనిర్ణయమును గూర్చి మున్నే ప్రసంగించి యుంటి మి, అందులకు నిఁకనొక యాధారమిటీవలఁ జేకూఱినది--ఇందుమతీపరిణ యగ్రంధక ర్తకు సమకాలికుఁ డగునప్ప రాయయశశ్చంద్రోదయగ్...' 599519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>XIII బడీయె, కృతిపతి కాలనిర్ణయమును గూర్చి మున్నే ప్రసంగించి యుంటి మి, అందులకు నిఁకనొక యాధారమిటీవలఁ జేకూఱినది--ఇందుమతీపరిణ యగ్రంధక ర్తకు సమకాలికుఁ డగునప్ప రాయయశశ్చంద్రోదయగ్రంథ కర్తవంశమువా రిప్పుడు వసిష్టాతీరమందలి కాకరపర్తి గ్రామముననుండి యున్న వారు, వారినివిచారింపఁగా వారు నరసింహాప్పారావుగారు తమ పూర్వుల కొసఁగిన దానశాసనమునందలి కాలమును దెల్పినారు, ఆకా లము కూడ మానిర్ణ యమును మఱియుం బలపఱచుచున్నది ఇదిగాక ఈయిందుమతిలో నక్కడక్కడ విజయవిలాసపద్యములను బోలిన పద్య ములుచూపట్టుచున్నవి. దాసంబట్టి విజయవిలాసమున కీగ్రంధము కొం శొకయిటీవలిది కాకతీరదు, ఈ హేతువుగూడమానిర్ణయమును బలపఱ చుచున్నది, పోలికను దెల్పు విద్య భాగములు దిజాతమె చూపుచు న్నాగము. ణ సీ॥అడుగుమాత్రమె కాక యంతయెక్కుడుగఁ జాలెనే యలబలిచక్రవర్తి, (విజయవి) లాసము. ౧ ఆ సీ॥ అడుగుమాత్రపు దాత యలబలిదనుజుండు బదులీయ నిడుదాత భానుసూతి, {ఇం దునుతి-()-ఆ) పైపగ్యమునకును క్రిందిపద్యమునకును మెక చరణమునందె కా క సర్వత్ర పోలిక లున్న వని యెఱుఁగఁ దగు, వి స్తరభీతిచే సూచించి వదలితిమి, కాలనిర్ణయార్థముపకరింపకున్నను బ్రసక్తికలిమి వసుచరిత్ర ములోనిపద్యములనుగూడ నీకవి కొండొక యనుకరించుటను జూపు చున్నారము. సీ॥ రాజరాజులు గాని రాజరాజులు గారు సాటిమానవితీర్ణ సారములను, (ఇందునుతిఆ) ఈపద్యమునకును_ ధాత్రీశ్వరులు గారు ధాత్రీశ్వరులు గాని పురుడు వాగనుభూతిభూతిగతుల, (వసు చరిత్ర -౧-ఆ) అనుదానికి నిగలపోలిక తెలిసికొనుట సుగమమే, ఎవరో తక్క నీటీవలిక వులలో వసుచరిత్ర ననుకరింపనివారే లే రని మెల్లరు నెఱిఁగి<noinclude><references/></noinclude> pydqzpie7t4v92mtfvebwqpx7jvelmu 104 241235 599520 2026-10-31T05:49:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'XIV నదే కాన నిందుుగూర్చి విస్తరింపము, ఈగ్రంథకర్త కాళిదాసకృత మగురఘువంశము -, సర్గములయందలి కథననుసరించి కొంచెము విస్తరించి యీకృతిని రచించెను. ఇక్క ఒక విత్వము ధారాశుద్ధి గలిగి...' 599520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>XIV నదే కాన నిందుుగూర్చి విస్తరింపము, ఈగ్రంథకర్త కాళిదాసకృత మగురఘువంశము -, సర్గములయందలి కథననుసరించి కొంచెము విస్తరించి యీకృతిని రచించెను. ఇక్క ఒక విత్వము ధారాశుద్ధి గలిగి సలక్షణ మయిమృదుపద గుంఫితమైయుండును, మాకుఁజిక్కినతాళపత్ర సంపుటముక్కడక్క డశిధిలమైయు) డెనువేఱక కాగితపు వ్రాత ప్రతికూడ నిటీఫల నాసంస్థానమునందే లభించెను గాని యదిగూడఁ దాళపత్రము లందలి శైధిల్యమును సూచించునున్నదిగానే యుండెను, అది వ్రాసిన పి మ్మట శిధిలమైస భాగ ములను మాత్రము దీని సాహాయ్యమున బూరించి భాగములనుమాత్రము తిమి, మఱికొన్ని మేము స్వయముగాఁ బూరింప వలసి వచ్చినది, కొ న్ని వదలిన భాగములు కలవు, ఆయంశమునుగుఱుతుల వలన నెఱుఁగఁ, దగును, అక్కడక్క డ వ్యాకరణ సాలిత్యములు దిద్దరాని చోట్ల నేక న్పట్టుచు వచ్చినవి, కాని వానింగుఱించి సరియైన ప్రతిలభింపని హేతువున నేమని వ్రాయుటను సాహసింప నేరము, ఇందున్న తెలుఁగు పదము లనేకము లు నేఁడు పెద్దనిఘంటువనుకొనఁ దగిన 'శబ్దరత్నాకరము, నందుఁగూ డ గాన రావు, అట్టిపట్టులు మాకర్థబోధ గాక యున్నను దిద్ది క యటే యుంచితిమి, 26 వ పుటలోని. 3 సీ॥ కొనగోరఁ జనుగొప్పగుత్తులా యెల నాగ పాడుచేయ అనుసీసపద్యమునందలి ప్రశ్నోత్తరములు చాలవఱకు వ్యాకరణ మన కందక స్వైరప్రకారమ్మునఁ బ్రవర్తించినవి, ఇట్టిపట్టులు మఱికొం దఱుకవులుగూడ నిట్లే ప్రయోగించి యుంటచే నిది సహ్య మని మా యభిప్రాయము –తక్కిసస్థలములయందుఁ గొండొక స్వాతంత్య్రద్యోతక ప్రయోగములుకన్పట్టుచున్నను నయ్యవిమతాంతరాశ్రయణాద్యు పాయ ములచే సుసాధము లని విజ్ఞు లరయఁ గల రని తలఁచి యిందు వి స్తరిం ప లేదు, ఈగ్రంధము కృతినందిన నరసింహాప్పరావువఱకును గలవంశవ రనమునందు సహగమన మొనర్చిన వారి నెక్కడను గవివర్ణింపలేదు కా ని యిటీవలి వారిలోఁ జాలమంది యట్టిసతీమణు లున్నట్లు పారసీకధరా ధీశ చరిత్రపీఠిక వలనఁ దెలియవచ్చుచున్నది. ఏతత్కృతినాయకునిదే వేరి<noinclude><references/></noinclude> 5d77ys47l3g81rmm9wxbq84brzfq8qx 104 241236 599521 2026-10-31T05:49:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'XV జానకమ్మకూడ సహగమన మొనర్చినట్లందు వర్ణింపఁబడియున్నది. క || మహిఁ బ్రాణనాధ తేజో మిహిరుఁడు గడచనఁగఁ గడుఁదమిస్రావృతయై యహితముగఁ దోఁప బతితో సహగమన మొనర్చె నెంత సాధ్వి కాని తలఁపక్...' 599521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>XV జానకమ్మకూడ సహగమన మొనర్చినట్లందు వర్ణింపఁబడియున్నది. క || మహిఁ బ్రాణనాధ తేజో మిహిరుఁడు గడచనఁగఁ గడుఁదమిస్రావృతయై యహితముగఁ దోఁప బతితో సహగమన మొనర్చె నెంత సాధ్వి కాని తలఁపక్ కృతినాయకుని తమ్ముడు శోభనాద్ర్యప్పరావు, ఈయనకు భార్యలు మూగురు, ఇందుఁ బట్టపుదేవి సహగమన మొనర్చినట్లు నొ డివినపద్య మిదివఱకే సందర్భాంతరమున నుదాహరించితిమి, ఆమె పేరు మాత్ర మీ ప్రసంగములోఁ గవి వ్రాయ లేదు. ఈ సాధ్వికి సవతులగుటయె కాక సాక్షాత్తుగాఁ జెల్లెండ్రగు 'బుచ్చమ్మ, రమణమ్మ, అనువారలు వేంకటాద్రప్పరాయనిదత్తుగా స్వీకరించిరి, ఆయన భా ర్యయగు సీతమ్మగారుకూడ సహగమన మొనర్చినట్లే క్రిందిపద్యమువ లనఁ దెలిసికొన వచ్చును. చ॥ మిహిరుఁడు గ్రుంకఁ బద్మము నిమీలితమైనవిధమ్మునక్ మహో మహితుఁడు వేంకటాద్రి నృపమౌళి మహి న్విడనాడునంత న థి౯హృదయముల్ ముణింగెను, బతి న్విడ నాడఁగఁ జాల నంచుఁ దా సహగమనంబు చేసె జనసన్నుత సీతము యెంత దాంతయో॥ ఇందలి స్త్రీలచారిత్రము లేమి పురుషుల చారిత్రము లేమి సర్వవి ధముల నాది రాజయశోబింబమ్మునకు వన్నె పెట్టుచు నిప్పటికింగూడం ద్రోవ తప్పక సుకవినుతులకుం బాత్రములై యలగారుచున్న వని గలిగి నందులకుఁ బరమానందము నందు చున్నారము. వ్రాయఁ ఈవంశస్థులు మొట్ట మొదట శైవులైనను గాకున్నను వైష్ణవమతస్థులు కా రనునంశము. 'బసవన్న' యనునాది పురుషుని నామమువలన నవగ త మగుచున్నది. ఇటీవల నెవరితరమునందో వీరు వైష్ణవమత ప్రవిష్టు లైరి కాని యితరమత ద్వేషమున్నట్లు ప్రమాణములు గాన రావు, సమదృ గా మెలఁగి రనుటకు శ్రీ మంత్రవాది రామస్వామిశాస్త్రులవారికిని బ్ర కృతగ్రంథోద్ధారకుల తాతలకును జరిగిన యొక ప్రసంగము సంస్థాన ప్రభు వులవలన నే విని యుంటిమి గాని గ్రంధవి స్తరభీతిచే నిందుదాహరింప లేదు, ఏమతము వారైనను నింతవఱకు వేదశాస్త్ర సమ్మతమగు మత మునందే యీనృపకుటుంబము విశ్వాసము గల దాని చదువరులరయు లు<noinclude><references/></noinclude> kamphhq6rmudwnpj7tmcibhsty7f6yw 104 241237 599522 2026-10-31T05:49:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'XVI దురుగాక, ప్రకృతకృతినాయకున కప్పరాయయశశ్చంద్రోదయము కృ తినిచ్చిన ఆణివిళ్ల వెంకటశాస్త్రులవారి కుమారుఁడుఁగూడ మహాకవి యని యు నాయనముఁడు తనతండ్రింబలె నొక సంస్కృతాలంకారిక గ్ర...' 599522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>XVI దురుగాక, ప్రకృతకృతినాయకున కప్పరాయయశశ్చంద్రోదయము కృ తినిచ్చిన ఆణివిళ్ల వెంకటశాస్త్రులవారి కుమారుఁడుఁగూడ మహాకవి యని యు నాయనముఁడు తనతండ్రింబలె నొక సంస్కృతాలంకారిక గ్రంధము (సాహిత్యకల్పద్రుమము) రచించి శ్రీజగన్నాథాప్పరాయనికిఁ గృతి యిచ్చెననియుఁ దత్క వివంశ్యు లగు శ్రీసీతా రామశాస్త్రులవారు తెల్పు చున్నారు, కొలఁదిదినములలోనే దానిం గూడ నుద్ధరించుట కీగ్రంధో ద్ధర్త లగునార యాప్ప రాయ సింహాద్రప్ప రాయసోదరులు కృతనిశ్చ యులై మమ్ముఁ బ్రేరేపుచున్నారని వ్రాయఁగలిగినందులకుఁ గడుం గడు సంతసించుచు నిప్పటికి సుమారు 20 తరములనుండి యవిచ్ఛిన్నమై యనవద్యమై హృద్యమై యల రారునియప్ప రాయవంశ మిట్లే యాచం ద్రతారముగాఁ దామరతంపరగాఁ దోడివారి కాచార్యకం బొనర్పఁ దగుచరిత్రమున నలరుఁ గావుత మని యాశీర్వచించుచు నింతతో విర మించుచున్నారము. సీ|| ప్రాక్సదాచారసంపన్న రాజన్యమై యప్ప రాయాన్వయం బలరుఁగాక ప్రకృతదురాభాసవాసనాదూరమై యప్ప రాయాన్వయం బలరుఁగాక విద్యావి వే కానవద్యధీహృద్యమై యప్ప రాయాన్వయ॥ బలరుఁగాక పండితసుక వితా ప్రస్తూయమానమై యప్ప రాయాన్వయం బలరుఁగాక తే॥ గీ॥ ఆది బసవన్న శ్రీవిజయాప్ప రాయ లాయవులు నారసింహధర్మాప్ప రాయ లాదిగాఁ గలధీరుల నాత్మ నెఱిఁగి యలరుఁగాత మాయప్పరాయాన్వయంబు | శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ ఇట్లు, తిరుపతి వెంక టేశ్వరులు.<noinclude><references/></noinclude> 1ygtw24rwqsoebtfx64gxwcbucahdwc 104 241238 599523 2026-10-31T05:49:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ విజ్ఞానప్రసూనాంబికాయైనమః, ఇందుమతీ పరిణయము · ప్రధమాశ్వాసము. ఉ॥ శ్రీలలితాంగి పెండ్లితఱిఁ జెల్వెసగంగఁ దదీయమౌళి పై వేలుపుగుంపు నించిననవీనసునంబు లనంగ ముత్తెముల్ శ్రీ లలర...' 599523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆ విజ్ఞానప్రసూనాంబికాయైనమః, ఇందుమతీ పరిణయము · ప్రధమాశ్వాసము. ఉ॥ శ్రీలలితాంగి పెండ్లితఱిఁ జెల్వెసగంగఁ దదీయమౌళి పై వేలుపుగుంపు నించిననవీనసునంబు లనంగ ముత్తెముల్ శ్రీ లలరంగఁ జల్లు సరసీరుహలోచనుఁ డిష్టు సంపదల్ సాల నొసంగు మేక రసప్రభుచంద్రునకు ముదంబునక్ సీ॥ అధరోష్ఠ మధురి మోదంచత్సుధాపూర మురుకాంతివదన చంద్రోదయంబు తనభుజభ్రూకల్పఘనల తాజాలంబు కలితస్మితాంకూరకౌస్తుభంబు రద నాళి కై తపత్రిదశమాణిక్యంబు గమనచ్ఛలవ్యోముగ జవిధంబు బహువయస్యాప్సరో భామాకదంబంబు కంఠహారక్షీరకణవయంబు తే॥గీ|| తోన కన్పట్టుకృష్ణాభిధానచక్రి కుర్విఁ దగుపర వాహినీ శోన్మధరస మాగతేందిన, నారసింహాప్ప రాయ శౌరి కమితాథ:-జాత మొసంగు గాత సీ॥ తనచతురాననత్వము దెల్పు వైఖరి శ్రుతిమధురో సంతతిఁ జైలంXఁ దనపద్మసంభవర్వము దెల్పుచాడ్పున వరరజోవిభవంబు వలగొనంగఁ దనహిరణ్మయగర్భరను జైలుఁ చేర్చిన ట్లుగరం గద్ద్యుతి యతిశయింపఁ దనదులో కేశ్వరత్వము ప్రకటించిన ట్లతులసితో 3 ్యన్నతస్థితి దనిప 1 తే॥గి॥ వాణితోఁ బద్మరాగకల్యాణ పీఠిఁ దనరి యాశ్రితులకు మహాధ= ప్రదాత యగుచుఁ జెలువొందు థాతదీఘా = యువో సఁగు నారసింహాప్పరాయభూనాధముణికిలి సీ|| అఖిరిలో కైకరణాంచన్ని రీక్షణ భ్రమరక భ్రమర సంపదలతోడ నమితమాధుర్యధుర్యాధరపల్లవ లలితాంఘ్రశయకి సాలములతోడ ప్రకటకుంకుమరజఃపటలికాంచితిప్పను సవహారసూనగుచ్ఛములతో ఢ 2<noinclude><references/></noinclude> mpu7un1p70pjbso4i4wvbnq64cgd4mr 104 241239 599524 2026-10-31T05:49:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇందుమతీపరిణయము తను యష్టి, సహజచందనపద్మకర్పూర పరిమళామోదవిస్ఫురణతోడ తేగీః॥ నురునిజానందకలశాబ్ది నెరపుమీఱు కవినుతి మతల్లికలితవాక్కల్పవల్లి నారసింహాప్ప రాయభూనాథశౌరి కెప...' 599524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందుమతీపరిణయము తను యష్టి, సహజచందనపద్మకర్పూర పరిమళామోదవిస్ఫురణతోడ తేగీః॥ నురునిజానందకలశాబ్ది నెరపుమీఱు కవినుతి మతల్లికలితవాక్కల్పవల్లి నారసింహాప్ప రాయభూనాథశౌరి కెపుడు వాక్రేఢీపాండిత్య మిచ్చుఁ గాత సీ॥ అనుపమా నానవద్యశివాభిధానంబు గంథేభ హారివిక్రమవిధంబు శుచ్యరుణాబ్జవిస్ఫురిత నేత్రస్థితి ఘనతక నీలాభ్ర కైశికంబు అతులగిరీశభ వాఖ్యాతిశయరీతి నవకళాధిపభూషణ ప్రశస్తి సతతమహాసితో జ్జ్వలతనూవిభవంబు శృంగారవరవిభూత్యంగ రాగ తే||గీ|| మలర సన్యోన్యనిభమహిమాభిరామ సరణిఁ దెలఁగునుమామ హేశ్వరులు విజయ భూరితరసంపదలు మీఱఁ బ్రోతు గెపుడు నారసింహాప్ప రాయభూనాధమణిని 5 గీ|| హ స్తిమల్లవి నాయక ఖ్యాతి దనకు నహ: మగుటనోకో! యవిఘ్నా దగ ఖ చ 9 రాద్భుత ప్రదఘన హార హారిరీతి నలరె నన మించుగజవక్త్రు నభినుతింతు సీ॥ తన కెంజడలచిన్నె (తళుకు చంద్రికవన్నెపూర్తి సైక పురురల్) పొలుపు గాఁగ తనతల నెల మొల్క తళతళజిగి గుల్క వెలయుము తెపుతు రాబెళుకు గాఁగ తవ నెన్ను దుటికన్ను దట్టంపుడాల్ చెన్ను గోగోచనపు చుక్కతీరు గాఁగ తనవీనుగవఁ గ్రమ్మునును చిల్వరా సొమ్ము చుట్లు క కట్టాణిచౌకట్లు గాఁగ తే॥గీ॥ తపసి వేషంబు మాని యందంబుఁ బూని, యార శృంగారజంగమాకారలీల నలరె నాఁగ శ్రీకాళహస్తియందుఁ దనరుజ్ఞానాంబికా (ధీశుఁదలఁతుముదిని) 7 సీ॥ తాశుద్ధసత్త్వప్రధానయై తొలుదొల్త నాత్ము నీశ్వరుఁ జేసినట్టిజాణ యావృతివి క్షేపభావయై సూక్ష్మశ రీరసమష్టి నిర్మించుప్రోడ సరగ నిచ్ఛాశక్తి సర్వేశ్వరు హిరణ్యగర్భుఁ గావించువిఖ్యాతశీల యామిఁదట న్విరాటాఖ్యుఁ గాఁ బరమేశు విశ్వరూపుని జేసి వెలయక లికే తే॥గీ॥ యలత్రిమూర్తులఁ జేసి యుమాబ్ధిజా సరస్వతులరీతి వెలయు నేర్పరి చిదంబ కాళహస్తి నివాసిని కరుణతోడ సఫల మెఱయించు మత్ప్రృతి స్థానిరూఢి క|| అతులి’చిద్వజ్రవిఖం డితషణ్మత శైలుఁ డగుచు ఠీవిఁ దనరుస త్యతపోనిధిసుతుఁ గాశీ పతి మదిని దలంతు నెపుడు భక్తి శ్రద్ధజ్ సీ॥ రానుకథాపయోరాశిరాకాసుధాకరుఁ డైనసన్మౌనిగణనఁ జేసి భారతకల్ప నాపారీణ మేధానురంధరుం డేఋషి, ప్రభుని గొల్పి 6 9<noinclude><references/></noinclude> bhpennn0iean4lrugdeyahhxjavw54e 104 241240 599525 2026-10-31T05:50:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రధమాశ్వాసము. రఘువంశ కావ్యసద్రవనాదమత్కార మహనీయుఁ డౌ బుధ మాన్యుఁ దలఁచి అథ౯గంభీరమహాకావ్యనిర్మితి నలరారు సుకవీంద్రు నాక్మ నుంచి తే॥గీ॥ మఱియు బహువిధ నాటక మహితఘటన నలకు సంస...' 599525 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రధమాశ్వాసము. రఘువంశ కావ్యసద్రవనాదమత్కార మహనీయుఁ డౌ బుధ మాన్యుఁ దలఁచి అథ౯గంభీరమహాకావ్యనిర్మితి నలరారు సుకవీంద్రు నాక్మ నుంచి తే॥గీ॥ మఱియు బహువిధ నాటక మహితఘటన నలకు సంస్కృతసుకవుల నాదిమాను నికులు సత్కీర్తి ధనికుల నిరతిశయన చోడితామరధునికుల సూక్తి నెంచి సీ|| తన నువాగనుశాసనని తాంత విభవంబు ధరణిసున జ్యేష్ఠ పరణిఁ దెల్ప •3 10 11 తననుఘువతౌఢి ఘనపుణ్యజనదాన కృష్ణ నిరంతర సుఖస్థితి వెసంగ 3 తన ప్రబంధానుబంధరికూడి సతతంబు నార్యాభిమతను వాక్యములు నెఱుప తనదుశ్రీ నాధర్వ మనుపమనృపస భాంతర చిత్రరచనబంధురత మెఱయ తే॥గీ॥ నలకునన్న పఁదిక్క వాఖ్యాంధ్రకవిని వెళ్లినామాత్యు నిషధరాజేంద్రసుచరి తాంధ్రకవననవీనవాగ (వృకలీల) నతిశయించిన నెఱజాణ సభినుతింతు సీ॥ ఏభూసురశ్రేష్ఠుఁ డిలలోనఁ చేకొందెఁ గాళహస్తి మహత్త్వకథ యొనర్చి నేడుధాగ్రణి కథల్ హేరాళముగఁ గూర్చి రహిఁ బ్రమదాశంబరం బొనర్చె : నేయంధ్రకవి కృష్ణ రాయభూపాలను నద్భుతంబుగఁ దేల్చె నాత్మమహిమ నేరమ్యగుణశాలి శ్రీరాజయోగ సుజ్ఞానసగ్గురుసేవ సంకరిం చె గీ॥నమ్మహాత్ము మదీయవంశాన్ధిచంద్రుఁ డైవధూర్జటి కవిరాజు నభినుతింతు ధూర్జటిజతటీనటద్యోనునీత రంగరంగ దభంగ వాఢీ మెఱయ ఉ॥ ఏకడనైన శ్రోత్రముల కింపొనరింప నిదరవంబునక్ 81 వాకులనందముల్ దెలుపు వైఖరిఁ గూఁతలు పెట్టి గంతుల స్త్రోకత వేసి యొక్క యెడఁ జూచి సమగ్రపుదృష్టి లేక యే కాకవి కావు కావు మని కాక విధంబు వహించు నిద్దర 12 13 వ॥ అనియిష్ట దేవతాభినందనంబును, సద్గురు శ్రీ చరణారవింద వందనంబును, గుకవినిం దనంబును గావించి విరించిచంచలాక్షీ మాణిక్య కంకణక్వణనపాణింధ నుపాణి వీణాగుణ విరావారుకారి మధుగమధుర సాధిక మాధురీ ధురీణంబై స్యందమాన మరంద బిందుమాకంద ఫలర సైందవు సుధాసారపయ్య పారావార తరంగ ధారాళ పదబంధ బంధురంబై యభంగ శృంగారరససంగతం బగు నెుక్క మహాప్రబంధంబు నిర్మింపం బూని యున్న సమ యువ<noinclude><references/></noinclude> erwg81ywxkceyr1mapvozmkjcpew2hw 104 241241 599526 2026-10-31T05:50:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '4• ఇందుమతీపరిణయము. ణ సీ॥ తనకీర్తి కాంతామతల్లికి సంపూర్ణ సోవ: బింబంబు నెమ్మోము గాఁగ తనవిజయేంది రాతక శాయతాక్షికిఁ దరణి వేయగత్నంబు గాఁగ a తన దానజనితవా గారాంబురాశికి వన రాశి య...' 599526 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>4• ఇందుమతీపరిణయము. ణ సీ॥ తనకీర్తి కాంతామతల్లికి సంపూర్ణ సోవ: బింబంబు నెమ్మోము గాఁగ తనవిజయేంది రాతక శాయతాక్షికిఁ దరణి వేయగత్నంబు గాఁగ a తన దానజనితవా గారాంబురాశికి వన రాశి యొక సరోవరము గాంగ తవసద్గుణల తా ప్రతానంబునకు జగత్ప్రతతి యారోహణస్థలము గాఁగ గీ॥ నేనృపాగ్రణి విలసిల్లుఁ గృష్ణ వేణి కానదీ గౌత మీ మ ధ్యభూనితఁబి నీమహారాజ్యపదవి నెన్నికకు నెక్కి నారసింహాప్పరాయభూనాథుఁ దశఁడు 14 కరుఁడై నిజబంధువ శీకరుఁడై సకలసుకవి శేఖరను తీస బు 15 త్యాకరుఁడై మేకాన్వయ రాకాధవళకరుఁడై పిరాజిలె ధరలోజ్ సీ॥ వేదశాస్త్ర పురాణవివిధ విద్యా ప్రౌఢ వాదాను మోదవిద్వజ్జనంబు జన్యాధివ్యపర్ణ వ్యాధిక పదాన్య జన్యాతి కార్యరాజ్యకం రాజరాజసమాన రాజి వైశ్వర్యని భ్రాజదర్యనికాయరంజితంబు కటితదిక టనటచ్చటు బాట్టహాసవి స్ఫుటమహోద్భట వీరభటకదంబ గీ॥ మంబరస్పృగనంతరత్నాంతుకలిత వప్రదీప్రంబు నై జగద్వర్ణ్య మగుచు ధరణిఁజెన్నొందునూ(జిబీటు) గము తనకు రాజధానిగా వెలయు నారాజమౌళి 16 వ॥ మఱియు నమ్మహీరమణుండు నిరంతర శ్రీవిభాసుకుందును విభాసమాననిజాంగ శృంగారలీలావిరాజమానుండును, విరాజమానహారిస్వకీయ మహామహో వహ్ని శలభాయ మాన విపక్ష రాజమండలుండును, రాజమండలస్ఫుటయశః ప్రభాతిరస్కృతహార రహీర నీహార నారదశారదా పటీరతార తారాచల పయః పారావార గంగాతరంగ పుంగవ తురం గ ప్రఫుల్లమల్లికాకుండలీ పరివృఢాఖండల వేదండ కాండ పుండరీ కుండును, పుండరీక్ష ప్ర ముఖ దిక్కుంభికుంభీనసాధీశకుంభినీధర ప్రముఖ నిఖిలభూభారక గర్వాపహారక నిజభుజ మహాబలుండును, మహాబలరయ నిరోధివరూధినీ వరశిక్షా' విచక్షణా నేక కంభాణపుంఖా నుపుంఖారింఖసంఘసంఘాతధ రాజాతప రాగ రేఖావికీర్ణరోదసీ దశదిశాంకరుండును, శాం తర సావధీరితవిశ్వంభరుండును, విశ్వంభ రాజేగీయమాన సద్గుణప్రకాందుండును, కాండ ప్రకాండకాండభాగా ప్రశమి శాహిత తేజో దవానలుండును, నలహరిశ్చంద్ర రామచంద్ర ప్రభృతిపుణ్యపురుషక థాసుధారసపరిపూర్ణకర్ణుండును క గార్లవోదీక్ష వితీర్ణ బంధురుండు ను బంధురక్షణకృపానిరీకుణాభిరాముండును, రామసుత్రామనిక్రమభ్రాజమానుండును, మా(:జిత సుయోధనుండును, ధనధాన్యక వకనణిగణచిత్రాంబర బంధుర సైంధవాఁదోళ్ళి 858<noinclude><references/></noinclude> 1q5pwdow0w7q156kzwujokgwuiiuxi5 104 241242 599527 2026-10-31T05:50:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రధమాశ్వాసము, • 5 కాద్యలంకృతమంది రాంగణుండును, గణనీయనూత్నరత్న మయకేతనని కేతనసువర్ణ కలశా ధరీకృతసూర్యుండును, సూర్యగ్రణీసమగ్రవర్ణితాగ్రహారాది దానప్రవీణుండును (వీణాధ) ర గాయ...' 599527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రధమాశ్వాసము, • 5 కాద్యలంకృతమంది రాంగణుండును, గణనీయనూత్నరత్న మయకేతనని కేతనసువర్ణ కలశా ధరీకృతసూర్యుండును, సూర్యగ్రణీసమగ్రవర్ణితాగ్రహారాది దానప్రవీణుండును (వీణాధ) ర గాయక కవినాయక విద్యారసజ్ఞతాపరాజి తాది ముఫణాధరుండును, ధరాధిరాజకన్యకా మనోహరకరస్ఫుగడ్డక్కారవధిక్కారిజయభేరికా విరావసకృద్భవణమాత్రపలాయ మానముష్కరతురుష్క ధానుష్క నికరుండును, కరదీకృతసకలభూపాలుండును, 'మేక వంశపావనుండును, వేంకటాద్రప్ప రాయభూరమణగర్భశుక్తి ముక్త ముక్తాఫలంబును, శ్రీశోభనాద్రినృసింహముల్లేశ్వర శ్రీ చణారవింద సేవాతత్పరుండును, ప్రాజ్యతరసామ్రా జ్య వైభవాభ్యుదయుండును, పులియు, మార్కోలు, గండ, కరవాల, భైరవ, హనుమ దండ భేరుఁ డారి ప్రచండబిరుదాంకుండను; నగుచు నొక్కనాఁ డక్క జంబుగ జక్కవ చెలికాఁడు పొడుపుఁగొండదండ కరుజేరఁ దత్సమయంబున వందిమాగధసంకీర్త నధ్వను లు చెలంగ మేల్కాంచి, విప్రద్వయదర్శనంబు గావించి హిత పురోహితాప్త భూసురా శీర్వాదనంబులు చెలువార నొకయధ్యంతరమందిరంబున హరిహరభజనాది సంకల్పకర ణీయంబు లొనర్చికొలువుళ్ళం గారం బల నలరువిల్లుని చందంబు మీఱునందంబున నె యారంబు మితి పగ రాచపతిముచెక్క డపుమిక్కుట పువిన్నాణంపుగండ పెండారంబు ఘల్లుఘల్లు రన మందమందగంభీరయానంబులఁ జంద్రకాంతవితర్ది కానిరంతరంబు లుక క్ష్యాంతరంబులు మణిపాదుకాచక చకద్యతులు దీటుకొనం దాఁటి యొయారంబునఁ జంద్రు వలగొనిన చక్కని చుక్క పూఁబోఁతులపోఁడుములు వెలయ నూడిగము లొనర్చు చు, వెంట వంటి చనుచున్న క్రొన్న న జోండ్లంతంత నిలువఁ గన్ను సన్నల నియమింపుచుఁ గంచుకిలోక సాహోని నాదంబు మేదురంబుగ సేవకొన్న మితంబు లగునిచ్చల పుబిచ్చన గచ్చుటరిగలనీడలజాడల సర్వాభరణపుణికిరణజాలంబు తరణిస్ఫుణుల నవలఁ ద్రోయ గంధకస్తూరికా సౌరభంబులు సాంబ్రాణి ధూపవాసనలు నెఱయ సభాపురోభాగంబున నిల్చి కొల్చినజనంబులు గావించుమొక్కులు గైకొనుచు, శ్వేతద్వీపంబుమాద్రి సంతత సుధాసంపద్విరాజితంబై, రాజతాచలంబుమాడ్కి సర్వమంగళాభిరామంబై, సత్యలో కంబురీతి విబుధ శ్రేష్ఠ వాణీవిలాసభాసమానంనై చంద్రబింబంబుభాతిఁ గువలయానంద కరంబై, పద్మాకరంబుదారి రాజహంసాశ్రయంబై, యలకాపురంబుఠేవ యక్ష గాన ప్రవీ ణగంధర్వవిద్యాగ సరంజీతంబై మరుచ్ఛైలంబుఠీవి సురుమోవికీర్ణంబై యుపరి స్థిత శాత కుంభకుంభంబులు గగనగంగా గాంగేయాంభోరుహంబు లని య అభ్యర్థంబున వ్రాలినచం<noinclude><references/></noinclude> de9x59etoidtf7jo4ew2lti84trziep 104 241243 599528 2026-10-31T05:50:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '6. ఇందుమతీపరిణయము. చదీక సంఘం బన నుప్పువలభిని పులబండి దుసలబృందంబు గోస్త నీ ఫలబృందం బని చేరిన రాచిలుక లన మెప్పుకీలిత గారుత్మతంబుల సముదయంబు వెదచల్లు పసరుజిగి చల్లుగగనల క్ష్...' 599528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>6. ఇందుమతీపరిణయము. చదీక సంఘం బన నుప్పువలభిని పులబండి దుసలబృందంబు గోస్త నీ ఫలబృందం బని చేరిన రాచిలుక లన మెప్పుకీలిత గారుత్మతంబుల సముదయంబు వెదచల్లు పసరుజిగి చల్లుగగనల క్ష్మికిఁ బచ్చకర్పూరంపుసొంపు సంపాదింప నెక్కువ వెల పెక్కువ గలముక్క రాలమి క్కుటు పుఁదిన్ని యలవన్నియ లెసఁగు బంగరు మెఱుంగు బారికంబములడంబములు నింబడ రుని డాలపు నీలం పుదూలంపుసొంపులఁ బెంపొనరు సున్నంపుగోడలజాడలు మెలంగుపొరు వావారువాసౌకు వాటిల్లు సోరనగండ్లతెమ్మెరలు గ్రమ్మున (లవరుల) పంజరమ్మున రం జిల్లాx క్రొంజిలుకలజిలిబిలి పలుకులఁ బొలుపగులాంగడపు జంట బవంతి సిం గారం పుటపరంజి యిటికల మెటుకల వెటుకొను వాకిళుల నిగనిగ నినుగ రాల పలకలతలుపుల నెఱవీటు దీటు కొనుద్వారబంధపుజిగి నెనయున్నఁటికంబపునిలుకడ బెడంగు దురంగలింప ముంగిటి చెం గటఁ గెంపు రాకట్టుము తైలఁ గొట్టికట్టినఁ గనుపట్టుచిత్త రపుహరువుమురువు చెందోవచం దువాల పొందువాలందు వాసించుపుప్పొడులనుప్పతిల్లు వలపులఁ బొలుపగుహజారంబునం గలమాణిక్యసింహాసనంబునం గూర్చుండి, 50 Go front you సీ॥ తనయీడునృపసుతుల్ దరహాస భాసిత, వదనులై హితలీల వార్త లాడ Kiss తనయభ్యుదయము గోరునిజాప్త బంధువుల్, నలువంక వేడుక బలిసి కొలువ తనచేత విజితు లౌధరణీశనందనుల్, కరము మోడ్చుచు మ్రోలఁగర మొసంగ place. తన కృపాపాత్ర మౌఘనభృత్యవర్గంబు, డెంద మెల నుడిగ మొనర్ప గీ॥ చెల్వలరు చెల్వ లిరుగడఁ జికిలి కంకణములు ఘల్లన మణిచామరములు వీవ మొనయుభటకోటి కై వారములు సెలంగ, బసిఁడిపావడలాడ రాజసము తోడ క॥ హితు లౌఘనమంత్రిపురో, హితులు సురల్' బుధకవీంద్రు లెంతయు గొలువక్ వితత మగునిండుసభ య, ప్రతియై చూపఱకుఁ గనులపండువు గాఁగజ్ సీ॥ జిగిన లైసరితో డి చె) గా విజిగి రుమాల్, సిగ తాయితుల హస్తె చెలువు మీఱ నెల రేకనుదుటిపై నీటైనకమ్మకస్తూరిగీర్నా ముంబు సౌరుమీఱ 9 వెడదక న్బెడకులా నెడివీనుఁగవ గ్రమ్మి, ముత్తెలచౌకట్లు ముగువు మించ నెమ్మేని మేలి ్మవన్ని యవింత సో 'మ్ములు, మైపూఁత నిగ్గ సంపద వహింప 17 18 19 గీ॥ పంచశరుఁడో యితం డలపాంచజన్యధరుఁడో కలకూబరుఁడో యంచుఁదజ్ఞు లెంచ చంచలాక్షీక రాంచద్వీపంచికా ప్రపంచిత సుగీతము ల్వించుఁ బ్రౌఢిమెఱయు సీ॥ సకలాగమాభోగ సాంఖ్యయోగ విభాగ భాగసాధారణ ప్రాభవంబు 20<noinclude><references/></noinclude> 22qbyv6uu4gmhwz4d1c5ux213ugqhtq 104 241244 599529 2026-10-31T05:51:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రధమాశ్వాసము తర్కకర్కశశాస్త్రృతతయుక్తి యుక్త సంవాద మోదని దాన వైభవంబు శేషభాషాసన్మనీ షావి శేషోక్త బాహ్యార్థ విజ్ఞాన పాటవంబు ధర్మార్థనయకళా వర్మనిర్మాణ సందర్భగర్భితశబ...' 599529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రధమాశ్వాసము తర్కకర్కశశాస్త్రృతతయుక్తి యుక్త సంవాద మోదని దాన వైభవంబు శేషభాషాసన్మనీ షావి శేషోక్త బాహ్యార్థ విజ్ఞాన పాటవంబు ధర్మార్థనయకళా వర్మనిర్మాణ సందర్భగర్భితశబ్ద తాండవంబు గీ॥ వెలయ విద్వజ్జనావళి వేడ్క గొల్వఁ జిత్రమధు రాశుక వన వైచిత్రి దనర సంధ్రగీర్వాణకవిరాజు లనెడి వినతులొనరఁ జేరోలగంబున నుండి యతఁడు గీ|| వాసరారంభ వేళావివస్వదరుణ తరుణకి రణదళత్పద్మదళవిశాల లోచనకృపానిలోకవశ్రీ చెలంగ హర్ష మలరంగఁ గోరిక లాత్మఁబొంగ వ॥ సభాసదులం గనుంగొని దరహాస భాసితవద నాగవిందుం డై క॥ కలలోన రశ్న కాంచనకళ లోఁగొను నగరిలోనఁ గలమణి పీఠిక్ గలలోలాక్షులలోఁ జుక్కలలోఁ జంద్రుఁడవ నొప్పుఘనుఁ డొక డుండెజ్ క॥ ఆనృపుని చెంత నొక చంద్రానన క్రొమ్మొయిలు డాయునమ్మెఱుఁ గనఁగా గానఁగ నయ్యె గ్నే నపుడానంద మెసఁగఁ జేసియభివాదనము గీ। అంత నతని చెంత నత్యంత శశి కాంత కాంత హైము పీఠికాంతరమున 21 22 233 24 25 శాంతహృదయు నొక్క సంయమీంద్రునిఁగంటిఁ గెలన నొక్క ధవళలలన దనర 26 వ॥ అమ్మహాపురుషుని యరమతంబున నొక ముద్దియ ముద్దుమోమునఁ జిఱునవ్వు ద రుకొత్తఁ క్రొత్త యగు నొక్క పొత్తమ్ము సదీయహ స్తంబునం జేర్చినక్ గైకొని మే ల్కాంచితి ననిన విని సామ్రాజ్య వైభవాభ్యుదయాకరసదాలోచన నిపుణ తాతృణీకృత విబుధ మంత్రులగు మంత్రులును నిఖిలశాస్త్ర వాదాను మోదనుర్యులను విద్వద్వయ్యులును చతుర్విధకవితారచన మృదువచన భారతీశ్వరులను కవీశ్వరులును నిజాశ్రిత సకలబంధు సామంతభటనట గాయక ప్రముఖులును సద్భుతంబొంది "భవద్భక్తిప్రభావంబునకు మే చ్చి హరిహరులు నీకుం బ్రసన్ను లై రవ్వధూమణి సరస్వతి యగు హస్తంబునఁ బుస్తకం బిడుట కృతి నాయకత్వంబు వహించుటకు ద్యోతకం బన నతండు 27 గీ॥ తగును ధర నిది సప్తసంతానములకు మిక్కుటంబైన సత్కీర్తి మెఱయు నిందు మున్నిటినృపాలు రెంతయు మోదకులరఁ గృతిముఖంబునఁ గాదె సన్ను తులుగనుట వ॥ అని తలంచి సవరించితకుతూహలంబున క॥ తనరసికత కనుకూలతదనర సీతా మధురసూ క్తిఁదగు సతీ సత్కావ్యం బొనరింపఁజాలుకవి నింపొనర ధర వెదకి సుజను లోహో యనఁగజ్ 60 29 80<noinclude><references/></noinclude> mibpej4vwvpilks5uxuxdy9ocetty90 104 241245 599530 2026-10-31T06:18:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '00 ఇందుమతీపరిణయము. క|| నను ధూర్జటివంశాఖీందుని ధరలోనను “కుమార ధూర్జటి" యనఁగాఁ, దనరెడ్డిసుకవిం బిలువం బనిచి నెలకు లొనరుగులు గుఁబలు సులఁ బలి కేజ్ 31 82 3ª గీ॥ దాక్షిణాత్యకవులు ద్రా...' 599530 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>00 ఇందుమతీపరిణయము. క|| నను ధూర్జటివంశాఖీందుని ధరలోనను “కుమార ధూర్జటి" యనఁగాఁ, దనరెడ్డిసుకవిం బిలువం బనిచి నెలకు లొనరుగులు గుఁబలు సులఁ బలి కేజ్ 31 82 3ª గీ॥ దాక్షిణాత్యకవులు ద్రాక్షే శు మధురస మాధురీ సురీణ మహిత దివ్య భవ్యకావ్యసవ్యపటు వాక్చముత్కార పటీసుఁ దనరినట్టి ప్రౌఢులఁడ్రు సీ॥ ఇది నవ్యతీరసుధయే సుమీ కాకున్న విబుధాళిగణియించు విధముగను నే యిది దివ్యవరమణియే సుమీ కాకున్నఁ జింతితార్థప్రద సిద్ధి గను నె యిది వింతవిరిదీ గెయే సుమీ కాకున్న మధురసాధిక విజృంభణము గను నె యిది పల్కు (జెలి గుణాస్పదవీణయే సుమీ! కాకున్న సద్వర్ణగరిను గను నె గీ|| యనఁగ ధారాధికాల-క్రియాగా మార్దవాంచిత రసధ్వనుల్ మెచ్చనగు ప్రబంధ మలర నొనరింపు ధూర్జటి (కులపయోధిచంద్ర! శ్రీసుత్కుమార ధూర్జటిక వీంద్ర 33 చ తెలుగునఁ జెప్ప నేర్చిన సుధీజను లెల్ల సెబాసు! ధూర్జటీ a 2 బళి! యనిఁదక్కు గుల్కు వగఁ బాటిలు తేట మెఱుంగు మాటల మెళుకువ గాంచుబెక్కు జగిమించు ప్రబంధకతుల్ ఘటింతువౌఁ బలుకులముద్దరాలిమిహి బంగరుటం దెరవల్ సెలంగఁగన్ గీ॥ అనుచుఁ బచ్చలకడియముల్ హారతతులు తాళిచౌకట్లు జాళువాతగటుపా 34 " బంగరు మెఱుంగు సేలువు లుంగరములు సరిపెనల్ చాల మెసఁగె ననవరుండు 35 వ॥ వెండియు॥ క ఉరుధాటీవరి ఘోటీ, పరిమళ వీటీ సువర్ణ బహుమణి పేటీ స్ఫురదగ్రహార వాటీ, వరసాటీ రాదు లొసఁగె వైభవలీలజ్ 86 87 వ॥ ఇట్లనన్యసామాన్యవదాన్య వైఖరీబహుమానం బొనర్చినఁ బ్రహృష్టాంతరంగుండ నై క॥ అప్పారాయలలోసర సప్పారాయనికి సాటియగుదొరగలఁడే అప్పారాశర్యనిభుం డప్పారావావశయనునతులిత భక్తి వ॥ అని మఱియును॥ సీ॥ నీ నేర్పు నీయోర్పు నీకల్మి నీబల్మి, యేనృపాలురయంను నెన్నఁ గలదె నీయీవి నీకీవి నీ కూర్మి నీ పేర్మి, యేరాజులందైన నెన్నఁ గలదె నీపద్దు నీ ముద్దు నీ నీతి నీరీతి, యేధరావరులందు నెన్నఁ గలదె నీకీర్తి నీస్ఫూర్తి నీకొల్వు నీ చెల్వు, నేధన్యులందైన నెన్నఁగలదె గీ॥ రమ్యచారిత్ర! విజయాప్ప రాయపాత్ర!, వేంకటాద్రప్ప రాయభూవిభుని పుత్ర! బంధజన గేయ! సత్క విభాగ ధేయః, యా శ్రీలివి ధేయ ! నారసింహాప్పరాయ 38 89 40 41<noinclude><references/></noinclude> 4goj41w2ozc39sw220vowl7rc0btwtk 104 241246 599531 2026-10-31T06:42:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(2) ။ ప్రధమాశ్వాసము. మృదుకవిత్వ ప్రౌఢీ మెచ్చ నేరరు గాని ధరలోన నీవంటిదొరలు లేరె భూప్రజారంజనస్ఫూర్తి ఁ జెందరు గాని ప్రణుతింప నీవంటి ప్రభులు లేరె ర్తిఁ హెచ్చి పాత్ర త్యాగ మియ...' 599531 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(2) ။ ప్రధమాశ్వాసము. మృదుకవిత్వ ప్రౌఢీ మెచ్చ నేరరు గాని ధరలోన నీవంటిదొరలు లేరె భూప్రజారంజనస్ఫూర్తి ఁ జెందరు గాని ప్రణుతింప నీవంటి ప్రభులు లేరె ర్తిఁ హెచ్చి పాత్ర త్యాగ మియ్య నేరరు గాని విపులలో నీవంటి నృపులు లేరె అన్న దానప్రౌఢి నలర నేరరు గాని గణుతింప నీవంటి ఘనులు లేరె గీ|| రమ్యచారిత్ర! విజయాస్పరాయపౌత్ర!, వేంకటాద్రప్ప రాయభూవిభునిపుత్ర!, బంధుజన గేయ! సత్కవిభాగధేయ!, యాశ్రితవిధేయ! నారసింహప్పరాయ॥ మ॥ అని నులింపుచు॥ 6 41 42 43 క॥ ప్రతిపద్యచమత్కృతితో, నతిహృద్యం బిది యటంచు నఖిలకవీంద్రుల్, మతిఁ జోద్యలీల వినఁ గాఁ, గృతి సద్యశ మలరఁ జేయఁ గృతనిశ్చయతీ వః మత్ప్రబంధాధిప త్యాహుం డగునమ్మహీరమణువంశావతారం బభివర్ణించెద 44 సీ॥ శ్రుత్యంత భామినీ సుకు చిరసీమంత సిందూరరుచులతోఁ జెల్మిం జేసి జహ్ను జాఝరసరోజవిరాజమాన రాగ రాగములతో రహి వహించి వనధిక న్యాకుచద్వయపరి (స్కృతపద్మ) రాగదీప్తులతోడ రచ్చ జేసి విరజాతటీవనీ విగళత్కదంబప్ర సూన పంక్తులతోడ సొబగు మించి తే॥గీ॥ (అనురునమదమరకిరీటహాటకాంశు, రత్న రుచిదీప) రాజినీ రాజితంబు శ్రీకరనిజద్యుతివిధూతకోకనదము, వివఃల కైవల్యపదము శ్రీవిష్ణుపదము || 45 46 క॥ ఆవిష్ణుపదాంబుజమున, నావిర్భవమై చతుర్ధ మగుజాతి ధరన్ s . శ్రీ వెలయక్ వినులసమా, ఖ్యావృతమై పద్మ నాయకాన్వయ మత ౯ | గీ|| ఔర! యప్పద్మనాయకా ఖ్యాన్వయప్ర దీప్తు లగుజను లెంతయుఁ జ మొంది పద్మినీరంజన ప్రౌఢిఁ బ్రబలి రవని నమ్మహావంశ మెన్నంగ నలవి యగునె|| గీని గంగ సైదో డనంగఁ బ్రఖ్యాతి గాంచు నమ్మహాన్వయ మెంతయు నతిశయించు నం దుదయ మంది చెలువొంది రమితలీలఁ, జిత్రమహిమల విప్పర్లగోత్రు లనఁగ॥ 48 వ॥ అనంతరంబు క్రమక్రమంబునఁ దదీయవంశంబున॥ మ| ఉదయించె బసవక్షితీశ్వరుఁడు ఖద్యోతద్యుతిద్యోతమా నదురుట్టంకణచంక్రమన్ని జమ (హానవ్యౌ) జమాశాంగ నా వద నాంభోరుహకుంకుమస్ఫురణమై వర్తించుచంచత్కృపా ఇదశ ద్వైరిధ రాధి నాధనుకుటీ నా నామణి శ్రేణి యై 47 49<noinclude><references/></noinclude> 1u4e64ofqpan1zwrs7iwbqyxyl4fn1z 104 241247 599532 2026-10-31T06:43:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '10 ఇందుమతీపరిణయము. సీ॥ కాండప్రకాండంబు కాండప్రకాండమో పరమహాబల పరిస్ఫురణ నణఁ చె వాణీవిలాసంబు వాణీవిలాసమో! సతతసత్యోన్నతస్థితిఁ జెలంగా సుగుణప్రభావంబు సుగుణప్రభావమో ! భూరిమా...' 599532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>10 ఇందుమతీపరిణయము. సీ॥ కాండప్రకాండంబు కాండప్రకాండమో పరమహాబల పరిస్ఫురణ నణఁ చె వాణీవిలాసంబు వాణీవిలాసమో! సతతసత్యోన్నతస్థితిఁ జెలంగా సుగుణప్రభావంబు సుగుణప్రభావమో ! భూరిమార్గణబలస్ఫూర్తి ఁ జూపె దానచాతుర్యంబు దానచాతుర్యమో! కరనటత్తరవారి సరణిఁ దెల్పె ( సీ॥ నీనృపాలున కని సత్కవీంద్రు లెన్న, సన్నుత చరిత్రుఁ డలరె నిజ్జగతియందు బంధురక్షణదకు సౌభాగ్యశాలి భవ్యగుణపాళి, బసవభూపాలమౌళి ఉ॥ ఆనర నాథచంద్రుని సమంచిత నిర్మలకీర్తి చంద్రికల్ మానసరాజహంసములమాడ్కి దిగంతనభోంతరంబుల బూని నటింపఁగా నలనభోమణి నైజరుచుల్ వెలుంగ మిజ్ దానును నట్ల యయ్యె నది తప్పిన హంససమాఖ్యఁ జెందునే ఉ॥ ఆబల వైరి వైఖరి సమంచితవిక్రమభోగ వైభవ శ్రీబలలీల శత్రుమహిళృద్ధళనం బొనరించి మించె నౌ ! రా! బల రామభీమఖగ రాట్పవమానసమానదోర్బలుం డౌబసవక్షి తీశుమహిమాతిశయంబు నుతింప శక్యమే మ॥ అతఁ డెంతేఁ గలికాలచోళ విభుచే నాత్మీయశక్తి సము న్నతిమై ఁ గాంచెను నెఱ్ఱడాల్ గొడుగు వింతల్ గా హనూమద్ద్వ (జా :: వృతి) శంఖంబు ( మొదల్' మహాబిరుదముల్ పెంపొంద సామ్రాజ్యపూ జ్యత రై శ్వర్యధురంధరుం డగుచు నిచ్చల్ హెచ్చె, ధాత్రీస్థలిజ్) చ|| అలబసవప్రభుం డనుసుధాంబుధియందుఁ బ్రవర్థమానస త్కళల జనానురంజనసుఖప్రదదృక్పధిత ప్రసాదని ర్మలసహజప్రకాశగతి రాజిలుతిమ్మనృపాలచంద్రుఁ డిం పలర జనించి తాఁగువలయాధిపుఁ డయ్యె మదారి హారియై శా॥ ఆతిమ్మక్షి తిపాల శేఖరుని బాహాంచన్మ (హాహేతి) ఖ ద్యోతోగ్రాకృతి మీఱి తీక్ష కిరణవ్యూహాన్వితం బై సదా ర్యాతంకం బడగింప నేర్చియు సదార్యాతంక (మున్ జేసి ఖ్యాతీజ్) జెందె, నుతింప శక్యమై, తదీయస్ఫూర్తి శేషాహీకిజ్ ప్ర 51 52 59 54 5 5 E6<noinclude><references/></noinclude> r1ak0i1dmgeayelf5mvrs1uo0wbhxou 104 241248 599533 2026-10-31T06:43:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రధమాశ్వాపము. పీ విద్వేషి రాణక్రైస్త వివ్యస్త చరణుండు శరణాగతత్రాణబిరుదయుతుఁడు ప్రద్యోతకద్యోత బంధుగ తేజుండు కమనీయసత్కీర్తి కలశవార్థి కవిరాజసంకల్పకల్పమహీజంబు బంధురక...' 599533 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రధమాశ్వాపము. పీ విద్వేషి రాణక్రైస్త వివ్యస్త చరణుండు శరణాగతత్రాణబిరుదయుతుఁడు ప్రద్యోతకద్యోత బంధుగ తేజుండు కమనీయసత్కీర్తి కలశవార్థి కవిరాజసంకల్పకల్పమహీజంబు బంధురక్షణదుకు భాగ్యఘనుఁడు విద్వజ్జనస్తుత్యవిద్యావిలాసుండు సకలసద్గుణరత్న జన్మసీమ 11 58 గీ భామినీజననూతవపంచబాణుఁ, డాశ్రితావనసంశీలుఁ డార్యహితుఁడు నృపతిమాత్రుండె సౌజన్యనీతియుతుఁడు, బసవభూపాలతిమ్మన ప్రభువరుండు॥ 57 క॥ ఆతిమ్మవి (భునితనయం తగు ) బాపన్న యను(మహీనాధుఁడు) వి ఖ్యాతీయశోనిధి యగుచు ధరాతల మేలెజ్ (సమస్త రాజులు మెచ్చక్) మ॥ అలతిమ్మక్షితిపాల శేఖరునిబాపన్న క్షమాభర్త రం జి లెఁ గంజాసనభామినీసురధునీక్షీ రాబ్ధిముక్తాఫలో జ్జ్వలసత్కీర్తి ధురంధరుం డగుచు దుర్వార ప్రతాపాగ్ని కీ లలకుజ్" శాత్రవరాజవంశవితతుల్ ప్రాజ్యాహుతుల్ సేయుచుజ్ క॥ ఆపన్నుల రక్షింపుచు, నాపన్న గవిభుఁడె యీతఁ డగు మతి ననఁగా బాపన్న “కవులలేము ఁ, (బాపన్నే„యను చుజనులపాటిఁ జెలం గెజ్ ) సీ|| తనవదాన్యత్వంబు తనవదాన్యత్వంబు పగిది సువర్ణ సంపదలు చూప తనధర్మ వైఖరి తనధర్మ వైఖరి నతులిత సద్గుణస్థితులు (దెలుప) తనవిక్రమస్ఫూర్తి తనవిక్రమస్ఫూర్తి ఁ బున్నా గవిదళనపుష్టి నెఱుప తనసత్యవిభవంబు తనసత్యవిభవంబు సరణి రామాధిక స్ఫురణ మెఱయ గీ॥ నంచితప్రౌఢిఁ దనరారఁ బంచబాణ, పంచము ఖపంచ సురతరు భాసమాన భాసమానాభిరూప్యసంపద్వితీర్ణి, పటిమ నలరారుచుండు బాపప్రభుండు సీ॥ వరదళా, శ్రితపరిస్ఫురితాత్మ మందిరం బవనిఁ దామరతంపరై తెలంగ తరుణారుణప్రభాతతకంకణగణ ప్రసంగతశయకు శేశయము లలర పురుషోత్త మా సంపూర్ణ సంపద్భాగ్యదకు కటాకు నిరీక్ష లమర సత్యభాసాన్వితచతు రాస్యనుతకళా రాగజ్యమాన గౌరవ మెలర్ప 59 60 61 A|| కమ్మవిల్తునిఁ గన్న మ్మకరణి ధరణి, నమ్మహీశ్వరుకొమ్మ ప్రఖ్యాతి గ్రమ్మ కళుకుఁబదియాఱువ న్నె బంగారుబొమ్మ, యలరె నమ్మమ్మ “యమ్మమ్మ!, యనగ జనులు<noinclude><references/></noinclude> pcwmyo6lg0vxt0ydndmet87j8lxag13 104 241249 599534 2026-10-31T06:43:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '12 ఇందుమతీపరిణయము, ఉ॥ అమ్మరుచిల్క కత్త డి వయ మ్మరుదారఁగ గెల్చు పల్కులం గమ్మనిజాళువా గలరక మ్మని శమ్మును మీఱు మేని సౌ రమ్మక చెల్ల! దీ టగునే యమ్మకరధ్వజుకాంతయైన నీ యమ్మ కనంగ రంజ...' 599534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>12 ఇందుమతీపరిణయము, ఉ॥ అమ్మరుచిల్క కత్త డి వయ మ్మరుదారఁగ గెల్చు పల్కులం గమ్మనిజాళువా గలరక మ్మని శమ్మును మీఱు మేని సౌ రమ్మక చెల్ల! దీ టగునే యమ్మకరధ్వజుకాంతయైన నీ యమ్మ కనంగ రంజిలినియమ్మకు సతు లెవ్వ రీ రిల ఈ॥ ఆబసవక్షి తీశసుతుఁడై తగుతిమ్మనృపాలు బాపధా త్రీబల వైరికిష్ మదవతీమణి యమ్మకు సుతాగ్రణుల్ శ్రీబలకీర్తి నిర్జిత శచీప్రియ రామహరుల్ గుణాఢ్యు లెం తే బహుభాగ్యవంతులు సుతింపఁగ మువ్వురు పుట్టి రుత్త ముల్, క॥ భూనుత (వాక్చంగతఁజతు) రాననతన్ సర్వమంగళాంచిత లక్ష్మీ మానితగతులఁ ద్రిమూర్తుల, పూనిక విలసిల్లి రట్టిపుత్రులు ముగురు క॥ అప్పురుషరత్నములు కో, నప్ప పెదప్పనయుఁ జిన్నయప్పాధీశుం డొప్పగ విభవోన్నతులఁ గ, కుప్పతిసన్నిభులు మహితగుణు లైరి ధర్ సీ॥ తనకీర్తి విస్ఫూర్తి దశదిశాభామినీ ధమ్మిల్ల సుమదామకమ్ము తనప్రతాపద్యుతి కనకాచలేంద్రశృంగనవీశపద్మరాగమ్ము గాఁగ తనదానజలధార తటినీమనోహర సంతత దాంపత్యసరణి గాఁగ తనవచోవిభవంబు దర్వీకరాధీశ సరసోక్తి దేశిక స్వామి గాఁగ గీ తనరె భుజదండచండి మోద్దండఖడ్గ, ఖండితారాతిచతురంగకంఠపాళి నిఖిల బాంధవకవి రాజనిక రహృదయ, పద్మ హేళీ పెదప్పనృపాలమౌళి ఉ॥ అల్ల పెదప్పభూవరుభుజాగ్ర సమగ్రమహోగ్రఖడ్గసా రోల్లసితద్యుతుల్ దగు రణోర్వివిరోధిశిరోధిసీమలం దెల్లసురాంగనల్ తమకు నీడగుతద్రిపురాజి వేడ్క సం, ధిల్ల వరింపఁ జూచుతఱి దృగ్వితతుల్ ప్రసరించెనోయనర్ సీ॥ పరమపావనతచే భాగీరధి యనంగఁ బతిభక్తి చే నరుంధతి యనంగ' సతతసంపత్పౌఢీ జలధికన్య యనంగ వాగ్విలాసస్ఫూర్తి వాణి యనఁగ మాంగళ్యగరినుచే మహిళృత్కుమారి', నాఁ దతభోగరూఢి నింద్రసతి నాఁగ సౌందర్య వైఖరి జలజాస్త్రు) (రాణినాఁ) గృష్ణాంఫ్రియుగభక్తి ఁ గృష్ణ గీ ఖ్యాతిఁ జెన్నొందె నౌరు ! గంగా తరంగ, పుంగవతురంగ సత్కీర్తి పూరితా 68 64 65 66 67 68<noinclude><references/></noinclude> jktrai1csp3n43gx4t51v84x4whwfoo 104 241250 599535 2026-10-31T06:43:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రధమాశ్వాసము. 18 జాండభాండప్రకాండ, పెదప్పవిభుని కొమ్మ, కొండాంబ, సకలసద్గుణకదంబు 69 గీ॥ కొం డమర ధన మని నేల్పుకొండ మహికిఁ, దెచ్చి దానంబు లొనరించు తెఱఁగు దనర వాశ్రితుల కర్ధ మొసఁ గ...' 599535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రధమాశ్వాసము. 18 జాండభాండప్రకాండ, పెదప్పవిభుని కొమ్మ, కొండాంబ, సకలసద్గుణకదంబు 69 గీ॥ కొం డమర ధన మని నేల్పుకొండ మహికిఁ, దెచ్చి దానంబు లొనరించు తెఱఁగు దనర వాశ్రితుల కర్ధ మొసఁ గెఁ బెదప్పవిభుని, భాగ్య కొండమ్మ తనదు సంపదలు వెలయ 70 ఉ॥ అన్నలనాక్షీయందు రమయందు ముకుందుఁడు పుష్పధన్వుని౯ గన్న విధంబునక్ సుతీశిఖామణి వయ్యవ నామధేయువ త్యున్నత లీలఁ గాంచె విభవోజ్జ్వలుఁడై విలసిల్లు నా పెద ప్పన్ననృపాల శేఖరుఁ డహర్నిశ జాతకుతూహలాధ్యుఁడై ణ సీ॥ నలజయంత వసంతనలకూబరులఁ గొంత యెక్కసక్కెము లాడుచక్కఁదనము కణ్ణర్ణ వపయోదకల్పభూరుహముల సంతంబు మీఱినవితరణంబు బలభీనుపున వైరిపవమానసూనులు కవమాన మొనరించునతుల బలము వీరభద్రకుమారవిబుధాధి పకుమార శౌర్యర్థు వసదన శౌర్యలీల గీ॥ దనరఁ దనరమ్యతరకీర్తి ధరణి వెలయ, వలయ (లావధికధరావలయ) దేవ నిలయవన్యాతటాకాదినిర్మితిప్ర, భావయుతుఁ డయ్యె వయ్యన ప్రభువరుండు క॥ అయ్యన్న దాన వైఖరి, నయ్యన్నకు సాటి నృపతు లవనిక్ గలరే 71 వెయ్యన్న ఘటోత్కచుఁ గ న్నయ్యన్నకు మేటి యా మహామహుఁ డతఁడే సీ॥ వల అని నణఁచుఁ జిల్వల అని నణగించు నితఁడు సౌందర్య సాహిత్య సరణి రారాజు నిరసించు రారాజు నదలించు నితఁడు మానవితీర్తి హేలవలన కనులాహితుని మీఱుఁ గమలాహితునిఁగేరు నితఁడు తేజఃకు మావితతగరిమ హరినందనుని మించు హరినందను హసించు నితఁడు విక్రమ ణ విక్రమబల స్థితులకతన గీ॥ నిమ్మహీస్థలి ననఁ గీర్తి నెన సి నార, పారతరఖడ్గధా రావిదారి తారి పుణ్యగుణ ధారి మానసాంబురుహనిరత, భరితశౌరి, చినప్పన్నపాల శౌరి ఉ॥ ఔర! చినప్పభూవరుసమగ్రయశంబులు వ్యోమలక్ష్మికిక్ హారములై జలారికి శతారములై సురపాళికి సుధా సారములై పయోజభవసార సదృగ్గి రిశాంబుజాన నా సారతనూవిలి ప్రభునసారము లయ్యె, జగన్నుత స్థి ్నత స్థితిక్ : క॥ అల్ల చినప్పాధీశ్వరు, నిల్లా లగుగంగమాంబ యెన్నిక కెక్కెక్ ముల్లోకమ్ములఁ గీతిజ్ఞాస, ముల్లసిత తరంగ పంక్తు లుప్పొంగంగక్ 74 75 76<noinclude><references/></noinclude> mumixydwfi4d7aotyzd1idbt1sujeh5 104 241251 599536 2026-10-31T06:44:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '14 ఇందుమతీ పరిణయము. సీ॥ వక్రగతులు మీఱ వర్తించు చందంబుబెట్టుగా వాడి సుళ్లఁ బెట్టురట్టు కలఁగి సంతతము భంగములఁ జెందువిధంబుబహుపంకయుత జడభావరీ తి శివునంతటి మహాత్ముశిర మెక్కిన క...' 599536 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>14 ఇందుమతీ పరిణయము. సీ॥ వక్రగతులు మీఱ వర్తించు చందంబుబెట్టుగా వాడి సుళ్లఁ బెట్టురట్టు కలఁగి సంతతము భంగములఁ జెందువిధంబుబహుపంకయుత జడభావరీ తి శివునంతటి మహాత్ముశిర మెక్కిన కొఱంతయధిపు నంబుల ముంచునట్టి యగడు తడఁబడుపనులఁ గొండల వెంటఁ దిరుగుట జలముల శిశువులఁ జార్చుతప్పు గీ॥ మదిఁ దలంచియె యెందును గొదవలేని, సకల సౌభాగ్యముల్ గొంచు జహ్నుకన్య యలచినప్పనృపాలు భార్యావతంస, మైనగం గాంబయై కీర్తి నలరె జగతి క॥ వారలలోనక్ గోనధ, రారమణుఁడు శత్రురాట్ప రాజయలీలా 77 78 గౌరవయుత బాహాసివి, హారుండై ధాత్రి నేలె నతులితమహిముక్ సీ॥ కలధౌతగిరిఁ జూడఁ గలధౌతగిరి యయ్యె నెవ్వనిపటు తేజ మెనయుకతన చంద్రశైలము: జూడఁ జంద్రశైలం బయ్యె నెవ్వానిసత్కీర్తి యెసఁగుకతన కురుభూము లుత్తరకురుభూములై తోఁచు నెవ్వాని ప్రాభవం బెదుగుకతన "ఁచునెవ్వాని వనరాసు లమితజీవనరాసులై పొల్చెనెవ్వానిదానంబు లెచ్చుకతన గీ॥ నతఁడు ప్రభుమాత్రుఁడే రణాగతవిరోధి, తతశిరోధివిఖండ మోద్దండచంత పాండితీ శాండకోదండబహుళ కాండ, విపుల భుజకేళి కోనప్పనృపతిమౌళి 79 క॥ ఆకోనభూవరుం డల, రాకాచంద్రునిక్రియజ్ విరాజిలె శరిరా 80 కరుఁడై కువలయమో, చాకరుఁడై విబుధగణసదాహ్ల(దియు నై) డ్ఛీకరుఁడై సీ॥ గాఢజీవనభంగఘటితరటన పంక సంకీర్ణ, యే ధన్య! జహ్నుకన్య అచల తౌధాత్రీ సమాఖ్యాను నామతా న్వితయె, యేబోటి! పృధ్వీవఘాటి ఘనధర్మహతి పుణ్యజనహృతిద్విజవర క్షితి హేతు వేనారి! క్షితికుమారి చాంచల్యజడ ధీ శజన నారిదర భృత్స మేత యేసనయ! యద్ధీంద్రకన్య గీ॥ ధర నని తలంచి తత్సవిత్రత్వశాంతి, భర్తృభ క్తి ప్రభావసంపదల మించి తన గెఁ గోనావనీశ్వరుధర్మపత్ని, వినులసద్గుణనికురుంబ వేంగమాంబ గీ॥ వెలయుఁ గోవవిభుఁడు వేంగమాంబాసరో, జాతీయందుఁ దిరుములా ఖ్యనృపతి వేంకటాద్రిరామ విభుఁడు బాపన్న యు, ననఁగఁ దనరుసుతులు ఘనులఁ గనియె క॥ అన్నలుని నలునిఁ గేరుదు, రన్నలువురు సన్నదమ్ము లవనీస్థలిలో నన్నలువ మీఱు నుతి నే, యన్నలు వర్ణింప శక్తు! లానగవరులన్ 81 88<noinclude><references/></noinclude> 9xn2zxsdx3s4ftbqg55c07h8kjcjxmz 104 241252 599537 2026-10-31T06:44:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రధమాశ్వాసము. సీ॥ కాన్పించు ఒకచోట గంగా సుధాంభోధి రంగ దుత్తుంగ తరంగలీల రాణించు మెకచోట రాజీవరాజీవ రాజవాహనసముద్యన్ని రూఢి పొడకట్టు నొకచోటఁ బూర్ణేందు మందార కుంద చందన శాఖబ...' 599537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రధమాశ్వాసము. సీ॥ కాన్పించు ఒకచోట గంగా సుధాంభోధి రంగ దుత్తుంగ తరంగలీల రాణించు మెకచోట రాజీవరాజీవ రాజవాహనసముద్యన్ని రూఢి పొడకట్టు నొకచోటఁ బూర్ణేందు మందార కుంద చందన శాఖబృందగరిమ రంజిల్లు నొకచోట రాజ వైఖరితార తారావనీ ధరహారిక లన గీ|| మాఱు నొకచోట శారదాశారదా, పారదాపారపాటీర సారసురభి (శరదరహిమావనీధరహరశితార) విచికిలస్ఫూర్తి తిరుమలవిభునికీ ర్తి సీ॥ మిత్రకులను సూజ్ఞ చిత్రోదయస్థితి సవనరకు, ణవిచక్షణవిధంబు వరధర్మదానవిస్ఫురితదోర్విభవ మ స్ధిమదాపహారిగ భీరసరణి హరిసమూహని రాకృతారాతిబలరీ ఖరదూషణక ర ప్రహరణరూఢి అహితపక్షవిభీషణాత్యంగ్ ను ఖదత సద్భక్తికృతిగిరీశ ప్రతిష్ఠ గీ॥ ఆత్మవిహరణలసదయోధ్యాసమాఖ్య, పురనివాసంబుదనరఁగఁ బుడమి వెల' సె నౌర! రామాభిదాన మన్వర్థ మనగ, సన్నుత చరిత్రుఁ డైన రామన్న నృపుఁడు శా॥ ఆ రామప్రభు భార్యయై తనరుకృష్ణాంబా మహాదేవి గం ఆ భీరశ్రీ సరసోదయస్ఫురణముల్ విఱంగ సాంద్రోర్మికా సారశ్రీకరలీల సారసవనాంవద్విప్రనాదశ్రుతుల్ మీఱజ్" లోక పవిత్రశీల యనఁ బొల్చెక్ సత్కవుల్ మెచ్చఁగజ్ క॥అబాపన్నాయకుఁడు భుజాబలనిర్ణీతమదాంధ శాత్రకతియై తా తా బాల్యంబున నె యశః ప్రాబల్యము నుందె సుకవిబాంధవు లెంచకొ సీ॥ తనతేజ మితతేజ మన జగద్విదితమైకడకొండయవలచీఁకటి నడంప తనకీర్తి శివమూర్తి యన సిన ప్రభలచే మహనీయగతి జగన్మయత వెలయ తనవాణి వాణిపద్ధతి విబుధాగ్రణి ప్రకటార్ధ దానసంపదలు నెఱప తన హేతి హేతిచందమున నీరంధ్ర ప్రదావ నీ భృద్వనీహరత “నెసఁగ గీ|| సకలజనవర్ణ్య సద్గుణసముదయమున, సముదయస్థితి మీ టె నిజ్జగతియందు సారతరభోగనిర్జితజంభ వైరి, వేంకటాద్రీమహీతలవిభుబలారి సీ॥ మగఁ డచ్యుతవిలాసమహిమఁ జెన్నొందఁ దాశ్రితరమ్యతరలీలఁ జెలువుఁ గాంచే విభుఁ డాత్మభూనిభవిభవఁబు ధరియింపనౌర! తా సద్వాణి యనఁ తెలంగా 15 84 86 87 88<noinclude><references/></noinclude> a4imarfdxewqodwvn8rvbjpj94dctqn 104 241253 599538 2026-10-31T06:44:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '16 ఇందుమతీపరిణయము. ప్రాణేశుఁ డీశ్వరప్రౌఢిచే రాణింపతా సర్వమంగళోదయత నలరె పతి యినసంజ్ఞ చేఁ బ్రఖ్యాతి గనఁగఁ దాఁ బడ్మియనఁగ సౌభాగ్య మెరసె గీ ననుచుఁ గవిబాంధవానీక మభినుతింప, వెల...' 599538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>16 ఇందుమతీపరిణయము. ప్రాణేశుఁ డీశ్వరప్రౌఢిచే రాణింపతా సర్వమంగళోదయత నలరె పతి యినసంజ్ఞ చేఁ బ్రఖ్యాతి గనఁగఁ దాఁ బడ్మియనఁగ సౌభాగ్య మెరసె గీ ననుచుఁ గవిబాంధవానీక మభినుతింప, వెల సెఁ దనకీర్తి సకలదిక్కులఁ జెలం గ వేంకటాద్రినృపాలుని వెలఁదిమిన్న, నవ్యసద్గుణనికురుంబ నరసమాంబ క నర సాధువిబుధగణకి, న్నర సాధ్యస్తుత్యసత్య నయగతిఁ దనరెడ్ నరసారథిభక్త ్యన్విత నరసాంబ సమస్త పద్మనయనా మణియై క॥ నరసమ్మ మధురతర గా, నరస మ్మలరార వివిధనవ్యసుకవిగా ణ్న రసమ్మతసుగుణోన్నతి, నరసమ్మాననకు మేటి నా ధరఁ దనరెజ్ గీ ప్రబలె నవ్వేంకటాద్రినృపాలవరున, కవని రెండవ భార్య వెంగమ్మ యనఁగ్ర జలజలోచనునకుఁ బంటవలఁత్రికరణిఁ, గనకగిరిచాపునకు జహ్నుక కన్యసరణి గీ॥ అలర నువ్వెంకటాద్రిధ రాధి నేత, నరసమాంబిక యందు నందరునిఁ గాంచె నిందిరావరపాదారవిందభక్తి, రమ్యగుణసాంద్రు విజయాప్ప రాయచంద్రు వ|| అమ్మహీరనుణుండు క॥ విజయాధిక శౌర్యాన్విత!, విజయీ భవ" యనుచుఁ గవులు వినుతింప ద్విప ద్విజయము గైకొని చెలఁగుట, విజయారాయం డనంగ వెల సెజ్ ధరణిజ్ a మహాస్రగ్ధర॥ గజకంఖాణోగ్ర ధాటీక లితరిపుసుహాగర్వనిర్వాపణ ప్రౌ ఢజయాఢాకడ్డమామిడమడమనిన దాడంబరం బంబరాకా 89 90 90 91 92 93 94 95 ప్రజ, మెల్లక్ నిండ సేనారజములు దివిఁ బర్వక్ సుపర్వుల్ నుతింపజే విజయాప్పారాయఁ డొప్పుజ్ విజయతులితదోర్విక్రమప్రక్రియా ప్తి ॥ మహాస్రగ్ధర॥ విజయాప్పారాయభూభృద్విములతరాయశోవిస్ఫురత్కాంతి రేఖల్ రజనీ నా థాభ్రగం గారజతగిరి ఫణీంద్రవ్రజస్ఫూర్తి మీఱకే గజదై త్యారాతికిజ్ సంఘటిలో బహుశిరోగణ్యమోహద్వితీయాం బుజ నేత్రాదుగ్గ హారస్ఫుటకరవలయంబుల్విచిత్రంబు గాఁగజ్ ॥ సీ॥ గోత్రారిగోత్రారి గోత్రాధిపులు పొటి విభవరంజన ధైర్యవిలసనముస పంచాస్య పంచాస్య పంచాధిపులు సాటి భూతిసాహసరూపభూతిగరిమ పద్మాప్తపద్మాప్తపద్మాధిపులు సాటి కరుణామహాదానకలనవలస హరి రాజహరి రోజహరితనూజులు సాటి ప్రజామహాజాపరాక్రమముల<noinclude><references/></noinclude> 0zmnoajfjxw6o40ns6il2vby7z7scab 104 241254 599539 2026-10-31T06:44:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(3) ప్రధమాశ్వాసము. గీ॥ ననఁగ జగ దేక విఖ్యాతి నతిశయించె, 'సంచలితశత్రునృపపాళి సకలసుకవి జనమనః పద్మ హేళి రాజన్యమాన్య, రమ్యగుణహారి విజయాప్పరాయశౌరి || ఉ॥ ఆవిజయాప్పరాయని కులాంగన యౌన...' 599539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(3) ప్రధమాశ్వాసము. గీ॥ ననఁగ జగ దేక విఖ్యాతి నతిశయించె, 'సంచలితశత్రునృపపాళి సకలసుకవి జనమనః పద్మ హేళి రాజన్యమాన్య, రమ్యగుణహారి విజయాప్పరాయశౌరి || ఉ॥ ఆవిజయాప్పరాయని కులాంగన యౌనరసాంబ సంతత శ్రీవిభ వాధరీకృతగిరిద్విషదంబుజ క్షేత్ర బంధుర క్షావిలసద్గుణాఢ్య ఘనసారయశస్సువచోవిలాసవా దేవి యనంగఁ బొల్చె జగతి వనితా జనతావతంసమై ॥ సీ॥ సత్యభామారీతి సత్యభామనదల్చు క్షితిఁ జారుమతిఁ జారుమతిని దెగడుఁ బాంచాలికాకృతిఁ బాంచాలి నిరసించు లక్ష్మి సమృద్ధిచే లక్ష్మి నెంచు శుచిలీలఁ బ్రహసించు శుచి భామినీ మణిఁ బలుకు వైఖరిఁ గేరుఁ బలుకుఁ జెలిని తారహారస్ఫూర్తిఁ దారసంతతి నుంచు (క్షమవిధమ్మునమించుకు మవిధమ్ము తే॥8॥ సర్వమంగళ గుణవిలాసములకలిమి, నొర) యు నౌ సర్వమంగళాత్యుత్తమగతి రాజమణి యైన విజయాప్పరాయఘునుని, రమణి నరసాంబ ముఖజిత రాజబింబ 10 ఉ॥ ఆనర( నాథుతమ్ముఁడభియాతిభయంకరదీప్య)మూర్తి సం తానపయోధి రాణ్న వనిధానపతి ప్రతిమానదానవి ద్యానవకీర్తి మాధివపదాంబుజభృంగ విహారవిస్ఫుర స్మానసకేళి కృష్ణనృపమౌళి చెలంగు శుభాంగలీలలI సీ॥ బలభద్రసహజకుంభల్లీలఁ జెన్నొంది సతతసతో ంది సతతసత్యో క్తిప్రశస్తి గాంచి 99 101 భోజతో త్సాహితీ స్ఫురణచే రహి మించి ధరణి సచ్యుతయశస్సరణిఁ దనరి ప్రద్యుమ్ను జనక సంపత్ప్రే ఎథి విలసిల్లి వితతగోపాల మోన్నతి వహించి చక్రసంభరణాది సామర్థ్యగతిఁ జెంది నరపోషణ ప్రవీణతఁ జెలంగి గీ|| కూరకులభూషణుం డన సొబగుమీఱి, మేకవంశాబ్ధిసంపూర్ణ కోక పై రి వేంకటాఖ్యసమాఖ్యపృథ్వీపసుతుఁడు, కృష్ణభూపాలుఁ డలరారఁ గృష్ణుఁ డనఁగ # ఉ। ఆవిజయాప్ప రాయవసుధాధిపురెండవ భార్య జగ్గమాం బావనజాక్షి, లక్ష్మీక్రియ వాణివిధంబున గౌరిరీతి నెం తే విలసిల్లె సంపద మతితో సతతాంచితశోభ మోన్నతి భూవిను ప్రభావమునఁ బోల్పెసలారి బుధాళిఁ బ్రోచుచుకో ॥ గీ॥ రహిని విజయాప్పరాయభూరమణ శౌరి, వేంకటాద్రప్ప రాయభూవిభుని గాంచె 103<noinclude><references/></noinclude> n3f7qbtre23g7x8i1pn41qri3osxn6j 104 241255 599540 2026-10-31T06:44:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '18 ఇందుమతీ పరిణయము. నరసమాంబికయందు శ్రీహరి పయోధి, కన్యయందు సుమాయుధుఁ గన్నరీతి ॥ 104 సీ॥ పరమహీధృద్ధర్వభంజనం బొనరించె నిక్కుమారునిశక్తి నెంచ వశమె పద్మినీరంజన ప్రౌఢిముఁ జెన్నె...' 599540 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>18 ఇందుమతీ పరిణయము. నరసమాంబికయందు శ్రీహరి పయోధి, కన్యయందు సుమాయుధుఁ గన్నరీతి ॥ 104 సీ॥ పరమహీధృద్ధర్వభంజనం బొనరించె నిక్కుమారునిశక్తి నెంచ వశమె పద్మినీరంజన ప్రౌఢిముఁ జెన్నెందె, నీయినో త్తము తేజ మెన్న వశమె సంతత శ్రీనివాసస్ఫూర్తి(నలరారె) నిమ్మహీశుమహత్త్వ మెన్న వశమె కువలయానందకృద్గురు వైభవముఁ జెందె నీరాజుసుకరత్వ మెన్న వశమె గీ॥ జగతి నని సర్వజనములు సన్నుతింప, సంపదల నింపు గాంచె నిలింపవిభుని సొం పలర మేకవంశాబ్ధిసోమమూర్తి, వేంకటాద్ర్యప్పనృపతి భూవినుతకీర్తి సీ॥ కనకాంబరునిభాతిఁ గఱకంఠుఁ డలరంగఁ జంద్ర శేఖరురీతి శౌరి యెసఁగ వనజారివిధమున వనజా పుఁ డమరంగ రజనీధవునిమాడ్కి రవి చెలంగ రత్న సారువులేవఁ బ్రాలేయనగ మొప్ప సౌరాగగతి శీతశైల మనయ రమమాడ్కి_ఁ గమలజు రాణి రాణించంగ వాణిమాడ్కిని లక్ష్మి వలనుమించ గీ॥ జగతిఁ బ్రత్యర్థి జన తార్ధి జనని తాంత, దాన వైఖరిఁ జూ పెఁ జిత్రంబు గాఁగ నౌర! విజయాప్ప రాయనృపాత్మజుండు, వేంకటాద్రప్ప రాయపృధ్వీవరుండు || 10 ; సీ|| ఆశ్రితి రాజహంసారోహణము సేయు చతురాస్యుఁ డరీతి సాటి వచ్చు సకల పుణ్యజనశిక్షణము సేయుచునుండు జలజాక్షుఁ డేలాగు సాటి వచ్చు! నిరతభిక్షాటన స్థిరత మానఁగ లేఁడు స్మరవారి యెబ్భంగి సాటి వచ్చు! గురువంచ నాయత్న పరత మై వర్తించు జలజారి యేరీతి సాటి వచ్చు! గీ|| శేముషీ బుధరక్షణశ్రీయశోమ, హత్వముల నీనృపాలున కనఁగ వెలసె సంచితనిజప్రతాపశోభాధరితవి, రాడ్జనుఁడు వెంకటాద్రప్ప రాయఘనుఁడు || 107 తెప్పల్గాధనరాసు లెల్ల పుడు నర్థి వ్రాతముల్ వేడిన q మెప్పుల్ మీఱ మెసంగి సత్కవినుతుల్ మీఱంగ బ్రహ్మాండముల్ గప్పం జాలిన కీతిజ్ఞ వైభవములతో గన్పట్టు నవ్వేంకటా ప్పారా 1 యనిపాటిదాత గలఁడే యాత్మ తర్కించిన ॥ సీ|| విషమాస్త్ర విద్వేషి విష మానఁ గాఁ జూచె నా సాఁటఁ గృశియించె నలిన వారి ఆకులపా టోందె నమరమహీజంబు బలి యధోగతిఁ జెందె భంగపడుచు కలఁగుచు ఘోషించెఁ గలశపాథో రాశి తుద వెల వెలవా ఱఁ దోయదంబు త్రాసంబుఁ జెందె నెంతయు దేవతామణి పూరి మేయఁ గడంగా సౌరధేను 108<noinclude><references/></noinclude> 1d02ot47ljn45um6f0g1l98jqbpf5q6 104 241256 599541 2026-10-31T06:45:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రధమాశ్వాసము. గీ॥ పౌర! లో కైక విఖ్యాతి నమరినట్టి, వేంకటాద్రప్ప రాయభూవిభునిదాన కలనవలన నటంచు సత్కవులు మెత్తు, రాహిమాచలసేతు ధరాంతరమున ॥ సీ॥ మణిబంధబంధుర మాణిక్యవలయముల్ కరభృ...' 599541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రధమాశ్వాసము. గీ॥ పౌర! లో కైక విఖ్యాతి నమరినట్టి, వేంకటాద్రప్ప రాయభూవిభునిదాన కలనవలన నటంచు సత్కవులు మెత్తు, రాహిమాచలసేతు ధరాంతరమున ॥ సీ॥ మణిబంధబంధుర మాణిక్యవలయముల్ కరభృద్విచిత్రకంకణము లనఁగ బిరుదాంక శోభి తాఖీలఘంటారవం బరికర్ణ శూలవిస్ఫురణ మనఁగ నెనయుముత్తెపుఁదు రాయిఁ జెలం గుబులు రంగు జాహ్న వీకల్లోల సరణి యనఁగ చిత్రవర్ణాంబరాంచికవిస్ఫురణరీతి వ్యాఘ్రచర్మాంబరోజ్జ్వలత యనఁగఁ గీ! బూనె నౌరౌర! రణరంగమునఁ బ్రచండ, రౌద్రరసకేళి, సత్కవిరాజపాళి, వినుతగుణశాలి, విద్వేష విపిన కీలి, వేంకటాద్రప్ప రాయపృథ్వీపమౌళి || ఉ॥ ఆరమణీయసద్గుణగణాఢ్యుని రాణి, జితోరువాణి, ల క్ష్మీరమణీవి ధాతృసరసీరుహపాణి, మణీనిభాంగ, శృం గారయశోవలంబ, ధృత కాంచనరత్న విభూషణావళీ హారకదంబ యైనరమణాంబ దగు జగదంబ కై వడి ॥ 19 109 సీ|॥ విషధారిణి యనంగ వెలసె నశ్రాంతంబు జహ్ను మౌనితనూజ సాటి యానె! పతిసమ్ముఖమ్మునఁ బలుమాటలు నటించు సరసిజాసను రాణి సాటి యానె! ధవుని శరీర మర్థంబు గానొనరించు శైలరాజకుమారి సాటి యానె! కాంతునితోఁ గూడి కలహంబు గావించు సత్రాజిదాత్మజ సాటి యౌనె! గీ కీర్తిమిర వాఙ్మహిమశాంతివర్తనముల, నివ్వధూమణి కన జగ దేక వినుత సకతసద్గుణగరిను నిజ్ఞగతి వెలసె, రమ్య సౌభాగ్యనికురుంబ రమణమాంబ ॥ సీ|| నిరతాన్న దాన బంధురవిలాసప్రౌఢి నన్నపూర్ణా విశాలాక్షి యనఁగ జగ దేక సౌందర్య సౌభాగ్యలీలచే రాజీవబాణుని రాణి యనఁగ ననవద్యహృద్యవిద్యాసముద్యన్లీల కంజాతసంభవుకాంత యనఁగ సంకృతైశ్వర్య విస్తార వై భవరూఢిఁ గలుపాథో రాశికన్య యనఁగ కాంతలకు నెల్లం గడు మేలుబంతి యగుచు, నెంతయుననంతకీర్తి నంతఁ దనరె మేంకటాద్ర్యప్ప రాయభూవిభునిరాణి, యైనరమణాంబ ముఖనిర్జి తాబ్ద గీ రమణ శ్రీ వేంకటాద్రప్ప రాయనృపతి, రమణమాంబిక యందుఁ బుత్రీకులఁ గాంచె వీరనరసాప్పరాయభూవిభుని సద్గు, ణావలంబుని సౌబ్బన్న య నిడుఘునుని ॥ తాజబింబ | 110 111 112 118<noinclude><references/></noinclude> 5wfqr84h3pty804fxrjj5kxu4fl4p20 104 241257 599542 2026-10-31T06:45:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '20 ఇందుమతీపరిణయము. శా॥ ఆసొబ్బన్న దిశాంగ నౌకనక దామాంచన్మహావైభవ శ్రీసంపన్నతఁ జెంది సద్గుణరతి జెన్నెంది సత్కీర్తిరే ఖాసంక్రామిత పద్మజాండుఁ డగుచు గందర్ప సౌందర్యలీ లాసంశోభి...' 599542 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>20 ఇందుమతీపరిణయము. శా॥ ఆసొబ్బన్న దిశాంగ నౌకనక దామాంచన్మహావైభవ శ్రీసంపన్నతఁ జెంది సద్గుణరతి జెన్నెంది సత్కీర్తిరే ఖాసంక్రామిత పద్మజాండుఁ డగుచు గందర్ప సౌందర్యలీ లాసంశోభితుఁ డయ్యె సజ్జనులకాహ్లాదంబు సంధిల్లఁగ ॥ ఉ॥ రాముఁడు రాముఁడుక్ బరశు రాముఁడు భీముఁడు భీముఁడు శర ముఁడు సత్వకీర్తిరణదోర్బల కార్ముక రంజనంబులక్ దీమనుజేంద్రుతోడ సరియే? యనిభూమిజనుల్ నుతింపఁగా శ్రీమెఱయంగ సొబ్బన ప్రసిద్ధి వహించెఁ బ్రతాపదీప్తుఁడై || సీ॥ పరువంపును ల్లెపూబంతి యౌ నీ రేజ భవభామినీక చభారమునకు తేట సెప్పారుము త్తెములపే శాఁ బార్వతీమ మోహరకంఠసీవమునకు కమనీయహంససంఘం బౌ మరుద్ధునీ నీల శైవాలకల్లోలములకు B వలి పెంపుఁదళుకుఁ బ్రొంజిలువవ త్వా రేవఁ తీవల్లభుకటిప్రదేశమునకు గీ వాసనాగుణసుగతిధావళ్యకలన పటిమ దనరంగ నమ్మహీపాలవరుని కీర్తి యన భూర్తి వైభవస్ఫూర్తి (నలరె) భాగ్యమఘవుండు సొబ్బనప్రభువరుండు ॥ సీ॥ ఇల బలరాము రోహిణిగన్న చందానఁ గమలేక్షణు యశోద గన్న రీతి ప్రద్యుమ్ను భోజసంభవ గన్న యందానఁ గౌసల్య శ్రీరాముఁ గన్న కరణి కలశాబ్దివీచిక జారిఁ గన్నట్లు మిన్నేరు భీష్ముని, గన్న సరణి G అల్లపౌలోమి జయంతుఁ గాంచినమాడ్కి గౌరి కుమారునిఁగన్న చూడ్కి గీ నిట్టిసత్పుత్రు, గని కీర్తి నెనసినట్టి తల్లి రమణాంబ కవికల్పవల్లి యువతి 115 116 జనమతల్లి యటంచు భూజనులు మెచ్చ రమణ శ్రీ నారసింహాప్పరాయఁ డలకు॥ 118 ఉ॥ పిన్న టనాటనుండి రిపుభీకరుఁడై శుభలక్షణాఢ్యుఁడై సన్నుతసద్గుణాఢ్యుఁ డయి సాగరరాజగభీరుఁడై సుధీ పన్నగభర్త యెసుకవిబాంధవపోషణతత్పరుండు నై యెన్నిక కెక్కి మేకసర సేంద్రన్నపేంద్రుఁ డి) లాతలంబ న చం॥ అతికఠినాంతరంగకమఠాకృతిఘుఘు= రనిస్వనోన్మదా వృతు అని శైలకచ్ఛపకిటీద్దిగి భేంద్రముల హసించి స న్మతి సరసాంతరంగతరుణత్వసదుక్తి గుణాఢ్యుఁడంచు భూ 119<noinclude><references/></noinclude> ftp76gy9jsdw2lfs8s84msolqot42tm 104 241258 599543 2026-10-31T06:45:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రధమాశ్వాసము. P సతి నరసాప్పరాయనృపచంద్రునిఁ జేరె మహాద్భుతంబుగ¥| ఉ॥ అప్రతిమప్రభావయుతుఁ డౌనర సేంద్రుఁడు చింతపట్ల రా మప్రభుపుత్రి యై వెలయు మానవతీమణి జానకమ్మనా మప్రథిత వివా...' 599543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రధమాశ్వాసము. P సతి నరసాప్పరాయనృపచంద్రునిఁ జేరె మహాద్భుతంబుగ¥| ఉ॥ అప్రతిమప్రభావయుతుఁ డౌనర సేంద్రుఁడు చింతపట్ల రా మప్రభుపుత్రి యై వెలయు మానవతీమణి జానకమ్మనా మప్రథిత వివాహ మయి మాన్యక వీంద్రముఖా ర్థికోటికిక్ విప్రులకుజ్ ధనం బొసఁగె విశ్వజనస్తుత దాన వైఖరిక్ || గీ॥ అతులపతిభక్తి పద్గణస్థితిఁ జైలంగా విశ్రకవిబంధుపోషణవిధవ మెనసి తన రెనరసాప్పరాయనిధర్మపత్ని జానకీదేవి కెన యైనజానకమ్మ॥ సీ|| అధిక నిజస్వచ్ఛతా క్రాంతపద్మభవాండమై పరిపూర్ణమై చెలంగి స్వప్రకాశితరో హితప్రకాశాంతరం బై స్వతస్సిద్ధమై యతిశయించి రాజ తారకహంసరమణీయమై యవాజ్మనసగోచరమహిమ నెనసి ఈశవాణ్నీ రదాహీంద్రవర్ణితము నై నిత్యమై సత్యమై నిఖిలవస్తు గీ॥ నిస్తులం బై ధరిత్రి నెన్నికకు నెక్కె, నాది మాధునికావనీశాధిక ప్ర 21 120 121 122 128 భావభాసితుఁ డగుచు సంపదలఁ బొదలు, నారసింహాప్పరాయభూనాథుయశము ॥ శ్రీ సీ॥ తనకీర్తి ద్విజ రాజఠఁ తెలంగు నన నేమి! ద్విజరాజతఁ బ్రతాపదీప్తి యెసఁగు తననీతి గురుతుల్యత వహించు నన నేమి! శౌర్యంబు గురునిభ సరణిఁ దనరు తనవాక్కు రాయవర్తన మెంచు నన నేమి! సద్దోర్విధము రాముచంద మైనయు తన ధైర్య మచలేంద్రతఁ దనర్చె నన నేమి! శాంతియు నచలాధికత్వ మొందు గీ॥ సద్భుతం బని జనులెల్ల నభిమతింప, వేలయు నిఖిలారిజనమనోజలజ హేళి 124 సుక వినికరస్తుతా నేక సుగుణపాళీ, నారసింహప్ప రాయభూనాథమౌళి॥ సీ॥ రాజరాజులు గాని రాజరాజులు గారు సాటి మానవితీర్ణి సారములను రాజభద్రులు గాని రాజభద్రులు గారు సరి కీర్తి సౌందర్య సంపదలను ధర మహీశులు గాని ధర మహీశులుగారు ప్రతి ధైర్యశాంతి ప్రభావములను నరసింహములు గాని నరసింహములు గారు సవతు ధనుః ప్రౌఢసాహసముల గీ|| దండధర చండతర శౌర్యశౌండశత్రు, కాండచతురంగ ఖండనోద్దండవిక్ర మక్రమాఖండలుం డన మంతు కెక్కు, నారసింహాప్ప రాయభూనాధరణికి 125 మ॥ అతిచిత్రం బిది నార సింహనర నా థాంచద్భుజాదండభా సీతఖడ్గంబు సువజ్రభాసురగతి జెన్నెందుచుజ్ ధాత్రిలో<noinclude><references/></noinclude> 9545ulf0c92kyp8kqvctyy3x0ifuhfj 104 241259 599544 2026-10-31T06:45:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '22 ఇందుమతీపరిణయము. శ్రీ తిఛృక్షెత్రతఁ గాంచియుజ్ ద్విజవరశ్రీ పక్షురక్షాభినం గతియుక్ బుణ్యజ నావనంబు నవిపకు క్షేమమున్ జేయుటక్ ॥ 126 సీ॥ అప్ప! రా ర మ్మని యాదరించఁగ నేర్చు మెప్పు...' 599544 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>22 ఇందుమతీపరిణయము. శ్రీ తిఛృక్షెత్రతఁ గాంచియుజ్ ద్విజవరశ్రీ పక్షురక్షాభినం గతియుక్ బుణ్యజ నావనంబు నవిపకు క్షేమమున్ జేయుటక్ ॥ 126 సీ॥ అప్ప! రా ర మ్మని యాదరించఁగ నేర్చు మెప్పు రాజిలఁగ నిమిత్ర మైన తప్ప రా దాని వస్తుతతు లిచ్చి సుకవుల కప్పు రాని తెఱంగు నాచరించు కప్పురాల నణంపఁ గలకీర్తి వైభవం బుప్పురా లెన యందు నెరపుగాంచుఁ నప్ప రాత్ముని విష్ణు నతిభక్తిఁ బూజించు నొప్పు రాణించు మే లొనరఁ దాల్చు గీ॥ నప్పురాహితు కైవడి నఖిలరిపులఁ, దెప్పరా లందఁజేయు గడిందిలీల చొప్పు రాణ వహింపఁ దా నెప్పు డలకు నప్ప రాయలసరిదొర లవనిఁ గలరె॥ 127 సీ॥ ఘనుఁ డీనృపాలుండు కవిరాజులకు నెల్లఁ గంకణంబు లొసంగుఘనత గనుట విధుఁ డీమహీపతి విబుధసంతతులకు వసువు లొసంగునుజ్జ్వలతఁ గనుట ఇరుఁ డీనృపాలుంగు వినుతింపఁ బద్మినీ రంజనకరరూపరమ్యుఁ డగుట రాముఁ డీధన్యుండు భూమిలో బహుపుణ్య జనదానధర్మభాస్వరతఁ గనుట గీ॥ ఖనటదమ రాంగ నామణికంకణాంక, పాణివీణాగుణని నాదబంధురాంధ్ర సుక వివాగ్వర్జితయశోభిశోభితుండు, రాజమాత్రుండె, మేకాప్పరాయశౌ॥ 128 సీ॥ ఆలయంగఁ దనుదాత యగును శిబీంద్రుండు హరుఁ డెంచి చూడంగ నగ్ద దాత కలమాత్ర త్ర మీయంగఁ గలదాత చంద్రుండు భావింప మేఘుండు పరక దాత యెందు విఫలదాత మందారభూజంబు జడదాత యెంతయు సాగరుండు అడుగుమాత్రపుదాత యలబలిదనుజుండు బదులీయ నిడుదాత భానుసూతి ఆ॥ వె॥ తలంచి చూడ నధిక దాతయు నెఱదాత, స్వల్ప మీనిదాత సఫలదాత తేలివి హెచ్చుదాత తిరుగవేఁడని దాత, అప్పరాయ నేత యతులదాత॥ 129 సీ॥ అల వేల్పుఁడవాలు నలరు పొందొగడాలు భాసిల్లు కెందమ్మి కేసరాలు మరుగేదఁగిన రాజి మధుసూదనుని తేజి చికిలి కొందళుకురంజిలు సిరాజి విరి మోదుగులఠీవి విలసిల్లు నెలమావి కఱకుగ న్నెరుఁబూలఁ గలుగు కావి మించుంచులతీరు మేలిబంగరు సౌరు గమకమా పద్మరాగముల పేరు ॥ పేరు విన్నంతఁ దనప్రతాపారుణారు, ణద్యుతికి లోఁగి యెందెం దణంగి యుండు, నిండుమగటిమిచే మహనీయుఁ డయ్యె, నారసింహాప్పరాయభూనాథశ్రి; సీ॥ కుటిలకుంకలలన్న కుఁదకోరక రాజి మగ రాల చేర్చుక్క సొగసు గాఁగ 130<noinclude><references/></noinclude> h9j2o50f3wd5ku4ir1x1losdcnpq5tm 104 241260 599545 2026-10-31T06:45:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రధమాశ్వాసము. కంచుకాంచలవిలగ్న భుజంగకంచుక ప్రతతి మౌక్తికహార పటలి గాఁగ గతిరయచ్ఛిన్నాంఫ్రిక లిత నేస్టైన జరద్వల్లికల్ మంజీరపాళి గాఁX మరుదంకురవిధూత మహిజాతవిగళత్ప రాగంబు...' 599545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రధమాశ్వాసము. కంచుకాంచలవిలగ్న భుజంగకంచుక ప్రతతి మౌక్తికహార పటలి గాఁగ గతిరయచ్ఛిన్నాంఫ్రిక లిత నేస్టైన జరద్వల్లికల్ మంజీరపాళి గాఁX మరుదంకురవిధూత మహిజాతవిగళత్ప రాగంబు కుంకుమరజము గాఁగ గీ॥ సౌర! యకృత ప్రయత్న శృంగారలీల లు రెదము కని నిజశాత్రవాబ్జముఖులు పనుల ద్రిమ్మరఁ బటు శౌర్య వైభవమున నారసింహాప్ప రాయభూనాథుఁ డలక॥ 131 (గూఢపంచమి) సీ॥ శౌర్యకుమా ధైర్యసంపత్ప్రగల్భత గాంగేయకుధ రేశఘనతఁ గాంచి బలమహా సౌందర్యపటుధనుః ప్రౌఢియు వరుది నాత్మజగురుమహిమ మీఱి, దానరంజనధర్మదానసమిద్రు ఢీ సింధు రాజనృసారిచిహ్న మెనసి సుజ్ఞానకరుణాయశోవిలాసోక్తుల శుకహరిశరస ధుస్ఫూర్తి ఁ జెంది గీ॥ తనరెఁ గకుబంత సామంతధరణికాంత కలితకోటీర ముణివార కాంతి పూర పూరితసభాంగణుం డయి పొలుపు మీఱి నారసింహాప్ప రాయభూనా (యకుండు,,) షష్ఠ్యంతములు. క॥ ఏ తాదృశసద్గుణతతి, కాతత ని బుధవనిర్జి తామరపతికి చేతో జనిభాకృతికి౯, శ్రీతరుణీరమణభక్తి చిహ్ని తమతికి౯॥ క॥ కృతికి౯ బరిశోధిత బహు, కృతికి గవిబంధునిక రకృతసన్ను తికిజో వితరణజితధనపతికి౯, దత మేధావి భవనిర్జిత బృహస్పతికి౯ || క॥ వార్ధతురంగమదైవత, దో భాభా కీర్తి ధూర్నవమల్లీ, స్రద్ధృతీయర్దిక్త తికను, నా రసంపత్ప్రృభావనందితమతికి౯॥ నాగు ఈ నిరతాన్ని దాసలీలా, పరితో ఒత సేతుశీత పర్వత మధ్య స్ఫురదగ్రహారధరణీ, సురవర్యునకు నితాంత శుభచర్యునకుకో ॥ క॥ చంచద్దిక్చంచలదృ, క్కాంచనకాంచీవి పాండుకంచుకనోజః ప్రాంచద్యశో నిధికిఁగవి, పంచాస్య సమీ పదృష్టుపటు సేవధికి ॥ క॥ తరుణీమణిరతిపతికి, సరసమతికి మేకవంశజల రాశిసుధా కర వేంకటాద్రిభూభృ, ద్వరసుత నరసాప్ప రాయధరణీపతికి౯ || కథాప్రారంభము. 188 184 185 186 187 138 వ॥ అనవరతశోభనపరంపరాభివృద్ధిగా నాయొనర్పం బూనినయిందుకు తీ పరిణయంబ ను మహాప్రబంధంబునకుఁ గథాక్రమం బెట్టి దనిన 139<noinclude><references/></noinclude> 1cku9ot87i3gyfq09pt14gehimzgw0a 104 241261 599546 2026-10-31T06:45:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '24 ఇందుమతీ పరిణయము. 140 శా॥ ద్వైతాతీతులు శౌనక ప్రముఖులత్యంత ప్రమోదాప్తి ' జాతాప్తాన్వయభూషణుం డజుఁడు భాస్వత్రేఢి వైదర్భిలీ లా తాత్పర్యమతి స్వరించుకథ దెల్పంగా వలెన్నీ వనక్ స...' 599546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>24 ఇందుమతీ పరిణయము. 140 శా॥ ద్వైతాతీతులు శౌనక ప్రముఖులత్యంత ప్రమోదాప్తి ' జాతాప్తాన్వయభూషణుం డజుఁడు భాస్వత్రేఢి వైదర్భిలీ లా తాత్పర్యమతి స్వరించుకథ దెల్పంగా వలెన్నీ వనక్ సూతుం డి ట్లనియెజ్ మరందర సబిందు స్యంది వాగ్వైఖరి౯॥ సీ॥ అతులితశ్రీమ మోహరవాసమై సర్వ మంగళాన్వితమహామహిమ నెనసి మానిత వాక్చతు గానన స్థితిఁ జెంది విబుధాధినాథసద్విహృతి నెనసి ధర్మపాలన శుభోదయరీతిఁ జెల్వొంది భువనైక వైవఛస్ఫురణ నలరి ధనదాత్త నవనిధానసదానగతి మించి ప్రబలపున్నాగసంపద వహించి గీ॥ జగతి వైకుంఠ కైలాస సత్యలోక దిగ్వరపురాధి రాజమం దిరనిభప్ర భావభాసిత మగుచు సంపదలఁ బొదలు సఖిలవిద్యాకరం బయోధ్యాపురంబు॥ 141 ఉ॥ శ్రీతపనీయరత్న గుణచిత్రమణుల్ గగ నంది రాక చో P ద్భూతసుమప్రభేదగతి సొంపు వహింప నిలింపభామినీ నూతనవిస్మయప్రదను మోహరలీల వెలుంగువీట ఖ ద్యోతరథ ద్యుతిప్రహసనోద్యత సాల మతర్కితోన్న తిక్ 142 గీ॥ అనురసాలాగ్రములరీతి ననురు సాల, శృంగములు, జాలకంబుల చెలువు మిగిలి బహుతరదళంబు లంతటఁ బ్రబలియుండ గగన భాగస్పృగున్నతి గడలుకొనఁగ॥ 148 కశరథిగతిఁబరిఘదగుఁద, త్పురరత్న మునందహీంద్రభువనగ భీర స్ఫుర వర్ణ రా రాజిమాపురగరిమక్ రాజీవముఖ్యకలనం దిరమై॥ a 144 సీ॥ తలవాఁకిటను రాణి నిలిపి సమ్మతిఁ జెందెఁ దన రాయసమునకుఁ దప్పు గాదె విబుధాహితోక్తుల వెలసె నక్రాంతంబు తనక విరూఢి వ్యర్థంబు గాదె క్షితి సన్య సంజాతగతి నాడి జలఁ జెందెఁ దనబుధత్వంబు వంధ్యంబు గాదె చేకొ నె శిష్యు దోషాకరుం డగువానిఁ దనగురుత్వంబు నింద్యంబు గాదె గీ॥ అనుచు నభిమానసవనసమగ్రజన్మ, సాధు, శిష్యాదర ప్రౌఢ సహజముగను వనజఛవశుక్రుబుధబృహస్పతుల నగుచు వెలయు నవ్వీటఁ గల మేటివి ప్రకోటి ॥ 145 సీ॥ తన రాజ శేఖరత్వమ్మునకేమి భిక్షారతుఁ డయ్యెఁ బంచశర వైరి తనవిబుధావనిమ్మున కేమి తాఁబుణ్యజన శికు యొనరించు శార్జధరుఁడు తనదు తేజోధికత్వమునకే మరులకు హితవృత్తి సలుపు ది నేశ్వరుండు తనవిపకు, బలభంజనతకే మనిపకు బలమర్దనుఁడు సురప్రభుఁ డటంచు<noinclude><references/></noinclude> m35r7ire4lu4hxk8j1mxfc4ne4hwskd 104 241262 599547 2026-10-31T06:46:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(+) ప్రథమాశ్వాసము. తే॥ గీ॥ (నవనిఁబ్రాభవసుకృతిరహిత ప్ర | పాటనస్వజనాదర ప్రతిభఁ గాంచి వఱలుతుత్పురి క్షత్రియవరులనెల్ల | దేవతాధీశు లనుచుఁ గీర్తింప రాదె ॥ 3 మ॥ తనవి త్తంబుల మొ త్తమ...' 599547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(+) ప్రథమాశ్వాసము. తే॥ గీ॥ (నవనిఁబ్రాభవసుకృతిరహిత ప్ర | పాటనస్వజనాదర ప్రతిభఁ గాంచి వఱలుతుత్పురి క్షత్రియవరులనెల్ల | దేవతాధీశు లనుచుఁ గీర్తింప రాదె ॥ 3 మ॥ తనవి త్తంబుల మొ త్తముల్ నవతఁ జెందజ్ గిన్న రాహ్లాదియై తనమిత్రుండు దిగంబరత్వ మెనయజ్దా నుత్తరాశాస్థితికి గనువాఁడై యల కాని రూఢిఁ దగిలెజ్ శ్రీదుఁ డెట్లో నటం -చనయంబుక్ ధననాథు మెచ్చరు కిరాటాగ్రేసరుల్ తత్పురిక్ ॥ మ॥ హరిపాదోద్భవు లామహాబలులు సాంద్రామోదవత్రేఢిఁ ద త్సరయూ వార్ల హరీప్రసారణులదార ప్రదేశంబులతో సరసారామపరంపరల్ మెలఁగుచో సంపెంగలుజ్ బుష్పమం జరు(అందందు)ల రాసులై 'మెఱయు టాశ్చర్యంబె యాప్రోలునక్ ॥ సీ|| తమకర్ణపుటమారు తములచే గగనభా, గఘనాఘనాఘముల్ కడకుఁ జెదర తమనిరంతర బృంహితఘనస్వనములు ది, దంతిసంతతికి సాధ్వసము గఱప తమపద న్యాసదుర్భర భార మెనసిన, శేషాహినమ్రతఁ జెంది కుంద తమవి నీల ప్రభాతిమిరముల్ గని పట్ట, పగలుచక్రములు విభ్రాంతిఁ దనర గీ॥ భిదురనిభఘనమణిసృణిభిద్యమాన। కుంభదంభోరు శిఖరభృద్ధోత్రచిత్ర ఘోరపదబల భేదిగంభీర వేది | నా మగ జబృందములు పొల్చు నగరమందు ॥ ఉ॥ సారగ జేంద్రము జెనసి సారెకుఁ బోరికిఁ జిరుకైవడిక్ మీఱిన వేడ్కఁ దుండములు మింటిదెపన్ నిగిడించుచున్ మదా సారము లేక యుండియును సాంద్రఘనాఘన రేఖలో యనక్ వారణడింభముల్ పురి నవారణలీలఁ జెలంగు నెప్పుడు౯ || వ:| జXతీజానికృతావరోహ మఖిలాశాలంఘనస్ఫూర్తియుక్ XXళోడ్డీనగతం బహీఃబలదుగ్గ ర్వాపహ ప్రౌఢియు దిగధీశ స్తవనీయసంతతలసద్విఖ్యాతి చెన్నొందఁగా 2 ఖగ రాజస్థితిఁ బొల్చుఁ దత్పురమునక్ గంఖాణసంఘంబొగీ ॥ చేసికొండలుపట్టి పిండిపిండిగఁ గొట్టి, జలధిలో వెదఁజల్లఁ గలబలంబు యమకింకరులు నైన గమకంబు నణఁగించి, క్రమ్మరించఁగ శక్తి గలబలంబు °25 146 147 148 149 150 151<noinclude><references/></noinclude> 913wlwbjijdtn757ignuw8sp7j6s8rk 104 241263 599548 2026-10-31T06:46:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '26 ఇందుమతీ పరిణయము. నెదురించుకరినైన బెదురించుహరినైన, గం డడంపఁగఁ జాలు గుం డేదిటము అలవహాబలు నైన నండజాధిపునైనఁ, బరిహసింపఁగఁ జాలు పటుజవంబు గీ॥ బళిబళీ! యని తమదో రల్ ప్రస్తుతింప |...' 599548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>26 ఇందుమతీ పరిణయము. నెదురించుకరినైన బెదురించుహరినైన, గం డడంపఁగఁ జాలు గుం డేదిటము అలవహాబలు నైన నండజాధిపునైనఁ, బరిహసింపఁగఁ జాలు పటుజవంబు గీ॥ బళిబళీ! యని తమదో రల్ ప్రస్తుతింప | బిరుదుపంతంబు లాడుచు భీకరగతిఁ జటులతర శౌర్యులైన భుజసారదళిత | పరభటుల్ భటు లుందు రప్పట్టణమునః॥ 152 చ॥ హరునరదంబు మృణ్మయ మహస్కరుతే రొక బండికంటి, దా నరయ విరూపమైనరథ మాదనుజారి దటంచు నెంచి సుం దరతర నేమినిస్వనమునక్ బ్రహసించిన చంద మొంది య ప్పురి నరదం పుగుంపు దగ్గు భూరిధరాధరశృంగ తుల్యమై ॥ వ॥ అలనేల్పుంజవరాండ్రఁ బోలు ఉరుదే యాపట్టణ స్త్రీలు ర్మలహోరూంచిత సౌథ మేరు శిఖర వ్రాతస్థితి జెంది ని శ్చలదృశ్చేష్టను పర్వు కౌట సినిమేషత్వంబున్ బొంది గాం గలహర్యాశుగ సంహృతాఁగ జరణగానిక్ బ్రవర్తించఁగజ్ ॥ 153 154 155 గీ॥ కలితభోగవతులు ఘనభుజంగాన్విత | రతులు కంచుకాభి రామ్యయుతలు నగుట నాగ వాసయలరుఁబోఁడ్రులు నాగ | వాసయువతు లట్ల వఱలి రచట సీ॥ కొనగోరఁ జను గొప్పగుత్తులా యెలనాగ?, కోవఁగోరఁ జనుగొప్పగత్తు లలరు కొమ్మ! యీలతకూన కిమ్మైన వెలయెంత?, కొమ్మన్నచో లతకూన యంత పున్నాగసును మోూనుభూతి గల్గునె? యిట, బున్నా గసునుమోనుభూతి గలదె చూడవె కలువు నిచ్చుటకు నేర్పరి కాదు, చూడవె కలువ నిచ్చుటయుఁ గలదె గీ॥ అనుచుఁ జాతుర్య మెలయ విటాళి కెలమి నుత్తరము లిచ్చు నేర్పుతో మెరపు మీఱి పేరు లో సంగెడు పుష్పలావికలు గలరు | భూరివిభవముఁ జెందుతత్పురమునందు ॥ వ॥ మఱియు నన్న గరీరత్నంబు రత్నాకరమేఖలానంత దిగంతరతంతన్యమానస్వకీయ కీర్తికాంతాసీమంతముక్తాఫలంబు లనం దళుకొత్తు క్రొత్తశంబుల దశంబగు నరవింద బాంధవో పలబృందంబులు దిలకించి మందానిలస్పందిత గళితలలిత మందారకోరకంబు లని వారుకొనం బోవుబృందారక సుందరుల సాంద్రతర సంభ్రమంబుల కచ్చెరు వడి చూచు రాజకుమారికల సౌధజాలాంతరదృశ్యమానంబు లగువదనంబులు తశతశద్యుతులు నెరప శిల్పి ప్రకల్పితముకురంబులనికరంబులో యని సంశయించువారలం గా దని సదామోద<noinclude><references/></noinclude> dh2mhe26huh8e0tiaueq9pba4z0a7lw 104 241264 599549 2026-10-31T06:47:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము. 3 27 మేదురంబు లగుట సారసంబు లని పల్కు పాంచాలపురుషుల నిరసించి నిటలతటఘటి తక స్తూరికా తిలక లాంఛనంబులకతంబున రాకానిశాకరబింబంబు లని తలంచిన రాకుమా రులం గనుంగొని మం...' 599549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము. 3 27 మేదురంబు లగుట సారసంబు లని పల్కు పాంచాలపురుషుల నిరసించి నిటలతటఘటి తక స్తూరికా తిలక లాంఛనంబులకతంబున రాకానిశాకరబింబంబు లని తలంచిన రాకుమా రులం గనుంగొని మందహాసంబొనరించి నిజాస్యసందర్శనంబులఁ దదాతి వారించి నయనంతరంబ ప్రియాంగ నాలింగనాసక్తు (లగువారిం) గేలి సేయుధాత్రేయులకోలాహ లంబులు ప్రతిధ్వను లెసంగు [శుద్ధాంతంబులును శుద్ధాంతఃకరణధరణి సురనిగదిలేనిగ మానుకారికీరంబులు తీరవాసద్విజులవిధంబునం గనుపట్ట బలభిదుపలవలభివినీల ప్రభాజా లంబునీలోత్పల శైవాలయాలికలపోలికం గీలుకొనఁ బాండురక్రియాపారావతంబులు మ రాళంబులచందంబులం దనరఁ జంద్రకరస్పర్శన స్రవచ్చంద్రశాలాచంద్రకాంతాంబుధా రామరుద్వాహిని యని తలంచి తదవగా హారం బరుదెంచి విమానారూఢులై యున్న నిలింపదంపతుల సొంపున చెంపలరుగో పురోన్నత గోపుర ప్రతిమలకుఁ బ్రతిప్రతీమ లనం దగి] నిగనిగ నిమగ రాలజగతులం గూర్చుండి పల్లవులతో నుల్లం బలరఁ దప్పక అప్ప పాటు నీటున మొత్తంబున నెత్తంబు లాడువార వారిజముఖులము ఖలావణ్యంబు సుముఖులై గనుంగొనుచు వీధులఁ ద్రిమ్మరుచు గ తాగతరథద్విరదత్తుర గాదిరయంబునకు భయంబు గదుర మోసరిలం బోయి పుణ్యాంగణంబులఁ [బుణ్యాంగనలు చల్లుగం] ధో దకంబులఁ జీరుకొనజ్జాఱుజారుల జూచి గొలువ నగు పుష్పలావికా పాళికలమం దహాసచంద్రికల సాంద్రంబు లగుచంద్రకాంతకుట్టిమంబులం గలనారికేళంబుల పచ్చజిగి రాణించుపచ్చరా మెచ్చు వగ మేలుపుచ్చులు గలఘంటాపధంబు విధవివిధ ప్రదేశంబు లఁ గట్టంబుగఁ గట్టిన కల్యాణతో రణప్రతిబింబంబులడంబం బలరు మణితో రణంబులతో రణం బొనరించుచున్న రత్నస్యందనద్వారంబుల ననురాగం బొనరజ్ గూర్చుండి లీలా గంబుగ నాగవాసపుటలరుఁబోఁడు అను రాగంబులు చిగిరించిన తేదీయస్థంభంబులఁ గల చిగురుటాకు లన మిటారంబు లగు చెంగావి టెక్కెంబులు నిక్క పుచుటంబుల డాయ నుంకించుపొంకంబునజ్ బ్రకంపన ప్రకంపిత కేతన చేలాంచలంబులు చలాచలంబులై చంచ లాంచితల తాతటిద్వి తౌనసంవృతంబు లయి కోరకకగక ప్రక రాజవంబు లయి నిష్యంద మానరసప్రకర్ష వర్ష ధారాధరంబు లయి సంతతోత్కంఠ కుంఠిత నీలకంఠాభిరామంబు లై ప్రావృద్ధ రాధరంబుల గా రామున మెఱయునారావంబులు గలిగి కలశజలధిపోల్కిఁబురు షో త్తమసంవాసయోగ్యంబును సురమణి ధేనురమాభ్యుదయకారణంబును, రంభ దిజనక స్థానంబును నిజాంత స్థితమహిభృన్ని కరంబును నై సరోవరంబుమాడ్కిఁ బుండరీక విలసి P al 3 P<noinclude><references/></noinclude> 3jl48dkpsahvre7piiamuegpdmdjl79 104 241265 599550 2026-10-31T06:47:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '28° ఇందుమతీ పరిణయము. తంబును గాండ ప్రపూరితంబును గువలయాశ్చర్యకరంబును, సంవరద్బహురథాంగరవా భిరామంబునునై చంద్రమండలంబుచూడ్కి నరిభయంకరంబును సకలలో కాహ్లాదకరం బును సద్గుణస్ఫూర్...' 599550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>28° ఇందుమతీ పరిణయము. తంబును గాండ ప్రపూరితంబును గువలయాశ్చర్యకరంబును, సంవరద్బహురథాంగరవా భిరామంబునునై చంద్రమండలంబుచూడ్కి నరిభయంకరంబును సకలలో కాహ్లాదకరం బును సద్గుణస్ఫూర్తిదంబును సౌధమాధుర్యంబును నై సర్వసంపత్సమృద్ధి సంగతంబై యొ ప్పుచుండు. తే॥గీ॥ (ఆనగరి మేలు మేలన నఖిలజనుల మనసు చల్లఁగఁజేయుసన్మార్గవర్తి | కువలయాధీశ్వరుఁడు బుధగురుత నెసఁగు, రఘుసుహారాజు జగతి రేరాజు కరణిV) సీ॥ తనకీర్తి సంతానమునకుఁ దారానాథ, నక్షత్రముల్ ప్రసూనములు గాఁగ తనప్రతాపధనంజయునకు నీరజబంధు, కరములు విస్ఫులింగములు గాఁగ తనవినిర్మలబోధఘనసు భాసరసికి, సజ్జనుల్ రాజహంసములు గాఁగ తన బాహుజయరమావనితకు బ్రహ్మాండ, భాండముల్ కాంచనాబ్దములు గాఁగ సీ॥ వెలయువలయాద్రిమధ్య మోర్వీబుధాళి। దానవేళాని తాంతహస్త తలవిగళ్ళ దంబు ముది తాబ్ధివిస్వన వ్యాజమహిత వితతనుతిపాళి యరఘుక్షి తిపమౌలి॥ శా॥ ఆభూపాల పురందరుండు బిధురోద్యవడ్గలీలార్జిత క్ష్మాభృక్షెత్రత విశ్వజన్మఖ మొనర్చక్ గౌత్సుఁ డన్మౌని వి ద్యాభిజ్ఞుం గురుదక్షిణార్ధముగ పిత్తా కాంక్షచే వైభవ శ్రీ భాసిల్లునయోధ్యకై యరుగుదెంచె తీవ్రయాన్-బుక్ ॥ సీ|| సర్వాతిశయత రాజుసముపై దేలె నా, జడగుంపుముడి కెంపు సారు మీఱ అలసాత్వికము 'ము మేన నంతట నిండె నాఁ, బొలుపైన వెలిబూది పూత దనర తపసియొంటఁ బ్రసూనతతులు చూపట్టె నా, స్ఫటికాలీ మాలికాచ్ఛాయ అనుర తా నందఁగలశివత్వము దెల్పుగజచర్మ, మో నాగ్ర నైణేయమును తెలంగ తేగీ॥ [వద్భుతంబుగ బుర వీధినరుగుదెంచు,] నత్త పో ధివరతంతుననుఁగు శిష్యుఁ డనిబుధుల్ దెల్పవిశయఃబుహర్ష మెసఁగ | భక్తి నెదురేగెరఘున హీపాలుఁడపుడు, ఉ॥ ఇటెదు రేగి యారఘుమహీవరుఁ డామునిఁ దోడి తెచ్చి పొ మ్మెట్టు మెఱుంగురంగును ను మేడకడ మృదుదర్భపీఠి సె నెట్టన నుంచి పాద్య మిడె నేర్పుగ మృణ్మయపాత్రనా స్రుతిం బిట్టుగ సర్వవస్తువులు పెద్దలకు వఖ వేళ నిచ్చుట౯॥ 159 160 162<noinclude><references/></noinclude> 5oug1hseg8k7ar82wqqxevmh7h0mktd 104 241266 599551 2026-10-31T06:47:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము. 29 గీ॥ అటులు పాద్య మ్మొసంగి గంధాక్షతప్ర సూనములఁ జరణార్చన సొరదిఁ జేసి వినయభయభక్తు లెనయ నవ్విభుఁడుకౌత్సు/ విశదవాగ్వృత్తి వెలయంగ గుశలమడి 7॥ క॥ ధర సకలజంతు సంతతి...' 599551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము. 29 గీ॥ అటులు పాద్య మ్మొసంగి గంధాక్షతప్ర సూనములఁ జరణార్చన సొరదిఁ జేసి వినయభయభక్తు లెనయ నవ్విభుఁడుకౌత్సు/ విశదవాగ్వృత్తి వెలయంగ గుశలమడి 7॥ క॥ ధర సకలజంతు సంతతి, వరతంతులవిత మైనవరతంతుమునీ శ్వరునకు సేనుమె యుష్మ/ ద్గురుమూర్తి గదా యతఁడు గుణరత్న నిధీ॥ క॥ గురుభక్తి క్రమమేర్పడ వరతంతు మునీంద్రునకును వాంఛితధనముల్ వరమతినిత్తు రెసంపత్కరముగ మీ వంటి శిష్యఘనులుమునీంద్రా॥ సీ। నీవారముల్ పద్మినీవారముల్ ఫలా, భ్యుదయ ప్రసూన స్ఫుటములగు నె కాసారముల్ మాధ్వికాసారముల్ పయ్య, పరిపూణ౯ సుకరలబ్దంబులగు నె సవనముల్ మునివిలాసవనముల్ నిర్నిఘ్న, తరుపక్వఫలసమృద్ధంబులగు నె శుక ములు ప్రబలకింశుక ములు మృదు భాష, ఇవినూత్న లలిత పణంబులౌ నె గీ॥ కుశములునిజాగ్రనింది తాంకుశములౌ నె నదములు సుగంధయుతకోకనదములౌ నె శాలలాస్యూత పత్రవిశాల లొనె నగములు ప్రశాంతదుష్ట పన్నగములౌనె॥ సీ|| మల్లికావల్లి కామాధవీమాలతీ సంకీర్ణ కుంజ పుంజములతోడ పాటలీ శాల్మలీఝాటలీపాటీర మాలూరకరజనింబములతోడ నారంగ పాళికానవచంద్రబాలాజ॥ సాకురంటక కదంబములతోడ జంబీరమందారజంబూకదళికా ప్రు చాంపేయనవపలాశములతోడ గీరి సరససురసాలవరసాల సరసవకుళ, తిలకవంజుల దాడిమీ లలితతరుల వెలయు నేములయా నిలవిహృతిహృతజ| సశ్రమంబగుయుష్మదీయాశ్రమంబు|| మ అనినంగౌత్సుఁడురాజుతో నియెనయ్యా? విప్రరక్షాసుధీ ఘను లైనట్టిభ వాదృశుల్ గలుగ సౌఖ్యంబేమియాశ్చగ్యమ మ్మునియుక్ శిష్యులఁబ్రోచు నెంతయును సమ్మోదంబు వాత్సల్యముక్ దనర౯ నేనునుదత్కృప నిగమశాస్త్రప్రౌఢిమల్ గాంచితి౯ || గీ|| బ్రహ్మచర్యాశ్రమస్థితిపాటిలంగ | సాంగముగ సర్వ వేదశాస్త్రార్ధ మెఱిఁగి సరగ శుశ్రూషయొనరింపసన్మునీంద్రుఁ| 164 165 166 167 168 మెచ్చి ననుఁజూచియిట్టులనియె॥ క॥ వత్సా? వర్ణితబహుసం వత్సరములుజరపఁ దగు నెవలయు నెడవివా హోత్సవమునొందిసుతుఁగని కుత్సాదుల, ఋణముదీర్చుకొనుముకుమారా || 170<noinclude><references/></noinclude> 487peb9sij9vbguvnltqa9mm3i5v1fn 104 241267 599552 2026-10-31T06:47:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '30 ఇందుమతీపరిణయము. చ|| అనిగురుఁ డానతిచ్చినఁద్ర దాదరణోక్తి కిఁబోఁగి వేగవం దన మొనరించిమాటజవదాఁటుట శిష్యులలకు ణంబు గా దనిమునుసన్మునిప్రవరులాడిన వాక్యము లెంచియెంతయుక్ విషయ...' 599552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>30 ఇందుమతీపరిణయము. చ|| అనిగురుఁ డానతిచ్చినఁద్ర దాదరణోక్తి కిఁబోఁగి వేగవం దన మొనరించిమాటజవదాఁటుట శిష్యులలకు ణంబు గా దనిమునుసన్మునిప్రవరులాడిన వాక్యము లెంచియెంతయుక్ విషయ మెలర్ప మ్రొక్కి తిని నేనుఱునగ్గురుభక్తి వైఖరి౯ || సీ|| హరిహరబ్రహ్మాదిసురలకాధారుఁడే, పరమాత్మఁగను త్రోవగురుని సేవ వేద వేదాంతాదివిద్యలయందెల్ల గుఱిసేయఁదగులేవ, గురుని సేవ బహుజన్మముల కెనఁబోయనిమోహాబ్ధి ఁ/ దరియించుటకు నావగురుని సేవ జీవత్వవిభ్రాంతిఁ జెందనిసుజ్ఞాన పరులకులో సేవగురుని సేవ గీ॥ శుద్ద వేదాంతమార్గ సంశోధితాత్మ। యుక్తి మానసఘన రాజయోగలబ్ధ సచ్చిదానంద సామ్రాజ్య సౌఖ్య మొసఁగు నెఱుఁగు శిష్యుల కెల్ల సద్గురుని సేవ || క || కావునభవత్పదాంబుజ సేవాధర్మంబెఱింగి చేయుటకంటెడ్ భావిశుభ మేమి హెచ్చుము హావిద్యాభ్యాసికనిన నతఁడిట్లనియె ॥ శా॥ వత్సా మెచ్చితినీదుభక్తి గురు సేవా కాంక్ష నీకున్న మే లుత్సాహంబునఁ బెండ్లియాడియరు దెమ్ము ద్వాహమైనంత సం పత్సాక్యము నెందుటొప్పునని సంభావించిపొమ్మన్నద ద్వావ్సల్యంబునుతించిచేసితిఁబునద్దండప్రణామావళిక్ || 171 172 178 174 గీ॥ చేసితత్పాదయుగళంబు శిరమునందు ఁ జేర్చి యూరక యున్న నాశీర్వదించె * (ఆపుడు నేనమ్మహాత్మునికంజలియిడి వినయభయసంభ్రమంబులు వెల్లివిరియ,,] 175 ... మీః వి ఉ॥ (ఓమునిచంద్ర? ఓయనకు? ఓ గురుసత్తమ? మీ మనమ్మునర్ గామితీ పెద్ది తెల్పుఁడనఘా? గురుదక్షిణలియ్యకున్న ద్యామహిమంబు దెల్పుటయనము నావుడునమ్మునీంద్రుఁ డెంతో ముద మొప్పఁబ ల్కెదయతోఁ దన నిస్పృహభావ మేర్పడజ్) ఉ॥ మేకొని నీదుభక్తి మది మెచ్చితిదిక్షిణలిచ్చినట్లు కౌ త్సా? కనుఁగొంటినీదగుకృతజ్ఞతయింతియ చాలు నౌధనా నీకములుర్విసాలకుల నేకులొ సంగ ఁగఁదక్కు వేమిపొ మ్మీ? కనుమీ? సతీసుత సమాహిత। యూవనభోగ భాగ్యముల్ || 176 177<noinclude><references/></noinclude> nibmbstbi8wbmdz76e9e5l0gbmsawb7 104 241268 599553 2026-10-31T06:47:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము. 31 వ॥ అనియివ్విధంబున నవ్వసుధామరాగ్రణిపలుకు నేనుడుగక వెండియుం బలుక వ తండు వినకపొమ్మనినఁ జలంబుబడక కడంకంబ్రార్థింప నొడంబడక కినుక పాడమి పు డు యొడయం నడిగివడిగ...' 599553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము. 31 వ॥ అనియివ్విధంబున నవ్వసుధామరాగ్రణిపలుకు నేనుడుగక వెండియుం బలుక వ తండు వినకపొమ్మనినఁ జలంబుబడక కడంకంబ్రార్థింప నొడంబడక కినుక పాడమి పు డు యొడయం నడిగివడిగాఁబదు నాలుకోట్ల ధనంబు దెచ్చి ఘనంబు నిమ్మనిన నీకోట్ల కోలఁది విత్తంబులొసంగు నెఱదాత లెవ్వరనిభూతల నేతలవిచారించుచుకో దిరుగుచున్న ట్టియెడ॥ స॥ క్షితినీవంటివదాన్యుఁ డెవ్వఁడనుచున్ జింతించివిద్వత్కవి ప్రతతుల పల్కఁగవచ్చిచూచితిభవద్భాగ్య ప్రభావంబుమె చ్చితినీ సంపద లెల్ల భూమిదివిజ శ్రేణింబ్ర వేశించెఁగా? కృతకృత్యస్థితినొందితే గణఖనీ? యిక్ష్వాకువంశాగ్రణీ॥ క॥ అలిపలికి హౌనియచట శ్రీ ధనలాభములేమి దెలిసి తహతహతోడ 178 179 180 181 జన నెంచనతనిహృదయం | బనుపపుసతి నెఱిఁగియమ్మహా రాజనియెజ్ ఉ॥ భూమిసుపర్వ? [యేను నినుఁబూ] జయొనర్చిన చంద మెంచియో నీమదిలోన సంశయమునివ్వటి లెడ్ బదునాల్గు కోటులే నా? మఱియున్ ఘనంబుగ ధనంబొనఁ గూర్చెద సూర్యవంశజుల్ “లేమిడి జెందియుండియును లేదను వాక్యముఁ బల్క రెన్నఁడు ॥ గీ|| విశ్వజిద్యాగ వేళ భూవిబుధవితతి | కిచ్చితిమిమీరల స్వళవచ్చియున్న నపుడె పదునాల్గుకోట్ల ద్రవ్యంబు నిత్తు | నైన యిపుడేమి కొదవ? ధరామ రేంద్ర ! ॥ క॥ అని యూరడిలఁగఁ బలుకుచు | మునినందనునిల్పి మంత్రి ముఖ్యులఁబిలువజ్ బనిచిత దాగమన స్థితి | వినిపింపుచు కార్య సరణి వెలయుటక నియెజ్ a క॥ ఇమ్ము పదునాల్గుకోట్ల ధ | నమ్మని యమ్మానివరుఁడనర్, లేదనరా దెమ్మెయి మెసంగువారము । [సొమ్మనవుఁడు మంత్రి యిట్టిచొప్పు వచించెజ్" ] మ॥ వినుమిక్ష్వాకుకులప్రదీపక భవద్విఖ్యాతదోర్విక్రమం బున కెవ్వారెదురయ్య దేవతలలో భూరి స్థిరద్రవ్యన వ్యనిధానంబులు చాలఁగల్గి యణిమాద్యైశ్వర్య సంపన్నుఁడౌ ధనదుం గెల్వు మతండో సంగు ధనముల్ ధాత్రీకలాధీశ్వరా॥ 183 185<noinclude><references/></noinclude> ot5xvukk00e8v5xld4sq5jtl5d0tlog 104 241269 599554 2026-10-31T06:48:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '32 ఇందుమతీ పరిణయము. ఊ ఈవిధ మైనఁ గాని నిఁక నెట్టును పాయములేదు చూడుఁడీ దేవరవాటన్న విని దిగ్గనలేచి ప్రయాణసంభ్రమ శ్రీ వెలయంగ దుందుభులు వేయుఁడటన్నను భృత్యులబ్ధి సం రావవిడంబిభ...' 599554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>32 ఇందుమతీ పరిణయము. ఊ ఈవిధ మైనఁ గాని నిఁక నెట్టును పాయములేదు చూడుఁడీ దేవరవాటన్న విని దిగ్గనలేచి ప్రయాణసంభ్రమ శ్రీ వెలయంగ దుందుభులు వేయుఁడటన్నను భృత్యులబ్ధి సం రావవిడంబిభాంకృతులు రంజిలఁ జేసిరి ది క్తటంబుల౯ | సీ॥ కలిఁగియిట్టట్టయ్యే జల రాశివర్గంబు ఘూర్ణిల్లెఁ బాతాళకుహర మెల్ల కంపించె దివినవగ్రహ తారకాపంక్తి గడగడవడఁ దిగ్గజ యంబు గులగుల`లై రాలెఁ గుల శైలశృంగముల్ పగిలియల్లాడె నభస్థలంబు బెదరొందెహరిముఖ్య బృందారక శ్రేణి యని సెఁ జతుర్దశ భువనవిలితి గీ॥ బధిరతావృత్తి నెనసిరి మధునిరోధి వినుక ళాధర వేధల వ్వేళయందు రఘుమహారాజ జైత్రయాత్రావిచిత్ర | భూరి భేరీనినాదంబు భోగరుకలఁగ ॥ క॥ ఆరీతిసకలజగములు | భోరుకలఁగుతద్విరావముల్వినిధనదుం డారాటంబుననృపులకు | బోగాటం బెచట నైనఁ బుట్టెనోయను దుజ్ ॥ క॥ దివ్యజ్ఞానంబునతన | ద్రవ్యమురఘువపహరింప రాఁగలఁడుచు భావ్యర్థ మెఱిఁగిధనదుం | డవ్యాహరధనమునించె నవ్విభునగరి౯; క॥ దండిగ భాండాగారము | నిండినధనమపుడుచూచి నీ సొమ్మనినజ్ మెండైన వేడ్కతో భూ / మండలపతితోడ మునికుమారుండని యెజ్ ॥ మ॥ బళిగా నిన్ను మతింపశక్తులె హరిబ్రహ్మాదులైనజ్ శుభో జ్వలరమ్యాకృతి విక్రమోన్నతి మహౌజస్ఫూర్తిసత్కీర్తి శ్చల ధైర్యస్థితి నీకె గారిగలదే సర్వంసహాధీశులం దిలలో నెవ్వరికైన సద్గుణముణీ ఇక్ష్వాకు వంశాగ్రణీ!| 186 187 188 189 190 191 గీ॥ వలఁతి నీవిచ్చుద్రవ్యమపారమిత | బ్రహ్మచారులకేల మాపకము గురుఁడు కోరినధనంబు పదునాల్గుకోట్లుమిగిలి | యున్న యీ సొమ్ము నగర నేయుండనిమ్ము ॥ క॥ నావుడు నీకొరకై నేఁ గావించినధనము తిరుగఁ గైకొనఁదగు నే దేవబ్రాహ్మణవిత్తము | భూవరులకు నపహరింపఁబాసఁగు నె విప్రొ॥ ౪॥ అనిబలిమిరఘునృపాలుఁడు | తనక లిమి చెలంగనో సఁగు ధన మెంతయు. నే మ్మనమలరఁగఁ గైకొని య | జ్ఞానములో మౌనిబల్కె సంతసమలరజ్ ॥ 193 194<noinclude><references/></noinclude> nfz5fsscbyxaanxcfzc767rwflurg3d 104 241270 599555 2026-10-31T06:48:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రధమాశ్వాసము. క॥ మెచ్చితినీ వితరణమున, కి చ్చెదవర మొక్క టిప్పు డీప్సిత మే మో యిచ్చనడుగుమనుటయునది, నచ్చెరువందుచునృపాలుఁడని యెభక్తి ౯ | సీ|| సహజదోర్బల శౌండచండవిక్రమలీల, వెలయ...' 599555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రధమాశ్వాసము. క॥ మెచ్చితినీ వితరణమున, కి చ్చెదవర మొక్క టిప్పు డీప్సిత మే మో యిచ్చనడుగుమనుటయునది, నచ్చెరువందుచునృపాలుఁడని యెభక్తి ౯ | సీ|| సహజదోర్బల శౌండచండవిక్రమలీల, వెలయంగ సకలదిక్కులుజయించి నవఖండ రాజమండలినిండి సేవించి, రాజ్యాధిపత్య సంప్రాప్తి గాంచి ధరణీశకరదత్త వరవిత్త ములు దెచ్చి, విశ్వజిద్యా గా దీవిధివహించి సంత వైశ్వర్య ప్రశస్త సౌఖ్యస్ఫూర్తి, ప్రతిలేనిభోగ సంపదవహించి గీని మించిని వంటిబుధజను లెంచ బంధు, జనులు వర్ణించ నన్నింటఁదనిపినాఁడు.! కొదవలే దైన మాకొక్క గోర్కెగలదు, 'సఫలమొనరింపవ లెనది సమ్మునీంద్ర! ఉ॥ దానము జేసిన్ భుప్ నిధానముగుప్త మొనర్చినక్ . మహో ద్యావతటాక దేవనిలయావని దేవవివాహముఖ్యసం తానము లెన్ని గాంచినను దక్కు వయెవ్వరికైన ధాత్రి సం తానము లేనిచో జనవితానము మెచ్చునే కీర్తి హెచ్చు నే॥ సీ|| వంశపరిష్కారవరవజ్రమకుటంబు, జనక చిత్తంబుజసవితృబింబ మాశ్రితజనచాత కాబ్దావసరము వి, ద్యాశాలివనశరదాగమంబు సుకృతభూమీరుహస్ఫురితపక్వఫలంబు, నమలసంకల్పలతాలవాల మతులకీర్తి నటీవిహారరంగస్థలం, బమికకల్యాణరత్నాకరంబు 33 195 196 197 గీ నందమోదయమెన్న నేనరుల కాను, పద్ధతుల కెల్ల హేతువౌ జగతియందుఁ గావునఁ దనూజుఁడొక్కఁడుగల్గునట్లు, వరమొసంగుము సమ్మునీశ్వరవతంస! 198 ఉ॥॥ నావినియమ్మునీంద్రుఁడు మనంబునసంతస మొందిపల్కె మో భూవర! నీకుఁగల్గునొక పుణ్యతనూభవరత్న మంచిత శ్రీ వెలయంగ నేర్పు మెయిఁ జేసెదనొక్క యుపాయమంచు నెం తేవిధి యుక్త లీలల సుతేష్టి యొనర్చె సమంత్రకంబుగ ౯ | అమ్మఖంబునఁగలహవిరన్న మగ్ని, దేవముఖమున దేవసంతృప్తి ఁజేసి శేషము నృపాల భామిని చేతికొసఁగి, మహిమని రంగనప్పుడమ్మౌనివల్కె ఉ॥ నీవిదియారగింపురమణీవుణి! పుత్రుఁడుగల్గునంచు మేల్ దీవనలిచ్చి మానవపతి౯ Xవీడ్కొని వేడ్క మీఱ నా 199 200<noinclude><references/></noinclude> dng7ex3cqr4l7c6itg61udv7upo5dnr 104 241271 599556 2026-10-31T06:48:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '34 ఇందుమతీ పరిణయము. నావిధ భారవాహులు ధనంబులు మోయఁగ నేగి భక్తర 201 కౌ విలసత్కటాక్షుఁడగు నగ్గురు నాధుని యాశ్రమోర్వికీజ్ | క॥ చని గురునకుఁదాఁ దెచ్చిన, ధన మను పసుభక్తి మెసఁగి | తదను...' 599556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>34 ఇందుమతీ పరిణయము. నావిధ భారవాహులు ధనంబులు మోయఁగ నేగి భక్తర 201 కౌ విలసత్కటాక్షుఁడగు నగ్గురు నాధుని యాశ్రమోర్వికీజ్ | క॥ చని గురునకుఁదాఁ దెచ్చిన, ధన మను పసుభక్తి మెసఁగి | తదనుమతమునక్ మునియును వివాహయుతుఁడై, తనరే గృహస్థాశ్రమమునఁ దరుణీయుఁతు డై॥ 202 వ॥ తదనంతరక థాసంవిధానం బెట్టిదనిన|| మ॥ అమరస్తుత్యనిహార! హారతులితో దృత్సదృశస్సార! సా రమతిశ్రీఫణిరాజ! రాజధరవిభ్రాజన్మహాశౌర్య! శా ర్యమి తాచా=ఘనచిస్తే! చిత్తతసదాధ్యా మోదితానంద! నం దమహీశప్రముఖాదిన:ప్రభుసమాన ప్రాధ వోదంచితా! క॥ రమణీయు మోహరాంగా!, రమణీయకృపావిలాస రాజదపాంగా! జనుదగ్ని తనయనిభవి! క్రమ దండిత దుష్ట శ త్రు గణచతురం గా!॥ మాలిని సరసిజహిత తేజా! చారు సాహిత్యభోజా సరససుకవిలోల! సారసంగీతలీలా! వరనృపతివిఫాలా! బంధురశ్రీవిశాలా! నరవరబుధ గేయా! నారసింహాప్పరాయా !! గద్య. శ్రిమదఖండ సచ్చిదానంద కాశీపతి సద్గురుస్వామి చరణారవింద సేవాసమా గతస్వ స్వరూపజ్ఞాన రాజయోగ సామ్రాజ్యలక్ష్మీధురంధర జ్ఞానప్రసూనాం బికాకాళహస్తీ శ్వకకరుణాకటాక్ష వీక్షణసంప్రాప్త సారసాహితీ బంధుర బంధురంజనచరిత్ర ధూర్జటిపౌత్ర కాశీయామాత్య లక్ష్ముమాంబా కుమార కుమారధూర్జటి ప్రణీతం బైన యిందుమతీ పరిణయంబను మహాప్రబంధం బునందుఁ బ్రధమాశ్వాసము సంపూర్ణము, 203 204 205 206<noinclude><references/></noinclude> 7cuoc0phfs7e0mwzjjohsodl5jb6qhq 104 241272 599557 2026-10-31T06:48:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇందుమతీపరిణయము. ద్వితీయాశ్వాసము. క॥ శ్రీకమలనయననిరత, శ్రీకరపాదారవింద సేవనలీలా! లో కైక స్తుతసుగుణవ, శీకృతకవిజాల! నారసింహనృపాలా !॥ గీ॥ అవధరింపుము శౌనకాద్యఖిలమునుల, కనుపమస్వ...' 599557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందుమతీపరిణయము. ద్వితీయాశ్వాసము. క॥ శ్రీకమలనయననిరత, శ్రీకరపాదారవింద సేవనలీలా! లో కైక స్తుతసుగుణవ, శీకృతకవిజాల! నారసింహనృపాలా !॥ గీ॥ అవధరింపుము శౌనకాద్యఖిలమునుల, కనుపమస్వాంతుఁడగు సూతుఁడనియెనిట్టు లమ్మహాయజ్ఞహవిరన్న మారగించి, రఘుమహారాజు భార్య గర్భము ధరిం చె సీ॥ తన చెల్వు చెలులుగ మైన నవ్వుపొడమైనా, వెలఁదికి నెమ్మోము వెల్లనయ్యె ఇలరుగుత్తులమీఁదనళులు వ్రాలెననంగ, లలనచమ్మెనల నైల్యములుమించె నత నాభిసగ సిమిఱ్ఱాటగన్పడనన, సతివళిభంగముల్ సమతఁ జెందె కటి భార మొకయింతగదలనియ్యమినన, నతినకుగతిమాంద్య మతిశయిం చె గీ॥ సమ్మదసుధాబ్ధికల్లోలజాలజనిత, భేలదతి ఫేనతతుల నాకీర వాణి కల రెఁజిట్టములభిలాషలను కరించె, అరుచి బడలిక విదురయు నంకురించె|| క॥ ముద్దులగుమ్మకునయ్యెడఁ, బ్రొద్దుల నెలసొరఁగఁ జెలిమి పొలఁతులు తమలోఁ దద్దయు వేడుక నొండొరు, లొద్దికయై పలికినప్పు డుచితం పునుడుల్॥ సీ॥ ఇదెబిడ్డకు పెత్తె ముదిత కో చెలులార? మునుమంత్రసానిఁ తొలుచూలుకాన్పాటదురుసౌనెప్రసవార్తి, యిలు వేల్పులకును మీఁదెత్తి రారె నెప్పులుదఱుచయ్యె నిప్పు డెచని వేగ, పెద్దలే ముదుసళ్ళఁబిలిచి గా రె నిలువనియ్యఁగ రాదు నేలఁతనందిందును, దిరుగఁ గైదండయందించరా రె గీ॥ కాయ మొనరింప జలకంబుగాఁపఁ గెలనఁ, గొలను ద్రవ్వింపఁ గాపుకావలయు నెడల నెరసి వేపాకు పురిటింటి నెరయఁజెక్కి, హెచ్చరి కెగల్గియుండరె యింతులార!॥ చ॥ అని చెలులిట్లు పల్క ( గలశాంబుధి గర్భమహోర్మి చంద్రుని గనినవిధాన శుక్తిమతిగాంచినరీతి సురద్రువల్లివా సనదగు పుష్పముజ్ గనిన చాడ్పునఁదన్న ర నాధుపత్ని నం. డనుగనియెక్ డ్రిలోకసుఖదాయకమౌ శుభ వాసరంబున౯ ||<noinclude><references/></noinclude> 17fcby0kph9i58hhv4fg1b6j75sr1o4 104 241273 599558 2026-10-31T06:48:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '36 ఇందుమతీ పరిణయము. గీ॥ బొడ్డుగోసి జలం బార్చి పొత్తి నెత్తి, శయ్య పైనుంచి శిశు మంత్రసానియపుడు మొర సెదివి దేవదుందుభుల్ గురిసెఁబుష్ప, వృష్టి మందానిలంబులు విసరెనెలమి || 7 వ|| అయ్...' 599558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>36 ఇందుమతీ పరిణయము. గీ॥ బొడ్డుగోసి జలం బార్చి పొత్తి నెత్తి, శయ్య పైనుంచి శిశు మంత్రసానియపుడు మొర సెదివి దేవదుందుభుల్ గురిసెఁబుష్ప, వృష్టి మందానిలంబులు విసరెనెలమి || 7 వ|| అయ్యవసరంబున|| చ|| తరులరనిక్కఁ గుచ్చెల పదద్వయిఁ జిందులు ద్రొక్కఁ గొప్పుపై నగవిరిదండజాఱఁగ నెయారముమీఱఁగవచ్చి గుబ్బలక్ మెఱుఁగుసుపాణి పెల్లుజిగిమించినటింపఁ బదాంగదధ్వనిం బిరబిర నేగు దెంచి యొక భీతమృగేక్షుణ రాజుతో డుత౯॥ క॥ పట్టపుసతియొక ముద్దుల, పట్టింగనియెననఁ బట్టుపట మచ్చెలికిం బట్టుమనియొసఁగి మదిలోఁ, బుట్టినహర్షమున నంతి పురిఁ జేరి వెస౯ ॥ చ|| సుతువదనంబుఁజూచి పరిశుద్ధ జలంబులఁ గ్రుంకి యారఘు క్షితిపతి విప్రకోటికి విచిత్ర విభూషణ కాంచనాంబర ప్రతతులు ధేనుబృందము లపారగతి ధనధాన్యరాసు ల ద్భుతముగనిచ్చె నవ్విభుని భూరివదాన్యత నెంచశక్యమే॥ క॥ ఈరై దుదినములరిగిన, నారీ మణిపురుడుఁబుచ్చిన నృపుఁడెంతేఁ గూరిమితనూజునకు శాస్త్రారూఢిజ్ నామక రణమపురించుమదిజ్ || 8 9 10 11 12 గీ॥ అలరబ్రాహ్మ్యముహూర్తంబునందుఁ దనయు,ఁ డుద్భవించుట నితఁడు మహోన్న తగతి భూరిసామ్రాజ్యవిభవంబుఁ బూని వెలయునని యజాఖ్య యొనర్చె నిజాత్మజునకు 13 చ|| అలికవిభూతి రేఖ నవహారమునం బురుటాకు మూట యు జ్వలనయనాంజనంబు తలవాసనగట్టి సుగంధదీపికా కలితరదచ్ఛదారుణిను గన్పడగాఁ గురుమాపుచీరతో నెలపురుణో మైనంత ధరణీవర కాంత యొకింతవింతగ౯॥ సీ॥ చిట్టాముదమ్మున శిరసంటినును మేన, నాననూనియనించి నలుగు పెట్టి జలమార్చుఁ జలువపొత్తులనొత్తు నెక వేల, సైక పుదెఁలి బూది రేక దీర్చు వేపాకుగోరంటవిత్తులుపొగ వైచు, ఁబోరుమాన్సుచుఁ గడుపునకుఁ బెట్టు తనియఁజన్నిచ్చుఁ బాన్పుననుంచునిదురింప, జోకొట్టిపలుమాఱు జోలఁబాడు గీ II మణులువనమూలికల్ యంత్రమంత్రతంత్ర, లక్షణసువర్ణమాలికల్ రకు ణార్థ మఱుతఁగీలించు నులి గాయ లంనుంచుఁ, జంచలేకణ నందనుఁ బెంచునపుడు॥ 14 15<noinclude><references/></noinclude> e1mpvwyfrfv32g7sbsba8rwx1sygarq 104 241274 599559 2026-10-31T06:48:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'OF THE REGISTRAR APR ద్వితీయాశ్వాసము. 31 ADT: 1914 * MADRAS.. . 003 37 సీ॥ అజుడౌట ముఖరూప మంతర్ముఖతఁజూచి, యానందమున నువ్వెన నగఁన వ్వె ఆమాపుఁజూచి దృశ్యముజూడదలఁ చెనా, మెఱుఁగు పొత్తులమీఁదఁ బొరలఁ గడఁ గె నినసూన...' 599559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>OF THE REGISTRAR APR ద్వితీయాశ్వాసము. 31 ADT: 1914 * MADRAS.. . 003 37 సీ॥ అజుడౌట ముఖరూప మంతర్ముఖతఁజూచి, యానందమున నువ్వెన నగఁన వ్వె ఆమాపుఁజూచి దృశ్యముజూడదలఁ చెనా, మెఱుఁగు పొత్తులమీఁదఁ బొరలఁ గడఁ గె నినసూనుఁడౌట ధాత్రి నధార్మికులఁ దన్న, నేర్చిన ట్లు ఫ్రుల్ విదుర్చదొడఁ గె సాగరుండౌట భూస్థలి గభీరతఁబూనియుండు, వైఖరిని గూర్చుండఁజొ గీ॥ ఘనుఁడు దానౌట నవవిధగతులతోడ, నంత పద్ధతి మెల్ల నెయండ నుండ నాఁడు నాఁటికి : చూలినడువ పేర్చెఁ దల్లిదండ్రుల కెంతయును లహరి ॥ - క॥ వి విద్దెములు సేయ౦ దా, రాదా, ముద్దుల పట్టీయటంచు ముచ్చటదీర దద్దయుఁదలిదండ్రులుతను, ముద్దిడుకొనినజుఁడు వెలయు మోహనలీలజ్ ॥ 3 3 బిరిగాయల్ కందుకంబుల్ పెనఁకువవితముల్ బిలగో టెం పాకల్ సరిబేసుల్ తూరతుంకాల్ తగరులవిడుపుల్ జాళువాబొంగరంబుల్ సిరిసింగ న్నాలవత్తుల్ చిడుగుడు పరువుల్ చిందరాటల్ మొదల్ గా సరివాండ్ర౯ గూడియాడుజ్ జనవరసుతుఁడా శైశవక్రీడయందు ॥ ఉ॥ భూరిగుణాఢ్యుఁ డారఘువు పుత్రుని దా నుపనీతుఁజేసి వి ద్యారమణీయఁ ఁజేయఁగ ధరామరవర్యులనుంచెఁ దారు పే ర్వేరవచింపఁగాఁజదివె వేదములు సకలాగమంబులుజ్ ధీరజనుల్ నుతింప నిజధీవిభవంబు జగద్దితంబుగ౯ || సకలక సీ॥ బుధవినుత సమాఖ్యఁబ్రొల్పొందెనారార, రాజనందనలీలరహిఁజెలంగ కళావిలాసస్ఫూర్తిఁ జెన్నొందేఁ, గువలయప్రియకారిగఃణముమీఱ చతురాస్యనామసంగతివిరాజితుఁడయ్యె, శ్రుతిమార్గములఁ జెందుచూపులో నరి చక్ర సంరక్షణోత్సవలీలరంజిల్లెఁ, బద్మాధినాధసంపదలు వెలయ గీ॥ ధరణిజను లెన్న యౌవనోదయమునందు, రమ్యనిజకీర్తి రేఖాపరాజితేందు చంద్రచందన మందారశంఖసంఘ, రాజిత నాగేంద్రధవళ నీరజుఁ డజుండు|| సీ॥ పగతురచక్రంబు లెగరంగ వైతుని, ట్లనురీతి సంగణాలమరఁ దాల్చి పెకలింతునిట్లు భూభృత్తులు నన్నచం, దమ్మున రాళ్ళ గొత్త మ్ములెత్తి ఇట్లుండుశక్తి వహించు గుహుండన్న, సరణి బానా కత్తి చాచిచాచి 16 17 18 19 20<noinclude><references/></noinclude> hovj9srvf5ivy04d7vhlfpsi4ajylip 104 241275 599560 2026-10-31T06:49:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '38 3 ఇందుమతీ పరిణయము, కలన నెత్తురు లిట్లుగల్పింతునను చూడ్కి, గరిడీల శోణమృత్కాంతి నెనసి గీ॥ దట్టికు క్లౌయితగజ గా బెట్టిదట్ట, మెట్టెటో తొలంగఁ జటులాట హాస మెసఁగ శంభుతాండవసంరంభ...' 599560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>38 3 ఇందుమతీ పరిణయము, కలన నెత్తురు లిట్లుగల్పింతునను చూడ్కి, గరిడీల శోణమృత్కాంతి నెనసి గీ॥ దట్టికు క్లౌయితగజ గా బెట్టిదట్ట, మెట్టెటో తొలంగఁ జటులాట హాస మెసఁగ శంభుతాండవసంరంభజృంభణమున, సాధనయొనర్చు రఘుమహీజానిసుతుఁడు॥ క॥ సుతసత్యస్థితియు మహో, దృతమతియు నితాంత రాజహంసనిరతసం గతిగలయజుఁగనిన మహీ, పతియచ్యుతకీర్తి మహిమ ( బాటిలుటరుదే॥ క॥ ద్విజవరవధిక్షాష్ణుండై, ద్విజవర మహనీయనిత్య తేజోనిధియై ద్విజరాజతుల్యయశుఁడై, ద్విజరాజో పమని తాంత-ధీనిధియయ్యె౯ || 21 22 23 వ॥ ఇట్లఖిలకల్యాణగుణ గణధురీణుండగు కుమారుఁగనుంగొని రఘునుహీరమ ణుండు|| క॥ ఈనందను సౌందర్య ర, మానందను యౌవరాజ్యమహితునిజేయజ్ గా నంద మగును గీర్తియుఁ దానంద దనరు నని మంత్రితతితోఁ బల్కెక్ || సీ అతిశుభ్ర సౌధశోభాభ్రాపగాహేను, కలతాయితీసువర్ణకలశ రాజ హరినీలశాలసదాభేంద్రచాపస్ఫు, రన్మణీమహితతో రణగణంబు బహువిధ పురరమాపటుకరోరుభ్రమ, ప్రదగృహద్వారరంభాకదంబ మఖిలపౌరిజనకీర్త్యంచితధవళవ, స్త్రనిబద్ధ కేతువితాన పటలి 24 44 గీ॥ వెలయఁ గైచేసి రపుడు నవీనసరణి, ధరణిజనలో చనానందకరవినూత్న 'చిత్రరేఖావిలేఖన స్థితిఁ జెలంగ, శిల్పిజను లప్పురంబు వైచిత్రి దనర సీ॥ తరుణారుణప్రభాధగ ధగత్తాపా, త్రికలతోఁ దామ్రపర్ణి జలంబు సాంద్ర చంద్రో పలచక చక ద్యుతిమిళ, త్కళ కాలినర్మదాక లిత వారి గాం గేయనుయసూత్న ఘనసంభ పరిక్తితో, వినుత గాంగ పవిత్రవినులతో య గీ|| మాది యగు పుణ్యనదులమహాంబుపూర, మపుడు గొని వచ్చిరి ధరామరాగ్రణుల స మస్త వా రాశి సలిలసమన్వితముగఁ, జెలఁగి తద్యౌవరాజ్యాభిషేకమునకు॥ గీ అప్పుడా రాజ శేఖరుఁ డక్కుమారు, నధిక శక్తియుతు బహుళాను మోద మలరుగతి సర్వమంగళోజ్వలత దనరఁ, జెలఁగి బుధులెంచ సేనానిఁ జేతు నను చు|| 28 గీ॥ మహిత శుభ వేళ నృపతిసామంతమంత్రి, నిజపురోహిత బాంధవానీక మలర మణిఖచిత సింహపీఠిఁగుమారు నుంచి, శీఘ్రగతి యౌవరాజ్యాభిషిక్తుఁ జేసె॥ 25 26 27 29<noinclude><references/></noinclude> gbzvg7ieb9tpgrb0fdvyz5pfm695ssn 104 241276 599561 2026-10-31T06:49:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము. గీ అటులు పట్టాభిషిక్తుఁడైయక్కుమారుఁ, డవనిజనములు జయ పెట్ట నఖిల రాజ్య ధూర్వహా ఖర్వదోర్జితదుస్సహారి, యోధుఁడై తండ్రికృప నుండె నుచిత లీల॥ క॥ గురువాక్యసమానం...' 599561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము. గీ అటులు పట్టాభిషిక్తుఁడైయక్కుమారుఁ, డవనిజనములు జయ పెట్ట నఖిల రాజ్య ధూర్వహా ఖర్వదోర్జితదుస్సహారి, యోధుఁడై తండ్రికృప నుండె నుచిత లీల॥ క॥ గురువాక్యసమానంబుగ, గురువాక్యము జేయు నతఁడు గురు వైభవుఁ డై గురువాజ్ఞయ సంపద్భా, గురువాఙ్మయలీల నలరు నుజ్వలమతియై || 39 30 31 గీ॥ అప్పుడప్పురుషోత్తముఁ దారముండు, మహిని రతిదేవిఁ బోలిన మంజువాణి నిత్త నూజున కజునకు నెపుడు పెండ్లి, సేయువాఁడనె యని యూహ సేయుచుఁ డె|32 శా॥ అంతం గాంతవకుంతసంతతిని తాంతాక్రాంత భూమిజ రా ఖాంతభ్రాంతశకుంతసంతతవిరావాత్యంతసంతాపభృ త్తాంత … ఐదురంతమంతక దిశాతంతన్యమానానిలా త్యంతంబై దనరెజ్ దనంతన వసంతం బెంతయుజ్ వింత్యక్॥ క॥ ఆసమయమునం దగా మధు, మాసము మధురతర మధుర మావృత భృంగ గ్రాసము నవకిసలయవి, వ్యాసము పికనికర బహురమావాసం బై | మ॥ అవు రేభంబు కరంబునం దీనియంలో 'నప్పటునం దప్పి జా తిమరుచ్చక్రమణక్రమక్రమత సారి ధాత్రికై వచ్చు సౌ రమహాధున్యమితార విందనవపత్ర శ్రేణిచందంబు గ లి మహీజాగ్రగళత్పురాణదళముల్ మించెజ్ వనీవాటిక౯ || ఉ॥ రాలిన పండుటాకులు ధరక్ గనుపట్టెను దట్టమై మధు శ్రీలలనాధినాధునకుఁ జిత్రముగా వనదేవతల్ హరి ద్రాలసమానవర్ణముల రంజిలుపట్టు పటంబుజంబుఖా నా లటు నిల్పి యన దినంబును సర్వవనాంతరంబుల౯ || 33 34 35 36 గీ॥ సాలములతొంటిదళములు జర వహింప, మధుఁడు క్రొత్త దళంబుల మార్ప నేమొ పైక మలరెడితనకల్మి ప్రజల నాటి, కొమ్మల బ్రవాళతతులు గీల్కోల్పెనపుడు ॥37 సీ॥ హరితపత్రస్ఫురత్త రవరాంతర చరచ్చుక ముఖారుణ కాంతినికరమనఁగ హస్తీ మల్లాహృతస్రస్త శాఖాలన్న, సురనదీకల్లారశోభయనఁగ గ్రాసార్థకలరవ గ్రాహ్యనీడవ్యస్త కురువిందకందళస్ఫురణమనఁగ పరిపక్వనిర్దళత్పటుల తా సంయుక్త, గుంజాఫలప్రభా పుంజమనఁగ<noinclude><references/></noinclude> elbq07kxosbnvcr0o5w526u458yv6u8 104 241277 599562 2026-10-31T06:49:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '40 ఇందుమతీపరిణయము. గీ॥ సంజ కెంజాయ రంజిల్లు సరణి ధరణి, కుంజయువమంజువనపాళి కొమరుమీఱఁ బంచశరదో ప్రతాపప్రపంచ మనఁగ, చిగిరి చెంగెంపుజిగి నింపు దిగురుగుంపు॥ 38 చ|| తనదళవాయి యౌటసుమధన్...' 599562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>40 ఇందుమతీపరిణయము. గీ॥ సంజ కెంజాయ రంజిల్లు సరణి ధరణి, కుంజయువమంజువనపాళి కొమరుమీఱఁ బంచశరదో ప్రతాపప్రపంచ మనఁగ, చిగిరి చెంగెంపుజిగి నింపు దిగురుగుంపు॥ 38 చ|| తనదళవాయి యౌటసుమధన్వుఁడు మెచ్చి వసంత నేతకు దనర నొసంగుకొంబసపు పట్టపుడాల్ నేరడాలుగుంపులో ణ మనఁ జెలువొందే మందమరుదాహతకోమలకర్ణికారసూ నవవరజస్సమావృతక వర్కదళీ దళముల్ వనావళి౯ || 39 40 క || కొమ్మలకుఁబల్ల వాగమ, మిమ్ముగుటక్ బులకనికర మైన సెనో యనఁగా నమ్మునుమాసమ్మునని ది, నమ్మువనమ్ములను క్రొన్ననల్ రహి మీ టెక్ ॥ గీ॥ మొలక చిగురులు మొగ్గలు పూలు తేనె, పిందియల్ గాయలు ఫలంబు లెందు వనులఁ గీలుకొనెఁ బిక భృంగముల్ కీరతతులు, మొదలుగాగల్గుద్విజ రాజి ముదముఁ జెంద 41 సీ॥ తరుణారుణాంశుబంధురరసాలకి పాల, పటలి వక్షః కౌస్తుభంబు గాఁగ సౌవర్ణవర్ణ భాస్వత్కర్ణికారాభ, రమణీయ హేమాంబరమ్ము గాఁగ విక పజ్జపానవీనక సద్యుతిస్ఫూర్తి, కురువింద కోటీరగరిమ 'గాఁగ నతికోమలశ్యాసులాంచత్తమాలవ, న్యారుచి నెమ్మేని సౌరు గీ|| సంతరశ్రీసమాయుక్త సహజలీల, మదనజనకత్వ నిజమహామహిమ వెలయ సర్వదిక్పూర్ణసువిలాససరణి మెఱయ, మాధవస్ఫూర్తి చూపట్టె సుహీని రహిని 42 ఉ॥ ఔర పలాశ రాజి మరు దాహతికి జలియించియు దళ శ్రీరహిమిందఁగాఁ గ్రమగరిష్ఠత సత్పథరోధి యయ్యె నం చారసి కాలభార్గవుఁ డుదగ్రపరశ్వధ మేయఁగాఁ దద ప్రారుణితంబు లయ్యెనవి యౌ నన మొగ్గలు మించె నవ్వని౯ || 43 వ॥ ప్రఱియుఁ గల్యాణమహోత్సవసమయంబున వ నేంది రామాధవ శుభాభ్యుదయం బొగ్గర గహనదేవతలు గట్టిన గట్టాణిముత్తియపుగుర్త పుఁబూలదప్పరంబు లన నుప్పరం బె నయుకోరకికమల్లి కావల్లి కామతల్లిక లల్లిబిల్లిగ నల్లుకొన హల్లీసకంబు లగుపున్నాగ కుంజ పుంజమ్ములచాయ గంజిల్లు సల్లలిత పల్లవోల్లసితసహకారమహీరుహవాటికలు సొంపు రా ణించి కెంపు రాయోడుబిల్లల సంతనదొంతర చుట్టి బవంతులవింతలు సంతరింప నంత రాంత రదంతుEత నిరంతరకర్ణికార ప్రముఖవివిధ ప్రసవ నిగళదనగ్గళ విచిత్రతర పరాగ రాజితం బగు<noinclude><references/></noinclude> fqekju59b3s367wqbfj5hv2azfgxi50 104 241278 599563 2026-10-31T06:49:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(6) ద్వితీయాశ్వాసము. 83 41° ధరణీతలంబురంగవల్లి కాలంకృతంబగు మెఱుంగు హెురంగుమీఱఁ దరుణారుణబింబడంబ విడంబిదాడిమీ కుసుమ విసరలసదసమవిసృమర ప్రభావిభవంబు శోణాంబర ప్రకల్పిత వితాన వితా...' 599563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(6) ద్వితీయాశ్వాసము. 83 41° ధరణీతలంబురంగవల్లి కాలంకృతంబగు మెఱుంగు హెురంగుమీఱఁ దరుణారుణబింబడంబ విడంబిదాడిమీ కుసుమ విసరలసదసమవిసృమర ప్రభావిభవంబు శోణాంబర ప్రకల్పిత వితాన వితానంబై తనరఁ బచేళిమ లికుచమాలూర ఫలకుచాభిరామ తల్లతాంగీకి స యచలత్క రాభినయమరుత్ప్రపూరిత కీచకరంధ్రస్వనగానంబులు వెలయ కాంగనావారంబు కలకంఠీకలకంఠికల కాహ్వానం బొనర్చుసువాసినులబృందంబు నం దంబు నందంబు నందంబు నొంద వికీర్ణ శాఖశాఖాచలమోక్షిప్త జాలక జాలంబు జాక్షుతనికరంబుచందంబు నొందఁ జంపక జపాబంధుజీవపాళికలు ప్రదీపకళికలపోలికం గీలుకొన నందంద మందమంద మరుచ్చలా చలసరస్థల బద్మ సౌగంధ్య బంధురప్రోన్న మత్పు స్పంధయస్త నందయస్తోమంబు హోమధూమంబుగోమున నెసంగ సకలద్విజారవసమృం ద్ధంబై యవ్వ సంత సమయంబు నిఖిలజగ మ్మోహం బయ్యె నయ్యెడ॥ మ॥ ఒక నాఁ డారఘు రాజనందనుఁడు ఖద్యోత ప్రభాచాక చ చ క్యక నత్కాంచనరత్న దీధితులఁ జెన్నా కొల్వుకూటంబునక్ సుకవుల్ మంత్రితతుల్ పురోహితులు రాజుల్ భక్తి తోఁగొల్వఁగాఁ బ్రకటప్రౌఢిమ మీఱ రాజు మెలర్ప నిండుగొ లొప్పగ౯॥ ఉ|| మిక్కిలినల్పు దేఱుబలు మేనులు జుంజురు గడ్డముల్ సికల్ చక్కనియంపకోలలు భుజంబులపై సెలవింటిబద్దలుక్ గ్రిక్కిఱియంగ వైచుగురిగింజురాల్ నెమలీకలు జెవిజ్ జెక్కినకొండగోఁగువిరిచిన్నెలు వన్నెలు చూప నెంతయుక్॥ చ|| కటిని బిగించి కి కట్టిన చొకాటపుగాటపుఁ బారుటాకుదు ప్పట్టుల బెడంగుతో నిటలపట్టుల జేగురుబిళ్లబొట్లతో నటునిటు కొంతకొంత బెదు రందుచు దిక్కులఁ జూ. చుచూపుతో నటవులనుండి చెంచుదొర లబ్బురపాటు గొందఱత్త రి౯ || చ|| కలరవశారికా శుక పికంబులు దివ్యమణుల్ మహౌషధుల్ పొలుపగుదంతముల్ పికిలిపూవులబంతులు తేనెకావడుల్ ఫలములు నక్కకొమ్ములును బచ్చనికప్రము చారపప్పు న గ్గలముగ డేగ గుంపులును గాని నిడి మ్రొక్కి మక్కువజ్" లా 45 46 47 48<noinclude><references/></noinclude> qyj4vskr755411hqum3umadr1p3mmsc 104 241279 599564 2026-10-31T06:49:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇందుమతీపరిణయము. సీ|| సాయిసామి పరాకు చక్కని రాచదొ రయ్య దండాలు నీయడుగులకును మీ సల్లదనమున మా సెంచితలు మేము మాబిడ్డలను కాన మనెదమయ్య కానలకోనలనానాఁట గరుచేరి పొట్టసా కెదమయ్య పు...' 599564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందుమతీపరిణయము. సీ|| సాయిసామి పరాకు చక్కని రాచదొ రయ్య దండాలు నీయడుగులకును మీ సల్లదనమున మా సెంచితలు మేము మాబిడ్డలను కాన మనెదమయ్య కానలకోనలనానాఁట గరుచేరి పొట్టసా కెదమయ్య పుడమి అఁడ యేటల తోటల యెటువంటిబలు మెకా లైనమా చేసిక్కు వయ్య మీకు గీ॥ దవుల సూసినయొక్క డుగులఁ బోవ నీక సింగమునైనను వెంచివైతు. యొకరిక ం టెనుయొక డు బలుక్కు తునక లందమానిన యోరాచచందమామ|| 49 సీ॥ సూసినారము సామి? సుట్టుగట్టుల ని సుట్టుఁ గల్గిన గొప్పగుట్ట లెల్ల గాసినారము రాజ కలశంబుబిడ్డఁడు క్రొవ్వడంచిన విఁజకోనలెల్ల మెeఁగితి మెకిమీఁడ? మినుసిగ దేవర మానుగుబ్బలి సల్ల సీమ లెల్ల తిరిగినా మోయయ్య? తెఱగంటి సాములు పొందింపుసేఁతలబూము లెల్ల గీ॥ నందునందున మెకముల సబ్బురముగ నేసి యన్నింటి నొక దెబ్బ దీసినార మైన బలుజంతువుల నెక్కుడైనదొడ్డ కాన గల దొక్కజాడ రాకలువ అఁడఁ50 మ॥ పులులుక్ సింగములుక్ మదేభములుఁ గార్పోతుల్ కణంతుల్ శశం బులు మక్ బోతులు భల్లుకంబులును దుప్పుల్ పందు లిర్లేదుబం దులు ఖడ్గంబులు కోర్ణగండు గురుపోతుల్ కొండ గొ అల్ కురం గులు సెందెందు గనుంగొనంగ వనిలోఁ గోటాన కోటుల్ నృపా గీ॥ చెట్టు చెట్టున బిట్టలు పుట్టకొలఁది నేతిముద్దలవంటివి దీతు మెపుడు 51 నురులు దవిలించి తడి కెచా టొనరఁ జేసి దేవరకు డేగఁవేఁటాడఁ దెలుసు నచట 52 చ॥ అనుటయు రాజసూతి హృదయం బలరంగ వలేచరాళికి మనము చెలంగఁ జాల బహుమాన మొనర్చుచు వేఁటకై చనక్ జనవరు లైనవారు రభసంబునఁ గొందఱు గొల్వ సాహిణిక్ గనుఁగొని తేజిఁ దెమ్మనుచు గ్రక్కున మక్కువఁ బల్కె నంతటక్. సీ॥ తేట సెప్పాణిము త్తెలు మోముచుట్టును ఆ్నకరం బగుహరిబీకె వెలయ పచ్చని పై ఠాణి పట్టుజానంబును డం బైనపసిడిపల్లంబుదనర నరుదార మగణాలయంకవన్నియల రత్న విచిత్ర మగు ఖలీనంబు మెఱయ తళుకులకోరికోలలపొదల్ విప్పైన కళుకుఁ బ్రొంజికిలిసింగాణి విండ్లు 53<noinclude><references/></noinclude> 0i7q2afgbiyanu6sxyaf9jqlbfx54tp 104 241280 599565 2026-10-31T06:49:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము, •43 గీ॥ నెనర సింధుసముద్భవాళ్వోత్తమంబు బిరుదహంసక కింకిణీ స్ఫురణ ఎలర ఢవిశె మలహరి మొఱయు నంద మగులీల మ్రోలనటునిల్పి సాహిణీ మ్రొక్కుటయును మ॥ గరుడారోహ మొనర్చు...' 599565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము, •43 గీ॥ నెనర సింధుసముద్భవాళ్వోత్తమంబు బిరుదహంసక కింకిణీ స్ఫురణ ఎలర ఢవిశె మలహరి మొఱయు నంద మగులీల మ్రోలనటునిల్పి సాహిణీ మ్రొక్కుటయును మ॥ గరుడారోహ మొనర్చుమాధవక్రియన్ గాండావతంసంబు 20 ధురలీలాగతి నెక్కి రాసుతుఁడు దోడ్తో సైన్యముల్ గొల్వఁగా గొరజక్ సన్న రుమాల్ హెున్ సరిగెకుచ్చుల్ చెన్నునక్ జౌకళిం చ రువారం బుగ వాద్యనాదములు దిక్చక్రంబునం నిండిఁగన్ చ॥ రుచిరత రాతపత్ర సీతరోచులవేల సుధాంశుచంద్రికా రుచులఁ దృణీకరించఁగ మరుత్ప్రతతుల్ సిగ నొప్పుసిద్దపు విచికలసూనవాసనల విస్తరిలక్ రవణంపుడాల్ దిశా ప్రచయమున నటింపఁగ సెబా సగు ఘోడ" యటంచు మెచ్చుచుజ్ || చ|| కలపము వాసనల్ దిశలఘమ్మని మ్రోలఁ గడానిపావడల్ వెలయఁ బురంధ్రిరత్నములు వేడుక ముత్తెపు సేసఁ జల్లఁ గా నలరులవిల్తు వైఖరి నెయారము మీఱి నృపాలనందనుం డలరుచు వేఁటకై చన రయంబున నేఁటరులెల్ల నత్త వి౯॥ చ|| వలలును బోటుకోలలు సివంగులబండ్లు ముకుందుబల్లెముల్ తలముడు లుర్లు బోనులు తెరల్ మెఱుఁగ్రీలు ప్రోగు చుట్టలు చిలుకులు చిల్లకోలలు విచిత్రగదా ధనురాది సాధనం బులు దనరంగ వెంబడిని బొంగి చెలంగుచు నేగి రొండొరుల్ చ॥ నెల వగువాయు వేగి బలు నేర్పరి గద్దరి యుక్కు గుండు నే కలములమిత్తి బెబ్బులులగండఁడు దొంగల వైరి యొక్కటిం దెలుఁగులగొంగ చిచ్చుపిడు గీలలపోతు తుపాకి నాఁగఁబే " ర్లలరెడి సారమేయముల నత్తఱిఁ దెచ్చిరి కొందఱుద్ధతి 55 56 99 57 58 59 క ట్టెలు వ॥ మఱియు సాళువంబులగని శరంబులు వారణంబులు బేసడంబులు జలక తళుకుమించు మొద లగుడేగలం గరంబులఁ గలబెత్తంబుల హత్తించి మొత్తంబుగఁ గొందఱరు దేర వ నేచర ప్రదర్శితమార్గంబున నిరగ్గళగతి నక్కుమారుండు గండ భేరుండ వేదండ చండ పుండరీక కోదండకాండద్విషత్ప్రముఖ నిఖిలస్వశరణ్యం : బగునెుక్క 2<noinclude><references/></noinclude> 7ydap8gbep62qdokik5t9tody50qql5 104 241281 599566 2026-10-31T06:49:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '44 ఇందుమతీపరిణయము. మహారణ్యంబు దరిం జూచి యచ్చట నచ్చట మెచ్చు దనర్చు వెలఁగ, పుల్ల వెలఁగ, రేఁగు, గంగరేగు, నేరే, డల్లోనేరేడు, మోదుగుములు, మోదుగు, బీరపిచ్చుక బీఱ మేడి బ్రహ్మమేడి, జువ...' 599566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>44 ఇందుమతీపరిణయము. మహారణ్యంబు దరిం జూచి యచ్చట నచ్చట మెచ్చు దనర్చు వెలఁగ, పుల్ల వెలఁగ, రేఁగు, గంగరేగు, నేరే, డల్లోనేరేడు, మోదుగుములు, మోదుగు, బీరపిచ్చుక బీఱ మేడి బ్రహ్మమేడి, జువ్వి, కలజువ్వి, నెమ్మి, జమ్మి, కొమ్మికానుగ, వేణుతురు' మ ద్ది, బొద్దుగ, వావిలి, యిందుగు మొద లగుతరుల వఱలుపొదల రొదలఁ బొదలురక ము గలమెకము లడరుజాడ లరసి తత్త దు చిత్రస్థలంబుల దెర వెత్తించి వలలు హత్తించి మాటులు పెట్టించి తెరవులు గట్టించి పోటుకోలలు నించి యోదంబులు ద్రవ్వించి బిస లొడ్డించి భేరీమృదంగతమ్మట ప్రముఖతూర్యంబులు గొట్టించి శంఖకాహళంబులు చిట్టిం చి వహ్ని యంత్రంబులు ముట్టించి చంచదా ఖేటక క్రీడాచుంచు లగున చెంచు లందఱ నవ్వనంబును ఘూణి౯ల్లం జేసినః॥ 60 61 మ॥ అదరెష్ ఖడ్గవ రాహమర్కటలులా యా నీకముల్ మిక్కిలిక్ బెదరెజ్ ఘోరమృగేంద్రపంక్తులు కడు భీతిల్లై వేదండముల్ చెదరెజ్ వ్యాఘ్రకదంబముల్ భయమునక్ జెట్టాడె భల్లూకముల్ చదలతో ద్రిమ్మ రెఁబక్షీ సంఘము దిశల్ డాసెజ్ మృగ వ్యూహముల్ || సీ॥ గర్జాసముజ్జృంభికంఠీరవంబులఁ గళుకుటీ టెఁ గ్రుమ్మి కడకుఁ జిమ్మి మెండైన గండ భేరుండతండంబుల ఖడ్గాన నేసి తున్కలుగఁ జేసి చండి మోద్దండ వేదండ కాండమ్ములఁ గుంభమ్ము లగలంగఁ గొట్టికొట్టి గొప్పుచు నెదురించుగొ ప్పపులులగుం పుఁ బోనీక జముదాళ్ళఁ బొడిచి వైచి గీ॥ ఘోరముక్ముగ సంరావఘోణితతుల, వెంబడిగఁ' గుర్కు రమ్ముల విడిచితరిమి అట్టిటు దొలంగి పోనీక చుట్టుముట్టి, వేఁట లాడిరి మృగయులు వేడ్క లలర 62 గీ॥ చెంచు లా ఖేటక క్రియాచుంచు లపుడు, మెండొరుల మెచ్చికొనుచు। యుద్దండలీల చండ వేదండముఖ సత్త్వసమితినెల్ల, గండడంచిరి దోర్భలా ఖండు లగును॥ క॥ శరభాసితదోర్లీల౯| శరభావళి రాజసుతుఁడు చయ్యనఁ దునిమజ్ కరఖడ్గనిశితధార్ , కరిఖడ్గాదుల వధించే ఘనశౌర్యుఁ డనక్ | క॥ ఘనసత్త్వమహిత భూదా। రనికాయము నణఁచునట్టి రాసుతుఁ డతనిక్ ఘనసత్త్వమహితభూదా। రనికాయముఁ గూల్చె నపుడు రాజత్రేఢి౯ ఆ॥ వె॥ ఔర? చంద్రహాసహారి యౌనితఁ డనఁ బుండరీకతతులఁ బొల్పుమాన్చిఁ తనరుసింహసంహననుఁ ఢీవిభుం డన, ఘనత సింహసంహనన మొనర్చె॥ 63 64 65 66<noinclude><references/></noinclude> 2rmi9jq9vdk76mfs0sxyake7j78uuox 104 241282 599567 2026-10-31T06:50:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వ॥ వెండియు ద్వితీయాశ్వాసము. 223 క॥ ఆనర నాధకుమారుఁడు। వానర సందోహ మెల్ల వంచించి వెసన్ నా నా నీడోద్భవముల పై నే సెం దనదుడేగ పటుతరలీలన్ చ జిలుఁగు మెఱుంగుబంగరు విచిత్రపు దోరెపుత్...' 599567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వ॥ వెండియు ద్వితీయాశ్వాసము. 223 క॥ ఆనర నాధకుమారుఁడు। వానర సందోహ మెల్ల వంచించి వెసన్ నా నా నీడోద్భవముల పై నే సెం దనదుడేగ పటుతరలీలన్ చ జిలుఁగు మెఱుంగుబంగరు విచిత్రపు దోరెపుత్రాటిగ ల్జియల్ ఘలుఘలుఘల్లుఘల్లు రనఁగాఁ బికిలిక్ బొడకట్టఁ జూపి సూ రెలను నృపాలసూనుఁడు పుళిందులు నివ్వెఱఁగ్రంద నేయ ను జ్జ్వలముగ డేగ యూధ్వకా ముగఁ జయ్యనఁ బఝులపైఁ గడంగినన్ క|| గువ్వలు కౌజులు కూకటి। మువ్వలు లావుకలు కోళ్లు పూరేళ్లు మొదల్ క్రొవ్వినపులుఁగులగమి మో| రువ్విళ్ళూరంగ నప్పు దుర్వన్ వ్రాలెన్ ఉ॥ అమృగయుల్ వినోదగతి నందఱు నయ్యెడఁ గాటి అనికిన్ సమ్మతితోడఁ బూజ లిడి చయ్యన నామృగ పంక్తుల విహం గమ్ముల బుట్లఁ జిక్కములఁ గావడులు భరియించి వెంట నమ్మనుజేంద్రసూనుఁడు రయమ్మునఁ గ్రమ్మఱి రాజధానికిన్ రా గీ॥ ఇవ్విధంబున బ్రతిదినం బవ్వసుంధ, రారమణనందనుండు శృంగారవనవి హారమృగయావినోదవి ద్యాతిగోష్ఠి, వెలయుచుండె జనావళి వినుతి సేయ ఉ!॥ అంత సమస్త దేశముల నారఘువఁదను కీర్తి సద్గుణా త్యంతవయోవిలాసము లహర్నిశముల్ జనముల్ నుతింపఁదా సంత విదర్భ దేశవిభుఁడై తగుభోజుఁ డెఱింగి వేడ్క శు ద్ధాంతమునన్ బ్రసంగగతి నవ్విధ మెంతయుఁ దెల్పుదు న్నెడన్ మ॥ విని తత్సోదరి యైనయిందుమతి యావిర్భూత కౌతూహలం బున నా రాజ కుమారశేఖరుని సొంపుల్ మీఱఁ బెండ్లాడఁగ ల్గునె? నా కనుచున్ నిగూఢమతి లోలోనన్ వితర్కింపుచున్ గనియెన్ దద్రమణీయరూ పవిధ మక్కంజాక్షి స్వప్నంబునన్ 45 67 68 69 70 70 71 72 73 74 గీ॥ కాంచి ఎక్కాంచనాంగి మేల్కాంచికాతు కాంచితస్థితి మది వెఱఁ గందియంది, యింది రానందనుఁడొ కాక యింద్రసుతుఁడో యిందులోఁ జక్కఁదనముననీతఁడనుచు, చ॥ కనుగొని నప్పుడే తమిని గ్రక్కున నక్కునఁ జేరనైతి ఘనునితను ప్రభాఘనుని కౌతుక హేతుకళాని రూఢితో<noinclude><references/></noinclude> klnbloimqpzxoff6414tee1i4ry0mjy 104 241283 599568 2026-10-31T06:50:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '46 ఇందుమతీపరిణయము. నని బలునాననూని నమితాననయై ధృతి నిల్పలేక క్రొ న్న నవిలుకాని తూపుల మనం బెరియర్ దనలోన నెంతయుక్. చ॥ కల యిదియెంత వింత మునుగన్నది విన్నది గాదయా రె? భూ వలయములోన న...' 599568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>46 ఇందుమతీపరిణయము. నని బలునాననూని నమితాననయై ధృతి నిల్పలేక క్రొ న్న నవిలుకాని తూపుల మనం బెరియర్ దనలోన నెంతయుక్. చ॥ కల యిదియెంత వింత మునుగన్నది విన్నది గాదయా రె? భూ వలయములోన నిట్లు దనవల్లభుచక్కఁదనంబు వాని నేఁ గలయుట గల్గుమో? నిజముగా ననువాఁడు పరిగ్రహించిన ట్లలవడియుండె నౌర? యని యద్భుతమంది విచారభిన్న యై. క॥ కలలోనైనను నవ్విభుఁ గలయఁగ లేనైతి జెలులకతనజ్ మేల్కో 76 77 వల సె నిఁక నెన్నఁడవ్విభు నిలఁ జూచెద నను విచిత్ర మిదియను మఱియుజ్. 78 క॥ కలలోఁజూచిన నృపునిక్, గలయుడు నేవనిన వట్టికాంతీయగా దే జలబింబితవృకు స్థిత ఫలమాస్వాదింప వాంఛ పడినట్లగ దా• చ॥ ఆని మది సంశయించునహహా యిదియబ్బురమంచు నెంచు న య్యన ఘనసద్గుణోన్నతిఁ దదాకృతి మాటికి సన్నుతించు న మ్మనసిజమూ ర్తియౌ నృపకుమారు మమోహకు గాఁ దలంచు న వ్వనిత నిజంబె మున్మధుని వంతల నెవ్వరు మోర్వ రిద్దరన్ 79 80 81 వ॥ అని యివ్విధంబున నవ్వదూరత్నం బాత్మభవసూత్న ప్రయత్నంబునఁ దనయా త్మయందు దుర్భరంబగు చింతాధరంబు వయస్య నెఱుంగ రాదనియున్న యక్కన్ని య తెఱు గెఱిగియు నెఱుంగనియట్ల తదీయ సఖీ బృందంబులో నమందానందకరవచ స్సందర్భ నిర్జిత మరంద స్యంద యగు సునంద యయ్యి: దువదనతో నిట్లనియె ఉ॥ చామరొ! పిల్వఁబిల్వఁ నొక సారియుఁ బల్క విదేమి నెచ్చెలుల్ వేముఱుఁబల్కరించఁ గడు వేసటఁ జెందెద వేమి యేమి కాం తోమఱిచల్ల గాలికిని సోముని రాకకుఁ దల్లడిల్లె ది ప్లే మొకొఁ వింతవింతవగ యేర్పడె నియ్యెడ నేఁను చూడగ౯ ఉ॥ కూర్పర మంక ముందునిచి కోమల పాణి మెఱుఁగుఁ జెక్కిటల్ జేర్పుచు ఘర్మబిందువులు జిందఁగలేనును మోవి వేడిని ట్టూర్పులు వాడ విన్నఁదన మొందెదవేల? నృపాల బాలకం దర్పురికాఁక సోకిన విధంబిటు గానఁగ నయ్యె నియ్యెడ 82 88<noinclude><references/></noinclude> op9i2hx1kaczsbui4m26eo4kjbkdqzy 104 241284 599569 2026-10-31T06:50:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్యాసము. సీ॥ పాటలాధర? పాటనీటుఁ జూడఁగ వాఁడి గోట వీణియతంత్రి మీట వేమి మమ్మురమ్మని గారవమ్ముగ్రమ్ముకరమ్ము నెమ్మినెమ్మికి నాట నేర్పవేమి యీడుజోడై తోడ నాడ వేడుకఁ బిల్...' 599569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్యాసము. సీ॥ పాటలాధర? పాటనీటుఁ జూడఁగ వాఁడి గోట వీణియతంత్రి మీట వేమి మమ్మురమ్మని గారవమ్ముగ్రమ్ముకరమ్ము నెమ్మినెమ్మికి నాట నేర్పవేమి యీడుజోడై తోడ నాడ వేడుకఁ బిల్చు ప్రోడచేఁ డెంజాడఁ జూడ వేమి కల్కి పల్కులముద్దుఁ గుల్కు చిల్కల కెల్లఁ బొసఁగఁ జక్కెరఁబంచి యొసఁగ వేమి గీ। మేన నెమ్మేనబలు సొమ్ముఁబూన నేమి వెలఁది? క పురపు జందనం బలఁద వేమి సౌమదామకములహార సమితి కురులఁ గుచములు సమర్పవేటికే కోమలాంగి ఉ। నీ కెనయైన రాకొమరునిక్ మరుని నగువాని వింటి వే లోకములందు లేక కలలోఁ గనుగొంటివో యిట్లు దాఁచనే లా? కనకాంగి? ప్రాణపదమైన సఖీమణి నేను గాన మో కోకకుచాలలాను? మదికోర్కె ఫలించు విచార మేటికి గీ। అని సునంద మరందబింద్వధిక మాధురీ ధురీణరస ప్రౌఢి రీతిగులుక 84 85 పలుకుపలుకుల కలరి యక్కలికి వలికెఁ పులక మొలకలు, నెమ్మేనఁదొలఁక నపుడు సీ॥ చికిలివెన్నెలకళల్ చిలుకుచందురువంటి మొలక నవ్వులుగుల్కు మోమువాని జిగితేఁటు లెనయరంజిలు పద్మములరీతి, సమరుచూపులలోచ నములవాని తలిరులు గలకల్పతరు శాఖ లనఁగరం, బులకాంతి దగు బాహు లలరువాని అతను సింగ పుఁజిన్నె రతనంపుగద్దియ, సిరికాను తోడి పే రురమువాని గీ॥ మెఱుఁగుఁజామనచాయ గేమ్మేనివాని, విమల శుభ రేఖ లమరుపాదములవాని రతివిభునివంటి చక్కని రాకుమారు, ఘనుని గలలోనఁ గనుఁగొంటి గలువకంటిఁ 87 చ॥ కనుగొనినంత వింతఁదట కాపడి యేనును జూడఁ జూడ వాఁ డును ననుఁ జూచె నయ్యెడఁ గడు పొనరఁ నవారవిందవీకచోత్పలముల్ క్క నినును తేఁటివాటుల తెగల్ మిగుల బెగ డయ్యెఁబరస్ప రేకు లిం వెదఁజల్లినట్లు చ జిగిమించు కై వడి శా॥ అత్యాశ్చర్యసమన్వితం బనుపశువ్యామోహ మానంద సం పత్త్యాకీర్ణ మనంగ పుష్పశరసంపాతో చ్చల ధైర్యసా తత్యం బయ్యె మదీయచిత్త మెపుడో తన్వంగి? తత్స్వప్న ముక్ బ్రత్యక్షంబుగ జాగ్రదుజ్జ్వలతఁ జూప సంభ్రమంబోందితిక్షా 88 89<noinclude><references/></noinclude> g17h18wz80c9mcbdom2mpik07b299gr 104 241285 599570 2026-10-31T06:50:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '48 ఇందుమతీ పరిణయము. 1 క॥ విను మానృపాలచంద్రుం డనుమానము మాని మోహ మందుచు మది కిం పొనరంగ వింతపల్కులు | దనరణ్ మత్కరముఁ బట్టెఁ దద్దయు వేడ్కర్ 90 గీ॥ కరముఁ బట్టిన సంతోషకరము గాఁగ, కరము...' 599570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>48 ఇందుమతీ పరిణయము. 1 క॥ విను మానృపాలచంద్రుం డనుమానము మాని మోహ మందుచు మది కిం పొనరంగ వింతపల్కులు | దనరణ్ మత్కరముఁ బట్టెఁ దద్దయు వేడ్కర్ 90 గీ॥ కరముఁ బట్టిన సంతోషకరము గాఁగ, కరము మదిఁ బుట్టును స్నేహ కలవవలనఁ గాంకుఁ జెందితిఁ గాని యాఘనుని పేరు, హర్షమలరంగఁ దెలియంగ నడుగ నైతి" గీ। అంత నతఁడేమి దలఁచెనో యాక్షణంబ, కోవిదారధ్వజంబు చేకొని నిజాంతి కమున మెకభృత్యుఁ డరు దేరఁ గ్రమ్మఱుటయు, నపుడు మేల్కంటిఁ జెలులవా క్యారవముల 92 చ॥ అది మొద లానృపాలుని శుభాకృతి కన్నులఁ గట్టినట్లు నా మది వలపించుచున్నయది మారుని రాకకు నోర్వ రాదు గా? మదగజయాన సత్యముగ మర్మముఁ దెల్పితి నీకు ముర్విలో విదితము లౌ ఁగదా, శశిరవి ప్రధి తాన్వయ రాట్చరిత్రముల్ మ॥ అతఁ డేరాజకుమారుఁడో! యెఱుఁగ నమ్మా కొమ్మరో? వానిపై మతి యత్యంత విలగ్నమైనదిసుమీ మద్వాంఛ నీడేర్పుమీ యితరం బెద్ది వచింప నేమి తనప్రాణేశుండు వాఁడేసుమీ యతి వేగంబున వానిచొ ప్పరయు మా? యాలస్య మిం కేటికిన్ చ॥ అనిన సునంద యిందు మతి నాదరణంబునఁ జూచి మందమం నె దనయమృదూక్తులన్ జెలిమి దాకొక నఁ బేర్కొన రానికూర్మి మ్మనమునఁ దోఁపఁ బల్కె విను మానిని? నీకనుమాన మేల? యా జనవరుఁ డల్లసూర్యకుల సంభవుఁ డౌరఘు సూనుఁడే సుమీ క॥ అది యెట్లనఁ దెలి పెద నో, మదవతి? యిక్ష్వాకువంశ మనుజేంద్రులకు జ్ విజతముగ బిరుదు ధరకో, విదారతరుకలితకేతు వితతియె కాదే? క॥ ఆకేతనంబు గల్గిన రాకొమరుఁ డజాఖ్యుఁడతని రావించెద నో రాకేందువదన? యవ్విభు నీకుం బతిఁ జేసె బ్రహ్మ నేర్పరి సుమ్మీ॥॥ ఉ॥ కౌత్సవరప్రసాదమునఁ గల్గినవాఁడు నిజాప్త బంధుతా వత్సలుఁ డైనవాఁడు జనవల్లభరత్న కిరీట కాంతిసం పత్సదలంకృతాంఘ్ర యగువాఁడు క రాసివిఖండి తారిభూ భృత్సముదాయుఁ డంబుధీగ భీరుఁడు రాఘవుఁడంబుజాన నా!! 93 94 95 95 96 97 98<noinclude><references/></noinclude> 15noyvslc41qok57xik6e1cbyxbcxgj 104 241286 599571 2026-10-31T06:50:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(7) ద్వితీయాశ్వాసము. క॥ మున్ను గని వినియు నున్న క్| గన్నులఁ గనుఁగొనినయట్ల ఘన మోహసను భ్యున్నతి నవ్యనృపాలుర, కన్నియలను గోరఁడతఁడు ఘననిభ వేణీ శా॥ ఆరాజన్యకుమారమౌళియుఁ దదీయాత్యం...' 599571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(7) ద్వితీయాశ్వాసము. క॥ మున్ను గని వినియు నున్న క్| గన్నులఁ గనుఁగొనినయట్ల ఘన మోహసను భ్యున్నతి నవ్యనృపాలుర, కన్నియలను గోరఁడతఁడు ఘననిభ వేణీ శా॥ ఆరాజన్యకుమారమౌళియుఁ దదీయాత్యంత సౌందర్య రే ఖారాజద్గుణ వైభవాదు లెఱుఁగంగా నొక్క విప్రో త్తముక్ గారా మొప్పఁగఁ బంపఁ గావలయున కంజాక్షి యటైన వాఁ 13 49 9:2 100 101 డారూఢి న్నినుఁ బెండ్లియాడఁగలఁడ త్యంత ప్రమోదంబునక్ క॥ అని పలికి కలికి యానతిఁ, జని చిలుకలకొలికి యొక్క సదాహ్మణవ ర్యుని ఘను శివశర్మాఖ్యుం। గని రారమ్మనుచుఁ బిల్చి కడువేడుకతో గీ|| అనఘు? కళ్యాణకార్యార్థమై నృపాల సహజసాకేతనగరికి సరగనిన్నుఁ పయన మొనరింపఁ బిల్వఁగఁ బం పెనసిన హర్షమలరంగు నపుడాధ రానురుండు 10 సీ। సీతశోణ రేఖావిచిత్రితోషంబు సురధునీయుత జటాధరము గాఁగ తత భాలభ సిత భాసితచందన త్రిపుండాకు తారుణిమ నేత్రాగ్ని గాఁగ వరచక్ర ఖచిత సౌవర్ణకర్ణవిభూషణములు కుండలి కుండలములు గాఁగ గళహారరుద్రాక్షు బలహారిమణినీల కళహాలహలకంఠ కాంతి గాఁగ్ర గీ॥ మేలిని ర్కా విదోవతి మీఁదిపట్టు పవ్వళిమణుంగు పులితోలు పటిమ గాఁగ తగును శివశర్మ యనుట యీధన్యున కన శివునివలె వచ్చె నవ్వేళఁ జిత్రలీల నవ్వేళఁజిత్రలీల గీ|| అచ్యుఁ ముందుగవిచ్చేయ్యుడని సుమన చేయి నూ సఁగడా ) క్రొంజికిలి తిన్నె, అమరులోపలి కక్ష్యాంతరములు దాఁటి యిందుమతి మ్రోలనిలిచి మహీసురుండు 104 క॥ ద్విజరాజదర్శనంబున | నిజనయనచకోచరములకు నిబిడానందం బు జనింప హృదయపీఠిక | నజరాదర్శనవిలాసమంది చెలం గె ఉ॥ ఆరమణీలలాను రవయందెలు ఘల్లుమనంగ లేచి బం గారపుబొమ్మ కైవడిని గ్రక్కున విప్రునిపాదపద్మముల్ చేరి నమస్కరించుటయు శీఘ్రమె పెండ్లికుమార్త వౌదు వం భోరుహపత్ర నేత్రయని పొల్పుగ దీవనఁజేసె నయ్యెడ 103 105 106 గీ ఇట్లు దీవించి శివశర్మ యిందుమతి సఖీమణుల్ నిల్పునవరత్న హేమపీఠి ఇధివసింపుచు నఘ్యపాద్యాదులొసఁగఁ గైకొనె నితాంతసంతోష కలిత్యుడగుచు<noinclude><references/></noinclude> c9xy066dqzzx6gwdwxndymkywlqzyaz 104 241287 599572 2026-10-31T06:50:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '50 ఇందుమతీ పరిణయము, క। అందపుఁజిఱునవ్వధరము। నం దరు కొత్తంగ మధుర నయతర సూక్తుల్ పొందికవహింప నపుడా। యిందునుతి పురోహితునకు నిట్లను వేడ్కర్ ఉ॥ ఓ రమణీయ సద్గుణగణోదయ? యోశివశర్మ? నీ...' 599572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>50 ఇందుమతీ పరిణయము, క। అందపుఁజిఱునవ్వధరము। నం దరు కొత్తంగ మధుర నయతర సూక్తుల్ పొందికవహింప నపుడా। యిందునుతి పురోహితునకు నిట్లను వేడ్కర్ ఉ॥ ఓ రమణీయ సద్గుణగణోదయ? యోశివశర్మ? నీపదాం భోరుహదర్శనంబు ఘనపుణ్యవశంబున గల్గె నోకృపా వారిధి? నాదుస్వప్నమున వచ్చే మెకానొక రాజనందనుం డారమణీము మోహరు సెయార మయా రెడ్డి నుతింపఁ జెన్నగ ఉ॥ ఆరసికావతంస మజుఁడంచు సునంద మనంబులోనఁ దా నారసి తెల్ప నాహృదయ మన్విభుజేరె భవత్సుధీచమ త్కారము నాపయింగులుగు కారుణికత్వ మెలర్ప కూర లెం తే రఘుసూనునిం గని మదీయవిధం బెఱిఁగించి రాదుగుజ్ 108 109 110 111 112 క॥ నావుడుఁ బరమోత్సాహస, మావి విర్భావస్ఫురన్ని జాంతఃకరణుం డై విప్రవరుండనియె నృ॥ పావరజామణికి మిగుల హషణం బెసఁగజ్ శా॥ ఎంతేఁ దావక పూర్వజన్మసుకృతం బీజేఅ నా నెమ్మదిక్ సంతోషించి నీదు భాగ్యమునకు జంద్రాననా! మేదినీ కాంతాగ్రేసరులఁదు నయ్యజునితోఁ గంతు వసంతున్ నిశా కాంతాకాంతు జయంతు సాటియన శక్యంబౌనె శాతోదరీ ఉ॥ మంచిదికొమ్మ? యీనృపకుమారుని పాలికిఁబోదునమ్మ టించి శుభంబు నీకిదె ఘటించెద బంగరుబొమ్మ? నిన్ను వ ర్లించి యతండు శీఘ్రమె వరింప నెనర్చెద ముద్దుగుమ్మ ని శ్చంచలత మదుక్తి సహజమ్ముగ నెమ్మది నమ్ము నెమ్మిగర్ క॥ అనిపలికి కలికి బహుమతి, ఘనమతి ననుమతి యొనర్పఁగా మోదముతో వనితామణి వీడ్కొని య య్యనఘుడు నిజగృహముఁజేరి యాత్రోన్ముఖుఁడై 114 సీ|| వలిపె నీర్కావిదోవతిఁ జుట్టి శిరముపైఁ బూన్చినశాస్త్రైక పుస్తకంబు 11 పా దావళి ముడిపట్టుదోవతి దేవపూజాపేటిఁ గలమూట చంక తాళి వేలిమి సమిదక్రోవియు వేణుదండంబు వలకేల డాలీను వ్యజన మొకటి యురమున రుద్రాక్ష,సరములు ముంజేత జపమాలిక యుదాల్చి సత్వరముగ 113<noinclude><references/></noinclude> ny71oix6xg2qf06ks8au8atikcydwvc 104 241288 599573 2026-10-31T06:51:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము. 51 గీ॥ తండులాదిక తామ్రపాత్రములతోడ నెసఁగుసంచియు నగల బొక్క సముదాల్చి, వెంటశిష్యుండు చనుదేర విప్రముఖ్యుఁడజునిఁజూడ నయోధ్యకు సరిగెఁనంత 115 మ॥ చని యవ్విపుడు కా...' 599573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము. 51 గీ॥ తండులాదిక తామ్రపాత్రములతోడ నెసఁగుసంచియు నగల బొక్క సముదాల్చి, వెంటశిష్యుండు చనుదేర విప్రముఖ్యుఁడజునిఁజూడ నయోధ్యకు సరిగెఁనంత 115 మ॥ చని యవ్విపుడు కాంచెఁ గాందనకనత్సౌ ధాగ్రజాగ్రన్మణీ ఘనకాంతిచ్ఛల శక్రకార్ముకయంతా కాశా కాశాగ్రజీమూతభం జనకృత్కేతనజాతనూతన మరుఙ్ఞాతంబు కేళీవనా వని యౌన్నత్యతిరస్కృతామరతరు వ్రాతంబు సాకేతముక్ క॥ ఆరీతి గాంచి భూసురుఁ। దారఘునందనునినగరి కరిగి తదీయో దారమణిఖచితగృహళ్ళం, గారము వీక్షించి వేడ్క గడలుకొనంగన్ సీ|| ఔర? హీఠాధార తోరణోత్తంభిత స్ఫాటిక స్తంభ శుంభన్ని రూఢి బాపు? రత్నకలాప గోపురస్థితశాత కుంభకుంభప్రభా జృంభణంబు మేలు జాలక జాలకీలిత శైలభిన్నీ లోపలోజ్వల నిబిడదీప్తి వింత! సంతతచంద్ర కాంత కాంత నిశాంత సంతత్యనంత నితాంతకాంతి గీ॥ మాయురే! భూరిమహనీయమణిని కాయ, హాటకవి శంకటకవాట పాటవంబు లని మనంబున వెఱఁగంది హర్ష మంది రఘునృపకుమార వరుహజారమున జేరి ఉ॥ చేరి పదారిత రాంతర విచిత్రము లారయుచు సభాముఖ ద్వారమునందు శిష్యుఁడును దాను నిలంగనిపోకుఁ పోకు డె వ్వారలు మీరు వింతవగ వారని భీకరవృత్తిఁ బల్కుదౌ వారికుతోడ భూమిసురవర్యుఁడు వల్కెఁ బ్రగల్భ, వైఖరిన్ 116 117 118 119 Ā|| హితులము విదర్భరాట్పురోహితుల మస్మదాగమన కార్యమజునిక ల్యాణ హేతు వతనికృప గల్గ మాకుఁ గల్యాణలాభ మొనరు నీకును బహుమాన మొనరునిపుడు 120 క॥ నావుడు దౌవారికవరుఁ| డావిధమంతయును దెల్ప నజుఁడాధరణీ దేవుం దోడ్కొని రమ్మని నేవేగను బనుప నతఁడు వేడుకతోడన్ క॥ రా రమ్మనుటయు విప్రం డారూఢి న్వివిధభూషణాంబరయుతుఁడై చేరఁ జను దేర రాజకు మారుం డత్యంతముదిత మానసుఁడగుచున్ సీ॥ గద్దియడిగ్గ-చోఁ గళుకు బంగరురత్న గండ పెండేరంబు ఘల్లు మనఁగ పా వరవైచుచో భౌమాక రాంచన్మ ణీకంకణాళి ఘణిల్లు రనఁగ 121 122<noinclude><references/></noinclude> jzp1s1qzqkrwiw2tevhq56bfbbpucal 104 241289 599574 2026-10-31T06:51:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '52 ఇందుమతీ పరిణయము. పాదుకల్ మెట్టుచోఁ జటు వేత్రధర సౌవి దల్ల సాహోధ్వనుల్ ఘోల్లుమనఁగ సిX వేగ జారుచోఁజి కిలిసంపగి పూల జల్లు తేనియ పెల్లు చిల్లు మనఁగ గీ|| నల్ల నల్లన నరిగి తదంఫ్ర...' 599574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>52 ఇందుమతీ పరిణయము. పాదుకల్ మెట్టుచోఁ జటు వేత్రధర సౌవి దల్ల సాహోధ్వనుల్ ఘోల్లుమనఁగ సిX వేగ జారుచోఁజి కిలిసంపగి పూల జల్లు తేనియ పెల్లు చిల్లు మనఁగ గీ|| నల్ల నల్లన నరిగి తదంఫ్రియుగళి, కర్థిఁ బ్రణమిల్లి యర్ఘ్యపాద్యాదు లొసఁగి కనకమయ పీఠమున నుంచి గారవించి, హితనయమృదూకు లెనయంగ నిట్టు లనియె॥ క॥ ఏయది విశుభనామం । బేయెడ నుం డిటకు మీరలే తెంచితిరో 1 యేయది కర్తవ్యంబు మ దీయమనోభీష్ట మిఫ్టు తీరియెలర్ప 1 క॥ మీ వంటివి ప్రముఖ్యుల సేవించుట మమ్ముబోఁటి క్షితినాధులకు జ్ భావిశుభకారణం బౌ | గా వేరే వేఁడఁదగిన కార్యము గలదే వ॥ అనిన నమ్మహీసుకుండు రఘునందనున కిట్లనియె. 124 125 126 128 గీ॥పేరు శివశర్మ యండ్రునజ్ బృధివిజనులు, కుండినపురంబునం దుండి నిండు వేడ్క నిన్నుఁ బొడఁగాంచ వచ్చితి నృపకుమార, యనిన ధరణీసు రేంద్రుతో ననియె నతఁడు మ|| ధనధాన్యాదిసమ స్తవస్తువులచేఁ దద్దేశ ముప్పొంగు నే? వనితాపుత్రపురోహితా ప్రసచినవ్రాతంబుతో భోజుఁడుజ్ జనుల సత్కరుణాధురీణశుభ వీక్షా రూఢిరక్షించు నే? తనతోఁబుట్టువ యైనయిందుమతి కుద్వాహంబు గావించు నే? క॥ వినియుందు మిందుమతి న వ్వనజాననరూ పసుగుణవై భవగరిమల్ గనియుండుదురే యన య | జనవరసుతుతోడ విప్రచంద్రుం డనియెజ్ క॥ వినుము రఘురాజనందన | యనుదినముక్ భోజరా జహర్నిశమును దా నిరుజకుఁ దగుమనుజవిభుం | గనినప్పుడె పెండ్లి సేయఁగాఁ దలఁచి మదీక్ . తెలియుచున్నాఁడు భూపాలకులఁ దదీయ, సోదరియు నీదు సౌందర్య శుభ గుణప్ర భావముల్ విని మోహవిభ్రాంతి నిటకు, రాయభారంబుఁ బంపై భూరమణ తనయ క॥ ఇలలో మఱియుం గలజగ। ములలో నలరాజవదనఁ బోలినచానం గీ॥ । గలలోననైనఁ గానం గలలో హేయనగ మెరుగు కైవడిఁ దనరుక్ ఉ॥ కప్పురగంధి యాధరణికాంతతనూజ నృపాలచంద్ర? పి న్నప్పటనుండియుజ్ జెలువ మందిన చందము లెన్న శక్యమే యప్పరమేష్ఠి కైన విను మైనను నేర్చినరీతి దెల్పెద ముప్పిరిగొన్న వేడ్క మది ముచ్చట లెచ్చఁగ సావధానత 129 130 182 188<noinclude><references/></noinclude> lsu3xh0nosu3q40bi8exrutkntm1vcl 104 241290 599575 2026-10-31T06:51:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము. శా॥ ఈభోజాధిపుతండ్రి భోజుఁ డవ నెంతే మున్ను రంజిల్లఁగా నాభూమీశ్వరుఁ డేలెఁ గుండినపురం బానంద సంధాయియై భూభామివ్యధిక ప్రహర్ష గరిన బొల్పొందంగా దౌహృద శ్రీభాగ...' 599575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము. శా॥ ఈభోజాధిపుతండ్రి భోజుఁ డవ నెంతే మున్ను రంజిల్లఁగా నాభూమీశ్వరుఁ డేలెఁ గుండినపురం బానంద సంధాయియై భూభామివ్యధిక ప్రహర్ష గరిన బొల్పొందంగా దౌహృద శ్రీభాగ్యోన్నతిఁ దత్సతీమణియు భాసిల్లెజ్ నవీన స్థితిక్ ఉ॥ చిట్టుము లంకురించె జిగి చెక్కుల తెల్పు నటించెఁ గోరి కెల్ మట్టు దొరంగా నెన్నడల మాంద్యవిధంబు చెలం గెఁ గూర్కులోఁ బెట్టి గమించె నెన్నడుము పెద్దతనంబు వహించె వేవిళుల్ దట్టములై జనించె నిటు తామర సాక్షికి నాఁడు నాఁటికి మృత్సౌరభముల్ క ॥ చూచుకములందు సెంతయు మేచకరుచి మించెఁ జాల వాచవులై తగి బడలిక, ప్రాచుర్యము నెందె నొడల భామామణికిన్ చ|| అలరిననిండు ప్రేమమునఁ బ్రాణవిభుండు మమోరధంబు త్ఫలత వహింపఁ జేయఁగ ముదం బలరజ్ సుఖలీల నుండి ప్రొ ద్దుల నెలఁ జొచ్చునంతట వధూవణి పుత్రికఁ గాంచె వేడుకన్ లలితమసూజ్ఞమూర్తి శుభలగ్నమునజ్ హృదయంబు రంజిలక్. సీ॥ అలపాల వెల్లిజాబిలి రేక యుదయించి నానాఁట రహి గుల్కు నయము గాంచు తళ్ళుము త్తెపుచిప్ప దనరారె మౌక్తికం బభివృద్ధిఁ జెందిన యంద మంది 9 గనియందు వెలసిచక్కనిరత్న పుశలాక యంతంత డాల్మేంచు ననువు గాంచి కల్పవృక్ష సునందుఁ గల్గు ప్రసూనంబు సద్వాసన నెసంగు చందమంది గీ|| బాలభోజవధు టిగర్భమునఁ బుట్టి విస్మయముమీఱ నెంతయు వేడ్కఁ బెరిఁగి దినదిన ప్రవర్ధమాన రేదీప్యమాన దివ్యకళ లెల్ల దిక్కులఁ దేజరిల్ల ఉ॥ చందురువంటి నెమ్మొగము సౌరు చెలంగిన ముద్దు పట్టికి బొందికమీఱ భూవరుఁడు పుణ్యదినంబున వైభవంబు చె న్నొంది ధరామ రేంద్రుల శుభోన్నత వాక్యము లుల్లసిల్లఁగా నందము మీఱ నిందుమతియ దగు పేరొనరించె వేడుకన్ ఉ॥ చొక్క పురత్న పుందళుకు సోయగపున్నెర మేల్మితొట్లలో, మక్కువనుంచి తేటవగమాటలు నీటెనయజ్ సువర్ణస 53 184 135 186 137 188 189<noinclude><references/></noinclude> hy32j1722ugltr2ejnahjt7kl0ppas8 104 241291 599576 2026-10-31T06:51:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '54 ఇందుమతీపరిణయము, మ్యక్కరకంకణ ధ్వనులు మార్మలయం గొలుసుల్ గదుల్చుచుకో జొక్కుచు రాజనందనకు జోలలు పాడుదురంగ నామణుల్ సీ॥ నిద్దంపుబం గారు మద్దికాయల డాలు పాలబుగ్గలమీఁదఁ గేళిస...' 599576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>54 ఇందుమతీపరిణయము, మ్యక్కరకంకణ ధ్వనులు మార్మలయం గొలుసుల్ గదుల్చుచుకో జొక్కుచు రాజనందనకు జోలలు పాడుదురంగ నామణుల్ సీ॥ నిద్దంపుబం గారు మద్దికాయల డాలు పాలబుగ్గలమీఁదఁ గేళిసల్ప రా రేక నుదుటి పై రత్నాలకొండళ్కు రావి రేక బెడంగు రహిఁజెలంగ తీరైనగళమునఁ దోర మైనకడాని జాళువా పులిగోరు తూలియాడ నును లేఁతతమ్మితూఁడనఁ బొల్చు సందిటికడ వన్నె తాయెతుల్ కళలుమీఱఁ గీ గళుకుపొంబెళ్కు చందురు కావిజిలుఁగు పావడమెఱుంగు చిన్నారి పైఁడిసోగు గిలుకుటందెలబలురవల్ వలనుమీఱఁ దప్పుటడుగుల నృపపుత్రిదవ రెనంత ఉ॥ తద్దయుఁ దల్లిదండ్రులు ముదంబునఁ గౌఁగ్రిటఁజేర్చి చెక్కిళుల్ ముద్దిడుకొంచు గారవపు ముచ్చట ప్రోది యొనర్ప దాదులే ముద్దియ లెయ్యడ నెనరుఁ బూనుచుఁ బెంప నృపాలపుత్రి బల్ సుద్దులముద్దు ముద్దువగఁ జూపుచు రంజిలె నాఁడు నాఁటికిక్ సీ॥ ఒక వేళ రత్నాలచకచకల్ వెదఁజల్లు బంగారుతళ్కు మేల్బంతి గొట్టు యొక సారి మిక్కిలియొయ్యారి వగ మీటి ముద మొప్ప దాఁగిలిమూఁత లాడు యొక పరి యానంద ముప్పొంగఁజెలరేఁగి మెప్పుచువెన్నెలకుప్ప లాడు సెకమరి గెల్పొందునురులీలఁ దనరుచుఁ గొమలతో వామనగుంట లాడు 1 గీ॥ దోయముల్ సరిబేసులు దొరయు నాల్గు, గంబములయాటలచ్చనగండ్లు మొదలు గాఁగ శైశవగరిమ శృంగార మలగ, బాలికలతోడ నాడు భూపాలపుత్రి క౧ భావ్యజపత్నీ భావము | భవ్యగతిం దెల్పులీల బాలామణి దా నవ్యతరగీత సాహి త్యావ్యయమహిమక్ దనర్చె సద్భుతరీతి చ॥ రుచిరతరార్థగుంఫనము రూఢిఁ దగ మకరంద మాధురీ విచికల సౌరభ ప్రతిభ విస్తరిలక్ ధ్వని యానలంక్రియా ప్రదయ మెలర్ప నిందుమతి బంధుర ధార చెలంగ సాహితీ రచన యొనర్చు నాశుకవిరాజముణుల్ తనవాక్కు లెన్న CXE క॥ ఈరీతి వివిధవిద్యా / పారీణతఁ దనరి యానృపాలప్రియ పు త్రీరత్నము గురుజనశి | ఔరూఢిక్ వెలయు మిగుల నంచి 140 141 142 143 144 145 146<noinclude><references/></noinclude> 2e45gp18hzkjjxb9z0nk2qw3ja7xv0o 104 241292 599577 2026-10-31T06:51:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్యాసము. 55 సీ|| కూఁకటివేణితోఁ గురులు గూడుకొనంగ మేలినిద్దపు మేను మెఱుఁగెసంగ చిన్నారినగు మోముజిగి వింత కళఁ జెందఁ దళుకుఁగన్నులో కింత బెళుకుఁ బొంద మగరూపుఁ గన్న నెమ్మ...' 599577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్యాసము. 55 సీ|| కూఁకటివేణితోఁ గురులు గూడుకొనంగ మేలినిద్దపు మేను మెఱుఁగెసంగ చిన్నారినగు మోముజిగి వింత కళఁ జెందఁ దళుకుఁగన్నులో కింత బెళుకుఁ బొంద మగరూపుఁ గన్న నెమ్మది గొంకువగ మీఱ తేటమాటలఁ గొంతతేనె లూర వా తెర కెంజా యవగ మాధురి వహించ (ప) మొలక చన్ను లనిగ్గు మొనసిమించ గీ॥ నడలు గులు కంగన గారున ల్పెసంగఁ, గటి విజృంభింప నణఁకువ గానిపింప నలవిదర్భనృపాల క న్యాలలాను, కద్భుతంబుగ యౌవన మంకురిం చె గీ॥ చికిలి గాంచిన మదనుని చేకటారి, మెఱుఁగువగ మించు బంగారు మెఱుఁగుబొమ్మ యామనిఁ దనర్చు పూఁదీఁగె యనఁగ వెలసె, నిందమతి యౌవ్వనప్రౌఢీ నెనయు ఉ॥ రామశిశుత్వనా శిశిరర్తువు బోఁ దగ యౌవ్వనాఖ్య చె త్రామితలీలచేఁ దనుల తాంచిత పల్లవకోరకాళి రే ఖామృదుగుచ్ఛమాధురస గౌరవముల్ గనుపట్టె నట్టిచో భూమివరాగ్రగణ్య? మముబోఁటులకు న్ను తియింప శక్యమే క॥ ఆరమణీమణిసొబగే, భూరమణులకన్నెలందు మును విన్నది గా దారామచక్కఁదనమో॥ శ్రీరామకునైనఁ గలదె చింతింపఁగన్ 117 నపుడు 148 149 150 గీ॥ రహిఁ బ్రవాళాఖ్యవిద్రుముప్రౌఢీ మహిని, మనకు సమమనియ మ్యోన్య మైత్రి చిగురుఁ బగడమును దశ్పదద్వయప్రభకు నెదికి, ధరణి నాకులగతిని ఛిద్రమును బొందె 151 సీ॥ తొలుదొల్తఁ గలతమయలరురీతి దొరంగి కలమగర్భములు కొందల వడంగ తలచూప వెఱిచి యెంతయు భీతిమకరికల్ వనరాశి నడుమును మునిఁగి యుండ అగ్గికాఁకలఁ జెంది యపరఁజి కాహళుల్ దొరలవాకిళులందు మొఱలిడంగ గిరిదరికాననాంతర ధరాస్థలులందు సలిల వేణికలు వంకలువడంగ గీ॥ మెఱుఁగుతూణీరములు మహీవరుల వెనుక, పార్శ్వములఁ డాఁగియును శరపాళిపాలు గాఁగఁ జేసి చెలంగునక్కంబుకంఠి, యొఱపుమీఱిన జంఘికా యుగళ మనఘ 152 చ కుచములతో నెదిర్చి మునుకుంభము లంకుశబాధఁ జెందఁగా సుచరితయారు లేఁదొడలుఁ జూచుట దప్పని దంతికేలు వో మచలన నైజ వైఖరి నమస్కృతి సేయఁగ నే సమంచిత వ్యో ద్రుచి కనిన ట్లనంటి ఫలధూశ్చలనక్ సతిఁ జెందు నెంతయుక్ 153<noinclude><references/></noinclude> hewdv63f2ewee5h95oahxzxalethjr1 104 241293 599578 2026-10-31T06:51:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '56 ఇందుమతీపరిణయము. మ॥ కటిచక్రాకృతి మీఱుఁ బొక్కిలి సుధాకాసారము జీరు మీఁ దటినూ గారు సుమాస్త్రమౌర్విసుషనూ దగ్పోన్నతిం గేరుఁజెం గట లేఁగౌను మృగేంద్రశాబక వలగ్న స్ఫూర్తి తోఁ బో...' 599578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>56 ఇందుమతీపరిణయము. మ॥ కటిచక్రాకృతి మీఱుఁ బొక్కిలి సుధాకాసారము జీరు మీఁ దటినూ గారు సుమాస్త్రమౌర్విసుషనూ దగ్పోన్నతిం గేరుఁజెం గట లేఁగౌను మృగేంద్రశాబక వలగ్న స్ఫూర్తి తోఁ బోరుఁ ద త్పటువతో జయుగంబు జక్కువలమీఁదం బారు దీరు న్నృపా క॥ కెందమ్ములొ? చిగురాకులో?! సుందరిహస్తములు కానిచో బాహువులో పొందామరతూండ్లుక్ బూ వుందీవియ లంచు సత్కవుల్ పొగడుదు రే క॥ వర తారహారబంధుర, తరమో తరళాక్షి గళము దరముం దరముం గరముక్ గ్రముకములసము, త్కరము గావించు ఖండఖండంబులు గ చ॥ ఎన యగు పెట్లు కెంజిగి వహించినయంతనె కెంపు విద్రుమం బును గఠినంబు లౌట మృదువుల్ గద దాసనముల్ కిసాలముల్ దిను సవ దీటు గాఁ గవియుఁ దియ్యదనంబును సౌరభంబునుజ్ గనమి లతాంగి మోవికి జగత్రయిదీటకువస్తు వెద్దియో 154 155 156 157 159 గీ॥ అనఘ సందియ మేల యవ్వనితమోవి, గెంజిగియు మార్దవంబును గీలుకొనుట నునుపు దనరుట దొండపండనఁగ వెలయు, నమితమాధురి నమృతంబె యనఁగఁ దగును॥ క॥ విధి దన పేరిటివినుమన్మధతాపం బెనయకుండ మందని నిల్వజ్ సుధ గుల్కు కెంపుగ్రో వన నధరం బలరు లతాంగి కనఘుచరిత్రా క॥ కులుకుజ్ ముత్తెపునుగ రా॥ తళుకుందాడింబ బీజతతి బళిబలిరా? పలువరుసచక్కఁదన మే। పలువరుస మెచ్చ వలయు బాలామణికి౯ ఉ॥ చీరినఁ బాలు జాఱునునుఁ జెక్కులు శ్రీలకు శ్రీ లొసంగు సిం గారపువీను లిందునిసగమ్ము సగ మ్మొనరించు నెన్నో సల్ మారునివిండ్ల సౌకు పలుమాఱునుమీ అడిఁ కన్ను బొమ్మ కైరవగంధికే తగును గాక మఱవ్వతెకైనఁ గల్గు నే॥ మొ ఉ|| కొందఱుతమ్మిపువ్వనఁగఁ గొందఱు పున్నమచందురుండు నాఁ గొందఱుమించుటద్ద మనఁ గోమల సౌరభముల్ మ మ సూదృగా నందకళాస్దితుల్ పెరయ నిల్వగుతళ్కులు గుల్కు నట్టియా చందనగంధిముద్దునగు చక్కని మోము చెలంగు భూవరా॥ 160 161 162<noinclude><references/></noinclude> cgl6hg79jhjr3or1kpd8en490ozt30q 104 241294 599579 2026-10-31T06:51:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము. 57 గీ॥ కలికిక గ్జాంత నేత్రయుగ్మమున కలికి చెలిమి రాజీవశబ్ద ప్రసిద్ధివలన సబ్దమీనంబు లొండు జలాధిరము | గలిగియును బోర లేక భంగములు నెన సె 168 క॥ హాటక తిలకుసుమాకృత...' 599579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము. 57 గీ॥ కలికిక గ్జాంత నేత్రయుగ్మమున కలికి చెలిమి రాజీవశబ్ద ప్రసిద్ధివలన సబ్దమీనంబు లొండు జలాధిరము | గలిగియును బోర లేక భంగములు నెన సె 168 క॥ హాటక తిలకుసుమాకృతి | పాటచ్చరలలితరీతిఁ బాటిల నెపుడుజ్ కో పేరు పెట్టినట్లా పాటీర సుగంధి వాస భాసిలు ననఘా! 1 164 సీ॥ మఱిమఱి పురి విచ్చె మాయూరపించిక, యపయశశ్రీఁ జెందె నంబుజంబు చరులఁ ద్రిమ్మరఁ జొచ్చెఁ జామర వ్రాతంబు, జలమధ్యమున నుండె శైవలంబు కలఁగి భంగము నొందె గమలా ప్రజావారి, వాగురుల్ గాణభావంబు నొందె భూమి క్రిందుగఁ బాఱఁ బొరిఁ బొరిఁ గురు వేరు, తిమిరంబు గుహలలోఁ దీలువడియె గీ॥ తేంట్లు వనపాళిపా లయి తిరుగఁ దొడఁగె | నీలములు నీరసము లయ్యె నిఖిలదిశల నల్ల నల్ల మొయిల్ వెల్లనగుచుఁ జనియె | జలజలోచన నెరులకు సాటిరాక క॥ కోరకములు నఖరములు చ కోరకములు నేత్రముల్ లకుచములు కుచముల్ సారసదళాయతేక్షణ | సారసరససూక్తి మధుర సారస మనఘా క॥ కలరవకోకిలవీణా | కలరవముల గెలుచు నార? కామినివదనం బెలనాగముద్దునడకల | కలనాగములైన సాటి యగు నే తలఁప లా ఉ॥ ఆనగుమోముచక్కఁదన మా తెలిగన్ను లతక్కు చెక్కు లా మేని మెఱుంగు లాసొగసుమించిన సి బ్బెపుగబ్బి గుబ్బలా కౌను హెుడంగు లానడలఁగల్గినతిన్న ఁదనంబు లెన్న నే మానినియందుఁ గాన మనుమానము మానుము మానవాధిపా సీ|| పాణిప్రవాళ సంభరిత ప్రవాళ మై, నఖరుచుల్ తంత్రుల నాట్య మాడ గీలుకొలుప 165 166 167 168 అనురాగ మొనరఁ దా ననురాగమునఁగాక, కెమ్మోవి రాగమ్ము శ్రుతులు తా మెనరఁగూర్చుటె కాక కనుదోయి, చూపులు బెళ్కుచు శ్రుతుల నంట తాళగతుల నేర్పు దలఁజూపుటయె కాక, తాళవృత్తత కుచద్వయము దాల్ప గీ|| వాణిచందాన నానటత్పాణికటక చటులకంకణగణ మనస్వన మెసంగ వివిధన్ఫుదు తాన తాన ప్రవీణ యగుచు | వీణె వాయించు నెల నాగ వేడు కలర 169 క॥ అలలోలాయతలోచన | యిలలో సరిలేనినీదుశృంగారకళల్ కలలోఁ గ నె రాగరసో । జ్జ్వలలోలత నేత్రములకు సౌఖ్యంబొసఁగజ్ 170<noinclude><references/></noinclude> f4xwdby80p8xpf7fof87c818ez5pxjt 104 241295 599580 2026-10-31T06:52:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '58 ఇందుమతీ పరిణయము. సీ॥ కని యంతలోనె 'మేల్కని దృఢప్రేమతో, నీమీఁద నిల్చెమో నెమ్మనంబు కోరికల్ చిగురింపఁ గొమ్మ యంతంతకు, భవదీయగుణములఁ బ్రస్తుతించె నిదుర కంటికి రాక నెమ్మేను గృశ...' 599580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>58 ఇందుమతీ పరిణయము. సీ॥ కని యంతలోనె 'మేల్కని దృఢప్రేమతో, నీమీఁద నిల్చెమో నెమ్మనంబు కోరికల్ చిగురింపఁ గొమ్మ యంతంతకు, భవదీయగుణములఁ బ్రస్తుతించె నిదుర కంటికి రాక నెమ్మేను గృశియింప నితరవస్త్వాకాంక్ష నెనయ దయ్యె నెడఁద లజ్జాభరం బెడలంగఁ దాపంబు', మొనయ నెంతయు బలు మూర్ఛఁ జెందె గీ॥ నిందుమతి యేమి దెల్పుదు నందుఁ గొంద। తిందువదనలలో భీతి గ్రందుకొనఁగ సందడింపుచు శైత్యోపచారవిధులు | సరగ ననరింపఁ దెలి వొందె జనవరేణ్య క॥ వలవంత నెమ్మనంబున | బలవంతం బైన మదన బాధిత యగుచుక్ వల పెంతయుఁ జింతిల్లఁగ , నలకాంత వినిశ్చలాంగి యయ్యెక్ శయ్యక్ 3 172 గీ॥ లతిక నుదయించుకోరక ప్రతతి యనఁగ | తనువున శ్రమాంబుబిందువుల్ దనియఁ గంప మెనయఁ బులకాంకురమ్ములు మొనయ గద్ద ॥ దస్వనంబునఁ గన్నీరు దార్కొ నంగ | ఉ॥ ఉన్న యెడ దదీయ సఖి యోర్తు సునంద యనంగఁబ్రౌఢిమజ్ గన్న మిటారి తద్విధము గాంచి ననుఁ బిలుపించి సూర్యవం శోన్నతుఁ డౌనజుండు మహిమోజ్జ్వలుఁ డన్నరనాధమౌళితోఁ గ న్నె విధంబు దెల్పుమనఁగా నినుఁ గానఁగ వచ్చితి నృపా చ|| అలరఁద్రికాల వేదిని నయజ్ఞ సునంద నిజాత్మ నిఁదును త్యళిక చ నీదు భామిని సబ్జభవుం డొనఁ గూర్చుటల్ కడుం దెలిసి తదీయరూపగుణధీవిభవఁబులు నీ వెఱుంగఁగా a వలె నని పంపెనన్నిటు ధ్రువంబుగఁ గైకొను మానృపాత్మజ సీ|| అల్ల శ్రీరామ నీకతివయై తగు నీవు, పురుషోత్తమస్ఫూర్తి మెఱయుకతన ఆసర్వమంగళ నీసతి యా నీవు, రాజశేఖరుడవై ప్రబలుకతన ఆమంజువాణి నీ భామినియౌను నీ, వజుఁ డనువిఖ్యాతి నలరుకతన అల్ల పద్మిని నీకులాంగన యౌను నీ విన, సంజ్ఞఁ దేజంబున నెనయుకతన గీ॥ ఆమహారంభ నినుఁ జెంద గర నీవు, రాజరాజకుమారత రహి వహింపఁ వా గళుకుపదియాఱువ న్నె బం గారుతోడ మిన్నఁ గూర్చినచందాన మేదినీశ శా॥ నీ రమ్యాకృతి నెమ్మదిక్ దలఁపుచు నిద్రావిహారంబు హారంబుక్ వెగటై మనోభవశర వ్యాకీర్ణ ధారాహతిక్ 174 175 176<noinclude><references/></noinclude> k9qaqzb94lx47o0uxpca0lkc6twpfu5 104 241296 599581 2026-10-31T06:52:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము. దోరంబౌ కనునీరు చన్ను గవయందు జాతి జాల్వారఁ గ న్యారత్నంబు ప్రసూనతల్పమునఁ దాపాక్ వెసక్ దూలెడ్జ్ క॥ అనుచు శివశర్మ పలికిన యనుపముకళ్యాణ హేతు వగువాక్యంబుజ్ వ...' 599581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము. దోరంబౌ కనునీరు చన్ను గవయందు జాతి జాల్వారఁ గ న్యారత్నంబు ప్రసూనతల్పమునఁ దాపాక్ వెసక్ దూలెడ్జ్ క॥ అనుచు శివశర్మ పలికిన యనుపముకళ్యాణ హేతు వగువాక్యంబుజ్ విని యా రాజకుమారుం | డనియెజ్ వినయప్రవీణ హరోక్తులతోక్ ఉ॥ ధన్యుఁడ నైతి నీకరుణ దాక్కొన నోధరణీసు రేంద్ర! య క్క.న్యను మోహరాకృతి సుఖస్థితి నామది నిల్చె నింక నే వవ్యవృసాలపుత్రికల నాత్మఁ దలంప శుభస్యశీఘ్రముక్ మాన్యవచఃక్రమంబున సమర్పుము తద్రమణీల లామముజ్ ఉ॥ సోమరి చల్లగాలికిని సూనశరాస్త్రజకిలికి సుధా ధామకళాలికి౯ బరభృతస్వనపాళికిఁ గీరశారికా కోమలకంఠరావములు గూర్చుహళాహళికి మదాళికిజ్ నామదిలోన దాళఁ గలనా లలనామణి వేగఁ గూర్పుమీ మ॥ శ్రవణానందము గాఁగ విందువతి రాజద్రూపలావణ్యముక్ భవదీయోక్తుల వింటిఁ దత్సదృశతా పద్మాయతాక్షుల్ దీపిక్ భువి నప్పన్నగలోకమందు నయినం బోలింపఁగా లేరటం చు వితర్కించితి నాకొసంగునె భోజుండక్కు మారీమణిజ్ మ॥ అన నాభూసురవర్యుఁ డిట్లనువరేంద్రా? సంశయం బేమి భో జనృపాలుండు స్వయంవరంబునకు నుత్సాహంబునక్ బిల్వఁబం పు నిను౯ శీఘ్రమె నిక్ వరించఁ గల దప్పూఁబోఁడి వేడ్క మదీ యన వాశీర్వదన ప్రభావ మిది సత్యం బంచు నూహించుమీూ ఉ॥ తాళఁగఁ జాలవేని వనితామణిఁ జూపెదఁ జూడు మంచుఁ గ్రో మ్మేలిమిపల్క పైఁ దనకుమించఁ దదాకృతి వ్రాసి చూప రా చూలి మహాద్భుతం బెనయఁ జూచి ముదం బెసఁగత్ సుగంధతాం బూలదుకూలదివ్యమణిభూష లొసంగెను నిప్రమాళికి శా॥ ఆరీతి బహుమానలీల బుధవర్యా! పోయి రమ్మన్న సూరిశ్రేష్ఠుఁడు లేఁతనవ్వొలయ నచ్చో వాసె రాసూనుఁడుజ్ •59 177 178 179 180 181 18 188 2<noinclude><references/></noinclude> m82cpgs0y52zdwhv1ppnvu3wwiij0ar 104 241297 599582 2026-10-31T06:52:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '60 ఇందుమతీ పరిణయము, నారీరత్నము నెమ్మది దలఁచి భిన్నం బైనమో మొప్పఁ గాఁ దే రెజ్ మారుఁడుపూవుటంపరగముల్ 'తెంపొప్పఁ బై గుప్పఁగ ఉ॥ స్రుక్కి విరాళి జాలిఁ బడుచుక్ ధరణీసురవర్యుఁ డక్క...' 599582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>60 ఇందుమతీ పరిణయము, నారీరత్నము నెమ్మది దలఁచి భిన్నం బైనమో మొప్పఁ గాఁ దే రెజ్ మారుఁడుపూవుటంపరగముల్ 'తెంపొప్పఁ బై గుప్పఁగ ఉ॥ స్రుక్కి విరాళి జాలిఁ బడుచుక్ ధరణీసురవర్యుఁ డక్కటా యెక్కడనుండి వచ్చెనలయిందుమతీ సతిసద్గుణావలుల్ చక్కఁదనంబు లేమిటికి సన్నుతిఁ జేసెఁ దదీయరూపము గ్రక్కున వ్రాసి చిత్రఫలకంబు మొసంగునె ప్రేను మీఱగన్ వ॥ అనుచుఁ దత్ఫలకంబు కలయం గనుంగొని క॥ ఇందు మతిమంతు లెన్నుదు రెందుమతివిలాసగరిను లిది గనుఁగొనుచో నంద మతిలీల వెలసె న । మందగతి 184 185 186 187 మరుని మాయ మదిలో డా సెజ్ సీ॥ అద్దిరా? యెల నాగ ముద్దు రాజిలు మొగం, బిందునందుఁ గళంక మొందజేయు బాపు రే?చపలాక్షి కోపుచూపులు మీ లఁ, జలుమాఱు మున్నీటఁ బడఁగఁ జేయు మేలుగా? యలివేణివాలు పెన్నెఱిగొప్పు, హరినీలతతిఁ బూరిఁ గఱవఁ జేయం మంచిది? కనకాంగి మైదీఁగె మించుల, నెపుడు నస్థిరవృత్తి నెనయఁజేయు గీ॥ చాగురే? చానచందోయి చక్రవాక, ముల నెగరఁ గొట్టు జఘనంబు భూనితంబ ముల మెదలనీక యెంతయుఁ జెలఁగు నూరు, లనఁటికంబాల నఱకించియతిశయించు గీ కలికిచందోయి నెది రెడికతన నే మొగంధగజకుంభ పాళికిఁ గలిగెఁబెటు కలిగె బంగారుబొంగరమ్ములకుఁగట్లు, కలశముల కెల్లమునుము న్నె గలి గెఁబొట్లు 189 క॥ శ్రుతినీ డాంతర్బహీరు | ద్ధతము లయి ముఖేందు హాసకలితజ్యోత్స్నా వితతప్రీతి న్నిలిపిన | ప్రతి లేనిచకోరకములు భామినికన్నుల్ 1 3 190 సీ॥ నీలకంధరరీతి నెఱిగొప్పు రాణించ, నధరంబు మధురపుప్రౌఢి గాంచు కమలోద్భవస్భూర్తి సుముఖంబు భరియింప, హరిలీల నూగుటా రతిశయింప తారక హితవృత్తి గోరు చందముఁ బూన, హాసంబు చంద్రవిఖ్యాతి నలర గురువృత్తి వక్షోజకుంభముల్ రాణించ, సుమబాణగతి జెర్కు చూపు లొనర గీ॥ నతులిత్నవికాసంబు శ్రుతులు దాల్చు, దివ్యలీలావి శేషంబు తేజరిల్లు నహహ?యీచామగో మేరికైనఁ గలదె, దీనితో మానవ స్త్రీలు దీటు రారు గీ॥ వదన విక చారవిందస ద్వాసనలకుఁ, జొక్కి నిలచినతు మ్మెద ఒక్క లనఁగ చుక్కక స్తూరిబొట్టుచే సొబగు మీఱు, కన్ను బొమ్మలు దనరు నిక్కలికి కవుర 19 191<noinclude><references/></noinclude> 4hzalqro0jz51rca0ra665ouwp0mhhl 104 241298 599583 2026-10-31T06:52:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము. సీ॥ అలక లె కప్పురా అని యన్న నేటికిఁ, గలకంఠిపలుకులు కప్పురాలే తను కాంచన మని వినుతించ నేటికిఁ, గంజాక్షి నాసయుఁ గాంచనం బె లలనచేతులు ప్రవాళము లన నేటికిఁ, నధరం...' 599583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము. సీ॥ అలక లె కప్పురా అని యన్న నేటికిఁ, గలకంఠిపలుకులు కప్పురాలే తను కాంచన మని వినుతించ నేటికిఁ, గంజాక్షి నాసయుఁ గాంచనం బె లలనచేతులు ప్రవాళము లన నేటికిఁ, నధరంబును బ్రవాళమయనఁదగ దె నాతిపొక్కిలియుఁ గం బకఁగ నేమి, గతులకుఁ బున్నాగ తున్నా 61 గగతియ పొసఁగె 194 195 196 గీ॥ ధవళలోచనకా ననంత మన నేమి, తరుణిశుభగుణతతి యనంతగతి విఱు నౌర? చెలియాభిరామ్యంబు లరయఁ గాఁబ, రస్మృరసమత్వ మైనసెఁ జిత్రంబుగాఁ 198 క॥ అరవిందకోరకంబుల, సరవిం దగునిందుసుతికుచద్వయ మెపుడుతో గురువిందబృందముజ్ నగ, శరదిందునిభాస్యగదనసంపద యెపుడుజ్ గీ|| వదనశశి కేశ శైవాల వాగధరసు, థారసశిరోధిశంఖదోర్ద్వంద్వకల్ప వల్లరీకుచ శైలసంవాసలీల, నతివ శృంగారకలశాబ్ది యనఁగ రాదె గీ॥ తనదుసోదరుఁ డైనకందర్పుఁడలకు, నవ్యశృంగారరసపూర్ణ నాభిసర సి గట్టునవిరించినట్టు పొనెంటు కార? జితతరంగా నరులు దీని చిన్ని వళులు సీ॥ ఘననీలహరియె? యామునపయోలహరియొ? పడఁతివాలారుకీల్' జడ బెడంగు మధురసాసార మొ? మధురసాసార మొ?, కలకంఠకంఠి పల్కుల తెఱంగు రాజీవమో? శరద్రాజీవమో? విదర్భ కన్యాలలా వక న్గవ హెరంగు విమలకాంచన మొ? నవీన కాంచన మొ? ల, తాతన్వినును మేనఁ దగు మెఱుంగు గీ॥ రంగలరు నివ్వధూశిరోరత్న మనుచు, రాజ శేఖరుఁ డను రాగరస మెసంగు మఱియునుఱియుఁ దదీయాంగమహిమ లెంచు, సంచితంబు మనంబులో సంచలించు సీ॥ కడవ న్నె గిండ్లో కో? గజనిమ్మపండ్ల కో సుదతీలలా మవక్షోరుహములు అలకల్పనల్లులో? యలరు మేల్ జల్లులో! లోలాయతాక్షి బాహాలతికలు మరు పేరిచక్ర మో? మతిమ హేచక్రమో? చపలాక్షి వర్తులజఘనసీమ కరిరాజతుండమో! కదళికా కాండమో! సారసాననకోమలోరుయుగము గీ॥ కలమగర్భయుగంబోరో? కాహళములో, యన్ను వలమిన్న జంఘిక అంచు నెంచు . మఱియు మఱియుఁ దదీయాంగమహిము లెంచు పంచశరతాపపరవశభవుఁ డగుచు గీ వీక సదరుణారవిందముల్ వెలఁదిపదము, లందుఁ గల కేసరవి తన ముంగుళితతి యలసితాగ్రమ్ములె నఖమ్ములనఁగ నింక, వేరెయుపమానవస్తువుల్ వెదక నేల 199<noinclude><references/></noinclude> ngdnzogxtq3b9wdstncb4jkwh84o1q4 104 241299 599584 2026-10-31T06:52:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '62° ఇందుమతీపరిణయము. గీ॥ దీనిగుల్భంబు లరడలతోన పెనగ, మేటి మీఁ గాళ్ల చెలువు తాఁ బేటికన్న మఱిపండులఁ గల కెంపు ముడమసొంపు, చాననుతియింపఁ దరమె వాగ్దానికైన 200 గీ॥ అఖిల సౌందర్యవతులఁ దా...' 599584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>62° ఇందుమతీపరిణయము. గీ॥ దీనిగుల్భంబు లరడలతోన పెనగ, మేటి మీఁ గాళ్ల చెలువు తాఁ బేటికన్న మఱిపండులఁ గల కెంపు ముడమసొంపు, చాననుతియింపఁ దరమె వాగ్దానికైన 200 గీ॥ అఖిల సౌందర్యవతులఁ దా నలవరించి, యువరించినతన నేర్పు లన్ని గూర్చి 201 యివ్వధూముణి నిర్మించెనేమొ దీని, సాటియెల నాగ గలదె ముజ్జగములందు గీ॥ అనుచు ధైర్యంబు దప్పి దైన్యమునఁ జిక్కి, చ క్కెరగతి జపారసీజక్కి రౌతు గ్రిక్కిఱియ నేయఁ దూపులఁ గొక్కసముగ, మిక్కుటంబైన తాపంబు నెక్కొనంగ సీ॥ వలను జూడఁగఁ జిత్రవనజాక్షి రూపంబు, కనులపండువు గాఁగఁ గలయఁ జూచుఁ జూచి నెమ్మదిలోన సూనాస్త్రుతాపాగ్ని, దార్కొన నిశ్చల త్వమునఁ జెందుఁ జెంది రోమాంచముల్ సందడింపఁగ బాష్ప, పూరంబు కొనగోరఁ బాఱఁజిమ్ము చిమ్మి గద్గదికతో నెమ్మేను గపింప, మూర్ఛిల్లువైవణ్యమునువహించు గీ॥ తెలియు ఘర్మంబు హెున్నంచు తెలి మెఱుంగు, జిలుఁగు దుప్పటి కొనకొంగుచే నణంచు నంచతత్త డిదొర పేరిమంచివయసు, రాకుమారుండు మోహవిభ్రాంతుఁ డగుచు 203 ఉ॥ చిత్రముఁ జూచినంత నె విచిత్రత నెమ్మదిఁ జెందే నీ మృగీ నేత్రయథార్థరూప వూది నిక్కముగాఁ గనుఁగొన్న దాఁక నా చైత్రసఖుం డఖండసుమసాయకముల్ నిగుడించి ముంచి ము జైత్రతకై కడంగ నిఁక సైఁప వంశంబె తదీయశౌర్యముల్ 204 సీ॥ ఏమిసేయుదుఁ జిత్రమే నిక్క మిది యిందు, మతి యంచు గౌఁగిలింపఁగఁ దలంచు అధరమో? యిది సుధా మధురిమోద్దుర మని, మోవి మోవిని జేర్చి ముద్దోనర్చు కుచములే యని ప్రేమఁ బల్మారు కెంగేలఁ బట్టఁగడఁగు కుచములే యివి సల్లి కుచములే యని ప్రేమఁ బలా పదము లేయివి శుభాస్పదము లౌ నని సమ్మదం బొప్ప నౌఁదఁఁ దాల్ప నెంచు గీ॥ కరములే యివీ యను రాగ కరములనుచు కరము వేడుక నుతిసముత్కర మొవచ్చు తెలిసిచిత్రాంగనయటంచుఁ గళవళించు విఫలసంకల్ప మగుటకు వెఱఁగు గాంచు ॥205 క॥ అలుకా? నాతో బల్కఁగ నరుకా! తొలుకారు మెఱుఁగు టందపు నెర డాల్ బెళుకా? మిహికుందనపుం దళుకా? నీ మేను నిటల తటనటదలకా॥ (పాఠాంతరము.) శ॥ కలరవకులరవకోకిల కలకలములు జరుకఁ బచ్చక పుర పుఁ బల్కుల్ 206<noinclude><references/></noinclude> huc8n1vn89mn5eyu43zu9hlb0g5scek 104 241300 599585 2026-10-31T06:53:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము. గులుకజ్ బలుకఁగదే యని ॥ పలకం గలకల్కిఁ జూచి పలుకం డఁగు సీ॥ ఖండశర్కర రుచిగా నెంచంగా రాకు, ముదిత ? నీ తేనెకెమ్మోవిఁ జూచి చికిలిసింగాణివిల్ చే నంటఁగా రాదు, పూఁబ...' 599585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము. గులుకజ్ బలుకఁగదే యని ॥ పలకం గలకల్కిఁ జూచి పలుకం డఁగు సీ॥ ఖండశర్కర రుచిగా నెంచంగా రాకు, ముదిత ? నీ తేనెకెమ్మోవిఁ జూచి చికిలిసింగాణివిల్ చే నంటఁగా రాదు, పూఁబోఁడి? నీదుక మ్బెరులుసూ చి మించుటద్దము నిదానించి చూడఁగ రాదు, భామ : నీ ముద్దు నెమ్మోముఁ జూచి మేలై నపూబంతి కేలఁ బూనఁగరాదు, తరళాక్షి ? నీకుచద్వయము ఁ 63 గీ॥ కనినఁ బ్రతిదిన మాహారముకు సముత్సు కతయు నింపయి యుండ కరణిఁ జూడఁ జిత్ర మిది గద్దెనిన నింద చిత్రముగము, నెపుడు నినుఁ గూడఁ గలుగునో యిందువదన వ॥ అని యివ్విధంబున ననన్యసామాన్యలావణ్యగణ్య యగు విదర్భభూవ రేణ్య సహోదరియందు డెందంబు నిల్పినకతంబున, చ॥ వినఁడు ప్రమోదలీలఁ బృథివీవరుఁ డంపినరాజ కార్యపు దినసరుల౯ జరుల్ మనవి దెబ్బకొని మఱుమాటఁ బల్కఁడే చనవరులం దలంపఁడు హుషారుగ సారెకు వేటఁ బోవఁడా జనవరసూతి యందొకటి సెంచునే చానల నెంచువారికి మ॥ ఇదియేమో ధరణీతలే: ద్రతనయు) డిన్నాళ్ళరీతి౯ సభా సదులాహ్లాదముతోడ మ్రొక్క లిడఁగా సాహిత్య సాహిత్యసం పదలతో గానవినోద పై ఖరుల శుంభత్రేఢి వర్తించఁ డం చు దొరల్ పల్కఁగ మందహాసకలన జూచుక్ దదీయాస్యముల్ 208 209 210 గీ॥ ఒక పరాకును గాక యూరక లతాంగి। మదిఁ దలంపుదు విరహస్థితుది దరింప శక్యమే? యని యెంచి యజ్ఞనవరేణ్య | తనయుఁ డొకనాఁడు పరిజనతతులు గొల్వ (పంచచామరము.) లతాంగిఁ జూచునంతలో విలాసరీతిఁ బుష్పసం తతిస్ఫురన్మహీరుహాళి దట్ట మౌవనిక్ లస ద్ధతిని జరించుకొన్న వై పు గాదు పోదు చిత్తజా తతాప మంచు నెంచుచుకో నీతాంతయుక్తియుక్తుఁడై ఉ॥ రాజకుమార శేఖరుఁడు రాజును రాళవిరాజమాన పం కేజసర స్తరంగ పరి ఖిలదశిస్వనకోకిలారన 212<noinclude><references/></noinclude> bdol2el75avssa7m6pkdjbvq58nlm6l 104 241301 599586 2026-10-31T06:53:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '64° ఇందుమతీ పరిణయము, భ్రాజిత కేళికావనులఁ బ్రత్యహము జరియింపుడుండె నీ రేజదళాక్షి నెంతయు మతిస్మఱి నెమ్మదిలోన నెన్ను చుక్ సీ॥ ఈ కెంజిగురుటాకు లాకంజదళ నేత్ర, చరణాబ్దయుగళితో సా...' 599586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>64° ఇందుమతీ పరిణయము, భ్రాజిత కేళికావనులఁ బ్రత్యహము జరియింపుడుండె నీ రేజదళాక్షి నెంతయు మతిస్మఱి నెమ్మదిలోన నెన్ను చుక్ సీ॥ ఈ కెంజిగురుటాకు లాకంజదళ నేత్ర, చరణాబ్దయుగళితో సాటి యౌనె ఈకొమ్మవిరిగుత్తు లాకొను సిబ్బెంపుఁ, బటువు గుబ్బలతోడఁ బాటి యానె- ఈయంతికల తాంత మాయింతి నును మేని, మార్దవమహిమసామ్యంబు గనునె ఈ చెల్వపూÉనె లా చెల్పకెమోవి, మాధుర్యగరినుకు మాద్రి యగునె లా 218 గీ|| యనుచు వర్ణించుకొనుచు మోహమును గనుచు | జంద్రకాంత మణీమయజగతులందు సారకర్పూరకదళి కాసరణులందు, రమణ విహరింపఁ దొడఁగె భూరమణసుతుఁడు ణ వ॥ ఇంట్లక్కుమారుండు పరిజనంబుల సంతంత నిల్వ నియమించి మించి మించిన తమకంబున గనకంబు లగుమాలూర జంబీరదాడిమీలికు చఫలంబులు తదీయకుచకలశం బులకు సమంబులో యని నిరీక్షించు చందంబున గనుంగొనుచు ననాంగునియముంగు నెచ్చెలికానికిం గట్టినదట్టంబు లగుకట్టాణీము తియపుఁజందు వాలపొందు నాటిల్లు కుసుమి తలతౌసూనంబు లనూనంబు లగు భృంగసంఘంబులు వ నేంది రాచికురనికురంబునకు గహ నదేవతాలతాంగనలు సమర్పించిన కాలా గురుధూపంబు లని వితర్కింపుచు సంజ కెంజాయ రంజిల్లు సల్ల లితపల్లవంబుల నుల్లసిల్లు నెలనూ విగుజ్జు మోఁకలు కంజశరసమాగమసమయం బునఁ దదీయబలంబులు నిల్వ మాధవుండు నిర్మించిన పవడం పుటోడు బిల్ల లగొప్పచవి కె లని వినుతింపుచు సమీరకిశోర ప్రసారిత సువర్ణ చూర్ణ వణం కర్ణి కారరజో వికీర్ణ స ప్తవర్ణ ప క్లంబులు పంచశరభిల్లతల్ల జునకుఁ గడానిపట్టంబులు డంబలరఁ జైత్రుం శాసంగుపాటు టాకులో యనఁ బచారింపుదుఁ దరుణారుణబింబవిడంబంబు లగుజపా ప్రసూనంబులు నమోఘు మోహాంధకా రాను కారివి నీలకోమలతమాల పాలని కుంజ పుంజమ్ములకు మణిదీపం బులట్ల విగాజిల్లే నని మెచ్చుకొనుచుఁ గ్రమ్మించుమించుకడాని సంచు రేకుల నిరసించు నూత్న కేతకీదళంబులు దళంబు లగు వెడవిల్లుని డెంబు లని చెలంగుచుఁగలక ంఠక ంఠ నాళ పాళికల నాళిక బాణునికాహళు లని యూహింపుచు వివిధ ప్రసూసని గళదనర్గళ మరంద బిందుధారాప్రసారణులఁ జైలు వగు చెల్వ చెంగల్వతమ్మికొలంకుల కాలంకులఁగల యకలంక శశాంక మణిశకలచ్ఛాయాకలాపంబులు పుటం బెగయ నటన్మరాళమాలిక లని యెన్ను చు నారికేళ పాళీ కదళి కాప్రముఖకరునికరసాంద్రతీరచ్ఛాయల మెలంగును వెండియు 6<noinclude><references/></noinclude> eczlbtzbr2km9dskv3m7338rboovqgv 104 241302 599587 2026-10-31T06:53:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(i) ద్వితీయాశ్వాసము. సీ॥ చెలియ కెంగే లని చిగురంటఁగా నెంచు, వల అనివిడె మంచు జలదరించు వనజాక్షి మే నని నునుదీఁ గాఁ గదలించు, మరునల్లెత్రా డని మదిఁ దలంచు తరుణిచన్గవ యని తమ్మిమొగ్...' 599587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(i) ద్వితీయాశ్వాసము. సీ॥ చెలియ కెంగే లని చిగురంటఁగా నెంచు, వల అనివిడె మంచు జలదరించు వనజాక్షి మే నని నునుదీఁ గాఁ గదలించు, మరునల్లెత్రా డని మదిఁ దలంచు తరుణిచన్గవ యని తమ్మిమొగ్గలు గాంచు, స్మరుతమ్మటము లంచు సంచలించు కోమలినఖ మని కోరకాళి నుతించు, మరుతూ పుడమి యంచు వెఱపుఁ బెంచు 80 నద్భుతం బౌర? కేళీవనాంతరమున మదనతాపాగ్ని వేదన మరులుకొనుచు 65 జనవర కుమారమౌళి యాతనివిరాళి | యే మని వచింప రతిపతియే యెఱుంగు 216 క॥ ఆరీతి దెలిసి యుడిగేపు | నారీతిలకములుకన్మః ప్రియ మెసఁగజ్ 1 సారశిశిరోపచారము | లారసి వర్తింతు రతని కలిహర్షమునక్ 217 సీ॥ పడఁతిగుబ్బలు కేలఁ బట్టి నట్లాయెమో, నిద్దంపుఁబొడఁ గాన్చునిమ్మవండ్లు పనితొ నెమ్మోము మూర్కొనుచంద మయ్యె మో? మమ్మున వాసించు కమ్ముఁదమ్మి సువతిబాహాలతల్ సోకిన ట్లాయెనూ? మేలైనవిరినుల్లెపూలసరులు మెలఁత పెన్నెఱిగొప్పు మెఱసిన ట్లాయెమో?, చెలి వైచు నెనులీ కెచి కిలి సురఁటి గీI యజున కౌరౌర? విరహతాపార్థివేళ | భావ మెఱిఁగిన చెలులు సంభావనార్హ గరిమ నుపచారములు సేయఁ గాక యున్న దర్పకుని బాణ వేదన దాశఁగలఁడె 218 సీ॥ ఉపచార మొనరించు నెపమున నొకయింతి, మిగులఁ బన్నీరు నెమ్మేనఁ జిలికా నిది వింత సౌరభం బెన సెఁ జూడు మటంచుఁ, గలికి యొక్క తె చాల గంధ మలఁదే నే నలంకృతి సేయ నేర్తు నం చొకయింతి, హురుమంజిముత్తెపు సరులు వై చె నివి మంచివే యెంచుఁడీ యంచు నొకయింతి, జిలుఁగుఁ దెంగావులు చేతి కొసఁగె గీ॥ నెలమి నృపసూను మనసు రంజిల మెలంగు | డిందు మతి గలవా రెవ్వ రీయజుం డె ఱుంగు మోయమ్మ? యితరు లెఱుంగ రనుచు నతని కాహ్లాద మొనరింతు రనుఁగు చెలులు ఉ॥ సైగకు సైగ గానిజలజాతముఖుల్ శిశిరోపచారముల్ వేగ నొనర్పఁ గొంతప్పధివీవరసూనుఁడు తాళ్వె గానిచో రాగ మెలర్ప నిందుమతి వ్రాసిన చిత్రపటంబుఁ గన్నచో నేగతిఁ దాళ నేర్చుకుసుమేషుసుమాస్త్రపరంపరాహతి క॥ నటదంభోరుహబాణ | స్ఫుటతర శరపాళిపాతములు బాధితుఁడై యిటులా రాసుతుఁ డుండఁగ నట విప్రవరుండు వేగ హర్ష స్ఫురణ 220 231<noinclude><references/></noinclude> ebrtwjrkv5shpazay58vne55lqk4ifs 104 241303 599588 2026-10-31T06:53:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '66 ఇందుమతీ పరిణయము. క॥ తనరాక కెదురు గద్దెను | ఘనరాకాచంద్రముఖిని గని రాసుతువ ర్తన మెంతయు విశదంబుగ | వినుపింప విదర్భమునకు వేడుక సరిగెజ్ వ॥ తదనంతరక థావిధానం బెట్టిదనిన క॥ శరణాగ...' 599588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>66 ఇందుమతీ పరిణయము. క॥ తనరాక కెదురు గద్దెను | ఘనరాకాచంద్రముఖిని గని రాసుతువ ర్తన మెంతయు విశదంబుగ | వినుపింప విదర్భమునకు వేడుక సరిగెజ్ వ॥ తదనంతరక థావిధానం బెట్టిదనిన క॥ శరణాగతరక్షాగుణ | భరణా తరుణారవింద భాస్వరచరణా కరుణారసభరితాంతః కరణా ధరణీసమానఘనసహనచణా అక్షీణప్రతిభాధురంధర ధరాధ్యక్షస్తు తాఁచత్కృపా వీక్షార క్షిత సత్కవీంద్ర! సురు రాడ్విఖ్యాత శౌర్యోదయా' పక్షి ద్వాహనపాదపద్మయుగళీ భక్తిప్రియంభావుకా దాక్షిణ్యాకర! శ్రీక రానుపమహృద్యత్సద్యశో వైభవా సదాసదాభిరామ్యయు క్త సత్యభావిభాసితా నదీనదీన తాప్రదాయినవ్యదానతత్పరా వదావదాంధ్రసత్కవీంద్రవర్ణ్యమాన విక్రమా స్పదా పదానతారివీర భవ్యధీధురంధరా గద్య. ఇది శ్రీమదఖండ సచ్చిదానంద కాశీపతి సద్గురు స్వామిచరణారవింద, సేవాసమా గతస్వస్వరూప జ్ఞానరాజయోగ సామ్రాజ్యలక్ష్మీధురంధర జ్ఞానప్రసూ నాంబికా కాళహ స్త్వీశ్వర కరుణాకటాకు వీక్షణ సంప్రా ప్తసార * 9 సాహితీబంధుర బంధురంజనకర చరిత్ర పాక నాఁటికుల పవిత్ర ధూర్జటిపౌత్ర కాళయామాత్య లక్ష్ముమాం బికాకుమార . కుమారధూర్జటి ప్రణీతం బైన యిందుమతీ పరిణయంబునందు ద్వితీయాశ్వాసము, 222 223 224 225 226<noinclude><references/></noinclude> bk1eodsnojfhk9zsgaj7kv02155c6bg 104 241304 599589 2026-10-31T06:53:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇందుమతీ పరిణయము. తృతీయాశ్వాసము. ¥॥ శ్రీమహిళాశ్రితనందిగ | భూమి సుదవర్యనిరతపోషణచర్యా భౌమాధిక తావిజితన। భోమణినరసాప్పరాయభూపాలమణీ గీ॥ అవధరింపుము శౌనకాద్యఖిలమునుల। కనుపముస...' 599589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందుమతీ పరిణయము. తృతీయాశ్వాసము. ¥॥ శ్రీమహిళాశ్రితనందిగ | భూమి సుదవర్యనిరతపోషణచర్యా భౌమాధిక తావిజితన। భోమణినరసాప్పరాయభూపాలమణీ గీ॥ అవధరింపుము శౌనకాద్యఖిలమునుల। కనుపముస్వాంతుఁ డగు సూతుఁ డనియె నిట్లు ప్రౌఢి శివశర్మ కార్యసాఫల్యగరిమ | కలరి కుండినపురిఁ జేర నరుగుదేశ ॥ ఆ సమయంబున జలరుహాక్షులు నివ్వెఱఁ గందఁ జింతతో గాసిలి యుండి యుండి తమ-కంబున గుట్టసియాడుచుండఁగా వాసరసీజ నేత్ర కలయందుఁ గనుంగొనినట్టి ప్రాయపుం రాసుతు నాత్మ నెంచి వలరా-బలురాయిడి కోహటించఁగ ఉ॥ అమ్మక చల్ల ! యే మెఱుఁగ దారయ మొన్న టి చిన్న బాల యీ యమ్మ మహావిచిత్ర మిది యక్కట! యెక్కడినుండి వచ్చెనో యిమ్మనుజేంద్రపుత్రికి సహింపఁగ రానివిరాళి పైపయిజ్ గ్రమ్మె నటంచు నొండొరుల గ్రక్కున మక్కువఁ బల్కి రయ్యెడ ఉ॥ నిన్నటిబాల వింతె తరుణీమణి! యెన్నఁడు నేర్చినా వె? చిన్నెలు వన్నె (లాడి? యలచిత్తజు బారికి నగ మైనరా కన్నెలు ల్వన్నెలఁ దాల్ప రాదొ? చెలువా చెలు వానక యుండఁ జైలునే లు లేరె? నీకరణి గానము; గానము సేయ రాదొ మే 3 సీ|| అంచలఁ జరియించునంచబోదలపిండు, చెమ్మి ముంగలనాడు నెమ్మి పేఁడు కరము పై నాడు శ్రీకరమైనకీరంబు, కరము తీశాడంబుకలరవంబు మీఱిఁ కోరిక ఁ దెల్పుశారికానికరంబు, కన్ను లెనఁగూడుకున్నె లేడీ కాకలీరమణీయకోకిలానీకంబు, చెలువంపుగ మీసొంపు చెలులగుంపు 8 5 గీ॥ పెంపెడల నిట్టియెడ నీవుసొంపు సడలి, తుంటవిలు దంట గొంటరితంటలకును “దిన్న దన మఱి విన్న నై భిన్న వగుచు | వేడ్క దొరఁగంగ నేటికే? వెలఁది మిన్న 7 క॥ కలలోఁ జూచినమాత్రన | నిల లేక తపింపఁ జెల్లు నే? లలితాంగీ తెలియఁ జాగ్రత్త్వమ్మున నలరాసుతుఁ గన్న నెంతయలమట పడెదో<noinclude><references/></noinclude> 6cp5c19o3omlka0z6ysapdxzfz6svmx 104 241305 599590 2026-10-31T06:54:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '68° ద్వితీయాశ్వాసము. సీ॥ సింగారము లెసంగురం గారు ముంగురుల్, చిన్నారినుదుటిపైఁ ఔదరెనమ్మ బలవంతముగఁ బల్కు వలవంతనుడులచే, వదనారవిందమ్ము వాడె నమ్మ బెట్టుగ నిగుడించునిట్టూర్పు...' 599590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>68° ద్వితీయాశ్వాసము. సీ॥ సింగారము లెసంగురం గారు ముంగురుల్, చిన్నారినుదుటిపైఁ ఔదరెనమ్మ బలవంతముగఁ బల్కు వలవంతనుడులచే, వదనారవిందమ్ము వాడె నమ్మ బెట్టుగ నిగుడించునిట్టూర్పు వేడిచే, చిగురాకు కెమ్మేవి నొగిలె నమ్మ మున్నీ రుచందానఁ గన్నీరుసోనలు, మోడ్పుకన్నులనిండ మనసె నమ్మ గీ॥ చిటిలె గందమ్ము హా రాలి పెటి లెనమ్మ మెఱుఁగు నెమ్మేనఁ జెమ్మటల్ మించె నమ్మ కమ్మవిలు కానితూపులఁ గ్రమ్ముకాఁక మున్ముగం బయ్యెఁ గదవమ్మ ముద్దుగుమ్మ చ|| జలక ములాడ వే ఱుఁగు సైక పువల్వధరించవే? సము జ్జ్వలఘున సార సమ్మిళిత చందనపంకము మై నలంద నే కులుకుమిటారిచన్ను గవ క్రొత్తసుపాణిసరంబు లుంచవే దళముగఁ గొప్పుపై విరులదండలు మెండుగఁ దాల్పవే చెలీ వ॥అని యిత్తెఱంగునఁ గురంగనయవలు కురంగటం బల్కు పల్కులకు నచ్చిలు కలకొలికి యళికి యళి కీరపాళికలహ ళాహళికి నులికి పడి వడి నిగుడ వెంబడిం బడి చిడిముడిపాటునం దడబడి యెడనెడ వెడవిల్తుం డడరించుచురుకు చురుకున నెఱకలు దాక సోఁక్రి బెరుకు గల్పించుకఱకు చురుకుటలరుటంపరల పెం పలర నింపలర రాక రాకాని శాక రకరసంఘాతంబు జాత వేదః కీలాకలాపంబుల పోలిక శీలుకొనఁ జాలువాలు కనుదమ్ములం గ్రమ్ముకొను బాష్పపూరంబు తో గంబుగాఁ జక్కని మిక్కుటపు చెక్కు టద్దంబుల చక్కటి పిక్కటిల జాతి చారుతర స్తనాలంకారహారంబు డంబు విడంబింపఁ బ్రకంపమానగాత్రయై చిత్రార్పిత ప్రతిమచందంబున నిశ్చేష్టిత యగుచు నగుచు గొంతసే పూరక యుండి యుం గ్రమ్మఱం దెలివొందుచు విశ్వాసోష్ణ వివర్ణీకృ త నాసావిభూషణముక్తాఫలయు ముహుర్ముహురుచ్చలత్తారహారయుఁ దను తాపతప్త కాంచనాభరణయు విస్రస్తక బరీధరసు ముదామయు శ్రమాంబుధా రాధౌత స్తనద్వయ లిస్తచందనయు నగుచు విరులపాన్నునం బొదలు నెడ నెడ దొలుగు పయ్యెద చేఱంగు మెఱుంగుపాలిండ్ల తెఱంగు బయలువఱుప నిడువాలు పెన్నెఱులు జాతి తనూలతా సౌర భంబునకుం గ్రమ్మిన తుమ్మెదలయెమ్మె దలపింపుచు వెండియు హృదయగుహా మో హాంధతమసంబు బయలు మెఱసినట్టు గనుపట్టఁ బట్ట రానిగుట్టున పెట్టనం దిట్టగిలఁ బడి యారాపట్టి యెట్టకేలకుఁ క ట్టెదుట పెట్టుకొని యున్న సఖీధట్టంబుతో నిట్లనియె. 10<noinclude><references/></noinclude> 2dkyugtznc4eqob9vicppxik5h4aqx9 104 241306 599591 2026-10-31T06:54:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇందుమతీ పరిణయము. ఉ॥ అన్నియుఁ జెప్ప వచ్చుఁ గుసుమాయుధుఁ డుగ్రత రాగ్రహంబునక్ క్రొన్న నచిల్కుటంపరలు గ్రుచ్చిన నొచ్చిన నోర్వవచ్చునే యెన్నఁటి కానృపాలసుతు నెంతయు సంతస ముప్పత...' 599591 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందుమతీ పరిణయము. ఉ॥ అన్నియుఁ జెప్ప వచ్చుఁ గుసుమాయుధుఁ డుగ్రత రాగ్రహంబునక్ క్రొన్న నచిల్కుటంపరలు గ్రుచ్చిన నొచ్చిన నోర్వవచ్చునే యెన్నఁటి కానృపాలసుతు నెంతయు సంతస ముప్పతిల్లఁ గా మోన్నతిఁ బెండ్లి యాడఁగలనో? లలనామణులార! దెల్ప రే 69 11 సీ॥ మిడియెండవ లె నుండువడి నిండ మైఁ జెందు, ముడుకు వెన్నెలకాఁక్ర లోర్వ రాదు కార్చిచ్చుతోఁ జెల్మి గన నేర్చుదగ నేర్చు, మలయానిలము వేఁడి నిలువ రాదు కర్ణశూల మనంగ దుర్ణ యంబు తెలంగ, వెలయు కోయిలసద్దు వినఁగ రాదు బిలుగులాడినపోల్కి బెక్కు, వీనులఁ జిల్కు, చిలుక పల్కుల బాధ మెలఁగ రాదు గీ॥ తుమ్మెదలదిమ్ముకొద తలది మ్మొనర/దర్పకు నిదర్పఘనలీల తాళఁ జాల నోర్పు గలవారు మీరు నన్నూ అడిలఁగ నేర్పు లిటఁ జూప రాముఁడీ నెలఁతలార! ఉ॥ అల్లద్విజుండు రాఁడు తడవాయెగదా? నర నాధనందనుం డుల్ల మెలర్ప న న్వినియెమో విని యుద్వహ నేచ్ఛ యాత్మలో 3 నుల్ల సిలంగ నెంచెన మఱోక్కతె నెవ్వతెనైన నెంచెమో 3 పల్లవపాణులార! యలభావజుబారిఁ బడంగ శక్యమే మ॥ కలలోఁ గన్ననృపాల శేఖరుని వేడ్కం జూచు టెన్నండొకో యిల ఁ డన్నరనాథవర్యునకు నన్నీ యంగఁ బెండ్లాడి తలఁపుల్ మీఱఁగ నూనసాయకుని బందాగా వితర్కించుచుక్ చెలువుం డెన్నఁడుగౌఁగిలించున? సుఖశ్రీ గాంచు టెన్నం డొకో సీ|| వానిచక్కదనంబు పూని చూచినఁ గాని, దిగులు దీరదుసుడి మగువలార వాని కెంగేలు నాపాణి నంటఁగఁ గాని, మేనితాపము వోదు 'మెలఁతలార వానిపానుపుటింటిలోన నిల్చినఁ గాని, కొంత నెమ్మది గాదు కొమ్మలార వానికౌఁగిటఁ జిక్కి వలపు మించినఁ గాని, వలవంత దీఱ దోవనితలార గీ| వానియురమున బిగిగుబ్బ లానకున్న వానిచ క్కెర కెమ్మోవిపానకమ్ము లానకున్నఁ దిరం బయి మానకున్న ! నామనోవ్యథ దీర దోభామలార మ॥ అని యా రాజకుమారికామణి మనోఁ జాలీఢ గా ఢాస్త్ర వే దనకుం జాలఁగ లే నయోయనుచు, గెం-దళ్కుంగపోలంబునం 18 14 15<noinclude><references/></noinclude> m63lgo6lsumsruiy5w1i9k2mj2ilh6v 104 241307 599592 2026-10-31T06:54:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '70° ద్వితీయాశ్వాసము. 25 దనచేచేల చెఱంగు చాటిడుచు గం-ధర్వాంగ నావల్లకీ ఘనవాదంబు చెలంగ నేడ్చె నుడుకుంగన్నీరు మున్నీరుగ౯॥ సీ|| శ్రీకృష్ణఘనరూప జితదానవకలాప, రాహుభితోప శారధరచాప శివ...' 599592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>70° ద్వితీయాశ్వాసము. 25 దనచేచేల చెఱంగు చాటిడుచు గం-ధర్వాంగ నావల్లకీ ఘనవాదంబు చెలంగ నేడ్చె నుడుకుంగన్నీరు మున్నీరుగ౯॥ సీ|| శ్రీకృష్ణఘనరూప జితదానవకలాప, రాహుభితోప శారధరచాప శివసన్ను తవిలాస నవ హేమమయవాస, చాంపేయసునునాస చారుహాస వాయునందనచిత్ర వాగ్వర్ణిత చరిత్ర, కమలారిరవి నేత్ర కదన జైత్ర వార్షి కాంబుదరీతి వత్కృపాసంపాతి, వనధివాసఖ్యాతి యనుచు భీతి గీ॥ పెఱలు నెఱలును బొడలు బిట్టరవి తెరలు | చానలము ఖాళీ వక్షోజ జఘనవత్స చంద్రికాస్మరమేసుహం సాధినాథ | గుణనిరోధ్యవిహారాంక గణన దశర॥ ఉ॥ ఇమ్మెయి నుమ్మలింపుచు మృగేక్షణ యూరకయున్నఁ జూచి యో యమ్మఁ యిదేటికాఁక జలజానన మూర్ఛిలె నంచుఁ దత్సఖుల్ నెమ్మదిలోన జింతిలుచు నేరుపుతో శిశిరోపచారముల్ 16 17 18 సమ్మతిఁ జేయ నెంచి సుమసాయకు నాత్మఁ దలంచి మ్రొక్కుచుక్॥ సీ॥ మెఱుఁగు పెన్నెఱులపైఁ గురు వేరు సవరించి, నెమ్మోమునందుఁ గెందమ్ములుంచి కన్నుల విరినల్లకల్వ కులు దార్చి, గళశంకమున మౌక్తికములు చేర్చి బాహువల్లులయందుఁ బటుమృణాళము లుంచి, హస్తంబులఁ గుణేశయములు పూన్చి చన్నులఁ బుష్పగుచ్ఛమ్ములు సమకూర్చి, పొక్కిలి నునుపొన్నపూ విమర్చి గీ॥ విలసితోరుల ననఁటిమోవునయించి | లలితపదములఁ జిగురాకు లలవరించి అందమగు మీనఁ బన్నీ టిగంద మలఁది | సలిపి రింతికి శైత్యోపచార విధులు!॥ వ॥ అంత॥ క॥ ఘనతాపకరం బయ్యెక్ | ఘనసారపటీరగంధ కలనము సై ననుబోఁటికి వశమే యని | ననబోఁడి గలం గెఁ దనమనం బెఱియంగ౯॥ a 19 20 21 గీ॥ముదిత కపుడు శిలీముఖమ్ములు శిలీము । ఖమ్ము లయ్యెను ఖగములు ఖగము లయ్యె పరిమళమిళచ్ఛదమ్ములు శరము లయ్యె / సౌర? విరహానలంబు మై నగ్గలింప॥ 22 | చ|| అలకలకంఠి తాపభర మంది కుచద్వయహారవల్లరుల్ పెళ పెళఁ బేలగిఁజ అయి బెట్టుగ మిట్టిపడంగ శయ్యపై నలరు ప్రసూనముల్ కిసలయాదికముల్ వసివాడగందముజ్ గళకళ లాడఁగాఁ గని పికాపిక వారి వధూటు లందఱుక్ || 28<noinclude><references/></noinclude> fzgejkjjmhm66zfwhdjgu8kavacha0b 104 241308 599593 2026-10-31T06:54:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇందుమతీపరిణయము. సీ॥ చెలి! శివశర్మ వచ్చె నటంచుఁ బల్కవే యలరువిల్తుని గర్వ మణఁగుఁ గాని యజసమాగమనవిఖ్యాతి వచించవే యంచలనడక క్రిందౌను గాని చక్రీశ్వరకధాప్రసక్తి గణింపనే మలయమార...' 599593 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందుమతీపరిణయము. సీ॥ చెలి! శివశర్మ వచ్చె నటంచుఁ బల్కవే యలరువిల్తుని గర్వ మణఁగుఁ గాని యజసమాగమనవిఖ్యాతి వచించవే యంచలనడక క్రిందౌను గాని చక్రీశ్వరకధాప్రసక్తి గణింపనే మలయమారుతధాటి నిలుచుఁ గాని ఉత్తమస్ఫూర్తిశుభోక్తి వర్ణింపవే కలువ నెచ్చెలి వేఁడి దొలఁగుఁ గాని 71 గీ|| యనుచుఁజాతుర్య మెనయ నయ్యులరుఁబోండ్లు, పంచశరునిదదీయ మౌబలముతోఁడ గూడ బెదరించుపోఁడుము లాడుకొనుచు, నిందుమతిఁ జూచి వేవేగ నిట్టులనిరి 24 క॥ ఉపచారం బొనరించిన నపచారం బయ్యనేమొ యతివా? నీ క య్యుపవనసీమఁ జరించిన నుపశమనం బగును గొంత యూఱట గాఁగజ్ క॥ రా రమ్మునుటయు నపుడా| నారీరత్నము మనోజ నాళీక శరా సారహతికోర్వ కటు శృం| గరవనంబునకు వెడలఁ గాఁ దలఁచి మదీక్ సీ॥ పంచశరాగ్ని తాపజ్వాలికామాలి, కలహెచ్చు నిట్టూర్పు గాడ్పుతోడ నంచ నే తెంచు రాయంచజాడ వదల్చు, కళుకుటం దెలవ ళావళులతోడ చేరి చేలాగిచ్చుచినయూడిగ పుఁగూర్మి, డెందంపుప్రోడచేడియలతోడ విసు వొందునో సపరిమిసిమి మేనికడాని, తళుకునిగ్గులవసంతములతో డ 3 జ. es 25 26 27 గీ॥ నూనక బరీధరస్ఫుర న్మాల్యవాస! నాగతమిళింద ఝంకార నటనఁ జూడఁ జూడ వేడుక గాఁ జెలుల్ సొరదిఁ బటు/ తలిరుటరి గెలక్రిందున వెలయు నీడ సీ| మెట్టదామర లంచు మెట్ట బోయిన యంచ, లట్టిట్టు కాఁక నలమటించ నీలోత్పలము లఁచు నిండినతుమ్మెదల్, కడుఁతాపమును జెంది కళవలింప జిగిదొండపం డంచుఁ జేరవచ్చిన చిల్క, బలు వెట్ట దిగులొంది పరువు లిడగ జ్యోత్స్న యటంచు మెచ్చుచుఁజకోరికఁ జేరి, యుడుకు సోఁక్రినదూరముఱుక (ద్రోణఁ T À|| తరుణలా షౌరసార్ద్రపాదములఁ జూడఁ, బ్రేక్షణాధరతను పాండువిభల వెలయ రాజముఖి మందమందమరాళగతుల నతులశృంగారవనులకు నరుగుదెంచె క॥ పల్లవి లైలావల్లీ। హల్లీసక మల్లి కాలతాంతని తాంత 3 ప్రోల్లసిత సౌరభంబుల నుల్లం బలరించుతరుసముత్కర మెసఁగ సీ॥ ఒక చాయవిక చాయతక చాయ సుమపాళి, కలబాళిగలబాళికలు మెలంగ నొకదండ శుకతుండ ఒక కాండధుతపత, త్పలలసత్కి సలసంతతి వెలుంగ 28 29<noinclude><references/></noinclude> c1vgt25997oqj8olbwkcz5uccidrixx 104 241309 599594 2026-10-31T06:55:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '72 ద్వితీయాశ్వాసము, నొకచోట ఒక చాటవిక పాట లీఝాట పాటీరవాటివిభల్ సెలంగ మెక మేర సుకుమార సకుమార కరవీర, వరవీర తరు సముత్కర మెసంగ గీ॥ రంగదుత్తుంగ భాస్వద భంగ భంగ| సంగ సంగీతకృద్భ్భంగ...' 599594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>72 ద్వితీయాశ్వాసము, నొకచోట ఒక చాటవిక పాట లీఝాట పాటీరవాటివిభల్ సెలంగ మెక మేర సుకుమార సకుమార కరవీర, వరవీర తరు సముత్కర మెసంగ గీ॥ రంగదుత్తుంగ భాస్వద భంగ భంగ| సంగ సంగీతకృద్భ్భంగ జలజ సంఘ సారకాసారసంచార సరసగంధ। వాహవిభవంబుఁ జెందునవ్వనమునందు ఉ॥ చొచ్చి చతుర్దిశాతటుల సొంపొనరించు ప్రమానసంపదల్ మెచ్చుచు నొండొరుం గడచి మించిన వేడుకతో ఫలావరుల్ హెచ్చిన ప్రేముతోఁ గొనుచు నింద్రువనంబున సంచరించున య్యచ్చరముద్దుగుమ్మలక్రియక్ పువుకోఁట మెలంగి రంగనల్ సీ॥ తనుపదారుణ కాంతితతు లెంతయుఁ గడంగి, తళుకుకుంకుమవసంతములు చల్ల తమవిలోలవిలోక నమహాసితద్యుతుల్, దనరి కస్తురివసంతములు చల్ల తమ మించు మెఱుఁగుటందపు మేని నిగ్గులు, తతహరిద్రావసంతములు చల్ల తమమందహాససుందర చంద్రికావళుల్, తఱుచు గప్రపవసంతములు చల్ల గీ॥ పల్లవాధర లుల్లసత్పాణిపద్మ కంకణాంగదపంక్తులు ఘల్లుఘల్లు 30 31 82 రనగ నవ్వనమెల్ల మెల్లన మెలంగి, రంగజుని రాణి బహుభామలైనకరణి సీ॥ ఈదండగాదెయీ వేదండియాన బ, ల్పూదండ గొని ప్రేయఁ బూనె నన్ను నీకొమ్మఁగాడె ము న్నీ కొమ్మచిగురాకు, నీకొమ్మ ననుచుఁదా నే గ్రహించె నీరాలఁ గాదెపన్నీ రాలతా తన్వి, యీరాల నటు చక్క నిటకుఁ దెచ్చె యీవంకఁ గాదె నేనీ వంక విరిదమ్ము, లేవంక ముగఁ గూర్చి యేనొసఁగుట గీ॥ యిచ్చట నౌకాదె పచ్చరా గచ్చు దిన్నె | ముచ్చటలుమీఱ మెచ్చుచు రచ్చయుంట (మఱియు నిచట నె కాదె ప్రేమ మెయి మనము) ॥ గచ్చు లనుకొంట యోమత్స్య కంఠులార॥ 33 సీ॥ అదె చిగురాకు మెచ్చొద వెఁగోకిలవాణి, దొరలెఁ బన్నీరు చకోరనయన? యిదె ద్రాక్షు గుత్తిఁ జెన్నెసఁగెఁ జిల్కలకొల్కి?, యలరులు లతకూన? యలరె నదిగో యిది విరితేనె పెంపెక్కె మధుపవేణి?, యదె మెట్టదామరల్ హంసయాన? యిదె చల్లనైన పెన్బోద హరిణేక్షణ?, యది కృతక నగంబు హరివలగ్న? గీ॥ యిచటఁ జరియింపుఁ డింపుగ నింతులార యనుచుఁ దత్తన్మనోజ్ఞవి హారయుక్త చతురసూక్తుల నెండొరుల్ సరసరీతి | నందుఁ బ స్పాపహృతి సేయ నాత్మ నెంచి 184<noinclude><references/></noinclude> 4vrhiyiatu7cw4oemzslk5flc6a6pv9 104 241310 599595 2026-10-31T06:55:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(10) ఇందుమతీపరిణయము. రగడ. పాటలగంధులు పాటలఁబాడుచు. పాటలభూజ పుఁదోఁటల ఁగూడుచు. లేమా? కందములే మాకందము. రామామెల్లనరామా కందము. జాలకతతి యీఁజాలక డాఁచి తె. కదళికిఁ జెలిచను కదళికిఁ జూచి...' 599595 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(10) ఇందుమతీపరిణయము. రగడ. పాటలగంధులు పాటలఁబాడుచు. పాటలభూజ పుఁదోఁటల ఁగూడుచు. లేమా? కందములే మాకందము. రామామెల్లనరామా కందము. జాలకతతి యీఁజాలక డాఁచి తె. కదళికిఁ జెలిచను కదళికిఁ జూచి తె. బాలామణి మరుబాలా తరువులఁ, జాలా హెచ్చెను జాలాతరువుల. వాదు లేల విరివాదులకై చెలి?. మోద మెసఁగె నునుమోదక విరిపులి. పొన్నరిగోసఖి? పొన్న విరులగుమి. యెన్నఁటి కది నీవెన్న వుగద తమి నీ గోరంటకు నీగోరంటకు. రాగమని నఁగద రాగ మదంటకు. గన్నెర గైకొనఁగ న్నెర చేసెదు. కన్నన యిట వీఁక న్నవ రో సీదు. ఈలతకూనకు నీలతకూనలె. చాలదె తేనియజా లదె సోనలె. గురువిందలు తగ్గగురువిందము లన, నరవిందగ వెను నరవిందంబున. తిలకమిదెవధూ తిలకమకంటి వె. కలరవములకల కలములువింటివె. ఏఱవముగ దయీ మరువముమాటికి. మఱిమఱివనిద్రిమ్మరియెదుసాటికి, సన్న జాజులకు సన్నలు సేయకు. సన్ను తగుణవరు సన్న నుబాయకు. కొరవివేకముగు కొరవిన్న నగొన.<noinclude><references/></noinclude> mw4hib3lkqdvq5hy7b8o3ikqtxpzjmv 104 241311 599596 2026-10-31T06:55:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '74 తృతీయాశ్వాసము, పరువచుగుఁజుమీ పరువడిఁజనఁజన. మొల్ల మిగనెనీ మొల్ల విరులతుది. 3 3 పల్లవములు గనఁ బల్లవించునది. తియ్యనిరుచి లెను తియ్యనిఫలమిదె. యియ్యతినకు నే నియ్యఁగవలెఁగద. చిల...' 599596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>74 తృతీయాశ్వాసము, పరువచుగుఁజుమీ పరువడిఁజనఁజన. మొల్ల మిగనెనీ మొల్ల విరులతుది. 3 3 పల్లవములు గనఁ బల్లవించునది. తియ్యనిరుచి లెను తియ్యనిఫలమిదె. యియ్యతినకు నే నియ్యఁగవలెఁగద. చిల్క లెల్ల నీ చిల్కలకొలుకుల. కలికి కలికెను గెలఁకుల. తుమ్మెదపోకటు తుమ్మెదగఱచిన. సమ్మద మెటుదో సమ్మట వెఱచిన నిమ్మగువకుఁదగు నిమ్మగువలపులు. తమ్ములఁగల నె త్తమ్ములపొలుపుల. ॥ వ॥ అని యివ్విధంబున మఱియును. మ॥ మెఱుఁగుజ్ లేఁ జిగురుక్ జటచ్ఛటవిజృం భింపంబ రాగంబుభూ ప్రతి రహిజ్ మించ వనుల్ నిజాంతికమునక్ దేజంబు గాంచక్ శివా తరుణీలీలఁ దగ౯ శుకద్విజఫలా ర్థప్రాప్తి రాణించ నే కరసాలప్రభువైభవం బలరె నాకంజాక్షి! వీక్షించి తే॥ 35 36 87 గీ॥ పణఁతి! యీలతకునపు ష్పిణి యటన్నఁ గేల నిపు డంటఁ దగునె నీవేల యిప్పు డలరుకొమ్మ రజము గల దౌట దెలిసె, సంస్కృశించితి ద్విజరాజి సందడింప॥ 88 గీ॥ శ్యామయౌ వనమధ్యస్థ సరణిఁ దగియెఁ, శ్యామ యౌవనమధ్యస్థ సరణిఁదగ ం 89 పాటలాధర సుమనఃప్ర భావ మలర్, పాటలాధర సుచునఃప్ర భావ మలరె॥ గీ॥ పురుష సంగతి నలర నీతరుణి ధరణి, మదనశరపాళి నెనయుట విదిత మిపుడు పురుష సంగతి నలరియుఁ దరుణి యిచట, మదనశరపాలి నెనసిన మాడ్కి Cటె 40 (ఈక్రింది పద్యము 'మొదలు గొన్ని పద్యములు నిరోష్ఠ్యములు) క॥ లలినీలచలిత కిసలయ, కలికర ఘనాళినినద గానక్ గణికా కలకంఠిని గాంచితి ద ల్లలిత నటనతాళగతి చెలంగఁగఁ దన రెజ్ ॥ మ॥ కలికీ! కాంచన కేతకీదళ లసత్కాంతిచ్ఛటల్ చంచలా కలసద్ గానఁగ నయ్యె నీలజల దాకార స్థితి దాల్చె న 41<noinclude><references/></noinclude> 68me5mogimsy6q1g8k3sjgsvmxapt0b 104 241312 599597 2026-10-31T06:55:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇందుమతీపరిణయము. క్కెలనజ్ సాంద్రకరంబు రాజకరకా కర్ణాకృతిక్ హెచ్చె త త్కళికల్ తేనియ జళ్లక గగతిగా కాంతార ధాత్రీస్థలి౯ || క॥కలకంఠి కాళికీకి,వ్యళినీ కీరతతికేళి నలరెజ్ శాఖా వా...' 599597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందుమతీపరిణయము. క్కెలనజ్ సాంద్రకరంబు రాజకరకా కర్ణాకృతిక్ హెచ్చె త త్కళికల్ తేనియ జళ్లక గగతిగా కాంతార ధాత్రీస్థలి౯ || క॥కలకంఠి కాళికీకి,వ్యళినీ కీరతతికేళి నలరెజ్ శాఖా వా లలితలత లెల్ల క డలజ్, గలకంఠీహర్ష లీల గాంచి తె యిచటక్ ॥ సీ॥ ఘన సారఘనసార కదళికా సారంగ, కాంచన కేతకీ కందరాళ సాలరసాల చించారికానటే, సర్జకేసరశిత సరళతిలక కర్ణి కారశిరీష గణికారికాజయా, శాండిల్యకరక కీచకక తీర తాలహింతాల నందన సల్లకీనారి, కేరదదిద్ద కాంతారచలద గీశాదిఘునశాఖిశాఖాంత రాలగత, గాదికని నాద సహితల తాంతనిచయ సంచరచ్చంచరీకఝం ఝంక్రియల్ దనర్చె నాలించితిరె మీన నయనలార॥ గీ॥ కాన నేందిర కంధర గట్టినట్టి, తారహారాళి యనగ నీహారదేశ * కలితలలితలతాతతి యలరె నిట్టి, చిత్రగతి ధాత్రిగంటి చెలియలార॥ క॥ శరనిధిరాట్కాంతిశర, చ్ఛరదాకృతి గెల్చి యిచట శరతతి దనరెడ్ సరసిజసదృశానన యా, శరజ శరజగన్నధ్య శశ్వయరీతి ॥ క॥ హల్లకతతిసారసదయ హల్లీసకరీతి జాల నలరెడ్డి సరసిజ్ సల్లలితకిసల రేఖిక సల్లకి దనరాలె నచట సారంగా క్షీ॥ కII అని యీగతి నతిలీల దనర జలజాననలు నితాంతక్రీడా ఘనతతో జనితాహ్లాదత నన లందిరి కాంక్ష హ స్తనతశాఖిక లై॥ సీ॥ సికతాస్థలని తాంత శృంగార కల్హార, కీర్ణ నీ రేజ దీర్ఘ కలకడల నెలరాలదీదితి గలతిన్ని యలజాడ, (చేయెత్తు) టెంకాయ చెట్లనీడ ఏలాలతల చెంత హె చ్చెనయీరాల, ధాత్రీ నిరంతర ధాత్రి చెంత ణ ణ కదళీదళాకీర్ణ కాంతారతతిచాయ, జాతిగంధలహరి, సరణిదండ॥ గీ|| సరళ కాంచనతిలకాది సాలరాజి, (రాజితా క్రీడవీధికారాజియండు) ననిలసంచలదలక లై యఖిలదిశల, సంచరించి నెలంత లాశ్చర్య లీల 75 42 48 44 45 46 47 48 49 వ || మఱియునివ్వన రాశి వనరాశిచందంబున విద్రుమల తామందార చంద్రలక్ష్మీరణ వ॥ భాద్యుదయకారణంబై నందనవనంబుకరణి, నిరంతరసుమనో వికీర్ణంబై, కైలాస శైలంబు డంబున నీలకంఠకుమార హైమవతీవి నాయక గణవిభాసితంబై చైత్రరథంబువిధంబునఁబు<noinclude><references/></noinclude> rhoo4khadpg4nhsgqd3n59o285ero5e 104 241313 599598 2026-10-31T06:55:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '• 76 తృతీయాశ్వాసము. ణ్యజన సర్వలీలాధూర్వహంబై సరోవరంబుడంబున సితాంబుజకువలయాభిరామంబై, కాననంబు గావున నిఖిలద్విజశ్రుత్యను మోదకలరవాంచితంబై వనంబు గావున పధికజ నతాపదానకారణంబై న...' 599598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>• 76 తృతీయాశ్వాసము. ణ్యజన సర్వలీలాధూర్వహంబై సరోవరంబుడంబున సితాంబుజకువలయాభిరామంబై, కాననంబు గావున నిఖిలద్విజశ్రుత్యను మోదకలరవాంచితంబై వనంబు గావున పధికజ నతాపదానకారణంబై నవరతమహిళావిలాసబంధురం బయ్యు నవవరతమహిళావిలాస బంధురంబై విరాజమానతుంగకదంబం బయ్య నవిరాజమానతుంగకదంబంబై యొప్పు చున్న దని యయ్యెప్పులకుప్ప లుప్పతిలు వేడుకల మెప్పలర నేర్పునఁ దిరుగుచు. 50 సీ॥ కేళిమైనెపుడు కంకేళిపదం బుంచి సురపొన్న నవ్విభాసురత నించి వావిరి నిట్టూర్పు వావిరి నిడి యొడికంబుగ నడితిలకంబుఁ జూచి సంపంగిముఖకాంతి సంపద నలరించి కరము చూతమ్ముపైఁ గరము చాచి పొగడంగఁ దగునట్టిపొగడపైనుమిసి చక్కన ముదం బలర బ్రేంకనముఁ బాడీ గీ॥ కొమ్మలత్తఱి వేల్గొని కొమ్మలెల్లఁ గౌఁగిలించుచు దోహదక్రమము దనర నవ్వనంబునఁ గ్రీడించి రంచితగతి నభ్రమండలిఁ మ్మించు లలరినట్లు వ॥ తదనంతరంబ || ఉ॥ కాంచిరి చంచలాక్షులు వికస్వర కైరవహల్ల కావళీ చంచదళిధ్వనిప్రకట సారసుగీతరసాభిరామముజ్ బంచళరార్తి హేతు సితం పత్రసమగ్రవిహారధామముక్ గాంచననీరజాతనవ గంధము మోజ్ఞ ఉ॥ కాంచికటీతటీసుటిత కాంచిన చేలములు దృఢస్థితిజ్ గాంచికల బిగించి మణికల్పితభూషణపంక్తి చక్కఁగా నుంచి కరారవిందముల నప్ప గుచిమ్మనగ్రోవి మించులే మించులసంచు నెంచ నెలమింబలిమిం జెలిమీం జెలంగుచు || క॥ అక్కలకంఠీరత్నము లక్కొలనక్ దుముక నప్పు డంబుకణంబుల్ 51 52 53 54 55 గ్రిక్కిఱిసి ధ్వనులు దిక్కులఁ గ్రక్క దలఁగ భూనభోంతరమున న్నిండెజ్ | సీ॥ కచఛృంగజాలముల్ కలిత శైవాలముల్ మేలైనజిగితోడ మేల మాడ వదనారవిందముల్ వనజాతబృందముల్ సహజసద్వాసనల్ చల్లు లాడ స్తనయుగచక్రముల్ జలజాతముకుళముల్ కవగూడి మొన చూపి కలహ మంద చెంగావిపావడల్ చెంగల్వపుప్పొడుల్ ప్రకటాను రాగసంపదల నెఱప గీ వళులు వలమానవీచికావళులు నెఱయ లీల జలకేళి సలిపిరి బాల లపుడు పాలసంద్రంబులోపల నోలలాడు నేల్పుజవరాండ్రగుంపులవిధము దనర॥ 56<noinclude><references/></noinclude> n6i658fn6cug4im73dconkr8fynoged 104 241314 599599 2026-10-31T07:21:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇందుమతీపరిణయము. ఉ॥ గుంపులు గూడి ముద్దువగ కొమ్మలు కమ్మలడాలు చెక్కుల సొంపెసలారఁ గైశికరుచుల్ జలకేళి మదాళిపాళిపైఁ బంపులు గాఁగ గుబ్బల సుపాణిసరుల్ జలబిందు రాజిలో తుం పెసలార...' 599599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందుమతీపరిణయము. ఉ॥ గుంపులు గూడి ముద్దువగ కొమ్మలు కమ్మలడాలు చెక్కుల సొంపెసలారఁ గైశికరుచుల్ జలకేళి మదాళిపాళిపైఁ బంపులు గాఁగ గుబ్బల సుపాణిసరుల్ జలబిందు రాజిలో తుం పెసలార నొండొరులు దోయము చల్లఁ దొణంగి రయ్యెడక్ ॥ 77 57 వ॥ వెండియు నఖండకాండ ప్రకాందహింద మోద్దండనోనసండీన ప్రధీనప్రచం డపునరుత్పతత్పతః పఠత్ర వాత్యాముహుర్ముహున్న ఉత్తరుణారవింద మరంద సాంద్ర తర కంకణంబులు కరాంచత్కాంచనమణికంకణంబుల నెదుర్కొన నుండొరుల మార్కొ నుచు గంభీర నాభికారమ్యంబులఁ గాసారంబులఁ గలంగించు చందంబున వడి నిగుడ దిరుగుచుఁ గచకుంభ సంరంభంబులఁ దదంబుచరత్కో కావమానం బొనర్పుచు నిజవళి కాళ్ళం గారంబుల నుల్లోలకల్లోలంబుల భంగంబులు గాఁ జేయుచు నొకళ్లొకళ్ల నొడి యుటకై డాయుచు మృణాలలతికాకంటక సంకటంబులకు నెడఁ బాయుచు బిసురు హదళ పరిహసననిపుణచరణకిసయ లగుచుఁ గలకల నగుచు నాఁచుదీ వెల (దృణీకరించు కీలుజడలు భోగవతిం దేలి యాడునీలఫణులవడువున చెడం గదర నడినీటం దేలుచు లాడుచు నుండొరులతోడఁ బంతంబు లాడుచు హస్త సంఘటన చలాచలోర్మికావళులు మెఱుంగులు కరాంగుళులఁ గలయూర్మికలం గలయ వలయ ఝణంఝణారవంబుల గారవంబులు తరంగ సంఘసంఘర్షణోబ్ధితఘు ముంఘుమరవంబులకు నవం బగుపరిభవం బొనర్ప హరిద్రాచూర్ణ సువర్ణరజోవర్ణ వికీ ర్ణాభ్యర్ల పయోరుహపరా గరంజితాల్లోనిషి క్తంబు లైనచలువని ని నిజిలుగు పావడలు హేమాంబరమ్ముల లేఱం గున రంగలరఁ గుచశృంగ సంగతకురంగ నాభి కాపటీర పంక సంకుమద పరిమళ మిళద్బంధుర గంధవాహస్త నంధయామంత్రిత పుష్పంధయభయంకరచికురనికరప్రభావిభవంబునఁదదం బుపూరంబు యమునాఝరంబు చందంబు మెందఁ దనులిప్త చందవచ్చాయాసాంకర్యం బున నొక్కొక్కపరి సరిత్వ యోవీచికలు జహ్ను జాకల్లోలజాలంబుల మేలంబు లాడు పడుపునజ్, బొడకట్ట నిజాంగ గా గారుణీకృతం బైనయొక్కొక్కయెడ సరోవరంబు శోణభద్రాకారంబు వహింప నిట్టూర్పు గాడ్పులు గ్రమ్మ నెత్తిమ్మిగలువలపొలు పగుములయనగ నిలయవలమానపవమానపరమాణువుల శ్రేణి సేయఁ బెద్దయుం బ్రొద్దు విహ రించు నట్టియెడ॥ చ॥ లలన జలంబులో వెలకిలం బడి యొక్క తెయీఁద గాఁ దదీ యుదురోజహారము లొయారము మీ ఱ సమీరితారప 58<noinclude><references/></noinclude> 6ox7le7ctu7x6p74rxz032r24917z44 104 241315 599600 2026-10-31T07:22:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '78 తృతీయాశ్వాసము. చ్చలితసమ స్తచక్రముఖస క్తచిసాంకురముల్ బలెన్ సము జ్జ్వలత వహించె నౌర యని సారెకు నెచ్చెలు 'లెన్న మెచ్చుచుకో చ|| అపు డొక యింతి నెమ్మది భయస్థితిఁ జెందినయట్ల జాన...' 599600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>78 తృతీయాశ్వాసము. చ్చలితసమ స్తచక్రముఖస క్తచిసాంకురముల్ బలెన్ సము జ్జ్వలత వహించె నౌర యని సారెకు నెచ్చెలు 'లెన్న మెచ్చుచుకో చ|| అపు డొక యింతి నెమ్మది భయస్థితిఁ జెందినయట్ల జానుద ఘ్న ప్రజలముందు నిల్చి యతి గ్రక్కున లోతుకు డిగ్గి బార సా పుపొలుపు చూడ నయ్యె విరిబోఁడుల మెచ్చుచుఁ గౌఁగిలింపఁబో వుపగిది నా నటత్పటురవోర్మిని తాంత సరోవరాంతముక్॥ 59 59 60 గీ॥ (ఎలమి మెయిఁ బద్మబిసజాలముల గ్రహించి, యొక్క చక్ర జఘన (కువేడొక్క)జలజ (గంధి కింకొక్కకలహంసగమన కోలి), నింద మనుచు నొసంగె నయ్యిందు మతియ 161 క॥ చేకొని వారలకూర్మిన్ గైకొని “జలకేళి చాలుఁ గా? వచ్చెద రే॥ a యీకొలను వెడలి యని యుచి। తాకలనం బలికెఁ గలికి యతివలతోడన్ ॥ సీ|| మరుదతిశయరయోన్మథ నానిలంబ యి, యురుత రానృతవృద్ధి నెఱపు మీఱి హరిరత్న సుషమాసమంచితద్వీపమై, సంతతశ్రీవిలాసంబు నెఱసి యమితభూభృద్రక్షణమున కావాసమై, రంభామహోదయోజ్జృంభిత మయి మం దారతరుబృంద మహిత స్థితిఁ జెలంగి, పురుషోత్త మవిహారభూషిత మయి గీ|| కలశవారాశిచందానఁ గాన నయ్యె తత్సరసి యచ్చరలరీతిఁ దగిరి చెలువ లబ్జ గేహిని యనుటకు సర్హ యయ్యె నప్పుడు విదర్భ రాజక న్యామణి యును॥ శా॥ ఆరీతిజ్ జలకేళి మెచ్చ నృపక న్యారత్న మంభోజక లారచ్ఛన్న సుగంధబంధుర శరీ రాత్యంత సద్వాసనల్ మీఱక్ దమ్మికొలంకు వెల్వడుచుఁ గూర్మిక్ నెచ్చెలుల్ వెంట రా గారా మొప్పఁ బదాబ్జహంసకఝణత్కారంబు తోరంబు గాక్ ॥ శా॥ నాళీ కోత్పలఫుల్ల హల్లక మరంద స్యంద వార్యుక్సర పాళీ కేళిమిళన్మగుచ్చలితరం భాజంబుజంబీరకం కేళీ పాటలనీ పవఁజుల సమాకీరసలిం జేరి రా రాలం గట్టినతిన్నియ న్నిలిచె మారస్ఫార తె"పార్తితో ॥ 62 63 89 64 65<noinclude><references/></noinclude> f9dsf0i6khfdqlbugjd4moy4p3d1unm 104 241316 599601 2026-10-31T07:22:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇందుమతీపరిణయము, .79 చిత్రరేఖ యనంగఁ జెన్నుందునొకయింతి, జిలు ఁగు బంగరువన్నె చీర యొసఁగ నీలవేణి యనంగ నీటొందునొక చాన, జడ యల్లి తెలిమల్లె సరులు చుట్ట తరలాక్షి యనునొక్క తరుణీలలామ...' 599601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందుమతీపరిణయము, .79 చిత్రరేఖ యనంగఁ జెన్నుందునొకయింతి, జిలు ఁగు బంగరువన్నె చీర యొసఁగ నీలవేణి యనంగ నీటొందునొక చాన, జడ యల్లి తెలిమల్లె సరులు చుట్ట తరలాక్షి యనునొక్క తరుణీలలామంబు, లలితహారంబు అలంకరింప చందనగంధి యజ్ చంద్రాస్య యొక్కతె, యంద మౌక పురంపు గంధ ములఁద గీ॥ కామినీతిలకంబు నా గణనకెక్కు నొక వధూమణి నుదుటిపై నుదుటుమీఱ జాతికస్తూరితిలకంబు సరగ నుంచ నవ్వధూమణి రతిదేవి యట్లఁ దనరె॥ సీ॥ రంగారు బంగారు ముంగర కెంపుల, నాస కాంచనసమున్నతులు నెఱప మంజునూత్నాంజన ఖంజనీలాభతోఁ, గనుదోయి ఖంజనకలనఁ జూప కుండలద్యుతిమిళద్దండ సాంకవముతో (, గర్ణపూరామోదకలన వెలయ కంధ రాలి ప్తసద్గంధబంధురరుచుల్, ఘనసారహారసత్కాంతి నొలయ గీ॥ కలయఁజిల్కినపన్నీటఁ గమ్మవలపు మొలక సంభృతసునుదానుముల నెసంగ పే ఖలాఖిలవ ణిఘృణి మేళ నాంబ రాంచలద్యుతి పదపల్లవాభ మెలఁగ ॥ గీ॥ ఊర్మికాకంకణాడిసం యోగకలన కొలన నలరినకరపద్మ ములను బద్మి నీమణి యలంకరించె నెన్నేని కంక ణములు నూర్మికలును సమగ్రమతి నపుడు ॥ వ॥ మఱియు బహువిధాభరణభూషితయై | చ|| ఒకకలశోపమ_సైనిక యోన్నతి మ్రోలఁ యోన్నతి మ్రోలఁ కళాచి నిల్వ వే రొకవలమాన నేత్ర ముద మొప్పఁగఁ చావడ వేయ వీడె మొ క్కక పురగంధి బట్టి యొసఁ గ౯ గయికొంచు జగాలి వాచి పై సకియలు గొల్వ నిందుమతి సారె మమోజశరార్తి గ్రాఁగఁగత్ || 66 67 68 69 70<noinclude><references/></noinclude> 4atqredh113bobzjzy1hronfhfglwzq 104 241317 599602 2026-10-31T07:22:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '80. తృతీయాశ్వాసము. సీ॥ పుప్పొడికాఁక పోఁ బొలఁతి యొక్కతె వేగ పన్నీరు చిలుకుచుఁ బదములొత్త వేడి వెన్నెల రాత్రి వేఁగిన మేనఁ బూఁబోడి యొక్క తె విరుల్ పొదిని హత్త మరుని తూపులు దాఁక...' 599602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>80. తృతీయాశ్వాసము. సీ॥ పుప్పొడికాఁక పోఁ బొలఁతి యొక్కతె వేగ పన్నీరు చిలుకుచుఁ బదములొత్త వేడి వెన్నెల రాత్రి వేఁగిన మేనఁ బూఁబోడి యొక్క తె విరుల్ పొదిని హత్త మరుని తూపులు దాఁకి నెరసె వేఁడుము లని కొన యోర్తు వలపుగం దములు మెత్త మలయానిలాంకురమ్ములకుఁ జాటుగ యోర్తు, చిగురుటాకరిగెలు చేత నెత్త గీ॥ చిత్తజుని బారి నెగు లొందిచింతఁ జెంది నావిరాళికి నడ లంటి యగ్గివంటి యలరుపాన్పున ధృతి నుండి యవ్వెలంది యిందు ముఖులార? వినుఁ డని యిట్టు లనియె || సీ॥ కలికి! భుజంగసంగతిఁ గన్న కేతకీ, సాధ్వి చెంత వసింపఁ జక్క నౌనె కాంత? పల్లవసమాఖ్య వహించుచిగురులు, సతులపొంత మెలంగఁ జంద మౌ నె చెలి మధుపాదరస్థితి గన్న సూనముల్, పుణ్యవర్తినులచేఁ బూన నగు నె పొలఁతి? రజస్ఫూర్తిఁ బొరయం పద్మినివిరుల్, సగగభీరువు లందు సరస మగు నె గీ॥ యతను ఘోరాయుధ ప్రౌఢ నతిశయించె మనమునఁ దలంపఁ గనుఁగొన ననువు గాదు దూరదూరంబుగ నె వీనిఁ దొలఁగఁ ద్రోయుఁ డింక నెదుటికిఁ దేకుఁడే యింతులార॥ మ॥ తమభో గార్థపదార్థ సంతతుల ని తన్వంగి కేళీవనిం రమణుల్ దానును జూఱలాడె నిదిగో రాజీపబాణా యటం చు మదాళివ్రజకీరకోకిలము లచ్చో హెచ్చును చ్చెస్వనం బమరక్షా మ్రోఁగెడి నాఁ దదీయరవ మొప్పారెజ్ గడు వేఁడి || గీ॥ రమణి ? కురునేరు సుకరవాలము గదమ్మ చెలువరో? కుంకుమం బగ్ని శిఖ గదమ్మ బాణము గదమ్మ గోరంట ప్రాణ మెంత వీనిపై మేను పేర్లు నో వెలఁదులార॥ గీ॥ అనినఁ జెలులెల్ల భయ మంది హాకుమారి? మగువలకుఁ జెల్లునే యిట్టి తెగువ యింత 71 72 78 74<noinclude><references/></noinclude> 09gm0y37v0ah8yuce6fvmes7mxwunbr 104 241318 599603 2026-10-31T07:22:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(11) ఇందుమతీపరిణయము. సాధ్వసం బేల రతి నాధు సంస్మరించి యతనిఁ బూజింప ఫలియించు నభిమతంబు॥ 881 75 క॥ విసువకు మన బిసరుహముఖి, కుసుమాయుధుఁ బూజ సేయఁ గోరుటయుఁ జెలుల్ రసవత్ప్రసవాదికములు వె...' 599603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(11) ఇందుమతీపరిణయము. సాధ్వసం బేల రతి నాధు సంస్మరించి యతనిఁ బూజింప ఫలియించు నభిమతంబు॥ 881 75 క॥ విసువకు మన బిసరుహముఖి, కుసుమాయుధుఁ బూజ సేయఁ గోరుటయుఁ జెలుల్ రసవత్ప్రసవాదికములు వెస మసలక తెచ్చి మ్రోల వేడుక నిడిన౯ || సీని కపురం పుటనటిచెం గటి చెల్వ చెంగల్వ, కొలని కెలంకుల వలనుమీఱు వేను ల్లెతీఁ గె లల్లి నగుజ్జుమామిడి, సురపొన్న గున్నలఁ జుట్టుకొన్న కన్నె గేదఁగి సం పెఁ గలగుంపుసొంపులు, గలుగుగందపు చెట్లు గ్రందుకొన్న చోట నింపైన పన్నీటికాలువ వెంట, నందపు బండి గుర్విందపొదల నందపుబండి గీ॥ తుదల మెద లెడితుమ్మెద రొదలఁ బొదలు తేటపూఁ దే నెజడివాన దీటుకొనిన మేటి సెలయేటి వెంటఁ బ్రొమ్మెఱుఁగు లీను మానిక పు మెట్ల నెలరాల తీ నెమీఁద ॥ 76 77 క కురువేరుచప్పరములో హరు నేర్పడ లఘులయమున నలఘురయమునక్ తెఱఁ గొప్పఁగట్టుదడుల౯ | మెఱుఁగులు మిఱుమిట్లు గొలుప మించినలీలక్॥ 78 గీ॥ తీర్చిదిద్దినకస్తూరి తిన్నె మీఁద దనరుపుప్పొడినడుమ నెత్తమ్మిమిద్దె గద్దియ యమర్చి యందుపై ముద్దు గుల్కు లేఁతచిగు రాకుపటముపై లీల దనర॥ క॥ నిస్తులగతిఁ గస్తూరి౯ శ్రీ శిస్తుగ వలనిరూపు శృంగారకళల్ విస్తరిల వ్రాసి సి యిందుశి। లాస్తరణముమీఁద నునిచి యంచి త గ ర మ ॥ గీని సౌమశరచాపబాణవ సంతవిధుమ ధువ్రతమరాళకోకిలాదుల యధార్హ గతి లిఖింపుచుఁ బరివారయుతము గాఁX నతనిసతి యైనరతిదేవి నట్ల వ్రాసి॥ చేయ సీ॥ చేతః పరస్థితిఁ జేలఁగుననంగుని, ధ్యానంబు శక్యంబె నిన్ను 4 పరిపూర్ణుఁడవు జగత్ప్రతతుల నెట్లు ని, న్నా వహింపఁగఁజేయ నలవి యగు నె 79 80 81<noinclude><references/></noinclude> 3ikbb0nideigipy0w2o89a47ncxnwip 104 241319 599604 2026-10-31T07:23:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '82 తృతీయాశ్వాసము, అనుపమానందమహాంబుధి వైననీ, కయ్యోభిషేకంబు లనఁ దరం బె AP సుమనఃప్రవృద్ధికృత్య మనస్విమాధవ, హృద్య నీ కెట్లు నైవేద్య మనుట గీ॥ సకలలో కాద్భుత ప్రద సహజనిబిడ 27 తేజ? నీ క...' 599604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>82 తృతీయాశ్వాసము, అనుపమానందమహాంబుధి వైననీ, కయ్యోభిషేకంబు లనఁ దరం బె AP సుమనఃప్రవృద్ధికృత్య మనస్విమాధవ, హృద్య నీ కెట్లు నైవేద్య మనుట గీ॥ సకలలో కాద్భుత ప్రద సహజనిబిడ 27 తేజ? నీ కె టొసంగ నీరాజనంబు 3 చేకొనుము నేర్చినట్ల మాసేయుభక్తి భక్తి సులభుఁడ వౌదు వవ్యక్తరూప॥ క॥ అబలామణి నేచకు మీ॥ ప్రబలుం డగురఘున్నపాలుపట్టి నవదీ యబలోద్ధతి సుమశరతతి। నిబిడంబుగ వేయు మీవు నిపుణత వెలయజ్॥ గీ॥ బాపు? జల్వలయే వెడ బాపుకోపుఁ జూపు నీ రూపు కటీుబ్బుసొగసు మాల నలరు నీతూపుబలువిల్లు నలరురూపు 3 నీకు సరి వీరుఁ డెవ్వఁ డీలోకమునను ॥ వ॥ అని వినుతింపుచు॥ ఢ || విమలక నులకువలయగం। ధమాల్యముఖవస్తువులను నైవేద్యమ్ముక్ (11) 82 83 84 85 గ్రమమునఁ బదియాఱుపచా రముల రతిపతి కొనర్చి రమణులు మఱియుద్॥ 86 సీ|| వందనం బిదె రమానందన? గైకొమ్ము, దండంబు పుష్పకోదండ? నీకు వినుతి నీకొనరింతు వనజబాణ? పరాకు, సాష్టాంగ మయ్య విహంగ సైన్య ఇది నమస్కార మోహీనభానునల్లుఁడు?, శరణార్థి నీకు మత్స్యధ్వజాంక జోహారు నీకు మంజులకీరతుః ఖార, చిన్ని వెన్నెల నీకుఁ జిత్త జన్మ గీ॥ అలా నేరేళు నీకు మహానుభావ 3 3 మ్రొక్కు లివె నీకు సూన సమ్యక్కృపాణ ఇదిగో దోసిలి నీకు లో కైకవీర? యోము రారికుమార? ప్రణామ మయ్య॥ క॥ సద నారతసద్గుణమణి, సదనా శరదంబుజాత సన్ని భవదవా శ్రీశ్రీ నద నాగయానఁ బ్రోవుము మదనా? నవకుందబృంద మంజులరద నా || క॥ అజుని౯ రక్షితసుజన ప్రజుని హంసకవిరాజ నీర 87 88 రజనీకరనిభముఖికిక్ , నిజనాధునిఁ జేయు వేగ నేర్పు చెలంగ ॥ 89<noinclude><references/></noinclude> 9w2yjsc6html5bbk0h8ay21jd69qttv 104 241320 599605 2026-10-31T07:23:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇందుమతీపరిణయము. • 83 చ॥ అని వనజాస్త్రు వేఁడుకొని యవ్వని జవ్వని నిల్వ రా దటం అందరు 15 చును జలజాయతాక్షులు ప్రసూనశరుం డిదె వెంబడించెఁఁ గాండ యనువుగ మేడ కేగ వలె నంచుఁ దలంచి నృపాలక...' 599605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందుమతీపరిణయము. • 83 చ॥ అని వనజాస్త్రు వేఁడుకొని యవ్వని జవ్వని నిల్వ రా దటం అందరు 15 చును జలజాయతాక్షులు ప్రసూనశరుం డిదె వెంబడించెఁఁ గాండ యనువుగ మేడ కేగ వలె నంచుఁ దలంచి నృపాలకన్యఁ దో డ్కొని చన వచ్చె నయ్యువతి కోరిక లీరిక లెత్త నత్త విజ్॥ మత్త కోకిల వచ్చి యచ్చపలాక్షి పూవిలు వాని తూపుల వేగుచుక్ మచ్చిక నల గన్న రాసుకు మానసంబున నెంచుచు మెచ్చు వచ్చుక డానిబంగరు మేలిమంచముమీఁదట హెచ్చు పువ్వులపాన్పు పైఁ బడి యెంతయు విరహార్తితో ॥ 6 90 91 క॥ పలువిధములఁ బొరలుచుఁ గడు వెలవెలనై యెగులుఁ జెంది వెలఁదులు బెదర బి గలకంఠకంఠి ద్విజురా ! కలు గోరుచు నుండె నజుని కృత వినుటకు సై ఊ ఆతరువాత బశ్చిమన గాగ్రతరువ్రజఘర్షణో స్థిత ద్యోతద వాగ్ని కీలసహితో ష్ణ మరున్ముహురిద్ధమాను డాతప మైనగ్రీష్మఋతు వద్భుతమై కనుపటై భూతసం ఘాతని తాంత తాపఘన ఘర్మకణోద్భవ హేతుభూతమై॥ తం 92 98 సీ॥ ఎండెండ నసలందు నెండి మీ ల్మెదలంగ, మ్రింగి మెడ ల్పంబు కొంగగుంపు నెండమావులు గాంచి మెండునీ రని యెంచి, క్రేళ్లు దాఁటుచుఁ బాఱు లేళ్ళ సౌరు కార్యత్వరలఁ జెంది కడుశ్రాంతిమైఁ గుంది, వనులనీడల నుండు జనులపిండు చండాతపని తాంత సంతాపబహుతాంత, కాంతారజమనోజ కుంత రాజి 82 గీ॥ కించిద వశిష్ట సలిలపం కీభవత్త టాకనద్యావళులు గల్గి లోక మెల్లఁ దల్లడిలఁ జొచ్చెఁ జండమార్తాండకిరణ తండతండంబు లొండొండ మెండుకొనఁగల ఉ॥ ఖండసుధాంశుభృన్నిటల కాండభుజోజ్వల కేలికావరుల్ చండతఁ కార్యవహ్నియును జంట గణంగి రాండక రాళితో నన దురంత నిరంతర తాప మెంతయు వెలింగె కొక్కొ మా మెండయి సర్వజంతువుల మేనులు వేచఁ దొణం గె నత్తటి౯| 94 €95<noinclude><references/></noinclude> s25o6m05svd64nazub66cnc58mdwej5 104 241321 599606 2026-10-31T07:23:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '84° తృతీయాశ్వాసము. సీ॥ పాటలావనిజాత ఝాట లాలిత పుష్ప, కోటి లావణ్యంబు కొమరుని ఆ చంద నాచలవాయు చంద నాంచితగతి, స్యందనాధికలీల డిందుపడియె 02 కాకలీరమణీయ కోకిలాతివచోర, సైకలాంఛనరీతి సన...' 599606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>84° తృతీయాశ్వాసము. సీ॥ పాటలావనిజాత ఝాట లాలిత పుష్ప, కోటి లావణ్యంబు కొమరుని ఆ చంద నాచలవాయు చంద నాంచితగతి, స్యందనాధికలీల డిందుపడియె 02 కాకలీరమణీయ కోకిలాతివచోర, సైకలాంఛనరీతి సన్న గించే అంగ నాజనకృతా లింగ నానందప్ర, సంగనాధికవృత్తి జనులకొదవె గీ॥ సర్వజనహస్త విన్యస్త చాల్యమాన తాళవృంతానిలస్ఫూర్తి ధరణి మించె నతులయత్న ప్రకల్పిత వితతమార్గ సతతపానీయశాలికా స్థితి దనర్చె ॥ ఉ॥ ఇంకదొణం గె పంకజన మేధిత సారి సరోవరాళికూ లంకష మౌనదీతతి జలస్థితి శూన్యతఁ జెందె డిందె మీ నాంకపటు ప్రతాపము దావాగ్ని సముద్ధతనూత్న నూత్న ధూ మాంకురముల్ విరాజిలె దిగంతముల బ్రతివాసరంబుల౯ || సీ॥ అంబుసంసిక్తాంబ రాంచలమ్ములు గేలఁ, బొసగించి పలుమాఱు విసరు వారు ప్రత్యూషహృతనూత్న భండశీతాంబువు, లేలారజము నించి క్రోలువారు బహురుడ్డతోష్ణవ త్పశ్చిమానిలధాటి, సైఁచక నీడకై జరుగువారు గృహకృత్యకరణసం క్రీడలఁబ్రాల్మాలి, యెంతయు నిద్దుర నెనయువారు గీ॥ లలితజంభలఫలరస మిళితకలిత నైత్యజలతక గుడజల సరసవారి కేరమధు రాసవమ్ములు సారెసారె ద్రావువా రైరి జను లాని చాఘవేళ ॥ 3 శా॥ దూరాపాస్త నిచోళయౌవతముఖ ద్యోతో ష్ణవృద్ధి క్రియా ధౌరంధర్యయుతం బ పేతరతిరా దర్పంబు గాధాంధువా ధారాకర్షి జనాహృతామితమహా రజ్జుప్రతానంబు త దోరగ్రీష్మ ఋతు ప్రభావగతి సంక్షోభింపఁ జేసెజ్ ధర౯౯॥ సీ|| ఇవి స్వర్ధునీమరు త్ప్ర్పవిధూతవలమాన, విమలడిండీర ఖండము, అనంగ ఇవి సురద్రుమగళ; త్ప్రవిమలాంబరదృశ్య, మానప్రమానసం పద లనంగ 96 97 98 99<noinclude><references/></noinclude> bd24g0uewl4xtbprg5lkusnebo7glto 104 241322 599607 2026-10-31T07:23:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇందుమతీ పరిణయము. ఇవి సరోజాత బాంధవ సైనిక వ్రాత, ధృత సితచ్ఛత్రసంతతు లనంగ ఇవి మరుద్భామినీ హేలాక తను లిప్త, సాంద్ర చందన సితచ్చాయ లనఁగ గీ॥ చదల విలసిల్లె దావాగ్ని సదృశతపన పటుత రా...' 599607 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందుమతీ పరిణయము. ఇవి సరోజాత బాంధవ సైనిక వ్రాత, ధృత సితచ్ఛత్రసంతతు లనంగ ఇవి మరుద్భామినీ హేలాక తను లిప్త, సాంద్ర చందన సితచ్చాయ లనఁగ గీ॥ చదల విలసిల్లె దావాగ్ని సదృశతపన పటుత రాత పనిర్దళత్ప్రబలశాల్మ లీఫలోబ్ధితతూలముల్ దిక్త టములు నమ్మహాగ్రీష్మ వేళ నత్యంత లీల!! Dell శా॥ ఆపాతాళ నిఖాతజాతజలధా రాపూర్ణ సదీర్ఘకా కూపవ్రాతములందుఁ గ్రుంకు లిడి తత్కులస్థితో ద్యానకు ల్యాపార్శ్వస్థితకుంజ పుంజముల నేలాడోలికాపాళికజ్ స్త్రీ పుంసప్రజ మెంతయుజ్ మెలఁగుఁ దద్దీష్మాతి భీష్మ వ్యధ || ఉ॥ చలువలు గట్టి చల్వ వెదజల్లు ను శీరపు తాళవృంత పుం జలన మెలర్ప మేనినునుచందనపుం నెఱపూఁత్ర యొప్పఁగా నలరిన ప్రేమ వెన్నెలబయళ్ల జెలంగుదు రట్టి వేసవిక్ మలయపు గాలి రాకలకు మానసముల్ చిరు రొత దంపతుల్ ॥ చ|| అడుగడుగంద వేఁడిసుము లంటిన సుతృతదఁఫ్రియుగ్ములై తడఁబడి మండు వేసవిఁ బధంబులు నీరము లేమి శ్రమం బడఁగ మహాగ్రహారముల కై చనుదెంచి గృహస్థవర్యు పడరఁగ భోజనంబు లిడ వరి నుతింపఁ దొడంగి రధ్వగుల్ ॥ గీII ఆనిదాఘరీతి యానిదాఘస్ఫూర్తి ప్రబలతరమహాతపంబు నిఖిల భువనపంకహరణ భూరివిస్ఫురణచే జగతి వెలసినట్టి సమయమునను॥ చ॥ తొలకరిబృంహితంబు లనఁదోరపుగర్జితముల్ దిగంతరం. - బుల వెలయజ్ దదీయమణిభూషణనూత్న ధగద్ధగ ద్యుతుల్ వొలిచె ననంగఁ క్రొత్త మెఱుపు పురుల్ గొన నంతో నంతటక్ తొలకరిమబ్బు లెంతయును దోఁచె నిదాహమహోష్ణ హారులై 1 85 100 101 102 108 104 105<noinclude><references/></noinclude> f3ir15nm1drgdoqv3wulupz9uug4246 104 241323 599608 2026-10-31T07:23:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '86 తృతీయాశ్వాసము. ॥ బలరేఖ లంబరస్థలి విశాలము లయ్యె, కసరుచుఁ దెమ్మరల్ విసరఁ జొచ్చె నటియించె నిఖిలవన్యాళి మయూరముల్, శీతలంబై దావశిఖి యడంగా ప్రతిసంధ్యయందు నంబరము కెంపు వహించెఁ,...' 599608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>86 తృతీయాశ్వాసము. ॥ బలరేఖ లంబరస్థలి విశాలము లయ్యె, కసరుచుఁ దెమ్మరల్ విసరఁ జొచ్చె నటియించె నిఖిలవన్యాళి మయూరముల్, శీతలంబై దావశిఖి యడంగా ప్రతిసంధ్యయందు నంబరము కెంపు వహించెఁ, గుటజవ్రజంబు విస్ఫుటత మించ్చి సరగఁ దూనిగ లాకసమున నాడఁ దొడంగె, జాతకంబులు చాల సంతసించె గీ॥ అంబుజంబులడంబంబు లవనిఁ దఱిగె హంససంఘంబులకు దైన్య మతిశయించె. నుత్తరంబున బలుమించు లుద్భవిం చె సంచితం బగునట్టి వరాగమమున॥ 6 చ॥ పలపలఁ దొల్తఁదొల్త నొకపాటిగా మాటికి నేటవాలుగా జలకముల్ నిగుడుచు వెసం జడిపై జడి సందడించంగా జలధరపంక్తి దార్కొనుచుఁ జండకరుం గన నీక దట్టమై వెలసి మహాంబుధారల దివి భువి నేకము సేసె నత్తఱిక్ ॥ శా॥ భావిద్యోతితలోక మై హరిరవ వ్యాకీర్ణమై రాజహం g. సావభ్యుత్సుక తాప్రదాయినరే ఖాన్వీతమై సారస ప్రావీణ్యాకరమై శరప్రకటమై ప్రస్ఫీత ఖద్యోత మై ప్రావృట్కాలము వొల్చె నయ్యెడ శరత్రేఢిక్ విజృంభింపుచు॥ గీ॥ అంబరేందిర నిటలంబునందుఁ దాల్చు కుంకుమపు రేఖయో యనఁ గొమరు మీ అ నింద్రచాపారుణాభ తదీయగజము రాలె నని నింద్రగోపాళి రహి వహించె|| చ॥ సారసజాతనూతన విశాలవిలాస మెలర్ప హంసరా శ్రీరమణీయసంగతి విచిత్రత గాంచఁబ్రకాశపాండుర శ్రీ రహి గుల్క సత్కవులు చెన్నలరంగ ధరాతలంబున శారదలీల లెంతయును శారదలీలఁ జెలం గె నంతట ॥ చ॥ విలసిత పుండరీకము లవేలరథాంగ విహారముల్ మహో జ్జ్వలఘన రాజహంసము లసంఖ్య శిలీముఖముల్ సువాహినీ 106 107 108 109 110<noinclude><references/></noinclude> n0xvu7nq0uu0kvvnm07l56wfaf56qxy 104 241324 599609 2026-10-31T07:24:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇందుమతీ పరిణయము. కలితవిచిత్ర సంస్థితు లగణ్యవన ప్రతిభల్ చెలంగఁగా వెలసె సరోవరాళి పృధివి బురరీతి శరదినంబునన్ || సీ॥ శారదవ్రజరజశ్మారదోపమపాండు, శారదద్యుతిమిళ త్సౌరపధము సారస...' 599609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందుమతీ పరిణయము. కలితవిచిత్ర సంస్థితు లగణ్యవన ప్రతిభల్ చెలంగఁగా వెలసె సరోవరాళి పృధివి బురరీతి శరదినంబునన్ || సీ॥ శారదవ్రజరజశ్మారదోపమపాండు, శారదద్యుతిమిళ త్సౌరపధము సారసాళివిశాల సారసాళివిహారి, సారసారవహారి జలపథంబు. కాలివన్యాధిక్య శాలివన్యాయుర్ధి, శాలివల్లత్కీర సముదయంబు లసమానధవళచే లసమానతుహినకై, లసమాన సైకతో లసితతటిని గీ॥ సకలన్పపజైత్ర యాత్రావ సరవిజృంభ మాణచతురంగ బలకీర్ణ మార్గ మగుచు ధరణిజన సంత తానంద కరనిరూఢి వెల సె శారద వేళ బల్ విశదలీల!| ఉ॥ సారసలకు ణాధికకు శస్థితి మీఱ మరుక్కుమార సం చారచరద్ధళామిత విశాల పలాశతతిక్ ధరాజ సి తారమణీయపై ఖరి బుధస్త వనీయహరీశజృంభణజ్ శారదలీల రామకథ చందమునజ్ దనరారె నిద్దర౯॥ గీ॥ కలిత గాం గేయమహిమంబు కలశజోద యప్రభావము పాండుపక్షాధికతయు ధార్త రాష్ట్రాభివృద్ధియుఁ దనర జగతి శరదృతువు మించె భారత సమితి గాంచి॥ వ॥ తదనంతరక ధాసంవిధానం బెట్టిదనిన॥ శా॥ పారావారగభీర భీరహితశుం భత్సేన సేనాన్యధః కారీ ప్రస్ఫుట తేజ తేజితశరౌ వ్యాహతారీశ యీ శోరు ప్రస్తవనీయ సంపదభిరా మోద్యద్య శోభాస్వరా శ్రీ రామారమణీవిలాసయుత నూజేటీ పురాధీశ్వరా! క ॥ ధారాధరతారాకర, సారమహీరుహసుధాంశు జలజాపసుతో దారనిరంతరవితరణ। సారాశూగ్రగణ్య సంచిత పుణ్యా|| సంభవం లేఖ 87 111 112 118 114 115 116 117<noinclude><references/></noinclude> 0i8seq7twujd0hfqfljel3gb1bhp4u2 104 241325 599610 2026-10-31T07:24:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '. 88 118 తృతీయాశ్వాసము . సుగంధి వృత్తం పద్మనాయకాన్వయాబ్ధి పార్వికాంబుజాహితా పద్మసంభవోపమాన భవ్యధీసమన్వితా పద్మ నేత్రపాదపద్మ భక్తియు క్తసువ్రతా పద్మలోచనానితాంత భావితాంగదైవ...' 599610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>. 88 118 తృతీయాశ్వాసము . సుగంధి వృత్తం పద్మనాయకాన్వయాబ్ధి పార్వికాంబుజాహితా పద్మసంభవోపమాన భవ్యధీసమన్వితా పద్మ నేత్రపాదపద్మ భక్తియు క్తసువ్రతా పద్మలోచనానితాంత భావితాంగదైవతా॥ గద్య. ఇతి శ్రీమదఖండ సచ్చిదానంద కాశీపతి సద్గురు స్వామి చరణారవింద సేవా సమాగతస్వ స్వరూపజ్ఞాన రాజయోగ సామ్రాజ్య లక్ష్మీధురంధరజ్ఞాన ప్రసూనాంబికా కాళహస్తీశ్వర కరుణాకటాక్ష వీక్షణసంప్రాప్త సార సాహితీబంధుర బంధురంజనకర చరిత్ర పాక నాటికుల పవిత్ర మార్జటి పౌత్రకాళయామాత్య లక్ష్మమాం బికా కుమార కుమారధూర్జటి ప్రణీతం బైన యిందుమతీ పరిణయంబను మహా ప్రబంధంబునందు తృతీయాశ్వాసము.<noinclude><references/></noinclude> fqj32c41gegsytz8r3msilaj3m4o3jg 104 241326 599611 2026-10-31T07:24:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(12) ఇందుమతీ పరిణయము చతుర్థాశ్వాసము. క॥ శ్రీరాజరాజ శేఖర, తారాగణ హారహీర తారాచల రా ట్ఛారదధారాధరచయ, నారదసత్కీర్తి సాంద్రవరసన రేంద్రా!! గీ॥ అవధరింపుము శౌనకాద్యఖిలమునులు, కనుపమస...' 599611 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(12) ఇందుమతీ పరిణయము చతుర్థాశ్వాసము. క॥ శ్రీరాజరాజ శేఖర, తారాగణ హారహీర తారాచల రా ట్ఛారదధారాధరచయ, నారదసత్కీర్తి సాంద్రవరసన రేంద్రా!! గీ॥ అవధరింపుము శౌనకాద్యఖిలమునులు, కనుపమస్వాంతుఁ డగు సూతుఁ డనియె నిట్లు శరదృతునితాంతవిధములు జనులకెల్ల, చిత్తరంజన మొనరించి చెలఁ గె సంత॥ ఉ॥ ఆశివశర్మభర్మమణి హర్మ్యనికేతన కేతనాంశురే ఖాశమితాభ్రధున్యుదిత కంబుదళ ద్యుతిపూరమౌ విద ర్భేశుపురంబు జేరి మనుజేంద్రసహోదరి మ్రోల నిల్చెఁX న్యాశతముల్ దనుందని రయంబెసగ న్వినుతుల్ ఘటింపగ౯॥ క॥ చపలాక్షు లుంచునవర, త్న పుకళుకులు గల్కు కుందనపుగద్దియ పై నృపనందనయనుమతి నుండి, పురోహితుఁ డపుడు మిగులు డెందం బలర౯॥ క॥ తనరాకకు మది వేడ్కర్, దనరఁగఁ గలకంఠి వందన మొనర్చుచు స.. ద్వినయమున నలర విప్రుం డనియెజ్ దీవించి మిగుల హర్షం బెసఁగ౯॥ డా|| నీ కోర్కెల్ ఫలియించె నమ్మ తరుణీ నీ పంపునం గాంచితి సాకేతంబు మహాద్భుతప్రదమణీ సౌవర్ణవర్ణస్ఫుర త్ర్పాకారాంచిత గోపురప్రకరవి బ్రాజన్మహాకేతన శ్రీకాంతం బగుతత్పురీవరము వర్ణింప విచిత్రం బగు౯॥ సీ ఏచాయఁ గనుఁగొన్న హీరముక్తామణీ, వైడూర్య వీల ప్రవాళతతులు ఏచక్కిఁ జూచిన శ్రీచందనాగరు, ఘనసారఘనసార గంధకలన యేదారి వీక్షింప సృగ నాభికాసంకు, మదపంకనవకులకు మవ్రజంబు ఏవంక దర్శింప హేరాళబహువిచి, త్రాంశుక స్వర్ణ పట్టాంబరములు॥ గీ॥ డంబ మలరంగ గెల్చు నిజంబుగాఁగ, నగరిపుపురంపుకోట నన్న గరికోట ముంగట జైలంగు నంగళ్ల రంగమాలు, జారుతరమైన పెద్దబాజారు సౌరు!|<noinclude><references/></noinclude> pubjsa15corg9aleng99nixdgw2sp8g 104 241327 599612 2026-10-31T07:24:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '90 ఇందుమతీపరిణయము. గీ॥ అమితక ళ్యాణమణితోర ణాభిరామ, మతులహృద్యానవద్యనా వ్యస్వనంబు ధరణిసుర వేదశా స్త్రబంధురరవంబు, తత్పురీవర మత్యద్భుత ప్రదంబు॥ ఉ॥ నీడలు దేఱుశక్రమణి నిర్మితల...' 599612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>90 ఇందుమతీపరిణయము. గీ॥ అమితక ళ్యాణమణితోర ణాభిరామ, మతులహృద్యానవద్యనా వ్యస్వనంబు ధరణిసుర వేదశా స్త్రబంధురరవంబు, తత్పురీవర మత్యద్భుత ప్రదంబు॥ ఉ॥ నీడలు దేఱుశక్రమణి నిర్మితలీల వెలుంగు మేడలుక్ వాడలవాడలక్ బసపువన్నెలు చల్లుకడాని గోడలుక్ వేడుక లిచ్చు మెచ్చుగల వెన్నెలడాల్ నెల రాలజాడలు జూడనుజూడ నప్పురము చొప్పడు నప్రతిమానసంపద౯ || అందు సీ॥ కురువిందకందళ స్ఫురితకుట్టిమభూమి, కలనంబు లీగృహాంగణములందు వరపుష్యరాగ బంధురనూత్నకలశాంక, సౌధయూధంబు లీచాయలందు వనజాతరూపభాస్వత్క వాటద్వార, వలభిజాలంబు లీవంకలందు పురుహూతనీలవిస్ఫురిత నవ్యస్తంభ, ఘననికాయంబు లీకడలయందు గీ|| ధూప సౌరభనవపుష్ప తోరణాది, మంగళాచరణాదిక మహిమలందు 10 10 నెందుఁ గన విందులను జిందునిందిరాప్తి, సుందరం బైనరఘుసూను మందిరంబు 11 క॥ ఆమందిరంబులోనక్, బ్రేమం దిరమైవలీల బిసరుహవదనల్ మ్రొక్కక్ 18 చామరము లిడఁగఁ గొలువై, వేమఱు ముద మొందుభూమివిభుసుతుఁ గంటిక్ 12 క॥ కనుఁగొనినయంత నెంతయు, వినయం బెనయంగ నతఁడు వేడుక మన మలరఁగ దీవించితి, ననఘుఁ డశం డొసఁగె మాకు నక్ష్యాదికముల్ గీ॥ ఒసఁగి కుళల మడిగి రసికుఁ డయ్యజుఁడు భ, వన్మనోజ్ఞరూప వర్ణనంబు వినఁ దలంప నేను వినుతిఁ జేసితిఁ దావ, కీన వివిధసుగుణ ఖేలనంబు ఉ॥ చింతిల నేమి? కాంతి! నృపశేఖరుఁ రఘునందనుం డజుం డెంతయు నేను దెల్ప దనయిచ్చఁ ద్వదాకృతి యెంచి యెంచి యిం తంతనరానికూర్మి జలజా స్త్రశరాశి విరాళి మీఱఁ గా సంతత మోహమగ్నుఁ డయి సారెకు నిన్నె తలంచు నాత్మలో || సీ| వాని సౌందర్యంబు వర్ణింప శక్యమే, మథునకు నైనమన్మధునకైన వాని మేధాశక్తి వచియింప వశమె వాక్పతికినైనను బృహస్పతికినైన 14 15<noinclude><references/></noinclude> e4g8ubft81rba3tbp4rihj3qe8fz1tb 104 241328 599613 2026-10-31T07:24:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము 91 వాని చల్లదనంబు వహిఁ దెల్పఁ గొలఁదియే, విధునకు నైన నవ్విధునకైన ని తేజస్స్ఫూర్తి పూని మెచ్చఁ దరంబె, హరునకైనను దమోహరునకైన గీH వాని సౌశీల్యగతి నుడువంగ నౌనె, కవ...' 599613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము 91 వాని చల్లదనంబు వహిఁ దెల్పఁ గొలఁదియే, విధునకు నైన నవ్విధునకైన ని తేజస్స్ఫూర్తి పూని మెచ్చఁ దరంబె, హరునకైనను దమోహరునకైన గీH వాని సౌశీల్యగతి నుడువంగ నౌనె, కవులకైనను మౌని పుంగవుల కైన ఇందుమతి! యేమనఁగ వచ్చు నెంచిచూడ, నెందు మతిమంతులతనితో నీడురారు॥ 16 ఉ॥ చామనిచాయ మేను గలచక్కనివాఁడు వెడందసోగలౌ తామర టేకులం గెలువఁ దార్కొనుకన్నులవాఁడు కల్వరా మోము మెఱుంగువాఁడు జిగిముద్దులనవ్వుల వాఁడు కాంతలక్ ప్రేముఁ గురించి మించి వలపించునొయారమువాఁడు భౌమినీ॥ గీ|| వాణి యా రాజనందను వదనమున బు, ధాగ్రణిగ నెంచి వివిధవిద్యానిరూఢి 17 నెపుడునటియించుఁ గానిచో నెంచి చూడ, గజుఁడనెడి పేరు దాల్చు నేయతఁడు తరుణి గీ|| అదె యతండజుఁ డౌటనే హరిని రూఢి మధ్యమునఁ గల్గువాఁడమ్మ మఱియు నతఁడు సంతతశివస్వభావుఁ డోకాంత? నీవు | వాగ్రమా సర్వమంగళోజ్వలత గన వె ఉ॥ ఆజలదఁబు శైలతతులందుఁ జరింప ద్వి రేఫపంక్తు భూజములందుఁ ద్రిమ్మరఁగఁ బూవుల తావుల కెల్ల దీవులై నైజవినీలలీల సురనాథుమణి న్విదళించి సోగులై రాజకుమారు పెన్నెఱులు రాజిలు రాజమరాళ గామినీ సీ|| నల నలగల్వలగళ గెల్వఁ గలమేను, దనరు వాఁ డొయ్యార మొనరువాఁడు గంబురాడంబు రాణింబు రాణించు కె, మో మో డెనలేనిఠీవిఁవాడు 20 21 వ గ రాలనిగ రాలజిగిముద్దుపల్కు ప, ల్డళుకువాఁ డెలనవ్వు చిలుకువా:డు నెఱిమించు సిరి గాంచుసరిగంచుసున్నంపు, చేలవాఁడు సుమాస్త్రులీలవాఁడు గీ|| వలనుమీఱుపదా టేండ్లవయసువాఁదః | సుదతులమనంబు గరఁగించుసో బగువాఁడు బలిమిఁ దగువాఁడు ధననాథుక లిమివాఁడు। రాజకులరత్న మారాజు రాజకదన 22 కII ఆయజునిచక్కదన మిఁక నాయజుఁజే యెఱుఁగుఁ గాని యవనీస్థలిలో గేయజనీయు లెఱుంగరు | కాయజుఁడైనను నుతింపఁగా సరి యగునే శా॥ ఆలావణ్య మగణ్య మావినయ మత్యాశ్చర్యసంధాయకం బాలీలావిభవం బనన్యసదృశం బాధైర్య సద్వంద్వ మో 28<noinclude><references/></noinclude> s7zy57zv9cf8hx0n701s4h1zih37fw4 104 241329 599614 2026-10-31T07:25:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '92 ఇందుమతీ పరిణయము. బాలా? యానర నాధనందనుఁడు భూపాలాత్మజ్ఞశ్రేణిలో మేలౌవాఁడు మహానుహుం డతఁడెసుమ్మీ? యాత్మలో నెంచగక్ క॥ నీకా రామరుఁడు దగ్గు। రాకొమరున కీవు దగుదు రాజీవముఖీ లోకా...' 599614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>92 ఇందుమతీ పరిణయము. బాలా? యానర నాధనందనుఁడు భూపాలాత్మజ్ఞశ్రేణిలో మేలౌవాఁడు మహానుహుం డతఁడెసుమ్మీ? యాత్మలో నెంచగక్ క॥ నీకా రామరుఁడు దగ్గు। రాకొమరున కీవు దగుదు రాజీవముఖీ లోకాలోకాంతరజను లోకంబున మీ సమానులుంగలరె చెలీ ॥ చ॥ తరుణి? విదర్భరాజు ప్రమదంబున రేపిదిగో భవత్స్వయం వరవిభవంబు చాటఁ బనుప శ్రఘునందనుఁ డేగు దేర విూ యిరువురకు వివాహ మగు నెంతయు నమ్ము మటన్న వేడ్క సరసిజగంధి చాల శివశర్మను సత్కృతి జేసె నంతటక్ 24 25 26 27 27 28 క॥ ఘనతరకౌతుక మతియై, నెనరున నృపపుత్రి పనుప నిజగృహమునకుజ్ జనె నవ్విప్పుండంతట వనజహితుం దరిగె నపర వాధిక డకుజ్ ను॥ తరుణారాతరుణీవతంసము కరద్వంద్వప్రహారస్ఫుర ద్గరిమక్ వేడుకతోడ నాడఁగ రయౌద్ధత్యంబునన్ జాతి య చ్చగమాబ్ధిం బడినట్టి కాంచనమణీచంచన్మహాకందుకం బురహిజ్ సూర్యుఁడు గ్రుంకెఁ గోక ములగుంపుల్ తల్లడం బందఁగజ్ సీ॥ అఖిలదిగంతనీడాయాయివిహగంబు, శైత్య భాగిన కాంత సముదయంబు ఆశాంతమృగతృష్టి కాంబు ప్రవాహంబు, గృహ గామి ఫై నుకా కీర్ణ పధము ధగధగజ్యోతిగ్ల తౌస్ఫురన్న గభూమి, భవనవిన్యస్తదీపవ్రజంబు విక్షిప్తజలక ణావిష్కృతాంగణరాజి, యుజ్జ్వలతో కవియోగ కేలి గీ|| సాంధ్యకరణీయవశజలాశయతటాక, ధావదవనీ సురగణంబు ద్రవదమంద చంద్రకాంతచయంబును జారచోర, సాంద్రసంతోషకర మయ్యె సాంధ్య వేళ॥ 29 ఉ॥ ఇందునకు న్ని శాసతికి నెంతయు శోభన వేళ యంచుఁ దా నందముమీఱ బశ్చిమదిశాంగన మేన నలంకరించెనో కుందనపున్ మెఱుంగుజగి గుల్కెడు క్రొత్తి రువార పుంజగా చందుర గావి చీర యనసంజ వెలింగె మహారుణ ప్రభ౯ సీ॥ క న్నె గేదఁగి గుంపు గనుపించుచందానం, బవడంపుతీగెలు ప్రబలురీతి తలిరాకుగుమురులు దుళకించు వైఖరిఁ, శెంపు రాజిగి మెంపు గెరలుదారి 30<noinclude><references/></noinclude> 3b4kifzcg6b7amql88dkfceycxztezt 104 241330 599615 2026-10-31T07:25:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము. దాసనంబుల కాంతి దార్కొన్న యంచానఁ, జంద్రంపు సోనల ఛాయకరణి చెంగల్వనిరిడాలు చికిలిమించినమాడ్కి, (మ్మించిమించులు గ్రుమ్మువగను || గీ|| ధాతు రేణుకదఁబసాంద్రతర బంధ...' 599615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము. దాసనంబుల కాంతి దార్కొన్న యంచానఁ, జంద్రంపు సోనల ఛాయకరణి చెంగల్వనిరిడాలు చికిలిమించినమాడ్కి, (మ్మించిమించులు గ్రుమ్మువగను || గీ|| ధాతు రేణుకదఁబసాంద్రతర బంధు, జీవశోభామహాస్తి వైచిత్రి వెలయఁ 93 గలయఁ బశ్చిమ దిశయందుఁ గాన నయ్యె, సరగ సంధ్యారుణప్రభ జనుల కెల్ల ॥ 31 సీ! కులటావినీలా వకుంఠప్రకథ మా, శాంగనాకస్తూరికాను లేప సీ ముఖేంది రానూతే నాంజనంబు కులాడ, లాకీర్ణవివిధనన్యాకదంబ తాపింఛపటలి ధాత్రీపయోజాననా, లంకృతినీలోత్పల ప్రజంబు కాలరంజితకు నాఘన రేఖ విరహాంగ, నానిరంతర మదశ ప్రతాప॥ 32 గీ॥ దవదహనధూరు జై త్రయాత్రావిచిత్ర, చిత్త భవభృత్యధృత శైలజిన్మణీవి నీలనూతన కంచుక నికర మనఁగ గాఢతిమిరంబు జగములఁగ్రందుకొనియె॥ గీ॥ తనకు సగ్రజుఁడైన చం ద్రునిశుభోద। యాధికతఁ జూచు వేడుక నపుడు గగన లక్ష్మి మగ రాలదండ ల లంకరించెఁదనకు నెమ్మేననసఁ దార తతులు దనరెడ్డి 33 మ॥ తనమిత్రత్వము లోక బాంధవత యం దం బౌనె తాపార్తిఁ జెం 5 6 34 ద 'మొనర్చెస్ భువనాళి మత్కు వలయానందంబు తాఁ జేయ నే రనివాఁడే యిను డంచు దా నతని చక్రంబుల్ గలంగించఁ దా ల్చెమె రోషం బవ నెఱ్ఱఁఋతి శశి దోచెక్ దొలఁ బ్రాద్దిక్కునక్॥ క॥ సనయేంద్రజాలికుఁడు పూ। ర్వమహీభృన్ని కటమువ న వంబుగ నగరం గ ఎరుద్వీధి న్వైచిన/ సుమనఃకందుకు మనంగ సోముఁడు దనరెజ్ ॥ సీ॥ కువలయం బరయఁగ శివుఁడు చంద్రాకృతిఁ జదల రాఁ దోఁచు తచ్ఛాయయనఁగ సుతుమహాభ్యుదయంబుఁ జూచి యప్పొ-గిన కలశాబ్ధి కల్లోల కాంతియనఁగ కొనియుుఁదేహులు గెల్చిన కనులాప్తు కననీయ కీర్తి ప్రకాశమనంగ విరహుల పై దాడి వెడలు మనోభవు తెలిగుడారంబుల చెలువనంగ 3 35 గీ॥ కాశమౌక్తిక ఘనసార - గంధ సార॥ కుందమందార ధవళార వింద బృంద శంఖకైతిక సవహీర సదృశ చంద్రికా వికాసంబు జగమందు గ్రందుకొనియె॥ 86 వ॥ వెండియు నఖండపుండరీక భవాండ భాండ హర్మ్య సుధా విలేపంబు లగు చు సుధాశ. తిరంగిణీ తరంగ సంఘంబులకు వినూత్న డిండీరఖండంబు లగుచు వియోగి<noinclude><references/></noinclude> 6u12is1cp61h02145zs81xjtpgwyu81 104 241331 599616 2026-10-31T07:25:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '94 ఇందుమతీ పరిణయము, నీచక్రంబుల సంతాపవల్లికల కతిస్వచ్ఛవాఃపూరంబు లగుచు జకోరంబులకు సుధాసా రంబులగుచుఁ బురాహిత శరాసనప్రముఖ ధరాధరంబులు ప్రాలేయ రాజితా చలంబు లడంబు విడంబింపఁ గ...' 599616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>94 ఇందుమతీ పరిణయము, నీచక్రంబుల సంతాపవల్లికల కతిస్వచ్ఛవాఃపూరంబు లగుచు జకోరంబులకు సుధాసా రంబులగుచుఁ బురాహిత శరాసనప్రముఖ ధరాధరంబులు ప్రాలేయ రాజితా చలంబు లడంబు విడంబింపఁ గెందలిరుటాకుల మిటారంబులు గలమహీరుహంబులన్ని యు బృం దారక తరుబృందంబుల వందంబు నొంద నందందుఁ గ్రందుకొను మల్లికావల్లికామతల్లి కలల్లిబెల్లిగ నల్లుకొనిన శృంగారవనంబులగు నేడాకుటనంటిక పురంపు దుమారమ్ముల దువారమ్ము మీఱుచు నవలీల లవలీవనీ కుంజపుంజంబులం దారుచుఁ దిశాంగనా నితంబ బింబాలంకరణానుకూల దుకూలంబులగుచుఁ ధరానితంబినీ ధవళాంశుకవితానంబులై హిమాంశు తారాపరిణయోత్సవసమయంబున గగ నేందిర యలందిన చందనంబన సంధ్యా నటన చటులతర ధూర్జటిజటా చటాచలా చలకృతజ్జహ్ను జాఝరంబు దిగజాతి జగమ్ము లం గ్రమ్ముకొను చందంబున వెలుంగుచు నుపవనవిహరద్విరహంగ నా జనంబుల మీద మందానిలాందోళిత శాఖిశాఖాచలద్ద శాంతరమ్ములజాడల నాడడం బొడసూప నివ్వల వ్వల వెడల వెనఱుదవరి)ను పువ్వుతూపులని చెడిపడిరిగుడ వజ్రంపుక డెంబులడం బుగలకరంబులముసుంగు లిదు పైఠాణి చెలువ దువ్వలువ చెఱంగు మెఱుంగులతోడ సింగా రంబు లెసంగు తదీయసీమంత మౌక్తికాభరణ కిరణస్ఫురణ కబరీని బిరీసవినూత్న సేవం తికాలతాంత కంతుకనితాంత కాంతిసంతతులతోఁ బంతంబులాడుచుఁ వేడుకలం బొ దరిండ్లకడల నడయాడుచుఁ గడలి రాముద్దుకొడుకు మేనల్లుని దుడుకు నడకల మిడుక లకు నెగులు పడి మగల వెంబడిం బడి ప్రతిపదంబును మదను పద నెఱింగి తత్పదానుస్మ వెలయజ్ లయ దప్పకుండ రణం బొనర్పుచు నతని పదంబులు ముదంబులు ముదంబు వీఁకజ్ దినిరి కిన్నరులు కిన్నరులరీతి బోటుల క్రొవ్వాడి గోటికొనల మీటిననీ టెనయం దీటుచు నపరిమితరీతులం బాడుచుం జరించు విరహోత్కంఠికల ప్రియాదరణసమయ సంజనిత మందహాస విలాసంబులతో మార్మలయుచు వచ్చటచ్చట నెలరాల గచ్చు నెల వుల నిచ్చలు ముచ్చటలఁ దచ్చనల విచ్చలవిడి నిచ్చలపు ముచ్చికల హెచ్చుచుఁ దమ్ము మెచ్చక పల్కు పలుకులకు నాలుక గదిరి బెదరించుప్రియుల నెదురించం బోయి తదీయ లీలాకృత స్వకీయ కపోల చపేటంబులకుం డప్పించుకొను పైపునక్ దిరుగు తిర్యగ్వలి. తకంధరులగు మెఱుంగుబోండుల ముత్తెలకమ్మల చకచక ద్యుతులఁ జికెలి సేయుచు ని శాకరస్యంద మా నేందు కాఁతావారి ధారాపూరితంబు లగుసరోవరంబులంగల కుముదం బులకు మదంబొనర్చుచు నంధకముపావృత లోకంబులకు గురు చంద్రకర స్పర్శ యోగంబు గలుగుటంజేసి మనశ్శీతృత్వకారణం బగు తదీయ స్వచ్ఛతావిధకంబు వివి<noinclude><references/></noinclude> a2nk4b7a8w1wil2sd1qo87eac2izkuo 104 241332 599617 2026-10-31T07:25:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము, 95 ధవస్తు నామరూప భేదంబు లేమియుం దోపనీయక జగదండ మండలోధ్వా ధర దృ గ్భాహ్యాభ్యంతరంబులు నిండి వెల్లువిరిసిన చందంబున నుండు నప్పండు వెన్నెలలకాఁక సోకునకుం గాక యిం...' 599617 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము, 95 ధవస్తు నామరూప భేదంబు లేమియుం దోపనీయక జగదండ మండలోధ్వా ధర దృ గ్భాహ్యాభ్యంతరంబులు నిండి వెల్లువిరిసిన చందంబున నుండు నప్పండు వెన్నెలలకాఁక సోకునకుం గాక యిందుమతి హా యనుచు హాయిలేక కోకిల కాకలీరవకేకికా రవంబు లఁ గల రవకుల రవంబుల మమోఛవు సుమ మోబాణంబులం బ్రాణంబులు తల్లడిల్ల డిల్ల చెడి మొల్ల విరులపాన్పురం బొరలి పొరలి చెంగావి చీర చెఱంగు మెఱంగు మొగంబునకు మఱుంగు గావించుకొని యనంగుని మామం గనుంగొని నోడి చేడియ లొనర్చు నైత్య కృత్యంబు నాదరింపక యగలంబైన తాపంబునం గన్నీరు దొఱఁగ నూరకున్నం గనుంగొ ని మందమందవచనంబుల నుపచరింప నయ్యిందుముఖకి డెందంబలర సునంద చందమామం గని యిట్లనియె|| చ|| కలువల నేలుచూపులు రకంబగు మా చెలి మోము ముంగల నిలువఁగ లేక వెల్ల నయి నిల్చినచోటుల నిల్వఁ గూడకే కళలవిహీనతం దిశలఁ గాదె చరింతు సదా కళంకి పై జలరుహవైరి? నేఁడిటులు పాటికి నల్లుని గూడి వచ్చితో ॥ చ॥ వననిధి కుద్భవించి తను వార్తయు నిందుము శౌరి నెమ్మనం బున నుదయించి తండ్రు ముని పుంగవుకుంటను బుట్టె నండ్రు ని న్న నువగు చోట్ల సీజనన మయ్యెను సద్గుణవర్తనంబు ని న్నెనయదు చంద్ర పద్మముల నేచెద వేటికి మాటి మాటికి౯॥ కువలయాధీశుఁడై రవణ జెందుటెగాని చక్రాభి రక్షణోత్సవము లేదు ద్విజరాజ సంజ్ఞ చే వెలయుమాత్రమేకాని సత్తేజములరించు సరణి లేదు సోమాఖ్య మిన్నంది చూపట్టుటయే గాని మరుని గర్వమణంచు మహిమ లేదు శరభిషగ్వరురీతి జరుగు మాత్రమె కాని నిజపాండుశోభ మానినది లేదు 87 38 89 గీ॥ యుక్తి దెలియంగ యాదార్థ్య మొకటఁ గాన్ని మేమనఁగ నీప్రసిద్ధియు నామధేయ నియతి దలపోయ నౌరౌర నేతిబీఱ, కాయ చందంబులాయెఁ జెంగల్వరాయ॥ క॥ నీవంటి కొడుకు పుట్టుట, యా వారధికడుపుకుంట యంటుట గాదే! యేవేళఁ గలఁగి మిళుల వి రావం బొనరించు టెటు రాజీవారీ ॥ 3 40 41 గీ॥ బాడబము హాలహలము నీ తోడఁగూడ ఁ బడసె నోచంద్ర? యెన్నఁడు నడలలేదు కడలి వాటికిఁ గా; నిన్నుఁ గన్నకతనః జడధి యయ్యెను భంగముల్ చాలఁ గాంచి॥<noinclude><references/></noinclude> fyhjvkp1xihppm288j4z7v6at7h148m 104 241333 599618 2026-10-31T07:25:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '96 96 ఇందుమతీపరిణయము . గీ॥ కవు లెటులు నిన్ను వర్ణించఁ గడఁగిరొక్కొ! రహిఁ గళల్ గుల్కు చక్కని రాజ వనుచు। వంక జనియించె నీవంక శంక లేదొ | వంక లిఁకనైన మాన లేవా? శశాంక॥ 43 సీ॥ ఉత్పలప్రియర...' 599618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>96 96 ఇందుమతీపరిణయము . గీ॥ కవు లెటులు నిన్ను వర్ణించఁ గడఁగిరొక్కొ! రహిఁ గళల్ గుల్కు చక్కని రాజ వనుచు। వంక జనియించె నీవంక శంక లేదొ | వంక లిఁకనైన మాన లేవా? శశాంక॥ 43 సీ॥ ఉత్పలప్రియరీతి నొందునీ కర్హంబె, దలఁప నిశాచరత్వప్రసక్తి అఖిలసద్గుణ తేజ మణఁచి మించుట యన, శ్యంబును నీవు దోసాకరుఁడ వె పద్మినీ సంతాపపరుఁడ వౌదొక పకు, మున నీకు బహుళార్తి మొనయం టరుదె సరగఁబరాంగ నాస క్తిఁ జెందెడి నిన్ను, శంకయే యెపుడు కళంకి వనుట. గీ|| యెట్లు ద్విజరాజ వైతివో యెంచి చూడ కటకటా? రాహువు గ్రశించఁ గళలు దఱిగి మున్ను దక్షాధ్వరంబునిక్ బుడమిఁ బడియు బ్రతికితే? చంద్ర? పాంథపాపంబుకతన క ॥ పర మేశ్వరునంతటిఘను శిరమునఁ బాదంబు పెట్టఁ జెలఁ గాడిన కుక్ విరహిణులఁ గలఁచుదుర్మతి యరుదే? సన్మార్గవర్తి వౌనౌను శశీ 45 గీ॥ అన్న విందిర కెన్నంగ నవ్వెలంది। యాదరించినతమ్ముల నలఁచె దీవు విరహిణీజనహృదయారవిందవితతి | నేచు టది యెంత పనినీకు హిమమయూఖ 46 గీ॥ ఔర? వృశ్చిక రాశి యందడుగుఁ బెట్టి/ యలరుదీవును విషమూర్తి వగుడు వేమొ కాక యుండినశివుఁ డరకాలఁ దన్న ఁ జెలఁగి వేవేగఁ దల కెక్కి నిలువఁ గలవె 47 మ॥ అనుచుం జఁదురు నింద చేసి నృపక వ్యాళీవతంసంబు క్రొ న్న నవిల్కాని మెఱుంగుతూపులు గమిక్ దాపంబునం జెందచం దనగంధిం గని చింతతో నతనిధౌర్యం బెన్నుచు దూఱిప ల్కె నవీ నాబ్రమరంద సారములజాల్ చెందā నునుంబల్కుల సీ॥ ఒనర సంజీవని యొసఁగెమో? యౌషధీ, శ్వరుఁడౌటమీమామ చందమాను సృష్టిక ర్త నటంచుఁ బెలఁగి నిజ్ సృజియించి, విడిచెనో? యన్న వేల్బుమిన్న మీ మాయచే నిన్నుఁ గ్రమ్మర నుండఁ జేసెమో?, నలువొందు మీ యయ్య నల్లనయ్య వినుతపతివ్రతాఘనత మీఱఁగ నిన్ను నేదెఁ బో తనఠీవి నీదు దేవి 48 గీ॥ యెవ్విధంబైన నేమి నీ విపుడు తిరుగు | బ్రతికివచ్చితివేశారు? ప్రతిభఱఁ గుంటిక డయిఁటిదొరతోడఁ గంటఁ దొడఁ| కుంటవిలుతుండ? నీవంటిబంటు గలఁ డె<noinclude><references/></noinclude> 2oieu3tdoadcpxes1u2zkwrwy8hyeid 104 241334 599619 2026-10-31T07:26:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(13) చతుర్థాశ్వాసము. చి ఉ॥ ఏనసమాంబకుండ నని యెంచియొ శంకరు గెల్వఁ నౌను భవద్వివేక మగమాంబకుఁ డంచు నెఱుంగ శానుని నీదు విలుతుద చెప్పనయై శకలంబులేఁ గదా సూనము నీశరం బెటులఁ జొప్పడు నీ...' 599619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(13) చతుర్థాశ్వాసము. చి ఉ॥ ఏనసమాంబకుండ నని యెంచియొ శంకరు గెల్వఁ నౌను భవద్వివేక మగమాంబకుఁ డంచు నెఱుంగ శానుని నీదు విలుతుద చెప్పనయై శకలంబులేఁ గదా సూనము నీశరం బెటులఁ జొప్పడు నీకు జయంబు భావజా క|| చ్యుతసారశరుఁడ వీవ| చ్యుత సారశరుడు శివుఁడు చొప్పడు నే నీ కతనిం గెల్వ బలాబలఁగతి యెఱుఁగనినీకు జయము గలదొకొ మద నా ఉ॥ ము న్ముద మొప్పఁ గేళివని ముచ్చట నచ్చట నిన్నుఁ బూజ సే య న్మదిఁ గోరిజిట్రిఫల మంతయుఁ దోడనె గల్గెఁ గాఁకచే త న్మఱి యేచెదింతిని గృతఘ్నుఁడ వార? తలంచి చూచినజ్ మన్మథ! యెవ్వరైనను సమన్మధనక్రియఁ జేయఁ జూతు రేని శా॥ నీ బాణంబులు రాల నిధనువు ఖండీభూతమై పోవ నీ జాబిల్లి ఫణి యంట నీబలము లాశావీధిసాలె చనక్ నీబంట్రౌతుతనంబు స్త్రీలయెడ నే నిన్నెవ్వరు నవ్వరే మాబాలామణి 'నేచఁ బోకు మకటా మర్యాద గా దాత్మజా || .97 50 51 52 53 వ॥ అని యాసునంద యీసునం దనచమత్కృతి యలర నలరువిలుకానిం బలికి మెఱుంగుపుప్పొడు లుప్పరం బెగయ నుప్పతిలులీల నెసంగుకురంగతురంగు కురంగ ని గనుంగొని యిట్లనియె || 54 గీ|| భూతమై నీవు సోకెడు భూతలమున, పాంధతతిమీఁద నాకులపాటు దోపఁ నైన వెఱతు మె యచలసామధ్యలసద, హీనవరమంత్రగరిమ నిన్నిపుడె యణఁతు 55 క॥ పవనా! చెలిఁబ్రోవఁగ నూ, పవనా? యిది యేమి ప్రాణపదమై మైఁబెం పవ నాతికిఁ గడుమేల్ చూ, పవనాదృతి గాదయో ధుతాంచదుపవనా॥ ఉ॥ చెల్లదె వేఁడివెన్నెలను జిచ్చున కోర్వఁగ లేక యెంతయుక్ దల్లడ మందే నిందుమతి దానిపయి విదళింపఁ జెల్లదే a చెల్లుగ “గోరు చుట్టుపయి జెందిన రోఁకటిపోటు ” కైవడిజ్ దెల్లమి గాఁగ గంధవహ? ద్రిమ్మరి వౌట యెఱుంగ రే జనుల్ ॥ సీ॥ పద్మగంధి యటంచుఁ బదరకు మధుపంబ?, చాంపేయనాస యీ చారుహాస పల్లవాధర యంచు బదరఁబోకు ఫికంబ?, వర్షాబ్జవేణి యీవనజపాణి 56 57<noinclude><references/></noinclude> jrsulzageao9ulss62i58xwp9e2f9ea 104 241335 599620 2026-10-31T07:26:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '98° ఇందుమతీ పరిణయము. జ్యోల్స్నేక్షణ యటంచుఁ జొచ్చి రాకు చకోగ?, నిటలేశ భూప యీచటుల భాష తా రేశముఖ యంచుఁ జేర కోహరిణంబ', హరిమధ్యలీల యీయథిపబాల గీ॥ భ్రమరక స్వర నేత్రదృగ్భాంధవముల, హిత...' 599620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>98° ఇందుమతీ పరిణయము. జ్యోల్స్నేక్షణ యటంచుఁ జొచ్చి రాకు చకోగ?, నిటలేశ భూప యీచటుల భాష తా రేశముఖ యంచుఁ జేర కోహరిణంబ', హరిమధ్యలీల యీయథిపబాల గీ॥ భ్రమరక స్వర నేత్రదృగ్భాంధవముల, హితుల రటు గావ తెల్పితి మిం తెమీరు కూర్మి విన రేని తిరుగుట కూఁత లిడుట, స్రుక్కి యుండుటయుడు గుట సుమ్ముఫలము ॥ సీ॥ ఓ చెల్ల? యిఁకనైన నీ చల్లదన ముంచు, మా చెల్వపైఁ జందమామ? నీవు 03 9 నీయఁదుఁ క డు భ క్తి నెఱయంగ వర్తించు, మాయిందు మతిఁ బ్రోవుమదన? నీవు యీసూనఁగా నేల యీ సూనగంధంబు, హౌసానఁ జెలిఁ గావు మనిలఁ? నీవు నీవాఁడి చాలించి మావాడ నలివేణి, చేదోడుగా నుండు చిలుక? నీవు గీ వాకలతనంబు మాని నిర్వ్యాకులగతి,కోకిలా? యేకడల నీదుకాక లీవి 59 రావ మలరంగ నీభోజరాజసహజ| వినయ మెనయంగ గొల్వుమీ వేడు కలర వ॥ అని యివ్విధబుంన సుధాధోరణీ ధురీణవాగ్ధారాపరాజితమగంద యగుసునంద యిందుకందర్పమందానికో కిలాదినిందనం బొనరించి యిందుమతిం గనుంగొని యి చ॥ వెఱవకు మమ్మ కొమ్మ! వెడవిల్లుని జందరు దక్షిణానిలుజ్ వరుసగ వీడు నాడితి మెవారు తాప మొనర్చ లేరు నీ తెరు విక్ర రారు భూవరుఁ డతి ప్రమదంబునఁ జాటఁగా స్వయం వరవిభవం బగుక్ రఘునృపాలకుమారుఁడు వచ్చు నచ్చుగడ్ గీ|| వచ్చినంత నె కల్యాణ వైభవంబు। గల్గు సౌఖ్యార్ధి మోలాడఁ గలుగు నీకు యిట్లనియె 61 తడవు లే దుత చింతిల్లఁ దగదుసుమ్మి| తాల్మి వదలంగఁబోకుమా? తలిరుఁబోణి 62 గీ॥ నెమ్మియై యుండు నెమలి పన్నీరు దలపఁ | నమృతమై యుండు మానసం బలరఁజేయు నంచ ప్రాణపదం బగు ననిలుఁ డెంచ; వెఱవఁ గా నేమి యీ వేళ వెట్టి బాల క॥ ఈమరునికాఁక యాఱక్ | వేనుఱు శైత్యోపచార విధ మొనరుటకై యేమఱక యున్న వారము భౌమరొ? నీకోర్కె వేగ ఫలియించుఁజుమీ మ॥ అని యాచందమున సునంద యన నౌ నౌ నౌను శీఘ్రంబె మే ల్లనె దోచిల్కలకొల్కి? యందు దెలియంగా వేగ నొక్కుమ్మడిక్ జని తౌత్కంఠ్యమునక్ దదు క్తగతి నుచ్చైస్ఫూర్తిఁ దా ము స్వచిం చెనో కాలజ్ఞములౌట నా ధ్వనుల మించెజ్ దామ్రచూడౌఘముల్ సీ|| ప్రాభాతమారుతప్రఃకంపితసురద్రు, గళితసూన స్తబకం బనంగ మానసాంచత్పౌక్ కుమాధరతటనట, త్పటుతరహంసశాబం బనంగ 68 64 65<noinclude><references/></noinclude> k1lshhy0ls1e2h4w8y96i97233afgi5 104 241336 599621 2026-10-31T07:26:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము .99 66 67 రాజ నస్తాద్రిధావక్సుధాంశుపశ్చాద్భృత్య, కవిస్ఫురితరూపకలశ మనఁగ రవిసమాగమన సంరంధ వేళాసతీ, కరదత్తఘనమౌ క్తికం బనంగ గీ॥ విలసితోదయనగఝలీసలిబధా త | వాసవదిశాం...' 599621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము .99 66 67 రాజ నస్తాద్రిధావక్సుధాంశుపశ్చాద్భృత్య, కవిస్ఫురితరూపకలశ మనఁగ రవిసమాగమన సంరంధ వేళాసతీ, కరదత్తఘనమౌ క్తికం బనంగ గీ॥ విలసితోదయనగఝలీసలిబధా త | వాసవదిశాంగ నాముఖవనజలలిత కలితఘనసారనవతిలకం బనంగ | జొక్కమై యంతటను వేగుఁజుక్క పొడిచె క॥ పుడమిఁ గలద్విజులునయ్యై | యెడ నదులం గ్రుంకఁ జూచి యే ద్విజరాజక్ దొడిఁ బడ నధికతకై యక్కడలిం గ్రుంకెద నటన్న గతి శశి గ్రుం కెజ్ గీ|| శశికళాస్ఫూర్తి సుస్నేహవశతఁ జాల|నలరి యుంటిమి యిందు సమాహరణవి ధిం బొనర్పం గృహస్థధర్మంబె యని మందిని దలంచియొ దీపికల్ తేజ మెడలె 68 వ॥ వఱియు మాగధనుఃధురగీతస్వనంబుల మేల్కని రయంబునన్ బ్రణయ కల హంబులు మాని చనినులం గలయం గడంగు లీలాజితరతిరాజులగు రాజులును, నియమితులగు యామికుల కగపడనివడుపున భూమికలు దాల్చి సమీపభూమింగల తోవల నివ్వల నవ్వుల నిజస్థానంబులకుం జన నుపాయంబు లెంచు పల్లవీ వితానంబును తానమానంబుల ననూనంబులగు గానంబుల జాణలగు గాణల శిక్షణంబునం బ్రతిక్షణం బు నవిరళగతి నరసి పాడుచుం జెలంగు వార బాలికామణులును, మణిఖచిత గృహాంగ ణంబులం గల వేదికలు గూర్చుండి మోదకలన వైదికులను దొలు బలుకుల పాఠంబుల ఱకు నొకల్లొకళ్లం బిలుచు విప్రకుమారుల కోలాహు బహుళంబులగు గృహంబులు ను, గృహలాంఛన గృహోచిత వ్యాపారంలుకునై గయంబునం జన నిచ్చియు, బునః పునారతులకై పెనంగు ప్రియులు మనూరధంబులు సఫలంబొనర్ప నేర్పరులై తమకం బుమీఱ గమకంబు గా ఘటియందు పరిరంభణంబులం బ్రీతులం జేసి కౌఁగిళులకుం జిక్కి ప్రేమంబునం దడయుచు మనంబులందోఁచు శిక్షావిచక్షుణ చతురవచనాది భయంబున కై యుపరిసురతం బొనర్ప బెరుకు మీళునువం దప్పించుకొని యొక్కొక్క నెపంబు నం బతులం గికురించి సత్వరంబునఁ జను సతుల విస్ర స్తంబులగు కబరీభరంబుల నుండి వ్రాలిన విరుల నెరసి ధరంజెందు మరందబిఁదువులంగ్రోలి వ్రాలిన గంధాంధ పుష్పంధర యుబులు నాకషిణంచు సుగంధ బంధురంబులగు సరోరుహ బంధూదయ సమయ ద a దశ నవీన కోరకంబులరకంబులకుఁ దటాకంబులకు నిమజ్జనార్థంబరుగు ధరామరవరుల హరికీర్త నధ్వనులు వెలయు నంతట నహర్ముఖం బగుటయు ననంతరంబ॥ మ॥ జలధి౯ మజ్జన మాడి సాుధ్యరుచి పుష్పంబుల్ సమర్పించి వా ర్ధి లలర్భూరితరంగ వాద్యరవ మెంతే వింతచందంబు గా నల వేళాసతి ప్రాగ్గి రీశ్వరునకు హర్షంబులో నెత్తు పొం దళుకున్ మేలినివాళికుంభ మన మాడు దోఁచె 1 దివీ౯ || సీ॥ చెంగల్వపగవాఁడు చెంగల్వ చెలికాఁడు కటికి చీఁకటిదిండి కరమువాఁడు బలు వేఁడుములతావు ప్రామినుకులరావు వెన్నునంఫ్రికని వెన్ను పూవు 69 70<noinclude><references/></noinclude> edwhxrvfbt5zxgyv5w8qrp0x1etkki0 104 241337 599622 2026-10-31T07:26:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '100 ఇందుమతీపరిణయము, జక్కవకవపంట చుక్క రాయనిజంట పదిరెండు తనువులఁ బరఁగుదంట భవరోగములమందు పటు తేజములపొందు చాయ నెచ్చెలి చెల్మిఁజేయువిందు గీ॥ కవుల ముంగొంగు హొన్ను లోక ములకన్ను |...' 599622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>100 ఇందుమతీపరిణయము, జక్కవకవపంట చుక్క రాయనిజంట పదిరెండు తనువులఁ బరఁగుదంట భవరోగములమందు పటు తేజములపొందు చాయ నెచ్చెలి చెల్మిఁజేయువిందు గీ॥ కవుల ముంగొంగు హొన్ను లోక ములకన్ను | పచ్చగుఱ్ఱపువశ్రీఁడు పగటి అఁడు ముగురుమూర్తు లరూపు సన్మునుల ప్రాపు, చెలఁగి వినువీధిఁజను దెంచెఁ జిత్రలీల॥ 71 Au అయ్యి మోూదయ వేళ సహర్ష లీల। నెలకొనఁగ నూఱఁ బద్మినీ వతంస మిందుమతి యాసునందయా నందలలిత | క లితవాగ్వృత్తి నెుక కొంత కలక దేఱి॥ 72 క॥ సాదుతొగల సెగమిగుల | మోదముగలవాని వేఁడుములు పోడిమిచే నైదువగల కైదువుగల ॥ జోదు వగల మిగులు మొగిలి పొగయుచునుండెజ్ ॥ వ॥ నావుడుఁదదనంతర కథావిధానం బెట్టిదనిన|| చన కుకురుకరూశ కాశశక కొంకణ టెంకణసింహళాంధ్రబా హ్లిక కురుఘూల్జ్ రాదిక ముహీరముణార్పితగంధ సింధుర ప్రకరతురంగ సంఘనవ రత్న ధనాన్విత ముంది రాంగణ ప్రకటకవీంద్రవర్ణి తశు భప్రదసత్క రుణానిరీక్ష ణా॥ శ॥ కాండప్రకాండమద వే, దండ పదాతి ప్రకాండ తతరణరం గా ఖండవిజయానుషంగా, చండాసివిఖండితారి జనచతురంగా పృధివీవృత్తం!! విరాజితయశోధరా! విజితవిద్విషత్సింధురా పురారినిభ విక్రమా! సుజనభూషి శోక క్రమా ఇది న రేశ్వర శిఖామణీఖచితనవ్యభూషామణీ! పరిస్ఫురిత వైభవా ! సతత బంధు రాత్యుత్సవా॥ గద్య 78 74 75 76 ఆ మదఖండసచ్చిదానంద కాశీపతి సద్గురు స్వామి చరణారవింద సేవాసమాగతస్వస్వ రూపజ్ఞాన రాజయోగ సామ్రాజ్యలక్ష్మీ ధురంధరజ్ఞాన ప్రసూ శాంబికా •కాళహస్తీ శ్వ రకరుణాకటాకు వీక్షణసంప్రాప్త సార సాహితీ బంధుర, బంధురంజనకరచరి త్రపాక నాటికుల పవిత్రధూర్జటి పౌత్రకాళయామాత్యలకు మాంచి కాకుమారకుమారధూర్జటి ప్రఖ్యాత నామాంక వేంకటార్య ప్రణీతంబైన యిందుమతీ పరిణయంబను మహాప్రబం ధంబునందుఁ జతుర్థాశ్వాసము<noinclude><references/></noinclude> odni1dyb1cnvzhfyji54gwlto83hjhu 104 241338 599623 2026-10-31T07:26:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇందుమ 'భనాచలపతయేనమః మతీ పరిణయము, పంచమాశ్వానము . క॥ శ్రీరామచరణపూజా, ధోరంధర్యప్రమోదిత మనశ్శీలా సారతరసుగుణలీలా, నారీపాంచాల మేకవరసనృపాలా॥ గీ॥అవధరింపుము శౌనకాద్యఖిలమునులు,...' 599623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందుమ 'భనాచలపతయేనమః మతీ పరిణయము, పంచమాశ్వానము . క॥ శ్రీరామచరణపూజా, ధోరంధర్యప్రమోదిత మనశ్శీలా సారతరసుగుణలీలా, నారీపాంచాల మేకవరసనృపాలా॥ గీ॥అవధరింపుము శౌనకాద్యఖిలమునులు, కనుపశుస్వాంతుఁడగు సూతుఁడనియెనిట్లు మఱియు నానఘుమానుని, మదిఁ దలంచి, ఇందుమతి చాల విరహార్తి నెనయునంత ॥ 2 మ॥ తరుకుందంతపు మెట్ల వంతనల వింతల్ గుల్కు చెంగల్వరా యల రాచల్వలు చల్లుతిన్నియల యొయ్యారంపుఁదోరంపుఁబ చ్చలకంబంపుఁగ డానిదూలముల మెచ్చవ్వచ్చు క్రొమ్మూల రా బెళుకుంగోడల నిండుచిత్తరువగల్ పెంపొందు పెన్మేడలో ॥ సీ॥ బాలార్కబింబడంబవిడంబిజాంబూన, దాడంబరకిరీటమవధరించి వివిధరత్న వినూత్న విరచితశృంగార, విములకాంచనకుండలములు వెట్టి బాలేందు పరిహాసి ఫాలభాగమ్మునఁ, గస్తూరికా తిలకంబుదీర్చి తెలినిగ్గుపండు వెన్నెలజల్లు వెదఁజు, రమణీయక ంద్రహారములు దాల్చి || కనక కేయూరకంకణకటకహంస, కాంగుళీయక ముఖ్యభూపాలి వెలయ జిలుగుటపరంజి వ్రాతవన్నెల మెఱుంగు, గొప్పదుప్పటి లెవా టుకొంగులలర॥ సీ॥ కరకనత్కనకకంకణఝణంఝణలతో, వృణీమణుల్ చామరములు వీవ హర్ష ప్రవర్షి సౌహార్దమాన్దవలీల, బాలయొక్కరు తాంబూల మొసఁగ భయభ క్తివినయసంభ్రమలీల వెలయంగఁ, జెలువయొక్క తెకళాచిక వహింపఁ గర హేనున ణినూత్న వలయంబు మొరయంగ, పడతియొక్క తె పావడయునో సంగ గీ॥ రమ్య గాఁధర్వవిద్యాధరగ రుబధక, విప్రతిభతోడ వేగంటి వేల్పుజాడ సకలసామంత బాంధవసమితితోడ, నవ్యమౌ క్తిక సింహాసనమునఁ జెలఁగి॥ ఉ॥ అల్ల విదర్భరాజుకొలువై చెలువై బలువైనరీషతో నుల్ల మునందు నేక్క మననుండి యొకా యొక నాఁడు వేడుకజ్ జై లైలి పెండి సేయుటకుచిత్తమునందలపోసి దిక్కులం 3 దెల్ల నృసాలవర్యులకు నేర్పడఁజాటె స్వయంవరం బోగి! 8<noinclude><references/></noinclude> 85jp2c0yae5ccwu9yr5zxrq9zduj999 104 241339 599624 2026-10-31T07:27:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '102 ఇందుమతీపరిణయము. గీ|| చాటిమఱియునుదగిన రాజన్య వరుల, జన్యవిక్రమవరులు రాజన్యలీల వెలయఁదోడ్కొని రాఁగల వేఁగు వాండ్రం, బనుపనంతట శుభరూఢి ప్రౌఢదనర॥ సీ॥ తిరుచూర్ణ పుమెఱుంగు తెలిప...' 599624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>102 ఇందుమతీపరిణయము. గీ|| చాటిమఱియునుదగిన రాజన్య వరుల, జన్యవిక్రమవరులు రాజన్యలీల వెలయఁదోడ్కొని రాఁగల వేఁగు వాండ్రం, బనుపనంతట శుభరూఢి ప్రౌఢదనర॥ సీ॥ తిరుచూర్ణ పుమెఱుంగు తెలిపటైనామంబు, నాసాగ్రఫాలాంతి భాసురముగ కడవన్నియ “యనంతముడుల డాల్ లంబక, రద్వయిబలుమాఱు నాట్యమాడ కొనవీనులంటఁజుట్టిన యోరతలపాగ, మీ టై యొక వింత నీటుఁజూప తండులాదిక ములఁద గుమూట చేభుజా, దండాగ్రమన వేణుదండమలర గీ॥ కాగితమునక్కలాకులుక ్మదున్దు, డబ్బులొక కొన్ని గలతిత్తి డంబుఁజూప తగినయొక చిన్ని తాశ్రుపాత్రంబుదనర, సంఘియుగముని బిల్ల మెట్లనురఁదొడీగి|| చ॥ కటిని బిగించి కట్టినచొకాట పుదుప్పటి చల్వకొంగుడాల్ చిటికిన వ్రేలియుఁగర పుఁచిన్నెలతో నెరనీటుఁజాటఁ గాఁ బటుతరధీరత రఘున్నపాల పురంబున కేగుదెం చెవి స్ఫుటగతిమీఱఁ గాద్రవిడభూసురచారవరుఁ డదారత౯ | ఉ॥ ఎవ్వఁడొవీఁడువి తవగ యేర్పడ నెక్కడనుండి యొక్క ఁడుజ్ దవ్వులనుండి పెండ్లివగదాక్కొనఁ బేర్కొన రానికూర్మిణో నివ్వసు ధేంద్రుతో ఁ దెలుపనిచ్చటికి జను దెం చెనంచుఁదా రివ్వలనవ్వలతో జనము నెంతయు వద్భుత మందిక మైనజ్ || చ। పురవిభవంబహో! యనుచుభూరి మణీమయయ సౌధయూధ బం ధురతర సింధురవ్రజ మనోజ్ఞ తురంగశతాంగమాలికా సురుచిరలీలఁగ నెనుచుశోభిలు రాజుడి వాణపుంజ గా మెఱుఁగుక డానిబంగరపు మెట్లహజారము పెద్దవాకిటక్ || గీ| అరసిద్వారపాలుఁడనుపఁ గాఁ గక్ష్యాంత, రములుదాఁటి వివిధరత్న ఖచిత రచితచిత్రనూత్న రమ్యవితర్దికా, చకచకల్ దనర్చుచనిశలోన॥ సీ|| రమణియొక్క తెసుకోరమణీయగతిఁ బచ్చ, కపురంపువలపు గాలొసంగ భామయొక్క తెముణీ భామహాసౌవర్ణ వలయంబులులియఁ బావడ యొసంగ చెలువ యొక్క తెనిును చెలువంబు వెలయంగ, జికిలి బంగరు కళాచిక భఙప శ్యామయొక్క తెఘవశ్యాను పింఛసువర్ణ, కలితమౌసురటి చెంగటను విసర గీ హితులు నెనరై ననిజవురోహితులు కొలువ, సరససంగీత సాహితీ సహిత విహిత 7 10 11 12<noinclude><references/></noinclude> i2txao483ndbrprtnepmb1xt1in6wzd 104 241340 599625 2026-10-31T07:27:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము. 103 18 15 యెనతఁడు| 16 ముహితక విబుధ మంత్రసమాజములగ, నిండుగొలువున్న రఘుమహీ నేతఁగనియె || ఆ॥ వే|| కనిపరాకుస్వామి! యనుచుసద్వినయము, భయము నెనయ ఁ బ్రౌఢ భాషణముల సభ్యులభినుతింపఁ...' 599625 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వాసము. 103 18 15 యెనతఁడు| 16 ముహితక విబుధ మంత్రసమాజములగ, నిండుగొలువున్న రఘుమహీ నేతఁగనియె || ఆ॥ వే|| కనిపరాకుస్వామి! యనుచుసద్వినయము, భయము నెనయ ఁ బ్రౌఢ భాషణముల సభ్యులభినుతింపఁజనియె నాన్సపచంద్ర, సముఖమునకుఁ గొంత చనవు వెలయ॥ 14 మ॥ చనుచుā భోజుఁడుపం పెనంచును నమస్కారమ్ము గావింప న జననాధాగ్రణికట్టువర్గ మొసఁగజ్ సంతో షితస్వాంతుఁడ య్యెను వాఁడుజ్ దదనంతరంబ రఘు జెంతేవిచిత్రస్ధితిక్ గననౌశోభనలేఖనిప్పి చదువు గా ఁబం పెము : త్రీంద్రుల౯ | సీ|| శ్రీమన్మహారాజ శేఖర బిరుదాంక, రాజితుండే రఘు రాజునకును మీ యల్లుఁడువిదర్భ మేదినీపతి మ్రొక్కి, ప్రౌఢిమైఁబంపుక కల్యాణ లేఖ మేమిట సేమంబుమీ శుభ స్థితులను, బల్మాఱు వ్రాయించి పంపఁదగును తర్వాత మత్సహోదరియైనయిఁదుకు, లికి స్వయంవరమువర్తి లెడి విధము వ్రాసిపంపితిమి భూవరులకుమత్పురం, బునకు నేవేగరమ్మనుచువేడ్క ॥ గీ॥ నిపుడుభవదీయనఁదనునిటకుఁబంప, వలయు శీఘ్రమ్ముగ వివాహ వైభవంబు దనరుననియున్న వక్కణవిని ప్రహర్ష, మలర మంత్రులతోడనిట్లనియె తే॥ గీ॥ మనచిరంజీవికి వివాహమొనరఁ జేయు, వలయుఁ గావునఁ బురమెల్ల వలయు గతి న లంకరింపంXఁదగి శిల్పమ్ము నేర్చు, వారలకుఁ జెప్పి త్వరపడవలయు నెందు॥ 17 గీ॥అనుచు నట్లువల్కియా రాజశేఖరుఁ, దంతిపురముఁ జేరినంత మంత్రి వరులు పట్టణమునపై భవంబొనరింపుఁ డనుచు శిల్పిజనులఁ బనుచుటయును॥ సీ॥ తన దొరకీర్తిద్యోతల మెల్ల నిండెని ట్లను రీతి సుధ మేడలం దలంది యాలాగె యతని తేజోథికత్వముమించు, ననురీతి హేమకుంభాళీనించి స్వారాజపురలక్ష్మి గారవంబునఁ బిల్చు, కేలునా బిరుదు టెక్కెంబుగట్టి యరిశౌర్యలీలకు నా పౌ దు రాయిత్రా, డనురీతిఁతోరణంబలవరించి గీ||యలవరించుత్రిలోకంబులై నదీని, కెనయనక్ రాదని జనాళి వినతి సేయ సూత నాలంక్రియాతివిద్యోతమాన, ముగ సునర్చిరి శిల్పులా నగరమణిని ॥ సీ॥ ఓరుదీర్చెనుకుంకుమోరుపంకీల రేఖ, సొగసూన నొక సూనసురుచి రాఁగి చిగురుఁజ లైను కేలుచిగురులము తైల, డాలుగీల్కొన నెుక్క మేలిబాల రంగవల్లి ఘటిం చెరం గారుతిన్నెల, నందమౌనక చిన్ని యన్ను మిన్న చి త్తరుల్ ఘటియించెఁజి తరంబగులీల, నందందయొక చానయందమాన 3 3 3 18 19<noinclude><references/></noinclude> ovcsvoprzavax9nl3a3q9v5ow50rme0 104 241341 599626 2026-10-31T07:27:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '104 ఇందుమతీ పరిణయము. గీ॥ మానవీనక శాన్వితమందిరములఁ, బొందళుకులందు మేడలనిందువదన లెంద అందఱుగలరొ వారందఱపుడు, లలితశ్వం గారు మలరించి చెఁ ఁగి రెలమి॥ ఉ॥ అల్లల నాడఁ గౌనులు విడుందపుఁ...' 599626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>104 ఇందుమతీ పరిణయము. గీ॥ మానవీనక శాన్వితమందిరములఁ, బొందళుకులందు మేడలనిందువదన లెంద అందఱుగలరొ వారందఱపుడు, లలితశ్వం గారు మలరించి చెఁ ఁగి రెలమి॥ ఉ॥ అల్లల నాడఁ గౌనులు విడుందపుఁగీల్ జడలున్నటింపఁ గా ఘల్ల నుపాణిపంక రుహక ంకణముల్ మణిపాత్రపంక్తితో బల్లవపాణులయ్యెడ శుభప్రదలీలగృహాంగణంబులం జల్లిరి గంధసారఘనసార మృగీమద వారిపూరముల్ II 20 11 గీ॥ మంజు ఘోషాతిశయము రంభానిరూఢి, చిత్రరేఖా విచిత్రతఁ జెలఁగి మఱియు హేమశృంగార రేఖతో నెనసి మెచ్చంఁ, దగియె సాకేత మమరేంద్రునగరమనఁగ॥ 22 గీ॥ అపుశురఘున్నపాలుఁదానందరసభరి, తాంతరంగుఁ డగుచు నఖిలజనులు గనుఁగొనంగ వేగఁ గడు వేడ్క ఁబొదలు ముఁ, జెలఁగి పెండ్లికొడుకుఁ జేయుఁడనిన 28 మ॥ కలకంఠీతలిపాటనీ టెనయఁగా గాంధర్వ మేళంబుగుం పులుసొంపుల్ వెలయింపువాద్యరవ మంభో రాశిజృంభద్విరా వ లసతౌథిఁజెలంగ నయ్యజుఁడు రేవజ్ బెండ్లిపీఁట వసిం చె లతాతన్వితలంటినల్గిడఁగ సుస్మేరాననాంభోజుఁ డైగ 24 26 గీ॥ అఖిలజనులురుయౌవరాజ్యాభిషేక, వేళఁదలఁపుచు నెంతయు వేడ్క దనర చెలువలందించు పరిమళ సలిలములను, స్నానమొనరిం చెరఘు రాజసూనుఁడపుడు ॥ 25 గీ॥ చెలువయొక తె చెలువవలువచేఁదడియొత్తు, మగువయొక తెసొగసు సిగయొనర్ప వెలఁదిచందనంబు వెలఁది యొక్కర్తుమై, నలఁద ఒక తెధూపములకఁ జేయ॥ సీ। చెవులనెంతయు సికచ్ఛవులనుంజువులెచ్చు, ముత్యాల చౌకట్లు ముద్దుగుల్క నెరుల నెత్తావిపూసకులఁ జెన్నగు మేల్మి, సిగులకిరీటంబు మెఱుఁగుమించ సురముననురు వై నహకు వైరసరి పెనల్, సరి పెనల్ గవనివిస్ఫురణఁజూప కరములసంతోషకరములేనణిసము, త్కరములనలరు కంకణముల మర 27 గీ॥ చూపఱకు వేడ్కలొనరి చుసొబగు వెలయు, వెలయెసఁగుజాళువావ్రాతకలిమి నెన్నఁ గన్న సైక పుదుప్పఱికలలు వారు, నలరువల రేని చెల్వూ నెహవుసుఁబూని ॥ క॥ చతురంగ సైన్యయుతుఁగా, మతికంగతౌఢీగలయ మాత్యులజత గా సుతనంగజనిభునవ్విభుఁ, డతిసాంగస్ఫూర్తి వెలయనని చెక్ వేడ్క౯ || శా|| ఆభూనాధకుమారమౌళి శుభలీ లాంచద్గతిక్ బంధురా జీభూదైవతవర్యుల మనసు రంజిల్లంగ సంభావనా 28<noinclude><references/></noinclude> mx4yzbfhe4zsk00rteozk4b8d9dysz0 104 241342 599627 2026-10-31T07:27:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(14) పంచమాశ్వాసము లాభాన్వీతులఁజేసి నిూరలును గల్యాణోత్సవాత్యంత క్ష్మీభాగ్యోన్న Cూడరండనుచుఁ గూర్మిక్ దండ్రి పంపించఁ గా౯ ॥ క॥ తనులిస్త చందనద్యుతు లనువొంద మందయాన లారతులెత్త...' 599627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(14) పంచమాశ్వాసము లాభాన్వీతులఁజేసి నిూరలును గల్యాణోత్సవాత్యంత క్ష్మీభాగ్యోన్న Cూడరండనుచుఁ గూర్మిక్ దండ్రి పంపించఁ గా౯ ॥ క॥ తనులిస్త చందనద్యుతు లనువొంద మందయాన లారతులెత్త౯ | ఘనసారవీటి కాంచిత | ఘన సారద్యుతులు చెలఁగఁ గా వేడుకతోక్ ॥ బ్రాహ్మణాశీర్వచః ప్రౌఢితో జోడుగఁ బాటలా ధరల పెజ్ పాటలలర | వందిమాగధహృద్య వాక్యారవముతో శంఖభేరీధ్వనుల్ సందడింప బహువిధకాంచనా భరణసుశ్రీ )ల సచ్ఛత్రచామర కాంతి సౌరుమీఱ। కొమగుంపుజల్లు కుంకుమవసంతములతోఁ జెంగా విపావడల్ చెలిమి నెనయ గీ॥ విప్పుగను మెప్పుపూఁబోండ్ల వేల్పుతరుల, విరులు గురిసినగతి సౌధ వీధినుండి చెలఁగి వెలఁనులు ముత్తెల సేలఁజల్ల, నిందుమతిఁ జెందు మతిని సా నందగతిని ॥ మ॥ తనకోర్కెల్ ఫలియించెనంచు నజుఁ డు ద్యత్స్యంద నారూడుఁడై జను లాశ్చర్యముతోడఁ గ మైనగఁ రా జత్సౌధరాజీ వినూ తన సత్కేతనచంచలాంచల మరు తృంచారసంచాలితే ద్ర నవామోకహమౌ విదర్భ పురిఁ జేరజ్ రాజమార్గంబునక్ || ఉ॥ వచ్చునెడ నృపాలసు కవర్యుని మ్రోల ను పొంగని స్వ'మో దృచ్చరణాంగ దారవ మృదంగ జతాళజ దింధిమిధ్వనుల్ మెచ్చుఘటించ నారక మణీగణముల్ నటియిం చెవేక్క న య్యచ్చరముద్దుగుమ్మల క్రియక్ సనయాభినయ ప్రవీణత 105 29 30 31 82 88 వ॥ ఇవ్వధంబున నక్కు మాకుండు తారకా•పహాసమాఖ్యాభి రాముండును, శరో ద్భవప్ర సిద్ధ సేనాన్యభిఖ్యా స్ఫురస్మూర్తియును, జరమహీళృద్ధారణ నిపుణదారుణశక్తి ధరుండును, సంతత సర్వమఁగ ళాభివర్ధమానుండును నగుచుఁ జందనాగరుధూమఘుమ ఘుమాయమాన ప్రసూన దా మానూనవాసనాసమాగత పరిభ్రమద్భమర విసృమరఝంకా ర పంక గుహ క్షేత్రా విచిత్రతరకంకణ మణిమేఖలా కింకిణీ ఘణత్కారసింజాన మంజు మంజీర ఝణత్కారంబు తోరంబుగఁ బురవీధిం జనుచుఁ బునఃపునరాలోకన కుతూహ లజనానందకర నిజవదన చంద్రమండల మీళచ్చంద్రికా చక చకద్యతులు గవాక్ష స్థిత దిదృ క్షావిచక్షణ ప్రతీక్షణక్షణక్షణ చంచలేకుణాక్షి చకోరంబులకు మోదు బొనర్ప గోపుర రమా హాసిపురరమాసాద నూపురంబై గోపురంబు బహిరంగణంబున నిల్చి కొల్చినజనం బులకు జాంబూనదాంబరాభరణగంధమాల్య కర్పూరతాంబూలంబు లొసంగి ఘనఘనా<noinclude><references/></noinclude> a84i7inixgsbmzuykyffhzidecrs607 104 241343 599628 2026-10-31T07:28:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '106 ఇందుమతీ పరిణయము 26 34 ఘనగరానిజంృభమాణఘు నా ఘనభుజాగ్రన్మహా మండల గ్రధారా విదారిత చలచలకు లాచల విరావధిక్కారిజయ భేరికా భాంకారంబులు బ్రహ్మాండ భాండంబునిండ రథాంగ సంరావంబును రజో...' 599628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>106 ఇందుమతీ పరిణయము 26 34 ఘనగరానిజంృభమాణఘు నా ఘనభుజాగ్రన్మహా మండల గ్రధారా విదారిత చలచలకు లాచల విరావధిక్కారిజయ భేరికా భాంకారంబులు బ్రహ్మాండ భాండంబునిండ రథాంగ సంరావంబును రజో వ్రజంబును బుండరీక మండలంబును రాజహంసోర్మి కాకఁళణాలంకఠ ణంబునుం గలవాహిని వాహినింబో లెఁ జెలంగఁ జనిచని మార్గంబునందు || సీ॥ కిసలయుగ్చిసరుహ ప్రసవ సౌరభ చరద మరఝంకరణ విభ్రాజితఁబు దరదళ చ్చలదళాంతరగళన్మధుర విస్ఫురణభాక్క వలయ స్ఫూ స్ఫూర్జితంబు సీతగరుద్గరుడలు స్థితిన రుద్ధతి లద్ధగ ధగ ద్యుతివయస్త తీరవఁబు విటపవజ్జటీతరు స్ఫుటనటత్పతగ రాట్పటుక టక్కృతిసము త్కటకవఁబు గీ॥ నికటకుటజతరు ప్రజ నిచుళనిచయ, మంజువంజులున్నాగ కుంజపుంజ తాలహింతాల సాల సాలజాల, సాలతతి మెప్పు నొక జలాశయముగనియె॥ మ॥ కని యారాజకుమారమౌళి యదటక్ గాఢ ప్రమోదంబునత్ దన్న సైన్యంబును దాను నిల్చె విలసత్సౌగంధ్యసాంద్రీభవ ద్వనజ వ్రాతమరందబృందముల నందంబొందుచున్ మందముం ద నటచ్చారు. రానిలాంక రము లత్యంతంబు లై వీవఁ గాజ్ ॥ సీ॥ పటు చంద్రకాంతి ః స్ఫుటకాంతిఁ బ్రహసించు రహిమిఁచుపటకుటీరములు వెలయ వెలయబ్బురపుఁ క్రొత్త విడి కెంపురవగుల్కు కలశాలి జిగివాటిగలసి నెలయ “నెరయందపు సుపాణినీటు వాటి లెడి చందునలు చెందోవల సద్యుతులు నెనయ నెనయశక్యంబన నెసఁగు సాంబ్రాణి ధూపముల వాసనల సంపదలు దనర గీ॥ తన రమా వైభవోజ్వల తానిరూఢి, ప్రౌఢిగననచ్చటవసించెఁ బట్టణమున దేశతాపతీయటులుభూవిభుండు, నిఖిలసౌఖ్యానుభవభూతి నిండియుఁడ॥ వ॥ అయ్యవసరంబున॥ సీ॥ మధుగంధలుబ్ధ సంభ్రమచరద్భమగ ఝంకారంబు లెంతయుఁ గడలు కొనఁగ కరసముత్క్షిప్త పుష్క రసమూహంబులు గగనలక్ష్మికి వర్షగతిఁజరింపు శంకారవస్ఫుర ఝంకార నినదంబుహరిదంతదంతి దైన్యంబొనర్ప నానీలగగనస్పృ గత్యున్న తాకృతి యంజనాచల రేఖనతిశయింప 35 36 87 38 గీ॥ కడలిలో నుండిచలిగొండ కొడుకు సరగఁబుడమికే తెం చెనను బుద్ధి పొడమిజనుల కద్భుత మొనర్పఁ జండ వేదఁడ మొకటి కొలనిలో నుండి వెడలెఁదత్కూలమునకు॥ 39<noinclude><references/></noinclude> 17hmyfn22qsw5gdyo2w7i6957f44ez9 104 241344 599629 2026-10-31T07:28:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '0 పంచమాశ్వానము 107 వ॥ వెడలి నలుగడలఁ బుడమి తడఁబడ నెడ నెకఁ బ్రజలు గడపడఁకఁగ డఁక;డరి దండధరభుజాదండ చండత రాహిదండముడిత శుండాఖండిత మహీరుహకాల డంబులు తండతండంబులుగ మహీమండలాఖండల సందరబ...' 599629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>0 పంచమాశ్వానము 107 వ॥ వెడలి నలుగడలఁ బుడమి తడఁబడ నెడ నెకఁ బ్రజలు గడపడఁకఁగ డఁక;డరి దండధరభుజాదండ చండత రాహిదండముడిత శుండాఖండిత మహీరుహకాల డంబులు తండతండంబులుగ మహీమండలాఖండల సందరబలోను శవేముశకాండప్ర కాండకాండంబులపై గాఢంబుగాఁ జప్పుడులుప్పతిలం గుప్పుచు ధూప రాగంబుగప్పు చు విప్పుగల పచ్చిక బయళ్ల నిచ్చలుడ్రుళ్లును వింకలిడుచు నడుముజనంబుల ధరంబడ నడఁచుచు నిర్మళగతిమార్గనిరోధంబుదనర్చుచు బిడారంబులగు గుడారంబుల వెడలం దిగిచి వైచుచుఁ గరంబు తీరంబుగ ముదరోదకంబు కగంబునంబూరించి పెల్లగఁ జల్లు ముఁ నవల మాశ్చర్యకరంబురు బృషత్కవిరాజితంబును నసంఖ్యశంఖాకలితంబును జక్రాభి ధామంబును పద్మినీవిలాసభాసితంబును నగు రద్వాహినియందు రయంబున నిర్భయగ తిం బేరెంబులు వారుచుఁ దిరుగునట్టి యెడ సైనికని కాయం బుపాయంబున నపాయంబు లేపుడు తెఱంగున మెఱుంగులు దురంగలించు భిండివాలతో మన గదాద్యాయుధు బు ల నాయోధనంబొనర్చినం జడియక మఱియునుఱి యు విజృంభించు సమయంబున 40 క॥ అనివారణమయ్యెనహో, యినవారణమునకు మీరు నేరురనగు నే ణ యననయ్యే కాతపవా, రణనృపనందనుఁడు కడఁక రణభీకరుఁడైన వ॥ ఇటు లా రాజకుమారరత్నము మణీ హేవాక సౌవర్ణ వి స్ఫుటపాణిన్వయకంకణక్వణనముల్ శోభిల్ల విల్లంది యు త్కటశింజిన్యుదితారవంబురుల నస్త్రవ్రాతముల్ గ ప్పెఁద త్పటువకు స్థలకుంభ భాగముల దోర్దం డైకలీలావతీ౯ || క॥ అప్పటుతరశరపంక్తుల, నప్పట్టునముంపఁబడిన యగ్గజరాజం, బుస్పతిలి వర్షధారల, సెప్పగు ఘనకరనగేంద్రమో యనఁ దనరిజ్ ॥ చ|| గొనకొని సూర్యుఁ డప్పోడుపుఁగొండ పయి గిరణామముల్ నిగు డ్చినగతి నక్కుమారుఁడు వడి సవశాతశరాళినించిం మనమునఁగొంకు లేక యలను తగజంబు చలంబుమీఱఁ గా ఘనతరతుండవంవహతిగ్రమ్ముచుఁ గ్రమ్మర డాయచ్చినక్ ఉ॥ బాహుబలాధ్యుఁ డారమున్న పాలతనూజుఁ డిదేమి చిత్రమో యోహరి సాహరిం చెనగ ర పెడి దిగ్గ జనుందు నెంది యు త్సాహముతోడ వింట నెుక చండత రాస్త్రముఁ బూనియేయ సం దేహదీఱ నగ్గజ మదృశ్యత దివ్యవిమాన మెక్కు చుక్ 41 42 48 44 45<noinclude><references/></noinclude> dhazafatvcw8fwg84w965cns6j45rrl 104 241345 599630 2026-10-31T07:28:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '108 ఇందుమతీపరిణయము సీ॥ తన శిరఃకోటీరతపనీయమయరు చుల్ త ప నాంశు రేఖ తోదరగలింప తనహార కేయూరతతచిత్రస్ఫుణిరుచుల్ మణివిమానశ్రీలమాఱుమలయ తన దరహాస సుందరచంద్రికాపరుల్ ముఖపూర్ణ కళలత...' 599630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>108 ఇందుమతీపరిణయము సీ॥ తన శిరఃకోటీరతపనీయమయరు చుల్ త ప నాంశు రేఖ తోదరగలింప తనహార కేయూరతతచిత్రస్ఫుణిరుచుల్ మణివిమానశ్రీలమాఱుమలయ తన దరహాస సుందరచంద్రికాపరుల్ ముఖపూర్ణ కళలతో ముద్దుగుల్క తన హస్తవీణాగ్రతంత్రీని రావముల్ మధుర గానస్వనమహిమ నెనయ Au తనతనూదివ్యకాంతి దిక్తటులనిండ, చెంత నచ్చనపూబోండ్లు చెలఁగి గోష్ఠి సలుపఁ జూపఱ కెల్ల విస్మయము గాగ, కోటిమన్మధలావణ్య పాటవమును॥ క॥ సింధురవిధ మెడలుకతన, గంధర్వులరూపునంతఁ గైకొని దీవిపై Pu బంధురగతివర్తింపుచుఁగంధరగంభీర నాదగ్గరిమంబలి కెజ్ ॥ చ॥ జనవర యే మంతగముని శాపమునక్ గజరూపకుంది ఋ వ్వనముననుండి యిట్లు బహువత్సరముల్ రఘుసూను నిన్నుఁ గ కొన నట శాపమోచన మగుజ్ జనునీవని మౌనివల్క నే నును భవదీయదర్శన మసూరధసిద్ధి మదిం దలంపుచు౯ || 46 47 48 49 గీ॥ అజుని గల్గెను టెపుడో మదాంధవృత్తి, దొరగి నిజరూపగతి మన నెఱుఁగు టెపుడో యని తలంపుచు మీ గురుత్వాతీశయ క, టాకమున నిజరూప మేనంది నాఁడ గీ॥ అఖిలలోక జనుల కాహ్లాద మొనరించు, నట్టివాగ్విలాస మలర నెపుడు సంచరింతుఁ గానసకల దేవతలు ప్రియంవదుండటంచునండ్రునన్ను !! క॥ నీకుజ్ బ్రత్యుపకారం, బేకరణిక్ జేయువాఁడని చ్చెదనిదిగో చేకొను సమ్మోహనశర, మాకీర్ణరణంబునం జయంబొఁసఁగు నృపా॥ 11 50 51 వ॥ అని యమ్మహాస్త్రంబు ప్రయోగోపసంహారమాత్రపూర్వకంబుగ నెపంగి॥ 52 క॥ అనఘ కృతార్థుఁడ నైతిజ్, జనియెద సెలవిమ్ము భోజసహజామణి నిజ్ ఘనత వరియించు శుభమగు నని యా గంధర్వుఁడరి గెనద్భుత లీల ॥ సీ॥ అపు డేమిదెల్ప నయ్యజుసెశంఖారావగంభీరజయభేరికా విరావ గజఘంటికా ఘణ ఘణ నాదబృంహితహయ హేషిత స్వవహరిహయాది వర్షి తసుమబృందవాసనాగత భృంగరవదివ్యకామినీచితగీత వివిధజవస్తోత్ర వితతధ్వనిస్ఫూర్తులేకీభవించి భూలోక దివిజ గీ॥ లోకముల కెల్ల విస్మయాస్తోకలీ, మది నెసంగఁగ నవఘూర్ణ మానజలధి రవముచందాన వెలయఁగ రాజసుత వతంస మచ్చోటుగదలె సంతస మెలర్ప॥ 53 54<noinclude><references/></noinclude> h23hlvvrsbiw8zc8s0l5kin4xpghlzq 104 241346 599631 2026-10-31T07:28:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము 109 గీ॥ కదలి జనవరు లెల్లెడఁ గాన్కలొసఁగఁ, గైకొనుచు శుభ హేతువుల్ గనుచుఁగొన్ని పయనముల్చని కుండినపట్టణంబు, గాంచి యత్యంత సంతోషకలితుఁడగుచు॥ 55 ఉభయపార్శ్వస్ఫుర దురు...' 599631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వాసము 109 గీ॥ కదలి జనవరు లెల్లెడఁ గాన్కలొసఁగఁ, గైకొనుచు శుభ హేతువుల్ గనుచుఁగొన్ని పయనముల్చని కుండినపట్టణంబు, గాంచి యత్యంత సంతోషకలితుఁడగుచు॥ 55 ఉభయపార్శ్వస్ఫుర దురుకరాతిస్వచ్ఛ చామర ప్రసవ గుచ్ఛములతోడ ఘనదివ్యపద్మరాగ వినూత నాతపత్ర ప్రభాపల్లవోత్కరముతోడ ၁။ o నత్యున్నతస్యంద నాగ్ర సౌపర్ణ కుంభావళి ఫలభూరుహములతోడ బహువిధాభరణ సంబద్ధ గారుత్మతవివిధాంశుబహు శలాటువులతోడఁ గీ॥ దనబలంబులు శృంగారవనులరీతి, దెలుపఁ దాను వసంతుని చెలువుఁ బూని రాజనందనుఁ డా భోజ రాజమౌళి, పురబహిః ప్రాంగణంబునఁబ్రొలిచినిలి చె|| సీ|| మగధమాళవమత్స్యమళయాళ నేపాళ పాంచాల కేరళ పౌండ్రవత్స గాంధార సౌవీర కాశ్మీర సౌరాష్ట్ర కుకురకాశకర శకొంకణాంధ్ర కర్ణాటకరహాట కాళింXవంగాంగ సింధుఘూర్జర కూర సేన మద్ర కాంభోజనిషధ బంగాళ లాటమరాట కొంత లావంతి త్రిగర్త ముఖ్య గీ॥ సకల దేశాధి నాధులు చంద్రసూర్యవంశసంభవులైన భూవరులు గజతు రంగ రంగద్విలాసంబురహిఁజెలంగ, వచ్చి నిండిరి తత్పురవరమునందు॥ శా॥ ఆ భోజాధిపమౌళి చాల మదిలోహర్షించి గంభీర భే రీభాంకారము లుల్లసిల్లఁగ ధరిత్రీపాలక శ్రేణికి౯ సౌభాగ్యస్థితిమీఱ మంత్రి కతి చేసంస్కారముల్ పంపె గం ఛేభాశ్వప్రజభూషణాదికము లెంతే వింత చందంబు గా౯॥ క॥ ఆ రాజవరులు నప్పు డు దారత వెలయంగఁ దశ ధానుల కెలసజ్ సారమణిభూషణాంబర హారాదులొసంగి పంపిరంచితలీల౯ | సీ ద్వారకాగోపిచందనపుమేల్పట్టి వర్థనముల నరుణాక్షతములు మెఱయ వలపొందుకరి నిగ్గు పొలుపుకస్తురి చుక్క పోడిమి మేలిమిబొట్టులమర నును గెంపుగుంపుసొంపొనరుబంగరు కొత్త దళుగులనుకరకుండలములొ నర నింద్రనీల పులిగ్గు లెనయు క్రొంబట్టుడాల్ సకలాతి మెఱుఁగు కుళ్లాయియమర గీ॥ ధరళ యజ్ఞో పవీత సూత్రమునుదవర, తామ్రపాత్రాది సామగ్రి దాల్చి బ్రహ్మ చారులరు దేర వివిధాగ్రహారవిప్రవరులు చనుదెంచి రా స్వయంవరమునకును|| సీ॥ శివలింగపు మెఱుంగుజవగలు గొలుసుల సజ్జకాయలరంగు చౌకళింప అపరంజిగుండ్లడా లమురవిద్రుమయు కరుద్రాక్ష దానముల్ రూఢి నెఱప 56 57 58 59 60<noinclude><references/></noinclude> 6ulzrvojf8oeqaujtjjiyjmqctzgu8w 104 241347 599632 2026-10-31T07:28:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '110 ఇందుమతీపరిణయము భ సితత్రిపుండ్రాంక ఫాలమ్ముల విశాలగంధాక్షతన్ఫూర్తి కళలుమీఱ చిటిపొటికటిక పుఁబటిక పుజపమాలికలు బొట వేలియుంగరములొరయ॥ గీ॥ హర!మహాదేవ?చద్రశేఖర! యటంచు, శిష్యగ...' 599632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>110 ఇందుమతీపరిణయము భ సితత్రిపుండ్రాంక ఫాలమ్ముల విశాలగంధాక్షతన్ఫూర్తి కళలుమీఱ చిటిపొటికటిక పుఁబటిక పుజపమాలికలు బొట వేలియుంగరములొరయ॥ గీ॥ హర!మహాదేవ?చద్రశేఖర! యటంచు, శిష్యగణములు వెను వెంటఁ జెలఁగి వడువ సరగఁజనుదెంచి రారాధ్యజనులుగొంద, అందుకుతి పెండ్లిమహిమ గగ్గొందనును దుగ61 వ॥ చిఱునవ్వుల్ దళుత్తు నెమ్మొగములన్ శ్రీ చూర్ణ పుక్ రేఖ డా లొరసౌ తిర్మణిపట్టె లుల్లసిల శిష్యుల్ వెంటనంటగ శ్రీ హరినామస్మరణంబులుస్పతిల దాసోహంబటం చొండొరుల్ సరగజ్ వైష్ణువు లేగు దెంచిరటకు సౌశీల్యసంపన్ను లై|| 62 వ॥ మఱియుఁ జతుస్సముద్రమధ్యంబునంగల నిఖిలని ప్రభు త్రియ వైశ్యప్రము ఖజన నికరంబు నిజోచితవివిధాలంకారభాసురంబై య మ్మహోత్సవంబుగనుంగొనఁ బుగంబు నకుం జనుదెంచి రట్టియెడ॥ సీ॥ జిలుఁగుకాటుక రేఖజిగి కన్నుఁగవడాలు కర్ణలక్ష్మికి నల్లగల్వలో సఁగ న దుటిక స్తురిచుక్క యుడు టినిద్దపులిగిల్ రంగుముంగురుల కోరహిఁజెలంగ చిఱునవ్వు వెన్నెలల్ చిందు చెక్కులయందు బెళుకుకమ్మలదోయికళుకు లెసఁగ గుబ్బకుంకుమపూఁతనిబ్బరంపు మెఱు గువలి పెచెంగావి పైటల మెలంగ ॥ గీ॥ లేఁతలతకూనలౌట మిళింద లేఖలంటేనా నీలకాంతిచేనతిశయింప మడిబులానిన సోగకీల్ జడలు మెఱయ, వెలవెలు లదులందు వచ్చినవ్వీటిక పుడు|| వ॥ మఱియును ॥ సీ॥ తపనీయతాటంక ధగధగ ప్రభలు ద్యోతలమున దశదిశాతతులునిండ 63 64 65 వలి పెక్రొంజెలువ దువ్వలువడాల్ నెమ్మేని మంచిగందపుఁబూఁత మహిమ మెరయ మణిగణస్థగిత కంకణ క నష్టృణిపంక్తి పాణిపల్లవరుచిప్రబలి నెఱయ కంజరాగస్యూత వజీరఘునవిభల్ చరణాజ్ఞగ విస్ఫురణ మెను గీ॥ మర్దళవిరావ తాళసమ్మర్గ నినదమలర దిక్కులనుండి వారాఁగ నావి తాసమరుదెంచేఁ దశ్సురీంద్రమునకపుకు వైభవముతోడఁ దగు స్వయంవరముఁ చ॥ వర నవరత్న నిర్మిత సువర్ణ నూజ విమానపంక్తులక్ హరిహరపద్మసంభవ సురాధిపముఖ్యులు సమ్మనీంద్రులుజ్ 1166<noinclude><references/></noinclude> tmsk5urbg4h8gf9acguw98w4c8jz4jd 104 241348 599633 2026-10-31T07:29:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము వరుసగ నంబరస్థలమునన్వసియించిరి వత్స్వయంవర స్ఫురణముగ మైనంగ మదిఁబుట్టిన వేడుక లప్పతిల్లఁ గా౯ || ఉ ఎక్కడఁజూచిన జన మదేభతురంగము సజ్జ రావ మే దిక్కునఁజూచినం మదవతీ...' 599633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వాసము వరుసగ నంబరస్థలమునన్వసియించిరి వత్స్వయంవర స్ఫురణముగ మైనంగ మదిఁబుట్టిన వేడుక లప్పతిల్లఁ గా౯ || ఉ ఎక్కడఁజూచిన జన మదేభతురంగము సజ్జ రావ మే దిక్కునఁజూచినం మదవతీర్పదు గానజతానమాన మే చక్కి గణించినన్ వివిధ చామర కేతనభూష ణద్యుతుల్ మిక్కిలివిఁత చందమయి మెచ్చొవరించె మహాద్భుతంబుగ౯॥ ౪॥ అంచితలీల భోజవసు భాధిపుఁడప్పుడు బాహ్యసీమ ని ర్మించఁగఁబంచే రాజు లెలమిక్ వసియింపఁగ వంచి గాఁ గన త్కాంచననూత్న రత్న ఘనకాంతితతుల్ తఱుచై నభస్థలిక్ మించు మరుద్విమానతతిమీఁద వసంతపుజల్లుఁ జల్లఁ గావ్ ॥ డా॥ శ్రీరఁజిల్లఁగఁ గుడ్యభాగములఁ గాశ్మీరంపుఁ గర్పూర క స్తూరుల్ పూతఁ యొనర్చి తిన్ని చాల ముద్దులుల్కు ముత్తేల ము గారూఢిక్ ఘటియించి చెందొవలడా అందంపుమేల్చందువాల్ తోరంబౌరణితో రణ ప్రతతి యందుంగట్టి రా ప్రోలుసన్ II సీ|| ప్రబలసాంబ్రాణి ధూపములనీలిమరీతి హరిశీలన ణిలీల లతిశయింప శ్రీ నరుకుంకు స పూఁత దార్కొన్న చందాన బలు కెంపుజిగి సొంపు పరిఢవిల చెలఁగుకు ప్రపు ముగ్గు జలికించునందాన పట మౌక్తిక ప్రభల్ పాదుకొనఁగ మిగులఁబూదండలు వెఱయించు కైవడి మగరాలనిగనిగల్ సొగసులీన గీ॥ నవ్యసౌధాళిఁదనరు నన్నగరమునకుఁ, గ్రమ్మరమెవరు న య్యలంకరణమెగఁ T నౌర? యిట్టిట్టిదని మెచ్చ నజుతీరంబె, అద్వితీయంబు తన్మహిమాతిశయము॥ 67 78 79 70 71 వ" అని యిట్లఖిలజనంబులు వినుతింపుచుండి కట్టియెడ నాభోజుడు విక సిత వదనాంభోజుం డగుచు, నంతఃపురంబునం గలకాంతామణులం గనుంగొని యయ్యిందు మతి నలంకరింపుఁ డనిన నప్పుడు ॥ గీ॥ ముదితమానస లగుచు నమ్ముదితి లెల్ల, విదితమగు వేడ్క దశర నేవేగనపుడు 74 పెండ్లిపాటలు దనరంగఁ బ్రియమెసంగ, మెండొరుల సందడింపుచు ను చితలీలు 72 శ॥ లేవమ్మ ముద్దుగుమ్మా రావమ్మ స్వయంవరంబు-రంజి లె నీకు జ్ నీ వేలజా గుఁజే సెద వీ వేళ నృపాలవగుల-నీక్షింపఁదగజ్ 73<noinclude><references/></noinclude> 611kj6v6ba4irgj3n1ykfkadry6hujk 104 241349 599634 2026-10-31T07:29:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '112 ఇందుమతీ పరిణయము క॥ అలనాఁడునీదుకలలోఁ గలనాధుఁ డజుండువ చ్చె-గదవే, పదవే, కలనాద గాన? మదిలో పల నాగతిమాని వాని-వరియించుటకు క॥ అనుచు నెచ్చెలులాడక్ వినుచు న్మదిలోనఁ బెనుచు- వేడుక...' 599634 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>112 ఇందుమతీ పరిణయము క॥ అలనాఁడునీదుకలలోఁ గలనాధుఁ డజుండువ చ్చె-గదవే, పదవే, కలనాద గాన? మదిలో పల నాగతిమాని వాని-వరియించుటకు క॥ అనుచు నెచ్చెలులాడక్ వినుచు న్మదిలోనఁ బెనుచు- వేడుకు గనుచుజ్ వనుచు న్ను నుసిగ్గున న వ్వనజాననయుండు నంత వైభవలీల చ॥, ఉరుతరశోభన స్తవము లుల్లసిలక్ బటుహృద్య వాద్యముల్ మొరయఁ గడానిప ళ్ళెరము లో శుభసూచక వస్తు సంతతుల్ మెఱయ నృపాలపుత్రి సెక మేలిమిరత్న పుఁ బెండ్లిపీఁటపై సురుచిరలీలనుం చెనొక చొక్క పుముద్దులగుమ్మ యయ్యెడర్ శా॥ హారిద్య్రద్యుతిభాసితాంగియగు న య్యజాక్షి నెమ్మేనఁ గ * ర్పూరంబు మదకుంకుమంబు నెద నేర్పుల్మైటిఁగా నల్గుఁబె ట్టారూఢిక్ దలయంటె నొక్క చెలి నృత్యత్కంకణారావముల్ మీఱక్ సంపఁగి తావినూసియలు నెమ్మిక్ గౌనునతింపఁగాజ్ ... .. క॥ విలసిత సుగంధజలములు కలధౌత పుగొప్పతంబు గల ముంచి వడిక్ వలిగుబ్బపైట జాఱక్ జలజాక్షి యొకర్తు చెల్లికి జలకంబార్చెక్ ॥ సీ। నెమ్మేనుదడియొత్తె నెమ్మి నెచ్చెలియోర్తు సంగతమ్ముగనుఁ గ్రోంజలువయొసఁగె నెఱులు చిక్కులుదీర్చి విరులసరుల్ గూర్చి యొప్పు గానొక చాన కొ ప్ప మర్చె నుదుటకస్తూరిచే యుదటుమీఱఁగ వధూ తిలక మొక్క తె వింత తిలకముని చె పాపట తేట సుపాణిముత్తెపుబొట్టు పాటలాధరయోక్తు నీటుపఱచె గీ|| తళుకులీ నెను నిడువాలు బెళుకుగనులు, సైకమగునును కాటుక రేకదీర్చె వెలఁదియౌచందనంబొక వెలఁద్రియలఁదె, రాజకుల పుత్రికాశిరో రత్నమునకు || గీ వీనులను శ్రీలు నెత్తమ్మి విరులలేఁత, ముద్దియలు దాల్చెననఁ జుట్టుముత్తెములును కేసరాశ్రద్యుతుల్ గల్గు భాసురంపు, హేమతాటంక యుగళంబు భామకల రె॥ 5 ॥నగుముద్దుమోము చంద్రుం డగుట సుధారసపుబిందువని గనుఁగొనఁగా సొగసు మెఱుఁ గాణిముత్తెపు వగముంగరదనరెనపుడు వనితామణికి౯॥ గీ॥ కర్ణపూరోత్పలసుగంధ కలననలరి, ప్రాంతమున నిల్చు భ్రమరశాబంబనంగ వానుక ణ్ణగ్రమున నిందువదనక పుడు, హర్వుమీఱంగ నీలంపు ముర్వుడన రే॥ 74 75 76 77 78 79 80 81 82<noinclude><references/></noinclude> 9xt3osut6oec5bkq5alx082kt99f5ac 104 241350 599635 2026-10-31T07:29:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(15) పంచమాశ్వాసము 113 గీ॥ కేళి నీసతిమదను కెం గేలి విజయ, శంఖమున గద్దెబిరుదు నాఁ జెలువుమీ, టెఁ దళుకుజాళ్వా మెఱుంగులం దొలకరించు, తీఁగెధరియించె గళముని తీఁ గెబోణి 83 గీ॥ గళము కంధరాఖ్...' 599635 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(15) పంచమాశ్వాసము 113 గీ॥ కేళి నీసతిమదను కెం గేలి విజయ, శంఖమున గద్దెబిరుదు నాఁ జెలువుమీ, టెఁ దళుకుజాళ్వా మెఱుంగులం దొలకరించు, తీఁగెధరియించె గళముని తీఁ గెబోణి 83 గీ॥ గళము కంధరాఖ్య గాంచుటఁ దద్దళ, దంబుధార లా కు చాగ్రతటుల దుమికినట్లతనరు విమలంబులగు ముత్తె, ముల సరుల్ ధరించె ముదితయపుడు|| 84 క॥ పటుకంక ణహంసక ముల్, నటదూర్మిప్రభవహించె నారీమణి యు త్కట లావణ్యరసాతి, స్ఫుట సరసత్వంబు జూపెఁ జూపఱకెల్లజ్ | 85 వ॥ మఱియు న నేకమణిమయాభరణ సంభరణ ధురీణయగుచు నయ్యిందుమతి యందమతిశయిల్లు చందంబునఁ గొందళుకు కడాని నెత్తమ్మి గుద్దియమీఁదఁ దనరు రాయంచ ముద్దియకై వడినలరె నట్టియెడ॥ ఉ॥ పంచళరోపమానుల వృపాలుర నెల్ల స్వయంవరస్థితి మంచికల౬ వసించుఁడని మంచి ముహూర్తమునక్ విదర్భ ఉంచితలీలఁబల్క నపుడందఱు నట్లనె పొల్చి రెంతయుం గాంచన శైలశృంగములఁ గన్పడు దైవతవర్యులోయనక్ వ॥ అయ్యవసరంబున 86 87 88 సీ॥ గంధాంధసింధుర ఘంటికా రావముల్ దిగ్దంతికర్ణముల్ దీటుకొనఁగ కాండప్రకాండ రింఖా హేషితధ్వనుల్ సప్తార్ణవీ రవసరణి నెనయ రటితది కటనటచ్ఛటులచ్ఛటార్భటుల్ పరవీర హృద్భయంకరముగ దుర భేరీమృదంగం గంభీర నాదంబులఁ బద్మోద్భవాండంబు పగిలి చెదర గీ॥ ధళధళ త్కాంతికాంత కుంతవ్రజంబు, ధగధగ ద్యుతి చండమార్తాండకిరణ దృడనాఖండ పాండితీ శాండలీల, వెలయ మగ వాళ్ళికైవారములు చెలంగ గీ॥ సరగఁదురగరయోద్ధత స్యందనమున, వేడ్కఁ జనుదెంచె రఘునుహీవిభునిసుతుఁడు కాంతుఁడొవసంతుఁడోని శాకాంతుఁడొక్కొ, యీమహీకాంతుఁడనిజను లెలఁబొగడ శా॥ ఆ వైదర్భుఁడుదెల నయ్యజుఁడు దివ్యన్మంచరత్నాంచిత శ్రీవిస్ఫూర్ణీత సింహపీఠిపయి భూభృచ్ఛృంగ భాగంబునం దావిర్భూతిముదంబునక్ వెలయు సింహంబోయన జేరెఁ బల్ రేవల్ మీఱ నృపాలు రద్భుతగతుల్ డెందంబునం జెందఁ గాజ్ చ అల రతిదేవివేఁడుకొన న ప్పరమేశుఁడో సంగునట్టి యు జ్జ్వలతరరూపముల్ గనిన శంబర వైరిక్రియం జెలం గె ని 89 90<noinclude><references/></noinclude> 5p07ua4pmw6mpq02vxe0q4ma9rz4y18 104 241351 599636 2026-10-31T07:29:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '114 ఇందుమతీపరిణయము చెలువపురాచపట్టి సరసీరుహలోచన వీనిఁ గాని య న్యులఁ గడకంట నైనను గనుంగొను నే యని యెంచి రానృపుల్ గీ॥ మణిసువర్ణ చిత్ర మహనీయసింహాస, నమున నానృపాల నందనుండు ణ నలరె...' 599636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>114 ఇందుమతీపరిణయము చెలువపురాచపట్టి సరసీరుహలోచన వీనిఁ గాని య న్యులఁ గడకంట నైనను గనుంగొను నే యని యెంచి రానృపుల్ గీ॥ మణిసువర్ణ చిత్ర మహనీయసింహాస, నమున నానృపాల నందనుండు ణ నలరె నెమ్మి నెక్కి యనువొందిన కుమారు, చందమున సమస్తజనులు పొగడ గీ॥ తనయ జత్వంబు దెల్ప రాటనయమౌళి, రాజసమెలర్ప ఘనపద్మరాగక లిత వర్తులమృగేంద్ర పీఠి పై వలనుమీఱి, రాజహంసాశ్రయప్రౌఢి రంజిలంగ క॥ ఆ రాజసునులలోపల, నా రఘునందనుఁడు పొల్చె నతిశయనిజ తే జోరూఢి వైద్యుతద్యుతి, మీఱ గ్రహిమించు నూత్న మేఘంబనగాక్ క॥ బృందారక బృందములో, నం దనరు పురందరుండనర్ రఘుసూనుం డందఱిలో సురతరుతత్రి, నందంబగు పారిజాత మనఁ జెలువొండెజ్ చ|| ఇతరనృపాలుర౯ విడిచి యెంతయుఁ బౌరజనాళి వీక్షణ ప్రతతి రఘుక్షితీశసుతు పైఁ బ్రసరించె మిళిందపంక్తి పు ష్పితతరుబృందమున్ విడిచి శీఘ్రమె వన్యమదేభరాజు పై నతులితలీలవ్రాలిన యొయార మెలర్ప మహాద్భుతంబు గాక్ ఉ॥ ఎప్పుడువచ్చు నిఁదువుతి యెప్పుడు వేడుక మీఱఁజూతు న న్నెప్పుడు ప్రేమతోడ వరియించునటంచు నృపాలు రొండొరుల్ అప్పలువ్రాల్ప డెంతయు గుఱిన్ దనివారక చూడ నంతన య్యెప్పులకుప్ప మెప్పుగుశుభోదయ వైభవలీల రంజిల గీ॥ విక సితాంభోజలేఖికా న్విత వినూత్న, రత్న పీఠిక నుండి నాగ్రమణి దేవి యంచితగతుల్ చెలంగ రాయంచగుంపు వెంటనంటినగతి సఖీవితతిగొలువ వ॥ నిజమణిమయ సింహాసనంబు డిగ్గి. 92 42 93 94 95 96 97 98 99 100 101 గీ॥ మణివిభూషణ దేదీప్య మానఘృణులు, దశదిశల్ ముంచుకొనఁగ నెత్తమ్మి యడుగు లత్తుకరసంబు భూమి పైఁ క్రొత్తయైన, మెట్టతామరయై జిగిమించిదనర గీ॥ చెలువముంగల నిల్వఁ గొందళుకుపైఁడి, పాదుకలు మెట్టి కైదండఁ బట్ట మంద మందగమనంబులలర న మ్మగువమిన్న, రమ్యతరలీలఁ గక్ష్యాంత రములు దాఁటి 102 ఉ॥ కన్నులు బెళ్కఁ బైట వలి గబ్బి చనుంగవ గుల్క పైకపు నెన్నడు మల్క మోముజిగి నిద్ర పునవ్వులు చిల్క గంబురా<noinclude><references/></noinclude> gmo6wfsm1dzaotpqixs193krjgidh2h 104 241352 599637 2026-10-31T07:30:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము సన్న పుగంద పు౯వలపు చక్కనిమైవెల హెచ్చు జాళువా చెఱంగు దురంగలింపఁగాక్ వన్నె మెఱుంగురంగు నును వల్వ చెఱం సీ॥ బిరుదకాహళజయ భేరికారావముల్ తోరమైయొండొరు భోరుకలఁగ చ...' 599637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వాసము సన్న పుగంద పు౯వలపు చక్కనిమైవెల హెచ్చు జాళువా చెఱంగు దురంగలింపఁగాక్ వన్నె మెఱుంగురంగు నును వల్వ చెఱం సీ॥ బిరుదకాహళజయ భేరికారావముల్ తోరమైయొండొరు భోరుకలఁగ చందనాగరుధూప సాంద్రసద్వాసనల్ సుముదాక సౌరభ స్ఫూర్తి నెనయ తనువల్లి కాసముద్భవ వ మనోహరరుచుల్ దట్టమై దశదిశాంతరమునిండ ధవళాతపత్ర కేతనచానురద్యుతుల్ రహిమించిరోదోంత రమునఁ బెరయ గీ॥వందిమాగధకీర్తనల్ గ్రందుకొనఁగ, వివిధశుద్ధళతాళన వీరరవము 115 103 నెరయ వారాంగ నాతుల్ నృత్యమాడ, ప్రబలి నేత్రధరుల్ బరాబరులుసేయ 104 చ|| చల్లఁగ మేనివాసనలు చల్లఁగ ది క్తటులందు నందియల్ ఘల్లనఁ బాణిపంకరుహకంకణముల్ మెయిడాలు బెళ్కఁగాఁ బల్లవపాణి యిందుముంతి పల్లకిలోపల బంధుకోటి రం జిల్ల స్వయంవరస్థలికిఁ జేరెను నందు ముదంబు భాసిల౯ || క॥ ఆ రామానుణి నృపవ, ర్యారామవసంతలక్ష్మియనఁ జెలువందెజ్ గారా మెనయజ్ నిజశ్నేం, గారా మేయప్రభాతి గౌరవలీల౯ || మ॥ తన నేర్పుల్ మెఱయక్ బయోజభవుఁ డీతన్వంగి నిర్మించెనే యని యాశ్చర్య మెలర్ప భూరమణు లంత్యంత ప్రమోదంబునక్ గనఁగాఁ బల్లకిలోన నిందువతి శృంగారాంగ సంపక్కళల్ దనర బంగరు తళ్కు పావడలు చెంత నెచ్చెలబుల్ వేయగ గీ॥ అందమాన మందమందయానములను, నంద వ్రేలు కేలునంద మర్చి యిందువదనయైనయిందుమతి గణంగి, రాజవీధి యందు రాం దొణం గె॥ క॥ కుందమ్ములకుం దమ్ములు, మందగమనరదనతతులు మగువ నెఱి కురుల్ కందమ్ములకుం దమ్ములు, కందమ్ములు మగువ చేతికందమ్ములహో ! క॥ వలమురి గళమ్ము ఘన శై, వలము కచభరమ్ము చెందొవలమురిపము కే వలము పదకాంతి చెలి కీ, వలముదితలు సాటి నెనయగళమే వసుధ౯॥ క॥ తొవ లాకన్నులు నీలపు, రవ లా నెఱికురులు బళిర! రాజానన కు నవలా నవలావణ్యం, బవల నిఁకే చెలికిఁగలదెయభినుతి సేయజ్ ॥ చ|| కలువలతీరు తామరలఁ గల్గిన సౌరుమెఱుంగు రంగు వె న్నెలఁగల చెల్వు నిగ్గుల జెగ్గు మృగీవిలోకనం దీపముల ! 105 106 107 108 109 110 111<noinclude><references/></noinclude> lzu9ig0c9cnf0c8nud9ljo4pyc9onvy 104 241353 599638 2026-10-31T07:30:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '116° ఇందుమతీ పరిణయము బులచపలత్వముం బెనిచి పొల్పెసలారఁ బయోజగర్భుఁడీ చిలుకలకొల్కి కన్ను ఁగవఁజేసెఁజుమీ యెనలేని నేర్పుతో 212 గీ॥ కుందకళికాఖ్యఁదగు ననంగుఁడు ధరించు, ప్రదర మెదిరి...' 599638 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>116° ఇందుమతీ పరిణయము బులచపలత్వముం బెనిచి పొల్పెసలారఁ బయోజగర్భుఁడీ చిలుకలకొల్కి కన్ను ఁగవఁజేసెఁజుమీ యెనలేని నేర్పుతో 212 గీ॥ కుందకళికాఖ్యఁదగు ననంగుఁడు ధరించు, ప్రదర మెదిరి రదావళి కదరి చెదరి ప్రధమవర్ణ రహితదరగతిని దిరిగి పెంపఱియుఁ దద్రణైక్యంబు సొంపుగనియె 118 శా॥ ఔరా మైజిగి మేలురా నగుమొగం బన్నన్న కన్బెర్ట్లు ల ణ యి య్యారే చన్దవ పైక పుంగవును తీరఝారె యేలోకమం దీ రామామణి పాటిఁబోలఁగలదే యెవ్వానిఁ గాంక్షించుమో వారింజెప్పవశంబె యిజ్జగతి దైవానుగ్రహం బెట్టిదో ఉ॥ నీ కెద మ్రొక్కొ నర్చెదను నీరజగంధి యటన్నరీతిన స్తోకత హస్తయుగ్మమునఁదోరపుఁ దానుగ మొగ్గ యుంచి బల్ రేకలువీఁకఁ దుమ్మెదల వేటువడన్ వడిగ్రి ప్పె నెంతయున్ రాకొమరుం డొకా సెకఁడు రాజముఖీనుణి చూచునట్లు గాన్ సీ॥ ఘనభుజగ్రృప్త ముక్తాహారదామంబు చంకఁబెట్టఁగడంగు జనవరుండు పటుసింహపీఠంబు పాదాగ్రనఖమున రవ మెచ్చగించెడి రాజసుతుఁడు నికటభూమిశుతో నొకకొంత యేకాంతపుఁ బ్రసంగ మొనరించు పుడమి అఁడు పనిలేనిపనియైనఁ బరిచారకుని సైగ సేయఁగాఁజూచు భూ నాయకుండు గీ॥ బార దుగ దెచ్చి యని వచఃప్రౌఢిదనర, నెత్తమాడఁదొడంగెడి నృపకుమారు లందుఁగ మైన మఱియు ననేకగతుల, నెల్లనృపతులు చిన్నెలనెనసి రపుడు ఉ॥ వాడి మెఱుంగుగోట జనవల్లభనందనుఁ డొక్కఁ డెంతయుజ్ దీడెను గేతకీదళము తీవ్రగతి మఱి నేరెప్రాయప్రక్ వాఁడొకఁడు త్తమాంగమున వైపుగనుం చెఁ గిరీటమయ్యెడక్ బోఁడిమిమీఱ న మ్మెఱుఁగుఁబోడి కనుంగోనునంచు వేడుక మె 114 115 116 117 వ॥ ఇవ్విధంబున వివిధశృంగార చేష్టావిలాస భాసమానులును నసమాన సౌందర్య రేఖాసుమశరాసనులు నగు రాజసూనులం గలయం గనుంగొని, తదీయవంశాభిజ్ఞాభిజా నజ్ఞ హృదయారవిందయగు సునంద యిఁదుమతిఁదోడ్కొని మందమందగమనంబున మగధరాజసన్ని ధానంబునకుంజని యమ్ముద్రియతో నిట్లనియె గీII అతివ! యీ రాజు మద్రదేశాధినాధుఁ, దధికబలశాలి శరణన నఖిలరిపులఁ 118 గరుణరక్షించుఁబరుల దుర్గర్వమడంచి, నిక్కముపరంతపాఖ్యం ఁ జెందినయతండు 9<noinclude><references/></noinclude> sj2wvqr9kqtmdzlxt4m3mnln3pgs4vi 104 241354 599639 2026-10-31T07:30:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వానము క॥ ఇతని నిరంతరముటిత, క్రతువులు దేవేంద్రుఁడెపుడు గాచుకయుండ సతియగుశచి మందాన, ప్రతతి కురుల్ దాల్ప దితని ప్రౌఢియు వింటే ఉ॥ అన్వయభూషణంబగు మహామహుఁ డితఁడు వీనిచే...' 599639 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వానము క॥ ఇతని నిరంతరముటిత, క్రతువులు దేవేంద్రుఁడెపుడు గాచుకయుండ సతియగుశచి మందాన, ప్రతతి కురుల్ దాల్ప దితని ప్రౌఢియు వింటే ఉ॥ అన్వయభూషణంబగు మహామహుఁ డితఁడు వీనిచేత రా జన్వతినాఁ దగు వసుధ చంద్రునిచేనిళయెప్పినట్ల ధవ్వభృదగ్రగణ్యుని ముదంబున నీవు వరించెదేయనక్ దన్వి మమోభిలాషయుఁ బృధ్యతి గానఁ జరించె వంతట 117° 120 121 122 గీ॥ ఆనృపునిసమ్మతింపమి యల సునంద, యింతి వేఱక్క నర నాధు చెంత నిల్వ దన రెనపుడొక్క నెత్తిమ్మి దాఁటి నేఱు, తమ్మిఁజేరెడి హంపిచందంబుమీఱి గీ॥ అంతట సునంద వల్కె న యన్ను మిన్న? వినుమనుచు రాజవర్యుఁడీ జనవరుండు వీని సౌందర్యవిభవంబు వేల్పువెలఁదు, లైనఁ గాంక్షింతు రింద్రభో గాఢ్యుఁడితఁడు గీ॥ గంధ సింధుర బంధు రాంగణుఁ డితండు, కాంతి యౌవన సత్యవాక్కలనవలన 124 నీకుసరియైనవాఁడు వర్ణించిచూడ, రసికులకు నెల్ల రసికుఁ డీరాజసుతుఁడు గీ అంగ రాజ్యాధిపతివీఁ డనంగనిభుఁడు, వీనిశాత్రవభామినుల్ విగళదశ్రు బిందుహారాళికుచముల యందుఁదాల్తు, రెపుడు సూత్రంబులేక యేయిగురుఁబోణి 125 ఉ॥ అంగన? వింటె వీర సమరాంగణధీరుఁ డనంగమించు ని య్యంగ విభుండు భాస్వ దసమాంగనిభుండు యశోజి తాహృతా సంగక వాహినీకృతమహాచ్ఛవిభుం డభవాంఘ్ర పద్మసా రంగనిభుండు జ్ఞానఘన రాజ్యరుహుండు నృపాలకోటిలోజ్ క॥ సంపత్సారస్వతములఁ, బెంపొందిన వీనినీవు పెండ్లాడినచో శంపాంగి! మిగుల వెల సెదు, సొంపున శ్రీవాణులకును జోడైయెపుడుక్ చ॥ అనిన సునందపల్కు విని యాయెలనాగ మతొ క్క రాజు మేల్ వినఁగఁదలంచి వేడ్కఁబద నే! పద వేగ విచిత్ర లీలతో నని యటముందటంజనియెన్గద? యానృపవర్యుఁ డెన్నఁగా మనసిజుఁడే మనంబలరి మానిని? యెంతయుఁ గాంక్ష సేయఁగ ॥ ఉ॥ అంతట నా సఖీతిలక మావనజాక్షికి వే అయొక్క భూ కాంతునిజూపి చంద్రుక్రియఁ గానఁగ నయ్యెనృపాలకర్యుఁ కంతు నిభుం గనుంగొనుము కామిని! దీని విశాలదీర్ఘ బా హాంతరమధ్య సౌస్థన మయా రె? యొయారముమీ టె నెంతయుక్ ॥ ** +79 PO ... PPP 126 127 130 131<noinclude><references/></noinclude> s2vzbirzauyo4utrbe3h0oxd4ba005d 104 241355 599640 2026-10-31T07:30:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '118 ఇందుమతీపరిణయము మ॥ అతివా! యీనృపకైత్రయాత్రలఁ దురంగా సేకరింఖా సము ద్ధతభూమీరజముల్ విరోధినరనాధస్ఫారకోటీర ర త్నతతింగప్పి తదీయకాంతినడఁచు దాదృఙ్మహా శౌర్యుఁడీ క్షితినాధాగ్...' 599640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>118 ఇందుమతీపరిణయము మ॥ అతివా! యీనృపకైత్రయాత్రలఁ దురంగా సేకరింఖా సము ద్ధతభూమీరజముల్ విరోధినరనాధస్ఫారకోటీర ర త్నతతింగప్పి తదీయకాంతినడఁచు దాదృఙ్మహా శౌర్యుఁడీ క్షితినాధాగ్రణి శక్యమా నె యితనిక్ గీర్తింప నెవ్వారికి౯ | క॥ నవతేజళ్శోషితథా, త్రవబలజల రాశి వికసిత స్వజనమునః ప్రవిమలసరోజు: డీఁయినుఁ, డవిరళమహిచక్ర సత్కృతాహ్లాదిసుమీ॥ గీ॥ అనినవిని యానృపాలకమ్యాలలాహ, నెమ్మనం బానృపాలుపై నిల్పదయ్యె సౌకుమార్యాతి సౌరభ సహితమైన, యలకుముద్వతి సూర్యునియందుఁబోలె॥ చ॥ అటఁజని యావిశాలతరళాక్షి కటాకు నిరీక్షణాళి యు త్కటముగఁ గల్పతోరణముగ్రమ్మినయట్లలరంగ వేడ్కనై కటకధరిత్రి వే ఱ మహికాంతుని నెుక్కని జూచి త్రోచి పోఁ గటకట? యాసునంద మదిఁ గాంచి సభజ్ నృప పుత్రికిట్ల నె౯ | ఉ॥ ఆజిఁ గృశానుఁ డెంతయు సహాయుఁడు గాఁ జెలరేఁగి యిమ్మహా రాజు చలంబునక్ బరశురాముని మోర్చిరణోర్విఁ దద్భుజా రాజితశౌర్యసంపదలరంజిలు చుజ్ బహు భాగ్యవంతుఁడై నైజజయప్రతాప తపనద్యుతిభాసిలు రాట్సభాస్థలి౯ | శ్రద్ధరణ విద్వత్కోటీరకోటీ వివిధ రుణిఫణీ వేష్టితాంఘ్రవ్వయుండీ విద్వద్వంద్యుండు ధాత్రీవిభుఁడు బహుయశోవిభ్రమ భ్రాజమానుం డద్వంద్యుం డార్యపూజ్యుండసదృశసుగుణుండ్భగంభీరభావుం డద్వైతజ్ఞానధన్యుం డసదృశవిభవుం డంబుజాతాయతాక్షీ ॥ 11 గీ ఇతనివరియిం చెదేయననిందుఁగనిన, యల్లపద్మినిబోలియవ్వలఁజ గ నాసునంద నృపాల క న్యాలలాను, వేఱక నృపాలుక డనిల్పి నేక్కననియె|| ఉ॥ నీపకులప్రదీపుఁడు వనీపకహ స్తనిధాన ముజ్జ్వల శ్రీపరిణాహవై భవుఁడుసిద్ధపదాశ్రమవాసి యజ్ఞదీ క్షా పరిణద్ధసువ్రతుఁడు శాంతరసోర్జితదివ్యమూర్తి వి ద్యాపరుఁ డీసు షేణుఁ డతిధర్మ పరుండు నృపాలమాత్రుఁడే!! 182 182 184 185 136 137 138 139<noinclude><references/></noinclude> cpvq7d63ak03laufx2samn8mkd5c3gs 104 241356 599641 2026-10-31T07:31:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము ఉ॥ చల్లనిపండు వెన్నెలల చందమునన్ విలసిల్లు నిమ్మహీ తల్లజుకాంతి తేజ మతిదార్థ్యగతిన్ రిపుపట్టణంబులం దెల్ల సుదుస్సహంబగు మహీరమణోత్తముఁ దీనృపాలుఁడు త్ఫుల్ల స...' 599641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వాసము ఉ॥ చల్లనిపండు వెన్నెలల చందమునన్ విలసిల్లు నిమ్మహీ తల్లజుకాంతి తేజ మతిదార్థ్యగతిన్ రిపుపట్టణంబులం దెల్ల సుదుస్సహంబగు మహీరమణోత్తముఁ దీనృపాలుఁడు త్ఫుల్ల సరోజ నేత్ర కులభూషణుఁ డెంతయు నెంచి చూడఁగ చ॥ చెలియొక వింత విం టె నృపశేఖరుఁడై తగువీని భామినుల్ జలకములాడుచో ఘనకుచద్వయ చందన చర్చ లెంత యే నల యుదకంబునిఁడ యమునాంబువుఁ బోలుచుఁ జిత్ర వైభవం బలరఁగ గాంగవారిఁ గలయజ్ రహిమీఱినరీతి 'నెప్పెడి మ॥ తరుణీ! నీ కెనయైన యిద్ధరణి పు దాత్పర్యలీలాగ తిక్ వరియింప భవదీయ భాగ్యగరిమల్ వర్ణింపఁగాశక్యమే గురుబృందారక సీమలో మెలఁగుచు గోవర్ధనాద్రీంద్ర కం ధరభాగంబుల వేడుకం నెడు నృత్యత్కేకి సంఘంబుల చ|| అనవిని యానృపాలతనయామణి వార్టిఁగుఱించి వేడ్కతోఁ జ నెడునదీవతంస మొక శైలముత్రోవవసింప కోరసిం చినగతి నానృపు గడచి శీఘ్రగతి మఱివే టెయొక్క రా ట నయుని చెంత నిల్వఁగ ముదంబరంగ సునంద యిట్ల సీ॥ స్యంద మోన్నతమైన స్యందన ప్రజ సుమస్యందనూతన మధూజ్జ్వల ఝరంబు పున్నాగరమణీయ పున్నాగతరుచరత్పున్నాగ సముదాయ భూరితరము తారాగణవిహాసి తారాగలీలాన్వితా రాగణితశృంగ హరినభము కందరాజితనుహా కంద రాజనిత మాకంద రాజీవ సత్కలశంకంబు గీ॥ తాలతక్కోల సాలహింతాల జాల, జంబుజంబీర పాటలీ ఝాటవాటి కాకుటీర తటీనట దనకులాయ, సాంద్ర వైఖరి మెప్పు మహేంద్రనగము ఉ॥ అనగ పూర్వ భాగమున నంబుధి యొప్పు ముహుర్ముహుర్నట న్మీనకు ళీరకచ్ఛప సమేధిత తుంగ తరంగ ఘట్టనా నూనపృషద్వితాన సుమనోఘనమౌక్తిక దాన వైఖరుల్ పూని నభోంతరాళమున భూరిరవంబు తెలంగి పొంగుచుకో గీ॥ అన్న గేంద్రంబు తనదుర్గమై చెలంగ, నప్పయోనిధి పరిఘయై యతిశయించ 119° 140 141 142 148 144 145 సంగ రాభంగురుండు హేమాంగదుఁ డ, సంగ, నితఁడొప్పును గళింగ నాధుఁడెపుడు<noinclude><references/></noinclude> qsd0oog8p5ygqo3maig9g4pbirc198r 104 241357 599642 2026-10-31T07:31:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇందుమతీపరిణయము గీ॥ అండజసమానయాన యీ మండలేండ్రు, దండయాత్రలఁ జండ వేదండ కాండ మలరియుండును సంచల దచలరీతి, ఖండ పరశుఁడితండు కోదండలీల మ॥ ఘనుఁడీ రాజు భుజద్వయిక్ గుణకిణాంకంబుల్ ధరిం...' 599642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందుమతీపరిణయము గీ॥ అండజసమానయాన యీ మండలేండ్రు, దండయాత్రలఁ జండ వేదండ కాండ మలరియుండును సంచల దచలరీతి, ఖండ పరశుఁడితండు కోదండలీల మ॥ ఘనుఁడీ రాజు భుజద్వయిక్ గుణకిణాంకంబుల్ ధరించన్ ద్విష ద్వని తా సాఁజన బాష్పచిహ్నిత పదద్వంద్వ క్రియజ్ జాపభృ జ్ఞాన తాగ్రేసరుఁ డీనృపాలమణి శశ్వద్భోగ ధౌరేయుఁ డీ తని పాణిగ్రహణంబొనర్సుము నితాంత ప్రాభవంబొప్పఁగక్ సీ॥ ఉల్లోలకల్లోల వల్లా లితసరోవరాగతశ్వసన సీమాంతరముల ముర్మురారావ ముహుర్ముహుర్వలమాన తాళీవ నావలిస్థలులజాడ ఘనసారకదళికా ఖర్జూరపాళికా కమనీయసైకతోత్కరము చాయ కై తకీక ల్హారనూత నాంభోరుహ వ్రాతకుల్యానీ పవనుల క్రేవ గీ॥ ప్రాక్పయోనిధి నేలావి భాసమాన, తరుణపున్నాగ పాటలీతరుల నీడ భావభవకేళిఁ దేలుచు భావనులం, నీనృపాలుని గూడి రహింజెలంగు క॥ లవలీప్రసూనవాసన, లవలీలంగొనియు మఱి తదంతద్వీపో పవ నాంకుర మొలయఁగ నీ పవనాధికసత్త్వ మొందు చాలా? యనిన క్ క॥ ఆవలరాయనిజోడగు, భూవలయాధీశుఁజూడ బొదమని మదిలో 146 148 149 151 152 158 దా వలపు నెంచుచుంజనె, నావల దైవానుకూల్యమటు వడుచుండెజ్ గీ ॥ చని వధూమణి పాుడ్యభూజనవరుండు, మ్రోలనుండంగ నటునిల్చె మోదమలర నపుడు దౌవారికీరత్న మలవిదర్భ, రాజసహజకు ననియె గారవ మెలర్ప గీ॥ హారి హరిచందనాలంకృతాంగుఁ డగుచు, వారి ధారాన వాతపవ్యా ప్తశైల రాజమన మించె నీ పాండ్య రాజమౌళి, వీనిఁ గనుఁగొంటివోచాన వేడ్కతోన 154 సీ॥ మధుర సత్ఫలనమ్ర మధురమ్య సుమకము 'మధురంజిత మహాద్రు మహితవనము కణిక్షాకారాకీర్ణ కర్ణి కాసముదీర్ణ వర్ణి కార్ణ స్వర్ణ వనజనదము ణ శారదాభ్రాదభ్ర శారదాద్యుతిశుభ్ర శారదవ్రజరజ స్తత పథంబు పాటీరనగశిరః కోటీర తరురాజి వాటీ రమ న్మంద పవనఘనము గీ॥ శామ్రపర్ణీ నదీ సముద్భవవినూత్న, మౌక్తికాలంకృతా నేక మంది రాళి హరిహరావాస సౌధ యూధాళిరామ, ధామ మీ రాజసీమ కాంతాలలా మ క॥ ఏలా యన్యులఁగోరగ, బాలా? దక్షిణ సముద్ర బంధుర వేలో ద్వేలావనకుంజములజ్, హేలాగతివెలయ వీని నెనయు ముతరుణీ 155 15<noinclude><references/></noinclude> rs0k2fs2f3vrz4shq11zlfv9ur0t1j3 104 241358 599643 2026-10-31T07:31:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(16) పంచమాశ్వాసము 121 159 గీని ఇంద్రజిత్తునితండ్రి తానింద్రలోక | జయమునకుఁబోవునప్పుడీ జనవ రేణ్యు తోడఁ జెలినందుధరుఁడితని క స్త్రములొసం గెమహిత శౌర్యాద్యుఁడితఁడు మ॥ ఇతఁడిందీవర స...' 599643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(16) పంచమాశ్వాసము 121 159 గీని ఇంద్రజిత్తునితండ్రి తానింద్రలోక | జయమునకుఁబోవునప్పుడీ జనవ రేణ్యు తోడఁ జెలినందుధరుఁడితని క స్త్రములొసం గెమహిత శౌర్యాద్యుఁడితఁడు మ॥ ఇతఁడిందీవర సన్నీ భాంగుఁ డతివా! యీ వెంతయుజ్ గాంచన ప్రతిమంబోలుదు మీకు వారిధర శంపాజాతశృంగార సం గతిఁబో లెం దగియుండు భోగగరిమక్ గౌతూహలంబయ్యెడి క్షితినాధోత్తము వీనిఁ గాంచితి వె! లక్ష్మీ భామ విష్ణుంబ లెజ్ మ॥ అనియీరీతిహితంబు దెల్పు చెలి వాక్యంబింతయున్ సోకద య్యె నినాలోకన బద్ధకోశ జలజా కేంద్వంశువుంబోలి య వ్వనజాతాయత నేత్ర నెమ్మనమునర్ వైవర్ణ్యయుక్తాస్యుఁడై జన నాధుండతఁ డద్భుతంబొనర లజ్జాయుక్తుఁడయ్యె గడుకో॥ గీ॥ సంచరద్దీపకళరాత్రి సౌధవీధి నంతటంతటఁజనఁగ గా ఢాంధతమస మావరించినఁగని నృపాలాంతరంగ | ములమహాదైన్యతిమిరంబు మొన సెనపుడు ॥ సీ॥ ధాటీని రాఘాటఘాటీజిత విరోధికో టి సింధునృపాలకుంఠితుండు సాహసోగ్రద్విషద్వ్యూహ భేదన చండబాహు వైభవుఁడంధ్రపతియితండు పరవాహినీ సముత్కరవాహినీ నాధకరివాహకుండు ఘూర్జరుఁడితండు సుకరదత్త విరోధినికరసంచితధను ప్రక రాధికుఁడు మద్ర రాజితండు గీ|| శౌర్య గాంభీర్యప ధైర్యమయ్యులైన తక్కు గలయెల్ల భూవరుల్ తరుణి ! వీరే యీఢ రాధీశవరులలో నెంచిచూచి, మంచివానిఁ గనీవు వరించుమిపుడు || 25 క॥ అనినన్విని వినములు గా దనమనమునఁదలఁచి ప్రేమఁదనయత్నమున జనియవ్వల సెకచోటికి, జని తననవిభవలీల సంఘటిలంగ సీ॥ తియ్యనినును దేనితియ్యని విరిదండ గదియా లేఁగల్కి తుమ్మెదయనంగ కమ్మని వాసనల్ గ్రమ్ముదమ్మికొలంకు నండకుఁబోవు రాయంచయనఁగ చల్లనిహిమవారిఁజల్లునీరమ్ము చెంతకుఁజేరు కస్తూరి 'మెక మనంగ చక్కనియెలమావిచక్కికి నేర్పుమైఁ గులుకుచుఁజనెడి రాచిలుక యనఁగ గీ వత్తి లోదరిరఘుసూనునంతికమున, కనుపమవిలాసగరిమతో నరుగునపుడు 160 161 162 168 నల సునందమహానందమలరఁబల్కె, నిలువు మెల నాగ! నీకోర్కి వెలసెననుచు|| 164 చ|| కువలయ నేత్ర? వీనిఁ గనుఁగొంటి వె? నీవువరింతువో వరిం చవొ?యనియెన్ను చుం గుడిభుజంబదరజ్ శుభసూచ నా ప్రద<noinclude><references/></noinclude> 01gsbn00b0lf1bj7cryp0hsh50m2a87 104 241359 599644 2026-10-31T07:31:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '122 ఇందుమతీపరిణయము ప్రవణమెసంగ నిన్ని పుడుపల్మఱుఁ జూడఁ దొడంగె నార? యీ యవిరళదివ్య తేజుఁడు మహాద్భుతవిక్రమశాలి యెంతయఁజ్ ॥ సీ॥ కంతుఁడో?యామినీ కాంతుఁడో! యీ రాజు సౌందర్య సత్కీర్త...' 599644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>122 ఇందుమతీపరిణయము ప్రవణమెసంగ నిన్ని పుడుపల్మఱుఁ జూడఁ దొడంగె నార? యీ యవిరళదివ్య తేజుఁడు మహాద్భుతవిక్రమశాలి యెంతయఁజ్ ॥ సీ॥ కంతుఁడో?యామినీ కాంతుఁడో! యీ రాజు సౌందర్య సత్కీర్తి సంపదలను నలుఁడొకో?యల దవానలుఁడొకో? యీవిభు డశ్వశిక్షా మహొజోధికతల ఇంద్రుఁడో?కాక యు పేంద్రుఁడోయీధీరుఁ డసమాన జనావనముల ఈశుఁడో? లేక వాణీశుఁడో? యీనృపుఁ, డతిశౌర్య వివిధ విద్యాభిరతులు గీ॥ నతలసుతల రసాతలాద్యఖిలలోక, సతులకైనను బళి రె? యీ క్షితివరేణ్యు విన్నఁ గన్నను జొన్నన విల్లుజాని, పువ్వుదూపుల వేడిమిఁ బొరలవల దె క॥ అని యిక్ష్వాకుకులంబున, మెనరెఁ గకుత్సుఁడవ మెప్పునో? యీరమణుం డనుకొందునా నృపాలుని, ఘనతర శౌర్యంబుఁ దెల్పఁగా వశమగు నే గీ| ఆకకుత నృపాలుఁడత్యద్భుతముగ, దేవహిత కార్యవృత్తి దైతేయమర్ద 165 166 167 న ప్రవీణతఁ జెంది యయ్యింద్రుకృపను,, నతని సింహాసనార్థంబునందుఁ దనరె 168 చ|| అతనికులంబునం జననమంది దిలీపనృపాలుఁ డెంతయ్ు గ్రతువులొనర్చె నానృపుఁడు గన్న కుమారవరేణ్యుఁ డారము క్షితిపతి సర్వదిగ్విజయశీలతఁ జెందెఁబ్రసిద్ధి, విశ్వజి స్క్రతువొనరించె నద్భుతముగా ధరణీసురకోటి రంజిల చ॥ హరుఁడు కుమారు, శౌరి జలజాస్త్రు జలారి జయంతుఁ గన్న వై ఖరి రఘు వియ్యజుంగనియెఁ గామిని ! రూపవయోగుణంబుల సరియగు టీనృపాలునకు స్వప్నమునజ్' మును నీవుగన్న సుం దరతరమూర్తివీఁడ నినఁదద్దయు నద్భుత మంది వేడుకక్ జ మ॥ అనువొంద హృదయాజ్ఞ సంభృత మహాహర్షులు రోమాంచళ్ళ తనువల్లీవిభవంబు గన్పడఁగ నత్తన్వంగి లజ్ఞానతా ననయైన బరిహాసరీతిఁ దగఁ గాంతా? పోదమే యన్యునిక్ గనఁ గానంచు సునం: పల్క విని యక్కంజాక్షి కోపంబున వ నిజాభిలాషంబు తేటపడు తెఱంగున సునందంజూచికుతూహలంబున సీ|| సొలపుజం కెనవాఁడి చూపుబెళ్కులతోడఁ గర్ణోత్పలద్యుతుల్ కళుకులీన నెఱిగొప్ప విరిదండ మెఱుఁగుపున్నాగంపు ముత్తెలకుచ్చుతో ముచ్చటాడ రంజిల్లు నపరంజి క్రొంజాయకమ్మడాల్ తళుకుఁజెక్కులమీఁదఁ దాండవింప గనుకమౌ సిబ్బెంపు గబ్బిచందోయి పై ముత్తెల పేరులు ముద్దుగుల 179 170 171 172<noinclude><references/></noinclude> 22sol0hvlsn0xww3nh6f2o2220fa6oz 104 241360 599645 2026-10-31T07:32:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము 'గీ కాంచనాంచిత కంకణాంగదకటీర, కాంచికా ఘంటికాఘణంఘణని నాద మలరఁ బల్లకిడిగ్గిగా యంచకరణి, నజునిఁగదియంగవచ్చె నయ్యలకుఁబోణి గీ॥ సరససామ్రాణిభూప వాసనలు నిగుడ, భూరివా...' 599645 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వాసము 'గీ కాంచనాంచిత కంకణాంగదకటీర, కాంచికా ఘంటికాఘణంఘణని నాద మలరఁ బల్లకిడిగ్గిగా యంచకరణి, నజునిఁగదియంగవచ్చె నయ్యలకుఁబోణి గీ॥ సరససామ్రాణిభూప వాసనలు నిగుడ, భూరివాద్యారవంబులు భోరుకలఁగ నద్భుత మొనర్చె రాజక న్యాలలాను, వనిత లిరుగడ బిరుదుపావడలు వేయ చ|| చిఱునగ వంకురింప సరసీరుహలోచన మందమంద సుం దర చరణారవిందగతి దట్టపు కెంజిగియంగ దట్ట ఫుక్ హరువుక డానిమి )చు సరిగంచుల చీరె చెఱంగుకు చ్చెలం బెరయఁగ మంచిపొందళుకు మెట్టెలను ట్టెలు ఘల్లు సుల్ల నక్ ఉ॥అందపుటందెజోడు మొరయంగ రయంబున మ్రోలనిల్చి మైఁ జందని సౌరభంబులు కచప్రచయప్రసవాళి వాసనల్ గ్రందుకొనంగ నయ్యజుని కంఠమునందు సునంద చేతఁ బెం పొందు మధూక మాలిక శుభోన్నతి రంజిలఁజేసె వేడుక ఉ॥ పుత్తడిబొమ్మయుంచు జిగి పూవులదండ విలాస వైభవా యత్తత కేళినీసతి సుమాయుధుకంఠమునందు శోభనా ద్యుక్త ములీల వైచిన ద్యుతుల్ ప్రకటించు సుపాణివేట మ్ముత్తియపుం సరుబనఁగ ముద్దులుగుల్కె నృపాలు కంధర క॥ ఆ సూన దానుసంగతి, రాసుతుఁ డయ్యిందుమతి విరాజద్భాహు మై సోకినట్లయగుచు మ, హాసంతో పాబ్ది నోలలాడుచునుం డెజ్ 123 178 174 175 276 177 178 గీ॥ చంద్రుఁ జెందిన రోహిణి చందమునను, వనధిఁగదిసిన జాహ్నవి వైభవమున నజునివరియించి యీయింతీయల రెననుచు, నఖిలజనులును తించిరయ్యవసరమున 179 ఈ శా॥ ఆ రాజన్యునిఁజూచి యన్యన్నపు లాత్మావాసముల్ చేరి రా నారీలాభములేమి స్వప్రబల సౌందర్యప్రభావాది వి స్తార ప్రౌఢిమనిష్ఫలంబనుదుఁ బ్రాత స్త్రీహముందద్యుతీజా దోరంబౌ మదికిన్కతో నజునియందు మత్సరగ్రస్తులై వ॥ అయ్యవసరంబున చ|| దొరయఁగ శీఘ్రమే యిదె వధూవరు లెంతయు నేఁటి రేల్ పర స్పరమును ముత్తియంపుఁదలఁ బ్రౌలిటు చ ల్లెదరించు: దేల్నైనా 3 సరగఁ బురందరాది దివిజప్రకరంబు ప్రసూనవర్ష ముల్ గురిసెఁ దదీయవాసన చిగుర్కొ నెనంత దిగంతరంబుల 180 181 182<noinclude><references/></noinclude> j7yx6dqpwbmlptyl7mtf9q3sl3qxcsg 104 241361 599646 2026-10-31T07:32:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '124 ఇందుమతీపరిణయము సీ॥ ఉపరిభాగనిరంత రోజ్జ్వలచ్ఛత్ర ప్రభానూత్న డిండీర పంక్తి వెలయ హషో౯ద్దమామ్రేడి తావనీసుర వేద రవబంధురశరంగ రవ మెసంగ రాజద్గతివిచిత్ర రంగత్తురంగమ పటలికాకల...' 599646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>124 ఇందుమతీపరిణయము సీ॥ ఉపరిభాగనిరంత రోజ్జ్వలచ్ఛత్ర ప్రభానూత్న డిండీర పంక్తి వెలయ హషో౯ద్దమామ్రేడి తావనీసుర వేద రవబంధురశరంగ రవ మెసంగ రాజద్గతివిచిత్ర రంగత్తురంగమ పటలికాకల్లోల పాళి మెఱయ సుజ్జ్వల సమాయుక్త శృంగారభా క్పురుషో త్తమవిలాస సరణియొలయ గీ; నిఖిల సైన్యపయః పయోనిధి తెలంగఁ, బొంగ బాంధవసందోహ భూరివినుతి సహితశుభలీలదవర రాజన్యసైన్య, జన్యజయభేరికా ఘనస్వనములలర ఈ॥ ప్రేమఁ బురప్రవేశ మొనరించె సహోదరి తాను వేడ్క నెం తే ముద మొప్ప భోజుఁడు మదేభము నెక్కి యజుండు దేవసే నామహిళక్ వరించు శివనందను లీలఁ జెలంగి రా శుభ శ్రీ మెఱయజ్ గరంబును బురీసతులెంతయు నేసఁజల్లఁగళ్ వr తదనంతరక థావిధానం బెట్టిదనిన క॥ శారదనీరద నారద పారదహరహరహీర పాటీరసుధా శ్ర్ని రమ్యకీతి౯ లీలా, ఘో రాహితమదవిఫాల గురుబలశీలా ఉ॥ సారసరాగవిద్రుమర సాలకి సాలకు సంబదాడిమీ వారిజబంధు మేరుఫణి వైరిజపానలబంధుజీవ నీ పారుణనీరజాంబుజ భవాబ్ధిసుతా నవకర్ణి కార క ల్లారతటిల్లతాకనక హారిమహారుచిపూర్ణది కటా కవిరాజవిరాజితము. సురతరు ధేనుమణీ కలశాంబుధి సోమనవాంబుధ రార్యమభూ హరశిబి రాడ్బలి దైత్యదధీచవిహాసివితీర్ణ నితాంతమతీ సరససుధామధురోక్తి విజృంభిత సత్కవిరాట్కృత సాధుకృతీ స్థితరభాగ్యపరాక్రమభోగవతీ శిత దైవత రాడ్విహృతీ గద్య. 188 184 185 186 187 188 ఆ మదఖండసచ్చిదానంద కాశీ పతి సద్గురు స్వామిచరణారవింద సేవాసమాగతస్వస్వ రూపజ్ఞాన రాజయోగ సామ్రాజ్యలక్ష్మి ధురంధరజ్ఞాన ప్రసూనాంబికాకాళహస్తీశ్వ రకరుణాకటాక,వీక్షుణసంప్రా ప్రసార సాహితీ బంధుర బంధురంజనచరి త్రపాక నాటికుల పవిత్ర ధూర్జటి పౌత్రకాశయామాత్యలకు, మాం కుమారకుమారధూర్జటి ప్రణీతం బైన యిందుమతీ పరిణయం బను మహాప్రబంధంబునందుఁ బంచమాశ్వాసము,<noinclude><references/></noinclude> ak5k3u7rr901dco07jf431c9nv1y08c 104 241362 599647 2026-10-31T07:32:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇందుమతీ పరిణయము · షష్ఠాశ్వా స ము . క॥ శ్రీలక్ష్మీరమణకృపాలాలిత, వీ క్షా విలాసలబ్దానుపము శ్రీలీలాన్విత సద్గుణ|శ్రీలా! శ్రీమేక నారసింహనృపాలా॥ గీ|| అవధరింపుము శౌనకాద్యఖిలమును...' 599647 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందుమతీ పరిణయము · షష్ఠాశ్వా స ము . క॥ శ్రీలక్ష్మీరమణకృపాలాలిత, వీ క్షా విలాసలబ్దానుపము శ్రీలీలాన్విత సద్గుణ|శ్రీలా! శ్రీమేక నారసింహనృపాలా॥ గీ|| అవధరింపుము శౌనకాద్యఖిలమునులు | కనుపమస్వాంతుఁడగు సూతుఁడనియెనిట్లు నిజసహోదరిఁదోడ్కొనియజునితోడఁ|బురముసొ తెంచె భోజభూవరుఁడు వేడ్క 12 9 ఉ॥ శ్రీయుతలీల రత్న మయచిత్ర వినూతనతో రణాళి యిం ద్రాయుధరీతిఁ దెల్పఁగ మహామహిమం జనుదెంచు నయ్య జుం దోయజ నేత్ర లెంతయునుదోరపు వేడుక సౌధరాజివా తాయవసీమలన్ని లిచియందఱుఁగన్ నిరద్భుతంబుగ౯ || చ|| విమలమణీగణోజ్జ్వల నవీనవిచిత్ర వాక సీమల రమణులముద్దుమోములు విరాజిలెఁ దన్మధుగంధలబ్ధ సం భ్రమవిచరన్మరాళి. నికరంబులంగఁ గనీని తతుల్ మెఱయఁగ శిల్పు లబ్దములు మేడలజాడల నుంచిరోయన౯॥ సీ॥ చుట్టిచుట్టనిపూల సొగసుకొప్పొక చేతఁ బట్టి సౌధం బెక్కెఁబడఁతీయక తె యొకకంటఁ బెట్టి పెట్టక యంజన శలాక చేఁబూని మేడ పైఁ జేరె నెక తె వడిఁబోవుచోఁ బోకముడిజాఱ నిలక శీఘ్రముగగవాక్షంబుగది సెనక తె॥ ప్రకటపాదముల', లత్తుక (బూయంచో సౌధ మార్గమంటఁగ నేగెనుగువయొక తె గీ॥ గళితరశ నాగుణంబొక వెలఁదిమిన్న, యధికరయమున బొటవ్రేల వలవరించ సాంద్రవాతాయనోన్న త స్థలిని నిలిచె, నవ్యకార్యముఁజాలించి యజూనిఁజూడ॥ చ|| జలకములాడియాడి యొక చందనగంధి ససంభ్రమంబుగాఁ, జెలువయొసంగుక్రొంజెలువచీర రయంబునఁ గట్టుకట్టి దా నలఘుజవంబుతోడ నెరులార్చుచు మేడకుఁ జేరిచూచెఁ గో సలవిభునందనుం జెలిమి. చానలు దీవరకత్తె తాననక్ ఉ॥ ఆ రఘుసూనుఁగ మైను పురాంబురుహాక్షుల వీక్షణావళుల్ తోరములై దీవిం దనరెఁదొల్తనె పౌరజనాళి వీట శృం గార మెలర్ప దట్టముగ ఁగట్టిన తావులఁ జల్లు పూలమేల్ తోరణముల్ గనుంగొని మధువ్రజపంక్తులు చేరెనోయనన్ I 1 8 6<noinclude><references/></noinclude> 6nuxtm3v9bsvbx3jjikp82vod4are4m 104 241363 599648 2026-10-31T07:33:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '126 ఇందుమతీపరిణయము సీ॥ అల నలకూబరుండనవచ్చునమ్మహా రంభోరుసంగత ప్రౌఢిగనట అల మన్మధుఁడె యీతఁడనియెన్నవచ్చుఁగా యసమబాణఖ్యాతినతిశయిలుట నల చంద్రుఁడే యితండనిపల్కవచ్చుఁగా, రాజసమా...' 599648 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>126 ఇందుమతీపరిణయము సీ॥ అల నలకూబరుండనవచ్చునమ్మహా రంభోరుసంగత ప్రౌఢిగనట అల మన్మధుఁడె యీతఁడనియెన్నవచ్చుఁగా యసమబాణఖ్యాతినతిశయిలుట నల చంద్రుఁడే యితండనిపల్కవచ్చుఁగా, రాజసమాఖ్యా విరాజియగుట 1. నల వసంతుఁడే యీతఁడని మెచ్చవచ్చుఁగా, సుమమోనరంజన స్ఫురణగనుట గీ॥ననుచునత్యద్భుత మెలర్పనప్పురీ పు, రంధ్రులెంతయు మదిలో నరఘుతనూజు * వభినుతింపుచు ఘనత రాహ్లాద మెసఁగ, నౌక యీ యిందుమతి భాగ్యమనిరిమఱియు 18 గీ` అజసమాలోక నాగృహీతాన్యవిషయ, తారకాది స్థిరత వేడ్క ఁదనరుజనుల కజసమాలోక నాగృహీ తాన్యవిషయ, తార కాతి స్థిరత వేడ్క దనరు టకు దె మ॥ హరికి౯ సాగరకన్య శంకరునకయ్యార్యామహాదేవి తో యరుహాసీనునకు= సరస్వతియు నై నట్లంద మైయున్న దీ ధరణీనాధకుమారరత్న మున కీతన్వంగి సాజంబు లీ వరలావణ్యవయోవిలా సగరిమల్ వర్ణింపఁగా నెంతయు| మ॥ అనియీచందమునం బురంధ్రులఁగా హర్షం బెలగన య్యినవంశోత్తముఁ డిప్పురీవిభవముతో వీక్షింపుచు బ్రధ్న భా శ్మ సవీ నాగ్రవితర్ది కా చక చక న్మాణిక్యసు స్తంభ కాం చ నశుద్ధాంత బహిస్థలిందన రె భాస్వత్కటి భాస్వ ద్యుతీ౯ || వ అనంతరంబ || క॥ వారణముడిగ్గి తనపరి, వారి కుఛృత్ప్రముఖ భృత్యవరు లటనిల్వజ్ చారణహితాను కార్యా, చారుండుగున్న పకుమార చంద్రుండంత ॥ సీ॥ కోటీరనవరత్న కోటీరమాస్ఫూర్తి మేలి చెందొవలకు మెఱుఁగు గాఁ C కర్ణాభరణనూత్న కీర్ణ హేమద్యుతుల్ తళ్కు గోడలకుఁ జిత్తరువు గాఁగ కరకంకణాదిక వరకవ్రతరమణుల్ ద్వారాళి కపరంజితళుకు గాఁX తరుణాంఫ్రియుగ భాస్వ దరుణాంశుతతి పురీ, ధరణి కంబుజ రాగ సరణిగాఁగ గీ॥ రాజస మెలర్పఁ గక్ష్యాంతరములు దాఁటి, నారు లెడనెడ నీరాజనములో సంగ మంగళాచరణాధిక మహిమఁ జెందు, భోజగృహము ప్రవేశిం చెరాజవిభుఁడు | మః జలజు తేక్షణునుత్సవంబున మహోత్సాహంబున మించు న జ్జలధింబో లెఁ దదీయ బాంధవమునక్ సంతోషిత స్వాంతుఁడై యలభోజుండు రఘుక్షి తీళసుతుఁ గల్యాణస్ఫురత్పీఠికజ్ - వల సెప్పక్ వసియింపఁజేసె దివి ద్వాద్య ధ్వనుల్ హెచ్చఁగక్ B 9 10 11 12 12 18 14 2.15<noinclude><references/></noinclude> 32jh1mp2yqh8baz1zwwxgjyqjymuwxe 104 241364 599649 2026-10-31T07:33:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'షష్ఠాశ్వాసము చ|| అతులితవై భవాంచిత శుభాన్విత లీల చెలంగఁ గా రఘు క్షితిపకుమార శేఖరుని శీఘ్రమె పెండ్లికుమారుఁజేయఁ గా నతివలుకొందఱయ్యెడ సహర్ష గతిక్ బ్రతిలేనిజాళువా ప్రతిమలపో...' 599649 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>షష్ఠాశ్వాసము చ|| అతులితవై భవాంచిత శుభాన్విత లీల చెలంగఁ గా రఘు క్షితిపకుమార శేఖరుని శీఘ్రమె పెండ్లికుమారుఁజేయఁ గా నతివలుకొందఱయ్యెడ సహర్ష గతిక్ బ్రతిలేనిజాళువా ప్రతిమలపోల్కి శోభనపుఁ బాటలు మాటికి నీ టెసంగఁ గార్ మ। అసదుం గౌనుజలింప గుబ్బలపయిక్ హారాళి గుల్కంగ నె :- న్నోసటక్ ముంగురులాడఁ గమ్మగవకాంతుల్ చెక్కులంగూడ హ ససరోజన్వయకంకణ క్వణన మెచ్చక్ వేణిన ర్తించ నే ర్పెసఁగ నూనియయంటె నెుక్క చెలి యయ్యిక్ష్వాకు రాణ్మాళికి౯ || క॥ కుంకుమము హరిద్రానవ, సంకుమదము నజనృపాలచంద్రున కొకయే ణాంకముఖి నల్గుఁ బె ట్టెక్, కంకణగణరవము చెలఁగఁగా వేడుకతో౯ || ఉ॥ చానయొకరు తేటనును చందనపుందెలి నీటఁ బాటి గా 9 మేను శిరంబుఁ బ్రామి జిగి మించిన క్రొత్త మెఱుంగుతంబిగల్ పూని కణానికొ స్పెరల ముంచియొ సంగఁగ నాజలంబులక్ స్నాన మొనర్చె వయ్యజుఁడ: సంభ్రమలీల చెలంగ నయ్యెడ౯॥ చ|| ఒకయెల నాగ మేనుదడియొత్తుచుఁ జల్వయొసంగ వింతగా సికయొనరించె నొండొక తె చెల్వలర విరిదండ వేసె నం తిక నెకయింతి నెన్నెదుటఁదీ ర్చెనుగవస్తురితీయు నామముక్ సకియయొకర్తగ ట్టె జిగిసన్నరుమాల్ రఘుసూతికయ్యెడ౯ || 9 గీ॥ హారకేయూరరత్న మయాంగుళీయ కాదిభూషణములు దాల్చియల రెనతఁడు. తారకాయుక్త సంపూర్ణ కై రవాప్తు, పగిది జనదృక్చకోర సంభావ్యలీల॥ శ్ర్ని కల్యాణవిలా సచిహ్నములు రంజిల్లక్ నృపాలాత్మజ శ్రీకల్యాణపుఁబీఠినుంచి తలయంటెడ్ జానయొక్కర్తు గా రీకల్యాణపుఁజందము న్నె నయఁగాఁ బ్రేమంబుమీఱక్ రమా సాకల్యస్థితి వైభవంబునొరయజ్ జాంపేయ తైలంబున౯ || సీఐ అటకలికి సుగంధపటకలి యిడి లెస్స కుటిలాలకకు వేగఁ గురులఁ బ్రామె విలసిత సౌగంధ సలిలముల్ గొని వేడ్క జలజగంధియొక రు జలక మార్చె... 127 16 17 18 19 20 21 22<noinclude><references/></noinclude> srd37t07dteg5kf0rjb1qnwgwe0me5v 104 241365 599650 2026-10-31T07:33:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '128 ఇందుమతీ పరిణయము 28 చెలువమెచ్చఁగ నిండుచలువమణుంగు మేల్ | వలువయా చెలికొక్క చెలువయొసఁగె కీలుగంటుఘటించి వాలుగంటికొకర్తు పూలదండలు సికఁబొసఁగఁజుట్టి గీ॥ సరసమగురీతికొక సతీ సర...' 599650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>128 ఇందుమతీ పరిణయము 28 చెలువమెచ్చఁగ నిండుచలువమణుంగు మేల్ | వలువయా చెలికొక్క చెలువయొసఁగె కీలుగంటుఘటించి వాలుగంటికొకర్తు పూలదండలు సికఁబొసఁగఁజుట్టి గీ॥ సరసమగురీతికొక సతీ సరసిజాక్షి, కమితసామ్రాణిధూపంబులలవరిం చె తళతళలుమించు నిల్వుటద్దంబుని ల్పై, వనిత యొక్కర్తు వైదర్భికనువుమీఱ॥ గీ॥ దర్పణాలో కనప్రౌఢిదనరఁ దరుణి, తేట మొగమునఁ గస్తూరిదిద్దెనపుడు చుక్క గాఁదమ్మిపూ చెంతఁజొక్కి యున్న, లేఁతతు మ్మెదవింతపోలిక చెలంగI కౄ కనకసురుపట నాసిక, యనువొంద మరందబిందువునఁ జెలువొందె నను ముక్కు వత్తురంగును, వనజాయత నేత్రక పుడు వైభవలీల ॥ చ|| వరనవరత్న కీలిత సువర్ణమయాధరణాళిఁ దాల్చి యా సరసిజగంధి యొప్పై విలసన్న వపల్లవ పుష్ప వైభవ స్ఫురితసురద్రుమాలికలశోభధరించి త్రిలోక రాజ్యల క్ష్మి రహిని గాంచిమించు సరసీరుహబాణుని భామ కైవడిజ్ | వ॥ అనంతరంబు|| సీ|| వితతపట్టాంబరా వేష్టితస్తంభాళి కమనీయకదళికాకాండయుతము యుగపదాలంక్రియాద్యోతమానవితాన వలమానకల్లారవనరుహంబు చంద నాగరుధూప సౌరభాన్వితఘునుం ఘుమితమాల్యావళీ సమధికంబు చూతపల్లవ నీర జాత రాగస్యూత, గారుత్మతవినూత్న తోరణంబు గీ॥ శాలితండుల తైలాజ్యశర్క రాది, సర్వవస్తుప్రశస్తంబుసకలభూసు రేంద్ర వేదని నా దాతిహృద్య వాద్య, మంజులంబయ్యెఁ గల్యాణమందిరంబు|| కా! ఈ రేయిజ్ శుభలగ్న మొప్పునని మేలింపొంద మౌహూర్తికుల్ శ్రీరంజిల్ల ఁగఁదెల్ప నయ్యెడ మణిశ్రేణీస్ఫుణిన్ఫూర్తి చేఁ దోరం బైనవివాహమందిరమునందుం బాలికల్ చాల శృం గారంబుల్ ఘటియించ నెంచి జనదృష్టాలోత్సుకత్వంబుగ ॥ ఉ॥ కట్టేరి మేలుకట్టులు జగన్ను తలీల చెలంగ వింత గాఁ జుట్టిరి మేల్మికంబములసొంపువహింపఁగఁ జిత్రచేలముల్ దట్టముగాఁగఁ గప్పురపుఁదళ్కు సుపాణి మెఱుంగు మ్రుగ్గులు బెట్టిరి తిన్నియల్ మిగులఁ బేర్కొనరాని హెురంగు లేర్పడ 24 25 26 27 28 29 30<noinclude><references/></noinclude> 2u1xgen10mlu48t34qjjikhj0fttnec 104 241366 599651 2026-10-31T07:33:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(17) షష్ఠాశ్వాసము 120 31 32 33 అపుడుకుల దేవతా ప్రార్థ నార్థమరుగు, సతులు వైవాహిక క్రియల్ సరగఁజేసి పాటలాధర లెంతయుఁ బాటలలగ, నెలమి నెన లేని వేడుక నెనసిరంత॥ గీ॥ సమయవిటుఁ డపగ నాసక్తి ఁజేస...' 599651 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(17) షష్ఠాశ్వాసము 120 31 32 33 అపుడుకుల దేవతా ప్రార్థ నార్థమరుగు, సతులు వైవాహిక క్రియల్ సరగఁజేసి పాటలాధర లెంతయుఁ బాటలలగ, నెలమి నెన లేని వేడుక నెనసిరంత॥ గీ॥ సమయవిటుఁ డపగ నాసక్తి ఁజేసి, తత్రియంబుగ దివ్యరత్నంబు దెచ్చి కొనుకయొసం గెననఁగను గానుపించె, నప్పుడస్తాద్రి చెంత సహస్రకరుఁడు!! ఉ॥ వారుణియ౯ వధూటి చెలువం బలరం గచపాళిఁదాల్చు క హిరచయంబనంగ, సమయార్చకుఁ దస్తగిరీశమౌళి నెం తే రహిఁ బూజసేయుటకుఁ దెచ్చిన దివ్యపుఁ బుష్ప రాజి నా సారస బాంధవుండరుగ సాఁగెను నయ్యెడ సాంధ్య రాగముల్॥ క॥ తనకార్యరూపజగముల, ఘనత౯గనఁబడు సమష్టి కారణమునఁ గా వనజోద్భభాండభాండం, బున నినుఁడు వెలింగె సర్వమును దానగుచుజ్ || సీ॥ ఉల్లలద్ద్యోను నీకల్లోల హేలావి క స్వర కైరవోత్కరమనంగ సురవర్త శ్రీకాసారవరతీర సంచరత్క మనీయహంస సంఘంబనంగ ఖచరాంగ నా కుచాగ్రపరిష్కృతసుహారవితత ముక్తాఫల ప్రతీతియనఁగ సకలదైవత మునీశ్వరసపర్యాద్భుత ప్రకటకల్పక సుమప్రకరమనఁగ గీ॥ తద్వివాహమహోత్సవ దర్శనాగ, తాంబరస్థిత సురవిమా నాభి రామ చక చక ద్యుతి రత్న సంచయమనంగఁ, గనుఁగొన వెలింగెఁ దారకాకాండ మపుడు శా॥ ఆరాజన్యుని పెండ్లి గనెనుటకై హర్షంబుతో వచ్చెనో తా రాజౌటననంగఁ జంద్రుఁ డలరెజ్ ధాత్రీసురాశీర్వచ శ్రీరంజిల్ల సమస్తబంధుజనముల్ చిత్తంబు సంతోషముల్ మీఱన్ బెండ్లికుమారుఁడయ్యె వివిధా మేయప్రభావోన్న తిక్ 84 36 గీ॥ వచ్చి మెచ్చుదలిర్ప జాళ్వా మెఱుంగు, పచ్చరా పెండ్లిపీఁట పైఁ బ్రౌఢి వెలయఁ గూరుచుం డె రఘుప్రభుకూర్మిసుతుఁడు, పరిణయమహోత్సవాయత పటిమ చెలఁగ 37 సీ॥ దశదిశాపటల వాద్యధ్వనుల్ కడుమిం చెసంగీత మేళంబు సందడించె నతివలక పురంపుహారతుల్ రాణించె,దివ్వటీల్ మిక్కిలిఁ దేజరిల్లె పటుత రానీకంబు బ్రహ్మాండముననిండెఁ బరిపరిదీవనల్ పరిఢవిల్లె విప్రాంగనా గాన వినుతరీతి చెలంగె నిగమవాక్యరవంబు నింగిఁబొంగే గీ॥ కలితఘనసారవీటికా గంధసార, గంధబంధుర మందార కమ్రవిమల నిరుపమా మోద సంతతి నీతవితత, కలితసాద్వాసనల్ దిశల్ గ్రమ్ముకొనియె 38<noinclude><references/></noinclude> 4ol32xs4vbbpdpppi18lmhyplh5l651 104 241367 599652 2026-10-31T07:33:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '130° ఇందుమతీ పరిణయము మ॥ తత వేదస్వనముల్ సెలంగ సుముహూర్తం బిప్పుడించుకో బురో హితులానందముఁ జెంద నిప్పోలఁతుకల్ హేలాగతీక్ దోడితే మతిఁగోర్కెల్ ఫలియిం చె నిందుమతి శుంభస్మందయా న...' 599652 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>130° ఇందుమతీ పరిణయము మ॥ తత వేదస్వనముల్ సెలంగ సుముహూర్తం బిప్పుడించుకో బురో హితులానందముఁ జెంద నిప్పోలఁతుకల్ హేలాగతీక్ దోడితే మతిఁగోర్కెల్ ఫలియిం చె నిందుమతి శుంభస్మందయా నాతిభా సితయై వేడ్క వివాహ వేదికకు వచ్చెక్ ముచ్చటల్ హెచ్చఁగళ్ సీ॥ చరణాబ్జయుగళ లాక్షార_క్తిమము గృహాంతరములఁ జెంగావి సరణి గాఁగ కమనీయపదనఖాగ్రద్యుతుల్ నికటోర్వి, నిగైనముత్తెపు మ్రుగ్గుగాఁగ ముఖచంద్రబింబ సంపూర్ణకళల్ సమీపోజ్జ్వలద్దరణ స్ఫూర్తి గాఁగ కచభారభూషణ కలితేంద్రనీలముల్ ఘనవితానవినీల కాంతి గాఁగ గీ|| కోమలతనుస్ఫురన్మణి హేమభూష, ణాంచితప్రభ లఖిలదిగంతరములఁ జారుతగలీల వెలయ రాజసుత వేడు, కలరి పెండిలితిన్ని యనిలి చెనపుడు॥ క॥ లలితవధూవరఫాల, స్థలుల బాసికములపుడు సౌందర్యవయో బులకును గల్పలతా మం, జులమంజరులనఁగ వింతసొబగు నటింపక్ క॥ సుముహూర్తసావధాన, క్రమవాద్యప్రౌఢితో ధరాదివిజకరుల్ సుమ మోనుభూతిఁ బలి కెడి, విమలంపు వేదరవము వెల సెడ్ ' బేర్మిక్ || గీ॥అచట భూవరహృదయ ప్రహర్షకలన, శరధేయుప్పొంగ మించిన తెరయనంగఁ దెరయమర్చిరి తియ్యవా తెఱలు చలువ, మేల్మిబం గారుదుప్పటిని సిమిగదుర॥ గీ* ఆపుడు సంకల్పితోత్సవనాధినాధ, హిత పురోహితుఁ డతిశుభొన్నతి చెలంగ నవ్వధూవర మణికంకణాంకపాణి, కోర్కెలీడేరెనంచును గుతుక మొందె క॥ వరకంకణరమ్యవధూ, వరకరలావణ్యగరిమప్రాపునవిక చాం బురుహంబులనందగునఁట?, యరయఁగఁ గంకణపుఁజి న్నె లందుటయరు డే॥ క॥ మధువిధుమదనోపమునకు, మధురంబగు ద్రవ్యమిడియుమానిత గుణుఁడై 89 40 41 42 43 44 45 46 47 మధురతరలీల భోజుఁడు, మధుపర్కంబొసఁగె నృపకుమారున కెలమిక్ || గీ„ సకలమణిభూషణాంబర ప్రకర మొసఁగి, గంధ మాల్యాద్యలం కారగరిను నెనసి యంత నిందుమతికొసఁగె హర్షమునను, జీలకరగుడమును రాజశేఖరుండు॥ గీ|| తనవధూమణియొసఁగు కుందనపుగిండి, పరిమళోదకములఁ బదాబ్జములుగడిగి, తనసహోదరి సజునకుఁధారఁబోసె, భోజనృపవళి బాంధవాంబురుహ హేళి॥ 48 ౪ || సరగఁ దెరవంపు వేడుక, దొరయంగఁ బరస్పరాకృతు ల్లనుఁగొనున య్యిరువురుచూపులు లజ్జా, పరతత్ మది ముదముగ దురబలువిడినిగు డెజ్<noinclude><references/></noinclude> 5ubczzu77nefrgumznbgfhybvj71dm9 104 241368 599653 2026-10-31T07:34:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'షష్ఠాశ్వాసము చం|| చెలువునిచూపులో వగ పుఁ జెల్వువహించి లతాంగిచూపులా కలువలరీతి దెల్పి తమకంబుననిర్వురు పైనిజా స్త్రముల్ కలకలనవ్వి కంతుశరకాండమునందు నిగు డ్చె మోయనజ్ మిలమిల...' 599653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>షష్ఠాశ్వాసము చం|| చెలువునిచూపులో వగ పుఁ జెల్వువహించి లతాంగిచూపులా కలువలరీతి దెల్పి తమకంబుననిర్వురు పైనిజా స్త్రముల్ కలకలనవ్వి కంతుశరకాండమునందు నిగు డ్చె మోయనజ్ మిలమిల ప్రస్వరాంగముల మించుల చంచలత మ॥ కలకంఠీమణికంఠసీమ నజుఁ డు-త్కఠంబుతో జాళువా లు హసింపుచు ॥ తళుకున్నిద్దపుతాళిగ విలసత్సౌవర్ణలావణ్య ము త్కలశాంభోధినవోదయారుణ సుధా-దామోరుబింబంబన దలిరుంబోణికి నందుమంగళపుసూత్రం బిమ్ముఁ జెందెజ్ రహిజ్ ఉ॥ ఎందును నిన్నె నామది వ-హించి సుమాంజలియె త్తితింజుమీ యందపుఁబ్రాణనాధ!యని నట్లన శాలత కూన వ ణ 3 వక్త్రపూ రేందుకళల్ చెలంగఁగ ర-హిజ్ వరమౌళిసుపాణిము తీయం పుం దలఁబ్రాలునిం చెఁ గర-భూషణ ఘోషణముల్ చెలంగఁ KE మ॥ తరు లెంతేనదనిక్క, ఁ గుచ్చెల పదద్వంద్వంబు పై జిందుఁద్రొ క్క,రణన్నూ పురహ స్తకంకణఝణత్కారంబు సొంపొప్పు సం స్థిరకంఠస్ఫుటరత్న భూషణకళాంధీభూత చైతన్యయ గ్గిరివక్షోజ నిజేశుమౌళిఁదలఁబ్రాల్ గేలించెఁబెన్మక్కువక్ మ॥ తళుకుం జెక్కుల పై మణీగణ కనత్తాటంకముల్ వ్రేల్మి చిం దులు గా సిబ్బెపుగబ్బిగుబ్బలపయి దోరంపు హారచ్ఛటల్ కళలంగుల్కు చునుండుఁ బళ్ళెరపుముక్తారత్నముల్ సారెకుజ్ జెలువుం డెంతయు సంభ్రమంబెనయ రాజీవాక్షి పైపై నిడెక్ చ|| పసిఁడిఁ జెలంగుపళ్ళెములఁ బంచ్చనియక్షతల వధూవర ప్రసరకరప్రసంగతఁ బ్రవాళములై కచమేచకప్రభా విసృమరలీల నీలములవింతవహించి స్మితా భచే సిత ప్రసవములట్ల నెంతయును భాసిలె నందు వివాహ వేళల వ॥ ఆమహోత్సవంబున స్మితాభచే 3 కం॥ “ ప్రేమానుబంధమిరువుర, కేమాత్రముకొదవలేదుఁడీ౫యనినటా భూమి సురులవ్వరునకు, వామాక్షికిఁ గొంగుముడులు వైచిరి వేడ్క క లలితవివాహాగ్ని సొం, పలరజ్ నవధూమరేఖయారన వెలయజ్ వెలఁదికి ముహూత౯కణో౯, త్పలతఁ దనర్చెజ్ గపోలఫలక వ్యాప్తిక్ 131 51 52 53 54 55 56 58 59 59<noinclude><references/></noinclude> m8bwxa9b51ibeke1vk30nv5zyqrub4m 104 241369 599654 2026-10-31T07:34:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '132 ఇందుమతీపరిణయము గీ తగ వివాహసాక్షి యగు కృశానుండును, వణ నీయవేద వాక్యసరణి రఘుతనూజుచేయు లాజాతి కాహుకుల్, హషకామలర హోము మా చరించె గీ పద్మినీ పద్మసంస్పర్శ భాసమాన, తరణికరణిఁ బ్ర...' 599654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>132 ఇందుమతీపరిణయము గీ తగ వివాహసాక్షి యగు కృశానుండును, వణ నీయవేద వాక్యసరణి రఘుతనూజుచేయు లాజాతి కాహుకుల్, హషకామలర హోము మా చరించె గీ పద్మినీ పద్మసంస్పర్శ భాసమాన, తరణికరణిఁ బ్రమాన లతాంతహ స్త శాఖలను బ్రతిపల్లవ సహిత నవర, పాలగతినొప్పె నప్పుడ జ్ఞానవిభుండు గీ క్రమకృతాగ్ని ప్రదక్షిణ కలనఁజాల, నలరి కల్యాణపీఠి పై నధివసించి యవ్వధూవరులపుడు న-వాంబుదంబు, చెంత మేల్మించుపోలె భాసిలిరిచూడ గీ॥ ప్రబలతరకింకిణీరత్న బద్ధధరణి, వరుస మెలఁగుటకైయ వడఁగఁజేయు లీలఁ గలకంఠిపదము కెం గేలఁబట్టి, సప్తపదములు వెట్టించె జనవరుండు గీ॥ నీదు పరమపతివ్రతా నియతి కెదిరి, కొంచెపడెఁదారకలలోనఁ గాంచును నెడి కరణి నిజపత్నితోనే భూవరసుతుండు, తగనొనర్చె నరుంధతీ దర్శనంబు గీ॥ ఆల యిమోదయవైభవం బలరెనంత, నిల నినోదయవైభవం బెనసినంత న సకలజగములు న పెండ్లి సంభ్రమమున, వద్భుతానందవాధి= మోలాడి రెలమి ఉ॥ సన్ను తదివ్య తేజులు ప్ర సన్న మతుల్ ధరణీసు రేంద్రు ల త్యున్నత లీల సంతట శుభోదయకృ నిగమాంతవాక్య సం పన్నత మిక్కిలిం జెవుల పండువుగాఁ గ్రమయు కరీతింబ్రా న్న యొనర్చిరింపఁ గేవల వైభవలీల రంజిల గీ అటుల దినచతుష్టయం బైనయంత నా గవలియును మెనర్చె శ్మావరుండు వివిధబంధునికర విద్వజ్జనులకును, గాంచనాంబ రాది కము లొసం గె క॥ సేఫ్రోత్సవమయ్యెముది, నేత్రోత్సవమయ్యెననుచు నిఖిలజనములు, స్తోత్రములొనర్ప ధరణిక, శత్రుఁడు నాగవలిఁజేసె లక్షణములర గీ|| అరయ నెత్తమ్మిగద్దియ నధివసించు, భారతీబ్రహ్మలనఁగ దంపతులు రత్న ఫలకముననుండి పౌరదం పతులకెల్ల నొనరఁ దాంబూలములో సంగి రుచిత లీల గీ॥ తత పురోహిత రాజబాం ధవపురంధ్రి, కరశిరోన్య స్తశోభ నా కుతములఁదరు ట్ల రహిమించి దీవన లతిశయిల్ల, నవ్వనవరు లెంతయు నలరిర పుడు చ॥ అరయఁగపప్పుడాయజున కాధరణీరమణుండు హాటకాం 3 బరమణిభూషణంబులును మత్తగజాశ్వరథంబులు న్మమో హరగతి నట్ల నే సహజ కద్భుతలీల సమస్తవస్తువుల్ వరుసగనిచ్చె నంతటను వావిరిఁ గన్య కభీప్సితార్థముల్ 65 60 60 60 60 61 62 63 64 99 66 67 68 69 70<noinclude><references/></noinclude> ensba2uvvpru2ldy5qmr9w3iyabn2wl 104 241370 599655 2026-10-31T07:35:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'a షష్ఠాశ్వాసము ఉ॥ ఆ జ్యతిదుస్సహప్రబలుఁ డా క్రధ కైశికభత బంధుతా పూజ్యతర ప్రసిద్ధియుత భూసురకోటికి విందుఁ బెట్టెఁద్ర తాజ్యతరప్రసిద్ధి దలఁ ప స్వశమా నె? యపూర్వభక్ష్యభో జ్యాజ్...' 599655 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>a షష్ఠాశ్వాసము ఉ॥ ఆ జ్యతిదుస్సహప్రబలుఁ డా క్రధ కైశికభత బంధుతా పూజ్యతర ప్రసిద్ధియుత భూసురకోటికి విందుఁ బెట్టెఁద్ర తాజ్యతరప్రసిద్ధి దలఁ ప స్వశమా నె? యపూర్వభక్ష్యభో జ్యాజ్యదధిప్రవాహయుత మై వెల సెజ్ గర ముత్సవంబున చ|| మఱియు స్వయంవరాగత సమస్తనృపాలుర కా విదర్భభూ వరుఁడు ఘనాంబరాభరణ వగక్షా మనగ౯ళరీతినిచ్చినజ్ సరసులపోలెఁ గ్రమ్మరనొసంగిరి కాన్క నెపమ్మునక్ బహి స్ఫురణల గూఢ నక్రసరసుల్ వలె గూఢత రాంతరంగు లై 133 71 72 గీ॥ పోయివచ్చెదమనుచు నాభూవరేణ్యు, లతనిచే సంపకము గాంచి యజుఁడువచ్చు మాగణమును గాచియుండిరి మత్సరమున, కలహ మొనరించెదమటంచు గర్వమలర 73 గీ అటుల సహజాత పరిణయం బలరఁజేసి, చటులసహజాతత ప్రౌఢీ సంఘటిలఁగ భోజరా జాత్మబాంధవాంభోజ రాజ, దభినవాంభోజరాజస హష౯ మెనసి క॥ ఘనతరశుభలీలల న, య్యిన వంశవతంస మజుని యిందుకు సొం పెనయఁగ్ర సాకేతమునకు, బనుప౯ మది నెంచి వేడ్క ఁబయన మొనర్చెక్ గీ॥ తనదు సామ్రాజ్య నుహిమకుఁ దగినయట్ల, నుఱిమఱిసకలవస్తుసం పదలు వెలయ మఱఁదికి విశేషగతిని సన్మానగరిమఁ, జాల నెనరిం చెనప్పుడా జనవరుండు ఉ॥ ఒప్పుగ భోజరాజుసతియుత్పలలోచన మంజూవాణియుక్ గప్పురగంధియిందుమతి గౌఁగిటఁ జేర్చుచు గౌరవించి యో యొప్పులకుప్పు? యంచు మధురో క్తి చెలంగ లతాంగికొప్పుపై నొప్పుక రాంబుజం బెసఁగనుల్లమువింతవహింప నిట్లనెజ్ ॥ 9 క॥ ఎన్నాళ్లు పెంచినం దుడిఁ, గన్నెలు వేఱ కరిసొమ్ముగా మెనరిచెఁగా యన్నలినజుఁ డో మతిస్య, పన్నా? మామీఁది ప్రేమమఱ చెదుసుమ్మీ॥ ఉ॥ నీ కెనయైన మంచిమగనిక్ వరియించితినమ్మ! కొమ్మరో లోకమునందునీకు సరిలోలవిలోచన లెవ్వరమ్మ? య స్తోకగుణాఢ్య సాంద్రతరశోభనలీలఁజెలంగి బంధుర క్షాకుశలత్వ మేర్పడ యశస్ఫురణం విలసిల్లు మెంతయు౯॥ సీ॥ నాతోడననినట్ల నేతఱి నేమైన నత్తతో మేలంబులాడఁబోకు పడుచుఁద నాన నెప్పటియట్ల పాటలు నాటలాడు తెఱంగులరయఁబోకు 74 75 76 77 78 79<noinclude><references/></noinclude> 7ad9rphx3h9rw43us2psoz69nr3y7yy 104 241371 599656 2026-10-31T07:35:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '134 ఇందుమతీ పరిణయము దై వతంబులకం టెఁదలదైవమునిచాల ముది నెంచి ప్రతిభ క్తి వదలఁబోకు మహిత సంపన్మహామహిమకుఁదగినట్లు మాన్యసాదరరీల మఱవఁబోకు గీ|| సకల సౌందర్యసద్గుణచారుమూర్తి, నైనఁ...' 599656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>134 ఇందుమతీ పరిణయము దై వతంబులకం టెఁదలదైవమునిచాల ముది నెంచి ప్రతిభ క్తి వదలఁబోకు మహిత సంపన్మహామహిమకుఁదగినట్లు మాన్యసాదరరీల మఱవఁబోకు గీ|| సకల సౌందర్యసద్గుణచారుమూర్తి, నైనఁ దెల్పెదనిప్పుడోయన్ను మిన్న! యుభయకులపావనియనంగ శుభ మెసంగ, నలరు మాచంద్రతారార్క మవనిలోన॥ 80 క॥ లోకైకపాలకుండు దయాకరుఁ డెన్నంగ రఘును హారాజు జయ శ్ర్ని కాంతుఁ డతనిసుతుఁనజుఁ, గైకొని చెలఁగితివి పలుకుఁగలికియుఁబ్రోజ్ గీ॥ ఆ త్తమామలు మక్కువ నాదరింప, మగఁడు నీ మీఁదఁ జాలఁబ్రేమంబు నెరపఁ జల్లఁదనముగ మిగులవధికాల్లు మెపుడు, సకలజనములు వెయినోళ్ళ సన్ను తింప క॥ నందనుల జిదనుభవ స, నందనుల గీతికా విజిత నందనుల సదా క॥ నందముగఁ గాంచు మెపుడో, యిందుమతీ! సకలజనస మేధాత్మమతీ క! అమ్మా!నీకోరి కెయిదె, కొమ్మా! యీవులను బందు కోటిని దయఁ గై కొమ్మా? సాకేతమునకుఁ,బొమ్మా యపరంజి మెఱుఁగు బొమ్మా! యనుచుకో గీ|| వరమణీమయభూషణా వళులొసంగి, వేదవాదోక్తులనఁగ దీవెనలో సంగ ణ 3 81 82 88 84 వది నె లత్తలు మఱఁదులు దిసియుండ, లలన రథమెక్కి మగని కాల్వలనఁదనరె 85 గీ|| కనక శైలేంద్రశృంగాగ్ర మున సురేంద్రు, చెంగటవసించు పౌలోమి చెలువుఁబూని యిందుమతియందునందుఁబూ ర్ణేందుముఖులు, సేసఁజల్లఁగరధము పైఁ జెలఁ'గెనపుడు 86 సీ|| గణనీయమణిఘంటికా ఘణ ఘణనాద బంధురమ్ములు గంధ సింధురములు తపనీయకేతు వా తవిధూతసురధునీ కలోలములు శతాం గములగములు రమణీయనిజమహా రయనిజి తమరుక్కు రంగమ్ములైన తురంగమములు కమనీయవేదండ ఘనకటాహ దశనో ద్వేలార్భటుల్ మహా వీరభటులు చటులపటుధాటితోఁ ఁ గోట్ల సంఖ్య లెసఁగఁ, బటహకాహళికా సముత్కటరవంబు భూనభోంతరమునఁజాల భోరుకలఁగఁ, గద లెసా కేతనగరమాగ౯ మునవజుఁడు గీ॥ ఆ విదర్భనృపాలుఁడ త్యాదరమున, నజుని వెంట దినత్రయం బనుసరించి మరలెనధ్వాత్యయంబున సరసిజాప్తు, వలనఁ గ్రమ్మరుతారకా వరునిపగిది క అటు లా నృపాలసూనుఁడు, కుటిలాలక వేడ్కఁ దోడు కొనుచుఁజనఁ గాఁ బటుకోపంబునభూవరు, లటమాగ ౯ంబునకు వేగ డ్డం బగు చుక్ ఉ॥ కోసల నాధు పెమునుపు కోపముగల్గుటఁజేసి తత్సుతుజ్ భాసితదివ్యమూతి ౯ నజుఁ బట్టెదమంచుఁ దలంచి దివ్యబా 87 88 89<noinclude><references/></noinclude> lb5j3eyieumty1oy4w07xijy82yjitc 104 241372 599657 2026-10-31T07:35:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'షష్ఠాశ్వాసము. ణాసనపాణులై కలకలారవముల్ విలసిల్ల డాసిరిచండ సైన్యరవ డంబర మంబరమెల్ల నిండఁ గాజ్ వ|| దనుజానీక విఖండ మోద్ధతమహా దర్పోద్ధ తిక్ మించు న వ్వనజా తేకుణులీలఁ జండతర దుర్...' 599657 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>షష్ఠాశ్వాసము. ణాసనపాణులై కలకలారవముల్ విలసిల్ల డాసిరిచండ సైన్యరవ డంబర మంబరమెల్ల నిండఁ గాజ్ వ|| దనుజానీక విఖండ మోద్ధతమహా దర్పోద్ధ తిక్ మించు న వ్వనజా తేకుణులీలఁ జండతర దుర్వారో గ్రకాండంబుల౯ ఘనత గప్పి తదీయభూరిచతురం గంబుల్ పటాపంచలై చనఁగా ఘోరధనుగు౯ణారవము ది క్చక్రంబులన్ని ండఁగ వ॥ ఇవ్విధంబునఁదొలంగియు మెండొరులం బురికొల్పుకొని. సీ॥ వేధోండదళనకృ ద్విపులధనుగుణ భూరిధ్వనుల్ దిశల్ భోరుకలఁగ కాండప్రకాండ రం ఖాసముద్ధతరజ స్తతి పద్మజాండభాం డంబునిండ కాండప్రకాండ పుం ఖవిశృంఖల ప్రభల్ ఘనమండలా 135 90 90 91 92 స త్కాంతులెసఁగ | పటుభయంకరవీర భటనటల్సింహనా దమ్ములు రోదోపేత రమ్ముఁబెరయ సరయగతిస ప్రవిధముహా సాగరంబు, లేక మైపొంగినట్లు భూలోకపాల సైన్యములు చుట్టుముట్లను జల మెలర్ప, రఘుమహారాజతనయు వి రాజతనయు ॥ ఇట్లనే బలబలాహక నికరంబులు శరంబులుగురియుచు నమ్మహీభృన్మాళిం నడు. వ॥ అచల స్థైర్యమునం బ్రియావనసమ రామాత్యునిక్ సైనిక ప్ర్రచయా నేకరథాళితో నిలిపి శుం భత్కార్ముక జ్యారవం బు చతుర్దిక్కులునిండ బాణనికరంబుల్్నంచెఁద త్సేన పై ఖచరుల్ మెచ్చఁగఁబుంఖసంఘవిలస త్కాంతుల్ దీవి బర గీ॥ అపుడు ద్వంద్వయుద్ధమయ్యెను దద్బల, ద్వయమునకును వీర దైత్యఘోర రణము భంగి భూరి రజమునింగిఁ జెలంగఁ, గాఢతిమిరభంగి గడలుకొనఁగ క॥ రథి రథిని సాధి సాదిక్, రథి సాదిక్ సాది రథిని రౌద్రంబెసఁగ బ్రధనమున నెదుర నపు డా, యుధదీప్తులు మింట నినమ యూఖము లంటెజ్ 93 94 95 96 97 వ॥ ఇవ్విధంబున నుభయబలంబులు భయంబెడలి తూర్పుపడమటి కడలు లేదు రించువాడువున నెడనెడందడబడక పుడమి గడగడవడంక నడరి యుత్తుంగ తరంగ తరంగ సంఘంబులు నుద్దండ వేదండశ తాంగధరాధరంబులు పుంఖానుపుంఖశర సంఘాత వికీణ౯ మాసభూనభోంతరంబులును, ధవళచ్ఛత్రకేతుచామర కమకకచ్చపడిండీరంబులు<noinclude><references/></noinclude> 5ealdpzsdk6pwycrmz5aarrl2horwyf 104 241373 599658 2026-10-31T07:35:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '136 ఇందుమతీపరిణయము కరవాలశైవాలంబును గనుపట్టు సేనాసముద్రంబుదనరఁ దద్యోధపరమహా ధైర్యమందా రమహీధరఘూణ౯ మానంబులై యుండుటంజేసి పాలసముద్రంబు మధ్యంబునక్ ఫేనం బులడరఁ దదీయమధన వేళా స...' 599658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>136 ఇందుమతీపరిణయము కరవాలశైవాలంబును గనుపట్టు సేనాసముద్రంబుదనరఁ దద్యోధపరమహా ధైర్యమందా రమహీధరఘూణ౯ మానంబులై యుండుటంజేసి పాలసముద్రంబు మధ్యంబునక్ ఫేనం బులడరఁ దదీయమధన వేళా సంజాతకంజాత పద నాలాభంబునకై యమ్మహీరమణులు చక్రగదాద్యాయుధంబులం బరస్పరంబు నాయోధనంబొనర్చునవసరంబున దట్టంబు X నెగయు ధరాపరాగంబు పరాగ సమయంబునఁ బఠాగసాన్నిధ్యంబున మందర శ్మియగు తరణికరణి ధరణినొనర్చిన సంతంత గాఢాంధతమ సంబగుటయు నొం డొరుల నెఱుంగక నిజబిరుదాంకంబులును స్వకీయ ప్రభుచరితంబులును బేర్కొనుచు గుంతాకుంతి దండాదండి బాహాబాహి కేశాకేశం బెనంగుచు నితరేతరతిరస్కారం బులు సింజినీ టంకారంబులు నన్యోన్యన హుంకారంబులు చెలంగ నాయోధనంబొనగ్ప నఖర్వగర్వధూగ్వహసర్వంసహాధీశ్వరులందఱు నెుక్క మొగిఁబెక్కువగ తూపులం జి క్కుపఱప నిజసైన్యంబులకు భరంబగుటయు నక్కుమారుం డుక్కు వంగణం గె. మ త్తకోకిల చండకాండపరంపర బటు సామజప్రజ కాండముల్ ఖండఖండములై ధరం దొరఁ గంగఁజేయుదు ఖడ్గకో దండతో మరకుంతముల్ విత ధంబులై పడ నేయుచుజ్ భండనంబొనరించె దైవత పంక్తులెల్లనుతించఁ గాజ్ వెండియు నాపృధివీవరసూనుఁడు వేల నవీనశరావళిచే నిండినతద్ధరణీపతి సైన్యము నెట్టనిభగ్నముఁజేయుచు ను ద్దండతమించి నితాంతపరాక్రమ తాండవ కేళియొనర్చె గుణా ఖండరవం వెసగంబురఘస్మరు కైవడి గాఢమహోనిధియై లయగ్రాహి॥ ఒండొరులఁగూడుకొని చండతరలీల నటు లుండ నెటుఁబోయెదవుదండిదొరలుండ భండన మొనర్చి కనుపండువులు సేతుమని మెండుగు సరోషమతిమండలపతు ల్వే దండఘనకాండము లఖండగతితో నెడప నిండిరఘుసూనుపయిఁ గాండనివహం బు ద్దండముగ వేసిరి యకాండ సమయోజ్జ్వలిత చండక రఘోరతర కాండమన వేగ 98 99 100 9 101<noinclude><references/></noinclude> aa5n2pb1c7509s77e3vkwehab3gyy80 104 241374 599659 2026-10-31T07:35:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(18) మహా శ్రద్ధ — షష్టాశ్వాసము. అజుఁ డాబాణాలి నాత్మీయ పటుకునశరప్రాహతిం ద్రుంచి శస్త్ర ప్రజ మాభూపాలకోటీరములు తడఁబడు సారథుల్ గూలఁజేయన్ ధ్వజముల్ రాలన్ మహౌద్ధత్యమునఁ దనరి గంధ...' 599659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(18) మహా శ్రద్ధ — షష్టాశ్వాసము. అజుఁ డాబాణాలి నాత్మీయ పటుకునశరప్రాహతిం ద్రుంచి శస్త్ర ప్రజ మాభూపాలకోటీరములు తడఁబడు సారథుల్ గూలఁజేయన్ ధ్వజముల్ రాలన్ మహౌద్ధత్యమునఁ దనరి గంధర్వదత్తాస్త్రమే సెజ్ విజయశ్రీకాంకు నెంతే. విబుధగణము ద స్వేడుక న్మెచ్చి చూడ౯ || వ తదీయప్రభావంబున॥ గీ॥ నష్ట చేతను లై తమ చేష్టలుడిగి రాజులందఱు సోలిరి రధములందు। 137 108 104 107 మొనయ నెంతయుబలుమూర్ఛ మునిఁగిరప్పు | డిట్లురి పులజయించి మహీళసుతుఁడు।105 క॥ మెఱసెజ్ దిమిరచ్ఛన్నత దొరఁగిన మార్తాండుకరణి ధూమము దొరఁగ౯ | స్ఫురియించువహ్ని క్రియ నా। వరణముదొలగంగ వెలుఁగుపరమాత్ము క్రియ ॥ 106 క॥ చెలఁగి నిజహస్తజలరుహ | జలజము పూరించె విలయసమయజలధరో ! జ్జ్వలజలనిధిక ల్లోలజ | విలసితరవహసి నినదవిభ్రమ మెసఁగజ్ || మ॥ జయలక్ష్మీయుతుఁడై సవైన్యుఁడగుచు సాకేతమాగ౯౦బున | నయమొప్ప నిజభార్యతో ఁజనుచు గంధర్వాస్త్రము గ్రమ్మర దయవారించిన నెంతయు దెలిసి చిన్నబోయి రాజుల్ మహా భయులై పో,రఘునందనుండును బుర ప్రాంతంబుఁ జేరెడ్ వెసర్ సీ॥ తమసాతరంగ సత్తమ సాంద్రతర బృహత్తవ సారసాంక సంతతనదంబు శాలిపాలివధూటి లిపాలితసస్యశాలిపాళీ విరాజత్పథంబు రాజ రాజసమాన రాజి తైశ్వర్య విరాజమా నార్యవిభ్రాజితంబు సౌరాప గాజలా సార సౌరభచరన్మారుతాంకుర మహి మైక ఫలము గీ॥ జనముదావహసద్వస్తుఘనము నిఖిల | జీవసంజీవనము లోకపావనంబు నైన నిజపురి చెంతకు నక్కు మారుఁ డరుగు దేరంగఁ బురజనుల్ హర్ష మలర సీ॥ కపురంపుటనఁటి గంబపుఁబొందులొనరించి రలఘుగృహద్వారతలములందు మనసారహిమపూర కలితగంధోదకంబులు చల్లి రంగణభూములందు నవరత్న మయతోరణములు చందురుకాని చందువల్లట్టిరి సరణులందు చక చక ద్వైజయంతిక లెత్తిరపరంజి మేలొందిమిన్నందు మేడలందు గీ॥ తళుకుమగ రాలనిగనిగల్ బెళుకులీను కళుకుసోరణగండ్ల పొంజళుకుటిండ్ల నీడలింపొందురత నాలగోడలందు । వింతచిత్తరుల్ వ్రాసిరివివిధగతుల 108 109 110<noinclude><references/></noinclude> jttfhmwkyeob8z7o20qwyf62586yv7g 104 241375 599660 2026-10-31T07:36:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '138 వ॥ ఇట్లుపురాలంకరణంబొనర్చి ఇందుమతీ పరిణయము. ఉ॥ పౌరులెదుర్కొ నంగఁ బటు వాద్యరవంబులు నింగిఁబొంగఁగా సారసలోచ నామణులుచల్లెడి సేస లెసంగ నెమ్మది దా రెడీకోరికల్ బెనఁగొనంగ నజుం...' 599660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>138 వ॥ ఇట్లుపురాలంకరణంబొనర్చి ఇందుమతీ పరిణయము. ఉ॥ పౌరులెదుర్కొ నంగఁ బటు వాద్యరవంబులు నింగిఁబొంగఁగా సారసలోచ నామణులుచల్లెడి సేస లెసంగ నెమ్మది దా రెడీకోరికల్ బెనఁగొనంగ నజుండు సభార్యుండై శుభ శ్రీరహిఁదల్లిదండ్రులకుఁ బ్రేమఁ బ్రణామముఁజేసె వేడుక E గీ॥ చేసి దీవెనలొ సఁగఁగఁ జెలఁగె నప్పు | డారఘుప్రభు భార్య సహర్ష యగుచు గౌరవంబొప్పఁ గోడలి గారవించె | బంధుజనములువేమోళ్ల ఁబ్రస్తుతింప వ॥ తదనంతరంబ యొక్క సుముహూతంబున, సీ॥ వట్టివేళ్ళసురఁటి వలపు కర్పూరంపు బాగాల నాగాల పెట్టియ పైఁడితళుకు చికిలిమించినకళాచికజాలవల్లిక వెండితంబిన క్రొత్త విరిసరాలు దంతపుఁబావాలు తళ్కు దట్టము వింత చిత్తరుచందువాల్ జిలిబిలి వగఁ గుల్కు పల్కులచిల్క గుమిపంజరమ్ములు ఒక దారిపావడల్ పరిమళముల గీ॥ బరణు లపరంజి మేలుకీల్ ప్రతిమజతలు చందనాగరుధూప వా సనలుగలిగి నూత్న నవరత్న మయము మమోహరప్ర కాశగతినొప్పు కేళికా గారమునను చ॥ బలరిపురత్న పుంబెళుకు భాసిలుమేలుకడానిబంగరుం దళుకులకోలపట్టియల దార్కొను క్రొంగిపట్టుపట్టెసం ధిలు నెర నేఁతవింతనకి షీగల మంచముమించు మంచి చెం గలువలపాన్పుపై నృప శిఖామణినందనుఁ డుండునంతట క॥ పెద్దలఁజేయగవలె నీ ముద్దుల జవరాలి నజుని ముచ్చట లెసఁగక్ బెద్దల ననుమతిచేనని | తద్దయు మదిలోనఁబొడము తాత్పర్యమునక్ క॥ దరహాసచంద్రికా సుం। దరముఖ పూర్ణేందులగుచుఁ దరుణీమణు లా శరదిందునిభానన న | వ్వరునిం గూర్పంగ నెంచి వైభవలీల సీ॥ నెఱులుదువ్వుచు వేణి నీటుగా నల్లరే శృంగార వేణి రంజిల్లునటుల 111 112 113 114 115 116 117 118 మేనఁ గుంకుమపూఁత మెఱుఁగు గావింపరే యనురాగమింపొంది యలరినటు తళుకై నవింతసొమ్ము అలంకరించరే మించు మైదీఁగెడా ల్మించునటుల నెరపుకానుదుటఁ గస్తురిచుక్క దిద్దరే యరచంద్రునందుఁ గందలరినట్లు గీ॥ లలన కభినవ సంగమో ల్లాసగరిమ, వెలయసింగారమొనరించి విభునిమ్రోల నిలిపివత్తమురారామ్మ ! నేర్పుమాఱ | ననుచు నెచ్చెలు లెంతయు హర్ష మలర 119<noinclude><references/></noinclude> 429cc0v1ludmpvkl59wi3b20nw3onjv 104 241376 599661 2026-10-31T07:36:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '9 షష్ఠాశ్వాసము. 139 సీ॥ ఇది నువణ పుఁజేల హితవౌనెకనకాంగి ? యజురాణి ? యిది ధవ శాంశుకంబు ఘనసారగుణ ? యిదే కర్పూర పేటిక గురి మొల్ల విరులివే కుందరదన? 3 అనువి దేసుమికువలాక్షి ? యుత్పలరాజు...' 599661 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>9 షష్ఠాశ్వాసము. 139 సీ॥ ఇది నువణ పుఁజేల హితవౌనెకనకాంగి ? యజురాణి ? యిది ధవ శాంశుకంబు ఘనసారగుణ ? యిదే కర్పూర పేటిక గురి మొల్ల విరులివే కుందరదన? 3 అనువి దేసుమికువలాక్షి ? యుత్పలరాజు, పద్మిని? యిదె దళ త్పద్మపంక్తి యొనగ పున్నాగ గామిని? పొన్న విరిసరాల్, చాంపేయసుమనాస ? సం పెఁగ లివె గీ॥ యనుచుమదిలో నీతిప్రియం బైనరీతి | నభిలషిత కన్రకుసుమ మా ల్యతతిచేత లలితశృంగార మొనరించి లలనయోర్తు, నిండు వేడుకతోడఁ గైదండయొసఁగ 120 సీ॥ చేలాగొసంగిన చే విదల్చుచు వింత పెరయంగ నొకకొంత పెనఁగి పెనఁగి పదవమ్మ ? యనుచు నేర్పొదవ నెచ్చెలులు బెగ్గి లిప్కు నుక కొంత యలికియలికి చలము గైకొని సూన శరుఁడేయుపూవుతూపుల తాకున కొకింత యుళికియు ళికి 121 122 చని చని యచటవచ్చట నెయారంబుమై నెలయుచునొక కొంత నిలిచినిలిచి గీ॥ భయమువినయము నయమునిబ్బరము గాఁX | నొక్కొక నెపమ్ముఁబూని జాగొ నరమఱియు మఱియుఁజెలులొనరించు త్వరతదనర | నసదు గౌదీఁగె యల్లల నాడనపుడు సీ. వేణిఁజుట్టినమల్లె విరిదండ రవికన్యఁ గదిసిన గంగసం గతి నెసంగ తేట నెన్ను దుటిము త్తెపుబొట్టు లేచంద్రుసన్నిధిఁదగు చుక్క చాలనంగ కర్ణ లక్ష్ములుదాల్చు కమ్మ బంగారునెత్తమ్ములనంగ హెున్దమ్మలలర చనుగద్దెనుండు క్రొన్న నవిల్తుఁ బూజించువిరులనా హరుమంజి సరులుద నర గీ॥ నెసఁగు చెలులెల్ల శృంగారరసమనంగ వఱలుకస్తురిమళ్ళడాల్వలి పెవల్వ కు చ్చెల చెఱంగుమ ట్టెల గునిసియాడ, రవలయపరంజియందెల రవళితోడ మ॥ పువుదీఁ గౌడ్ దలిరాకుగ్రమ్మురహిమైఁ బొందళ్కు చెంగావియ న్ను వక్రొంజంటి మెఱుంగురైఁకజిగిచన్నుదోయిగుల్కంXర త్న విచిత్రోజ్జ్వలభూషణ ప్రతతి విన్నాణంబుగఁ జం దొవడాల్చందువపాన్పుటింటికిఁ జెలుల్ దోతేరఁగా వేడుక ఉ॥ సిగ్గునఁ గొంత సేపు వగ చెయ్యులదేవలు మందమంద స మ్యగ్గనునం బోయార మొల యం గలయం జిఱునవ్వు వెన్నెలల్ జగ్గెనయంగఁ గోరిక లెసంగ ననంగునితో లలీలమై నిగ్గు చెలంగవచ్చె రమ ణీమణి నాథుఁడు వేడ్క ఁ జూడఁగళ్ గీ వచ్చి నవరత్న నిర్మిత ద్వారసీమఁ | బొల్చి యావలిజిగితల్పు మూలనిల్చి నిలయమధ్యమణిస్తంభ నికటసీమ | చాటు గానిల్చె నెల నాగు నీటుదనర 128 124 125<noinclude><references/></noinclude> ruut2v1g51mma42ql1pgm7rj3epopup 104 241377 599662 2026-10-31T07:36:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '140 ఇందుమతీ పరిణయము. క॥ తొలుకారు మెఱు పుదీఁగెజ్: బోలు పైనశగర్ఘనంబు పోలికనపు డా కలకంఠితనుద్యుతిచే | నలరెజ్ దత్కేళిసౌధ మద్భుత లీల గీ॥ నిలిచినలతాంగి నెయ్యన నేర్పుదనర, సఖులు శయ్...' 599662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>140 ఇందుమతీ పరిణయము. క॥ తొలుకారు మెఱు పుదీఁగెజ్: బోలు పైనశగర్ఘనంబు పోలికనపు డా కలకంఠితనుద్యుతిచే | నలరెజ్ దత్కేళిసౌధ మద్భుత లీల గీ॥ నిలిచినలతాంగి నెయ్యన నేర్పుదనర, సఖులు శయ్యాతలంబున సరగనుంచి 126 వరునిహ స్తమునందుఁద త్కరము సేర్చి | ప్రౌఢిఁబల్కిరి చతురసంభాషణముల 127 గీ॥ పరఁగఁ గాంచనరత్నపం పర్క చుట్ల | యిరువురకుమీకు దాంపత్య మొరయఁజేసె నజుఁడు దన పేరఁ జెలఁగుడు వనుచు నే మొర్రమ సద్గుణహార! యోరఘుకుమార 128 చ|| తడవులనుండియొండొరులఁ దద్దయు వేడుక నెమ్మనమ్ములక్ దడఁబడు ప్రేమనుండిరిగ దా? భవదీయమనరథంబు లే ర్పడఫలియిం చెనియ్యెడ శుభ్ర స్థితిమించసుఖించుఁ డెంతయు = వెడవిలుకాని కేళిని న వీనవిలాసగతుల్ సెలఁగఁగన్ క॥ ఇవెకర్పూరపుబాగా, లివెపరిమళ వస్తుకవితతు లివె గైకొనుఁడుఁ త్సవములరననుచు జిగికీ, వివెలయు కేళీగృహంబు వెలువడిరి చెలుల్ చ॥ వెలువడియవ్వధూవరుల వింతలు వేడుకఁ గొంత గన్ధినక్ దలఁచి బిసాళ పాళిని ము దంబలరంగ మెఱుంగు బంగరు దలఁపునవ్రాసి కొంబనులు దార్కొను సోరణగండ్ల వెంబడిక్ | బొలిచిరి యందుఁగల్లు జిగి బొమ్మలకైవడి నేర్పుసంధిల౯ || 129 180 181 గీ|| కులుకునిద్దంపుబం గారు తలుపుమూసి। యొక్కొక నెపమ్ముపూనియ య్యువిదలరుగ | నాసనాసీనయగు జల జాననం గ। నుంగొనుచుఁబల్కె నా రాజ పుంగవుండు॥ 182 సీ॥ చంద్రబింబమటంచు జడియుదుననియెకో శుభకళల్ గలమోముఁ జూపవేమి | చికిలి వెన్నెలయంచుఁ జింతింతుననియెకో చిఱునవ్వు డాలింత నెరపు నేమి | మరునిచిల్కలటంచుమది నెంతువనియొకో సొలపుఁజూపులు బెళ్కఁ జూడ వేమి। చిల్క పల్కులటంచుఁ జిలుకుదుననియెకో యళుకుదీరుచుమాటలాడ వేమి గీ గీ॥ మున్ను మున్నుగ నేపయి కొన్న దాఁక నూరకుండెదననుచు నీ వున్న వగయొ | రాజముఖి ముందుముందుగ రాయబార, మెవ్వరఁపిరొ ద్విజవర్యు నేర్పరించి॥ 182 అల్లశివశర్మనీరూప-మద్భుతముగఁ జిత్రమున వ్రాసియొసఁగినఁ- జెలువుఁ బూని। చిత్త జన్ముని శరపాళిఁ_జిక్కి చాల| సొలయుచున్నాఁడ నను దయఁ జూడుమబల 184 ఉ॥ మోముటుద్రిప్ప నేమి యొక ముద్దిడ రా దౌలతాంగి. ప్రేమ మై। నేనఱు గౌగిలిఁయ్యగద- వేబిగిచన్దవఱో మ్ముగ్రుమ్ముచుక్ |<noinclude><references/></noinclude> rmvur0j86wj4yknu6dbcd11958mfex2 104 241378 599663 2026-10-31T07:36:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'షష్ఠాశ్వాసము. లేమరొ ! తేనియల్ గులుకు లేనును మోవియొసంగుమిప్పుడో సామజయాన! యేమిటికి జాగొనరిం చెదు తాళ రాదిక K 141 గీ|| పాలమీఁగడ శర్కర పానకంబు| పూవుదేనియయైన నీ మోవియందుఁ। దనరుమాధు...' 599663 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>షష్ఠాశ్వాసము. లేమరొ ! తేనియల్ గులుకు లేనును మోవియొసంగుమిప్పుడో సామజయాన! యేమిటికి జాగొనరిం చెదు తాళ రాదిక K 141 గీ|| పాలమీఁగడ శర్కర పానకంబు| పూవుదేనియయైన నీ మోవియందుఁ। దనరుమాధుర్యమునకు దీ టనఁగ రాదు, సరగఁజవి చూడవలయునో సరసిజాక్షి॥ 186 గీ॥ కరముగ నెనర్తుసంతోష కరము గాగఁ గరము వేడుక బిగియైన ఁకౌఁగిలింత| 188 189 కలువ చెలువంబుగలచూపు గలయఁజూడుఁ| కలియనిది వేళయౌఁగదే కలికి యనుచు || క॥ పలుకు తనపల్కు అమృతపుఁ బలుకులవలెఁదర సిగ్గుపాటిలుతరుణ్ి గలయఁదమకించునజుఁగని, కలకంఠులు చనిరి హాస కలితానన లై॥ ఉ॥ చెక్కిలిగోటమాటుటయుఁ జేరిచనుంగవ మోమ టెత్త (జజ్ | జక్కవదోయిఁ జెందెఁ బతి-సయ్య పయ్యెదయంట నీవికి గ్రక్కునదాఁటి కేలనది గ్రమ్మవిభుండు తటాన లజ్జయా! చక్కెరవిల్తునింగినిసి సందడి కోర్వక డాఁగె శాటిక ౯॥ మ॥ అనువొందర్ సతి గారవించి నగుమోమాస్యంబునంజేర్చి తే ట నునుంజెక్కులు వాఁడిగోటఁ గురులం టక్ గబ్బిలేగుబ్బలక్ | దలకం క్రొన్నెలవంకలుంచి యధరో వృద్దంతి సాంద్రతల్ | గనుపట్ట గుసుమాస్త్ర కేళి నతఁడక్కంజాక్షి ఁడేల్చెక్" వెసన్ II చu అలర నవోఢయైనజలజాక్షిని బ్రౌఢను జేసె రాసుతుం డలఘువిచిత్ర బంధుమధు రాధరబింబ నితాంత చుంబనా దులఁ దమి హెచ్చఁగా మద మధువ్రతమప్పుడు దీఁ గెవ్రాలిన ట్లలవడితమ్మి పైఁ గొదమయంచ సుఖించు 'సియా'ర మేర్పడ 140 141 సీ॥ చిన్నారినుదుటిపై జెదరిన ముంగురుల్ బెళుకుఁ గన్నులుగుల్కునొలపుఁజూపు మాటిమాటికి సిగ్గు మరియు డెంద పుఁదమ్మి చిఱు చెమ్మటలు గ్రమ్ము మెఱుఁగు మేను మొనపంటిసోకులు మొనయుద్దపుమోవి గాఢత్వ మెడలిన గౌఁగిలింత బదులొనర్పఁగఁబూను భావంబులోఁగోర్కె పరిపూర్ణత నెసంగు పారవశ్య గీః మతులపౌనః పునః కాంక్షవలరుకరుణి, తనియముద్దిడు రఘురాజు తనయుడ ఘనత నసమాననూత్న సంగమసుఖాబ్ధి, సతీశయవిలాసగరిమ మోలా డెనంత గీ॥ విభుఁడు మదనశాస్త్ర విఖ్యాతబహువిధ, రతివిహారరీతి నతులగతులఁ దనియు టెఱిఁగి తానుదనినియుఁ దనియని, దమమనోరథముల క్రమములలర 148<noinclude><references/></noinclude> 56e0jwt4jmqvfjy2sa5eyg0aj9j4tvf 104 241379 599664 2026-10-31T07:36:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '142 ఇందుమతీపరిణయము. చ॥ అపరిమితాను రాగముల నంగజు రాణి ఁ దృణీకరించుటల్ నిపుణతమిఱఁ బ్రాణవిభు నెమ్మదిరంజిలఁ బ్రౌఢరీతుల౯ నిపులపదాంగ దారవము వీనులకింపొనరింప వేడ్కతో నుపరతిస ల్ప...' 599664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>142 ఇందుమతీపరిణయము. చ॥ అపరిమితాను రాగముల నంగజు రాణి ఁ దృణీకరించుటల్ నిపుణతమిఱఁ బ్రాణవిభు నెమ్మదిరంజిలఁ బ్రౌఢరీతుల౯ నిపులపదాంగ దారవము వీనులకింపొనరింప వేడ్కతో నుపరతిస ల్పెనిందుమతి యుజ్జ్వలదేహవిభల్ నటింపఁ గా సీ॥ అగణితమణిత రవాభిరామగ్రీవ మతులితవివిధబంధాను భావ మాలోలకుచ భరవ్యాకీర్ణ నవహార మవిరళగళితశ్రమాంబుపూర మతిశయోచ్చలిత ఫాలాాలక వ్రాత మంకురత్పులక జాలాభిజాత మధికతరోఛ్వాస విధుత నా నా భూష ముంచితకరకంక ణాళిఘోష ॥ మానితంబనట ద్వేణు కాంతమమిత, ఝణఝణాన్విత చరణహంసకము కాంచి కావిభూషణయుతఘంటికానికాయ, నగుచు వైదర్భి పుంభావమల రె నపుడు క॥ ఈగతిరఘునందనుఁడను, రాగము వెలయ న్విదర్భ రాజావరజా భోగైకనిరతిసౌఖ్య, శ్రీగరిమ్దనరె రసిక శేఖరుఁడగుచు మ॥ ఘనవిద్యానవభోజ! భోజతనయా కాంతాంఘ్రయుగ్మార్చనా జని తైశ్వర్య విశేష! శేషఫణి భాషాగర్వహృళ్చే ముషీ వినుతాత్మీయయశః ప్రవర్ధనకృదు ద్వేలాఖిలాశాంత భా గనిశశ్రీకరదాన! దానవిభవ వ్యాకీర్ణ గేహాంగణా క॥ కాండదళ మోగ్రజాగ్ర ద, ఖండధనుర్గళదనేక కాండపటలికా దండితచండాహిత రా!ణ్మండల, చతురంగ సతత మహితశుభాంగా భుజంగ ప్రయాతము! రుద్భూమిఛృధైర్య మాయు క్తచర్యా సరిద్వర్య గాంభీర్య చండాతి శౌర్యా స్ఫురన్నై జతేజోభి భూ తాగ్ని సూర్యా స్మరార్యంఫ్రినీ రేజు చంచత్సపర్యా గద్య. 144 145 146 147 148 149 ఇది శ్రిమదఖండ సచ్చిదానంద కాశీపతి సద్గురుస్వామి చరణారవింద సేవాసమాగత స్వస్వరూపజ్ఞాన రాజయోగ సామ్రాజ్యలక్ష్మీధురంధర జ్ఞానప్రసూనాంబికా కాళహస్తీశ్వర కరుణాకటాక్షవీక్షణసంప్రా ప్రసారసాహితీబంధురబంధు రంజనకరచరిత్ర పాక నాఁటికులపవిత్ర ధూర్జటి పాత్ర కాశీయా మాత్య లక్ష్ముమాంబాకుమార, కుమారధూర్జటి ప్రణీతం బైన యిందుమతీ పరిణయంబను మహాప్రబంధంబునందు సర్వంబును షష్ఠాశ్వాసము.<noinclude><references/></noinclude> 79xm9400m50bnokpidsj0n0ra8ae40j 104 241380 599665 2026-10-31T07:36:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శు ప ద్ధ పత్రిక పుట. పం 12 62 6 4 రీరిలన్ 14 15 20 36 13 21 6 24 తప్పు. లవరుల టాద్రీ బులన్ ఒప్పు. లవరులు లీడిలన్ చండ టాద్రి బులం శతి 23 20 తాన్ని తాన్న 23 25 నోజః రోజః 26 10 హెూమ హేమ 31 10 అలి అని 32 24 34 2 వి బొసఁగు వ...' 599665 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శు ప ద్ధ పత్రిక పుట. పం 12 62 6 4 రీరిలన్ 14 15 20 36 13 21 6 24 తప్పు. లవరుల టాద్రీ బులన్ ఒప్పు. లవరులు లీడిలన్ చండ టాద్రి బులం శతి 23 20 తాన్ని తాన్న 23 25 నోజః రోజః 26 10 హెూమ హేమ 31 10 అలి అని 32 24 34 2 వి బొసఁగు వి 35 7 మిఱ్ఱాటగన్పడ ప్రోన్న తిగన్పడఁగ 36 19 జ్వల 38 11 దానందద జ్వల దానంద 38 13 సదా శాలి 38 19 కళశాలి 39 14 చ్ఛక్రమణ 41 6 నందంబునందంబు కలశాలి చంక్రమణ నందంబు 41 9 సమృం సమృ 41 20 పట్టుల పటుల 43 2 సాహిణీ సాహిణి 43 • 43 52 రుమాల్ రుమాలు 20 యొక్కటిం<noinclude><references/></noinclude> ajxyzqng2bdayanomwavokv3apxv7m1 104 241381 599666 2026-10-31T07:37:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '2 పుట. పం క్తి. తప్పు. ఒప్పు. 43 21 దేలుఁ డేలుఁ 43 26 సశ 44 21 దోర్భ దోర్బ 45 10 అమృ అమృ 45 15 గోష్టి గోపి 45 27 నిత నిద 45 27 49 25 మె 52 2 జారు జాఱు 52 21 భార 52 23 లోహే లోహెూ 54 11 వెయ్య 54 22 విచికల విచికి 55 8 యౌవ్వ 55 19 వెఱిచి 5...' 599666 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>2 పుట. పం క్తి. తప్పు. ఒప్పు. 43 21 దేలుఁ డేలుఁ 43 26 సశ 44 21 దోర్భ దోర్బ 45 10 అమృ అమృ 45 15 గోష్టి గోపి 45 27 నిత నిద 45 27 49 25 మె 52 2 జారు జాఱు 52 21 భార 52 23 లోహే లోహెూ 54 11 వెయ్య 54 22 విచికల విచికి 55 8 యౌవ్వ 55 19 వెఱిచి 56 17 విను వెఱచి నిను 57 7 గాణ రాణ 57 24 తాన తాన 61 14 రసా 61 21 మహే 62 గపింప తానగాస మహీ గంపింప 64 1 చుండె 70 7 బిట్టర వి బట్టర వి 70 14 శంకర శంఖ 70 27 వైరి లెరి 72 20 మత్స్య మచ్చె<noinclude><references/></noinclude> mtnl44nzck5jxgcx1ci0g3200k51vf5 104 241382 599667 2026-10-31T07:37:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3 పుట. పంక్తి . తప్పు. ఒప్పు. 72 21 కంఠు 74 24 కలిక కంటు కలి 75 1 కేరా SSS 75 3 75 6 న నటీ 76 17 కాచిన 78 7 వేడొక్క వేఱక్క 80 4. జాటుగ యో జూటుగనో .82 20 అలా 85 16 85 26 నిదాషు నిదాఘ 87 3 రజశ్మా రజశ్శా 89 15 బ్రౌజ భ్రాజ 90 24 మధునక...' 599667 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>3 పుట. పంక్తి . తప్పు. ఒప్పు. 72 21 కంఠు 74 24 కలిక కంటు కలి 75 1 కేరా SSS 75 3 75 6 న నటీ 76 17 కాచిన 78 7 వేడొక్క వేఱక్క 80 4. జాటుగ యో జూటుగనో .82 20 అలా 85 16 85 26 నిదాషు నిదాఘ 87 3 రజశ్మా రజశ్శా 89 15 బ్రౌజ భ్రాజ 90 24 మధునకు 90 24 మన్మధు 92 23 క్రొత్తి 93 26 సుధాశత 94 9 ధూర్జటి మధునకు మన్మథు క్రొత్త సుధాశనత ధూర్జటి 95 2 వెలు 95 5 మెఱంగు మెఱుంగు 95 24 వారధి వారిధి 98 99 99 25 100 102 23 1066 ముఖ ముఖి పుష్పందర పుష్పంద దళనవీన కలక జనము నెం రదళన్న వీన కలక జనమం<noinclude><references/></noinclude> oipw1zpgkanvsfd1y6b83zkcdmh0a1q 104 241383 599668 2026-10-31T07:37:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పుట. పం కి. తప్పు. ఒప్పు. 103 2 103 20 జోధి జోధి 104 3 నింద నిడద 104 17 మొత్తు 104 24 దుప్పటి దుప్పటి 104 26 సుత సుతు 105 10 సేల సేస 105 21 నాగర నాగురు 105 25 సిత 107 26 109 22 పోడిమి పోడిమి 110 2 వేలి వ్రేలి 110 6 నంటగ నంటంగ 110 17 మడ...' 599668 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పుట. పం కి. తప్పు. ఒప్పు. 103 2 103 20 జోధి జోధి 104 3 నింద నిడద 104 17 మొత్తు 104 24 దుప్పటి దుప్పటి 104 26 సుత సుతు 105 10 సేల సేస 105 21 నాగర నాగురు 105 25 సిత 107 26 109 22 పోడిమి పోడిమి 110 2 వేలి వ్రేలి 110 6 నంటగ నంటంగ 110 17 మడిమ మడమ 112 17 నుదుట నుదుటి 112 17 చేయు చేను 115 11 యిందుమంతి యిందుమతి 115 19 ముంద సునంద 116 4 తరగతిని తరగతి 117 7 య నల 117 18 రుహుండు 118 7 118 21 118 21 120 18 122 8 కమ్యా పద్మినిబోలీ యవ్వల దౌవారికీ వేడిమి రుభుండు కన్యా పద్మినియునుబోలె నవల దౌవారికా వేడిమి<noinclude><references/></noinclude> 9khjzh5vv75xg5e7pwx7s5spviggn72 104 241384 599669 2026-10-31T07:37:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పుట. 123 17 తప్పు. ద్బాహు 5 ఒప్పు. 124 22 శిత ద్బాహుల్ శితృ 128 8 నను 128 15 యుగపదా యుగపద 131 14 సొంపొప్పునం 131 21 లన్ వధూ 131 22 సంగతం సొంపొప్పను లవ్వధూ సంగతిఁ 138 26 నొరపు మెరుపుగా 139 16 హరు హురు ఉపోదాతములోని...' 599669 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పుట. 123 17 తప్పు. ద్బాహు 5 ఒప్పు. 124 22 శిత ద్బాహుల్ శితృ 128 8 నను 128 15 యుగపదా యుగపద 131 14 సొంపొప్పునం 131 21 లన్ వధూ 131 22 సంగతం సొంపొప్పను లవ్వధూ సంగతిఁ 138 26 నొరపు మెరుపుగా 139 16 హరు హురు ఉపోదాతములోని సవరణలు. 2 6 16 26 మనమ మనుమ గాధ గాఢ 7 1 లేవు లేదు 7 3 భిక్ష 13 హర 8 20 హ హ చదువరులారా? స్థూలదృష్టి గాఁ జూచిన నిన్ని వ్యత్యాసములు గానవచ్చుచున్నవి, ఇంకను రఱ,ధథ,నస,పవ, లోనగు వ్యత్యాసములు పెక్కులుగలవు, అవి యెల్లయథోచితముగా దిద్దికొనఁ బ్రార్థితులు. ఇట్లు, అభినవసరస్వతీ పత్రికాధిపతి.<noinclude><references/></noinclude> ay1w2sfzfzlv3cv9oq0zp70dpble436 104 241385 599670 2026-10-31T07:37:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599670 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241386 599671 2026-10-31T07:38:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599671 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241387 599672 2026-10-31T07:38:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241388 599673 2026-10-31T07:38:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599673 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241389 599674 2026-10-31T07:38:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 599674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 241390 599676 2026-10-31T07:48:37Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599676 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>కర్మల విషయమది పూర్తిగా నున్నట్లు భావింపవచ్చునని యర్థము. కాని యిట్టి వ్యాప్తి ఉదయానంతరము రెండుముహూర్తములకంటె అధికముగా నున్నప్పుడును ఉదయశబ్దముచే ఉపలక్షణముగా సప్తమయము గ్రహింపబడును గనుక దానికి పూర్వమందు మూడు ముహూర్తములకంటె నెక్కుడుగా నున్నపుడును గ్రహింపబడును. అంతకు తక్కువగా నున్నపుడు గ్రహింపబడదు. ఇట్లు తిథి విషయ సామాన్య నిర్ణయరూపమైన నాల్గవయుద్దేశము ముగిసెను. అవ. ఇక కర్మ విశేషములు నిర్ణయము విచారింపబడును. కర్మలు దైవములనియు, పిత్రములనియు రెండువిధములు. అందు దైవ కర్మములారు విధములు. ఏకభుక్తము, నక్తము, అయాచితము, ఉపవాసము, వ్రతము, దానము అని. మధ్యాహ్నమందొక్క మారే యేకజాతీయమైన అన్నము భుజించుట యేకభుక్తము. రాత్రి యందే ప్రదోషకాలమున భుజించుట నక్తము. యాచన సేయ కుండ నాదినమందు సంప్రాప్తమైన యన్నాదికము భుజించుట ఆయాచితము. దినాంతరలబ్ధమైనను వండెడు స్త్రీపుత్రాదికము అడుగక భుజించుటయు నయాచిత మని కొందరందురు. అహోరాత్రమందు భుజింపకుండుట యుపవాసము. పూజ మొదలగు కర్మ విశేషము వ్రతము. దేయమైన వస్తువునందు తనస్వత్యము వదలి పరునికి స్వత్వము పుట్టించుట దానము. ఇట్టియేకభుక్తాదులు కొన్ని యెడల వ్రతాంగములై విధింపబడునవి. కొన్ని యెడల నేకాదశ్యుపవాసాదులకై ప్రతినిధిగా విధింపబడునవి. కొన్ని యెడల నేకాదశ్యుపవాసాదులకై ప్రతినిధిగా విధింపబడినవి. కొన్ని స్వతంత్ర ములు. కనుక మూడువిధములు. అందులో నితరాంగములకును, ప్రతినిధి భూతములకును వాటి ప్రధానకర్మలను బట్టి నిర్ణయము. ఇంక స్వతంత్రములకు నిర్ణయము చెప్పబడును. దినమానము బట్టి పగలంతయు నైదుభాగములుగా జేసిన వాటికి సూర్యోదయము మొదలుకొని క్రమముగా ప్రాతఃకాలము, సంగవకాలము. మధ్యాహ్నము, అపరాష్ట్రము, సాయహ్నము అని సంజ్ఞలు. అస్తమయానంతరము మూడు ముహూర్తముల పర్యంతము ప్రదోష మనబడును. అందు మధ్యాహ్నకాలమును వ్యాపించు తిథి యేకభుక్తమునకు కావలయును. అందులోను పగలు సగము దాటినపై ననగా ముప్పదిగడియలు దినమానమగుచో పదియారవ గడియ మొదలు కొని మూడు గడియలు ముఖ్యభోజనకాలము. అటుపై సాయంకాలము వరకు గౌణకాలము. ఇచట తిథినిర్ణయమునకు పక్షము లారుగలవు. ఎట్లనిన; పూర్వదిన మందే ముఖ్య కాలవ్యాప్తి యుండుట, పర దినమందే యట్లుండుట, రెండుదినముల యందు అట్టి వ్యాప్తియుండుట, రెండిటి యందును లేకుండుట, రెండుదినము లందును సమముగా నేకదేశ వ్యాప్తి విషమముగా నేకదేశవ్యాప్తియునని అందులో మొదటి రెండుపక్షములకును పూర్వమందున్న యెడ పూర్వదినమే పరదినమందున్నచో పరమే ముఖ్యముగనుక సందేహము లేదు. రెండు దినములందును కర్మకాల పూర్ణ వ్యాప్తిగల్గినచో మీదచెప్పిన యుగ్మవాక్యమునుబట్టి యేయుగ్మములోనిదో ఆ యుగ్మము రెండవతిథిలో కలసినదానినే గ్రహించవలెను. రెండు దినములందును వ్యాప్తిలేనిచో<noinclude><references/></noinclude> sagrl426joly0axc67d1gmu2p6apjox 6 241391 599677 2026-10-31T07:52:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 599677 wikitext text/x-wiki == లైసెన్సింగ్ == {{PD-India}} hj0sf97r04cynfx14q7glftdni7a88z 0 241392 599679 2026-10-31T07:57:27Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[మహా విద్యాది సూత్రావళి]] | రచయిత = అయ్యల సోమయాజుల గణపతిశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = అనుబంధము | ముందరి = [[../ద్వితీయ భాగము/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }...' 599679 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[మహా విద్యాది సూత్రావళి]] | రచయిత = అయ్యల సోమయాజుల గణపతిశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = అనుబంధము | ముందరి = [[../ద్వితీయ భాగము/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf" from=131 to=135 /> {{PD-India}} hfbwwb2ixe3kftg2rdffgv869uxl3mf 599681 599679 2026-10-31T07:59:32Z Rajasekhar1961 50 599681 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[మహా విద్యాది సూత్రావళి]] | రచయిత = అయ్యల సోమయాజుల గణపతిశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = అనుబంధము | ముందరి = [[../ద్వితీయ భాగము/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf" from=131 to=136 /> {{PD-India}} o13zq8xgt0zbdrh9cmbg08b78n69z1a 104 241393 599680 2026-10-31T07:58:53Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599680 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>పూర్వదినమునే గౌణకాలవ్యాప్తి యుండుటచే గ్రహించునది. రెంటియందు సమముగా నేకదేశవ్యాప్తి యున్నయెడ పూర్వ దినమే గ్రహించునది. విషమముగా నేకదేశ వ్యాప్తిలో దినద్వయమందును కర్కకు చాలునంతతిథి దొరికినయెడ యుగ్మపాక్యముచే నిర్ణయించునది. అట్లు చాలినంత లభించనియెడఁ బరదినమునే గ్రహించవలెను. ఇట్లు యేకభుక్తి నిర్ణయము. ఇక నక్తమునకు సూర్యాస్తమయానంతరము త్రిముహూర్త పరిమితమైన ప్రదోషకాలము వ్యాపించు తిథి కావలెను. రెండిటిలో నొకదిన మందు వ్యాప్తి యుండినను, నేకదేశ వ్యాప్తియుండినను నదియే గ్రహించవలెను. భోజనము సూర్యా స్తోత్రమందు మూడుగడియలు సంధ్యా కాలము విడిచి చేయునది ఏమనిన; భోజన, మైథున, నిద్రాధ్యయనములు సంధ్యాకాలమందు నిషిద్ధములు. సన్యాసులు, పుత్రులు లేనివిధురులు, విధవ స్త్రీలును సాయాహ్నవ్యాప్తిగల పగలిటి యెనిమిదవభాగమందు భుజింపవలెను ఏమనిన; వారికి రాత్రియందు భోజనము నిషిద్ధము. ఇట్లు సౌరనక్తముగూడ సాయాహ్నవ్యాప్తి తిథియందు పగటి యందే చేయవలెను. దినద్వయ మందును ప్రదోషవ్యాప్తి కల్గినచో పరదినమే యగును. లేకున్నను పరమేయగును. సమముగా నేకదేశ వ్యాప్తియుండినను పరదినమే. విషమముగ నేకదేశవ్యాప్తిలో పూజాభోజనములకు తగుకాలము లభించునెడ పూర్వ దినమే గ్రహించునది. లేనియెడ సామ్యపక్షము నట్లుత్తరదినమే యగును. ఇట్టి నక్త వ్రతభోజనము శాస్త్రవిహితము గనుక భానువార సంక్రాంత్యాది దినములందు గూడ రాత్రియందే చేయవలెను. రవి వారాదులలో రాత్రిభోజన నిషేధము రాగప్రాప్తమైన నిత్యభోజనమునకే కాని వీనికికాదు. ఉపవాసమునకు ప్రతినిధియైన నక్తము దానికి నిర్ణీతమయిన దినమందే చేయవలెను. అయాచిత మహోరాత్ర సాధ్యము గనుక నుపవాసమునకు వలె నిర్ణయము. పితృకర్మలకు తిథినిర్ణయము వాటి ప్రకరణములో జెప్పబడును. ఏకభుక్త నక్తాయాచితోపవాసములు చేసిన మరునాడాతిథి యొక్క యంతమందు పారణ జేయవలెను. అతిథి యామత్రయము దాటియున్న యెడ ప్రాతఃకాలమందే పారణ జేయవచ్చునని మాధవాచార్యులనిరి. ఇట్లు లేక భుక్తాది నిర్ణయరూపమైన యైదవయుద్దేశము ముగిసెను. అవ. ఇక వ్రత పరిభాష విచారింపబడును:- అందు స్త్రీ శూద్రులకు రెండు రాత్రులకంటె నెక్కుడు కాలముప వాసము చేయుట కధికారములేదు. స్త్రీలకు భర్తఅనుజ్ఞ లేకుండగ నుపవాసాదుల యందధి కారములేదు. అట్టి యుపవాసదినమందును శ్రాద్ధ దినమందును పుల్లతో దంతధావనము జేయగూడదు. మరి పండుటాకుచేతగాని పండ్రెండుమారులు పుక్కిలించి నీళ్లువిడుచుటచేగాని ముఖశుద్ధి జేసు కొనవలెను. జలపూర్ణమైన రాగిపాత్రము గొని యాచమనజేసి యుత్తరాభి ముఖముగా ఉపవాస సంకల్పము జేయవలెను. వ్రతప్రారంభముగాని సమాప్తిగాని మలమాసమందును, గుర్వాద్యస్తమందును, వైదృతి, వ్యతీ పాతాది దుర్యోగమందును, విష్టియందును, క్రూరవారమందును, నిషిద్ధమైన దర్శాదితిథులందును జేయగూడదు. ఇట్లు ఖండతిథియందును గూడదు. ఇట్లు<noinclude><references/></noinclude> g6x3352h6e6lb9rezi2hgoeql2zax04 106 241394 599685 2026-10-31T08:23:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '' 599685 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[బాలభాగవతము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:దోనూరి కోనేరునాథుడు|దోనూరి కోనేరునాథుడు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=పంగనామాల బాలకృష్ణమూర్తి (పరిష్కర్త) |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు |చిరునామా=తిరుపతి |సంవత్సరం=1954 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 0uhfvrnv3xh0apqz2iacc6ldce7ggd1 0 241395 599686 2026-10-31T08:26:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[బాలభాగవతము]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[బాలభాగవతము/ఉపోద్ఘాతము|ఉపోద్ఘాతము]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="బాలభ...' 599686 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[బాలభాగవతము]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[బాలభాగవతము/ఉపోద్ఘాతము|ఉపోద్ఘాతము]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="బాలభాగవతము (దోనూరి కోనేరునాథుడు).pdf" from=1 to=1 /> 0w0vwd6drnobru3voco1wln9bsvmik5 0 241396 599687 2026-10-31T08:29:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = ఉపోద్ఘాతము | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="బాలభాగవతము (దోనూరి...' 599687 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = ఉపోద్ఘాతము | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="బాలభాగవతము (దోనూరి కోనేరునాథుడు).pdf" from=2 to=31 /> f8x256so330kenqzd6c2sqe9jj8nm7u 0 241397 599688 2026-10-31T08:31:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = ప్రథమాశ్వాసము | ముందరి = [[../ఉపోద్ఘాతము/]] | తదుపరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="బ...' 599688 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = ప్రథమాశ్వాసము | ముందరి = [[../ఉపోద్ఘాతము/]] | తదుపరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="బాలభాగవతము (దోనూరి కోనేరునాథుడు).pdf" from=40 to=113 /> htxwhajmxq0wjopx40z9br6oze91sy8 0 241398 599689 2026-10-31T08:32:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = ద్వితీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages ind...' 599689 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = ద్వితీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="బాలభాగవతము (దోనూరి కోనేరునాథుడు).pdf" from=114 to=184 /> et41f6h5hb0im3bppvbsa8o5afnfspo 0 241399 599690 2026-10-31T08:34:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages...' 599690 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="బాలభాగవతము (దోనూరి కోనేరునాథుడు).pdf" from=185 to=289 /> idh7lk92h29wx61uxld0bars96ritvk 0 241400 599691 2026-10-31T08:36:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = చతుర్థాశ్వాసము | ముందరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../పంచమాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="...' 599691 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = చతుర్థాశ్వాసము | ముందరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../పంచమాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="బాలభాగవతము (దోనూరి కోనేరునాథుడు).pdf" from=290 to=385 /> 1d9ispvj57d60niklim4gcoka9hrz2q 0 241401 599692 2026-10-31T08:39:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = పంచమాశ్వాసము | ముందరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../షష్ఠాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="బ...' 599692 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = పంచమాశ్వాసము | ముందరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../షష్ఠాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="బాలభాగవతము (దోనూరి కోనేరునాథుడు).pdf" from=386 to=481 /> 98bxg411wi8kve8kkag9tibu1oglb32 0 241402 599693 2026-10-31T08:40:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = షష్ఠాశ్వాసము | ముందరి = [[../పంచమాశ్వాసము/]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="బాలభాగవతము (దోనూరి క...' 599693 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దోనూరి కోనేరునాథుడు | అనువాదం = | విభాగము = షష్ఠాశ్వాసము | ముందరి = [[../పంచమాశ్వాసము/]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="బాలభాగవతము (దోనూరి కోనేరునాథుడు).pdf" from=482 to=500 /> nrwdorsz9u3p1je8okbea0kjaaqnrdo 104 241403 599694 2026-10-31T08:45:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బాలభాగవతము దోనూరి కోనేరునాథకవి ప్రణీతము శ్రీ వేంక టేశ్వర ప్రాచ్యపరిశోధనాలయమున సహాయాంధ్ర పరిశోధకపడగు వి, సాహిత్యశిలోను, సంగనామలు బాలకృష్ణమూర్తి, ఎం. ఏ. చే పరిష్కరింపబడిన...' 599694 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బాలభాగవతము దోనూరి కోనేరునాథకవి ప్రణీతము శ్రీ వేంక టేశ్వర ప్రాచ్యపరిశోధనాలయమున సహాయాంధ్ర పరిశోధకపడగు వి, సాహిత్యశిలోను, సంగనామలు బాలకృష్ణమూర్తి, ఎం. ఏ. చే పరిష్కరింపబడినది. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం బోర్డు అప్ ట్రస్టీస్ వారి తరఫును ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసరువాఁగు చెలికాని అన్నారావు, బి. ఏ. గారి యనుమతిని ప్రకటింపఁబడినది. తిరుపతి తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానముల ముద్రాక్షరకాల 1954<noinclude><references/></noinclude> 4ohndxggr9qpmfiyfgkdz337th2u97x 104 241404 599695 2026-10-31T08:45:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపోద్ఘాతము బాలభాగవతమను నీ ప్రబంధము శ్రీ వేంక టేశ్వర ప్రాచ్య పరిశోధ నాలయమున 7120 నెంబరు గల వ్రాతప్రతి ననుసరించి పరిష్కరింప బడినది. ఇది దొరతనము వారి ప్రాచ్యలిఖిత పుస్తక భాండ...' 599695 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపోద్ఘాతము బాలభాగవతమను నీ ప్రబంధము శ్రీ వేంక టేశ్వర ప్రాచ్య పరిశోధ నాలయమున 7120 నెంబరు గల వ్రాతప్రతి ననుసరించి పరిష్కరింప బడినది. ఇది దొరతనము వారి ప్రాచ్యలిఖిత పుస్తక భాండాగారమున (Government Oriental Manuscripts Library) D. 27 సంఖ్య చే సూచింపఁబడు కాగితపు వ్రాతప్రతి నాధారముగాఁ గొని వ్రాయఁబడినది, ఇయ్యది పరిమితీయందు చిన్న దగుటను శ్రీమద్భాగవతమునకు సంగ్రహ రూపముగా నుండుటను దీనికి బాలభాగవత మనునాను మెంతయు నొప్పుచున్నది. బాల భాగవతమను పేర మఱకటి ద్విపదలో నీకవి చేతినే వ్రాయఁబడియున్నది ఆ ద్విపదభాగవతమునఁ గొంతభాగమచ్చుపడినట్లు కూడ ముద్రితాముద్రితగ్రంథముల పట్టిక వలనఁ జలియుచున్నది. ప్రకృత గ్రంథమగు బాలభాగవతము ప్రబంధము. మొట్టమొదట నీ ప్రబంధ బాల భాగవతమే ప్రబంధశైలిని వ్రాయఁబడి పలువుర చేఁ బొగడ్తలంది మెచ్చులువడయుటచే నియ్యదియే ద్విపదచ్ఛందమునఁ దర్వాత నాయఁ బడెనని, మా ద్విపద బాల భాగవత గ్రంథములోని యీ క్రింది పంక్తులచేఁ యుచున్నది. " వచియించి తౌననఁ 'బద్యకావ్యముగ'. బ్రచురంబుగా బాల భాగవతంబు వాసికి నొక్కి యివ్వసుధాతలమున భాసిల్లు నా బాల భాగవతింబె యరుదుగా నడచిన యన్ని మార్గములఁ దిరముగా మాచిన తిమ్మయ్య పేర<noinclude><references/></noinclude> psca69cd86oh1bwzsor2pupltv4p28g 104 241405 599696 2026-10-31T08:45:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బాల భాగవతము ద్విపద కావ్యంబుగా `వెలయంగఁ జేయు మిపుడు మా కెంతయు హిత మిది యనుడు ". ఆ ద్విపద కావ్యము చినతిమ్మరాజున కంకిత మొసఁగఁబడి నది, ఈ ప్రబంధ బాలభాగవతము ఆరవీటి ప్రభు వగు తిరుమ...' 599696 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బాల భాగవతము ద్విపద కావ్యంబుగా `వెలయంగఁ జేయు మిపుడు మా కెంతయు హిత మిది యనుడు ". ఆ ద్విపద కావ్యము చినతిమ్మరాజున కంకిత మొసఁగఁబడి నది, ఈ ప్రబంధ బాలభాగవతము ఆరవీటి ప్రభు వగు తిరుమలరాజు ప్రేరణమున నాతనితండ్రియగు రామరాజ తిమ్మరాజున కంకిత మొసంగఁ బడినది. ఈ విషయమునే గ్రంథకర్త యగు కోనేరుకవి కృత్యాదిని, "కం॥ ఈ కృతికి భర్త రామ మ్మోకాంతుని తిమ్మనృపతిగా నిట్టివిధం 'బాకర్ణింపగఁ దిరుమల భూకాంతుడు కర్త కాగఁ బూనితిఁబలుకన్ 112 (పు. 9.ప. 25) అని పేర్కొన్నాడు. . ఇది శ్రీమద్భాగవతమునకు సంగ్రహరూపమైన 'తెరుఁగువేణ శ్రిమద్భాగవతమ దలి ద్వాదశస్కంధ కథా భాగవిషయ మాతాశ్వాస ములుగాఁ జక్కని ప్రబంధశైలిని వ్రాయఁబడినది . ఈ గ్రంథమున నై దాశ్వాసములును నాఱవ మాశ్వాసమునఁ గొంతభాగమునుమాత్రము గలదు. తుదను కొంచెమించు మించుగా నై దాఱుపుటల గ్రంథ భాగము మాత్రమే లోపించి యుండును. కృత్యాదిని గూడఁ గొన్ని పద్యములు లేవు. పై యైదా శ్వాసములందు దశమస్కంధాంత భాగవతక భాగమును నాఱన యాశ్వాసమున నేకాదశ స్కంధ కథాభాగమునఁ జాలవఱకును గలదు. మిగతభాగము లభించలేదు. గ్రంథ మధ్యమున నొకటి రెండు తావుల నల గ్రంథ సొతములు గలవు. ఈ ప్రతి కాధారమగు ప్రాచ్యలిఖిత పుస్తకభాండాగారము నందలి కాగితపు వ్రాతప్రతిలోఁ జాల వ్రాత కప్పులును, కొన్ని తావుల గ్రంథ పాత ములును గలవు.<noinclude><references/></noinclude> 9o77o0x9tdiu0f82mqnxg48gd5dhvyf 104 241406 599697 2026-10-31T08:46:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపోద్ఘాతము గ్రంథకర్తృవిషయ ము ఈ ప్రబంధబాల భాగవతమును రచించినది శ్రీ దోనూఁ కోనేరుకవి. ఇతని తండ్రిపేరు దోనూరి నాగయమంత్రి. అశ్వలాయనసూత్రుఁడు. శ్రీవత్సగోత్రుఁడు, కోనేరుకవి శ...' 599697 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపోద్ఘాతము గ్రంథకర్తృవిషయ ము ఈ ప్రబంధబాల భాగవతమును రచించినది శ్రీ దోనూఁ కోనేరుకవి. ఇతని తండ్రిపేరు దోనూరి నాగయమంత్రి. అశ్వలాయనసూత్రుఁడు. శ్రీవత్సగోత్రుఁడు, కోనేరుకవి శ్రీమదహోబలనరసింహస్వామి భక్తుఁడు. సంస్కృతమునందును, దేశభాష యగు తెనుగునందును జక్కని చవులూరు కవిత సల్ల సమర్థుఁడు. ఇతఁడార వీటి వంశ రాజుకు తిరుమలరాజున కాస్థాన కవి. ఈ తిరుమలరాజు రామరాజ తిమ్మరాజును ప్రసిద్ధిగల తిమ్మరాజునకు బుత్రుఁడు. తిరుమలరాజు విష్ణుకథయగు భాగవతమందలి ద్వాదశ స్కంధ కథల వరుస గూర్చి బాల భాగవతంబని రచించి తన తండ్రియగు రామ రాజు తిమ్మరాజున కంకిత మొనర్చు మని యీ దోనూరి కోనేరు కవిని వేడినట్టు లీ క్రింది పద్యములవలనఁ దెలియుచున్నది. సీ| శ్రీమదహోబల శ్రీసృసింహసమగ్ర కరుణాని శేషప్రకాశమహితు భాసుర' సంస్కృత ప్రాకృతాదిక శాస్త్ర భాషాకవిత్వ సౌభాగ్యనిపుణు ణ జనవర్ణి తాశ్వలాయన సూత్రపావన శ్రీవత్సగోత్రాబ్ధి శిశిరకరుని సారస్య వినుతు దోనూరి నాగయమంత్రి పుత్రుడనై నట్టి పుణ్యచరితుఁ `తే జతుర భూనాయ కాస్థాన సకల సుజన వందితుని నన్ను గోనేరునాథనుడవి సర్థిఁ బిలిపించి సత్కార మాచరించి పలికె నిట్లని గంభీర భాషణ ముల ( ఫుట. 5, పద్యం. 12. )<noinclude><references/></noinclude> ryg1e64m89o04tvtd5s3do18vcuhj9y 104 241407 599698 2026-10-31T08:46:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'A బాల భాగవతము ము॥ సకల్ముకవినాథయుధములు మెచ్చని సంస్కృత ప్రాకృతా నిక భాషామయ కావ్యకర్త వయి పృథ్వీనాయకస్థానం త్నకలాపంబనఁ బేరుగాంచిన కృతార్ధశ్రేష్ఠ, దోనూరి కో సకమీద్రోత్తమ!...' 599698 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>A బాల భాగవతము ము॥ సకల్ముకవినాథయుధములు మెచ్చని సంస్కృత ప్రాకృతా నిక భాషామయ కావ్యకర్త వయి పృథ్వీనాయకస్థానం త్నకలాపంబనఁ బేరుగాంచిన కృతార్ధశ్రేష్ఠ, దోనూరి కో సకమీద్రోత్తమ! నీ మహామహిమ చందం బద్భుతం బిద్దర ఉ॥ ఆరయ శబ్దతర్కముల నాధ్యులు కొందఱు కొంద తా యలం కార విశేష శాస్త్రముల గౌరవవంతులు కొంద తెప్పుడు జారుకి విత్వతత్వపద శాసకు లిందరు గౌరవింప సూరి పదాంక మించితి వహో గుణభూషణ సత్యభాషణా కం1 కొడుకును నిథియును జెఱువును 33 గడియును నల్లిల్లు వనము గుఱుతుగఁ గృతినా బడు బుడమి సప్తసంతతు లెడన్నిటఁ గృతియ మించ నెన్నుదు రార్యుల్ నే॥ అట్టికాన్యంబు హరికథ యయ్యె నేని యదియుఁ గనఁ బ్రౌఢకవికృతం బయ్యె నేని కస్తురికి పన్నియయును బంగారమునకుఁ బరిమళంబును దొరికిన పగిది గాదె | సీ ప్రతిజన్మకృత మహాపాతక సంఘాత పర్వతదంభోళి భాగవతము అతివేల వితతోద్యదతి పాపసాటోప పన్న గఖగరాట్టు భాగవతము భీషణదుస్సహా శేష కల్మషసరి త్పత్తి కుంభసంభూతి భాగవతము నిరవధి నిబిడో పదురిత మేఘావళి పరివాహపవనంబు భాగవతము 1<noinclude><references/></noinclude> 65u1hkvwvwjcomqo616mrjuaopcemtd 104 241408 599699 2026-10-31T08:46:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపోద్ఘాతము తే॥ మఱియుఁ బ్రౌసంగి కామసం బంధ తిమిర పటల భానువిలాసంబు భాగవతము సాత్త్వికోత్తమ మునిజనాశాస్య మోక్ష పద నిధానాంజనంబు భాగవతము తే అట్టి భాగవతంబునం దలరుచున్న ద్వాదశ...' 599699 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపోద్ఘాతము తే॥ మఱియుఁ బ్రౌసంగి కామసం బంధ తిమిర పటల భానువిలాసంబు భాగవతము సాత్త్వికోత్తమ మునిజనాశాస్య మోక్ష పద నిధానాంజనంబు భాగవతము తే అట్టి భాగవతంబునం దలరుచున్న ద్వాదశ స్కంధ కథలను వరుసఁ గూర్చి కావ్యమొక్కటి బాల భాగవత మనగఁ జెప్పి లోకోపకారంబు సేయవలయు ॥ సి। శ్రీ వీరనరసింహంచేఁ బతి ద్రోహర గండపెండేర మేఘనుఁడు గాంచె 'వేంక టేశ్వరు నాజ్ఞ విగతదృష్టికి దృష్టి దయమీఱ నిచ్చెనే ధర్మమూర్తి కణకమిగ్రాముల గట్టుపై 'వేసవిం బుట్టించె జలము లే భూసుతుడు మానువకడ నవాబూనిఁ బోరి'కు బూ జయము నొందించె నే శౌర్యశాలి తే! అట్టి మజ్జనకునకు సత్యాభిరతుల కారవీటి రామణి తిపాత్మజునకుఁ దిమ్మభూపాలమణికిఁ బుణ్యమ్ము గాXఁ బలుకఁ జెన్నొందు శ్రీ బాల భాగవతము ॥ (పుటలు 6,7.)<noinclude><references/></noinclude> 2s1t6uc44qdvlaze38zd4qb1v05oa0d 104 241409 599700 2026-10-31T08:46:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '8 బాల భాగవతము ఏతద్గ్రంథరచనాకాలము ఈ దోనూరి కోనేరుకవి 16వ శతాబ్దివాఁడు. కృత్యాదిని బూర్వకవుల స్మరించు రఱి, కం॥ నన్నయభట్టార్యుని, భీ మన్న!" దిక్కయ్య నెల్జియాహ్వయు శ్రీనా థున్న...' 599700 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>8 బాల భాగవతము ఏతద్గ్రంథరచనాకాలము ఈ దోనూరి కోనేరుకవి 16వ శతాబ్దివాఁడు. కృత్యాదిని బూర్వకవుల స్మరించు రఱి, కం॥ నన్నయభట్టార్యుని, భీ మన్న!" దిక్కయ్య నెల్జియాహ్వయు శ్రీనా థున్ను తీయించెద మిగులఁ బ్ర సన్నాత్ముల సంధ్ర కావ్య జలజూసనుల౯| ( పు. 8. పద్యం. 6. ) అని కవిత్రయమును శ్రీనాథుని బేర్కొనెను. అష్టదిగ్గజముల నెవ్వరిని బేర్కొనలేదు. సమకాలికుఁడగుట బ్యేనియుండడు. అదియునుంగాక శ్రీకృష్ణ దేవరాయ నిర్యాణానంతరము పది లేక పండ్రెండు సంవత్సరములకు గాని యారవీటి వంశస్థు లధికారమునకు రాలేదు. మన కోనేరుకవి ఆరవీటి రామరాజు తిమ్మరాజుకుమారుఁడగు తిరుమలరాజున కాస్థానకవియగుటచే 1540 A. D. ప్రాంతమునఁ బ్రౌఢకవియై యుండనోపు. ఈతఁడు జన్మించిన సంవత్సరము యథాతథ ముగఁ దెలియదు. ఇట్టి ప్రౌఢకవిత్వ మలవడు నప్పటి కీతఁడు ముప్పదియేండ్లవాడై న నై యుండవలయును. ఇతఁడా వయసునఁగాని తాఁ జదివిన శాస్త్రజాలములు జీర్ణించికొని శ్రీభాష్యాది 'వేదాంత గ్రంథములఁ జదివి తత్త్వజ్ఞుఁడై యింతటి గ్రంథము వ్రాయఁ బూనియుండఁడని తోచుచున్నది. ఈ బాల భాగవతరచనాకాల విషయము గూడ ద్విపద బాల భాగవతము నందలి యొక పద్యముచే నూహింపనగురు. ద్విపద బాల భాగవతమున చివర, చ అరుదుగ శాలివాహనశతాబ్దము లెన్న నిధాన, తర్క, సా గర, శశి సంఖ్యచే వెలయఁగల్లు ప్లవంగమనంగ మించు వ<noinclude><references/></noinclude> 43gqjc1phd0iaesz5884k66wfko7tby 104 241410 599701 2026-10-31T08:57:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపోద్ఘాతము త్సరమునఁ బల్కఁ దిమ్మ వసుధాపతికి గవిసార్వభౌముఁ డీ హరిహిత బాల భాగవతహారి పదద్విపద ప్రబంధము౯॥ అని యుండుటచే నా శాలివాహనశకాబ్దములకు సరియగు క్రీ. శ. వర్షములు 1547 అగున...' 599701 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపోద్ఘాతము త్సరమునఁ బల్కఁ దిమ్మ వసుధాపతికి గవిసార్వభౌముఁ డీ హరిహిత బాల భాగవతహారి పదద్విపద ప్రబంధము౯॥ అని యుండుటచే నా శాలివాహనశకాబ్దములకు సరియగు క్రీ. శ. వర్షములు 1547 అగును. ఆ సంవత్సరమున ద్విపద బాల భాగవతమును రచించినట్లు నుడివియున్నాడు. ఆ పద్యమంటే కవిసార్వభౌముఁడనియు నుండుటచే నీతనికా బిరుదముకూడ నీ బాల భాగవతరచనాదిక ముచేతనే యబ్బియుండనోపు గాన, ద్విపద బాల భాగవత రచనాకాలమునకుఁ గొంత పూర్వము ప్రబంధబాల భాగవతము రచియించి యుండవలయును. ఈ ప్రబంధ బాల భాగవతము హృద్య పద్య బంధురమై చాల ప్రసిద్ధి చెందుటకు గూడ నే మూడునాలుగేడులైనఁ బట్టియుండును గదా. అందుచే నీ ప్రబంధ బాల భాగవతరచనాకాలము 1542 - 1544 A. D. యై యుండు నని తోచుచున్నది. మఱియు నీ ప్రబంధబాలభాగవతమునఁ గూడఁ గొన్ని పద్యము 3 కృతికాలమును దెల్బఁ దోడ్పడుచున్నవి. 'ఉ॥ ఏపున ద్రోహి భావము వహించిన పల్కయతిమ్మరాజు ద త్పాపసహాయు సల్క..యయుతంబుగ శౌర్యము మీరఁ ద్రుంచి వి ద్యాపురియందు చాల ఘనుఁడయ్యె సదాశివరాయ రాజ్య సం స్థాపకుఁడై సిరంగవసుథావరు రామనరేంద్రుఁ తున్న తి౯ | (పుట. 11. పద్యం. 37.) అను పద్యమున సల్క-యను ద్రుంచి సదాశివరాయలను స్థాపించిన రామరాజప్రశంస యుండుటచేతను, సదాశివరాయల పాలన 1542వ సంవత్సరమగుటచేతను నీ కృతి 1512 - 44 కాలమునకుఁ జెందియుండ వచ్చునని తోచుచున్నది. B<noinclude><references/></noinclude> rygzhfeiuteuwc4c31zhw3plw2hdi30 104 241411 599702 2026-10-31T08:57:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '10 'బాల భాగవతము చారిత్రక విషయ ము ఈ బాల భాగవత గ్రంథములను పద్యద్విపద కావ్యములనే కాక రామరాజీయము, నరసభూపాలీయము, రామాభ్యుదయము, పరమ యోగ్విలాసము, సాంబోపాఖ్యానము, నసుచరిత్ర, స్వర మే...' 599702 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>10 'బాల భాగవతము చారిత్రక విషయ ము ఈ బాల భాగవత గ్రంథములను పద్యద్విపద కావ్యములనే కాక రామరాజీయము, నరసభూపాలీయము, రామాభ్యుదయము, పరమ యోగ్విలాసము, సాంబోపాఖ్యానము, నసుచరిత్ర, స్వర మేళకళానిధి, ది సోర్సెస్ ఆఫ్ ది విజయనగర్ ఎంపైర్, కృష్ణరాయ విజయము, కళాపూర్ణోదయము మున్నగు పెక్కు గ్రంథములఁ బరిశీలించి వానియందు ప్రతిబింబితములగు చారిత్రక విషయముల నెల్ల నీ బాలభాగవత గ్రంధములకు సంబంధించిన వానిని గ్రహించి శుక్ల నామసంవత్సర జ్యేష్ఠమాసమున వెలువడిన భారతి సంపుటము . సంఖ్య - E 845 - 897 పుటలలో 'ఆరవీటి వంశ చరిత్ర ' అను శీర్షికక్రింద సుప్రసిద్ధ చారిత్రక పరిశోధకులు శ్రీ నేలటూరి వేంకటరమణయ్య గారు విపులముగ వ్రాసియున్నారు. చారిత్రక విషయముల నరయగోరు వారు పై వ్యాసమును తిలకింతురు గౌత, ద్విపద బాల భాగవతమున పేర్కొనఁబడిన ఆరవీటి వంశవృక్షమును గూడ వ్రాసియున్నారు. ఈ ప్రబంధబాలభాగవతమునకు సంబంధించిన కొన్ని చారిత్రక విషయములను వారి వ్యాసవిషయములనే యిట పేర్కొనుచున్నాను. - - బుక్క రాజపుత్రుఁడగు రామరాజప్రశంస యిట్లున్నది :- గబ్బుల్ 'డెబ్బది వేవురార్వకులు వేడ్కం గొల్వగాఁ గిన్న పేక్ మబ్బుల్ గప్పగఁ గందనోలుగొను ప్రేమ జుట్టుముట్టకో సవా బిబ్బీ సుబ్బణగించి తోలే వరి రాముండు లంకాసర ణ్యబ్బంధ్యాభుఁడు బుక్క భూవిభుని రామాధీశుఁ జాహాయన౯॥ ( పద్య బాల భాగవతము పుట. 10 ప. 88.) బుక్కరాజుపుత్రుఁడగు రామరాజు సవా నెదిరించి యాతనిగర్వ మణం చెను.<noinclude><references/></noinclude> 22snh529fy0dcxj42pegc6hmjv4wcfz 104 241412 599703 2026-10-31T08:57:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తిరుమల ప్ర బా. భా. (కృతిక ) ప్రబంధబాలభాగవతములో వర్ణి అపబడిన ఆరవీటి వంశవృక్షము తాత పెన్నెమురాజు సోమిదేవ 1 రాఘవ దేవ 1 పెన్నమరాజ ఆరవీటి బుక్కరాజు జిల్లా దేవి. 1 రామరాజు - - కొండ శ్రీ...' 599703 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తిరుమల ప్ర బా. భా. (కృతిక ) ప్రబంధబాలభాగవతములో వర్ణి అపబడిన ఆరవీటి వంశవృక్షము తాత పెన్నెమురాజు సోమిదేవ 1 రాఘవ దేవ 1 పెన్నమరాజ ఆరవీటి బుక్కరాజు జిల్లా దేవి. 1 రామరాజు - - కొండ శ్రీర ఆళియ రామరాజు (కృతిభర్త) తిమ్మ -గోసమ్ము చినతిమ్మ ( ద్వి. బా. ఛా. కృతిప 9 ) పాపతిమ్మ<noinclude><references/></noinclude> m2e4do2h58vgo6qxuv7zf4cct0l3lrx 104 241413 599704 2026-10-31T08:57:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '12 బాల భాగవతము ఈ కందనోలు ముట్టడినిగురించి ద్విపద బాల భాగవతమున నిట్లున్నది. ' ఆమహీపతిక్ బల్లాంబిక యందు, రామనృపాలుండు రాజేంద్రుఁ కొదవే నెందు నెన్నగ జాలునిద్ధశౌర్యమున, గందనవో...' 599704 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>12 బాల భాగవతము ఈ కందనోలు ముట్టడినిగురించి ద్విపద బాల భాగవతమున నిట్లున్నది. ' ఆమహీపతిక్ బల్లాంబిక యందు, రామనృపాలుండు రాజేంద్రుఁ కొదవే నెందు నెన్నగ జాలునిద్ధశౌర్యమున, గందనవోలిదుర్గంబులోనుండి బుక్కయరామభూభుజుఁ డెల్ల నృపులు, నెక్క వయిదియని నెన్నగజాలి వీరులు డెబ్బది వేవురాశ్వికులు, జేరి కొల్వంగ వచ్చిన సవా నెదిరి కలనంది పంచబంగాళంబుసేసి, గెలిచె దచ్చరితంబు గీర్తింప దరమె' లేదు. 5 ఇందు రామరాజ సైన్య బలమును గూర్చి యెక్కువగా నుడువ రామరాజీయము నందు 208 పద్యములో సదరు దండుయొక్క- వివరణము వర్ణింపబడియున్న ది. చూడుడు. 64 సీ॥ మదకరి కొకటి కీర్వది గుఱ్ఱములు గుఱ్ఱ మునకును విలుకాండ్రు ముగురు విచ్చు కత్తులవారీటి కాండ్రట్ల వర్తిల్ల నిట్టియేనుగులును జుట్టు మూఁడు యేరు నుద్వృత్తితో నడపంగ ల్సాధింపగాఁ దలంచి మొనద్రుంచి గట్టిగా ముట్టడి దిగిన నా బిబ్బిని మిక్కలి యుబ్బణంచి ” అనగా 3,500 ఏనుగులు, 70,000 గుఱ్ఱములు, వీలుకాండ్రు 210,000, విచ్చుకత్తులవారు 210,00, ఈ టెకాండ్రు 210,000, అన్నమాట. ఇట్టి భీకర సై న్యముతో రామరాజు కందనోలును ముట్టడిం చుటకు 70,000 ఆశ్వికులతో వచ్చిన సవాలిబ్బీని అనగా అడిల్ ఖానుని ఉబ్బగించెను.<noinclude><references/></noinclude> ku7ln5a8j1yjnma0n4sdr8x40vg11u4 104 241414 599705 2026-10-31T08:57:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపోద్ఘాతము 13 'హరి భావోన్నతుఁ డాద వేనిపతి కాచాధీశసంగ సం హరణోదంచితుఁ డారవీటి నగరాధ్యముండు బుక్కక్షమా నరపుత్రుండగు రామభద్రుఁడు హరిద్వద్యశో జాహ్న వీ స్థిర సౌభాగ్యుఁడు దత్స...' 599705 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపోద్ఘాతము 13 'హరి భావోన్నతుఁ డాద వేనిపతి కాచాధీశసంగ సం హరణోదంచితుఁ డారవీటి నగరాధ్యముండు బుక్కక్షమా నరపుత్రుండగు రామభద్రుఁడు హరిద్వద్యశో జాహ్న వీ స్థిర సౌభాగ్యుఁడు దత్సముల్ గలరె ధాత్రిజా మాడుగాలంబులక్ | 2 ( పుట - 11. పద్యం - 84. ) ఆదవేనికోట మహాబలిష్టమైనది. ఈకోటను రామరాజుపట్టుకొన్న వృత్తాంతము రామరాజీయము నందలి 210 వ బిరుద గద్య మందలి " నిరవాపాదవనీ దుర్గని వాసికాసవుడయ దుర్మదఖల నిర్మథన " అన్న బిరుదవాక్యముచేత సూచితము. ఈ కాచాధీశుఁడు లేక కాసవుడయడు ఎవ్వరికి ‘అనతుడో,' తత్కారణముగ రామరాజుతనిపై నేల దండు వెడలవలసివచ్చెనో తెలియదు. ఈ కాచాధీశుఁడు సంగమ వంశపక్షము వాడై యుండి తద్వంశజులకడనుండి విజయనగరసింహాసనము నొడిచికొన్న సాళువనరసింగరాయలను గీకురింపగా అతని యధికారమును స్థాపించుటకై ఆరవీటి రామరాజు ఆదినేనిపై దండు వెడలియుండును. ఇది మా యూహ. ( నే. వెం. ) ఈ ప్రబంధ బాల భాగవత మున 'సాళువ నరసింగరాయ రాజ్య స్థాపకుం డయ్యెఁ బ్రౌఢి నా రెవీటి బుక్క- న రేంద్రు డుద్ఘాటితారి 7 (1.80) యని యుండుటచే నీ యారవీటి బుక్కరాజు సాధువనరసింగరాయలుకు సమకాలీను. శని నిస్సంశయముగా మనము నిర్ధారణ చేయవచ్చును. బుక్క రాజపుత్రుఁ డగు రామరాజుకూడా 'శ్రీవీర నరసింహుచేఁ బతి ద్రోహర గండ పెండేర మే ఘనుఁడు గాంచె' (1-19) యని యీ పద్య బాల భాగవతమున పేర్కొనఁబడుటచే వీర నరసింహరాయలు (కృష్ణరాయలయన్న )కు సమకాలికుఁడై యుండనోవు,<noinclude><references/></noinclude> agze62eufb6lhhv8b9frjsmkujd98ek 104 241415 599706 2026-10-31T08:58:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '14 బాలము పైన ప్రశంసితుడగు రామరాజుయొక్క పుత్రుడే మన ప్రబంధ బాల భాగవతమునకుఁ గృతికర్త. ఈతిరుమలరాజు అవుకు వంశమునకు మూల పురుషుడు. ఇతని కనేక బిరుదములు గలవు. ఇతఁడుద్దండరాయ డనునతన...' 599706 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>14 బాలము పైన ప్రశంసితుడగు రామరాజుయొక్క పుత్రుడే మన ప్రబంధ బాల భాగవతమునకుఁ గృతికర్త. ఈతిరుమలరాజు అవుకు వంశమునకు మూల పురుషుడు. ఇతని కనేక బిరుదములు గలవు. ఇతఁడుద్దండరాయ డనునతనిని జయిం చెనని, పట్టివాడ ప్రభువు నోడించెననియు నీతనిఁ గూర్చిన ఈ క్రింది పద్యములలో తేలియుచున్నది. కం॥ గండర గూళికి గండర గండని కుద్దండరాయ గణవారణ గంజాంకున కెంతెం బర గండనికి౯ బట్టివాడ గజసింహునకు || (పుట - 17 ప–2.) ఉత్సాహ || పండితాంబుజాత మిత్ర భయద జన్య మేదినీ ఖండితాహిత ప్రకాండ కాండమండలీ జితా ఖండల ప్రశస్తశస్త్ర ఘనతరానుభావ వు ద్దండరాయహృదయ భల్లదాన కల్పభూరుహ | మ॥ సహజాంభోజదినేశ - ( పుట-215. ) ని త్సహితశ్రీపద పట్టివాడ గజసింహా దానశౌర్యోదయా॥॥ (4-882) కంపిలి ఇతడు కంపిలిరాజును జయించి యాతని సప్తాంగములను హరించి గండరగూళి యను బిరుదమును గోనినట్లు 'సంగరాంగణచర్య రాయస, పొంగు గండర గూళి సిద్బిరుబాద్ సంగ్రహణోజ్వలా' యని తెలియుచున్నది. కాని యీతని కాలమున కంపిలి రాజ్యము లేదనియు నితడా కంపిలిరాజును గెలుచుటయు నసంభవమనియు, బిరుదులు వంశ పారంపర్యముగ వచ్చియుండుననియు శ్రీ నేలటూరి వేంకటరమణయ్య గారు తెల్పియున్నారు.<noinclude><references/></noinclude> fqxv002ukhhj3iroog0tccxsn37kh3r 104 241416 599707 2026-10-31T08:58:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపోద్ఘాతము 15 ఈ తిరుమలరాజు మాళవరాజును తదితరులను జయించినట్లును, మహమదమలకకు ప్రాణదాన మొసంగినట్లును తెలియుచున్నది. - చాళుక్య చక్రవర్తికి మాళవమదభంజనునకు ' - (పుట 186.) కదనధనంజయునకు...' 599707 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపోద్ఘాతము 15 ఈ తిరుమలరాజు మాళవరాజును తదితరులను జయించినట్లును, మహమదమలకకు ప్రాణదాన మొసంగినట్లును తెలియుచున్నది. - చాళుక్య చక్రవర్తికి మాళవమదభంజనునకు ' - (పుట 186.) కదనధనంజయునకు మహ, మదమల్క ప్రాణదాన మతికొడ్డియ రా॥॥ (పుట - 17 - ప - 4 ) ఈతఁడు క్రీ. శ. 1505 మొదలు 1542 వఱకు కర్ణాటక రాజుల యుద్ధములలో తరచు పాల్గొనుచుండెను. కృష్ణరాయల రాజ్యాభిషేక సమయమున నితఁడు విద్యానగరరాజసభయం దుండి యటుపిమ్మట నా రాజునకు సలహా నిచ్చుచుండెను. C ' సాకల్యముగ గీర్తి సర్వదికటులందు, బ్రాకటస్థితి నిల్చు నౌకు వారు' అను కృష్ణరాయవిజయములోని సీసపద్యపాదము పై యూహ కాధారము. కృష్ణరాయలు కళింగదండయాత్ర యందు అవుకువారు పాల్గొనినట్లు, "ఠీవిగ నౌకు వారును కడింది రహి వెలుగోటివార లా రావెలవారుఁ గూడుకొని...... ఇత్యాది కృ, రా. వి. లోని పద్యమునఁ దెలియుచున్నది. కావున నీ తిరుమలరాజు కృష్ణరాయలతో కటకమువఱకునుఁ బోయినందుచేత పై బిరుదముల సంపాదించియుండును. మఱియు సీతని తమ్మునిపుత్రుఁడగు నళియరామరాజునకు సలకముతిమ్మయను జంపుటయందు ఈతడు చాల తోడ్పడినట్లు తెలియుచున్నది. 3<noinclude><references/></noinclude> ajc7bpsfsul1m7712ht11jwklxme438 104 241417 599708 2026-10-31T08:58:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '16 లభాగవతము సలకయ తిమ్మాసుర దు ర్విలసిత విలయాబ్ధిలగన... బిరుదారా ॥ ( పుట - 146 - వ - 806) ఈ తిరుమల రాజు సోదరులు విఠలేశుఁడు, చినతిమ్మ, పాపతిమ్మ అర వ్రాయఁబడినది. చినతిమ్మరాజు వీరనే ద్విపద...' 599708 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>16 లభాగవతము సలకయ తిమ్మాసుర దు ర్విలసిత విలయాబ్ధిలగన... బిరుదారా ॥ ( పుట - 146 - వ - 806) ఈ తిరుమల రాజు సోదరులు విఠలేశుఁడు, చినతిమ్మ, పాపతిమ్మ అర వ్రాయఁబడినది. చినతిమ్మరాజు వీరనే ద్విపద బాల భాగవతము ఈ దోనూరి కోనేరుకవికి నంద్యాల నారసింహరాజుగా కొక గ్రామమును దానము చేసినట్లు L. R. Vol. 33. P. 244 లో అది యెట్లన, ".ఈగ్రామానకు (కమలాపురం తా! కోడూరునకు) యీశాన్యం, వఘపరువుదూరమున యర్రగుంట్ల అనే గ్రామం దోసూరి కోనయ్య గారికి యీ నంద్యాల నారశింహరాజుగారే ధారాగ్రహీతంగా యిచ్చిరి. యిందుకు దాఖలా యీ యర్రగుంట్ల గ్రామంయొక్క పొలిమేర చెతు దిక్కులయందు వలయ వామనముద్రలు రాతిపైన చక్కి దిగువ గోనూరి కోనయ్యగారి అగ్రహారం యెర్రగుంట్ల అని ఆ పొలిమేర రెండు యే గ్రామం కలుస్తూవున్నదో ఆ గ్రామం పేరున్ను వ్రాసినారు. దోనూరి కోనయ్య అనే బ్రాంహ్మడే 'బాలభాగవతం అనే ప్రాకృత గ్రంధం చేసినాడు. అందులో ఆరవేటి బుక్కరాయల ప్రకరణంలో తద్వంశీకులయిన నంద్యాల రాజుల వంశావళి వున్నది. (L. R. Vol. 33. P. 244.) ఈతని వైదుష్యము ఈ కవి నిజసామర్ధ్యముం గూడ నీ కృత్యాదీని గొన్ని పద్యములలో నుడినియున్నాడు. అవి,<noinclude><references/></noinclude> f76uf8e9lgjp8qi5xa1jjw0g4lp43ej 104 241418 599709 2026-10-31T08:58:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపోద్ఘాతము మ॥ సకల్మకవినాథయూథములు మెచ్చ సంస్కృత ప్రాకృతా దిక భాషామయ కావ్యకర్త వయి పృథ్వీనాయకాస్థానర త్నకలాపంబనఁ బేరుగాంచి నకృతార్థ శ్రేష్ఠ దోనూరికో సకవీంద్రోత్తమ నీ మ...' 599709 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపోద్ఘాతము మ॥ సకల్మకవినాథయూథములు మెచ్చ సంస్కృత ప్రాకృతా దిక భాషామయ కావ్యకర్త వయి పృథ్వీనాయకాస్థానర త్నకలాపంబనఁ బేరుగాంచి నకృతార్థ శ్రేష్ఠ దోనూరికో సకవీంద్రోత్తమ నీ మహామహిమ చందం బద్భుతం బిద్దర ॥ (4-5. 17 ( పుట - 5. పద్యం - 18. ) ఉ॥ ఆరయ శబ్దతర్కములు నాథ్యులు కొందఱు కొందతాయలం కార విశేష శాస్త్రముల గౌరవనంతులు కొంద అప్పుడు జారుకవిత్వ తత్వపద శాసకు లిందఱు గౌరవింప దో నూరి పదాంక మించితి వహో గుణభూషణ సత్యభాషణా 3 ( పుట - 6. పద్యం - 14 ) అని తిరుమలరాజు ప్రశంసించియుండుటచే నాకాలమున సుత్త మతరగతికి జెందిన కవికోటిలో నొకఁడై యుండనోపు. కేవలము కవియే గాక పండితుఁడునై యుండియుండును. అట్లు కానిచో సకలమ్మౌకవినాథ యూథములు మెచ్చునట్టి సంస్కృతాదిక భాషామయ కావ్యకర్త యగుట పొసఁగి నేరదు. మఱియు నీతఁడు భిన్న భిన్న రుచులుగల విద్వాంసుల పిల్ల సంతృప్తిపఱచి వారిచే మన్న సలనందుటకు మహాపండితుఁడును, మహా కవియు నై యుండవలయును. ఈ కవి ద్విపద భాగవతమున 'కవి సార్వభౌముఁ ' డని 'పేర్కొనుటచే నా ద్విపద భాగవతరచనకుఁ బూర్వమే యీతని కా బిరుదము లభించియుండవలయునని తోచుచున్నది. ఈ ప్రబంధబాల భాగవతమునను బ్రత్యాశ్వాసము చివఱను గల యాశ్వా సొంత గద్యమున 'ఇది శ్రీ వృదష్టభాషాకవిమిత్ర, నాగయమంత్రిపుత్ర, సాహిత్యమార్గ నిశ్శంక, దోనూరిపదాంక ' యని చెప్పికొనియుండుటచే నీతఁ డెనిమిది భాషల లెస్సగాఁ దెలిసినవాఁడని తెలియుచున్నది. C<noinclude><references/></noinclude> 8np2f48tb2ymuxma8jyv9bb5bf2flcs 104 241419 599710 2026-10-31T08:58:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '18 భాగము వేదాంతవిషయమును బ్రతిపాదించు సందర్భముల నెల్ల విశిష్టాద్వైత సంప్రదాయసరణినే విశేషముగాఁ బ్రతిపాదించి యున్నాఁడు. పుట- 6- ప-49 వాసుదేవమయబ్రహ్మము, శేష శేసి త్వాది పదప్రయో...' 599710 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>18 భాగము వేదాంతవిషయమును బ్రతిపాదించు సందర్భముల నెల్ల విశిష్టాద్వైత సంప్రదాయసరణినే విశేషముగాఁ బ్రతిపాదించి యున్నాఁడు. పుట- 6- ప-49 వాసుదేవమయబ్రహ్మము, శేష శేసి త్వాది పదప్రయోగములు శ్రీ రామానుజ భాష్యపంక్తులే ధృవోపాఖ్యానము, నృసింహదండకము మొదలగు ఘట్టములందు బ్రయుక్తములగుట నీతఁడు విశిష్టాద్వైత మతావలంబియై తన్మతగ్రంథముల నెల్ల జక్కగ జదివినవాఁడని తెల్పు చున్నవి. మఱియుఁ నిందలి పురంజనోపాఖ్యానము, దక్షాధ్వర ధ్వంసము, వామనావతారము మొదలగు ఘట్టములందు నా యా మీమాంసజ్ఞాన మును వెల్లడించియున్నాఁడు. వామనావతార ఘట్టమున బలి యొనర్చు యాగశాలను వర్ణించుతఱి మూలమున లేకున్నను స్వకీయ పాండిత్య ప్రకటనమునకై యామీమాంసా శాస్త్ర ప్రతిపాదిత యజ్ఞాంగ పారి భాషి,క పదములనే ప్రయోగించెను. సీ॥ ఆశ్రావయాదివాక్యవి శేషభాసుర స్వన దై ర్ఘ సంచితశ్రవణమహము ప్రకటస్రువధ్రువోపభృదులూఖలముస లైణాజినాదిక వ్యాపృతంబు కృష్ణాదిక స్వరోత్కృష్టతరోద్గాతృ సంపాదితోదానసామకంబు ప్రణయనాదిక రమ్య పావక సాత్కృత నాన్నా య్యకృతగంధసంకరంబు తే! నై ప్రశాస్త్రుదితానువాక్యాను వేద్య మాన దేవతాకృతసన్ని ధాన వినుత మును నిశిష్ట సామాజిక ముపకరణము . లమరు బలిమఖ శాలాశ్రయంబుఁగాంచె ! (పుట 290. పద్యము 159.)<noinclude><references/></noinclude> h0feqeod81d5jtm4ljr6h98hnev76ua 104 241420 599711 2026-10-31T08:59:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపోద్ఘాతము 19 అద్దాన నాతని కాశాస్త్రమందలి పరిచిలియు వ్యక్తమగుచున్నది. మఱియు నా వటుని వర్ణించుతఱి నా వర్ణ సమంతయు స్వకీయమే యై యుఁడనోపు. ణ సీ॥ త్రయ్యతిప్రౌఢతర ప్రభాకరకుమా రి...' 599711 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపోద్ఘాతము 19 అద్దాన నాతని కాశాస్త్రమందలి పరిచిలియు వ్యక్తమగుచున్నది. మఱియు నా వటుని వర్ణించుతఱి నా వర్ణ సమంతయు స్వకీయమే యై యుఁడనోపు. ణ సీ॥ త్రయ్యతిప్రౌఢతర ప్రభాకరకుమా రిలశాస్త్ర చాతుర్య విలసితములు వేదాంత వాగర్థ విధులును గౌతమ కణభోజి పాణిని గ్రంథరుచులు కాపిలమతయు క్తి ఘటనలు బహుపురా ణేతిహాసగ్రాహ్య జాతకథలు నాటకాలంకార నైపుణాభినయంబు కావ్యప్రహేళికా కౌశలంబు తే॥ లాదిగా గల విద్యారహస్యతతుల ఘనతరోదారపటునిరాఘాట ఫణితి వహ్ని స్నభులగు మునీశ్వరులతోడ గోపిఁ జేసి నవ్వటు డటు కొంత తడవు | ( పుట 291 - • పద్యం 161. ) పై పద్యమున గల సర్వతంత్ర స్వతంత్రతయు మన దోనూరి కోనేరు కవికి గల విజ్ఞానమును జాటుచున్నది. ఈతని కైత మధురము, ప్రౌఢము నై యలరారుచున్నది. నై సంస్కృతపండితుఁడు నగుటచే నన్నయభట్టారక శైలివలె నెక్కుడుగ సంస్కృతపదములతోడనే విశేషముగా రచన సాగించినను, తెనుఁగున గూడ సిద్ధహస్తుఁ డని తెల్పుటకా యనునట్లు రెండు మూఁడు తావుల కేవల మచ్చ తెనుఁగున ఒక్కని కై త నల్లి కవికీర్తినందినాడు. కమ్మని తెనుఁగుపోకడల నీను పద్యముల కీ క్రిందివి యుదాహరణములు :-<noinclude><references/></noinclude> lplfv36fhx59fbvif5kar5liyhi14ah 104 241421 599712 2026-10-31T08:59:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '20 బాల భాగవతము సీ॥ చిఱుతగాలికిఁ బుట్టు కుఱుగడ లుయ్యలల్ గానూఁగి యాడు జక్క వలచేతఁ దమ్మితూడులు ద్రుంచి కొమ్మల కందించి పెంపొందు రాయంచ పిండుచేతఁ బూదేనెపొత్తుల భోజనంబుల కర్ణిఁ...' 599712 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>20 బాల భాగవతము సీ॥ చిఱుతగాలికిఁ బుట్టు కుఱుగడ లుయ్యలల్ గానూఁగి యాడు జక్క వలచేతఁ దమ్మితూడులు ద్రుంచి కొమ్మల కందించి పెంపొందు రాయంచ పిండుచేతఁ బూదేనెపొత్తుల భోజనంబుల కర్ణిఁ గదుపులు గట్టు తుమ్మెదల చేతఁ దరులతీవెల విరు లురియు నెల్లపుడు పై బడి కప్పుకొన్న పుప్పొడులచేత తే॥ గరుడపచ్చల చెలులతో విరసపడగ బదరు క్రొమ్మంచు నాచుజొంపములచేఁ జాల వేడుక లొదరింపజాలు నొక్క కొలనుఁ జేరె న య్యేనుఁగు కులము సామి ॥ కం॥ కొలఁకులఁ దేటుల మెరసం (పుట 257 - పద్యం 18. ) బులకు నెలవులగుచు మొగము లనియు చెం గలువల నెత్తావులపై జలువల నయ్యేన్గురాజు సంతసమొందె ॥ సీ॥ రిక్కలగమికాఁడు వేపణంతి ముగుండు కలువచుట్టము వేడివెలుఁగుజోడు వెలకిన డ్డాడు లేములబూచి లచ్చితో బుట్టువు చలువల పుట్టినిల్లు కఱకంప తలపువ్వు చెఱకువిల్తునిమామ దాతరాయడు చక్కదనము టెంకీ తరిదాల్పు డాకన్ను దండిచీకటిఁ ద్రించు. బలియుండు పసిడి గుబ్బల తలారి ;<noinclude><references/></noinclude> fvmznhj2letlcpqbd4pv1vrwsn4a340 104 241422 599713 2026-10-31T08:59:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపోద్ఘాతము ॥ కమలముల పాలిధి చకోరముల పంట కుప్ప తెక్కలికాండ్రకు గుండెదిగులు తలయచిక్కిన `వెడగాము చలిదికుడుపు తొనయుకన్నులు మెచ్చు చందురుడు వొడచె ||| (5 392 పద్యం 21 185.) ఈ కవి హేమంఋతువ...' 599713 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపోద్ఘాతము ॥ కమలముల పాలిధి చకోరముల పంట కుప్ప తెక్కలికాండ్రకు గుండెదిగులు తలయచిక్కిన `వెడగాము చలిదికుడుపు తొనయుకన్నులు మెచ్చు చందురుడు వొడచె ||| (5 392 పద్యం 21 185.) ఈ కవి హేమంఋతువర్ణనము కడుంగడు స్వాభావిక ముగను చమత్కారముగను గానించియున్నాఁడు. సీసపద్యమున నొక్కొక్క పాదము నొక్కొక్క సమాసముగ సంస్కృతమయముగనే వ్రాసెను. తుదిని త త్సమద్యోతక ప్రత్యయంబు మాత్రము తెలుగు. ఈ సీసమున ' జానుసంవ్యాజత... వార్ధకంబు' అని ముసలితనమున చలికి మోకాళ్ళ ముడుచుకొని కడుపున వొత్తి గిలియుంచు స్వభావ చేష్ట యెంతో రమ్య ముగ చిత్రింపఁబడినది. చూడుడు :--- సీ। శీతవిద్రావితా శేష మందోష్ణాతి శయసమారూఢ యోషా స్తనంబు పల్లవకాంక్షిత ప్రౌఢాంగ నాపీన కుచకుంభగాడోప గూళ్లుబు కుటకండ సంభృతోత్కటక రీషానలో ద్యద్దూమసంభాదితాంబరంబు වන జానుసంవ్యాజిత శాతోదరీకృత వ్యాయ సదుర్బల వార్ధకంబు తే॥ జననం స్వీకృతోరుహసంతికంబు హన్య వాట్కోణసుశ్రీతాహస్కరంబు దీర్ఘ దీర్ఘ విభావరీ దీపితంబు నయ్యె హేమంత వేళాసమాగమంబు ! ( పుట 377 - - పద్యము 120. - .<noinclude><references/></noinclude> ayrxbvx57vfmn00ksiw7wlgavzj8rhp 104 241423 599714 2026-10-31T08:59:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '22 బాల భాగవతము మఱియు సీతనివి కొన్ని తెనుఁగు పద ప్రయోగములును గుర్తింప అవి ఒజ్జళ్ళు (232), పశువారె (386), ఎడసించు (495), కీడ్సెరసి (419), బారసి (382), వేయలు (386) మొదలగునవి. సంస్కృతమునఁ గూడ నీతని పాం...' 599714 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>22 బాల భాగవతము మఱియు సీతనివి కొన్ని తెనుఁగు పద ప్రయోగములును గుర్తింప అవి ఒజ్జళ్ళు (232), పశువారె (386), ఎడసించు (495), కీడ్సెరసి (419), బారసి (382), వేయలు (386) మొదలగునవి. సంస్కృతమునఁ గూడ నీతని పాండిత్య శాండీర్యముం జాటు నీ క్రింది పదప్రయోగములు గణనార్హములని యిట జూపుచున్నాను. ముద్వాస్స్యంద (i28) వాస్సార (949) యాప్మాకీన; ఆస్మాకీన (228) అదనీయ్యుని (237), సముదీశ (375), న్యర్బుదషట్కంబు (45), Vedic usage సౌత్యంబగు నహంబు (431), ఐతదాత్మ్యంబు (481), పై ప్రయోగములం దీ కవికి గల వ్యాకరణజ్ఞానము, వైదికజ్ఞానము వ్యక్త. గుచున్నది. న్యర్బుదపదము సామాన్యముగ వేద ప్రయుక్తము. ఈ కవి యిందు ప్రయోగించినాడు. ఐతదాత్మ్యము కూడ నుపనిష త్ప్రయుక్త ముగుపదము, ఈతని కవితారీతులు శ్రీద్భాగవతమునే యాధారముగఁ గొని నితివృత్తమున నేలాటి విశేషమార్పులు సేయక, తత్త్వోపదేశసందర్భములందు భక్తి ప్రపత్తులు లేక ముక్తి గలుగ దను విశిష్టాద్వైత తత్త్వాంశములనే యవకాశము దొరకినపుడెల్ల బోధింప సమకట్టి రచన సాగించినను నీ కవి కవనమున బూర్వకవుల పోకడలు కొన్ని గోచరించుచున్నవి. మచ్చున కీచట కొన్ని యుదహరించుచున్నాను. ఉ॥ ఎవ్వరిదాన నీవు కమలేక్షణ నీ కులమెద్ది ? పేరని నెవ్వడి యందు రిచటికి నెన్నడు వచ్చితి విట్టిరూపమే నెవ్వరియందు గాన కుసుమేషునిమోహనమంత్రశక్తి యో నవ్వుల దేర నింక వచనంబు బ్రసాదము సేయఁగాఁ దగు౯|| ( పుట 282 - పద్యం 121 )<noinclude><references/></noinclude> 14ffmynvkogqw4e2ncmyap6n1akf78y 104 241424 599715 2026-10-31T08:59:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '23 మనుచరిత్రమున, 'ఎవ్వతె వీవు భీతహరిణేక్షణ యొంటిచరించె దోటలే కిన్వనభూమి”...... అను పద్యము నందలి యెత్తుగడను బోలియున్నది. వామనావతార ఘట్టమున :— అమిత బ్రహ్మరహస్య మార్గగమనా యాస క్త...' 599715 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>23 మనుచరిత్రమున, 'ఎవ్వతె వీవు భీతహరిణేక్షణ యొంటిచరించె దోటలే కిన్వనభూమి”...... అను పద్యము నందలి యెత్తుగడను బోలియున్నది. వామనావతార ఘట్టమున :— అమిత బ్రహ్మరహస్య మార్గగమనా యాస క్తి మచ్చేతనే నిమలాచారజు పే. పదత్రయమితోర్వీం విష్ణురూపాయ తు భ్యమహం సంప్రదదే నమో నమమ నిత్యప్రీతిర సంచు ని స్తముఁడై గ్రక్కున ధారవోసె బలి యుత్సాహంబు సంధిల్లగ౯ || (పుట 295 - పద్యం 180 ) శ్రీమదాంధ్రభాగవతమున నిదేఘట్టమున :- శా॥ విప్రాయ ప్రకటవ్రతాయ భవతే నిష్ణుస్వరూపాయ 'వే దప్రామాణ్యవిదే త్రిపాదధరణిం దాస్యామి యంచుం గ్రియా క్షిప్రుండై దనుజేశ్వరుండు వడుగుం జే సాచి పూజించి బ్ర హ్మప్రీతమ్మని ధారవోసె భువనం బాశ్చర్యముం బొందగ౯ || ( అష్టమస్కంధము - పద్యం 607 ) సూర్యోదయవర్ణ నసందర్భమున, అగ్ని రత్నములు ప్రత్యగ్రనాడీ విము కంగ్రామధూమసంగతి నెసంగ॥ (392 607) ( పుట 892 - పద్యం 187 ) ప్రాచీం వాసకసజ్జికా ముపగ తే భానౌ దిశాంవల్లభే పశ్యైతా రుచయః పతంగ దృషదామాగ్నేయనాడింధమాః ( అనర్ఘ రాఘవం - అంశం 4 - శ్లో 2 )<noinclude><references/></noinclude> 3xb7t7ojvbphhjcisim5xms0sj36fnu 104 241425 599716 2026-10-31T09:00:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '24 కాళీయమర్దనఘట్టము : 'బాలభాగవతము' శాశి ఆడెం చాండవ మయ్యహీంద్రుతలలం దాసక్తులై కన్నరుల్ పాడ" సాంద్రకుతూహలంబున నభోభాగస్థులై నిర్జరుల్ ఈ పద్య మెత్తుగడ శ్రీనాథుని ( పుట 75 - పద్యం 11...' 599716 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>24 కాళీయమర్దనఘట్టము : 'బాలభాగవతము' శాశి ఆడెం చాండవ మయ్యహీంద్రుతలలం దాసక్తులై కన్నరుల్ పాడ" సాంద్రకుతూహలంబున నభోభాగస్థులై నిర్జరుల్ ఈ పద్య మెత్తుగడ శ్రీనాథుని ( పుట 75 - పద్యం 116 ) భీమఖండ మందలి శివతాండప పద్యమును జ్ఞ ప్తికి దెచ్చు చున్నది. త్రిపుర విజయానంతరము : ఆడెం దాండవ మార్భటీవటహ లీలాటోనే విస్ఫూర్జిత క్రీడాడంబర ముల్లసిల్ల గరళగ్రీవుండు....... ( 4 . ( భీమఖండం అశ్వాసము 4 పద్యం 148 ) 511 సీ॥ విప్రవర్యులు చూచి వేదసమంబన శాస్త్రులు వేదాంతశాస్త్ర మనఁగ శబ్దశాస్త్రజ్ఞులు శబ్దసారం బన కాశి యనఁగ లక్షజ్ఞులు సర్వలక్షణాధ్యంబన లిది మహానీతి యనఁగ కావ్యవేదులు మహాకావ్యం బనంగ జౌ రాణికు లాదిపురాణ మనఁగ తే॥ గాన చాతుర్యలోలుపులైన వార లుదిత మృదు భావములపదం బిదియనంగ జగతి నా చంద్రతారార్క..మగుచు మిగుల భాసురంబగు నీ బాల భాగవతము|| 23 5) (పుట 29 . పద్యం 5 )<noinclude><references/></noinclude> sou4w5lt39eusuleqdmvn9i2tx0lyn5 104 241426 599717 2026-10-31T09:00:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపోద్ఘాతము 25 అను పద్యము విన్న తోడనే శ్రీమదాంధ్రమహాభారతమున నన్నయభట్టారకుని యీ • క్రిందిపద్యము జ్ఞాపకమునకు వచ్చుచున్నది. సీ॥ ధర్మతత్త్వజ్ఞులు ధర్మశాస్త్రం బని యధ్యాత్మవ...' 599717 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపోద్ఘాతము 25 అను పద్యము విన్న తోడనే శ్రీమదాంధ్రమహాభారతమున నన్నయభట్టారకుని యీ • క్రిందిపద్యము జ్ఞాపకమునకు వచ్చుచున్నది. సీ॥ ధర్మతత్త్వజ్ఞులు ధర్మశాస్త్రం బని యధ్యాత్మవిదులు వేదాంత మనియు నీతివిచక్షుణుల్ నీతిశాస్త్రం బని కవివృషభులు మహాకావ్య మనియు లాక్షణికులు సర్వలక్ష్య సంగ్రహ మని యైతిహాసకు లితిహాస మనియు బరమపౌరాణికుల్ బహుపురాణస ముచ్చ యంబని మహిఁ గొనియాడుచుండ తే॥ వివిధ వేద తత్త్వవేది వేదవ్యాసుఁ జాదిముని పరాశరాత్మజుండు విష్ణుసన్నిభుండు విశ్వజనీనమై పరగుచుండఁ జేసె భారతంబు ॥ ప్రబంధబాలభాగవతనామము ( మహాభారతము ) ఈ కవి దీనిని మహాప్రబంధమని పేర్కొనియున్నాఁడు. కవితా కళ పరమోచ్ఛదశనందిన ప్రబంధకాలమగు పదునాఱవశతాబ్దమువాఁడు గావున నాఁటి కవితాభిరుచిని బట్టియు, కొన్ని ప్రబంధలక్షణము లుండుటం బట్టియు దీనిని ప్రబంధమనఁ దగును. ప్రబంధమునకు ముఖ్యముగా నేక నాయకత్వముఁడవలయును. ఇందును భగవంతుఁడగు శ్రీ కృష్ణుఁడే నాయకుండు. అతని యవతారలీలలు విలాసములు నిందు వర్ణితములు. నగరార్ణవ శిలర్వాది వర్ణనములు నిందు గలవు. వివిధచ్ఛందములఁ D 12<noinclude><references/></noinclude> e7p9zw68r20clenprlpstmtpfuiyrhg 104 241427 599718 2026-10-31T09:43:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '26 బాల భాగవతము బద్యములు గలవు. పురాణలక్షణములును నెక్కుడుగనే గానుపించు చున్నవి. అయినను శ్రీమద్భాగవతము సంగ్రహముగా ప్రబంధపరిమితికి వాతాశ్వాసములలోనికిఁ జమత్కారముగా వ్రాయఁబ...' 599718 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>26 బాల భాగవతము బద్యములు గలవు. పురాణలక్షణములును నెక్కుడుగనే గానుపించు చున్నవి. అయినను శ్రీమద్భాగవతము సంగ్రహముగా ప్రబంధపరిమితికి వాతాశ్వాసములలోనికిఁ జమత్కారముగా వ్రాయఁబడి యుండుట దీనికి మహాప్రబంధమని యీ కవి నుడివియున్నాఁడు. ఆంధ్రములో యీ భారతమును 'కవివృషభులు' మహాకావ్యమనియు గొనియాదున గ్రంథముగూడ మహాప్రబంధ మనఁ దగురు. పదునెనిమిదివేల గ్రంథమగు శ్రీమద్భాగవతమును చిన్నదిగా నాతాశ్వాసములలోనికి సంగ్రహింప బడుటచే చిన్నదిగ చేయబడిన కారణమున దీనికి బాల భాగవతనామ మెంతయు నొప్పుచున్నది. ఛందోవిషయ ము మహాకవియు నుభయభాషాకోవిదుఁడును, నష్టభాషాక విమిత్రుఁ డగుటవలన నీ కవి పాండిత్యము చాల గొప్పది. ఇతఁడు సంస్కృతాంధ్ర ముల రెండు భాషల నీ గ్రంథమున వెలయఁజేసెను. సంస్కృతచ్ఛంద ములలోను నాంధ్రచ్ఛందములలోను జక్కగ కైత నల్లినాఁడు. ఈతఁడీ గ్రంథమున సాధారణముగఁ గవులుపయోగించు చంపకోత్పల శార్దూల మత్తేభములును, కంద, సీస గీతములును మాత్రమే కాక విశేషచ్ఛంద ములను గూడ నుపయోగించినాఁడు. అవి తోటకము, మత్తకోకిల, ఉత్సాహము, స్రద్ధర, మహాస్రగ్ధర, లయగ్రాహి, లయవిభాతి, లయహారి, మాలినీనృత్తములు. తరువోజ, రగడ, తరళములను గూడ సందర్భో చిత్తమ:గ నుపయోగించి నిజకవితాప్రావీణ్యముం జాటినాఁడు. ... నాకు గూఢచతుర్ధినిఁ గూడ నొక పద్యమున జొప్పించెను. ఈ క్రింది సీసపద్యమున కెత్తు గీతమునందు నాల్గవ పాదము నిగూఢము. చేతనై నంతవఱకు పై సీసపాదము లందలి పదములనే కూర్చి గూఢమగు చతుర్ధ పాదమును పూరించితిని,<noinclude><references/></noinclude> lanj7a8atmacy5eb0ulbe1ty14epwuh 104 241428 599719 2026-10-31T09:44:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'గూఢ చతుర్థి : : ఉపోద్ఘాతము సీ॥ అర్జున భూధరేశాభ విరాజిల్లు హరిభ క్తి విజయభూత్య సమధృతుల అబ్జమిత్రకుమా రయశమున వర్తిల్లు వరకళారుచి శక్తివర్తనముల జలనిధి గురువిలాసంబున భాసిల్...' 599719 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>గూఢ చతుర్థి : : ఉపోద్ఘాతము సీ॥ అర్జున భూధరేశాభ విరాజిల్లు హరిభ క్తి విజయభూత్య సమధృతుల అబ్జమిత్రకుమా రయశమున వర్తిల్లు వరకళారుచి శక్తివర్తనముల జలనిధి గురువిలాసంబున భాసిల్లు . నైర్మల్యభరణాది న్యాయగతుల శంబర ఘనజిప్టు సమలీల వర్ధిల్లు మరయుక్తి దానభోగోజ్జ్వలతల తే॥ అహహ రాయరాహుత్త వేశ్యా భుజంగ మన్ని పులి ముఖ్య బిరుదసమన్వితుండు దితిరిపుస్థితి రామయ తిమ్మనృపతి (అసమధృతి శ క్తిభాసిల్లు న్యాయగతుల) I 27 ఈతని నృసింహదండక ముద్రేక పూరితము. స్వయముగ శ్రీమ దహోబల నృసింహస్వామి భక్తుఁడౌట నీ భాగవతమునఁ బ్రహ్లాద చరిత్ర మందు నరసింహావతార ఘట్టమును వ్రాయుతఱి విశిష్టాద్వైతత త్వము గద్యత్రయము మున్నగు వానిలోని విషయములను ప్రతిపాదించుచు భక్త్యుద్రేకము ద్రేకమున నావేశపరవశుఁడై నీ దండకమును నుడివినట్లు తోఁచు చున్నది. ఇది యంతయు సంస్కృతమయము. తోటకాది వృత్తములు కూడ సంస్కృతమయములుగా రచించినాఁడు. ఈ దండక రచన యందు కవి నిజ సంస్కృత భాషా పాండిత్యమును, విశిష్టాద్వైత వేదాంత పరిచయమును, భగవద్భక్తి మున్నగు ననేక సంప్రదాయవిషయములు నేరి కూర్చి యిట జమత్కారముగా వ్రాసియున్నాఁడు. ఈ దండకరచన మావేశపూరితమై యొకే ప్రచండవృష్టిని దొరలినట్లున్నది. ఇందలి తత్వమంతయు విశిష్టాద్వైత తత్వము.<noinclude><references/></noinclude> oefdc9kzgsh7temrebexgppfnke7n87 104 241429 599720 2026-10-31T09:44:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '28 బాలభాగవతము ఇతని ప్రయోగవైశిష్ట్యము సంస్కృతాంధ్రములందు సిద్ధహస్తుఁడగు నీ కవి యింతటి గ్రంథ మన నొక్క చో నొక సీసపద్యమున యతి ప్రయోగమును విశిష్టముగా ప్రయోగించినాఁడు, "సీ రోమ...' 599720 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>28 బాలభాగవతము ఇతని ప్రయోగవైశిష్ట్యము సంస్కృతాంధ్రములందు సిద్ధహస్తుఁడగు నీ కవి యింతటి గ్రంథ మన నొక్క చో నొక సీసపద్యమున యతి ప్రయోగమును విశిష్టముగా ప్రయోగించినాఁడు, "సీ రోమపాదుం డనావృష్టి పరిహార : మూహించి మహితాత్ము ఋష్యశృంగు” (పుట 347) అను సీసమందలి పెద్దపాదమందును, చిన్న పాదమునందును, యతి స్వరూపము చింత్యము, పెద్దపాదమున 'రో' 'వృ' లకును, చిన్న పాదమున 'ఊ' 'ఋ' లకును యతి చెల్లింపఁబడియున్నది. ఋవళి సందర్భమున ఇ, ఈ, ఎ ఏ లం గూడిన రేఫము మాత్రమే ఋకారముతో జైల్లు నని కవిజనాశ్రయ, అప్పకవీ సూది ఛందోగ్రంథములు నుడువు చున్నవి. ఈ గ్రంథకర్త దోనూరి కోనేరుకవి అష్టభాషా కవిమిత్ర, సాహిత్యమార్గనిశ్శంక, కవిసార్వభౌమత్యాతి బిరుదాంచితుఁడైన మహా కని, ఇంతటి ప్రౌఢకనియై పై సీసపద్యమందలి యతివిషయము తెలియక యిట్లు వ్రాసియుండఁడు. ఇట్టి యతులు కొన్ని నవనాథ చరిత్రాది కృతు లందు గోచరించుటచే గ్రాహ్యమే కాగలదు. ఈ సందర్భమున దీనిని తద్భవవ్యాజయతి క్రింద సమర్థించుకొనవచ్చునని నా యూహకు తోచు చున్నది. 'ఋ'కారము తద్భవమున 'రు' అగుచున్నది. 'రోమపాదుం డనావృష్టి' యకు చోట నిది తద్భవ వ్యాజయతియే యగుననఁ దగునేమో. 'స్నానముచేసి గౌతపరిధానముగట్టి' యిత్యాదులయందు స్నానశబ్దమునకు తద్భవము 'తాన ' మగుననియు నద్ధానతద్వ్యాజమున ధానమునందు. 'సై'కారము 'స్నా'కు యతిగా నుడువుచున్నారు. అనఁగా నొక పదము తద్భవమున నొందు రూపమున గల్గు వికృతిననుసరించి త ద్వ్యాజమునఁ గూడ యతి చెల్లించవచ్చునని తేలుచున్నది. డనావృష్టి' యనుచోట 'రో' వృలకును, 'ఊహించి మహితాత్ము 6 ఇట ' రోమపాదుం<noinclude><references/></noinclude> bsf241vvmo742evcb4k71da6b9ks4zl 104 241430 599721 2026-10-31T09:44:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపోద్ఘాతము సీ 29 ఋష్యశృంగు' అను పాదమున 'ఊ' 'ఋ' లకును నీ తద్భవవ్యాజముననే యతి చెల్లింపబడెనని తోఁచుచున్నది. ప్రాకృతవ్యాకరణమున ‘ఉదృ త్వాదిషు' అను ప్రాకృతసూత్రప్రకారము 'ఋతు ' అను స...' 599721 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపోద్ఘాతము సీ 29 ఋష్యశృంగు' అను పాదమున 'ఊ' 'ఋ' లకును నీ తద్భవవ్యాజముననే యతి చెల్లింపబడెనని తోఁచుచున్నది. ప్రాకృతవ్యాకరణమున ‘ఉదృ త్వాదిషు' అను ప్రాకృతసూత్రప్రకారము 'ఋతు ' అను సంస్కృతపదము ప్రాకృతమున 'ఉదు' అని యగుచున్నది. ఇట 'ఋ'కారము 'ఊ'గా మారుచున్నది. ఇట్టి తద్భవ ప్రాకృతరూపమున గోచరించు ఉకారమును వ్యాజముగఁ గొని యీ స్థలమున యతి చెల్లింపఁబడినది, వృక్ష శబ్దము ప్రాకృతమున 'రుక్కో' యను కూప మగుచున్నది. 'వృ' అనునది 'రు'గా మారుచున్నది. ఆ రూపము నాధారముగాఁ జేసికొని 'రో అను వర్ణమునకు 'వృ' అని ఋకారము ఉత్వవిశిష్ట రేఫముగా గ్రహించి యతి చెల్లింపఁబడినది. నవనాథ చరిత్రయందును 'నృపునితో నొండు రెండును గాను జెప్పి, నృపతనూభవుల పావురములు నెల్ల' అను తావుల యందు నిట్లే చెల్లింపఁబడియున్నందున నీ కవి కావలయుననియే పై విధమున యతిపై శిష్ట్యము నెఱుక పరచుటకై వ్రాసియుండును. మఱి కొన్ని ప్రాచీన గ్రంథములందును గొన్నిట నిట్టియతులు చెల్లింపఁబడినవి. 'ఋ' అను నది ' 8 రు లకు రెంటికిని సమముగా చెల్లింపఁబడినది. మరొక తావున నీ కవి యేలకో చిత్రముగా యతిప్రయోగముచేసినాఁడు. - నిరువుర దంభోళి నిహతి చేఁ బరిమార్చి యని యఖండయతినిఁ బ్రయోగించినాఁడు, చింత్యము. ప్రమాదపతితము కావచ్చును. మొదలి వారి ఇది క్వాచిత్కమే కానీ ఇందలి విశిష్టాద్వైత తత్త్వము శ్రీమద్భగవద్గీతకు శ్రీమద్రామానుజులవారి భాష్యమున కవతారికలోని పంక్తులును, ఈ బాలభాగనత మందలి ధృవోపాఖ్యానము నందలి కొన్ని పంక్తులును పరిపోలుచున్నవి. అవి యీ క్రింద నుదహరించుచున్నాను.<noinclude><references/></noinclude> riryzrisx70vxz2nfuunnds0qld9w6d 104 241431 599722 2026-10-31T09:45:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '30 బాల భాగవతము శ్రియఃపతిర్ని ఖిల హేయప్రత్యనీక కల్యాణై కతానః స్వేతర సమస్తవస్తు విలక్షణానంత జ్ఞానానందైక స్వరూప స్వాభావి కాసవధి కాతిశయజ్ఞాన వీర్య శక్తి తేజః ప్రభృత్య సంఖ్య...' 599722 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>30 బాల భాగవతము శ్రియఃపతిర్ని ఖిల హేయప్రత్యనీక కల్యాణై కతానః స్వేతర సమస్తవస్తు విలక్షణానంత జ్ఞానానందైక స్వరూప స్వాభావి కాసవధి కాతిశయజ్ఞాన వీర్య శక్తి తేజః ప్రభృత్య సంఖ్యేయ కల్యాణగుణ మహోదధిః వివిధవిచిత్రానంత భోగ్య భోక్తృవర్గ పరిపూర్ణ నిఖిల జగదుదయ విభన లయలీలః పరంబ్రహ్మ పురుషో త్తమో నారాయణః వాఙ్మనసా పరిచ్ఛేద్య స్వరూప స్వభావః బ్రహ్మాది దేవమనుష్యాణాం ధ్యానారాధనాద్య గోచరో 2. పార కారుణ్య సౌశీల్య వాత్సల్యచార్య మహోదధిః (భగవద్గీత - రామానుజ భాష్యావతారిక) బాల భాగవతమున నీ క్రింది విధముగ నున్నది ఇవ్విధంబున నిఖిల హేయప్రత్యనీక కల్యాణైక తానజ్ఞానానందై క స్వరూప తా నిరూపితుండును నస్పష్ట శేష దోషస్వభావి కాననధికాతిశయ జ్ఞానబలై శ్వర్య వీర్యకీర్తి శక్తితేజః ప్రభృత్య సంఖ్యయ కల్యాణగుణ మహోదధియును, లక్ష్మీపదాంకుండును, వివిధవిచిత్రానంత భోక్తృవర్గ భోగోపకరణ భోగస్థాన పూర్ణ నిఖిల జగదుదయ విభవలయలీలుండును, పరబ్రహ్మయుం, త్తముండును నగు నారాయణునియందలి భ కి యోగంబు.... 1 వాఙ్మనసాపరిచ్ఛేద్య స్వరూప స్వభావుండును, నపార కారుణ్య సౌళి త్యా దార్యమహోదధియును, సనాలోచితవి శేషా శేష లోకశరణ్యుండును, ప్రణతార్తి హరుండును, నాశ్రితవత్సల్యైక నిధియును నగు శ్రీమన్నారా యణుని సర్వోపాయంబుల శరణంబు పొందెంగావునఁ ధృవుండు :--- ( పుట 126 . 127 )<noinclude><references/></noinclude> d33jj508ho69ub67aby5a826fjczznk 104 241432 599723 2026-10-31T09:45:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్రమందు గల భాగనక గ్రంథములు భక్తిరసము చిప్పిలు భాగవత గ్రంథమును పలువురు చేపట్టి వారి వారి చిత్తవృత్తికిఁ దోఁచిన రీతి చంపువులుగను, సంగ్రహములుగను, ద్విపదలుగను, వచనములుగన...' 599723 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్రమందు గల భాగనక గ్రంథములు భక్తిరసము చిప్పిలు భాగవత గ్రంథమును పలువురు చేపట్టి వారి వారి చిత్తవృత్తికిఁ దోఁచిన రీతి చంపువులుగను, సంగ్రహములుగను, ద్విపదలుగను, వచనములుగను, యక్షగానములుగను, నాటకములుగను రచించిరి. “ (A) చంపూగ్రంథములు :- (1) శ్రీమదాంధ్రభాగవతము - బమ్మెరపోతన స్కం. 1,4_7.10 (2) ( ) (4) " " " " " 22 (10) (B) సంగ్రహములు :- (11) (12) " బొప్పరాజు గంగన్న సూ.5, పర్చూరి సింగన్న సూ_6, నందిమల్లయ- గంటసింగన స్కం-5. (1440 1490) మలయమారుతము వెలిగందల నారయ సూ- 11, 12. చంద్రాభట్ల హరిభట్టు 7, 11, 12. (నష్టం) కోవూరి పట్టాభిరామశర్మ స్కం-11, 12. ముడుంబి సింగరాచార్యులు స్కం.1,2,5,11,12. సంజీవరాయకవి సం, 7, 8, 10. దోనూరి కోశీరుకవి (1580_1550) ప్రబంధము. అల్లమరాజు 'రామకృష్ణకవి (1845) అచ్చ తెనుగు. (C) ద్విపద భాగవతములు :--- (¹) " " " (4) " మడికి సింగన్న స్కం.'0. (1420) రత్నాకరం గోపాలకవి స్కం-10. దోనూరి కోనేరుకవి (1530_1560) తరిగొండ వెంకమాంబ 1840. " టేకుమళ్ళ రంగశాయి స్కం-1 4. (ఛిద్రస్థితి)<noinclude><references/></noinclude> ba0qamwqql2bdz65ahadfk0uwyqfhad 104 241433 599724 2026-10-31T09:47:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '32 (D) పచనములు:- (¹) (3) " " " (E) యక్షగానములు : (¹) (2) " బాలభాగవతము కందుర్తి వెంకటాచలకవి (నష్టము) పుష్పగిరి తిమ్మన - సంగ్రహము (i775_1800) శతఘంటం 'వెంకటరంగశాస్త్రి వెంకటాచలదాను చిలమద్దినారాయణాచార్య...' 599724 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>32 (D) పచనములు:- (¹) (3) " " " (E) యక్షగానములు : (¹) (2) " బాలభాగవతము కందుర్తి వెంకటాచలకవి (నష్టము) పుష్పగిరి తిమ్మన - సంగ్రహము (i775_1800) శతఘంటం 'వెంకటరంగశాస్త్రి వెంకటాచలదాను చిలమద్దినారాయణాచార్యులు స్కం.10. పూ-భా " " ఎల్లయ (F) నాటకములు : భాగములు పలువురు ఆధునికులు " నొసఁగిరి. భారతి.ఖర పుష్యము శిష్టా రామకృష్ణ శాస్త్రిగారు.) ప రిష్క రణ ము ఈగ్రంథమును పరిష్కరించుటలో నిచ్చట ఆంధ్రశాఖాపరిశోధకులు కీ॥ శే॥ శ్రీ వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రిగారు నా కెక్కువగఁ జేయూత వారికి కృతజ్ఞుఁడనై వారిని స్మరించుట నా కర్తవ్య ముగ భావింతును. మూలగ్రంథమున తప్పులు మెండుగ గలవు. మూల పాఠ ములు అలతి దోషములుగ నున్నను సప్లే ఫుట్ నోటులో చూపితిని. నా మార్పులు, పూరణములు కుండలీకరణము గావించితిని. ముద్రణమునకు సమ్మతినొసఁగి మా కెంతయుఁ బ్రోత్సాహ మొసంగు దేవస్థానపుటధికారులకు నేనెంతయుఁ గృతజ్ఞుఁడను, సకాలమున ఫ్రూఫులు సరిదిద్ది అచ్చుకూర్చుటయందు శ్రమకోర్చి సహాయపడిన ముద్రాక్షరశాల వారికిని 'నే నెంతయు కృతజ్ఞుఁడను. దీని సంగనామల బాలకృష్ణమూర్తి .<noinclude><references/></noinclude> gvqpvw3ahwcnpogzjuw86zy8qlwm2il 104 241434 599725 2026-10-31T09:47:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'విషయ సూచిక ప్రథమాశ్వాసము ఇష్టదేవతాది ప్రార్థనము కృత్యావశ్యకత కృతిపతి వంశావతార వర్ణనము కథాప్రారంభము బాల భాగవత ప్రశంస శౌనకాదిమునులు ప్రశ్నించుట సూతుండు నారాయణావతార సూచ...' 599725 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>విషయ సూచిక ప్రథమాశ్వాసము ఇష్టదేవతాది ప్రార్థనము కృత్యావశ్యకత కృతిపతి వంశావతార వర్ణనము కథాప్రారంభము బాల భాగవత ప్రశంస శౌనకాదిమునులు ప్రశ్నించుట సూతుండు నారాయణావతార సూచనంబు సేయుట నారదుడు వ్యాసునికడ కరుదెంచుట నారదుని పూర్వవృత్తాంతము భాగవతపురాణ నిర్మాణప్రకారము అశ్వత్థామ పరాభవము భీష్మ నిర్యాణము భీష్మస్తుతి ధర్మరాజు ధరణీనేలుట కృష్ణుఁడు ద్వారక కరుదెంచుట పరీక్షిత్తుని జననము ధృతరాష్ట్ర నిర్గమనము కృష్ణావతార విసర్జనము పాండవమహాప్రస్థానము పరీక్షిత్తు దిగ్విజయము E 1 4 ... 9 17 19 28 24 ... 25 27 28 30 ... 30 34 36 37 38 ... 40 44 48 49 50 +4<noinclude><references/></noinclude> k47fg3y9d9ulu1scu326p1x12qpyje0 104 241435 599726 2026-10-31T09:47:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '34 కలిగర్వహరణము శృంగి శాపము బాల భాగవతము పరీక్షిత్తు ప్రాయోపవేశము చేయుట శుకయోగి సందర్శనము పరీక్షితు శుకయోగిని ప్రశ్నించుట ఖట్వాంగుడు మోక్షమందిస ప్రకారము ధారణాయోగలక్షణమ...' 599726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>34 కలిగర్వహరణము శృంగి శాపము బాల భాగవతము పరీక్షిత్తు ప్రాయోపవేశము చేయుట శుకయోగి సందర్శనము పరీక్షితు శుకయోగిని ప్రశ్నించుట ఖట్వాంగుడు మోక్షమందిస ప్రకారము ధారణాయోగలక్షణము భగవదవతార కథనము బ్రహ్మ తపంబు సేయుట హరి బ్రహ్మకు ప్రత్యక్షమగుట హరి బ్రహ్మ సంవాదము బ్రహ్మనారద సంవాదము - దశలక్షణ వివరము ద్వితీయాశ్వాసము విదురుడు తీర్థయాత్రకరుగుట నిదురోద్ధవ సంవాదము విదురమైత్రేయ సంవాదము జగదుత్పత్తి లక్షణము పద్మసంభవు జన్మప్రకారము... తచ్చరిత్రంబును సర్గ కాలకల్పలక్షణము సృష్టి ప్రకారము స్వాయంభువ మనుసంభనము 52 54 ** 56 ** 58 58 59 ... 60 61 65 70 71 72 ... 75 77 ...* 88 86 87 4 90 90 %%%% 80 82 వరాహావతారము దితికశ్యప సల్లాపము జయవిజయుల శాపప్రాప్తి 91 22 92<noinclude><references/></noinclude> cnmuy6mne8bakd2zk6y7vgxa9rdftyb 104 241436 599727 2026-10-31T09:47:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'హిరణ్యాక్షు హననము వసుధోద్ధరణము కర్దముండు దేవహూతిని వివాహమాడు అ కపిలావతారము కపిల దేవహూతి సంవాదము మనుపుత్రికా సంతతిక్రమము యజ్ఞ వినాశము ధ్రువచరిత్రము వేనచరిత్రము పృథుచర...' 599727 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>హిరణ్యాక్షు హననము వసుధోద్ధరణము కర్దముండు దేవహూతిని వివాహమాడు అ కపిలావతారము కపిల దేవహూతి సంవాదము మనుపుత్రికా సంతతిక్రమము యజ్ఞ వినాశము ధ్రువచరిత్రము వేనచరిత్రము పృథుచరిత్రము ప్రాచీన బర్హి నృత్తాంతము విషయసూచిక 35 98 99 1.0 103 *** 104 105 107 120 127 129 ** 134 ... 186 187 140 148 144 నారద ప్రాచీనబర్హి సంవాదము పురంజనోపాఖ్యాననలు ప్రచేతసులకు విష్ణుండు ప్రత్యక్షంబగుట మారిపాకన్య వృత్తాంతము ప్రచేతసులకు మారిషయందు దక్షుడు జనించుట ప్రియవ్రఱోపాఖ్యానము తృతీయాశ్వాసము నాభి వరిత్రము ఋష భ చరిత్రము భరతుని చరిత్రము అంగీరస రహూగణ సంవాదము బ్రహ్మాండ గోళలక్ష్మణప్రస్తావము భారతవర్ష ప్రకారము 148 152 152 154 160 [65 169<noinclude><references/></noinclude> tflxil6apopfouljqyda7q4ju3hbbiw 104 241437 599728 2026-10-31T09:48:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '36 బాల భాగవతము (ధరణీ ప్రమాణము), లేక ద్వీపసముద్రనద్యాది వర్ణ నము జ్యోతిశ్చక్ర సంస్థానము పాతాళలోకములు నరకలోకములు అజామిళోపాఖ్యానము నారాయణనామ ప్రభావము దక్షుఁడు తపం బాచరించుట...' 599728 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>36 బాల భాగవతము (ధరణీ ప్రమాణము), లేక ద్వీపసముద్రనద్యాది వర్ణ నము జ్యోతిశ్చక్ర సంస్థానము పాతాళలోకములు నరకలోకములు అజామిళోపాఖ్యానము నారాయణనామ ప్రభావము దక్షుఁడు తపం బాచరించుట దక్షసంతతిప్రకారము దేవాసుర సరతీర్యగాది జన్మప్రకారము విశ్వరూప సంహారము వృత్రాసుర సంభవము దధీచి చరిత్రము :- ఏకోనపంచాశత్కుమార చరిత్రము హిరణ్యాక్ష హిరణ్యకశిపుల వృత్తాంతము ప్రేతబంధు యమసంవాదము హీరణ్యకశిపుడు తపమాచరించుట ప్రహ్లాద చరిత్రము గ్రహ్లాదుని బాధ పెట్టుట ప్రహ్లాదుడు దైత్యకుమారులకు హరితత్త్వమును బోధించుట. నరసింహావతారము త్రిపురవిజయప్రస్తావము వర్ణాశ్రమాచార ధర్మవివరణము చతుర్ధాశ్వాసము స్వాయంభువాది మనుచరిత్రము గజేంద్రమోక్షము గై నతచాత సవర సము సముద్రమధనము<noinclude><references/></noinclude> h9vlcj0ofk553hdwk8lvvudgmgnpgxx 104 241438 599729 2026-10-31T09:48:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'విష 87 అంబరీష కథ కూర్మావతారము హాలాహలభక్షణము విష్ణుండు మోహినీరూపమును దాల్చుట దేవదానవ యుద్ధము కాలనేమి సుమాలుల సంహరణము జంబ, పాక, బల, నముచిదళనము హరిహర సల్లాపము వైవస్వతాది మనువ...' 599729 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>విష 87 అంబరీష కథ కూర్మావతారము హాలాహలభక్షణము విష్ణుండు మోహినీరూపమును దాల్చుట దేవదానవ యుద్ధము కాలనేమి సుమాలుల సంహరణము జంబ, పాక, బల, నముచిదళనము హరిహర సల్లాపము వైవస్వతాది మనువృత్తాంతము వామనావతారకథనము బలి మథనము సత్యవ్రతోపాఖ్యానము మీనావతారము రాజవంశకీ ర నము సుద్యుమ్న చరిత్రము ఇష్వాకు ప్రముఖ జననము మరుత్తాది చరిత్రములు ఇక్ష్వాకుసంతతిక్రమము మాంధాతృ, హరిశ్చంద్ర, సగర భగీరథారుల వృత్తాంతము హరిశ్చంద్ర కథ 870 271 .. 276 279 279 ... 280 281 284 285 298 298 299 ... 302 303 304 ... 305 307 810 312 818 ** సగరుని కథ భగీరథుని కథ ... 314 ... 816 శ్రీరామచంద్ర కథ - నవరత్నములు 318 చంద్రవంశ రాజవర్ణనము 324 జమదగ్ని పరశురాముల వృత్తాంతము 326<noinclude><references/></noinclude> 8mi9vfiol0ir2mikczng4i4logyvazv 104 241439 599730 2026-10-31T09:48:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '38 బాల భాగవతము విశ్వామిత్ర తి ప్రముఖుల చరిత్రము పురువంశ వృత్తాంతము దుష్యంతుని కథ దుష్యంత శకుంతలా సమాగమము భరత ప్రభావము శంతను భీష్మాదుల జననము ఋష్యశృంగ చరితము యదువంశప్రకారమ...' 599730 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>38 బాల భాగవతము విశ్వామిత్ర తి ప్రముఖుల చరిత్రము పురువంశ వృత్తాంతము దుష్యంతుని కథ దుష్యంత శకుంతలా సమాగమము భరత ప్రభావము శంతను భీష్మాదుల జననము ఋష్యశృంగ చరితము యదువంశప్రకారము కృష్ణావతార సూచనము 830 884 384 *** 336 888 341 342 343 847 పంచమాశ్వాసము దేవకీదేవి వివాహము కంసోద్రేకము బలదేవావతారము కృష్ణావతారము ఘోషప్రవేశము తరము శకటతృణావర్త భంజనము మృద్భక్షణాది చరిత్రములు నలకూబర మణిగ్రీవ శాపమోక్షము బృందావనగమనము వత్సాపహరణము కాళీయమర్దనరు: దవానలపానము గోపికావ్రతములు 351 352 *** 355 355 360 363 364 869 ... 370 371 871. 874 877 878<noinclude><references/></noinclude> qkd61nfyfjvdc8qy3tw5u3sf8w4vkzt 104 241440 599731 2026-10-31T09:48:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'విషయసూచిక 39 వల్ల వీవస్త్రాపహరణము గోవర్ధనోద్ధరణము ఇంద్రాయము నందానయనము రాసక్రీడలు పేజి 878 380 880 382 882 సుదర్శన శాపవిమోచనము శంఖచూడారిష్టదళనము అక్రూరాగమనము విశ్వరూప కథ మధురానగర ప...' 599731 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>విషయసూచిక 39 వల్ల వీవస్త్రాపహరణము గోవర్ధనోద్ధరణము ఇంద్రాయము నందానయనము రాసక్రీడలు పేజి 878 380 880 382 882 సుదర్శన శాపవిమోచనము శంఖచూడారిష్టదళనము అక్రూరాగమనము విశ్వరూప కథ మధురానగర ప్రవేశ కథ ధనుర్భంగము 383 ** 384 ... కంసుండు దేవకీవసుదేవుల నిరోధించుట 384 385 ... 388 ... 389 ** 889 కువలయాపీడ చాణూరముష్టీ కాదీపధము కంసవధము దేవకీవసు దేవబంధమో తము .. ఉగ్రసేన రాజ్య స్థాపనము రామకృష్ణ విద్యాభ్యాసకథ 393 395 396 397 జరాసంధ కథ ద్వారకానగర ప్రవేశము 398 399 కాలయవన ఘాతము రుక్మిణీకల్యాణము 400 401 ప్రద్యుమ్న చరిత్రము జాంబవతీకల్యాణము 406 408 ... సత్య భామాకల్యాణము కాళిందీ మిత్రవించాది కల్యాణము మురనరక సంహారము 409 410 ... 412 ***<noinclude><references/></noinclude> 8jy7xodx1dzqw68efle55vzabdyl6t8 104 241441 599732 2026-10-31T09:49:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '40 బాల భాగవతము షోడశసహస్రకన్యా పరిగ్రహము పారిజాతాపహరణము రుక్మి భజనము ఉహరణము నృగోపాఖ్యానము పౌండ్రక కాశిరాజ సంహారము ద్వివిదహననము హస్తినాపుర హలాకర్ష ణము కృష్ణనారద సల్లాపము...' 599732 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>40 బాల భాగవతము షోడశసహస్రకన్యా పరిగ్రహము పారిజాతాపహరణము రుక్మి భజనము ఉహరణము నృగోపాఖ్యానము పౌండ్రక కాశిరాజ సంహారము ద్వివిదహననము హస్తినాపుర హలాకర్ష ణము కృష్ణనారద సల్లాపము ధర్మరాజ రాజసూయ కథ జరాసంధ వధము శిశుపాల వధము ... 41: 414 815 416 420 422 424 425 495 427 429 431 ... 486 437 సాళ్వాది నిర్ణయము పల్వలాసుర మరణము కుచేలోపాఖ్యానము దేవకీపుత్రార్పణము సుభద్రాపరిణయము మిథిలా గమనము మృతవిప్ర పుత్రదానము వృకోపాఖ్యానము త్రిమూర్తి పరీక్షోపాఖ్యానము యాదవనాశనము 438 440 441 షష్ఠాశ్వాసము 446 భాగవత ధర్మములు 449 కృష్ణుండు యాదవులను ప్రభాసతీర్థంబునకు బంపుట 455 కృష్ణుండుదువునకు బరమార్ధోపదేశంబు సేయుట అవధూత యదు సంవాదము 456 458<noinclude><references/></noinclude> l4kx2se3d0lcgbzzcq8y7tlyvfae6oc 104 241442 599733 2026-10-31T09:49:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బాలభాగవతము www@mmmm 1. ప్రథమాశ్వాసము. కృత్యవతరణిక - ఇష్టదేవతాది ప్రార్ధనమః. సీ॥ (సింహాసనీ) కృతశ్రీమదోంకార యా స్థానీకృతోపనిషద్రహస్య శుభమంటవీకృత శ్రుతిసూతికా గేహ శేఖరీకృత బాలశిశ...' 599733 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బాలభాగవతము www@mmmm 1. ప్రథమాశ్వాసము. కృత్యవతరణిక - ఇష్టదేవతాది ప్రార్ధనమః. సీ॥ (సింహాసనీ) కృతశ్రీమదోంకార యా స్థానీకృతోపనిషద్రహస్య శుభమంటవీకృత శ్రుతిసూతికా గేహ శేఖరీకృత బాలశిశిర కిరణ మ కురీకృతానేక సుకని శుద్ధ స్వంత సహచరీకృతవాక్యచతురకీర హ స్తభూషీకృత పుసకోజ్జ్వల వీణ యాతపత్రీకృత శ్వేతపద్మ తే॥ హార నీహార ఫణిరాజహార హీర £a హారభాసుర మనసార చారువర్ణ భారతీదేవి మన్మనఃపద్మసద్మ వసతి యై సత్కవిత్వంబు నొసఁగుఁగాత! (.........) కుండలి యందలి భాగము నాచేఁబూరింపఁ బడినది. దీనికిఁ బూక్వమిష్ట దేవతా స్తుతి పద్యములు గొన్ని మాతృక్ష'లో సే లోపించినవి. 1<noinclude><references/></noinclude> ap03ptw6tebftqmudqtj4zfur46pj0y 104 241443 599734 2026-10-31T10:11:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బాల భాగవతము తే॥ సరని నెవ్వానివాగ్విలాసక్రమంబు వాణీ ము న్నిద్దరకు డిగ్గి వచ్చువేళ మొదలిసోపాన మయ్యె నమ్మునివ రేణ్యు సనము వాల్మీకిఁ బ్రణమిల్లి యభినుతింతు ॥ ఉ॥ మానితశబ్దతో...' 599734 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బాల భాగవతము తే॥ సరని నెవ్వానివాగ్విలాసక్రమంబు వాణీ ము న్నిద్దరకు డిగ్గి వచ్చువేళ మొదలిసోపాన మయ్యె నమ్మునివ రేణ్యు సనము వాల్మీకిఁ బ్రణమిల్లి యభినుతింతు ॥ ఉ॥ మానితశబ్దతోయముల మంజు తరార్థ తరంగ పంఙ్కుల కో భూనుత భావరత్నముల భూరిత రాతి నిగూఢ మార్గయా దోనికరంబుల౯ మిగుల దుస్తరమై కనుపట్టు భారతా ఖ్యానపయోధి: గట్టిన మహామహు సత్యనజేయుఁ గొల్చెద ॥ 3 ఆ! 'నిగమకల్పశాఖ నగణితరుచిభాగ వతఫలంబు గోసి (భావుకులకు) శుకముఖమున (నొసగె సుకృతి యెవ్వం డట్టి) వ్యాసుఁ బ్రస్తుతింపనలవియగునె సీ ఆవాణి యెవ్వాని నీవ నే నని పల్కె పరరుచితో సంవాద వేళ శారద కాళిదాసకవిత్వసమముగాఁ దులఁదూచె నెవ్వాని లలితకవిత మృదుని గద్యంబుచే మెప్పించి యెవ్వాఁడు పంచశాఖము నిగుర్పించుకొనియె పద్యముల నర్కుని గరఁగించి యెవ్వఁడు తనువున కింపుఁ గాంచె 1. నిగమకల్పశాఖ జాతి తీగ ఇతఫలంబు గోళి... ....... ......... వ్యాస బ్రమతింకు #బిగు 2. పద్యకతంబుచేభాస్కరుఁ గరగించి) 2 4<noinclude><references/></noinclude> eh6624vr0xwhuysbpyfwvfaoew8hxq4 104 241444 599735 2026-10-31T10:11:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తే ప్రథమాశ్వాసము ఖండన గ్రంథ మొనరించెఁ గణఁక నెవ్వం డెవ్వనికిఁ బదలాలిత్య మెసఁగు బిరుదు శివహరిచరిత్ర కావ్యముల్ చేసి రెవ్వ రట్టి సంస్కృతకవుల నిత్యము నుతింతు కం! నన్నయభట్టా...' 599735 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తే ప్రథమాశ్వాసము ఖండన గ్రంథ మొనరించెఁ గణఁక నెవ్వం డెవ్వనికిఁ బదలాలిత్య మెసఁగు బిరుదు శివహరిచరిత్ర కావ్యముల్ చేసి రెవ్వ రట్టి సంస్కృతకవుల నిత్యము నుతింతు కం! నన్నయభట్టార్యుని భీ మన్న" దిక్కయ్య నెఱయాహ్వయు శ్రీనా థు న్ను తీయించెద మిగులఁ బ్ర సన్నాత్ముల సంధ్ర కావ్యజలజాసనులతో || కం॥ మఱియ ను దొల్లియు నిప్పుడు. మెఱయు మహీశ్వరుల సభల మెచ్చులు గొనుచు కవితలఁ బల్కెడు నే త్తెఱగల సత్క-వుల సన్మతిం బ్రార్థింతు || 3 10 5 6 శా॥ ' (ఆయాచోట్లమ్మ)షా కవిత్వముల నొయ్య గూర్చి లోకుల్ దమ్ు ఛా యంచుకో హసియింప మాదృశుల కాస్థానంబుల మన్ననల్ నేయం ద్రోవలు పెట్టు నక్కు కవుల జిత్తంబున న్మిచ్చి దీ 3 7 ర్ఘా' (యుష్మంతులరై చెలంగుఁ డని యే నాశీర్వదింతు దX | 8 వ॥ అని యివ్విధంబునం బ్రాప్సిత గ్రంథనిర్విఘ్న పరిసమాప్తి సంప్రదాయా విచ్ఛేదలక్షణ ఫలసాధనంబుగా నిష్టదేవతా ప్రార్థనంబుం జేసి యొకానొక శుభ ముహుర్తంబున భగవద్భాగవత చరిత్రానుబంధ బంధుర ప్రబంధవిరచనా వితతకుతూహల సమాలింగితాంతరంగుండ నగుచుఁ జెలంగు సమయంబున, 9 1. (.........) 2.25 3. (...)<noinclude><references/></noinclude> mfil32qs0h9dzp0v4kr5azq1d40dqv8 104 241445 599736 2026-10-31T10:12:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '4 ము కృత్యావశ్యకత. సీ! తనకీర్తి '(స్వర్ధునీ) ధరనీలక ం ఠాభి ధానంబుఁ గడు నష్టార్థముగఁ జేయఁ దనప్రతాపారుణాతపము లోకాలోక ధరదరీధ్వాంతంబుఁ దఱమియాడఁ దనదాన విభవంబు ఘనదాన వాద్య హృ ద్య'...' 599736 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>4 ము కృత్యావశ్యకత. సీ! తనకీర్తి '(స్వర్ధునీ) ధరనీలక ం ఠాభి ధానంబుఁ గడు నష్టార్థముగఁ జేయఁ దనప్రతాపారుణాతపము లోకాలోక ధరదరీధ్వాంతంబుఁ దఱమియాడఁ దనదాన విభవంబు ఘనదాన వాద్య హృ ద్య'(ప్రాభనంబుల నవఘ) ళింపఁ దనవచశ్శుద్ధి శాంతనవ ధర్మాత్మజ తైశంకవాదులఁ' (ద్రస్తరింపఁ) తే॥ జాల నుతికెక్కు చాళుక్యచక్రవర్తి బిరుదమన్నె విభాళ్ళాది బిరుదజల మానితుఁడు రామరాజుతిమ్మ ' (క్షితీశ సూనుఁడై యొప్పు) తిరు ములతో ణివిభుఁడు ! 6 10 న॥ మఱియుఁ బాండ నకులధుర్యుండును గల్యాణ రాజ్య స్థాపనా చార్యుండును హొసబిరుదర గండర గూళిబిరుద మన్నెరగండాది ' (బిరు దాంకుండును) అభినవసాహసాంకుండును సత్యభాషాపరాయణుండును చాళుక్య రాజ్య ప్రణయణుడునగు సమ్మహీవరుండు కస్తూరికా లేప ప్రశస్తంబును ముకుర' (కాంతి తరంగి) తంబును బర్యం తలంబియా క్తిక సర విసరమహోద్దామ మనితాన గూనితంబును బ్పుపహార పరిమళ భ్రమద్భ్భంగఝం కార సుకులంబును నై నేతోత్సవాధారంబైన సభా గారంబునందుఁ బాణిని జై మిని వ్యాస కపిల కణాదా పాదదర్శిత దర్శన రహస్య దర్శనాధిగత ప్రశంసులగు విద్వా నులును బ్రస్తుతాశుచిత్ర మధుర విస్తార గుణ ప్రశస్త భాషాష్టక విశిష్ట చాటు ప్రబంధీయ కవితాసరణిద్వయ 1. (థున్) 2 () 3. సంస్కరింప (పరాయణుండు) 4. (......) 7. (.........)<noinclude><references/></noinclude> pj2kb2w7zvhgx389vps5dzzgeef557a 104 241446 599737 2026-10-31T10:12:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము 1 వరిష్ఠులగు కవి శ్రేష్ఠులును సూర్యసోమవంశజులగు భూభుజులున్న ' భట్టి చాణక్య, యుగంధర, 'శివదేవోపమానులగు ప్రధానులును సతత హితవిహితశుభ సమాచరణ సమాహితులగు పురోహితు...' 599737 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము 1 వరిష్ఠులగు కవి శ్రేష్ఠులును సూర్యసోమవంశజులగు భూభుజులున్న ' భట్టి చాణక్య, యుగంధర, 'శివదేవోపమానులగు ప్రధానులును సతత హితవిహితశుభ సమాచరణ సమాహితులగు పురోహితులును గద్య పద్య పఠన ప్రవీణవాగాడంబరులగు భట్టిప్రవరులును గీతోపనిషద్వి శేష సంధాయకులగు గాయకులును మఱియుఁ బౌరాణిక వైద్యగణక గణికా నియోగంబులు నిండికొలువ విట్టలేశ్వరాదిక సహోదర సహితుండై కొలువుండి నిజజనకుండగు రామరాజుతిమ్మభూపాలునకుఁ బుణ్యంబుగాఁ గృతిప్రతిష్ఠ సేయం జిత్తగించి యప్పుడు. సీ॥ శ్రీ మదహోబల శ్రీ నృసింహసమగ్ర కరుణాని శేషప్రకాశమహీతు భాసుర సంస్కృత ప్రాకృతాదిక శాస్త్ర భాషాకవిత్వ సౌభాగ్యనిపుణు జనవర్ణి తాశ్వలాయన సూత్రపావను శ్రీవత్సగోత్రాబ్ధిశిశిరకరుని సారస్య వినుతు దోనూరినాగయమంత్రి ' (పుత్రుండవై నట్టి) పుణ్య చరితుఁ తే జతుర భూనాయకాస్థాన సక లనుజన నందితుని నన్ను గోనేఱునాథసుకవి నర్థిఁ బలిపించి సత్కార మాచరించి పలికె నిట్లని గంభీర భాషణముల H 11 12 మ|| సక ల్మక వినాథయూధములు మెచ్చ సంస్కృత ప్రాకృతా దిశ భాషామయ కావ్యకర్త ‘(పయి) పృథ్వీనాయకాస్థానగ త్మకలాపం బనఁ జేరు గాంచిన కృతార్థ శ్రేష్ఠ దోనూరి కో నకవీంద్రో త్తమ! నీమహామహిమచందం బద్భుతం బిద్ధరణ ॥ 13 1. భట్ట. 2. శివధర్మోపనూను. 8. పుత్రుడైనట్టి. 4. 19<noinclude><references/></noinclude> 7qt2uss2xpu5z0aefyg5ybjdv1o3ivp 104 241447 599738 2026-10-31T10:12:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '6 బాల భాగవతము ఉ॥ ఆరయ శబ్దతర్కముల నాధ్యులు కొందఱు కొంద జాయలం కారని శేషశాస్త్రముల గౌరవవంతులు కొంద తెప్పుడుకో జారుకవిత్వత త్వపదశాసకు లిందఱు గారమీప దో నూరిపదాంక! మించితి వహో...' 599738 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>6 బాల భాగవతము ఉ॥ ఆరయ శబ్దతర్కముల నాధ్యులు కొందఱు కొంద జాయలం కారని శేషశాస్త్రముల గౌరవవంతులు కొంద తెప్పుడుకో జారుకవిత్వత త్వపదశాసకు లిందఱు గారమీప దో నూరిపదాంక! మించితి వహో గుణభూషణ సత్యభాషణా !! కం॥ కొడుకును నిధియును జెఱువును 33 గుడియును నల్లిల్లు వనము గుఱుతుగఁ గృతినా ' (బడు)ఁ బుడమి సప్తసంతతు లెడ నన్నిటఁ గృతియ మించ నెన్నుదు రార్యుల్ తే అట్టి కావ్యంబు హరికథ యయ్యె నేని యదియుఁ గనఁ బ్రౌఢకవికృతం బయ్యె నేని కస్తురికీ వన్ని యయును బంగారమునకుఁ మన దొరకినపగిదిఁ గాదె! వ కావున, సీ|| ప్రతిజన్మకృతమహాపాతక సం ఘాత పర్వతదంభోళి భాగవతము అతివేలవితతోద్యదతి పాపసాటో ప పన్న గఖగరాట్టు భాగవతము భీషణదుస్సహ శేషకల్మష సరి త్పతికుంభ (* సంభూతి) భాగవతము నిరవధినిబిడో పదురిత మేఘావళి పరివాహపవనంబు భాగవతము తే॥ మఱియుఁ బ్రౌసంగి కాఘనం బంధతిమిర పటల భానువిలాసంబు భాగవతము సాత్త్వికో త్తమమునిజనా శాస్య మోజు పద నిధానాంజనంబు శ్రీభాగవతము ॥ 1. (...). 2. సంసూరి. 14 15 16 17<noinclude><references/></noinclude> a5pwz0lhwdqhaxv9k0a9xta64ozevuq 104 241448 599739 2026-10-31T10:12:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము తే అట్టి భాగవతంబునం దలరుచున్న ద్వాదశస్కంధకథలను వరుసఁ గూర్చి కావ్య మొక్కటి బాల భాగవత మనగఁ జెప్పి లోకోపకారంబు సేయవలయు వ॥ అదియును, సీ॥ శ్రీ వీర నరసింహుచేఁ బద్...' 599739 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము తే అట్టి భాగవతంబునం దలరుచున్న ద్వాదశస్కంధకథలను వరుసఁ గూర్చి కావ్య మొక్కటి బాల భాగవత మనగఁ జెప్పి లోకోపకారంబు సేయవలయు వ॥ అదియును, సీ॥ శ్రీ వీర నరసింహుచేఁ బద్రోహం గండ (' పెండేర) మేఘనుఁడు గాంచె వేంక టేశ్వరునాజ్ఞ విగతదృష్టికి దృష్టి దయ మీఱ నిచ్చె నేధర్మమూర్తి కణఁక విూగాములగట్టు పై ఁ (' వేసవిం) బుట్టించె జలము లేభూనుతుండు (* మానువకడ నవాం) బూనిఁబోరనుబరా జయము నొందించె నేశౌర్య శాలి || తే॥ అట్టిమజ్జనకునకు సత్యాభిరు కార వేటి ' రామక్షి తిపాత్మజునకు దిమ్మభూపాలమణికిఁ బుణ్యమ్ముగాXఁ బలుకఁ జెన్నొందు శ్రీబాల భాగవతము | 7 18 19 ఉ॥ ఇమ్మహిఁ గావ్యజాతమున నెక్కుడు విష్ణుక థాచయప్రబం ధ మ్మదియుక్ భవద్విరచి 'తంబయి) నం గడు నద్భుతైక స మ్మగుఁ దత్ఫలోన్నతులు చక్కగఁ గైకొనునట్టిక ర్త మా తిమ్మనృపాలుఁ డైన గణుతింపఁగ శక్యమే భాగ్యయోగ్యతల్ | 20 1. సంచార. 2. వేసవి. 3. (......). 4. కామ 5. తంబనం.<noinclude><references/></noinclude> ohrx9mm2iehj4ps5ebv1k81ng7ppcom 104 241449 599740 2026-10-31T10:12:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '8 00 బాల భాగవతము ఆ. వె॥ భాగవతము గలుగ బాల భాగవతంబుఁ బ్రియముసేయఁ గలరు పెద్ద లెల్ల జగతిఁ దల్లి సరస జవ్వని యగుబిడ్డఁ జూచువార లాత్మఁ జొక్కునట్లు ఆ 21 వ! అని యానతిచ్చి సబహుమానంబుగాఁ బ...' 599740 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>8 00 బాల భాగవతము ఆ. వె॥ భాగవతము గలుగ బాల భాగవతంబుఁ బ్రియముసేయఁ గలరు పెద్ద లెల్ల జగతిఁ దల్లి సరస జవ్వని యగుబిడ్డఁ జూచువార లాత్మఁ జొక్కునట్లు ఆ 21 వ! అని యానతిచ్చి సబహుమానంబుగాఁ బద్మరాగ శకల శోభాగంబులగు పూగంబులును, విరహిణీ (గల్ల) స్థలంబులం బ్రతి దళంబులగు నాగవల్లీ దళంబులును, బూర్ణ పూర్ణి చూచంద్ర చంద్రికాజయ ప్రచండంబులగుఁ గర్పూరఖండంబులును దాంబూలంబొసంగి, మణి మయాభరణ చిత్రాంబరాదిక ప్రధాన పూర్వకంబుగా ననేకాగ్రహా రాందోళి కాచ్ఛత్ర చామరాది వితరణంబుల బహూకరించిన నేనును హరించి యంగీకారంబుఁ జేసితి. له చం॥ హరికథఁ బల్కఁ బూనుతకి నట్టి ప్రయత్నము సేసె మేలుమేల్ నరపతి కీంక నీ కృతియు నాథుఁడు ' రామమహీశు తిమ్మభూ వరుఁ డగుట భువి౯ మిగుల వార్తకునెక్కెడు సర్వసేవ్యత శరధిసుతాకళత్రుని ప్రసాదపు జాజుల దండ పై నడిజౌ ॥ సీ। వరమదీయమనఃస్థ నరసింహపదపద్మ మకరంద మాధుర్యమంజులములు భవ్యమజ్జిహ్వికా భారతీ ధమ్మిల్ల వర్తిపుష్పామోద వాసితములు రామభూపతి తిమ్మరాజ సద్గుణమణి ధాళధళ్యాన్వయోదంచితములు గురుభుజాబలశాలి తిరుమలమ్మోవర స్ఫుటయశోభూషణ భూషితములు 22 28 1. కామ<noinclude><references/></noinclude> q8526p8f0wkxlhevb04n63430adjool 104 241450 599741 2026-10-31T10:13:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము తే॥ హరికథాజాల వజ్రవర్మావృతములు 9 రాజవంశ తపఃపరి పర్వతా ప్ర కాశకములు బాల భాగవతసూక్తి నికరములు మోద మొనరించు సుకవి తలికి ॥ 24 కం॥ ఈకృతికి భర్త రామ కాంతుని తిమ్మన...' 599741 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము తే॥ హరికథాజాల వజ్రవర్మావృతములు 9 రాజవంశ తపఃపరి పర్వతా ప్ర కాశకములు బాల భాగవతసూక్తి నికరములు మోద మొనరించు సుకవి తలికి ॥ 24 కం॥ ఈకృతికి భర్త రామ కాంతుని తిమ్మనృపతిగా నిట్టివిధం "బాకర్ణింపఁగఁ దిరుమల భూకాంతుఁడు క రగాఁగఁ బూనితిఁ బలుక " | 6 25 వు ఇమ్మహాప్రబంధంబునకు ముఖభూషణంబుగాఁ గృతినాథుని వంశావతారం బభివర్ణించెద. కృతిపతివంశావతారవర్ణనము 26 మ॥ హరికిం బొక్కి_టితమ్మిఁ బ్బు ద్రుహిణుం డమ్మేటికిం బుత్రుఁడై పరగెం దండ్రికి నీ డనంగ మిగులం బ్రఖ్యాతుఁడై యత్రి, త ద్వరనే త్రోదితుఁడై నచంద్రుఁడు జగద్వంద్యు ! బుధు గాంచె, సు స్థిరచిత్తుండ బురూరవుండు ధరణిం జెన్నొందుఁ దత్సూనుఁడై 1 27 కం॥ అతనికి నాయువు సహుషం ఢతనికిఁ దన్నందనుఁడు యయాతి యతండు ద్ధత ధాటీరయ సంక్షో భితరిపుఁడై గెలిచె సకలపృథ్వీతలము॥ తే అతనిసత్పుత్రుఁ డగుపూరు సన్వయమున వెలసెఁ జాలఁ బరీక్షి దుర్వీవిభుండు లంబునం దా రెవీటి 2 పేరుగల బుక్క భూపాలుఁ డుదయించె భూసుతుండు ॥ 28 29<noinclude><references/></noinclude> dng0zpxnu0tgf7jw692v4dnc14hq0kp 104 241451 599742 2026-10-31T10:13:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '10 బాల భాగవతము నీ ధరఁ బ్రసిద్ధుండై న తాత పెన్నమరాజు తగ నెన్న నేపుణ్యు తాత తాత భావజ్ఞుఁ డగుసోమి దేవభూపాలుఁ డే ధర్మప్రవర్త కుతాత తండ్రి గురుశౌర్యధైర్యభాసురుఁడు రాఘవ దేవ ధరణీ...' 599742 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>10 బాల భాగవతము నీ ధరఁ బ్రసిద్ధుండై న తాత పెన్నమరాజు తగ నెన్న నేపుణ్యు తాత తాత భావజ్ఞుఁ డగుసోమి దేవభూపాలుఁ డే ధర్మప్రవర్త కుతాత తండ్రి గురుశౌర్యధైర్యభాసురుఁడు రాఘవ దేవ ధరణీశుఁ డేశూరు తండ్రితండ్రి పెన్నమరాజన్యుఁ డున్నతసౌజన్య వినుతప్రతాపుఁ డే ఘనునితండ్రి తే యతఁడు దను మన్నె పులియని యఖిలదిశలఁ జెలఁగి పొగడ సాళువ నరసింగరాయ రాజ్య సంస్థాపకుం డయ్యెఁ బ్రౌఢి నా రె వీటి బుక్కన రేంద్రుఁ డుద్ఘాటితారి | కం ఆబుక్క_మహీశుఁడు ఘనుఁ a a డై బల్లాదేవియందు హర్షము మీ జన్ గోబాడబశుభకరుని భు జాబలబలభద్రు రామజనపతిఁ గనియె || 30 31 శాః ఫక్కీభీషణ భాష్య నిర్వహణ విభ్రాడ్భోగిరాడాదికుల్ దక్కం దక్కు బుధుల్ సమర్ధులె మహోద్దామాంఫ్రీమంజీర ని శ్చుక్కా వాసిత దుర్వహాగ్రహపద ఝుబ్రాహీతుం డైన యా బుక్క్మపతి రామభూరమణదోః స్ఫూర్తుల్ ప్రశంసింపగ౯|| 32 శా॥ గబ్బుల్ డెబ్బదివేవు రాశ్వికులు వేడ్కం గొల్వగా గిన్క పెజ్ మబ్బుల్ గప్పగ గందనోలు గొను ప్రేమ జుట్టుముట్ట సవా బిబ్బీ నుబ్బణగించి తోలె సరి రాముండు లంకాసర 'ణ్యబ్బంధ్యాభుఁడు బుక్ర భూవిభుని రామాధీశుఁ డాహా యన౯౩౭ 1. బృంద్రాభుఁడు.<noinclude><references/></noinclude> kx3f6giuzx2piqesltve52ix1tb93fv 104 241452 599743 2026-10-31T10:13:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము 11 మ॥ హరిభావోన్నతుఁ జాదవే ' నిపతి కాచాధీశసంగ సం హరణోదంచితుఁ డా రెవీటినగరాధ్యక్షుండు బుక్కడమా వరపుత్రుం డగురామభద్రుఁడు హరిద్వద్య శో జాహ్న వీ స్థిర సౌభాగ్యు...' 599743 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము 11 మ॥ హరిభావోన్నతుఁ జాదవే ' నిపతి కాచాధీశసంగ సం హరణోదంచితుఁ డా రెవీటినగరాధ్యక్షుండు బుక్కడమా వరపుత్రుం డగురామభద్రుఁడు హరిద్వద్య శో జాహ్న వీ స్థిర సౌభాగ్యు ఁడు దత్సముల్ గల రెధాత్రిక్ మూఁడుగాలంబుల = 13 4 కం! అక్కుంభినీశ్వరునకు" లక్కమదేవికిని రూపలక్షణ లక్ష్మీ న్యక్కృతనై షధుఁ డిన జి తుడు తిమ్మభూవరుం డుదయించె తే॥ మఱియు నాలక్క' (మాంబికా) మణికిఁ గొండ భూమిపతియును శ్రీరంగభూవరుండు కలిగి రందులో శ్రీరంగమనున కొద రమణఁ దిరుమలాంబికయందు రామునృపతి ॥ 35 36 ఉ॥ ఏపున ద్రోహి భావము వహించిన సల్క యతిమ్మరాజుఁ ద త్పాపసహాయు సల్కయ యుతంబుగ శౌర్యమువిజఁ ద్రుంచి వి ద్యాపురియందుఁ జాల ఘనుఁడయ్యె సదాశివరాయ రాజ్య సం స్థాపకుఁడై సిరంగవసుధావరు రామనరేంద్రుఁడున్నతి విష్ణుండు కృతయుగ వేళ రేణుక యందు జమదగ్ని రాముఁడై సంభవించె ఆతండె కౌసల్యయందుఁ ద్రేతావేళ దశరథరాముఁడై తగ జనించె ద్వాపర వేళ నాతండె రోహిణియందు వసుదేవరాముఁడై వసుధఁ బుట్టె ఆతండె తిమ్మాంబయం దర్థిఁ గలి వేళ శ్రీరంగరాముఁడై కోరి యొద వె 87 1. 2. దృ 3. బా<noinclude><references/></noinclude> omx0wcxfccxp83y0qr25gqk2d9yp524 104 241453 599744 2026-10-31T10:13:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '12 బాల భాగవతము తే॥ ధర్మసంస్థాపనార్థమై ధరణిఁ జక్రి యుగయుగంబున జనియించు టుచిత మనుచుఁ చెలిసి సుజనులు వర్ణింప జైలువుగా చేఁ బ్రణుతరణ కేళి రామభూపాలమౌళి : వ॥ ఆ కొండనుహీపతి శ్రీరం...' 599744 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>12 బాల భాగవతము తే॥ ధర్మసంస్థాపనార్థమై ధరణిఁ జక్రి యుగయుగంబున జనియించు టుచిత మనుచుఁ చెలిసి సుజనులు వర్ణింప జైలువుగా చేఁ బ్రణుతరణ కేళి రామభూపాలమౌళి : వ॥ ఆ కొండనుహీపతి శ్రీరంగన రేంద్రులకు సగ్రజుండు. చం॥ కృతముఁ ద్రిశంక నందనుఁడు గెల్చెఁ గృతంబున సత్యసంధతా ప్రతియయి, త్రేతయందు రఘువల్లభుఁ డాఘను మించె, నంత ధ ర్మతనయుఁ డొప్పే వారికి సమంబుగ ద్వాపర వేళ యందుఁ ద త్రితయముఁబోలె రామనృప తిను మహీవరుఁ డియ్యు గంబున గూఢ చతురి సీ అర్జునభూధరేశాభ విరాజిల్లు హరిభ క్తి విజయభూత్య సమధృతుల అబ్దమిత్రకుమారయశమున వ ర్తిల్లు నరకళారుచిశ క్తి వ ర్తనముల జలనిధిగురువిలాసంబున భాసిల్లు నైర్మల్యభరణాదిన్యాయగతుల శంబరఘనజిష్ణు సమలీల వర్ధిల్లు నురుయు క్తి దానభోగోజ్వలతల తే అహహ రాయరాహుత్తవేశ్యా భుజంగ మన్నె పులిముఖ్య బిరుద సమన్వితుండు దితిరిపుస్థితి రామయతిమ్మనృపతి ॥ (యసమధృతిశ క్తి భాసిల్లున్యాయగతుల ) 38 89 40 41<noinclude><references/></noinclude> 03f6m15t2qrwe3ct40rj7mf4cu2a92o 104 241454 599745 2026-10-31T10:13:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము తే॥ అన్యనృపతుల సాటినేయంXఁ దగునె రామభూపాలకునిదిమ్మరాజుమణికి ధరణీ ధారాధరా(ర్వ) రాధాతనూజ దానధారావిధానుసంధానుకృతికి ॥ కం॥ హరికీ సిరిగతి, హరునకు ధరణీధరతనయగతి...' 599745 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము తే॥ అన్యనృపతుల సాటినేయంXఁ దగునె రామభూపాలకునిదిమ్మరాజుమణికి ధరణీ ధారాధరా(ర్వ) రాధాతనూజ దానధారావిధానుసంధానుకృతికి ॥ కం॥ హరికీ సిరిగతి, హరునకు ధరణీధరతనయగతిఁ, బితామహునకు వా కరుణాగతిఁ, దిమ్మమనుజే శ్వరునకు గోపమ్మ యనఁగ సతియై వెలసెజ్ || నీ సీ। విమలజన్మస్థానవిఖ్యాత సంపద నబ్జవాసినికి నీ డనఁగవచ్చు సంగతనకలలక్షణతాసమున్న తి నద్రినందనకు జో డనఁగవచ్చు వినుత పాతివ్రత్య ఘనతర వ్రతమున నాయరుంధతి సాటి యనఁగ వచ్చు నియతిప్రభావాతిశయవి శేషంబున ga నత్రిభామిని సాటి యనఁగవచ్చు తే॥ వర్ణనీయపరీతు ధన్వయసుధాబ్ధి కైరవాపాయమానబుక్క తీశ పాత్రరామమహీపాలపుత్రతిమ్మ కువలయేశ్వర సతియైన గోపమాంబ | సీ। దృశ్య భావమున నర్థించి దీపించిన ధర్మంబు నాల్గుపాదము లనంగ వినుతింప మూర్తీభవించి కన్పట్టు ను ర్వీత లేశుల నాల్గు విద్య లనఁగ 18 42 48 44<noinclude><references/></noinclude> 0ovb7g5unjegbqqgpe9eftniu41nkq1 104 241455 599746 2026-10-31T10:14:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '14 బాల భాగవతము భువనరూరమె యవతారలీల లే P ర్పడు నాల్గు పూరుషార్థంబు లనఁగ ఖలులు దండించునుత్కంఠచే దేహముల్ ధరియించు నాల్గు తే దిమ్మనృపతికి గోపమ దేవియందు సుతులు గలిగిరి తిరుములత...' 599746 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>14 బాల భాగవతము భువనరూరమె యవతారలీల లే P ర్పడు నాల్గు పూరుషార్థంబు లనఁగ ఖలులు దండించునుత్కంఠచే దేహముల్ ధరియించు నాల్గు తే దిమ్మనృపతికి గోపమ దేవియందు సుతులు గలిగిరి తిరుములతో శిపతియు నిర్ణ లేశుఁడు చినతిమ్మవిభుఁడు పాప తిమ్మనఘనుఁడు నను మహాధీరమతులు !! వ॥ అందు, చం సిరికి గృహంబు, 'పెంపునకు సీమ, ' యణంకకుఁ బుట్టినిల్లు, స త్కరుణకుఁ డెంకి, విద్యలకుఁ గందువ, యీవికి మేలుబంతి, యి ధరణికి నూత, శిష్టులకుఁ దాయి యనం దగఁ గీర్తిఁ గాంచె నా తిరుమలరాజ శేఖరుఁడు తిమ్మనృపాలను తాగ్రగణ్యుఁడై సీ॥ అబ్ధికన్యాభర్త పరావతారంబు . పర్యాయ మంభోధిబాంధవునకు కృతి పూర్ణిమహరిణలాంఛనున కా హ్వానంబు ' (మఱి) కామ ధేనువునకు సంబోధవంబు నిర్దరభూరుహమున క జ ధ్యాహరణంబు రాధాత్మజునకు సుర్ధోషణంబు చిత్తోద్భవునకు పున ర్వ్యాహృతి చింతాపదాంకమణికి తే! ననుచు వినుతింతు రెపుడు కర్ణాటలాట మగధమాళవ నేపాళమద్రకుకుర శక కళింగాంగవంగాదిసభలఁ దిమ్మ రాజు తిరుమలభూపాలు రమ్య శీలు 1. 5 . 2. (.++++.) 45 46 47<noinclude><references/></noinclude> i2t4kggd2ej3vf40gyxdyehz8rcr7iw 104 241456 599747 2026-10-31T10:14:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వ॥ తదనుజుండు, ప్రథమాశ్వాసము. ఉ॥ బొంకని ధర్మజుం డడుగఁబోవనిపన్నగశాయి, యాతిలో గొంకనియర్జునుండు, కరకుందులు లేని శంకుఁ దెన్నడు ! గ్రుంకనిభానుఁ డన్యసతిఁ గోరనిజిష్ణుఁ డనంగఁబొల...' 599747 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వ॥ తదనుజుండు, ప్రథమాశ్వాసము. ఉ॥ బొంకని ధర్మజుం డడుగఁబోవనిపన్నగశాయి, యాతిలో గొంకనియర్జునుండు, కరకుందులు లేని శంకుఁ దెన్నడు ! గ్రుంకనిభానుఁ డన్యసతిఁ గోరనిజిష్ణుఁ డనంగఁబొల్చు ధ ర్మాంకుఁడు నిర్ధలక్షీషీ తినరాగ్రణి మానధనాగ్రగణ్యుఁడై | మః తనకున్నె చ్చెలియైన క్రీడిపయి నంతర్మోహబంధంబు వో వనివాఁడై హరి విఠ లేశ్వరుఁడు తద్వంశంబున సంపదల్ తనర నల్వదియంతరంబులగునంతకా దిమ్మభూపాలనం దనుఁడై విఠలరాజమూర్తి బఱగే ధర్మాననోద్యోగిత౯ || సీ। కటకాఖ్యక టక స్థకరటి రాడ్లజఘటా సమరంభకంబు పాండ్య భూమిభృత్సభావ భాజిత భటో ద్భటభుజబలగర్వభంజకంబు మఖ్కా మహాదుర్గతుఖా.. రపతివపుః స్థాయి నేపథుసముత్థానదంబు ఢిల్లీ పురాధీశ పల్ల వోష్ఠీ భావి విప్రలంభ భయ ప్రదంబు తే! రామనరనాథతిమ్మభూరమణపుత్ర విఠ లే శాభిధానపృధ్వీక శత్ర ఛాటికారంభ సంభ్రమద్ద్వనిక పటహ గణసముత్థతధణధణఘనర వంబు || కం॥ వినుతస్థితి యానిర్ణల ॥ మనుజేంద్రునియనుజుఁ డలరే మహనీయయకో ధనుఁడు చినతిమ్మభూపతి యనుపముఁ డితఁణాహవాపరార్జునుఁ డనఁగ౯ | 15 50 51 52<noinclude><references/></noinclude> pxv849zcq6wak99mo8p4e9jkcmchv34 104 241457 599748 2026-10-31T10:14:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '16 బాల భాగవతము సీ॥ మన మెక్కుడగుత్రొక్కు దునదక్కు-లరమ్రొక్కు దము పండువులదండు లమరియుండు అనిజారినును బూరిలోని తారి పెనువారీ దొలగించుకొనమించు గలయునంచు శరణంది యనువొంద సీరిఁ...' 599748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>16 బాల భాగవతము సీ॥ మన మెక్కుడగుత్రొక్కు దునదక్కు-లరమ్రొక్కు దము పండువులదండు లమరియుండు అనిజారినును బూరిలోని తారి పెనువారీ దొలగించుకొనమించు గలయునంచు శరణంది యనువొంద సీరిఁ గంధ మొక చంద మిది కింక వలదింక నేల శంక వడిఁ బేరులిడఁ దీరుపడు నేరుపులగోరు పనులెంతమన వింతలో నరగొంత తే యనుచు గుంపులై చింతింతు రధిక భీతి నహహ రామనృసాలతిమ్మా వనీశ తనయచిన తిమ్మభూనరో త్తంసధాటి కలసి లోనై నయట్టి ప్రత్యర్థి నృపులు i ఉ॥ ఆచినతిమ్మభూనరుప్రియావర జుండను పాపతిమ్మరా జేచినకీర్తిచెంత హరియించె హలాహలకంఠ కంఠసీ మాచిర సంగృహీతరుచిమంజిమపుంజమదాపహృత్య సం కోచని శాక రాంతర జుగుప్సితతుచ్ఛకళంక సంకృతి | సీ నైషధేశ్వరుని సౌందర్యవిలాసంబు శంకవునియందు దనరె నేని పవమానసూసుని భావశుద్ధత్వంబు సంక్రందునునియందు సాగె నేని సవ్యసాచికిఁ గల శౌర్యవి శేషంబు భానుసూనునియందు బఱగె నేని ఫణిసార్వభౌముని పటు వాగ్విలాసంబు హేమాచలంబున కెసఁగె నేని 53 54<noinclude><references/></noinclude> bnova8gfqvhf38uzeqdal8qy2biono7 104 241458 599749 2026-10-31T10:14:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము తే॥ వారిఁ దగసాటి సేయంగవచ్చు సత్య భోగవితరణధీర తాస్ఫుర ణలందు రామజనపతితిమ్మభూరమణు పాప తిమ్మభూపాలమణికి ( ' ధాత్రీంద్ర) మృణికి ॥ వ॥ ఈదృగ్విధ సహోదర సేవితుండగు నా...' 599749 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము తే॥ వారిఁ దగసాటి సేయంగవచ్చు సత్య భోగవితరణధీర తాస్ఫుర ణలందు రామజనపతితిమ్మభూరమణు పాప తిమ్మభూపాలమణికి ( ' ధాత్రీంద్ర) మృణికి ॥ వ॥ ఈదృగ్విధ సహోదర సేవితుండగు నారాజ శేఖరులకు, షష్ఠ్యంతములు. కం. అభినవచలువరగండని భళ పితామహునకు నుదదిగ్రా ? యభయంకరునకు 'వేంగ్య త్రిభువనమల్లునకు రాజ దేవేంద్రునకు౯ || శం. గండరగూళికి గండర గండని కుద్దండరాయగణవారణస్త్రీ గండా) ' (కున కెంతెంబర) గండనికిం బట్టి వాడ గజసింహునకు || కం॥ హోసబిరుదరగండని క త్యసదృశ నిశ్శంక సాహసాంకున కుం గో లసురత్రాణునకును మ న్నెసురత్రాణునకు రాజనీతిజ్ఞునకుఁ ॥ కం॥ కదనధరంజయునకు మహ మదుమల్క ప్రాణదానమృతి కొండియ రా యదిశాపట్టున కరిరా యదళవిభాళునకు పాండవాన్వయపతికి ॥ 1. జాతీద్ర. 2. శునకత్యంబర, కువకెం తెంబరు (పాఠాంతరం) 3 17 55 6 3<noinclude><references/></noinclude> 6kjdnwvfvkxnqemrh7lct6lt4i6a1jg 104 241459 599750 2026-10-31T10:14:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'x ul 2 ti 13 బాల భాగవతము సకల వన్ననాయక మకుటమణికీ సంధకారమన్నె జగజ్జ్యో Jకి ధర్వశీభరణ శేషా కాకి పోడశదానమండలే శాంకునకుఁ ! కం: చాణాుక్యచక్రన రికి మాళవమదభంజనునకు మర్దితశక నే పాడునకు బి...' 599750 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>x ul 2 ti 13 బాల భాగవతము సకల వన్ననాయక మకుటమణికీ సంధకారమన్నె జగజ్జ్యో Jకి ధర్వశీభరణ శేషా కాకి పోడశదానమండలే శాంకునకుఁ ! కం: చాణాుక్యచక్రన రికి మాళవమదభంజనునకు మర్దితశక నే పాడునకు బిరుదమన్నెని ఛాళునకును మన్నె పులికి భాసురమణికి౯ | ¥c4 సలిలమహీరుహశైల స్థలపూర్వక చతుర శీతిసంఖ్యాకమహో గుల ధీరునకు గాయగోవార్డునకు Ac: ధరణీవరాహరాయకొ మరుమృగదర్పణనృపో త్తమస్వామీద్రో హరగండమండలాధీ స్వర బిరుదున కాడితప్పు ? వర నీకికొ | కం। రాజకు లభూషణునకు రాజమనోహరున కన్యరాజతమఃపా ? భోజామ్తునకుం దిరుమల కాజేంద్రునకుం ధరాచర 'చ్చంద్రునకు ॥ వ అభ్యుదయ పరంపరాభివృద్ధియు నభిమతసిద్ధియుం గా డిసర్పంగానిన యిమ్మహాప్రబంధంబునకుం బ్రారంభంబు, 1. చంద్రు.<noinclude><references/></noinclude> q7m0xtykg7uk9jw274o7yuuzzr7mus3 104 241460 599751 2026-10-31T10:14:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము కథాప్రారంభము. బ్రాహ్మాదింకబులై పరగుపురాణంబు లెం బయను నెనిమిదియును సరవి సర్గ ప్రతిసర్గములో" వంశమ న్వంతరంబులును వంశాను చరిత ములు నను లక్షణంబుల పంచకంబు చేయ...' 599751 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము కథాప్రారంభము. బ్రాహ్మాదింకబులై పరగుపురాణంబు లెం బయను నెనిమిదియును సరవి సర్గ ప్రతిసర్గములో" వంశమ న్వంతరంబులును వంశాను చరిత ములు నను లక్షణంబుల పంచకంబు చేయ మీరుచునుండు నన్నిటికిని ఘనుఁడు వేదవ్యాసముని కర్త యనఁబడు నవియు కథాక ధనార్థనటన తే.గీ॥ సహితమును మాన్చియును హితం బందఁజేయు జ్ఞానవిజ్ఞానసాధన తాను తంబు లగుట 'వేదంబులకు సాటి యనగవచ్చు నుపవురాణంబులును నట్టియుపమ నెసఁగు ॥ 19 1 వ ఇవ్విధంబున బ్రాహ్మ, పద్మ, వైష్ణవ, శైవ, భాగవత, నారదీయ, మార్కండేయ, యాగ్నేయ, భవిష్య, దృహ్మకైవర్త, లైంగ, వామన, వరాహ, మత్స్య, కూర్మ, గారుడ, స్కాంద, బ్రహ్మాండ నామంబుల బరగుఁ బదు నెనిమిది పురాణంబుల యందును, వైష్ణవ, నారదీయ, భాగవత, గారుడ, పాద్మ, వరాహంబులు సాత్త్విక పురాణంబులు. బ్రహ్మ, బ్రహ్మాండ, బ్రహ్మకైవర్త, మార్కం డేయ, భవిష్యద్వామనంబులు రాజసపురాణంబులు, మత్స్య, కూర్మ,. లై·ంగ, శైవ, స్కాంద, ఆగ్నేయంబులు తామస పురాణంబులు. ఇందు సాత్త్వికపురాణంబులు ' (భగవద్భక్తులకు) మోక్షదాయకం' బులు. అట్టిసాత్త్విక పురాణంబులయందు ఋతువులయందు వసుత ర్తువుంబోలె నష్టాదశ సహస్ర గ్రంథసంఖ్యాకంబగు శ్రీ మహాభాగవతంబు విరాజిల్లుచుండు, 1. (భగవ.........). 2.<noinclude><references/></noinclude> g9xudd7s8xgcb7atwal44y89lej5145 104 241461 599752 2026-10-31T10:15:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '20 బాల భాగవతము ఆ॥ అట్టి భాగవతమునందలి ద్వాదశ స్కంధకథలు నిందు గలుగుకతన వసుధ బాలభాగనత మన నిక్కా.. వ్య మలరుచుండు సుజను లభినుతింప GO 3 ప ఇట్టి బాలభాగవతమునకుం గథానుక్రమణిక యెట్టిదన...' 599752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>20 బాల భాగవతము ఆ॥ అట్టి భాగవతమునందలి ద్వాదశ స్కంధకథలు నిందు గలుగుకతన వసుధ బాలభాగనత మన నిక్కా.. వ్య మలరుచుండు సుజను లభినుతింప GO 3 ప ఇట్టి బాలభాగవతమునకుం గథానుక్రమణిక యెట్టిదన్నను శౌనకాది మహాముని ప్రశ్నంబును, సూతుండు నారాయణావతార సూచ నంబు సేయుటయును, నారదాఖ్యానంబును, భాగవత పురాణ నిర్మాణ ప్రకారంబును, నశ్వత్థామశరిభవంబును, భీష్మ నిర్యాణంబును ధర్మనం దను రాజ్యాభిషేకంబును, శ్రీకృష్ణునిద్వారకా గమనంబును, బరీక్షిత్తు జన్మంబును, ధృతరాష్ట్ర నిర్గమంబును, గృష్ణావతార విసర్జనంబును, పాండవ మహాప్రస్థానంబును, బరీక్షిత్తు దిగ్విజయంబును, గలిగర్వ హరణంబును, శృంగి శాపంబును, బరీక్షిత్తు ప్రాయోపవేశంబును, శుకయోగి సందర్శ నంబును, నను ప్రథమస్కంథ కథలును, బరీక్షిత్తు ప్రశ్నంబును, ఖట్వాంగ మోక్షప్రకారంబును, ధారణయోగ లక్షణంబును, భగవదవతార కథ నంబును, బ్రహ్మతపశ్చరణంబురు, హరిదర్శనంబును, హరిబ్రహ్మ సంవా దంబును, బ్రహ్మనారద సువాదంబును, దశలక్షణ వివరంబును, నను ద్వితీయస్కంధ కథలును, విదురోద్ధవ సంవాదంబురు, విదుర మైత్రేయ సంవాదంబును, జగదుత్పత్తి లక్షణంబును, బద్మసంభవు జన్మప్రకారం బును, దచ్చరిత్రంబును, సర్గకాల కల్పలక్షణంబును, సృష్టి ప్రకారంబును, స్వాయంభువ మనుసంభనంబును, వరాహావతారంబుకు, దితి కశ్యప సల్లాపంబును, జయ విజయుల శాపప్రాప్తియును, హిరణ్యాక్ష హిరణ్య కశిపుల జన్మంబులును, హిరణ్యాక్ష, హననంబును, ససుధోద్ధరణంబును, గర్దముండు దేవహూతిని వివాహంబగుటయును, గపిలావతారంబును, గపిలదేవహూతి సంవాదంబును, నను తృతీయస్కంథ కథలును, మను పత్రికా సంతతిక్రమంబులును, దక్షయజ్ఞ వినాశంబును, ధృవచరిత్రం<noinclude><references/></noinclude> htumm1ax8hria3zri9zci7wznfv8ism 104 241462 599753 2026-10-31T10:15:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము 21 బును, వేనప్పుడు చరిత్రంబులును, నారద ప్రాచీన బట్టి సంవాదంబును, బురంజనోపాఖ్యానంబును, బ్రచేతసులకు విష్ణుండు ప్రత్యక్షంబగుట యును, వారలకు మారిషాకన్యయందు దక్ష...' 599753 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము 21 బును, వేనప్పుడు చరిత్రంబులును, నారద ప్రాచీన బట్టి సంవాదంబును, బురంజనోపాఖ్యానంబును, బ్రచేతసులకు విష్ణుండు ప్రత్యక్షంబగుట యును, వారలకు మారిషాకన్యయందు దక్షుండు జనియించుటయును, నను చతుర్థ స్కంధ కథలురు, బ్రియవ్రతోపాఖ్యానంబును, నాభి - ఋషభ - భరతచరిత్రంబులుకు, నాంగీరస రహూగణ సంవాదంబును, బ్రహ్మాండగోళలక్ష్మణప్రస్తానఁ బును, ద్వీపసముద్రనద్యాదివర్ణ నంబులును, జ్యోతిశ్చక్ర సంస్థానంబుకు, బాతాళ నరకస్థితులును, నను పంచమస్కంథ కథలును, నజామీళోపాఖ్యానంబును, నారాయణనామ ప్రభావంబును, దక్షతపశ్చరణంబును, దత్సంతతి ప్రకారంబురు, దేవాసుర నమ తిర్యగాది జన్మంబులును, విశ్వరూపజననంబును, దత్సంహారంబును, నృత్రాసుర సంభనంబును, దధీచిచరిత్రంబును, దేవాసుర యుద్ధంబును, వృత్ర వధం బురు, జిత్ర కేతూపాఖ్యానంబును, నేకొనపంచాశుమారాఖ్యానంబురు, నను షష్ఠ స్కంథకథలును, హిరణ్యకశిపు దితిసంవాదంబురు, హిరణ్య కశిపు చరిత్రంబురు, బ్రహ్లాద జన్మంబురు, దచ్చరిత్రంబుకు, శ్రీ నృసింహా వతారంబును, ద్రిపురవిజయప్రస్థానంబురు, బుద్ధావతారంబును, వర్ణా శ్రమధర్మ వివరణంబురు, నను సప్తమస్కంథ కథలును, స్వాయంభువాది మనుచరిత్రంబును, గజేంద్రమోక్షంబును, రైవతచాక్షస వర్తనంబురు, సముద్రమథనంబును, గూర్మావతారంబుకు, మోహినీ వేషావతారంబురు, శాలనేమి సుమాలుల (మాలిమాల్యవంత) హరణంబును, జంభ పాక జల నముచిదళనంబును, హరిహరసల్లాపంబును, వైవస్వతాది వృత్తాంతంబును, వామనావతార కథయును, సత్యవ్రతోపాఖ్యానంబును, మీనావతారం బుకు, నను సష్టమస్క_ంథక థలును, రాజవంశానుకీర్తనంబును, సుద్యుమ్న చరితంబురు, నిష్వాకు ప్రముఖ జననంబురు, ' మనుపుత్రాది చరిత్రంబులును, నంబరీషకథయును, మాంధాతృహరిశ్చంద్ర నగరభగీరథాదుల వృత్తాం 1. మరుతాది.<noinclude><references/></noinclude> 0j0eg3fc8rs6gm8ve2f92p56ry7gj1h 104 241463 599754 2026-10-31T10:15:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '22 బాల భాగవతము తంబులును, శ్రీరామచంద్ర కథయును, జంద్రవంశ రాజవర్ణ నోపక్రమం బును, జమదగ్ని పరశురాముల వృత్తాంతంబులును, విశ్వామిత్ర యయాతి ప్రముఖుల చరిత్రంబులును, శకుంతలాదుష్యంత...' 599754 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>22 బాల భాగవతము తంబులును, శ్రీరామచంద్ర కథయును, జంద్రవంశ రాజవర్ణ నోపక్రమం బును, జమదగ్ని పరశురాముల వృత్తాంతంబులును, విశ్వామిత్ర యయాతి ప్రముఖుల చరిత్రంబులును, శకుంతలాదుష్యంతుల సమాగమంబును, భరతప్రభావంబును, శంతను భీష్మాదుల జన్మంబులును, ఋష్యశృంగ చరిత్రంబును, యదువంశ ప్రకారంబును, గృష్ణావతార సూచనంబును, వను నవమస్కంథ కథలును, దేవకీ వివాహంబును, గంసోద్రేకంబును, బలదేవావతారంబును, గృష్ణావతారంబురు, ఘోషప్రవేశంబును, బూతనాసంహారంబురు, శకట తృణావర్త భంజనంబును, మృద్భక్షణాది చరిత్రంబులును, నలకూబర మణిగ్రీవ శాపమోక్షంబును, బృందావన గమనంబును, వత్సాపహరణంబును, గాళీయమర్దనంబును, దావానల పానంబును, గోపికావ్రతంబులును, నల్ల వీవ స్త్రా వహరణంబును, గోవర్ధనో ద్ధరణంబును, నందానయనంబును, రాసక్రీడలును, సుదర్శన శాపవిమోచ నంబుసు, శంఖ చూడారిష్టదళనంబును, గంసుఁడు దేవకీవసుదేవుల నిరో ధించుటయును, నక్రూరాగమనంబును, విశ్వరూపకథయును, మధురానగర ప్రవేశకథయును, ధనుర్భంగంబును, గువలయాపీడ చాణూర ముష్టికాది వధంబును, గంసవధంబును, దేవకీ వసుదేవ బంధమోక్షంబును, నుగ్రసేన రాజ్యస్థాపనంబును, రామకృష్ణ విద్యాభ్యాసకథయును, జరాసంధ వధ యును, శిశుపాలవధయును, సాళ్వాది నిర్ణయంబురు, బల్వలాసుర మార ణంబును, గుచేలోపాఖ్యానంబును, దేవకీపు త్రార్పణంబును, సుభద్రా పరిణయంబును, గురుపుత్రప్రదానంబుకు, జరాసంధకథయును, ద్వారకా నగర ప్రవేశంబును, గాలయవనఘాతనంబును, రుక్మిణీకల్యాణంబును, రుక్మిభంజనంబును, బ్రద్యుమ్నచరితంబును, జాంబవతీ కల్యాణంబును, సత్యభామాకల్యాణంబును, గాళిందీ మిత్రవిందాది కల్యాణంబును, ముర నరకసంహారంబును, షోడశసహస్రకన్యా పరిగ్రహంబును, బారిజాతావ హరణంబును, బౌండ్ర కాశిరాజ సంహారంబును, గాశీపురీదీపనంబును,<noinclude><references/></noinclude> ln3kplm7ra5im448g9n8pp1qtg3z5fo 104 241464 599755 2026-10-31T10:15:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము 28 ద్వివిదహననంబును, హస్తినాపుర హలాకర్షణంబును, గృష్ణనారద సల్లా పంబును, ధర్మరాజ రాజసూయకథయును, మిథిలాగమనంబుళు, మృత విప్రపుత్రదానంబును, శ్రుతిగీతలును, వృకోపాఖ్...' 599755 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము 28 ద్వివిదహననంబును, హస్తినాపుర హలాకర్షణంబును, గృష్ణనారద సల్లా పంబును, ధర్మరాజ రాజసూయకథయును, మిథిలాగమనంబుళు, మృత విప్రపుత్రదానంబును, శ్రుతిగీతలును, వృకోపాఖ్యానంబును, ద్రిమాత రితోపాఖ్యానంబును, నను దశమస్కంధ కథలును, విప్రశాపప్రాప్తియు, నారదవసుదేవ సంవాదంబును, నవార్షభవిదేహ సంవాదంబును, బ్రహ్మాది ప్రార్థనంబును, ముద్దవ ప్రశ్నంబును, సవధూత యదుసంవాదంబును, గృష్ణుం డుద్ధవునకు నాత్మవిద్యా కర్మనిర్ణయంబు లానతిచ్చుటయు, బ్రభాస తీర్థయాత్రయు, యదునాశనంబును, గృష్ణ పరమపద ప్రయాణం బును, నను నేకాదశస్కంధ కథలును, గలియుగ రాజవంశంబును, దల్లక్ష ణంబులును, జతుర్విధ ప్రళయలక్షణంబులును, బరీక్షిత్తు నిర్యాణంబును, జనమేజయుని సర్పయాగంబును, 'వేదశాఖా ప్రణయనంబును, మార్కం డేయోపాఖ్యానంబును, (మహాపురుషాంగ ప్రశస్తి విషయంబును), సూర్య ప్రశంసయు, బురాణప్రస్తారంబును, నను ద్వాదశస్కంధకథలుం గలిగి సాంగోపాంగం బై బరగు బాల భాగవతంబు ॥ బాల భాగవత ప్రశం స నీ విప్రవర్యులు చూచి వేదసమం బన శాస్త్రులు వేదాంతశాస్త్ర మనఁగ శబ్దశాస్త్రజ్ఞులు శబ్దసారం బన క లంకా రాశి యనఁగ లక్షణజ్ఞులు సర్వలక్షణాఢ్యం బన తిజు లిది మహనీతి యనఁగఁ గావ్యవేదులు మహాకావ్యం బనంగఁ బౌ రాణికు లాది పురాణ మనఁగ<noinclude><references/></noinclude> e1aesyz36h1uihjoret1wpaavypa210 104 241465 599756 2026-10-31T10:15:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '24 బాలభాగవతము తే '(గానమాధుర్యలోలుపులై నవాగ లుదితమృదు భానముల పదం బిది యనంగ జగతి నాచంద్రతారార్క మగుచు మిగుల భాసురంబగు నీ బాల భాగవతము మఱియును, నీ! పావనంబై నయీ బాల బాగ వ్రతంబు సద...' 599756 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>24 బాలభాగవతము తే '(గానమాధుర్యలోలుపులై నవాగ లుదితమృదు భానముల పదం బిది యనంగ జగతి నాచంద్రతారార్క మగుచు మిగుల భాసురంబగు నీ బాల భాగవతము మఱియును, నీ! పావనంబై నయీ బాల బాగ వ్రతంబు సద్భక్తి నెప్పుడుఁ జదువువారు వినియెడివారును గొనియాడువారును వ్రాయువారలును దీర్ఘాయు లగుచు ధనధాన్య పుత్రమిత్ర సమృద్ధియును ధర్మ సిద్ధియుఁ గాంతురు చెలఁగి వేడ్క హరి వారిహృదయంబులందుఁ బ్రసన్నుఁడై నిత్యంబుఁ గరుణచే నిలచియుండు తే సర్వతీర్థ ఫలంబును సర్వదాన ఫలములును సర్వసౌఖ్యముల్ గలిగి వార లఖిల భాగవతోత్తంసు లనఁగ వెలసి జ్ఞానులై పొందుదురు సముజ్జ్వల శుభంబు పు ఇట్టి భాగవతంబునకుఁ గథాసూత్రం బెట్టిదనిన, శౌనకాదిమునులు ప్రశ్నించుట సీ రమణీయనైమిశారణ్యాభిధాన పు ణ్యక్షేత్రమున శౌనకాదిమునులు దశశతవర్ష సాధ్యంబైన వైష్ణవం బను మహాయాగంబు నా చరించు 5 6 7 1.<noinclude><references/></noinclude> iiy5kpxv8x2pmjry35q87takqkgo9qe 104 241466 599757 2026-10-31T10:15:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము చుండంగ నచటికి సుగ్రశ్రవసుఁడను సూతుండు భువనవిఖ్యాత చరితుఁ డరుదెంచుటయు వార లమ్మానిఁ బూజించి గుణహర్ష రోమహర్షణకుమార తే నిఖిలకల్యాణమూలమై నియతశుద్ధ సాత్వికం...' 599757 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము చుండంగ నచటికి సుగ్రశ్రవసుఁడను సూతుండు భువనవిఖ్యాత చరితుఁ డరుదెంచుటయు వార లమ్మానిఁ బూజించి గుణహర్ష రోమహర్షణకుమార తే నిఖిలకల్యాణమూలమై నియతశుద్ధ సాత్వికంబును విష్ణుపచ్చ తనుతము నగుపురాణంబు నొకటి నుదాహరింప వలయు నని ప్రార్థనావృత్తిఁ ఁ బలుకుటయును 25 8 వ॥ శౌనకాది మహామునులకు సూతుం డిట్లనియె 1 ('మునీంద్రు లారా!) మీరు చేసిన ప్రశ్నంబు సాధుసమ్మతంబు, విష్ణుకథా కథనం బుభయ శ్రేయస్కరం బది యెట్లంటేని. 3 సూతుండు నారాయణావతార సూచనంబు సేయుట. నీ। పంకజాతునిమీఁది భక్తియోగము నిత్య వై రాగ్యవిజ్ఞానవ ర్తనంబు నారాయణునిక ధాన్వయము గల్గిన యేని ' అర్థకా నూపేక్షు, లల్లు కొనవు పరమాత్మ యనఁ బరబ్రహ్మ యనంగ సా త్వికులు విష్ణునిగాగ తెలిసికొందు రఖిలధర్మములకు నఖిలయోగములకు శ్రీ మహావిష్ణుసంప్రీతి సిద్ధి 9 1, మునీంద్రా !. 2. (......మాజిక). 4<noinclude><references/></noinclude> kvt5yzwnp6vijjjx6n03gvd20akmlht 104 241467 599758 2026-10-31T10:15:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '26 బాలభాగవతము తే॥ తన్ను బొగడినఁ దలచిన విన్న నెపుడు (హరి ' త) యాంతరంగంబులందు నిలుచు హరి మనంబున నిల్చిన నఖిలజనుఁడు. జ్ఞానదీపంబుఁ గాంచి మోక్షంబుఁ గాంచు ॥ తే | అట్టివిష్ణుఁ డనంత ప...' 599758 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>26 బాలభాగవతము తే॥ తన్ను బొగడినఁ దలచిన విన్న నెపుడు (హరి ' త) యాంతరంగంబులందు నిలుచు హరి మనంబున నిల్చిన నఖిలజనుఁడు. జ్ఞానదీపంబుఁ గాంచి మోక్షంబుఁ గాంచు ॥ తే | అట్టివిష్ణుఁ డనంత పాదాక్షికర్ణ హ స్తవదనో త్తమాంగకుం డనగఁ బరఁగు యోగనిద్రానుకూలుఁడై యుదధిలోన నుండుఁ బ్రహ్మాండముల కెల్ల నొడయఁ డతఁడు | కం!! తన్నా భికమలమున ను త్పన్నండై బ్రహ్మ సృష్టి పరుఁ డగుచుండ సన్నుతగతి నద్దేవుఁడె యెన్నఁగ హరుఁడగుచు సృష్టియే పణగించుకో || 10 11 18 వ అద్దేవుని యంశాంశంబులు యుగయుగంబున ధర్మసంస్థాప నార్థం బవతరించి కృతకృత్యంబులై స్వస్థానంబున నుండు, నదియును గ్రమంబున గౌమార సర్గబ్రహ్మచర్యావతారంబును, యజ్ఞవరాహావతా రంబును, నారదావతారంబును, నారాయణావతారంబును, గపిలావతా రంబును, దత్తాత్రేయావతారంబును, సుయజ్ఞావతారంబును, నురుక్ర మావతారంబును, బృథుచక్రవర్త్యవతారంబును, మీనావతారంబును, గూర్మావతారంబును, ధన్వంతర్యవతారంబును, నమృత విభాగ మోహినీ వేషావతారంబును, నరసింహావతారంబును, వామనావతారంబును, బరశురామావతారంబును, . సమయ వ్యాసావ రామచంద్రావతారంబును, రామకృష్ణావతారంబును, బుద్ధావతారంబునుం గాఁ గలిగినఁ కల్క్యవతారంబును మొదలుగాఁ గల 1. భవ.<noinclude><references/></noinclude> ppge46o713pwp9huc6w2ui08hfn801f 104 241468 599759 2026-10-31T10:16:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము 27 యనతారంబు లనంతంబు, లతనిమహిమ యవాఙ్మనసగోచరంబగు నట్టి శ్రీ మన్నారాయణున కర్పితంబుగా మున్ను వ్య స్తనమ స్తశ్రుతినిర్ణేతయు, శ్రీమహాభారతాహ్వయపంచమవేద నిర్మాతయు...' 599759 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము 27 యనతారంబు లనంతంబు, లతనిమహిమ యవాఙ్మనసగోచరంబగు నట్టి శ్రీ మన్నారాయణున కర్పితంబుగా మున్ను వ్య స్తనమ స్తశ్రుతినిర్ణేతయు, శ్రీమహాభారతాహ్వయపంచమవేద నిర్మాతయు నగు వేదవ్యాస భట్టార కుండు శ్రీ మహాభాగవతం బను మహాపురాణంబు నిర్ణయించి యతని తనయుండగు శుకయోగిచేతం జదివించె, నతండును గంగానదీమధ్య మంబునఁ బ్రాయోపవిష్టుండగుఁ బరీక్షిన్న రేంద్రునకు నుపదేశించె, నమ్మహా పురాణం బే నెఱింగినభంగి మీకు నినుపింతు ననుటయు, నా రామ హర్షణికి శౌనకాదు లిట్లనిరి తే॥ ఇప్పురాణంబు మును వ్యాసుఁ డెట్లు చెప్పె నదియు శుకయోగిచే విన్న యప్పరీష్, తుం డనగ నెవ్వఁ డతఁడేలయుండె గంగ లోనఁ బ్రాయోపవేశంబుఁ బూని యనఘ ॥ నారదుఁడు వ్యాసునికడ కరుదెంచుట, చ అనుటయు సూతుఁ డిట్లను మహాయశులార ! వినుండు వ్యాసుఁ త్యనుపమమైన యాబదరికాశ్రమభూమి సరస్వతీతటం బున హరిసత్కథల్ పలుకఁ బూని విచారము నొందు నంతఁ, జ 13 14 డ య్యనఁ జనుదెంచి నారదమహాముని యమ్మునితోడ నిట్లను 115 కం॥ ఈ వొనరించిన భారత మీ విశ్వహితార్థివగుచు నెన్నగ నదియు కేవల భగవన్ను తిపర మై వరలగఁ జేయవైతి వఖిలార్థజ్జా || మ॥ హరి నాత్ముం బరముం గృపాజలధి లోకాంతర్బహిర్వ్యాపి నీ గీర్తించినఁ దామె తామె యణగు సంసార బంధంబు లా 16<noinclude><references/></noinclude> 9kl7bqq80a6ozl1giwswq0pmii9klod 104 241469 599760 2026-10-31T10:16:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '28 బాల భాగవతము సరణిం బోవగఁ జూపకున్నవారుఁ డేచందంబునం దాటు భీ కరవై వస్వతకీంక రాంకురిత రక్ష క్షోభ దాక్షేపము ! కంఠి కర్తనములు కలుషములకు నర్తనములు పరమనుగతినటికి విమలో ద్వర్తనమ...' 599760 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>28 బాల భాగవతము సరణిం బోవగఁ జూపకున్నవారుఁ డేచందంబునం దాటు భీ కరవై వస్వతకీంక రాంకురిత రక్ష క్షోభ దాక్షేపము ! కంఠి కర్తనములు కలుషములకు నర్తనములు పరమనుగతినటికి విమలో ద్వర్తనములు మతికి శుభా వర్తనములు వాసుదేవవరకీ ర్తనముల్ 17 18 న అట్టి విష్ణునామసంకీర్తనమహత్త్వంబునకు దృష్టాంతం బైన మదీయజన్మంబు వివరించెద విను మని యిట్లనియె. నారదుని పూర్వవృత్తాంతము సీ॥ తొలుబాములందు విప్రులయింటిదానికిఁ దనయుండనై వారు పెనుపఁ బెరిగి యోగీంద్రు లొకకొంద జొనరఁ జాతుర్మాస్య నియతవ్రతస్థులై నిలిచి యొక్క యెడ నుండ వారలఁ గడుభక్తి సేవించి వారలు హరిఁగొల్వ వారిఁ జూచి హరినామసంకీర్తనాస క్తి ఁ గైకొంటి సంత వా రెందేని నరుగఁ దలఁచి తే విష్ణుదాస్యంబు సరహస్య విధము గాఁగ నాకుఁ డెలిపిరి కరుణాసనాథు లగుచు దదనుభావంబు గలిగియుం దల్లియొద్ద నత్సలత నుండి నేడేండ్లవాఁడ నగుచు !! కం ఆవులఁ బిదుకగఁ జీకటిఁ బోవుచు ' నుండంగఁ దల్లి భుజగము గఱవ 1. ముందము, 19 20<noinclude><references/></noinclude> pusqape7pa2eqqowkoxoje87umphr3f 104 241470 599761 2026-10-31T10:16:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము జీవితముఁ బాయఁ దత్త్వము భావించి విషాద ముడిగి భావములోన కొ" " 29 21 మ హరిఁ జాఁతింపుచుఁ బుణ్యతీర్ధములు నత్యాసమైఁ జూచుచుకొ ధరణిం ద్రిమ్మరుచుండి యొక్క తఱిఁ జింతా క్ర...' 599761 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము జీవితముఁ బాయఁ దత్త్వము భావించి విషాద ముడిగి భావములోన కొ" " 29 21 మ హరిఁ జాఁతింపుచుఁ బుణ్యతీర్ధములు నత్యాసమైఁ జూచుచుకొ ధరణిం ద్రిమ్మరుచుండి యొక్క తఱిఁ జింతా క్రాంతి నార్తుండ హరి నీక్షించెదఁ గాక యే నని తదీయధ్యాన సంపత్తి నా ' హరి నేకాగ్రతఁ గొల్వగా) విభుఁ డదృష్టికారుఁడై చేరువ | 22 కం॥ బాలక నను నిప్పుడు గనఁ జాలవు నీ వింక నొక్కసాత్వికతనువు లీలం గైకొని బుద్ధివి శాలత నను గాంతు వనుచుఁ జయ్యనఁ బలుక కా 23 వ ఏను విష్ణునామస్మరణసంకీర్తన పవిత్రుడ నగుచుం గాల క్రమంబున నద్దేహంబు విసర్జించి, భగవదనుగ్రహంబున నీ సాత్త్వి కాంగంబుఁ గై కొని కల్పావసానంబున వారిరాశి నిద్రించు నారాయణు'(ని యందు నిదురవోవ నిచ్చగించు బ్రహ్మయొక్క) యుచ్ఛ్వాసపవనంబు వెంబడిం బ్రవేశించి నిశావసానంబున శుద్ధి తుండగు నద్దేవునిశ్వాసవశంబున మరీచిముఖ్యులు 'నేను వెడలితి మిప్పు డమ్మహాత్ముని నీశ్వంద తయగు నివ్వీణచేత ననిశంబు * (గౌనంబు సేయు) చుండుదు. 3 కం॥ హరిభ క్తి యు హరిదాస్యము హరిపుణ్యక థాకథనము హరిపూజనమ హరపాదతీర్థ సేవయు హరిహరి సంసార వార్థి కనువగుకలముల్ | 24 25 1. (…) 2 () 3, (.........)<noinclude><references/></noinclude> 9yi2lxukg059nnbv8fnjqixxq2y6c03 104 241471 599762 2026-10-31T10:16:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '30 భాగవతము కం కావున నొక్క పురాణము '(శ్రీవిష్ణు ప్రీతికిక్ ) బ్రసిద్ధతర ముగా నీ వొనరింపు మనుచు సం భావనతోఁ బలికి పద్మభవజుఁడు వోవ౯ || భాగవతపురాణ నిర్మాణప్రకారము 9 మా ఉ దివ్యదృశుం...' 599762 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>30 భాగవతము కం కావున నొక్క పురాణము '(శ్రీవిష్ణు ప్రీతికిక్ ) బ్రసిద్ధతర ముగా నీ వొనరింపు మనుచు సం భావనతోఁ బలికి పద్మభవజుఁడు వోవ౯ || భాగవతపురాణ నిర్మాణప్రకారము 9 మా ఉ దివ్యదృశుండు వ్యాసుఁడును దేటగు నారదమానివాక్య త్మవ్యవసాయలీల కు ' (చితంబని) మిక్కిలి సంతసిల్లి, స తేసేవ్యుని నచ్యుతుం గురిచి చిత్రతదాశ్రమ భూప్రవిష్టుఁడై భవ్యముగా నొనర్చిఁ దగ భాగవతాఖ్య మహాపురాణము౯ |॥ 26 27 at వ ఇది పురాణనిర్మాణప్రకారం బింక నీపురాణంబు శుక్రమహర్షి పరీక్షిన్మహీపాలునిజన్మంబు వివరించెద నని యిట్లనియె. అశ్వత్థామ ప రాభ వ ము 28 భీమకరగదావిదళితోరుండై పుడమిపయిం బడియున్న సుయో ధనుం జూచి యశ్వత్థాను తతియార్థంబు శిబిరమధ్య నిద్రితులై న ద్రౌపదీపుత్రులు ఖండించి తెచ్చి యతనికి సమర్పించి చనియె, ద్రౌపది యొందు దుఃఖదై వ్యంబుఁ జూచి యర్జునుండు - . 29 శా॥ అశ్వాసంబును బొందు మిందునిభవ త్రా ఘాతుకుండైన యా పశ్వాచారుశిరంబు ' (ద్రుంతు నను మేల్ వాక్యంబుల౯) బల్కు చుక్ విశ్వేశుండగుశౌరి సారథిగ వేవేగ రథం బెక్కి యా యశ్వత్థామపదానువృత్తిఁ జనియె హస్తోల్ల సచ్చాపుఁడై ! 30 1. (చుకో"............) 2. (); హితం 3,<noinclude><references/></noinclude> f2gx81hfdv26nowirptw27vevibezgo 104 241472 599763 2026-10-31T10:16:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తే॥ గురుసుతుఁడు ప్రథమాశ్వాసము నట్లు వచ్చు నన్నరుని జూచి కడు భ యంపడి వెఱనొండు గాంచలేమి) " కడకు ని పసంహరణమెఱుగకయు నపుడు బ్రహ్మశీర్షాఖ్యమనెడు నస్త్రంబు పై చె 31 3! న॥ పై చిన నదియ...' 599763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తే॥ గురుసుతుఁడు ప్రథమాశ్వాసము నట్లు వచ్చు నన్నరుని జూచి కడు భ యంపడి వెఱనొండు గాంచలేమి) " కడకు ని పసంహరణమెఱుగకయు నపుడు బ్రహ్మశీర్షాఖ్యమనెడు నస్త్రంబు పై చె 31 3! న॥ పై చిన నదియుం గాలానలజ్వాలాక రాళం బగుచు నరుగు చెంచు సమయంబున. కం॥ కనుగొని పార్థుఁడు కృష్ణుని పనుపున మంత్రించి వై చె బ్రహ్మాస్త్రంబు వినువీథి నవియు రెండును ఘనతరముగఁ దాకె ననలకణములు గురియ౯ || ణ 32 33 శా॥ అంభోధుల్ గలఁ గెఱ గులాచలము లల్లాడే దిశల్వెల్గె, ది క్కుంభి వ్రాతమదాంబుధార లొదగెజ్ ఘూరి లెఁ బాతాళ, మ య్యంభోజప్తు నిరథ్యముల్ సెదరె నిట్టట్టయ్యె నిర్ధాత్రి, వే శంభుం గౌఁగిటఁ జేర్చె గౌరియు భయాసంస్ఫూర్తియోగంబున || ప అప్పుడు, తే॥ ద్రోణి తనదైన బ్రహ్మశీర్షమున కెపుడు నవిధితో పసంహారుఁ డై నట్టికతన భువన సంక్షోభకరములై పోరుచున్న రెంటిఁ బారుండే యువసంహరించి నడచి 35 36 న అశ్వత్థామను బట్టుకొని హింసింప నుద్యోగించినం గృష్ణుఁ డెడసొచ్చి యిట్లనియె. 87 1. (.) 2. క్షణక.<noinclude><references/></noinclude> q2mp7mys3wh8cur636mxi2akrjxn5ib 104 241473 599764 2026-10-31T10:16:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '82 బాల భాగవతము సీ|| నిద్రించు బాలుర నిరపరాధతఁ ద్రుంచే నితఁడు బ్రాహ్మణుఁ డన నెట్లు వచ్చు హింసకుండగువాని హింసించుటయు యుక్త మాతతాయిని జంప నఘముఁ జెంద దట్లయ్యు భీతుని నబలుని మత...' 599764 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>82 బాల భాగవతము సీ|| నిద్రించు బాలుర నిరపరాధతఁ ద్రుంచే నితఁడు బ్రాహ్మణుఁ డన నెట్లు వచ్చు హింసకుండగువాని హింసించుటయు యుక్త మాతతాయిని జంప నఘముఁ జెంద దట్లయ్యు భీతుని నబలుని మత్తుని దీనుఁ బలాయితుండై నవాని నిగ్రహింపఁగరాదు నిను గాంచి రయమున బరుడె నీతండు ప్రాణభీతిఁ తే॥ గాన నీతండు వధ్యుండు గాడు కరుణఁ బ్రోవు మనుటయుఁ, బార్థుండుఁ బోలఁ జూచి ఖలుని ద్రౌపదీ కొప్పింతుగాక వీరి నవచుఁ జిత్తంబులో నిశ్చయంబు సేసి కం! గట్టిగఁ బాశంబులచేఁ గట్టి భయభ్రాంతి నొండగా రథముపయి బెట్టుకొని తనదుమున్నిటి పట్టునకు వచ్చి ద్రుపద పతిసుతయెదుట | మ॥ నిలువం బెట్టినఁ జూచి యాసతి సమన్వీతార్తియై యిట్లను మలినాచారుఁడ వీవు బ్రాహ్మణుఁడవే మర్యాద వోనాడి నీ కులముక్ శీలము మాపి చోరుని గ్రూరత్వ మేపారగా 'లలితాకారుల నాకుమారుల సవేళం ద్రుంపఁగాఁ బాడియే వ॥ అని తనవారలం జూచి యిట్లనియె. 38 39 40 41. 1. లలి తో చారుల<noinclude><references/></noinclude> rkjnksqgz0b90xjtz1cykajmloia1rh 104 241474 599765 2026-10-31T10:16:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తే ప్రథమాశ్వాసము ॥ఎంత ఘాతుకుఁడైన గానిండు విప్రుల డితఁ డపథ్యుండు హింసింప నేమిగలదు. కృషిని ద్రోణుని జూచి సత్కృప దలిర్ప విడువుఁ డీతని తప్పు భావింపవలదు | కం॥ అనిపలుకునంత భీమ...' 599765 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తే ప్రథమాశ్వాసము ॥ఎంత ఘాతుకుఁడైన గానిండు విప్రుల డితఁ డపథ్యుండు హింసింప నేమిగలదు. కృషిని ద్రోణుని జూచి సత్కృప దలిర్ప విడువుఁ డీతని తప్పు భావింపవలదు | కం॥ అనిపలుకునంత భీముఁడు తనపిడికిటిపోట్ల నితనితలఁ దునియలు గా నొనరింతు నంచు నుడువగ ననజదలాక్షుండు వేగ వారించే దయ" ! తే॥ అంత నవ్వాసు దేవుననుమతమునఁ బార్థుఁ డసిధార చేత నసాఱుక చము లంటఁగోసి శిరోగతంబై నమణిని బుచ్చుకొని బంధనము లూడ్చి పోవ విడచె వ ఇవ్విధంబున, సీ॥ అనిలోన శత్రుసంహారంబు నీడేర్చి ధర్మనందనునిస ద్ధర్మ సరణి చెలగంగ రాజ్యాభిషిక్తుని గాఁ జేసి విజయప్రతాపముల్ 'వెలయు మూడు హయమేధయాగంబు లతనిచేఁ జేయించి ద్వారక కేగంగఁ దలఁచు కృష్ణుఁ గనుగొని యభిమన్యు కాంత యుత్తర మ్రొక్కి పలుకు గద్గదమును భయముఁ గదుర తే॥ దేవ! యిదె వచ్చె నొకయస్త్ర తేజ మిపుడు నాకు గర్భోవతాపం బొనర్పఁ బూనె గర్భబాలుండు నిహతుండు గాకయుండఁ. గావవే నన్ను నీపుత్రిఁ గమలనాభ 5 38 42 43 44 45<noinclude><references/></noinclude> ieqjs6veejpizr33q0c7z3kajxfv3d2 104 241475 599766 2026-10-31T10:17:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '生 బాల భాగవతము వ॥ అనినఁ గృష్ణుఁ డది యశ్వత్థామ ప్రయుక్త బాణానలం బనీ నిశ్చయంబు సేసి, 46 ౩॥ ఆవనజాక్షిఁ జూచి దరహాస మి గుర్వగ నింతమాత్రకే లీ వెఱ పింత యితి ! యని లీలయవోలె సుదర్శనంబుఁ...' 599766 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>生 బాల భాగవతము వ॥ అనినఁ గృష్ణుఁ డది యశ్వత్థామ ప్రయుక్త బాణానలం బనీ నిశ్చయంబు సేసి, 46 ౩॥ ఆవనజాక్షిఁ జూచి దరహాస మి గుర్వగ నింతమాత్రకే లీ వెఱ పింత యితి ! యని లీలయవోలె సుదర్శనంబుఁ ద త్పావనగర్భరక్షకు శుభంబుగ నిల్పి భయంబుఁ దెల్చి నే నావృతుఁడై యదుల్ ముదమునందగ ద్వారక కేగఁజూచుచు ~ 47 న॥ విరహాసహిష్టుండైన ధర్మతనయ నిచేత నిలువుమని ప్రార్థి తుండై ద్వారకాప్రయాణంబు మాని హస్తి పురంబున నె నిలచియుండె నంత ధర్మాత్మజుండు, తే॥ బాంధవులఁ జంపినట్టి పాపమున కాత్మ నిక్ల బతనొందుచును ధౌమ్యవిదురకృష్ణ బోధితుండయ్యుఁ టెలియక పుణ్యనుతులఁ 48 దాను భీమార్జునాదు లందఱును గూడి ! 49 భీష్మనిర్యాణము కం॥ సమితిస్థితి నరశగత ల్పమునం బడియున్న భీష్ముపాలికిఁ జని రా సమయమున నారద వ్యా సముఖానేకరి వరులుఁ జనుదెంచి రోగి౯ | 50 శా! గంగాసూనుఁడు నమ్మునీంద్రులకు వేడ్కం బూజ లిప్పించి, శౌ రిం గై వల్యపదేశు నర్చనముచేఁ బ్రీతాత్ముఁ జేయించి, స త్సంగం బబ్బుట కుబ్బుచుకో 'మనమున ధర్మాత్ముల వారిఁ జే రం గూర్చుండ ననుజ్ఞ యిచ్చి ముదమార వారితో సట్లను౯॥ 51 1. మనములకొ<noinclude><references/></noinclude> svqo42n4f2tor73vwibwvb40s9lnalj 104 241476 599767 2026-10-31T10:17:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశి'్వసము కం॥ ధర్మాత్మజుండు కౌరవ దుర్మతులను నెల్ల నోర్చి తుదివిజయ శ్రీ కర్మంబు గాంచె నహ 35 ' (ధర్మే)జయ మను మతంబు గప్పునె యెచటకొ॥ 52 ఉ॥ ఎవ్వనిపాద రేణువుల నిచ్చఁ దలంచినమాత్...' 599767 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశి'్వసము కం॥ ధర్మాత్మజుండు కౌరవ దుర్మతులను నెల్ల నోర్చి తుదివిజయ శ్రీ కర్మంబు గాంచె నహ 35 ' (ధర్మే)జయ మను మతంబు గప్పునె యెచటకొ॥ 52 ఉ॥ ఎవ్వనిపాద రేణువుల నిచ్చఁ దలంచినమాత్ర జైత్రులై క్రొవ్వినదైత్యుల దునిమి కోర్కులు గాంతురు 'వేల్పు లాజిలో నవ్విభుఁ డచ్యుతుండె సఖుఁడై చరియింపగఁ బాండవుల్ సిరుల్ నివ్వటిల జయస్థులయి నిల్చుట యద్భుతమే తలంపగ" I 53 వ॥ అని మఱియు యధోచిత సంభాషణంబు లాడుచుం దన్ను నడిగాడు ధర్మనందనునకు హరిభజన ప్రకారంబులు, వర్ణాశ్రమాచారంబు లును, బ్రవృత్తి నివృత్తి లక్షణంబులును, నాపద్ధర్మంబులును, ధర్మార్థ కామమోకు మార్గంబులును, నానా పురాణోపాఖ్యానేతిహాస రహస్యం బులు దెలిపి యప్పుడు, కం॥ దశశతకిరణుం డుత్తర దిశకుం జనుదెంచు బెఱిఁగి తెలిసి తెలంగ దశశతరథనాధుఁడు చి ద్వశగుఁడు భీష్ముండు చరమదశ కుమ్ముఖుఁడై || తే తనదుముందర నభిముఖత్వమున నున్న దేవకీపుత్రుపై భక్తి దృష్టిఁ జేర్చి యమ్మహాత్ముని బరమపదాధినాథు నసదృశజ్ఞానుఁ డగుచు నిట్లని నుతించె ! 54 55 56 2.<noinclude><references/></noinclude> n0t598bqmovopei8nd8pnnmxm4ossol 104 241477 599768 2026-10-31T10:17:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '36 'బాల భాగవతము భీష్మస్తుతి శా॥ శ్రీకృష్ణాయ నమో నమో మునివచస్సింధాంతగణ్యాయ వైకుంఠాయ నమో నమో యదుకులవ్యక్తోరుపుణ్యాయ తే ' '(శ్రీకాంతాయ నమో నమో మునిజనశ్రేణీశరణ్యాయ తే లోకేశాయన...' 599768 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>36 'బాల భాగవతము భీష్మస్తుతి శా॥ శ్రీకృష్ణాయ నమో నమో మునివచస్సింధాంతగణ్యాయ వైకుంఠాయ నమో నమో యదుకులవ్యక్తోరుపుణ్యాయ తే ' '(శ్రీకాంతాయ నమో నమో మునిజనశ్రేణీశరణ్యాయ తే లోకేశాయనమో)యనంబరు పల్కుల్ మాకు సన్మంత్రముల్ 157 సీ॥ కురుసభాసన్నిధిక్షోణి నెవ్వఁడు పాండ వరమణి కక్షయాంబరము లొసఁగె ఉభయసేనా మధ్య మోజ్వలుండై క్రీడి వాడు మెల్లఁ దెలిపె సారథ్య మొనరించి సమితిలో నెవ్వాఁడు విజయుని సుజయు గావించి మించె సఖుని గాచుటకునై చక్రంబుచే వంటి యెవ్వఁడు గడిమి నా కేనురు నడచె తే! సరివి నెవ్వాఁడు బహువిలాసములఁ జూపె గోపభామలమాసంబుఁ గొల్లలాడె ధర్మసంస్థాపనము జేసె ధరణి నెవ్వఁ డతఁడు నామానసంబున నలరుఁ గాత ॥ 58 వ॥ మఱియును సకలజగత్కారణత్వ, రక్షకత్వ, శేషిత్వ, లక్ష్మీ పతిత్వ లక్షితుండును, సర్వన్యాపకుండును, సర్వనియంతయు, హేయ ప్రతిభటుండును, నిఖలశు భైక తానుండును, స్వేతర సమ స్త వస్తువిలక్షుణుం డును, నిత్యనిరవద్యనిరుపమ నిరతిశయనిర్ద్వంద్వ నిర్వికారని ర్వైర నిరా మయనిరాటంక నిరంజననిరీహనిర్మల సచ్చిదానంద స్వరూపస్వయంప్రకాశము డును, నైన శ్రీమన్నారాయణుండు శరణంబు. 1. (యనం) 59<noinclude><references/></noinclude> oqpajz7zbwvrvm4jg0psvhdku12eet5 104 241478 599769 2026-10-31T10:17:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము సీ॥ భావింతు ధవళాబ్దపత్రాక్షు మణినకు సేవింతు నిత్యరోచిష్టుఁ గృష్ణు సర్చింతు నఖిలలో కాధీశు లక్ష్మీళు నాత్మఁ గై కొందు దై తా వినుతింతు భక్తి గోవిందు ముకుందున...' 599769 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము సీ॥ భావింతు ధవళాబ్దపత్రాక్షు మణినకు సేవింతు నిత్యరోచిష్టుఁ గృష్ణు సర్చింతు నఖిలలో కాధీశు లక్ష్మీళు నాత్మఁ గై కొందు దై తా వినుతింతు భక్తి గోవిందు ముకుందుని నీక్షింతు మది హృషీ కేళు నీళు యజియింతు శేషాహి నిజతల్పు నవికల్పు భజియింతు ఖగపతిధ్వజుని నజుని తే భక్త పరతంత్ర చారిత్రు భవ్యగాత్రు నీలనీరదసమవర్లు నిత్యపూర్ణు గురుతరకృపాసనాథు వైకుంఠ నాథు 87 దలఁతు మ్రొక్కుదు శరణాందుఁ గొలుతు నెపుడు ॥ 60 అని యిట్లు పలుకు శరతల్పగతుండైన భీష్ముండు వాసు దేవ మయబ్రహ్మంబు నొందుటయును, కం॥ కురిసెం బువ్వలవానలు పరిచితతత్పరిమళానుపతదళికుల ఝం కరణములు ' సందడింపగ సురదుందుభిగణము మ్రోసెఁ జోద్యము గాగ || 61 62 68 వ ధర్మపుత్రుండును బితామహుండై నగాంగేయునకు సముచిత కరణీయంబు లొనర్చి బ్రహ్మర్షిగణంబుల వేడ్కొని యప్పుడు, ధర్మ రాజు ధరణీనేలుట కం॥ శతపత్రాలనుజ సం గతుఁడై కరపురికి వచ్చి కడు వినయముతో ధృతరాష్ట్రుని చేఁ దగ నను మతుఁడై రాజ్యస్థుఁడగుచు మహిఁ బౌలిం చే 1. సంగడింపగి. 64<noinclude><references/></noinclude> fz1635gx4em80y1rqn6x7xai5keyp4g 104 241479 599770 2026-10-31T10:17:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '38 బాల భాగవతము ఉ॥ ఏడవ చక్రవర్తి పదియేడవరా జని తన్ను నెల్ల చో "వేడుక సజ్జనుల్ పొగడ విస్మయమొందగ శత్రుమిత్రతల్ చూడక ధర్మకృత్యములు చొప్పులు నిల్పుచు నిట్టివేళయం దీడును జోడులే...' 599770 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>38 బాల భాగవతము ఉ॥ ఏడవ చక్రవర్తి పదియేడవరా జని తన్ను నెల్ల చో "వేడుక సజ్జనుల్ పొగడ విస్మయమొందగ శత్రుమిత్రతల్ చూడక ధర్మకృత్యములు చొప్పులు నిల్పుచు నిట్టివేళయం దీడును జోడులేని మతి నెన్నగ రాజ్యము సేసె నున్న తి౯౯ | 65 a ఉ॥ దుర్మద వైరిరాజకవిధుంతుదిత ప్రకట ప్రతాపసం వర్మిత ధర్మవృద్ధి పరివర్ధిత కీర్తిలకా వితానుఁడై ధర్మతనూభవుండు జన తాపరిపాలన మాచరింపఁగా ధర్మము నాల్గుపాదముల ధాత్రిపయిక్ నిలిచె దృఢంబుగ ॥ 66 కృష్ణుడు ద్వారక క రు గు ట వ॥ అంతఁ గృష్ణుండును, గుంశీసుభద్రల నూరడించి ధౌమ్య ధృతరాష్ట్రవిదురధర్మజ భీమాదులకు యధోచితప్రియంబు లాచరించి, యర్జునుండు ధవళాతపత్రంబును, యుద్ధవసాత్యకులు రత్న చామరంబులు బూని కొలువంగఁ, గనక రథారూఢుండై భేరీవటహశంఖ కాహళఝల్ల రీ డిండీమఢమఢమామి కాఢక్కా హుడుక్కాది వాద్య నిస్వనంబులు దిగ్గజ శ్రవణపుటపాటన పాటవంబునం బ్రవర్తిల్లఁ జతురంగ బలసమేతుండై హస్తినాపురంబు వెలువడి కురుజాంగల పాంచాలాది దేశంబులు దాటి పోవుచు, మహాస్రగ్ధర II 67 కనియెజ్ గృష్ణుండు గాఢాగ్రహఘటితము ఖాఘాతమాతంగక్ర ధ్వనితాంభోబిభ్యదభ్యుద్రవదహిబహుపూత్కారఘరానిలో ద్య జ్ఞానభంగోత్సంగరంగత్క మరఝషమి గ్రహపాఠిన సంచా లననిర్గచ్ఛన్మణి శ్రీలలితపృషత కల్యాణముద్రు సముద్రు || 68 వ అప్పుడు,<noinclude><references/></noinclude> s85rpc3wu6u3yo65o4zb5iaj5dvcscf 104 241480 599771 2026-10-31T10:17:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము స్ర్తీ ! ఇది కృద్ధజంభ భీద్భిదుర భీతప్రమ 'జ్జద్ధోత్రవిశ్రమస్థానమనియు ఇది మధ్యలోక పుష్టీదమ హావర్షుకాం బుధర మండలపానభూమి యనియు ఇది బడ బాముఖాభ్యుదితశోచి ప్కేశ...' 599771 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము స్ర్తీ ! ఇది కృద్ధజంభ భీద్భిదుర భీతప్రమ 'జ్జద్ధోత్రవిశ్రమస్థానమనియు ఇది మధ్యలోక పుష్టీదమ హావర్షుకాం బుధర మండలపానభూమి యనియు ఇది బడ బాముఖాభ్యుదితశోచి ప్కేశ నిత్యోపయోజ్య పానీయ మనియు ఇది యొక్క తఱి జంతుమదధుగో (ధూమ) సం ఘట్టనప్రథితఘరట్ట మనియు తే॥ ఇది యనర్ఘ్య మణీగు సదన మనియు ఇది సమర్యాదవృత్తికి నెక్కు డనియు బహువిధంబుల వినుతించెఁ బద్మనాభు డఖలకకుబంతరోల్లాసీ నంబురాసి ॥ వ॥ అట్టి సముద్రంబు దరిసి తన్మధ్యప్రదేశంబున, శా॥ శ్రీమంతుండగుశౌరి వేడుకఁ బ్రవేశించె సముద్దామ సౌ సౌ దామిన్యా భ(మ) ' ధూళిధూపమ ముఖోద్యన్మందహాస ప్ర భా కౌముద్యాప్లుత ధాళధళ్య నిధిముక్తాయుక్త లాజాతత ప్రేమావర్ష ణహర్ష వీక్షణ బళద్బృందారక ద్వారక సీ॥ బర్హిర్ముఖ ద్రుమ ప్ర తిగుచ్ఛ బంభ్రమ ద్భసలాంగనాగాన భాసురంబు పరిఘీకృతాంభోధి గురుఘోష ధిక్కారి హారి భృకుంసు తౌర్యత్రికంబు సౌధా గ్ర చరరతిశ్రమ వారి హరచల ద్వైజ '(యం తో)న్నత ధ్వజపటంబు 2 5. 8. (......) 89 69 69 70 70 71<noinclude><references/></noinclude> 89gy3y1d81ysnxdqi78b1wgii0gy7mj 104 241481 599772 2026-10-31T10:17:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '40 తే బాల భాగవతము వరణశృంగస్థల ద్వార తార కావహ స్థగిత తరచితరత్న వ జ్రంబు హృష్ట తుఖ్కార? హేసార వేడితంబు కరటి కటనిర్లళద్దాన గంధిలంబు ప్రస్తుతింపఁగఁ దగదె వైభవకృతద్యు ఘట్టనం బైన...' 599772 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>40 తే బాల భాగవతము వరణశృంగస్థల ద్వార తార కావహ స్థగిత తరచితరత్న వ జ్రంబు హృష్ట తుఖ్కార? హేసార వేడితంబు కరటి కటనిర్లళద్దాన గంధిలంబు ప్రస్తుతింపఁగఁ దగదె వైభవకృతద్యు ఘట్టనం బైన ద్వారకాపట్టణంబు || వ అందు కం॥ లీలావనముల హాటక జాలాంతస్థలుల రత్న సౌధంబుల పై హేలావతుల రతుల చేలించుచు నుండె శౌరి తేజం బలర ॥ కం॥ అనుటయు సూతుని శౌనక ముని యిట్లను మాతృగర్భముననుండిన బా లుని హరి యే క్రియఁ గా చెను వినఁజేయుము కృపఁ దదీయవృత్తం బెల్లక్ ॥ తే! అనుటయును సూతుఁ డిట్లను విను మునీంద్ర యుత్తరాగర్భమున నిల్చియున్న శిశువు దశమమాసంబువచ్చిన శ్రేణి శిఖ జనితసంతాపుఁ డగుచు నిట్లని తలంచె పరీక్షిత్తుని జన న ము 72 78 74 75 శా॥ సంతాపం బొనరింపఁజొచ్చె, విశిఖజ్వాలల్ మొఱల్ పెట్ట, యే సంతర్గర్భగుఁడ సమర్ధతయు లే దాప్తుల్ సుభ ద్రాదు లి క్కాంతా గర్భము చ క్రి గాచె నని పల్కర్ విందు, నచ్చ క్రి యు జెంతం జేరఁడు నిల్వ నెట్టిగతి, యోజింపంగఁ గా దియ్యేడ॥ 76<noinclude><references/></noinclude> 134jh8yotpstfj7xhyn5x0gmtayidyi 104 241482 599773 2026-10-31T10:18:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము 41 ఉ॥ గర్భగతుండు నొచ్చికొని గ్రక్కున నిర్గతిలేక చిక్కినకా గర్భిణికి విపత్తి మును గల్గుట సిద్ధము గావున మనో దుర్భరమైనయట్టిదశ ' (దోపక) యుండగ నన్ను నెంతయుజ్" నిర...' 599773 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము 41 ఉ॥ గర్భగతుండు నొచ్చికొని గ్రక్కున నిర్గతిలేక చిక్కినకా గర్భిణికి విపత్తి మును గల్గుట సిద్ధము గావున మనో దుర్భరమైనయట్టిదశ ' (దోపక) యుండగ నన్ను నెంతయుజ్" నిర్భయుఁ జేయఁబూని హరి నిల్వతో, కరుణాగుణాఢ్యుఁడై 77 మ॥ అని ' (యిట్లేడ్చుచు) గర్భ బాలకుఁడు కృష్ణా ! యెట్లు రక్షించెదో యనుచుండంగఁ దదగ్రసీమ హరి నీలాంభోధర శ్యామలుం డును బీతాంబరుఁడు గదోజ్వలకరుండు గుండలాలంకృతుం డును సంగుష్టకమాత్ర దేహుఁడును నై నూత్న ప్రభన్ నిల్చుచున్ 878 కంగన ద్రిప్పుచు నదరులు మైఁ బొందవునట్టి యశ్వత్థామ ప్రదరంబు నీఱుసేయుచు ముద మొసగె బాలకునకు మోహనలీల !! 79 ఉ॥బాలుఁడు నీతఁ డెవ్వఁడు కృపాలుఁడు నాభయ మెల్లఁ బాపియా భీలతరద్విజాస్త్రశిఖి 'పెం పణగించె, నితండ శౌరి గా బోలుఁ దదన్యుఁ డిట్లబలఁ బ్రోవగ నేర్చునె యంచుఁ జూడగా నాలలితాంగుఁడైన దనుజారి తిరోహితుఁ డయ్యె నయ్యేడన్ 80 ఆ॥ అంత ను త్తరయు మహార్హలగ్నంబున విష్ణుభ క్తియు క్తి వినుత పాత్రు విమలకమలనేత్రు విఖ్యాత చారిత్రుఁ బుత్రుఁ గనియెఁ బాండుపుత్రు లలర ఆ సమయంబున, 1. (...) 2. (a); యార్పుచ్చుచు, 8 81<noinclude><references/></noinclude> j3wqidszbgjzv8f7a8uy7e8x0s6vqwo 104 241483 599774 2026-10-31T10:18:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '42 బాల భాగవతము సీ॥ హర్షంబు మీ రంగ నను జన మేతుఁడై ధర్మాత్మజుఁడు యథోక్త క్రమమున భూమిసురులకు గోభూతిలకనకాది దానంబు లిచ్చి యుత్సవ మొనర్చి కార్తాంతికులఁ బిల్చి ' (కడగ)ఁ జాత్రునిక...' 599774 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>42 బాల భాగవతము సీ॥ హర్షంబు మీ రంగ నను జన మేతుఁడై ధర్మాత్మజుఁడు యథోక్త క్రమమున భూమిసురులకు గోభూతిలకనకాది దానంబు లిచ్చి యుత్సవ మొనర్చి కార్తాంతికులఁ బిల్చి ' (కడగ)ఁ జాత్రునికి గ్ర హానుకూల్యస్ఫూర్తి యడుగ, వార లోదేవ! యితఁడు వంశోద్ధారకుండగు నాదిరాజన్యుల నవమళించు తే॥ జనులఁ బాలించుఁ దుది నొక్క మునికుమారు శాపభయమునఁ దద్దయు, జూడఁ దెలిసి గంగఁ బ్రాయోపవిష్టుఁడై కమలనాభుఁ గలయు నని జాతకం బెల్లం బలికి వెఱఁగి!! "తే కు నీటి తుండగు విష్ణుఁ గోరి జగము నందు, గలయం బరీక్షించు నట్టికతన చెలఁగి పెద్దలు తను బరీక్షి "త్తటంచుఁ బలుక సభివృద్ధిఁ బొందె నబ్బాలకుండు ॥ 82 83 వ॥ ధర్మపుత్రుండును దొల్లి మరుత్తుం డుత్తరదిగ్భాగంబున నిక్షేపించిన ధనకనకపాత్రాదికంబులు చెప్పించి జన్మంబులు సేయుచుం బ్రజాపాలనంబు సేయుచుండె. సీ। అంతట మునితీర్థయాత్రకై చనిన య వ్విదురుండు విజ్ఞానవినుతుఁడై న 1. కణక. 84<noinclude><references/></noinclude> 3k8gndhcqfaxmz1w2bnuemqz5u5t6e0 104 241484 599775 2026-10-31T10:18:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము మైత్రేయువలన నిర్మలభ క్తి యుక్తుఁడై కర్మయోగాదిసంగతులు తెలిసి హస్తినపురమున కరుదెంచుటయు ధర్మ పుత్రుండు మజ్జనభోజనాది సత్కుృతుల్ సేయించి, సముచితాసనముస ముని...' 599775 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము మైత్రేయువలన నిర్మలభ క్తి యుక్తుఁడై కర్మయోగాదిసంగతులు తెలిసి హస్తినపురమున కరుదెంచుటయు ధర్మ పుత్రుండు మజ్జనభోజనాది సత్కుృతుల్ సేయించి, సముచితాసనముస మునిచి తా నతనితో వినయ మలర ! 1 విూరింత కాలంబు నవని విద నెట్టితీర్థముల్ జూచితి రింపు మీర వాసు దేవునికల్యాణవార్త లేమి యైన నెఱుఁగుదురే, యని యడుగుటయును a 48 85 వ॥ విదురుండును దీర్థయాత్రావృత్తాంతం బంతయు నెఱింగించి యదునాశంబు దా నెఱింగియు, ధర్మరాజు శోకాకులుం డగుననియుం దాను శూద్రుండు గావున శిష్టనిధనంబుఁ జెప్ప యుక్తంబు గాదనియునుం జెప్పండయ్యె. ధర్మపుత్రుండును బౌత్రుని బెనుచుచు ముద్దుసేయుచుం బెద్దకాలంబు సుఖంబున నుండె నంత, సీ|| ధర్మమార్గప్రవృత్తికదర్థ ' మర్థ కా మాతురశలభ సంఘాతదీప కళిక, మోక్షవిఘాతకారణంబు, నృశంస తానిదానం, బసత్య ప్రలాప గురుమూర్తి, పరహితపరిహార ' (కర్త) దు రాచారవితతీ ' (శుద్ధాంత), మఖిల ' (దుర్గుణాం జనటి దుష్టచారతమిస్ర మార్యచరిత్రనిందాలవాల, 86 1. మార్గ ప్రవృత్త కరత్వ2. కత్వ, 3. సిద్ధాంత. 4. దుర్గణాం<noinclude><references/></noinclude> eianubui2gmvq8mawr9w8lm0c7qotb0 104 241485 599776 2026-10-31T10:18:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '44 బాల భాగవతము తే! మాగ్రహద్వేషలోభమోహాదివస్తు పణ్యవీధి, నిశిష్టవిభ్రాంతిఘుటిక సకలదోషాకరంబు, సంచలితనుజన హృదయజాలంబు కలికాల మేఁగుదెంచె ధృతరాష్ట్ర నిర్గమ న ము కం॥ వితతంబగు దత...' 599776 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>44 బాల భాగవతము తే! మాగ్రహద్వేషలోభమోహాదివస్తు పణ్యవీధి, నిశిష్టవిభ్రాంతిఘుటిక సకలదోషాకరంబు, సంచలితనుజన హృదయజాలంబు కలికాల మేఁగుదెంచె ధృతరాష్ట్ర నిర్గమ న ము కం॥ వితతంబగు దత్కాలా గతిఁ గనుగొని విదురుఁ డాత్మగతమునఁ జింతా గతుఁడై వని కేఁగెడుమతి ధృతరాష్ట్రునితోడ నొంటిఁ దెలుపఁగఁ దొణఁగెలు కం॥ కొడుకుల నూర్వుర ననిలో నడచిన పాండవులె యిటుల నన్నం బిడగా గుడుచుంజుట్టమ నని యి క్కడనుండగఁ దగునె నీకుఁ గౌరవనాథా అదియునుంగాక, కం॥ ఇడుములఁ బెట్టిరి నీసుతు లెడపక పుట్టినది మొదలు నిప్పాండవులతో నొడువగ వచ్చునె యది యి ప్పుడు వారలతోడిపొందు పొసగునె నీకు 40 87 88 89 90 ఉ॥ ఇచ్చట నుండగా మిగులు హీనత దోచుఁ గురుక్షేతీంద్ర ! నీ సచ్చరితాను రూపముగ జక్కనఁ గానల కేఁగి యచ్చట మచ్చికఁ పుణ్యతీర్థముల మానస మెంతయు సంతసిల్లగా నొచ్చెములేని సత్పథము నొంద గణంగుట యుక్తమిత్తఱి ॥ 91<noinclude><references/></noinclude> irqip5qt3y9avuv2mh8pehvl68hbkh8 104 241486 599777 2026-10-31T10:18:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము తే॥ అనుచు విదురుండు బోధించి యాడుటయును వినుచు ధృతరాష్ట్రుఁ డాత్మ భావించి రోసి విపినమున కేఁX కట్టి విదురుఁ గూడి కణఁక గాంధారియును దోడఁ గదలఁ బూనె ॥ 45 92 వ॥ ఇట్లు క...' 599777 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము తే॥ అనుచు విదురుండు బోధించి యాడుటయును వినుచు ధృతరాష్ట్రుఁ డాత్మ భావించి రోసి విపినమున కేఁX కట్టి విదురుఁ గూడి కణఁక గాంధారియును దోడఁ గదలఁ బూనె ॥ 45 92 వ॥ ఇట్లు కదలిన గాంధారీధృతరాష్ట్రులం దోడ్కొని విదురుండు వనంబున కరిగిన నమ్మరునాటి ప్రభాతంబున, కం॥ వరకీర్తి ధర్మతనయుఁడు విరచితనియత ప్రభాతవిధియై భక్తి గురుభ వనమునకు వందన పరుఁడై నిత్యంబు వచ్చుభంగీ వచ్చేశా 98 94 వ॥ వచ్చి గాంధారీ ధృతరాష్ట్రులఁ గానక యచ్చట గూర్చున్న నడిగిన, 95 ఉ॥ నిన్నటిమాపు పెద్ద ధరణీపతియుక్తా విదురుండు మంతనం బున్న తెఱంగుకాని, మఱి యొండెఱుఁగళ్, ధృతరాష్ట్ర భూవరుం డిన్నినాళ్ళభంగి నను నేమియుఁ బ్రశ్న ముసేయఁ దీనిశ నన్నును మోసబుచ్చి చని నారని భేదము నొందె నాతఁడు ॥ 96 వ॥ ధర్మవుత్రుండును వెచ్చ సూర్చుచుం జింతాభరాక్రాంతుం డై యుండె నంత, సీ॥ తన X జూలి తనయూర్త ్వపుండ్ర సంతతి చెలంగ తనచిత్తశుద్ధికి నెనవచ్చుపటికంపు జపనూత్రం మొక కేలఁ జాల మెఱయ తనతపో ఒగ్ని జ్వాలలనజాలి యవటు భా గంబునఁ గెంజడల్ గడు నటింప 97<noinclude><references/></noinclude> 63nxrfn082139zaxx73rygxp8adey9e 104 241487 599778 2026-10-31T10:18:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '46 బాల భాగవతము తనదువాజ్మాధుర్యమును బోలు వల్లకీ రవము తత్రత్యుల '(మివుల)ఁ దనుస తే॥ తనదు సద్ధర్మలతికనాఁ దనరు యజ్ఞ సూత్రము నురస్థలంబున సొబగుఁజూప దండకుండీమృగాజినధారియైన నారదు...' 599778 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>46 బాల భాగవతము తనదువాజ్మాధుర్యమును బోలు వల్లకీ రవము తత్రత్యుల '(మివుల)ఁ దనుస తే॥ తనదు సద్ధర్మలతికనాఁ దనరు యజ్ఞ సూత్రము నురస్థలంబున సొబగుఁజూప దండకుండీమృగాజినధారియైన నారదుఁడు వచ్చి విద్యావిశారదుండు | కం॥ వచ్చిననారదుఁ గనుఁగొని యచ్చెరువడి ధర్మపుత్రుఁ డౌనతుఁ డగుచులే దచ్చరణములకుఁ బూజన మిచ్చి సుఖాసీను జేసి యిట్లని పలికెళా ॥ 98 99 మ॥ అనఘా మా పెదతండ్రియైనధృత రాష్ట్రాధీశుఁడు దత్కులాం గనయుజ్" మాపినతండ్రి యవ్విదురుఁడు గారుణ్యలక్ష్మీనిధుల్ చనినా రెచ్చటికో వినంబడదు తచ్చారిత్ర మీ వన్నియు గనుసర్వజ్ఞుఁడ విట్టి మమ్ము దెలుపంగా నర్థిఁబ్రార్థించేద” | 100 వ॥ అనుటయు నారదుండు విశ్వం బీశ్వరాయత్తం బగుటయును, దేహికి సుఖదుఃఖానుభవంబునందు స్వాతంత్ర్యంబు లేదనియును, సంయోగవియోగంబులు కర్మజంబులనియునుం దెలిపి యిట్లనియె. 101 ఆర్ ఎంతకాల ముండు నిద్ధాత్రిపై ఁ గృష్ణుఁ తదనుక నుండు డరసి మీరు నంతమీదఁ గాల మతిదుష్ట మగునట్టి కాల మేరికైనఁ గడవ వశమె ॥ వ అని మఱియు నిట్లనియె. 1. (…). 102 108<noinclude><references/></noinclude> qf53wbuqk9rmbkkt2ao4hy5flywvcih 104 241488 599779 2026-10-31T10:19:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము సీ॥ పృధివీశ ! యిక దాప నేల యాధృతరాష్ట్రు వృత్తాంత మంతయుఁ జిత్తగింపు హిమళై లదక్షిణాశ్రమభూమి సప్తర్షి వరులకై సప్తప్రవాహయైన జాహ్నవీతటమున సముచితానుష్ఠాన శాలి...' 599779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము సీ॥ పృధివీశ ! యిక దాప నేల యాధృతరాష్ట్రు వృత్తాంత మంతయుఁ జిత్తగింపు హిమళై లదక్షిణాశ్రమభూమి సప్తర్షి వరులకై సప్తప్రవాహయైన జాహ్నవీతటమున సముచితానుష్ఠాన శాలియై కౌరవజన విభుండు ధారణాయోగంబు దాల్చి గుణంలో భ మును నింద్రియాషేపమును నణంచి తే॥ యోగముత్తాత్ముఁడగు నంత కొసర నతని దేవశిఖ చుట్టుకొనినఁ దత్పత్నియైన యట్టి గాంధారియును భర్త ననుగమించే విదురుఁడును దీర్ఘయాత్రకై కదలి చనియె॥ కం॥ అనిచెప్పి యమ్మునీంద్రుఁడు తనవలసినయట్లు చనియె ధర్మతనూజుం డును వారల కుచితములగు పనులన్నియుఁ జేసె ననుజపరివృతుఁడగుచుకోi 47 10% 105 అంత నొక్కనాడు పాండవాగ్రజుండు పరిసర గతుండగు పవనతనయు నవలోకించి యిట్లనియె. సీ|| ఆచారగతి జౌక యయ్యె విప్రులయందుఁ గ్రయవిక్రయాదులఁ గల్ల లొదవె కొడుకులు దండ్రులఁ జెడనాడఁ జొచ్చిరి మగువలు పతులకు మారుపడిరి గురుపరిచర్యమైఁ గొల్వరు శిష్యులు హెచ్చుఁ గుందులు లేక యేకమయ్యే 106<noinclude><references/></noinclude> nt2r6jpuw72uo4989jirh3i77prnr6o 104 241489 599780 2026-10-31T10:19:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '49 బాల భాగవతము అన్యాయమున రాజు లర్థంబు గొనఁబూని రాధ్యులు లోభయుక్తాత్ము లై రి ఆ వర్షములకుఁ దఱి నవగ్రహంబులు పుట్టె సస్యములకుఁ బంట జూడ దఱిగె మలినవృత్తి యైన కలియుగ వేళ పై కొనగఁ...' 599780 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>49 బాల భాగవతము అన్యాయమున రాజు లర్థంబు గొనఁబూని రాధ్యులు లోభయుక్తాత్ము లై రి ఆ వర్షములకుఁ దఱి నవగ్రహంబులు పుట్టె సస్యములకుఁ బంట జూడ దఱిగె మలినవృత్తి యైన కలియుగ వేళ పై కొనగఁ బోలు నిప్పు డనిలతనయ ॥ కృష్ణావతార 107 రవి స న ము కం॥ ఏడు నెలలయ్యేఁ గృష్ణుని జూడంగాఁ బార్డుఁ డేఁగి చోద్యము మఱలం జూడక పోయెను యదువులు జాడయునుం దెలియ దేమి చందం బగునో అదియునుగాక, ఇచ్చట గ్రంథపాతము. తేరఁ చెరువునఁ దాకిరి చోరభటులు వారి వారించుపనికిఁ బెంపారునాదు ధను వసాధ్యత నొందె నేమని వచింతు కం॥ మున్ని టివే ధనుశరములు మున్ని టివె రథాశ్వములును మున్ని టిదె మతి మున్నీటివాడనై యే నివి యన్నియు వృధ యయ్యె నిపుడు హరికృపలేమి ॥ 108 109 110 వ అని యివ్విధంబున నర్జునుండు కృష్ణుని వృత్తాంతంబు ధర్మరాజున కెఱింగించి కృష్ణాపదిష్ట గీతారహస్యంబులు మనంబునకుం<noinclude><references/></noinclude> 5i0ps6c6y7lp9qa22tnh2mwg4w8hmrm 104 241490 599781 2026-10-31T10:19:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము 49 దెచ్చుకొని శోకం బుడిగియుంచి నంత గుంతియుఁ గృష్ణార్పిత చిత్త యగుచు యోగముక్తాత్మయయ్యె, కృష్ణుండు విజయంబుఁ జేసిన దివ సంబునం కలియుగంబు బ్రవేశించెం గావునఁ దద...' 599781 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము 49 దెచ్చుకొని శోకం బుడిగియుంచి నంత గుంతియుఁ గృష్ణార్పిత చిత్త యగుచు యోగముక్తాత్మయయ్యె, కృష్ణుండు విజయంబుఁ జేసిన దివ సంబునం కలియుగంబు బ్రవేశించెం గావునఁ దదీయ ప్రకారంబుఁ గనుంగొని, పాండవమహా ప్రస్థానము సీ॥ ధర్మజుం డభీమన్యు తనయుఁ బరీక్షిత్తు గరిపురిఁ బట్టంబు గట్టి యతని కఖిలవస్తువులు సమర్పించి, యనిరుద్ధ నందనుఁడగు వజ్రనాము మధురం జక్కంగ నిల్పి, ప్రాజాపత్యమను నిష్టి గావించి, యగు గారవమునఁ దనయందె యారోపితంబులు గాఁ జేసి చరియించుచు విముక్త సరణిం జనియె తే॥ అంత భీమాదులును ద్రుపదాత్మజయును జ్ఞానులై పుణ్యలోకవిశ్రాంతులై 8 విదురుఁడు ప్రభాసమనుతీర్థపదమునందు ముక్తుఁడై ధర్మపతిరూపమునఁ జెలం గె ॥ కం॥ ఈ పాండవప్రయాణము 'నేపుణ్యుఁడు చదువు విను మ హేచ్ఛత నతఁడా 'తాపములఁ బాసి విజ్ఞా నోపేతుం డగుచు శుభము నొందు వేగ౯ || 111 112 118 వ॥ అని పలికి సూతుండు ప్రస్తుతంబైన పరమభాగ వతుండగు పరీక్షి తం చారిత్రంబు వివరించెద నని యిట్లనియె. 7 114<noinclude><references/></noinclude> 2bbdndnb92hdvo9tmoroohfc729ej33 104 241491 599782 2026-10-31T10:19:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '50 బాల భాగవతము పరిక్షిత్తు దిగ్విజ య ము సీ॥ ఆపరీక్షిత్తు సింహాసనస్థుండయి ధర నేలుచుండి యుత్తరునిపుత్రి యగు నిరావతిఁ బెండ్లియై తగ జనమేజ యాదిపుత్ర చతుష్టయంబుఁ బడసి జాహ్న వీ...' 599782 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>50 బాల భాగవతము పరిక్షిత్తు దిగ్విజ య ము సీ॥ ఆపరీక్షిత్తు సింహాసనస్థుండయి ధర నేలుచుండి యుత్తరునిపుత్రి యగు నిరావతిఁ బెండ్లియై తగ జనమేజ యాదిపుత్ర చతుష్టయంబుఁ బడసి జాహ్న వీటిఁ గృపాచార్యు నాచార్య నమర మూడశ్వమేధము లొనర్చి సకలదిక్కులు గెల్చు సమయంబునందు గో మిధునంబుఁ దన్నుచు మెఱయుచున్న తే! శూద్రవిభుచిహ్ను ఁడగు కలిం జూచి నిగ్ర హించె నన విని యద్భుతోపేతులగుచు శౌనకాదులు రోమహర్షణతనూజుఁ బలికి రిట్లని వినయసంభ్రమము సెలఁగ ॥ తే సూత యెబ్భంగిఁ గలిరాజుఁ జూచి నిగ్ర హించెఁ దెలిసి పరీక్షిన్మహీవరుండు తెలియఁబల్కుము విష్ణుదాసులచరిత్ర మనుపమం బెంతవిన్నను దనివి కలదె|| ఉ॥ నానిని సూతుఁ డిట్లను ధనంజయపౌత్రుఁడు దిగ్ధయంబు నావృతుఁడై యొనర్చి, నరసాయకు లెల్లఁ గరంబు లిచ్చుచుకో సేవలుసేయఁ ద్రిమ్మరుచుఁ జెల్వముమించు సరస్వతీనదీ బ్ర బాధసమగ్రత వచ్చి యచ్చట౯ I పావన తీర భూమికిఁ గోరూపముతో దగ్గఁ గ న్నీ కొలుకుచునున్న ధారుణిక్ ఘనవృషభా కారమున నొంటిపద మా ధారంబుగనున్న యట్టి ధర్మువుఁ గనియె 115 116 117 118<noinclude><references/></noinclude> ebh9n46j97j6vr3h8998eftqgjziqbv 104 241492 599783 2026-10-31T10:19:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము 51 వ ఆ సమయంబున నప్పరీక్షిత్తు వినుచుండ ధర్మ దేవుండు భూదేవి కిట్లనియె. 119 మ ॥ జననీ! యశ్రులు రాల్చె దేమిటికిఁ గంస ద్వేషి లేడయ్యెగా యనియో, నిర్దయు లేలుకొందు రనియో...' 599783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము 51 వ ఆ సమయంబున నప్పరీక్షిత్తు వినుచుండ ధర్మ దేవుండు భూదేవి కిట్లనియె. 119 మ ॥ జననీ! యశ్రులు రాల్చె దేమిటికిఁ గంస ద్వేషి లేడయ్యెగా యనియో, నిర్దయు లేలుకొందు రనియో యన్యాయముల్ హెచ్చుఁ, బొ మ్మనియో, సభ్యుల కింపు లేదని, మేలై యింతకాలంబు దు ర్జనసంహారి మురారి నిన్ను గరుణ రక్షించెఁగా యెంతయున్ 120 చం॥ అనుటయు భూమి యిట్లను మహాజన సన్నుత ధర్మదేవ ! కృ ష్ణునిదయ నింతకాలమును సుస్థిర నైతిఁ దదీయదివ్యప ద్వనజయుగంబు సోఁకర ధృవంబుగ సస్యసముచ్చయం బన దనువున రోమహర్షణము దాల్తు ననారత ' (ముకొ ముదంబునక్")181 ఉ॥ ఎవ్వని పాదతీర్థమున కిందుకళానుకుటుండు మోచు వాఁ డెవ్వని నామసార మచలేంద్ర తనూజ యెఱుంగు నెన్న గా నెవ్వఁడు మోడులక్ష్మీకిఁ బరేశ్వరుఁ డట్టి దయాసమన్వితుం డన్వసు దేవపుత్రుఁ డెడయైనకతంబున దుఃఖమొందెద" | వ మఱియును, కం॥ నీకును నాకును గోద్విజ లోకమునకు దేవతలకు, లోలాత్ములచే నా కులపా టొదవెడు నిక నీకలికాలమున ననుచు నివ్వగ పొదవె 1 నాల్గుపదములు మోపి యిన్నాళ్ళు వేడ్క నెగడఁ జరియించుచుండెడు నీవు నాకట కలుషతి వంకరణ మొక్క టియ మోపి యుండఁ గణగితి వింక నెట్లోర్వవచ్చు. 1. కుజౌ ముకో దయ బునక్". 122 128 124<noinclude><references/></noinclude> r0uusdes0cne1rszsl85ds27pcdvfah 104 241493 599784 2026-10-31T10:19:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '52 వన్డే అని యిట్లు భాషించుచు గోవృషభరూపంబుల నున్న ధరణీ ధర్మదేవతల శూద్ర ప్రభులక్షణలక్షి తుండగు కలిరాజు డగ్గరి యకారణ కోపాటోపంబున ధరణిపయింబడఁదన్ని నం దృణక బళంబులు వదలి హంభా...' 599784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>52 వన్డే అని యిట్లు భాషించుచు గోవృషభరూపంబుల నున్న ధరణీ ధర్మదేవతల శూద్ర ప్రభులక్షణలక్షి తుండగు కలిరాజు డగ్గరి యకారణ కోపాటోపంబున ధరణిపయింబడఁదన్ని నం దృణక బళంబులు వదలి హంభా రావంబులు సేయు నగ్లోమిధునంబుం జూచి కనక రథమధ్య గతుండగు పరీక్షిత్తు దయాళుండై శూద్రాదిలక్షణుం జూచి కనలి శరాసనంబు సశరంబు సేయుచు నిట్లనియె. కలిగర్వహరణము కం! కారణములేక మద మే పారగ గోమిథునముఁ బదాహుతులు వడికొ ౬౬ ధారుణి పై ఁ బడఁ గొట్టితి వౌరా ! నీ గర్వమెల్ల నణఁ చేదఁ గుజనా ॥ 125 126 మ॥ అని యాధర్మువుఁ జూచి యిట్లను మహాత్మా! మిమొగికాదన్ని గూ ల్చిన వీని౯ వధియింతు నిచ్చటనే, మీ చిత్తంబులో నున్న యీ వనట ల్మాన్చిద, నిన్ను నాల్గడుగులు వర్తిల్లగాఁ జేసెద 13 వనజా తాటుమఱందిపౌత్రుఁడను నక్షా వర్ణించి వీక్షించుమా॥ 127 తే అనుచు గోరూపముననున్న యవనిఁ గాంచి తల్లి ! నీ కింత మంది నేలఁ దల్లడంబు చోద్యముగ వీని దండింతుఁ జూడు మనుచు కెలన నసిపుత్రి ఝళిపించి కినుకఁ జూప ॥ 128 చం॥ కలియును రాజచిహ్నములు గ్రక్కున మాని భయోపతాప దు ర్బలుఁడయి తత్పదాబ్జములపై నిజహన్తముఁ జేర్చి, దేవ! నీ లలితకృపాణపుత్రి కధళద్ధళితంబగుచున్న యంతలోఁ జలమరియు ఝలఝుళిత సఁగతమయ్యె మదీయచి త్తముని 129<noinclude><references/></noinclude> 410smdk5em7jydln6johasqjzep0kv0 104 241494 599785 2026-10-31T10:19:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము చం॥ అనుటయు నుత్తరాతనయుఁ డావృషలాధిపుఁ బోలఁ జూచి యి ట్లను సహహ! దురాత్మక, నిజాంగమదంబునఁ జేసి గోవులక్ గనలి యకారణంబె పదఘట్టన నొంచితి, వయ్యదూ త్తమా ర్జును లెడయైన...' 599785 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము చం॥ అనుటయు నుత్తరాతనయుఁ డావృషలాధిపుఁ బోలఁ జూచి యి ట్లను సహహ! దురాత్మక, నిజాంగమదంబునఁ జేసి గోవులక్ గనలి యకారణంబె పదఘట్టన నొంచితి, వయ్యదూ త్తమా ర్జును లెడయైనఁ దత్క రుణ సోఁకిన న న్నెదలోఁ దలంపవే ॥ కం॥ కావున దండ్యుఁడవగు నిను బోవిడువ నయుక్త మనిన, ' (భూపాలుని) ను ద్భావితభయుఁడగు కలి, యా సావికిఁ దగువాక్యములఁ బ్రసన్నుని జేసె ఇట్లు ప్రసన్నుని 'జేసి, తే॥ శుభగుణాకర నాకుండఁ జోటు కరుణ సేసి రక్షింపవలయు నా శ్రీ తశరణ్య యనుచుఁ బ్రార్థింప నభిమన్యు తనయుఁ డాగ్ర హంబు కొంత విసర్జించి యతనిఁ జూచి ॥ తే! పాన, మింతులు, జూదంబు, ప్రాణివధయు నను చతుస్థానములు నసత్యంబు, మదము, కామ హింసలు, వైర సంగతియుఁ గాగ నైదుచోట్లును నిలయంబులని విధించి కం॥ ఇతర స్థలములఁ గన నీ స్థితిఁ గాంచిన నిగ్రహింతు సిద్ధం బని యా క్షితిపతి, ప్రణీతుండగు న- ద్భుతగతిఁ Xలిరాజు నపుడు పొమ్మని యని ఫె! 58 130 181 182 138 184 185 వ ఇట్లు కలిని గ్రహంబు సేసి ధర్మదేవతను సత్యశౌచదయా తినంబులను నాల్గుపాదంబులు నుద్ధరించి మేదినికి మోదంబు సంపాదించి 1. భూపాల.<noinclude><references/></noinclude> 5fkh8cyi8kyquon8wy1wbhbgew6eqtl 104 241495 599786 2026-10-31T10:20:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '54 బాలభాగవతము మఱలి హస్తినపురంబునకు వచ్చి రాజ్యంబు సేయుచుండి శృంగిముని శాపంబు నొంది గంగాతటఁ బున నిరశన వ్రతంబుఁ గై కొని ముక్తుం డయ్యె ననుటయు, శౌనకాదిమహర్షులు రోమహర్షణిం జూ...' 599786 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>54 బాలభాగవతము మఱలి హస్తినపురంబునకు వచ్చి రాజ్యంబు సేయుచుండి శృంగిముని శాపంబు నొంది గంగాతటఁ బున నిరశన వ్రతంబుఁ గై కొని ముక్తుం డయ్యె ననుటయు, శౌనకాదిమహర్షులు రోమహర్షణిం జూచి, మహాత్మా! పరీక్షిత్కుమారుం డేమి కారణంబున శప్తుండయ్యె, సెట్లు ముక్తుండయ్యె, సవిస్తరంబుగ నానతీయవలయు నని యడిగిన సూతుండు శౌనకాదుల ని శృంగిశాపము సీ॥ ఒకనాడు వేటకై యుజ్సెహ మాత్మలో నెసఁగఁ బరీక్షిస్మహీవరుండు కొనకు నేఁగి మృగంబులు బహువిధం బులఁ ద్రుంచి దప్పిచే నలఁత నొంది యుద్ధకంబు వెదకుచు నొక్కచో యోగని మీలిత నేత్రు శనిూకనాము నొకమునిఁ గాంచి యో యుత్తమ ! జలముల దయసేయు మనుచుఁ బ్రార్థనముసేయ తే నమ్మహర్షి సమాధినుఁ డై నకతనఁ బలుకకుండినఁ జూచి యప్పార్థివుండు నతఁడు తన్నుఁ గై కొనఁడని యాత్మఁ దలచి తాపసుల కిట్టి గర్వంబు దగునె యనుచు ॥ కం ॥ ఒక మృత సర్వముఁ దన విం టికొప్పున" దెచ్చి యమ్ముని ప్ర భుగళపీ ఠిక నిడి చనినం దత్పు 186 137 త్రకుఁ డనఘుఁడు శృంగి యపుడె తద్విధ మెల్లగా ॥ 188 3<noinclude><references/></noinclude> 2qc7wk1j0z0zjaz15kgn5nrq2p7y78z 104 241496 599787 2026-10-31T10:20:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము । మునికుమారులచేత వినీ యచ్చటికి వచ్చి తండ్రిఁ గగ్గోని విషాదంబు నొంది తపసుల నిట్లు బాధలఁ బెట్టు రాజులు గిలిగిరే మున్ను భూతలమునందు శౌరి వోవుటకదా సాధుల వధియి...' 599787 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము । మునికుమారులచేత వినీ యచ్చటికి వచ్చి తండ్రిఁ గగ్గోని విషాదంబు నొంది తపసుల నిట్లు బాధలఁ బెట్టు రాజులు గిలిగిరే మున్ను భూతలమునందు శౌరి వోవుటకదా సాధుల వధియింప దొణఁగిరి మత్తులై దుష్టజనులు సృపకీట మిబ్బంగి వివరీత మొనరింప నేమైన మనవంక నెగ్గు గలదె నే! ధ్యాసనిశ్చలుఁడై న మాతండ్రి మెడను చెల్లగే మృతసర్పంబుఁ జేర్చినాడు. ఖలుని నిప్పుడే శపియింతుఁగాక యనుచు కౌశికీనది కేఁగి వేగంబు గదుర ॥ 55 139 ప ఆచమనం బొనరించి కరంబుల జలంబులు బూని రోషారుణ నేత్రుఁ డగుచు నుచ్చైస్స్వనంబున, చ|| తనతను గర్వ దుర్విహిత తామసవృత్తి నకారణంబె నా జనకంఠసీమ మృతసర్పముఁ బెట్టిన దుర్విచారుఁ డ వ్వసబదళా శంకరు అవశ్యము కావలియున్న నైన న త్యను:సమతతకోరగ విపాహుతి నేడవనాటి కీల్గుత న 140 141 వ అని యిట్లు వాళ్యరోపాసంగియైన శృంగి శపియించి క్రమ్మర జనకు సమీపంబునకు వచ్చి, కంఠలగ్న కాకోదరక ళేబరంబుం గడకుం పబ్బుండని తత్వంబున సఖులకుఁ గుయ్యిడుచు రోదింపం దన్నాదం బున శమీరుండు సమాధి చాలించి యున్మీలితనే త్రుండై యిట్లనియె.142 చంకట కుమార ! యేల కడునార్తుఁడవయ్యెదు, నాదుకంఠ రిగ మృతసర మిట్లొసఁగు డెప్పరముం గనియో భయంబునొం<noinclude><references/></noinclude> sj0eildo40lnyocbcy6ymiux4fbraez 104 241497 599788 2026-10-31T10:20:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '56 బాల భాగవతము దకు మిక దీనికై యిటులఁ దామసవృత్తి నొనర్చినట్టి పార్టీ తకుఁ డతఁ డెవ్వఁడిందుల విధం బెఱిగింపుము నాకు నావుడున్॥ 143 వ శృంగియుం బరీక్షిత్తుసేసినవృత్తాంతంబును దా న...' 599788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>56 బాల భాగవతము దకు మిక దీనికై యిటులఁ దామసవృత్తి నొనర్చినట్టి పార్టీ తకుఁ డతఁ డెవ్వఁడిందుల విధం బెఱిగింపుము నాకు నావుడున్॥ 143 వ శృంగియుం బరీక్షిత్తుసేసినవృత్తాంతంబును దా నతని శపియిం చుటయును 'దెలుపిన నతండును గంఠలగ్నంబగు సర్వశరీరంబుఁ బాఱపై చి కొడుకుతో నిట్లనియె. 144 145 మ॥ విడినాంతంబున కేఁగుదెంచి మృగయా విశ్రాంతివి శ్రాంతి చే నుపజాతాధిక తృష్ణుఁడై మనల నీరొక్కింత యర్థించిన విపులాతిథ్య మొనర్పఁగావలయు నుర్వీభర్త కనచో, శపియింపం దగునే కుమారక! తపశ్చర్యార్థ నిర్ధాశార శా॥ ద్రోణ్యస్త్రానల తాపితాంగుడయి దైత్యధ్వంసిచేత" దయా గణ్యస్ఫూర్తి సురక్షి తుండగుచు, నీమ్మోమండలం బెల్ల సా ద్గుణ్యం బొప్పగ నేలు బాలకుని నక్రూరు గులోద్ధారునికొ బుణ్యుక్ వైష్ణవు నప్పరీక్షితుని శప్తుం జేయఁగాఁ బాడియే॥ 146 కం! యదుపతీయు నరుఁడు నరిగిన పిదప దికై ్క-స '(యతఁడు) ప్రిదిలిన, ప్రజలే యదవదనొందుదురో, మన మొదవించుటగాదె యట్టి యువతాపంబుక్ ॥ 147 వ। అనుచు వగచి శమీకుండు శిష్యునిచేత నవ్విధం బెల్ల పరీక్షిత్తునకుం గెలిపిన విని పరీక్షితుండు నాత్మగతంబున, పరిక్షిత్తు ప్రాయోపవేశము చేయు చం॥ వనముల కేల యేఁగితి నవార్యపరాక్రమలీల నేఁగియుక్ వనముల `కేల బోయి విజనస్థితుఁ డమ్మునియున్న చో టికీ 1. యతండు.<noinclude><references/></noinclude> l712xwnv9pdwdgnv5xk75g4cqb84mne 104 241498 599789 2026-10-31T10:20:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము మ్మునితనయుడు శాంతరసమూర్తిని యుండగ నన్ను నేల య మ్మునితనయుండు దిట్టె నిది మోచిన ఫాలము వ్రాలశీలము చం. ఋషి తనయుండు రేగి శపియించినయందుల కేను గ్రమ్మఱ రుషితము దా...' 599789 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము మ్మునితనయుడు శాంతరసమూర్తిని యుండగ నన్ను నేల య మ్మునితనయుండు దిట్టె నిది మోచిన ఫాలము వ్రాలశీలము చం. ఋషి తనయుండు రేగి శపియించినయందుల కేను గ్రమ్మఱ రుషితము దాల్తునేని సుజను ల్మది మెచ్చరు, కావున స్మహా విషయ'(విషా) మిషగ్రసన విహ్వలతం గడ కొత్తి చిత్తముక్ హృషితముగా నొనర్తునిక నేడవ నాఁటికి విష్ణుకీర్తన 57 148 149 వ అని తలపోసి కుమారుండగు జనమేజయునకుఁ బట్టఁబుఁ గట్టి దేవభూదేవసమారాధనం బొనర్చి సర్వసంగ వర్జితుఁడై నిరశన వ్రతంబుఁ గైకొని హస్తిపురంబు 'వెలువడి, లయగ్రాహి | నగర విందుఁడగు పార్థసుతనందనుఁడు గాంచె సుర బృందసతతప్రణత నిందుధర జూటీ కందరనివాసరతిఁ గండళరుచి నందనులమోక్షములకుం దెరువు నిత్యా నంద ఫలదాయిని నమందగతి ముజ్జగము లందుఁగల ప్రౌఢశుభమందిరము నా కా ళింది చెలిక తీయ ముకుందపదపద్మమక రందరురి జహ్ను తనయుం దెలివిమీర || 6 150 151 వ ఇవ్విధంబునం బరీక్షిత్తు గంగానదికిం నీ యచ్చట దేవర్షిగణపరి వేష్టితుండై ప్రాయోపవిష్టుండయ్యె, నయ్యెడ సమంద దుందుభిధ్వానంబు సందడించే; సురతరువర్ణ కుసుమంబులు గురిసి నప్పు డయ్యభిమన్యు నందనుండు కశ్యపాత్రివశిష్ఠ గౌతమకలశసంభవాదులు నవ లోకించి యిట్లనియె. 1. మిషా. 8 152<noinclude><references/></noinclude> t1d7dznbrr9y869jefyto67ihvzj6fj 104 241499 599790 2026-10-31T10:20:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '58 బాలభాగవతము కం! ఏడుదినములనె మోక్షము జూడకుఁ జనునట్టి విధము చర్చించి వేడుకఁ బలుకుం డిందఱుఁ బ్రోడలు శిక్షకులు సకలభువనస్థులకు ॥ 158 వ॥ అని విష్ణుక థాశ్రవణతత్పరుడై యడుగుసమయంబ...' 599790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>58 బాలభాగవతము కం! ఏడుదినములనె మోక్షము జూడకుఁ జనునట్టి విధము చర్చించి వేడుకఁ బలుకుం డిందఱుఁ బ్రోడలు శిక్షకులు సకలభువనస్థులకు ॥ 158 వ॥ అని విష్ణుక థాశ్రవణతత్పరుడై యడుగుసమయంబున, 154 శుకయోగి సందర్శనము మ॥ ప్రకటజ్ఞానకళావి వేచితపరబ్రహ్మామృతాస్వాదనో త్సుక తావిస్మృత సర్వకృత్యుఁ డతులాస్తోక ప్రభావోన్నతుం డకలంకాకృతి దిక్పటీకుఁ డవధూతాధ్యక్షుఁ డై నట్టి శ్రీ శుకయోగీంద్రుఁడువచ్చె నచ్చట మహర్షుల్ హర్షులై చూడఁగన్ | 15 5 తే॥ వచ్చి నిల్చిన యా యోగివర్యుఁ గాంచి వందనం బాచరించి భూవల్లభుండు సముచితా సనమున నిల్వ సన్ను తించి తనదువృత్తాంత మతని కంతయును దెలిపి॥ వ॥ కృతాంజలియై యిట్లనియె. పరిక్షిత్తు శుకయోగిని ప్రశ్నించుట సీ॥ అవధూతిచంద్ర ! నీ యంఫ్రిద్వయీ రేణు కణములు మోకైకకార ణంబు లాత పాహతునకు నమృతవృష్టియుఁ బోలెఁ గలిగె నాకిపుడు నీ లలితగోష్ఠి అపవర్గలక్ష్మీ సప్తాహంబులందె సా ధించెద ననుచు దీవించె బుద్ధి యదియును నాకు సాధ్యంబగు ని గాకున్న నిను జూడఁ గలుగు పెట్టు 156 157<noinclude><references/></noinclude> orzhefjm57hpp6azce90diig90braks 104 241500 599791 2026-10-31T10:20:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము తే॥ లేవిధంబున సుగతికి నేఁగఁ గలుగు నవనిపై నావుఁబిదికినయంతితడ వె కాని యొకచోట నిల్వని ఘనచరిత్ర కరుణనేయుము నామీఁద గారవముగ 59 158 విను వ॥ అని యివ్విధంబున సూతుండు శ...' 599791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము తే॥ లేవిధంబున సుగతికి నేఁగఁ గలుగు నవనిపై నావుఁబిదికినయంతితడ వె కాని యొకచోట నిల్వని ఘనచరిత్ర కరుణనేయుము నామీఁద గారవముగ 59 158 విను వ॥ అని యివ్విధంబున సూతుండు శౌనకాది మునులకుఁ బ్రథమ స్కంధక భావి శేషంబులు వివరించి యనంతర క థావి శేషఁ బులు మనియె నట్లు ప్రార్థించినం బ్రాయోపవ్రతశీలుండగు పరీక్షిన్నరపాలునకు నాగర్భవై ష్ణవధర్మానురాగియగు శుకయోగి యిట్లనియె. తే! జనవరోత్తమ నీ ప్రశ్న మనుపమంబు కోర్కు లెడసేసి మోక్షంబుఁ గోరుకతన మోక్షలక్ష్మీయుఁ బుండరీ కారుసేన కలుగునప్పుడు కరతలామలక ఫలము ॥ ద్వాపరయుగంబునందు మాతండ్రి నన్ను బ్రహ్మనమ్మితమైన శ్రీభాగవతము భక్తిఁ జదివించినది మోక్షపదవిఁ గోరు నీకు నినుపింతు నంతయు నృపవ రేణ్యః 159 160 161 వ॥ హరినామస్మరణంబు ముహూర్తంబునైనను మోక్షం బొంగలు నది మెట్లం టీని, ఖట్వాంగుడు మోక్ష మందిన ప్రకారము డనఁ Xఁ దొల్లి యొక యుర్వీభర్త, రక్షశ్చమూ మీ విను ఖట్వాంగుఁ డనఁగఁ దొల్లి హననద్రోణితుఁడై స వజ్ర, వరదానాశక్తుఁడై యున్నచో, దనయాయుఃపరి మెల్ల నడుగం దర్కించి యా యింద్రుడో 162 మనశౌర్యా! ఘటికాద్వయం బె, యని సత్కా-రుణ్యతం దెల్పినన్ |168<noinclude><references/></noinclude> g0ghdxll7hhf55lzx2h4q1w9292yeso 104 241501 599792 2026-10-31T10:21:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బాలభాగవతము డా॥ ఆనృప శేఖరు డతీరయంబున ధాత్రికి వచ్చి, విప్రుల దీనుల దానమాసములఁ దృప్తులఁ జేసి, విరక్తుఁడై, పర న్యానము మాస్. భ క్తి రుయి సంతిమ కాలములోన విష్ణు ల క్ష్మీనిధి సంస్...' 599792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బాలభాగవతము డా॥ ఆనృప శేఖరు డతీరయంబున ధాత్రికి వచ్చి, విప్రుల దీనుల దానమాసములఁ దృప్తులఁ జేసి, విరక్తుఁడై, పర న్యానము మాస్. భ క్తి రుయి సంతిమ కాలములోన విష్ణు ల క్ష్మీనిధి సంస్కరించి, పిలసిల్లుచు మోక్షముఁ జెందె భూవరా॥ 164 ర్తీ So॥ విడువక దివపము వేడగు నెడ యున్నది నీకు మోక్ష మింతటిలోన బడయుట యరుదే మది 'నే ర్పడునిష్ఠ పిష్ణుభక్తిఁ బరగితివేని || ధారణాయోగ లక్షణము -24 ఎవ్వడైన నిజాంత మెఱిఁగినయప్పుడ ధారణాయోగంబుఁ దాల్పవలయు, ధారణ యనగఁ జిత్తమున విశ్వాత్మకుం డగు హరిం దలఁచుచు సంఫ్రిచేతఁ జాల మూలాధారచక్రంబుఁ బీడించి ప్రాణంబుఁ బొక్కి_టిపదముఁ జేర్చి, యొయ్యన హృదయంబు నురమునఁ గంఠంబు దాటించి భ్రూయుగాంతరముఁ జేర్చి; శే॥ కర్ణ నాసికావ శ్రా& గతులు మూసి ప్రాణ మరియించి బ్రహ్మరంధ్రంబు చించి వెలుపరించుచు బ్రహ్మంబు కలియు టందు రట్టి బ్రహ్మణ బనఁగ నారాయణుండు || | నారాయణుఁ డఖిల జగ త్కారణభూతుఁడు తదంఘికమలో పాస్తీ 16 1-6<noinclude><references/></noinclude> lqn6c28o2jez4d6pb7e71gax6emw6bm 104 241502 599793 2026-10-31T10:21:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్వాసము ప్రారంభంబునఁ గోర్కులు నేరుపుతో దడించు నృపకులతిలకా ॥ `JI అనుటయుఁ బరీక్షిత్తు శుకయోగి కిట్లనియె. కం॥ హరి విష్ణుం డి భువనాం తరముల నెట్లుండు నతనిదలఁపుల దాసో త్కర మేవిధ...' 599793 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్వాసము ప్రారంభంబునఁ గోర్కులు నేరుపుతో దడించు నృపకులతిలకా ॥ `JI అనుటయుఁ బరీక్షిత్తు శుకయోగి కిట్లనియె. కం॥ హరి విష్ణుం డి భువనాం తరముల నెట్లుండు నతనిదలఁపుల దాసో త్కర మేవిధమున నిలుపుం బరాశరాన్వయ పవిత్ర భవ్య చరిత్రా || | వ అనుటయు శుకయోగి యిట్లను నరేంద్రా! 167 168 169 యీ యర్థంబె తొల్లి లక్ష్మీపతివలన విని చతుర్ముఖుండు తన్నడిగిన నార దునకునానతిచ్చెఁ దత్ప్రకారంబు వినుము. నారదునకుఁ జతుర్ముఖు డిట్లనియె. కం॥ నారద ! నీవడిగిన చి త్సారరహస్యక్రమంబు సకలంబును జిం తారూఢం బగునట్లుగ నారాయణుఁ డమరఁ దెలిపె నాకుం గరుణ౯॥ భ గ వ ద వతారక థ నము 170 171 న నిను మద్దేవునికి భూర్భువస్స్వరాద్యు పరిలోకంబు లేడును విూఁదటి దేహంబును, నతలవితలాద్యధోలోకంబు లేడును గ్రిందటిశరీరంబు నై యుండు నదియెట్లనిన, భూలోకంబు కటిప్రదేశంబు, భువర్లోకంబు నాభియు, స్వర్లోకంబు హృదయంబు, మహర్లోకంబు వక్షంబు, జన లోకంబు కంఠంబు, తపోలోకంబు లలాటంబు, సత్యలోకంబు శిరం, బతలంబు జఘనంబు, వితలంబు తోడలు, సుతలంబు జానువులు, తలా 1. సందడి.<noinclude><references/></noinclude> ti1iwcq5i8mr7nfyoesgrbpcakfcoct 104 241503 599794 2026-10-31T10:21:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '62: బాలభాగవతము తలంబు జంఘలు, మహాతలంబు గుల్ఫంబులు, రసాతలంబు పాదంబులు, పాతాళంబు బాదతలంబు, సకలచరాచరంబులకుఁ బుండరీకాక్షుని దేహంబు సంభవస్థానంబు. అతఁడే మదీయజన్మ కారణంబు, నావలన రు...' 599794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>62: బాలభాగవతము తలంబు జంఘలు, మహాతలంబు గుల్ఫంబులు, రసాతలంబు పాదంబులు, పాతాళంబు బాదతలంబు, సకలచరాచరంబులకుఁ బుండరీకాక్షుని దేహంబు సంభవస్థానంబు. అతఁడే మదీయజన్మ కారణంబు, నావలన రుద్రుండు, నీవును, నవప్రజాపతులును, సనకాదియోగీంద్రులును, సమర విద్యాధరాదులును నుదయిచి రా సమయంబున, ఇట్టి జగంబున కీశుఁడై పరమేశు హరిఁ గూర్చి మఖము నేయంగఁ దలఁచి యజ్ఞోపకరణంబు లరసి కానగ లేక తదుచితద్రన్యభూతంబు, మంత్ర తంత్రాదికములు జిత్తమున నవ్విభునిగాఁ జింతించి యత్యంత చిత్రసరణి సతీభక్తి మానసయజ్ఞంబుఁ జేసితి నతఁడును నాకుఁ బ్రీతాత్ముఁ డయ్యె తే॥ నదియు మొదలుగ నను జూచి యాదరమున మునులు నింద్రాదినిబుధులు మనుజవరులు నమ్మహాత్మునిగూర్చి నేయంగఁ బూని రాగమోదితవృత్తిచే నధ్వరములు: 172 178 వ॥ ఇట్టి జగన్మయుండై న శ్రీకాంతునిఁ బ్రాజ్ఞులు ధారణాయోగ సమయంబున హృదయంబున నిలుపువిధంబు వినుము. మణిమయోజ్వల కిరీటుండు నూర్వపుండ్రవిరాజమానలలాటుండును, ఆకర్ల నాసాయతనేత్ర పుండరీక శస్యుండును, మందహాసభాసురాస్యుండును, మకరకుండలమరీచి ధళద్ధళాయమానగళస్థలుండును, నిరుపమశ్మశ్రుకలా పోజ్వలుండును, గంఠ కంబుమనోహారితారహార ప్రజుండును, శంఖచక్రగదా పద్మవిరాజమాన చతుర్భుజుండును, శ్రీవత్సకౌస్తుభ పై జయంతీభూషి తభుజాంతరుండును,<noinclude><references/></noinclude> r8azpe466ld9ove8kl4yq67hxs3g19r 104 241504 599795 2026-10-31T10:21:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము 63 విధిసూతిగృహాంబుజ నాభిజలాకరుండును, బీతాంబరకృతనయనానందం డును, మంజీర రంజిత చరణారవిందుండును, లావణ్యయౌ వనాదిగుణోద్దా ముండును, సజలజలధర శ్యాముఁడును, నగు శ్రీమన...' 599795 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము 63 విధిసూతిగృహాంబుజ నాభిజలాకరుండును, బీతాంబరకృతనయనానందం డును, మంజీర రంజిత చరణారవిందుండును, లావణ్యయౌ వనాదిగుణోద్దా ముండును, సజలజలధర శ్యాముఁడును, నగు శ్రీమన్నా రాయణు నిధ్యాన ప్రవాహంబున భజియింపవలయు; నేతాదృశధ్యానతత్పరుండగు భాగ వతుండు భగవత్కృపాకటాక్ష వీక్షితుండై యర్చిరహరాది మార్గంబు వట్టి త త్త దనేక స్థానాభినూన దేవతా పూజ్యమా నుండుగురు భానుమండలంబు భేదించి, చంద్రాద్యారాధితుండై బ్రహ్మాండంబును బృథివ్యాదిదశోత్త రావరణంబుల నతిక్రమించి యవ్యక్తంబు గడచి విరజానది నుత్తరించి బ్రహ్మాలంకార భూషితుండగుచు వైకుంఠపురంబు ప్రవేశించి భగవంతు నకు నానావిధకై ంకర్యంబు లొనర్చుచుం బరమానందంబునం బునరా వృత్తిరహితుండై యుండున దేవుం డజుం డనంతుండు, పురాణపురుషుండు పురుషోత్తముండు; తత్ప్రభావం బవాఙ్మనసగోచరంబు. కం॥ దుర్మదసంహరణంబును, ధర్మస్థాపనము గోరి ధరణీధరుఁ డం తర్మహిమోన్నతకరుణా నిర్మలమతి యుగయుగమున 174 జనించు 175 తే॥ అనుటయును నోపితామహ! యాదర మున దెలిసి తఖిలంబు హరి ధరిత్రీ తలమున నెన్ని యవతారములఁ దాల్చె నేమి సేసె ననిన నమ్ముని కిట్లను సబ్జభవుఁడు || ఉ॥ నారద! యేఁ జతుర్ముఖపునై పుణవంతుఁడనయ్యు విష్ణుఁ డి ధారుణిఁ దాల్చినట్టి యవతారము లెన్ను నశక్తుఁడు మనో హరివిశిష్ట తేజము లనంతము లార్యను తుంబులు గులో 176 ద్ధారకముల్ తదీయనిహృతంబులు నిత్యము గల్గియుండుటకొ॥ 177<noinclude><references/></noinclude> nbhyurq4106ds7ixhpj5cmxh2b528q4 104 241505 599796 2026-10-31T10:21:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '64 బాల భాగవతము పక్షి ఐనను నే నెఱిగినభంగిఁ బ్రధానావతారంబులు వివరించెద నాకర్ణంపుము. . 178 శా॥ ఆది న్మేదిని నేలఁ జుట్టుకొని హేమా తుండు నా నొక్క క్ర వ్యాదుం డుద్ధతుఁడై రసాతలము డాయ...' 599796 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>64 బాల భాగవతము పక్షి ఐనను నే నెఱిగినభంగిఁ బ్రధానావతారంబులు వివరించెద నాకర్ణంపుము. . 178 శా॥ ఆది న్మేదిని నేలఁ జుట్టుకొని హేమా తుండు నా నొక్క క్ర వ్యాదుం డుద్ధతుఁడై రసాతలము డాయం దూర విష్ణుండు దా భూదారాకృతిఁ బూని యద్దనుజు నేర్పు ల్మాపె వేల్పుల్ గడు మోదింపజ్" మును నిల్చునట్లు నిలిపె భూమండలి నేర్పున 1179 సీ। సిద్దార్థుఁడైన రుచిప్రజాపతికి స్వా యుభువు మనుపుత్రి యైన యట్టి యాకూతికిని బుట్టినట్టి చిత్ర చరిత్రుఁ డనఘాశయుండు యజ్ఞాహ్వయుండు తన భార్యయైనట్టి దక్షిణాసతీయందు సుయమాఖ్య విబుధుల సుతుల గాంచె ధర్మార్థియగుచుఁ దాత్పర్యంబు విలసిల్లు నింద్రత్వమున జగం బెల్ల నేలె ! నతనిమాతామహుండు స్వయంభవుండు డీతఁడె హరి యని పలికెఁ బెలిసి యట్లు గావున వినుము సుయజ్ఞ విభుని యంబుజాక్షునియవతార మండ్రు బుధులు| చం! అమలని వేక శాలి కపిలాహ్వయుఁడై జననంబునొం'డెఁ, గ ర్దమునకు దేవహూతికిని దామర సాక్షుఁడు తమ్మునీశ్వరుం . - సాంఖ్యమగు నాగమ మొప్పగఁ జేసి తల్లికి మనీష 180 శ్రమ మొదవించి మోక్షపద సంగతిఁ జేసె నుతావతారుఁడై ॥ 181<noinclude><references/></noinclude> 4ytp5mmxdo7d2irp6acfriu70chzhxf 104 241506 599797 2026-10-31T10:21:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము సీ॥ తనయార్థియై యత్రి మును దపోనియమంబు పూనిన దా మెచ్చి యేను నీకు ననఘ ! దత్తుఁడ నై తి సనినట్టికతన, ద త్తాత్రేయుఁ డనుపేర నతిశయిల్లి విష్ణుఁడ, భువి బ్రభవించెఁ దత్...' 599797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము సీ॥ తనయార్థియై యత్రి మును దపోనియమంబు పూనిన దా మెచ్చి యేను నీకు ననఘ ! దత్తుఁడ నై తి సనినట్టికతన, ద త్తాత్రేయుఁ డనుపేర నతిశయిల్లి విష్ణుఁడ, భువి బ్రభవించెఁ దత్పారరా జీవము ల్గడు భక్తి సేవసేసి కార్త వీర్యార్జున్మతలాధీశుండు వేయి బాహువులచే వినుతి కెక్కె తే॥ మఱియు జంభోదిరాక్ష, సమహిమ లణఁచి యమ్మునీంద్రుఁడు వజ్ర కాహ్లాద మొసఁగె నన, నలరాదులకు యోగ మలరఁ దెలిఫెం దన్మహత్వంబు మిగుల చిత్రము మునీంద్ర ! ॥ వ॥ మఱియును, బ్రహ్మ తపంబు సేయు ట సీ॥ కల్పాదియం దేను గణకఁ దపంబు సే యంగఁ బూనుచు సన యనుచు బలుకు విను మది హేతువై సనకసనందన సనకాత్మజసనత్సుజాతమహిత నామము ల్వెలయ మన్మానసంబునఁ బూని జలజనాభుఁడు కృపాసహితుఁ డగుచు జనియించె నల్వు రయ్యును వార లొక్కటి యై చరించిరి భువనాంతరముల తే॥ నసమమోక్షప్రదాయకంబగునివృత్తి 9 ధర్మశాస్త్రంబు నిల్పిరి ధర్మబుద్ధి 65 182<noinclude><references/></noinclude> ppozuxf1uugnkp3fxv2ahkn6te37j74 104 241507 599798 2026-10-31T10:21:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '66 బాల భాగవతము బ్రహ్మచర్యంబుచే లోకపావనత్వ మంది రరిది తదీయమాహాత్మ్య మనసు ! వ॥ మఱియును, సీ॥ దక్షప్రజేశనందనియైన మూర్తికి ధర్మునకును జక్రి తానె నరుఁడు నారాయణుండు ననంగ సంభవ మొం...' 599798 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>66 బాల భాగవతము బ్రహ్మచర్యంబుచే లోకపావనత్వ మంది రరిది తదీయమాహాత్మ్య మనసు ! వ॥ మఱియును, సీ॥ దక్షప్రజేశనందనియైన మూర్తికి ధర్మునకును జక్రి తానె నరుఁడు నారాయణుండు ననంగ సంభవ మొందె బదరికాశ్రమభూమి నుదితనిష్ఠం దపము సేయగఁ మహేంద్ర ప్రేరితామర జనము తపోవిఘ్న జనన కాంక్ష నుంచుటయుఁ జూచి యందు నారాయణు డొకపుత్రిఁ గల్పించె నూరుసీమ తే॥ నదియు నూర్వశి యనుపేర ససమరూప యగుచు నప్పుడే నిర్జించె నప్సరసల '(నసమసాహస) ఘనుల సహస్రకవచ ముఖ్యదనుజుల గప్పి రమ్మునులు గడిమి ॥ మ॥ వసజాంశమునం ధృవుండు నుతభావవ్యక్తుఁ డుత్తా దునకుఁ బుత్రత నొంది ఘోరతపము దుర్వారత '(దనువొప్ప భృగు) ముఖ్య దిన్య మునిసార్థంబున్న ర దను సప్తర్షులమీఁదనొప్పెడు ధృవస్థానంబు గాంచెం సీ॥ వేనున కాత్మజుండై నలినాథుండు పృథునామకుండయి పృథులకీ ర్తి భూసుర శప్తుఁడై పున్న రకంబున నున్నట్టి తనతండ్రి నుద్ధరించె 2. (…)<noinclude><references/></noinclude> 8pkg2w3lqsonergqp4f66617w0za5ro 104 241508 599799 2026-10-31T10:22:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము పృథివి ధేనువుఁ జేసి ప్రధితుఁడైన మనువు వత్సంబుఁ జేసి దేవతలు పొగడ బహులతరౌషధీప్రముఖవస్తు శ్రేణిఁ బిదికి లోకములకుఁ బ్రియమొనర్చె తే॥ మున్ను నిమ్నోన్న తాకృతి...' 599799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము పృథివి ధేనువుఁ జేసి ప్రధితుఁడైన మనువు వత్సంబుఁ జేసి దేవతలు పొగడ బహులతరౌషధీప్రముఖవస్తు శ్రేణిఁ బిదికి లోకములకుఁ బ్రియమొనర్చె తే॥ మున్ను నిమ్నోన్న తాకృతి నున్న యట్టి ధరణీ భుజసత్త్వమున సమస్థలిగఁ జేసి నట్ల జగదుపకారార్థమైన యట్టి తత్ప్రకారంబు మిగుల చిత్రము మునీంద్ర ! ! фа 20 67 186 చం! నరనుత! మేరు దేవికిని నాభికి నార్యులు సన్ను తింపఁగా హరి వృషభావతారమున నర్థి జనించి జడ స్వభావుడై పరిచిత శాంతియుక్తి మునిభావముల ముద్దమందఁ జేయుచుకొన ధర జనియించె దత్ప్రమ ముదార తపంబు దలంచి చూడగ | 187. తే॥ శరధిలో వినమూర్తియై ధరణీధరుఁడు వేదముల నుద్ధరించి యత్యాదర మున ఘనుఁడు సత్యవ్రతుఁడు తన్ను గాంచి కొలువఁ జెలఁగె నా కథ లోక ప్రసిద్ధతరము ॥ కం॥ త్రిదశులు దైత్యులు గూడుక యుదధి సుధార్థంబు ద్రోచ్చుచుండఁగ భారా స్పదతం గ్రుంగెడునద్రికీఁ గుదురయ్యెం జక్రధరుఁడు కూర్మాకృతియై॥ ఉ॥ ఆ వీను తాస్మదాచరితీయజ్ఞ మునందు జనించుచుకో" హయ గ్రీవసమాఖ్యఁ జక్రి కృతకృత్యత మించే సువర్ణ వర్ణుఁడు బావనయజ్ఞమూర్తి యగు భవ్యతరాంగుఁడుపై తదీయ సం భావితదీర్ఘ నిశ్వసితపంఙు లె వేదము లయ్యె నయ్యెడ | 188 189 190<noinclude><references/></noinclude> q97ydwgbvinjrggan5qq3pe91pbhwkw 104 241509 599800 2026-10-31T10:22:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '68 బాల భాగవతము మ॥ హరి సర్వంబున నున్న వాఁడనుచుఁ బ్రహ్లాదుండు భాషింప మ త్సర సం బాధిత చిత్తుఁడై నిజసభాస్తంభంబునం దవ్వినం బరయం గోరిన యాహిరణ్యకశిపు వ్యగ్రాత్ముఁ 'దత్తంభము నరసి...' 599800 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>68 బాల భాగవతము మ॥ హరి సర్వంబున నున్న వాఁడనుచుఁ బ్రహ్లాదుండు భాషింప మ త్సర సం బాధిత చిత్తుఁడై నిజసభాస్తంభంబునం దవ్వినం బరయం గోరిన యాహిరణ్యకశిపు వ్యగ్రాత్ముఁ 'దత్తంభము నరసింహాకృతి నమ్మహీళునివడి మ్రందించెఁ జిత్రంబుగ౯॥ 191 తే॥ గ్రాహపీడితమయి జలాకర ములోన విశ్వపతి ! కావవే యని వేడుకొనిన దంతివరునకు సతికృతార్థత నొసంగి యాదిమూలావతారాఖ్య నల రేఁ జక్రి కంఠే చతురత వామనుఁడై బలి హృతమగు రాజ్యంబు మఱల నిచ్చేం గ్రతుభు కృతికి౯ హరి తత్పాదో తనది తద్వైభవంబు దెలిపెడు నెందు॥ సీ॥ హంసావతారుఁడై యతఁడె భాగవతమ పురాణంబునఁ జెలిపె మన్వవతారుఁడై మహిమచే దుష్టుల దండించి కీర్తులు ధాత్రి నిలిపే సబ్ధి ధన్వంతరి జనియించి యా యుర్వేద మనువొంద నిర్వహించేఁ బరశురామాఖ్యచేఁ బరగఁ గోపాగ్నికి ' (నెఱఁగసే సెను హైహయెయకులము), తే॥ దాశరథియయి రావణదర్పవిభజ బుద్ధుఁడై .. 1. జత్సంభ. 193 199 పురమఃలపొడవడంచె | 1999 4 2. నెఱసేసె హైహయే సూదికులము.<noinclude><references/></noinclude> pvzjr4z5saxvsjaq6luov3uo839u2ko 104 241510 599801 2026-10-31T10:22:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము a 69 వ॥ మఱియుం గల్క్యవతారంబున నిఖిలసంహరణంబు సేసె. ఇందుఁ గొన్ని యవతారంబు లైనవి. కొన్ని కానలయు నిప్పుడు ధన్వంతరియైన హరి పరశురామావతారంబున నున్న వాఁడు. ఇక మీదట రా...' 599801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము a 69 వ॥ మఱియుం గల్క్యవతారంబున నిఖిలసంహరణంబు సేసె. ఇందుఁ గొన్ని యవతారంబు లైనవి. కొన్ని కానలయు నిప్పుడు ధన్వంతరియైన హరి పరశురామావతారంబున నున్న వాఁడు. ఇక మీదట రామచంద్రాద్యవతారంబుల వధ (త)రింపంగలవాఁ డని లీలావృత్తాంతంబు అనంతంబులు లెక్కింప శక్యంబగునే యని నారదునకుఁ బితామహుండు - ద్రుండు వర్ణించుటయు నాకర్ణించి పరీక్షిత్తుం డతని వీక్షించి, 195 ఉ॥ యోగిశశాంక ! విష్ణునుతి యోగ్యపరంబగు నీసముల్ల స ద్వాగమృతంబుచేఁ బ్రమద వారిధిఁ దేలెడు నామనంబు, స ర్వాగమసారముం దెలియ నాస్థ వహించుటఁజేసి తృప్తి సం యోగమనొంద దించుకయు సుత్సవ మద్భుతలీల సుబ్బుట౯ | 196 న॥ అవధరింపుము. శుద్ధుండైన జీవునకు శరీరసంగం బెబ్భంగిఁ గలుగు; దేహాంతర్వర్తి యైన జీవునకు నేక్రమంబున ముక్తి సంభవించు ; విరాట్పురుషునివలనం బ్రపంచం బెట్లు జనియించె; నేతత్ప్ర కారంబులను, హరివిజయంబులును, నతండు భక్త జనోద్ధరణంబు సేసిన తెఱంగులును, గర్మవాసనావిధంబులును, నాసతిమ్మని ప్రార్థించుటయుం బరీక్షిత్తునకు శుకుం డిట్లనియె. తే॥ జీవునకు దేహసంబంధసిద్ధి యెపుడు నీశ్వరునిమాయ నగునని యెఱుఁగు మధిప అతని కయ్యీశ్వరునియందె యత్న మలర భక్తి నిల్పి తత్కృపఁజేసి ముక్తి గలుగు వ ॥ ఈ యర్థంబునకు వినుము. నొక్క 197 198 సంబు గలదు 199<noinclude><references/></noinclude> f1jkrfxsd0fnr48e5bbv3ho7nvam3om 104 241511 599802 2026-10-31T10:22:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '10 బాల భాగవతము హరి బ్రహ్మకు ప్ర త్య క్ష మ గు ట సీ॥ ధాత కల్పాది నాత్మప్రయాసన మహా తే సరసిజమూలంబు నరయఁ గోరి జలములం గ్రుమ్మరి తెలియక యలసి, పూ ర్వపుఁ దమ్మిలోనికి వచ్చియున్న యుతలోఁ...' 599802 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>10 బాల భాగవతము హరి బ్రహ్మకు ప్ర త్య క్ష మ గు ట సీ॥ ధాత కల్పాది నాత్మప్రయాసన మహా తే సరసిజమూలంబు నరయఁ గోరి జలములం గ్రుమ్మరి తెలియక యలసి, పూ ర్వపుఁ దమ్మిలోనికి వచ్చియున్న యుతలోఁ దప తప యనుమాట యాకస్మి కము వినంబడ నద్భుతము వహించి తపము సేయు మటంచుఁ దన కది బుద్ధి ప్పుటగాగ నాత్మలోఁ బోలఁ జూచి జ్ఞానకర్మేంద్రియవ్యాప్తి మానఁ జేసి మానసము నిశ్చలముగా నమర్చి వేయు దివ్యవర్షముల్ దప మతిధృతి నొనర్ప నతనికిని హరి మెచ్చి ప్రత్యక్ష మయ్యె ॥ న। అప్పుడు, కం॥ మున్నుగఁ జతురాననుఁ డతి సన్నుత తేజోమయంబు సౌఖ్యకళాసం పన్ని లయము నగు సకలా భ్యున్నతవై కుంఠనామపురము గనియె || కనుంగొని, మ॥ సిరులన్మించిన యప్పురంబునడుమ జిత్రస్ఫురన్మంట పాం తరసీమ న్ఫణిరాజశయ్యపయి నుద్యద్దీ ప్తి మత్కుండలా 200 201 భరణుండై చెలువొందువానిఁ గరుణాభవ్యు నిజా' (వాస)పు ష్కరవన్నాభి ననంతు నచ్యుతుని హర్షం బొప్ప వీక్షించుచు 202 1. దాన,<noinclude><references/></noinclude> 27g1guz1i66jvlrxq89e1c97w0up09y 104 241512 599803 2026-10-31T10:22:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము హరి బ్రహ్మ సంవాదము కం॥ పులకాంకూరంబులు మైఁ a గలయజ్ మొలవంగ నలికఁ గలితాంజలియై పలు తెఱఁగుల వినుతించిన జలజాక్షుం డతనిఁ బలికెఁ జయ్యనఁ గృపతో చూచుట నాదు కరుణ 31 నన్న...' 599803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము హరి బ్రహ్మ సంవాదము కం॥ పులకాంకూరంబులు మైఁ a గలయజ్ మొలవంగ నలికఁ గలితాంజలియై పలు తెఱఁగుల వినుతించిన జలజాక్షుం డతనిఁ బలికెఁ జయ్యనఁ గృపతో చూచుట నాదు కరుణ 31 నన్ను గాదె, నీదు తపశ్శక్తి గాదు, దృహిణ ! తపములకు నెల్ల నాయందు తథ్యమైన భక్తి సారాంశ మది యగు ము దంబు| కం॥ పరమేష్ఠీ ! నీవు గోరిన వర మిచ్చెద నడుగు మనుడు వనజాసనుఁడుకో" పరమపురుషునకు వినయా దరనతచతురాస్యుఁ డగుచుఁ దా నిట్లనియె ! సీ|| దేవ ! భవత్పాద సేవ గల్గినవిఁద నాశాస్యమగు వరం బన్య 'మద్ది యీ విశ్వ మంతయు నీవని యంతట గలిగించు మార్గంబుఁ దెలుపు మనుడు నట్టేవుఁ డతని కిట్లను మత్స్యరూప రూ పగుణవిభూతులు పద్మగర్భ మత్ప్రసాదమునం గ్రమంబునఁ దెలి సేద ఏ వాదియగురూప మెల్ల శే॥ విశ్వమం దేను నాయందు విశ్వముండు విశ్వ మణగించి యే నేక వృత్తి నుందు ననుచు సంతర్హితుండయ్యె నచ్యుతుండు పద్మగర్భుండు నిజకార్యపరత నొందె 71 B 208 204 205 206<noinclude><references/></noinclude> m36cotqx3618akojartashb2g0g5dc9 104 241513 599804 2026-10-31T10:22:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '72 బాల భాగవతము వశి కావున భగవద్భక్తి ముక్తి సాధనంబు. బ్రహ్మనారద సంవాదము దశలక్షణ వివరణము 2. మఱియు నొకనాడు నారదమాని వేడ్క నజుని కడకేఁగి నీవు నన్నడిగినట్లు ప్రశ్నములు గొన్ని జే...' 599804 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>72 బాల భాగవతము వశి కావున భగవద్భక్తి ముక్తి సాధనంబు. బ్రహ్మనారద సంవాదము దశలక్షణ వివరణము 2. మఱియు నొకనాడు నారదమాని వేడ్క నజుని కడకేఁగి నీవు నన్నడిగినట్లు ప్రశ్నములు గొన్ని జేసినఁ బద్మగర్భం ఢతనియార్జన మంతయు నాత్మఁ బొగడి ॥ 207 208 వరి భగవంతుండైన హరి దనకు మున్ను చతుశ్లోకంబుల దశలక్షణలక్ష్మీ తంబుగా సంకుచితమార్గంబున నుపదేశించిన శ్రీ మహా భాగవతంబు వివరించె; నమ్మూనియు సరస్వతీనదీతీరంబున వేదవ్యాస భట్టారకునకుఁ దద్రహస్యం బెఱింగించె; నతండు నాకుం దెలి'పె నమ్మహా భాగవతం బపన్యసించెద నాకర్ణింపుము; దశలక్షణంబు లెవ్వి యనిన సర్గంబును నిసర్గంబును, స్థానంబును, బోషణంబును, ఊతులును, మన్వంతరంబులును, నీశాను చరిత్రంబులును, విరోధంబును, ముక్తియు, నాశ్రయంబు ననంబడు నందు దశమంబగు నాశ్రయంబు దెలుపుకొఱకుఁ దక్కుంగల తొమ్మిదియు వివరింపబడుఁ దల్లక్షణంబు వినుము; ప్రకృతి మహదహంకారాదులు భగవంతునియం దుదయించుట సర్గంబు, విరా ట్పురుషునివలన హిరణ్యగర్భుండు జనియించి చరాచర భూతజూలంబు నిర్మించుట నిసర్గంబు, హరివిజయంబు స్థానంబు, చక్రి భక్త జనోద్ధరణంబు సేయుట పోషణంబు, కర్మవాసనాది నిరూపణంబు లూతులు, మనుచరి త్రంబులు మన్వంతరంబులు, దశావతారాదిక భావిస్తారంబు లీశానుకథలు, జగంబు లుపసంహరించి నారాయణుండు యోగనిద్ర నొందుట విరో ధంబు, జీవుండు భగవత్కృపావి శేషంబున మోక్షంబు నొందుట ముక్తి, యుత్పత్తి స్థితిలయంబులకుఁ గారణం బగునది యాశ్రయంబు ననం బరగుచుండు. 209<noinclude><references/></noinclude> n2ug5z3r53z26mudm4daobfvc3loe4w 104 241514 599805 2026-10-31T10:23:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము కం॥ హరియందు జగము లొదపును కం॥ హరియం దభివృద్ధి నొందు హరియం గణ 'హరి నెఱిఁగిన సకలంబును ధరణీవరతిలక యవగతం జై ఈయర్థ మె విదురుఁడు త్రేయుని మున్నగా నతఁడు దెలిపె ననం,...' 599805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము కం॥ హరియందు జగము లొదపును కం॥ హరియం దభివృద్ధి నొందు హరియం గణ 'హరి నెఱిఁగిన సకలంబును ధరణీవరతిలక యవగతం జై ఈయర్థ మె విదురుఁడు త్రేయుని మున్నగా నతఁడు దెలిపె ననం, బ్ర జ్ఞాయుతుఁడు పరీషన్నృపు డా యోగీంద్రులక్రమంబు నంతయు నడిగె 6 78 210 211 వ॥ అని యిట్లు సూతుండు సెప్పిన, శౌనకాది మహామునులు మహాత్మా 1. సమసంతరక థావృత్తాంతం బేమి యయ్యె నానతీయవే యని యడుగుటయును, శా॥ గంభీరత్వసముద్ర ముద్ర వరభోగన్యక్కృత ప్రస్ఫుర జంభారాతివిహార హారవముఖ శాంతాహిత కామితా! అంభో దేశవి శేష శేషకమఠాహార్యేభ సంస్తుత్యదోః స్థాపితగోత్రగోత్రమహిమాఛాయీప్రభావోన్న తా ! స్తంభ కం! అతులితసింహాసన గ త్రితయమహాస్థాననిశితధీగుణయుత, వి శ్రుతవిద్వత్క—విజన జ ల్పితనానావర్ణ మండలీకరగండా! ! ఉత్సాహ || పండితాంబుజాతమిత్రభ యదజన్య మేదినీ ఖండితాహిత ప్రకాండ కాండమండలీజితా ఖండల ప్రశ స్తశస్త్రమనతరానుభావ ! యు ద్దండరాయహృదయభల్ల దానకల్పభూరుహా ॥ 10 212 218 214 215<noinclude><references/></noinclude> 1jgi7ms8cax0h2w7yusiw9lfkn8c99x 104 241515 599806 2026-10-31T10:23:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '74 బాల భాగవతము గద్య | ఇది శ్రీమదష్టభాషాకవిమిత్ర నాగయమంత్రిపుత్ర సాహిత్య నూర్గ నిశ్శంక దోనూరిపదాంక వినయలక్ష్మీసనాథ కోనేరు నాథ ప్రణీతం జైన బాలభాగవతంబను మహాప్రబంధంబునందుఁ...' 599806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>74 బాల భాగవతము గద్య | ఇది శ్రీమదష్టభాషాకవిమిత్ర నాగయమంత్రిపుత్ర సాహిత్య నూర్గ నిశ్శంక దోనూరిపదాంక వినయలక్ష్మీసనాథ కోనేరు నాథ ప్రణీతం జైన బాలభాగవతంబను మహాప్రబంధంబునందుఁ గథానుక్రమ ణికయు, శౌనకాదిమునిప్రశ్నంబును, సూతుం ఢవతార సూచ నంబు సేయుటయును, నారదాఖ్యానంబును, భాగవత పురాణ నిర్మాణప్రకారంబును, నశ్వత్థామ పరిభవంబును, భీష్మనిర్యాణం బును, ధర్మనందను రాజ్యాభిషేకంబును, గృష్ణుని ద్వారకాగమ నంబును, బరీక్షిత్తుజననంబును, ధృతరాష్ట్ర నిర్గమంబును, గృష్ణా వతారవిసర్జనంబును, బాండవమహాప్రస్థానంబును, బరీషీద్ధి గ్విజ యంబును, గలిగర్వహరణంబును, శృంగి శాపంబును, బరీక్షిత్తు ప్రాయోపవేశంబును, శుకయోగిసందర్శనంబును, బరీక్షిత్తు ప్రశ్నం బును, ఖట్వాంగ మోక్షప్రకారంబును, ధారణాయోగలక్షణం బును, భగవదవతారకథనంబును, బ్రహ్మ తపశ్చర ణంబును, వూరి దర్శనంబును, హరిబ్రహ్మసంవాదంబును, బ్రహ్మనారదసంవా దంబును, దశలక్షణవివరణంబును, నను ప్రథమ ద్వితీయ స్కంద కథావి శేషంబులుగల ప్రథమాశ్వాసము సంపూర్ణము. 216<noinclude><references/></noinclude> rj3mn0zislpo24e95tfmn8uo70y58dx 104 241516 599807 2026-10-31T10:23:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బాలభాగవతము ద్వితీయాశ్వాసము కంత్ శ్రీమత్పాండనకులజ హేమావహరామరాజు తిమ్మనృపాలో ద్దామ తపః ఫల గుణ లీ లామహిమ నివేళ తిరుమలతో శ్రీశా 1 న॥ ఆకర్ణింపుము. పుణ్యకథాశ్రవణ సమగ్రహర్షుల...' 599807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బాలభాగవతము ద్వితీయాశ్వాసము కంత్ శ్రీమత్పాండనకులజ హేమావహరామరాజు తిమ్మనృపాలో ద్దామ తపః ఫల గుణ లీ లామహిమ నివేళ తిరుమలతో శ్రీశా 1 న॥ ఆకర్ణింపుము. పుణ్యకథాశ్రవణ సమగ్రహర్షులకు శౌనకాది మహర్షులకు హరినామస్మరణ రోమహర్షణీయగు శామహర్షణి యిట్లను ; నట్లు ప్రాయోపవేశవ్రతశీలుండై న పరీష న్న ర పాలునకు నా గర్భ వైష్ణవ ధర్మానురాగియగు శుకయోగి యిట్లనియె. విదురుఁడు తీర్థయాత్ర కరుగుట ధృతరాష్ట్ర సుతుఁడు దుర్శతుఁడు సుయోధనుం డపాండుసుతుల రాజ్యంబు ధనము మిన్నక దుర్ద్యూత మీషమునఁ గైకొని వెడలఁగొట్టుటయు నవ్వీరవరులు ద్వాదశాబ్దంబులు వనవాసులై యొక వత్సరం బజ్ఞాతవాసు లగుచు నుంచి తమకు రాజ్యంబు కురుభర్త సమరంబుఁ గోరు పెఱిఁగి "తే॥ యుద్ధసన్నద్ధులగునంత నుభయపక్ష ములకు హితకాంషీయై కృష్ణుఁ డలఘుయశుఁడు రాయబారియై హస్త్రీపురంబు కేఁగి వృద్ధజన పతితోఁ జెల్పే విశదసరణి! 2 50<noinclude><references/></noinclude> 2hf7j8dcnd9qoxkluef0in2klj3mlu5 104 241517 599808 2026-10-31T10:23:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '76 15 1 బాల భాగవతము ఉ॥ ధర్మతనూజుపాలిమహిఁదప్పక యిప్పు డొసంగుఁ డెంతయు ' (ధర్మువు) కాక లోభవతిఁ దద్విపరీతత యాచరించినకొ దుర్మదులైన నీ సుతులఁ ద్రుంతురు నిక్కము పాండుపుత్రు లా మర్మమ...' 599808 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>76 15 1 బాల భాగవతము ఉ॥ ధర్మతనూజుపాలిమహిఁదప్పక యిప్పు డొసంగుఁ డెంతయు ' (ధర్మువు) కాక లోభవతిఁ దద్విపరీతత యాచరించినకొ దుర్మదులైన నీ సుతులఁ ద్రుంతురు నిక్కము పాండుపుత్రు లా మర్మమెఱింగి త్రిప్పుము సమంబుగ వారల నీ కుమారుల౯ || ఆ! అనుచుఁ బలుకునంత నచటికి నరుదెంచి యవ్విధమునఁ బలుకు నట్టి విదురుఁ గని సుయోధనుండు కనలి దాసీపుత్రం నధము వెడల నడపుఁడనుచుఁ బలికె ॥ కం! పలుకుటయు విదురుఁ డయ్యెడ దలవంచుక లేచి లజ్జితంబున శస్త్రం బులు విడిచి తీర్థయాత్రా కలనోన్ముఖుఁ డగుచు నరిగెఁ గాననమునకు శ్రీ సీ॥ ఇవ్విధంబునఁ గాన కేఁగి, యవ్విదురుండు నీర పర్ణానిలాహారుఁ డగుచు నవధూత వేషుఁడై వివిధ తీర్థముల నా నా నందింపుచుఁ బ్రభాసనామ తీర మున కేఁగు తెరువున జననుతులగు పాండు సుతులచేఁ గౌరవప్రతతి యెల్ల వొలియుట విని యెదఁ బొక్కి సరస్వతీ జలపూగమునఁ గృతస్నానుఁడగుచు తే! మత్స్యకురు జాంగలాదిక మహిత దేశ. ములను బుణ్యనదీ దేవనిలయములను -గడచి పోవుచు యమునాపగాతటమున శుద్ధవుని విష్ణుభ క్తి ప్రసిద్ధుఁ గాంచి 1. ధర్మవు. 5 7 6<noinclude><references/></noinclude> bex2p3a0llbiybboq2ytxx5o7lcp1wm 104 241518 599809 2026-10-31T10:23:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము నిదురోద్ధవ సంవా ద ము సీ|| ఉగ్రసేనుఁడు సాహసోగ్రసేనుఁడు ప్రజా, యుతముగా ముదముతో నున్న వాఁడై శూరుఁడు రిపుజయళూరుఁడు క్రూరు డక్రూరుఁడు గుశలనిధులే బలభద్రునకు మ...' 599809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము నిదురోద్ధవ సంవా ద ము సీ|| ఉగ్రసేనుఁడు సాహసోగ్రసేనుఁడు ప్రజా, యుతముగా ముదముతో నున్న వాఁడై శూరుఁడు రిపుజయళూరుఁడు క్రూరు డక్రూరుఁడు గుశలనిధులే బలభద్రునకు మహాప్రాభవోన్న తభుజా బలభద్రునకుఁ జల భద్రమగునె ప్రద్యుమ్నునకు బహు ప్రద్యుమ్నునకును సత్ కృతవర్మ కృతవర్మ ద సుఖం బె తే సాంబునకు సాంబునకు మే ననామయం బె కలిత విజయుఁడే దుష్టభంగదుఁడు 'గదుఁడు నిత్యసాత్యకి సాత్యకి' నిర్వృతుండె సహితుఁడే సారణుఁడు సత్ప్రసారణుండు ! కం॥ దేవప్రార్థితుఁడగు హరిఁ బ్రావీణ్యముతోడ గనిన భాగ్యసమేతుల్ దేవకీయును వసుదేవుఁడు నావిర్భూత ప్రమోదు లగుదురె యధిపా! 77 9 స్రగ్ధర : జిష్ణుండు దౄ దయాభూషితుఁడు కలుషవిచ్ఛేది యంతర్మనో రో చిష్ణుం డాభీరనారీ శితనిశిత శరక్షిప్తరముండు సాక్షాత్ విష్ణుం డా బాల్యలీలా విఘటిత ధరణీ విశ్వభారుండు శ్రీమత్ కృష్ణుండధ్యాత్మవిద్యా కృతమతీ వితత శేముఁడై యున్న వాఁడే 110 ప అని యివ్విధంబున, -11<noinclude><references/></noinclude> fljn6lmdh75zqhu0j2x09j4we0hv1ur 104 241519 599810 2026-10-31T10:23:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '78 బాలభోగవతము కం॥ విదురుడును దగఁ గృష్ణా భ్యుదయుం డగుటయును వినుచు శుద్ధవుఁడు మది గది రెడు శోకంబున X ద్గదీక వచోరచనఁ దగులఁగా నిట్లనియె 12 శా|| శ్రీకాంతుండజుఁ డవ్యయుండనగ నచ్ఛిన్...' 599810 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>78 బాలభోగవతము కం॥ విదురుడును దగఁ గృష్ణా భ్యుదయుం డగుటయును వినుచు శుద్ధవుఁడు మది గది రెడు శోకంబున X ద్గదీక వచోరచనఁ దగులఁగా నిట్లనియె 12 శా|| శ్రీకాంతుండజుఁ డవ్యయుండనగ నచ్ఛిన్నాత్ముఁ డై యుండియు లోక ద్రోహుల నుక్కడంచుటకు భూలోకంబు మీఁద న్మను ప్యాకారంబు వహించి మించి కృత కృత్య'(త్వంబు) సేకొన్న యా శ్రీకృష్ణుండు నిజాస్పదంబునకు వేంచేసె విచిత్రంబుగ | 18 సీ॥ అమరసంప్రార్థితుండై హరి, దేవకీ వసుదేవులకు సంభవంబు నొందె నందవ్రజమున నానంద విహారియై శకట తృణావర్త ఒక దైత్యుల హరించి కంసుని విగత ప్రశంసుఁ జేసె మురనర కాదులఁ బరిమార్చి శిశుపాల వక్త్ర ఖ్యుల తే నసమసుఖవారిలోఁ బదియాఱువేలు యువతులను చేల్చె నిత్యభోగోత్సవములఁ 'బార్థునకు సూతుఁడై కురువ్రతతిఁ ద్రుంచె గృష్ణుఁడన మించె భవద్గీత తృష్ణుఁ డనమ|| కం॥ ఎవ్వని మాయకు వీధిహరు ' లవ్వల యెఱుగంగనేర రట్టి (మహాత్ముం) డివ్వసుధఁ దిరుగు చరితం బెవ్వఁడు సామర్థ్యవంతుఁ డీదమిత్థమన॥ 1. త్యంబునే. 3. (.........). 14 15<noinclude><references/></noinclude> dd26ytye9pf2xpz2581y6n5xpamu65r 104 241520 599811 2026-10-31T10:24:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము కం॥ నగధరుఁ డగణిత కరుణ జగతీభారంబు మాన్పఁ జనుదెంచిన వాఁ డగుట యదువుల నెల్ల దెగువం దెగఁ జిత్తగించె ధీరవిచారా! ప ఆ సమయంబున, సీ। శౌరిజాతర సేయ సమకట్టుటయు యదు ప్రవ...' 599811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము కం॥ నగధరుఁ డగణిత కరుణ జగతీభారంబు మాన్పఁ జనుదెంచిన వాఁ డగుట యదువుల నెల్ల దెగువం దెగఁ జిత్తగించె ధీరవిచారా! ప ఆ సమయంబున, సీ। శౌరిజాతర సేయ సమకట్టుటయు యదు ప్రవరులు సంతోషభరితు లగుచు యువతీసమేతులై వివిధయానముల పై సమరి ప్రభాస తీర్థమున కేఁగి యచట మజ్జన భోజనాది కృత్యంబులు దీర్చి హాలాపాన దృప్తు లగుచు హర్షరోషనశాత్ములై పరస్పర తాడ నాకర్షణ ప్రహారాది విధుల తే సమసి రందఱు సంతట శౌరి బదరి కాశ్రమమునకు నన్ను బొమ్మనుచు ననుపఁ గొంత దవ్వేను చని సమాక్రాంత చింతం గళషళము పుట్టి మఱల వేగమున వచ్చి 79 16 16 మ॥ కనుగొంటి హరి జిష్ణుఁ గృష్ణు నొక వృక్షచ్ఛాయఁ గూర్చుండి నే `ర్పున వామాంకముమీఁద దుష్ణపదాంభోజాతమున్నిల్పి, లో చనపర్వంబగుచున్న వానిఁ, గరుణాసంభావిత స్వాంత భన భావంబున నిశ్చలాబ్ధి పగిరిజా భాసిల్లు పుణ్యాత్ముని 17 తే! అట్టితఱిఁ దీర్ఘసేవకై యరుగునట్టి ఘనుఁడు మైత్రేయుఁ డనియెడు మునివరుండు శౌరిఁ గనుగొని భక్తితోఁ జేరి నిలిచి నేను డత్సన్ని ధిన యుంటి నీడ్యచరిత 18<noinclude><references/></noinclude> sgwu7kbyobdl4tnzxoebx241jeeew2w 104 241521 599812 2026-10-31T10:24:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '90 80 బాల భాగవతము విదుర మైత్రేయ సంవాదము 4 ఉ॥ ఆయేడ మమ్ముఁ గాంచి యసురారి ముదంబున నన్ను నిట్లను కా ధ్యేయునిగా ననుం గని సుధీప్రియ యుద్ధవ తొంటిజామునం దాయత భక్తితో వసువ వయ్యును గొల్...' 599812 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>90 80 బాల భాగవతము విదుర మైత్రేయ సంవాదము 4 ఉ॥ ఆయేడ మమ్ముఁ గాంచి యసురారి ముదంబున నన్ను నిట్లను కా ధ్యేయునిగా ననుం గని సుధీప్రియ యుద్ధవ తొంటిజామునం దాయత భక్తితో వసువ వయ్యును గొల్చితిగాన నిఫ్టు ను ధ్యాయిత గల్గె నీకు నిక వంటవు నిన్ను బునర్భవాఘముల్ I ก పద్మకల్పంబునం పద్మభవుని మెల్ల నీకుఁ గరుణ వివరింతు ననుచు న ప్పరమపురుషుఁ' డనువుగాఁ దెల్పె మైత్రేయుఁడును వినంగ కం॥ మురజిదుపదిష్టవాక్య, స్మరణము దద్విరహతావశాంతి యొనర్చుకో, ధరఁ దిరుగుచుండి యి త్తఱి నరుగుచునున్నాఁడ బదరికాశ్రమమునకు॥ 19 20 21 వ అని యుద్ధవుండు కృష్ణుని పరమపద ప్రయాణం' 'బెఱింగించిన విదురుండు శోకభిదుర విదళితహృదయుండగుచుఁ గృష్ణనామసంకీర్తన నెట్టకేలకుం జిత్తం బాత్మాయ త్తంబుఁ జేసికొని యుద్ధవునిం జూచి మహాత్మా ! నీకు నప్పరమపురుషుం దుపదేశించిన దివ్యతత్త్వజ్ఞానంబు నాకుం బ్రసాదించి నన్నుం గృతార్థుం జేయుమనిన, నిది యంతయు, సజ్జన విధేయుండగు మైత్రేయుండు నీకుం దెలుపంగలం డని పలికి యుద్ధవుండు బదరికాశ్రమమార్గంబునం జనియే ననుటయు, కం॥ అవినీతివృత్తి నయ్యా: దవులెల్ల, స్సమయునట్టితఱి సమయుక్త యు. ద్ధవుఁ డెట్లు నిలిచెనో యని యవనీపతి యోగిచంద్రు నడిగిన నతఁడుకో॥ ! 22 23<noinclude><references/></noinclude> 75gu6464szj0kd4cg5n7s81co00xdi5 104 241522 599813 2026-10-31T10:24:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము తే॥ తాఁ జనినమీఁదఁ దనయట్ల ధరణియందుఁ దత్త్వమార్గంబుఁ బెలుప నుద్ధవుఁడు శక్తుఁ డని యతని నచ్యుతుఁడు నిల్చె ననుచుఁ దెల్ప వినుము తరువాతి వృత్తాంత మనియె సంత కం...' 599813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము తే॥ తాఁ జనినమీఁదఁ దనయట్ల ధరణియందుఁ దత్త్వమార్గంబుఁ బెలుప నుద్ధవుఁడు శక్తుఁ డని యతని నచ్యుతుఁడు నిల్చె ననుచుఁ దెల్ప వినుము తరువాతి వృత్తాంత మనియె సంత కం॥ విదురుఁడు గ్రమ్మఱ యమునా నది దాఁటి రమేశుకీర్తనంబునఁ జనుచుకో ముదమున గంగాతటమునఁ బదటున మైత్రేయుఁ గాంచె భక్త్యావతుఁడై ॥ తే॥ పలికె నిట్లని యోమానివర్య నిన్ను గంటి భవపాశములు వీడుకొంటి నిపుడు కొన్ని సందేశపదములు నిన్ను నడుగ వలసియున్నది యవి నాకుఁ దెలుపు మొన తే॥ విష్ణుఁ డేరీతిఁ బుట్టించు విశ్వమాది నేమిటికి నేమి ప్రభవమై యెసఁగుచుండు నీ ప్రపంచంబు విస్తృృతం బెట్లు చేసె ననుచు నడిగిన మైత్రేయుఁ డతనిఁ బలికె 81 24 25 26 27 మ॥ అనఘా ! కాలుఁడ వీవు మానివారు శాపాసక్తి శూద్రాసుతుం డనఁ బ్రఖ్యాతి వహించితిట్లు హరిదాస్యం బర్థిఁ జేకొన్న శో భనచిత్తుండవు నీకు సచ్యుతకథాప్రస్తావముల్' 'సెప్పు కొ ప్పు నచింత్యప్రతిభాన, యోవిదుర, యాప్తుల్ దాసు లాచక్రికి 28 కం॥ వర్ణించి తొల్లి పెద్దలు 11 ణ నిర్ణీతముఁ జేసినారు నిఖిలము నది నీ కర్ణామృతమయ్యెడు నా కర్ణింపుము విశదలీలఁ గథన మొనర్తు౯ || 29<noinclude><references/></noinclude> b1qoe2w1y579hja9b0ldsso8oykgmt5 104 241523 599814 2026-10-31T10:24:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '82 భాగవతము జగదుత్పత్తి లక్షణము వ అవహితచిత్తుండ నగుమని చెప్పం దొణంగె. సకలజగ దేశ భర్త యగు పురుషోత్తముండు తన లోననుండు జగంబుల లీలార్థంబు వెలువ కులం దలంచిన యప్పుడ యద్దేవుని యోగ...' 599814 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>82 భాగవతము జగదుత్పత్తి లక్షణము వ అవహితచిత్తుండ నగుమని చెప్పం దొణంగె. సకలజగ దేశ భర్త యగు పురుషోత్తముండు తన లోననుండు జగంబుల లీలార్థంబు వెలువ కులం దలంచిన యప్పుడ యద్దేవుని యోగమాయ యగు ప్రకృతివలన దమఃప్రధానంబై త్రిగుణాత్మకంబైన యహంకారంబు బుట్టె నదియు పై కారిక, తై జన, భూతాదులను పేళ్ళం బఱఁగె నందు భూతాది యగు తామసాహంకారంబువలన శబ్ద స్పర్శ రూపరసగంధంబు లను పంచతన్మాత్ర లుదయించె నందు శబ్దంబాకాశంబు నుత్పాదించె; నాకా శంబు స్పర్శనంబున వాయువుం గలిగించె; వాయువు రూపంబు చేత తేజంబు జనితంబు సేసి తేజంబువలన, రస బలంబువలన జలంబు వోడమె, జలంబు వలన గంధంబు జేసి పృథివి యెదవే; మఱియుఁ దైజసంబును రాజసా హంకార బువలన శ్రోత్ర త్వక్చక్షుర్జిహ్వా ఘ్రాణంబులను జ్ఞానేంద్రియంబు లేనును నావిర్భవించే, వైకారికంబైన సాత్త్వికాహంకారంబువలన దిక్కు లును, వాయువు సరుండును, బ్రచేతసు లుత్పన్నం బయ్యె నప్పుడు, 30 మ॥ తమలో నైక్యము లేక సృష్టి సమర్థంబైన యా తత్త్వసం ఘముఁ బ్రార్థించిన విష్ణుఁ డందుఁ గడు వేడ్క న్ని ల్చె నచ్చక్రి గ ర్భము గాఁగల్గిన యా సమాజ మతిచిత్రం బైన తన్మాయచే నమరం జయ్యనఁ గోటియోజనమితివ్యక్తోరు హేమాండమై ॥ 31 శా॥ ఆ హేమాండములోన నచ్యుతుఁడు బాహాపాదచకుశ్శిర స్పాహస్రంబులు గల్గి సర్వభునన స్పష్టాశ్రయంబైన యా దేహంబు ద్ధరియించి నట్టి మహిమక్ దీపించు నయ్యండ మీ ట్లాహా పుట్టఁగఁజేయుచుకో" బఱఁగె బ్రహ్మాండాహ్వయాఖ్యాతమై!! వ II అట్టి బ్రహ్మాండంబునకు నొండొంటికిఁ ' (బద్రి)యేసి మణంగు లెక్కుడైన ధరణి సలిలతేజో వాయు గగనాహంకార మహత్తత్వంబు 1. బది సేసి.<noinclude><references/></noinclude> red2ouv5vn245nffw5xo6s3dkgiikon 104 241524 599815 2026-10-31T10:24:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము 88 లనియెడు సప్తావరణంబులు గలిగియుండు నందుఁ బ్రథమావరణం బగు ధరణీతత్త్వంబుఁ గొందఱు పంచాశత్కోటి యోజన విశాలోన్నతం బని యుదహరింతురు. అట్టి యండంబు నారాయణలీలా శయ...' 599815 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము 88 లనియెడు సప్తావరణంబులు గలిగియుండు నందుఁ బ్రథమావరణం బగు ధరణీతత్త్వంబుఁ గొందఱు పంచాశత్కోటి యోజన విశాలోన్నతం బని యుదహరింతురు. అట్టి యండంబు నారాయణలీలా శయనస్థానతం బ్రవృద్ధంబై యున్న యమ్మహాజల పూర మధ్యంబునం దేలి యాడుచు వేయి దివ్యాబ్దంబులుండె; నంత నవ్విరాట్పురుషుండు నయ్యండ కట హంబు భేదించి సవిస్తారంబుగా నొనర్చియు నావరణసంరక్షకుండై చతుర్దశభువనంబులు గల్పించి తనయందుఁ గానంబడు నక్కల ప్రపంచంబుం జూచుచుండె; సంత నవ్విరాట్పురుషుని ముఖ బాహూరు పాదంబులం జాతుర్వర్ణ్యం బుదయించె; నిట్లు బుద్ధిపూర్వకంబును క్షేత్రజ్ఞాధిష్ఠితుబు నై తొలుత ప్రాకృతసర్గం బావహిల్లె; నింక నవ్విరాట్పురుషుని వలన స్వరాటనం బఱుఁగు బ్రహ్మ దేవుని జననంబును దత్కృత సర్గంబును వివరించెద వినుము. పద్మసంభవు జన్మప్రకారము - తచ్చరిత్రంబును సీ॥ జలశాయియైనయా జలజాత మదిలో జ గంబుఁ గల్పించు సంకల్ప మొదవు నంత రజోగుణం బదేవునాభి నం భోజంబు నొక్క మొలవఁ జేసె నందచ్యుతుండు నిజాంశంబు నిలుపం జ తుర్ముఖుఁ డుదయించె ధర్మమయుఁడు బ్రహ్మనామంబునఁ బఱఁగ నతండు త త్కంజమూలము నెఱుగంగఁ గోరి తే॥ తద్విపుల నాళరంధ్ర పదంబుఁ బట్టి దివ్య వర్ష సహస్రంబు దిరిగి వెదక మొదలు గానగలేక యమ్మొదలి నెలవు చేరి చింతాభరా క్రాంతచిత్తుఁ డగుచు ॥ 33 34<noinclude><references/></noinclude> ahq5chxfm1t2mvc0axyihiaciph73rg 104 241525 599816 2026-10-31T10:25:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '84 బాల భాగవతము శా! ఈ నీరంబున కంతమెద్ధి కమలం బిం దేగతిం గల్గె, ని ప్లే నేలాగున నిందుఁ బుట్టితి విభుం వ్వాఁ డిదమ్మూలముం గానఁ గూడదు నాకు నింక దపమే కల్యాణదం బంచు నా సీనుండై యొక ది...' 599816 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>84 బాల భాగవతము శా! ఈ నీరంబున కంతమెద్ధి కమలం బిం దేగతిం గల్గె, ని ప్లే నేలాగున నిందుఁ బుట్టితి విభుం వ్వాఁ డిదమ్మూలముం గానఁ గూడదు నాకు నింక దపమే కల్యాణదం బంచు నా సీనుండై యొక దివ్యవర్ష సమముల్ సేసెం దపం బందులోకి | మ త్తకోకిల ॥ అంత డొక్క-నాడు నిజాంతరంగము నందు శ్రీ మంతుఁ బన్న గరాజతల్ప సమగ్రభూషణుఁ గోమల స్వాంతు నీలపయోదసన్నిభుఁ జక్రహస్తు ననంతుని శ్చింతఁ జేరి తపోబలంబునఁ జేసి కాంచి కృతార్థుఁడై | కం: బహువిధముల విరుతించిన సహిపతి శయనుఁడు ప్రసన్నుఁడై ముందర స న్నిహిత్యుడై నయసంప ద్విహితానతివి నుతి నవ్విధం గృపఁ బలికె ॥ నీ శా॥ నామాయ జగముద్భవిల్లెఁ బెరుగున్నా మాయలో డిందు నా నామార్గంబులు నీ జగన్ని కర మంతఃస్థంబు బాహ్యంబు నే నామేన న్విలసిల్లు నిన్నిటికి నెన్నం గారణం బేను నా సామర్థ్యంబు 35 36 37 మదీయశక్తి వెలిగా శక్యంబె యూహింపగా ॥ 38 కం॥ సకలము మద్భక్తులకును సుకరము సాధింపరాని చోటెద్దియు లే దశలంకము మద్దాస్యము వికృతిపదమే తదన్యవిరహణ మెల్ల|| శా॥ ఈవిశ్వంబు సృజించునట్టిపనికై యే నిన్ను నాత్మీయ తే జోవిన్యాసమున సరోజభవుఁ గాఁ జూపట్ట నిర్మించితి 39 నా వాక్యంబున మత్రియార్థముగ వాజ్నా ధుండవై సర్వము ద్రావిఖ్యాతఁ జెలంగుమంచు హరి యంతర్థానముం బొందినన్ 40<noinclude><references/></noinclude> i8baob9k9vk72htstih734jpqbfwk9i 104 241526 599817 2026-10-31T10:25:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము కం! ఆయంబుజభవుఁడును, నవు లే యని తత్పరమపురుష లీలార్థముగా నాయతనుతి సృష్టిక్రియ సేయగ నుద్యుక్తుఁ డయ్యేఁ జిత్తములోనః" ! 85 41 వ॥ ఆసమయంబున నాచతురాననుండు వృక్షలతాద...' 599817 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము కం! ఆయంబుజభవుఁడును, నవు లే యని తత్పరమపురుష లీలార్థముగా నాయతనుతి సృష్టిక్రియ సేయగ నుద్యుక్తుఁ డయ్యేఁ జిత్తములోనః" ! 85 41 వ॥ ఆసమయంబున నాచతురాననుండు వృక్షలతాదిస్థానర ంబులు ప్రథమ సర్గంబును, పశుపక్షి మృగ జలచరాది తిర్యక్సమూహంబులు ద్వితీయ సర్గంబును, మనుష్యులు తృతీయసర్గంబురు, దేవతలు చతుర్థ సర్గంబునంగా ' (సృజించె నిట్టు మహత్తత్త్వసర్గంబును సహకార సర్గం బును ' (జనియించి) పంచతన్మాత్ర ప్రపంచ మహాభూత సర్గంబును, దశ విధేంద్రియ సర్గంబును, మనోధి దేవతా సర్గంబును, నను ని య్యేనును బ్రహ్మకంటె మున్ను ప్రకృతివలన నైనయని గావునఁ బ్రాకృత సర్గంబు లనంబడు: తదనంతరంబున బ్రహ్మనిర్మితంబులైన స్థావర సర్గ తిర్యక్సర్ల మనుష్యసర్గ దేవసర్గంబులు నాలుగును వైకృతసర్గంబు లనంబడు నిట్లు బులు నవత్వంబునం బఱఁగుచుండు, కం॥ కంజాక్ష యోగమాయా ॥ పుంజీకృత సకలభువన భూతంబుల యా సంజనన మాంతముగఁ బలు కం జాలునె తెలిసి పన్నగ ప్రభుఁడైన ॥ 42 43 వ ఇవ్విధంబునం బంకజాసనాసీనుండై సృష్టియొనర్చు బ్రహ్మకుఁ బరమాయువు నూరేండ్లు తత్ప్రమాణంబు వినుము: దశగుర్వక్షరోచ్చా రణకాలం బొక్క ప్రాణం బనంజను; ప్రాణంబు లాతైన నొక్క విఘటిక యనంబడు; నఱువది విఘటిక లొక్క- ఘటిక యగు; ఘడియలు రెండై న నొక్క ముహూర్తంబగు ; ముహూర్తంబులు ముప్పదియైన నహోరా 1. సృజించి. 2. (…)<noinclude><references/></noinclude> sc1yyuo1m4egwfzl791fcsyvu8crw5j 104 241527 599818 2026-10-31T10:25:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '1. 86 బాలభాగవతము త్రంబులై యొక్క దివసంబగు ; దివసంబులు ముప్పదియైన మాసంబు; ద్వాదశమాసంబులు నొక్క సంవత్సరంబగు నది బ్దం బనంబడు; నిట్టి మానుషాబ్దంబు దేవతలకు నొక్క త్రంబగు ; నట్టి ది...' 599818 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>1. 86 బాలభాగవతము త్రంబులై యొక్క దివసంబగు ; దివసంబులు ముప్పదియైన మాసంబు; ద్వాదశమాసంబులు నొక్క సంవత్సరంబగు నది బ్దం బనంబడు; నిట్టి మానుషాబ్దంబు దేవతలకు నొక్క త్రంబగు ; నట్టి దివసంబుల చేతనై న దివ్య సంవత్సరంబులు ' లై న నొక్క మహాయుగంబగు; నందుఁ గృతయుగంబునకు నెనమన్నూఱును, ద్రేతాయుగంబునకు మూడు వేలనాఱు నూఱును, యుగంబునకు రెండువేల నేనూఱును, గలియుగంబునకు వేయిన్ని దివ్యాబ్దంబులు సంఖ్యాతంబులై యుండు; నిట్లు ద్వాదశ సహస్ర పరిగణితంబగు మహాయుగంబునకు మానుపాబ్దంబులు సలువది లక్షలు నిఱువదివేలు `సెల్లు నిట్టి మహాయుగంబులు వేయి సనిన నొక్క పగలగు నంతియ రాత్రియుఁ బ్రవర్తిల్లు నట్టి దినావసానంబున, సర్గకాల క ల్ప లక్షణము సీ॥ రాజీవభవుఁడు నిద్రాలోలుఁ డగునంత నంబుధు లేజోదకంబుఁ జూపు సంకర్షణాగ్నిచే సమయుచు నన్నిట భూర్భువస్స్వర్లోకములు మునుంగు నట మహర్లోకులు నతిభీతులై జన లోకంబునకుఁ బోదు రాకులముగ నయ్యబ్ధి మీఁద నారాయణుఁ డహిశయ్య 'యోగనిద్రాసక్తి నుండునపుడు Q తే నయ్యహములోనఁ బడునల్లు రై నయట్టి మనువు లరుగుదు రొక్కొక్క ' (మనువుకాల) మఱయ డెబ్బదియొక్క మహాయుగంబు లిట్లు ధాతకు దివసంబు లెల్లఁ జరుగు ॥ 1. మనువుతకాల, 3<noinclude><references/></noinclude> ilfdtvpwsqcr7ogtywq29sq5cwivu31 104 241528 599819 2026-10-31T10:25:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయు శ్వాసము ai 87 వ। అట్టి తుపా ప్రమాణ రాత్రియెల్ల నిద్రించినధాత, వేగుటయు మేల్కొని యెప్పటి యట్ల ప్రజల సృజియించు నట్టి దైనందిన ప్రశయ ప్రకారం బట్టి యహోరాత్రంబులు గల వర్ష...' 599819 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయు శ్వాసము ai 87 వ। అట్టి తుపా ప్రమాణ రాత్రియెల్ల నిద్రించినధాత, వేగుటయు మేల్కొని యెప్పటి యట్ల ప్రజల సృజియించు నట్టి దైనందిన ప్రశయ ప్రకారం బట్టి యహోరాత్రంబులు గల వర్ష శతంబునందు నేబదియేం డొక్క ' (పదార్థం) బనం బరఁగు నిప్పుకొక్క పరార్థంబు జనియె దాని తోడనారాయణుని నాభిపద్మంబున మొలచినయది యాదిగాఁ బ్రవర్తించిన పద్మకల్పంబు పూర్ణంబయ్యె, నివుడు ద్వితీయ పరార్థంబున హరి వరాహ రూపఁబుఁ దాల్చుట యాదిగా శ్వేతవరాహకల్పంబు నడచుచున్న యది; యిది కల్పప్రకారంబు. సృష్టి ప్ర కారము శా॥ బ్రహ్మాండంబులు రోమరంధ్రముల హేరాళంబు గన్పట్టఁగా జిహ్మత్వం బెడనేసి నిత్యకరుణా శ్రీసన్నుతుండై పర బ్రహ్మాఖ్య న్విలసిల్లు నే యనఘుఁ డా పద్మాకు తన్మాయచే బ్రహ్మాండం బొక టిట్లు కల్గుటయుఁ జిత్రంబే పరివ్రాజకా॥ 46 47 న॥ కమలాసనుని సమనంతర సృష్టిక్రమం బాకర్ణింపుము; సనకస నందన సనత్కుమార సనత్సుజాతు లను యోగీంద్రుల మానసంబునఁ బుట్టించి ప్రజాసృష్టి యెనప్పుం డనుటయు, ఉత్సాహ || వ్రతులు నవ్వి యహహ మాదు వైషయిక సుఖంబులు మతము లగునె యనుచు మారు మాటలాడ కాత్మలోఁ బ్రతత కోపుఁడై న నలువ ఫాలసీమ (నీలలో) 3 హితుఁడు సంభవంబునొందు నేను నిల్చి యుద్ధతి॥ 1. యపదార్థ. 2. సీమదు 48 49<noinclude><references/></noinclude> 9ynrhr0syy22bbu3iqd6ywun3s1100a 104 241529 599820 2026-10-31T10:25:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '88 ఉత్సాహ | బాల భాగవతము తాత నాకు నొక్క పేరుఁ దగ నొసంగు మనుడు న ద్ధాత నీవు జననమొందు తఱిఁ గణంగి రోదనం బాంతతముగఁ జేత రుద్రుఁ డనగఁ బరఁగు మని తనూ జాతు గారవించి వఱియు సమ్మదంబు చొప్ప...' 599820 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>88 ఉత్సాహ | బాల భాగవతము తాత నాకు నొక్క పేరుఁ దగ నొసంగు మనుడు న ద్ధాత నీవు జననమొందు తఱిఁ గణంగి రోదనం బాంతతముగఁ జేత రుద్రుఁ డనగఁ బరఁగు మని తనూ జాతు గారవించి వఱియు సమ్మదంబు చొప్పడ || తే॥ భవుఁడు నహదాది దేవుండు పశుపతియును, శర్వుఁ డుగ్రుఁడు, భీముఁ డీశానుఁ డనగఁ, జెలఁగు మీవు ప్రజాసృష్టి సేయు మనుడు నతఁడు రుద్రశతంబు నుద్ధతియుఁ జేసె ॥ 50 51 ఉ॥ వారును దత్త ణంబ యనివారితులై భువనంబులెల్ల సం హారముఁ జేయఁ జూచుటయు నబ్జభవుండు చలించి యో మహా పూరుషులార ! మీరు తపముల్ హరిఁ గూర్చి యొనర్పడంచు, ద ద్దారుణ సృష్టిమాయ నుచితంబుగ వీడ్కొనియె గుణోజ్వలా॥ 52 కం॥ అలవడ మరీచి దక్షులు పులస్త్య భృగ్వంగిరసులు పులహాత్రి వసి ష్ణులు గ్రతువునను నవబ్ర హ్మల నతిఘనుల సృజించె నవ్విధి యనఘా॥ వ॥ మఱియును నప్పితామహునకు, సీ | నారదుఁ డుదయించె నూరు దేశంబువ ' (దక్షిణస్తనమున) ధర్ముఁ జొదనె మృత్యువధర్మంబు మెడవెన్నులను, నాత్మ దర్పకుం డెసఁగెఁ, గ్రోధంబు బొమల 53 54 1. దక్షిణకరమున సంస్కృత భాగవతం, స్కం 3. అధ్యా. 12. శ్లో. 25. ధర్మః స్త నాద్ధక్షిణతో అనియున్నది. ఆంధ్ర భాగవతమునను దక్షిణ స్తనమనియే యున్నది.<noinclude><references/></noinclude> apv0h4awcz7pg12r132662xsv081saf 104 241530 599821 2026-10-31T10:25:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '800 ద్వితీయాశ్వాసము యెడఁ బుట్టె, లోభంబు వొడమె గదచ్ఛదం బునఁ, బయోధులు లింగమున జనించే పాయుదేశమున సంభవమొందె నై ఋతి కలిగె దేహచ్ఛాయఁ గర్దముండు తే॥ వదన సంజాతయై నిల్చె వాణి, హృదయ హా...' 599821 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>800 ద్వితీయాశ్వాసము యెడఁ బుట్టె, లోభంబు వొడమె గదచ్ఛదం బునఁ, బయోధులు లింగమున జనించే పాయుదేశమున సంభవమొందె నై ఋతి కలిగె దేహచ్ఛాయఁ గర్దముండు తే॥ వదన సంజాతయై నిల్చె వాణి, హృదయ హారి లావణ్య భవ్య దివ్యాంగి యగుచుఁ గమల భవుఁ డప్పు డక్కన్యఁ గాంచి మోహి తాత్ముఁడై 'వేడ్కఁ బాణిగ్రహంబు సేసె || 89 55 మఱియు వ॥ మఱియుఁ బంచకోశ సృష్టి యొనర్చి తమోమయమైన యి దేహంబు విసర్జించిన నది రాత్రియయ్యె నందు యక్షర గణంబులు ప్రభవించె, మఱియు నొక్క ప్రభామయగాత్రంబు దాల్చి దేవతలం బుట్టించి త తను త్యాగంబు సేసిన, నది దివసం బయ్యె. పురంబున నసురులఁ బుట్టించి తచ్ఛరీరంబుఁ బరిత్యజించిన నది ప్రాతస్సంధ్య యయ్యే. మఱియు నొండు విగ్రహంబున గంధర్వు లచ్చరలం బుట్టించి మయ్యంగంబు విడచిన నది చంద్రిక యయ్యె మణీయు నొక్క-మూర్తిఁ బిశాచగుహ్యక సిద్ద భూత సంఘంబులం గలిగించి యా క ళేబరం బుపేక్షించిన నది తంద్రియయ్యె మఱియుఁ బితృసాధ్య గణంబుల నొదవించి యా సంహననంబు నిరసించిన నది సాయంసంధ్య యయ్యె. వెండియు సిద్ధవిద్యాధరులఁ బుట్టించి యామేను సడలించిన నది తిరోధానం బయ్యె. నిజ ప్రతిబింబంబునఁ గిన్నర కింపురుషులం బుట్టించె నిట్లు సృష్టి యొనర్చియు నసంతుష్టుండై యంగ ' (విధూననంబు సేసిన రాలిన కేశం బులు సర్పంబు లయ్యె. ఋషులం బుట్టించి యయ్యెడలు దొలంగించిన నది తపంబయ్యే. క్రమ్మఱ పూర్వ దివ్యదేహంబు ధరియించిన నతని చతుర్ముఖంబుల వేదోపవేదాదులును మఖాది క్రియాకలాపంబులును 1. విధనంబు, 12<noinclude><references/></noinclude> ssvn9r6yd7nv7k31lp8859uxefwy42k 104 241531 599822 2026-10-31T10:26:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '90 90 బాల భాగవతము వర్ణాశ్రమధర్మంబులును చిద్విద్యాప్రణవచ్చందో 1 ( వర్ణంబులు ) జనియించె నంత, `తే ( స్వాయంభువమ ను సం భ వ ము తే॥ 'తనదు దేహంబు ద్వివిధంబు) దాల్చ, మనువుఁ, గన్య శతరూప యను దా...' 599822 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>90 90 బాల భాగవతము వర్ణాశ్రమధర్మంబులును చిద్విద్యాప్రణవచ్చందో 1 ( వర్ణంబులు ) జనియించె నంత, `తే ( స్వాయంభువమ ను సం భ వ ము తే॥ 'తనదు దేహంబు ద్వివిధంబు) దాల్చ, మనువుఁ, గన్య శతరూప యను దానిఁ గలుగఁజేసి దంపతులుగా నొనర్చిన ధాత వారి నట్టి దాంపత్య మనిషిద్ధ మాద్య మనుట అప్పుడు, ) 56 57 వరాహావతారము సీ॥ ఆప్రకారమున స్వాయంభువ మనువు సం జాతుఁడై కంజాతజాతు చేత సృష్టినియుఁడై చేతులు మొగిచి యీ యుర్వి నీట మునింగి యునికి నివుడు నాకు మదీయ సంతానంబునకు నుండు (నట్టి) చోపెయ్యది యానతిమ్ము నావుడు ధర నెత్తు పే విధమున నగు నని విష్ణుఁ బ్రార్థించు నబ్దభవుని తే॥ నాసికారంధ్రమున రమానాథుఁ డాద రమున సంగుష్ఠమాత్ర వరాహమూర్తి ముదితుఁడై తత ణంబ యత్యుగ్రుఁ డగుచు బ్రవర్ధనము మునులు నుతియింపఁగాఁ 1. ఛందో... గ్న నంబులు. మభూల్ద్వేనా యత్కాయ మభి చష్ఠే 3 నచ్చి. 58 2. ఆక్మ భుజములహృదయంబు, (కస్యరూప సం॥ భా॥ 3 స్క౦, ౧౨వ ఆధ్యాయం,<noinclude><references/></noinclude> 61pr0e2g43o6aqssuyu1o1upzdbb40t 104 241532 599823 2026-10-31T10:26:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము చం అనుపమలీల నీకరణి యజ్ఞవరాహము వర్ధితాంగమై వనసిధి సొచ్చి యం దెదురువచ్చిన యా కనకాక్షనామ దై త్యుని వధియించి ' (కోర మొన) నుర్విజలంబుల మీఁది కెత్తి చ క్కన నిలిప...' 599823 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము చం అనుపమలీల నీకరణి యజ్ఞవరాహము వర్ధితాంగమై వనసిధి సొచ్చి యం దెదురువచ్చిన యా కనకాక్షనామ దై త్యుని వధియించి ' (కోర మొన) నుర్విజలంబుల మీఁది కెత్తి చ క్కన నిలిపె సమస్థిరముగా ధరణీధర నామమేర్చడī" || తే॥ అనుడు విదురుండు విని హిరణ్యాట్నముఁ డెట్లు జనియించె నతఁడేల యెదిచెఁ గిట్టి) నపుడు యజ్ఞ వరాహ మెట్లతని ద్రుంచెం దెలుపవే యనఁ బలికె మైత్రేయమాని॥ దితి కశ్యప సల్లాప ము ఉ॥ అంబుబసూతికిః" దనయుఁడై న మరీచికి నందనుండు, బు ణ్యంబులఁ బెద్ద, కశ్యపమహాముని తత్పతి, దక్షకన్య నీ లాంబుజనేత్రి యైన దితి యమ్మహితాశయుఁ జేరి యొక్క నా డంబరరత్నమ స్తమయ మందుతఱి రతికేళిఁ గోరుడు౯౮ | 91 59 60 61 ఉ॥ అమ్మునివర్యుఁ డిట్లను లతాంగి! కనుంగొనుమా దినావసా నమ్మిది యిట్టి సంజడ న్యాయమే కాముకవృత్తి నున్కి భూ తమ్ములఁ గూడి యంబరపథమ్మున కూలి చరించు నిప్పు డీ విమ్మెయి రాత్రిరాక ' (కొకయించుక) సేపు సహించు టొప్పగు" || చం అనుటయు ' (సమ్మృగాక్షి) హృదయాధిప నీ వచనంబు తథ్యమ మనసిజ బాణభిన్నమగు మానసము ' (న్భవదీయ) యోగ సం జనిత సుఖాతి రేకమునఁ జెల్లఁగ జేయక నిల్పరాదు, లె మ్మనుచు నిలజయై యతని హస్తసరోజము పట్టి యీడ్చిన౯ 68 1. కోర గని యుర్వి. 2. కొర యించక. 3. వృగాక్షి. 4. భవదీయ్య ,<noinclude><references/></noinclude> gpr6idr0jdfro9pbazhwv9e5zz031ye 104 241533 599824 2026-10-31T10:26:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '92 బాల భాగవతము కం! త్రోయం జాలక యమ్ముని యాయతమగు నగ్ని శాల యందారమణిక గాయజు కేళిం దృష్తిళ్ శ్రీయుతఁగాఁ జేసి యీశచింతాపరుఁడై ॥ తే॥ సాంధ్య విధిఁదీర్చి దితిముఖాబ్జంబుఁ జూచి యతిన...' 599824 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>92 బాల భాగవతము కం! త్రోయం జాలక యమ్ముని యాయతమగు నగ్ని శాల యందారమణిక గాయజు కేళిం దృష్తిళ్ శ్రీయుతఁగాఁ జేసి యీశచింతాపరుఁడై ॥ తే॥ సాంధ్య విధిఁదీర్చి దితిముఖాబ్జంబుఁ జూచి యతిన నీ కిట్టితఱి గర్భమగుటఁ జేసి యసుర లిరువురు జనియింతు రచుచుఁ దెలిపి సంతఁ దద్గర్భ మభివృద్ధి యగుచునుండ మ॥ శతవర్షంబులు సెల్లునంత భాస్వ దర్భ సంజాతమై యతిచిత్రంబగు నొక్క తేజము సమస్తాశాతతిం గప్పినక్ 64 99 65 శతమన్యుప్రముఖామరుల్ వెఱచి యబైతాసనుం జేరి యా నతులై దత్ప్రమ మెల్లఁ దెల్పుటయు నన్నా ళీ కజుం డిట్లనుకో॥ 66 జయవిజయుల శాప ప్రాప్తి కం॥ వినుఁ డమరులార ! 'దెల్పెద ఘనతర వైరాగ్యనిధులు గలరు మునుల్ మ తనయులు సనకస నందన సనత్కుమారక సనత్సుజాతులనంగ కం! ఆ కల్యాణచరిత్రం ల నాకాంక్షితు లొక్కనాడు హరి నచ్యుతు ల క్ష్మీకాంతుఁ జూచుతలవున ఠపురంబుఁ జూడ వచ్చిరి వేడ్క౯॥ సీ। సహజ నిష్టాగరిష్ఠ ప్రపత్తి ని శేష భావిభాగ్యములకుఁ బట్టుఁగొమ్మ 20 67 68<noinclude><references/></noinclude> 9wqimwtbt5hd738u3ta7udulptlxicr 104 241534 599825 2026-10-31T10:26:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము నిరుపమైకానంత గరుడాది శుభమతి స్ఫుట తపస్స్ఫూర్తుల భోగభూమి ప్రకృతి లీలాభవ ద్వీకృతి సంయోజిత ప్రతత మోహాబ్ధికిఁ బరతటంబు దితగతాగత భేదమతి మదభృద్ధమ్య ? మానముక్...' 599825 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము నిరుపమైకానంత గరుడాది శుభమతి స్ఫుట తపస్స్ఫూర్తుల భోగభూమి ప్రకృతి లీలాభవ ద్వీకృతి సంయోజిత ప్రతత మోహాబ్ధికిఁ బరతటంబు దితగతాగత భేదమతి మదభృద్ధమ్య ? మానముక్తాత్ములఁ యాన వితతి తే॥ నభినుతంబగు వైరమ్మదాఖ్య ముఖ్య తర తటాకోర్మితర ణసంధానమంద గంధవాహనుగాళి ఝంకరణ గాన కుంఠితా'(ప్సరసస్వ)రము వైకుంఠపురము ॥ తే॥ అట్టి పురమధ్య సీమ రత్నా భిరామ దివ్యమగు విష్ణునగరు స్తుతించు నట్టి యమ్మహాత్ముల జయవిజయాఖ్యు లైన ప్రాక్త్రతీహారవృత్తితత్పరులు సూచి 98 చం॥ నిలువుఁడు మానులార ! హరి, నీరధిపుత్రికతోడఁ గేళి మె చ్చులుగోను చున్న వాఁ డిపుడు చూడగఁ గూడదు వేళఁగోరి వే ల్పులు, మును లెల్లవారె పరముల్ పడియున్న తెఱంగుఁ జూడుడం '(చలవడు) వేత్రదండముల నడ్డము సాచుచు నిల్పి రయ్యెడ౯ || చు భువనములందు నిత్యమును బూని చరించుచు నేడు భక్తలో కవరదు విష్ణుఁ జూతుమను కొండ సెలంగగ నేఁగు ట్లవమతి నడ్డగించితి రహమ్మతిఁ జాతకులార యిట్టి మీ రవనితలంబు పై నసురులై జనియింపుడు క్రూర భావతు || a 1. ఆప్సరస్వరము. 2. చవుడు. మమ్ము ని 69 70 71 72<noinclude><references/></noinclude> c6r9zm9237xuoa8bnkxjh7bv8l9le5v 104 241535 599826 2026-10-31T10:26:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '94 బాలభాగవతము కం॥ అని 'శపియించుటయు(ను) న వ్వనజాతు నిదాసు లాస్య వై వర్ణ్యంబుల్ కనఁబడగ ధైర్యమహిమక్ మునివరులకుఁ బ్రణతులగుచు ముకుళితకరులై ॥ ఉ॥ మాన్యులు మిమ్మెఱుంగ కవమానము సేతక...' 599826 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>94 బాలభాగవతము కం॥ అని 'శపియించుటయు(ను) న వ్వనజాతు నిదాసు లాస్య వై వర్ణ్యంబుల్ కనఁబడగ ధైర్యమహిమక్ మునివరులకుఁ బ్రణతులగుచు ముకుళితకరులై ॥ ఉ॥ మాన్యులు మిమ్మెఱుంగ కవమానము సేతకు దుష్ట జన్మతా దైన్యము గల్గె మాకు సమతాపము నొందకుఁ రలింక నే మన్యము నొల్ల మేమియును నచ్యుతుఁ గ్రమ్మఱఁ జేరఁగల్గు సౌ జన్య మనుగ్రహింపుఁడని సారెకుఁ బ్రార్థన సేయన తఱిఁ| సీ॥ 'రమణీయ) విశ్వాధి రాజ్యసూచకత మూ ర్ధంబున మణికిరీటంబు మెఱయ వివృతోర్ధ్వపుండ్ర నేతువిభ క్త (ఫాలాబ్ధి) పైని 'నీలాలక) పంక్తి (వరల మందహాస విలాస మహితాసనంబుపై మకరకుండల దీప్తి మహిమ నిగుడ 3 రుచిరనాథ్ సరోరుహ సరాగ పరాగ 6 వాసితం బగు పైడి ' (నలువ) లమర తే॥ చరణమంజీర శింజితాసార ధార నుపనిషద్వాక్యముల వీక నుగ్గడింప నచటి కరుదెంచె లక్ష్మీ రహస్య సుహృదుఁ దార్హరచణుండు నారాయణుండు|| 73 74 75 వ॥ వచ్చి యచ్చట రిచ్చటపడియున్న యాత్మానుచరులం జూచి 1. శపించుటయన. 5. పొరల. 6. నలువ. 76 2. రమణియ్య. 3. చాలాబి. 4. నిలాలక<noinclude><references/></noinclude> 1ft7n9vc9aonnw3o34fkzpaqf5c58sm 104 241536 599827 2026-10-31T10:26:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము కం॥ యువరులకుఁ బ్రతిశాపం బతి కంపిత మనస్కులగుచు నలరింపమి మీ ధృతి నుతియింపగఁ దగు గో క్షితిసురులకుఁ దిరుగ నెగ్గు సేయగఁ జను నే॥ కం॥ వారక గో బ్రాహ్మణ హిత కారుల...' 599827 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము కం॥ యువరులకుఁ బ్రతిశాపం బతి కంపిత మనస్కులగుచు నలరింపమి మీ ధృతి నుతియింపగఁ దగు గో క్షితిసురులకుఁ దిరుగ నెగ్గు సేయగఁ జను నే॥ కం॥ వారక గో బ్రాహ్మణ హిత కారులు గల రెవ్వ రసమకల్యాణమతుల్ వారలు నాకుం గల రే వారికిఁ గలవాఁడ నిది '(యవశ్యము) సుండీ॥ తే ఇంక నసురత్వజనిభయం బేల మీరు వసుధ నాయందు దృఢవై ర వశుల రగుచు జన్మములమూట నా చేత ఖ్య తుల రగుచుఁ గ్రమ్మఱ మత్పదం బందఁ గలరు ॥ కం॥ అని యానతిచ్చు వద్దే వుని గని య యోగిపుంగవులు ప్రమదముతో నినుతించి కృతార్ధస్థితిఁ జనువు నెఱపి యతఁడు పనుపఁ జనిరి నిజేచ్ఛకొ॥ కం॥ ఆజయ విజయులె యిప్పుడు తేజోమహనీయు లగుచు దితి గర్భములో నోజపడి యున్నవా ర వ్యాజోన్నతి మెఱయఁగలరు వారు ధరిత్రి ॥ హిరణ్యాక్ష హిరణ్యకశిపుల జన్మప్రకారము 9 95 77 78 79 80 81 వ॥ అని యివ్విధంబున నీరజభవుండు తెలిపిన నిలింపులు నిజ నివాసంబునకు నరిగిరి. దితియుం బుత్రద్వయంబుఁ గాంచినఁ దత్కాలం 1. వస్యము.<noinclude><references/></noinclude> enzehz8ptrfnxi9h20v3if1p6oiogig 104 241537 599828 2026-10-31T10:26:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '96 బాల భాగవతము బున మహోత్పాతంబు లెసంగె. కశ్యపమునియు నయ్యిరువురలోన గర్భాధానజ్యేష్ఠునకు హిరణ్యకశిపుం డనియును, జనన జ్యేష్ఠునకు హిర ణ్యాక్షుం డనియును నామధేయంబు లొనర్చె నందు, 82...' 599828 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>96 బాల భాగవతము బున మహోత్పాతంబు లెసంగె. కశ్యపమునియు నయ్యిరువురలోన గర్భాధానజ్యేష్ఠునకు హిరణ్యకశిపుం డనియును, జనన జ్యేష్ఠునకు హిర ణ్యాక్షుం డనియును నామధేయంబు లొనర్చె నందు, 82 మ॥ అతి దర్పంబున వృద్ధిబొందుచు హిరణ్యాక్షుండు ' (దీవ్యత్త పో) వ్రతయు క్తిగా విధిఁ బ్రీతుఁ జేసి వర వారప్రాప్త సంతుష్టుఁ యతులో దగ్ర గణాకరుం డగుచు ' (మర్త్య) శ్రేణి యం దాజికి '' బ్రతివీరుండగు వానిఁ గానక మహారౌద్రాద్భుత ప్రక్రియా ॥ 88 కం॥ తెఱ గొప్ప దివమునకుఁ గ్ర చ్చఱఁ జని పేర్వాది యమర సంఘంబులనే జైఱఁ దాకి వెఱపుఁ గఱపుచు బఱ సింగంబు కలభ పంకులఁబోలె౯ | لب 84 చం శరనిధి సొచ్చి పాశధరు సైన్యుల నందఱ బిల్కుమార్చి, య స్వరుణునిఁ బోరికిం బిలువ వాడి యతం డిపుడి ద్దురాత్ము నె వ్వెరపున గెల్వగూడ దది 'వేళయుఁ గాదని బుద్ధిఁజూచి, శ్రీ శ్రీ హరి యొక రుండు దక్క దిలిజా ! యెడు రెవ్వరు నీకు నావుడు || 25 శా॥ హుంకారం బొనరించి యా దితిసుతుఁ డోరీ! యతం డిప్పు డో వంక జిక్కు ననం జలేశుఁ డతఁ డా వైకుంఠమ్ వీటిలో బింకంబొప్పగ నుండుఁ బొ మ్మనవుడు భీమాట్టహాసంబు నా తంకత్వంబు నెఱుంగఁ జేయఁ గదలెజ్ దద్దివ్యమార్గంబున 85 న || ఇత్తెఱంగున వైకుంఠమార్గంబునం జను సమయంబున, 87 తే! నారదుం డెదు రేతెంచి ధీర యెటకుఁ జనియె దనవుడు పై కుంఠమునకు విష్ణు ననికిఁ బిలుచుట కరిగెద ననుచు నసుర యాడుటయు, నమ్మునీంద్రుండు హర్ష మొంది 88 1. దివ్యత్త పో 2. 565.<noinclude><references/></noinclude> nsdzv12szofcc93ning6tff2b3tjmd6 104 241538 599829 2026-10-31T10:27:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయుశ్వాసము 97 మా అమ్మహాత్ముఁడు వైకుంఠంబున లేఁడు. భూభరముదాల్ప రసాతలమున నాది కిటిభావమున నున్న వాఁడన) వినియాహిరణ్యాఝుండు మఱలి గదాదండమండిత బంధుర స్కంధుం డగుచుఁ బాతాళంబ...' 599829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయుశ్వాసము 97 మా అమ్మహాత్ముఁడు వైకుంఠంబున లేఁడు. భూభరముదాల్ప రసాతలమున నాది కిటిభావమున నున్న వాఁడన) వినియాహిరణ్యాఝుండు మఱలి గదాదండమండిత బంధుర స్కంధుం డగుచుఁ బాతాళంబునకు సరిగి దేహంబు గై కొనిన సాహసంబునం బూని యజ్ఞ వరాహంబు నముల విస్ఫులింగంబు లురల వీక్షించి కృత క్ష్వేరుండై యిట్లనియె ॥ కం॥ ఈ ధరణి నెత్తె ల మృ గాధమ ! త్రిజగతికి నేన యధిపతి నిపు యోధనమున దగ్గరు నక్షా `వేధోపరమనుని 'నీవ విష్ణుఁడవేనికొ) | కం॥ అని యసుర యిట్లు క్రోధం బునఁ బలుకుచునుండ యజ్ఞ పోత్రి సకలము వినియు ననాకర్ణితకం బున బహు విహరణ వినోదములఁ గై కొనియెజ్ ॥ సీ॥ అభినవ శరదభ్ర నిభ లో మశంబైన యొడలు ఝాడించు నొక్కొక్కమాటు శితవజ్ర నమఖురాహతులచేఁ బాతాళ ' (ముఱ్ఱూత) లూచు నొక్కొక్కమాటు కర్బురగిరికూట కల్ప దంష్ట్రికలచే సుర్వీఁ దా నొరయు నొక్కొక్కమాటు ముర్ధుర ధ్వనుల పైఁ గొల్పి బ్రహ్మాండంబు నూటాడఁ జేయు నొక్కొక్కమాటు తే॥ కెరలి పోత్రవిచారణ క్రీడ సలుపు ఘనతర స్కంధకరణ క్రమము సూపు నబ్ధిలోఁ బర్వతముల నిట్టట్టుఁ జఱపుఁ దానె భూదారుఁడైన భూదారమపుడు ॥ 1. నివవిష్ణుఁడ వేనీని, 2. మల్లూర, 18 89 90 90 91 92<noinclude><references/></noinclude> au16505g4fj9we9rjawfkg7rgxdc03p 104 241539 599830 2026-10-31T10:27:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '98 బాల భాగవతము హిరణ్యాక్షు హనన ము కం॥ ఇవ్విధమునఁ గ్రీడించుచు నివ్వేళనె జుట్టిపట్టి యీదితి పట్టి క్రొవ్వణఁతు ననుచుఁ గ్రోధము చివ్వకుఁ ' (గొల్డ్రవ్వు) దై త్య శేఖరుఁ జూచె ! - వ ఇట...' 599830 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>98 బాల భాగవతము హిరణ్యాక్షు హనన ము కం॥ ఇవ్విధమునఁ గ్రీడించుచు నివ్వేళనె జుట్టిపట్టి యీదితి పట్టి క్రొవ్వణఁతు ననుచుఁ గ్రోధము చివ్వకుఁ ' (గొల్డ్రవ్వు) దై త్య శేఖరుఁ జూచె ! - వ ఇట్లు కనుంగొని, సీ॥ మ్రోగియుగ్రత కర్ణములు కత్తరించుచు నందంద కదలి య య్యజ్ఞ పోత్రి తన కెదురేతెంచు దైత్యుండు హుమ్మని గదఁ గొని పదము గ్రక్కదల వేయఁ క యాగ యురవడిఁ దిగుచుక దానన మోదె శాత్రవుని యురము నతఁడు 'వేరొక గద ' (నంది) యుల్లాసంబు దళ్లుకొత్త సింహనాదంబు సేసి తే॥ యా వరాహ హిరణ్యాక్షు లపుడు డాసి వేసి గర్జించి తర్జించి విడిచి యొడీచి గిరియు గిరియును బెనగెడు కరణిఁ దోప చిత్రయుద్ధంబు నరుదంద సేసి రపుడు ॥ 93 94 95 ఉ॥ ఆ సమయంబున దృహిణు డంబుదమార్గమునందు నిల్చి యో భాసుర యజ్ఞ పోత్రి ! దితి పట్టిఁ బెనం గ గఁ జూచెదేల, యు ల్లాసము నొందు దైత్యుల బలంబుఁ జలంబును సంజయైన ని వ్వాసర యౌవనంబె తఱివధ్యు వధింపఁగ నంచుఁ బల్కి నకా 96 1. కాల్రవ్వు 2. యది.<noinclude><references/></noinclude> i87ebaj0qutiyb9znqgwjn05gwm3uqi 104 241540 599831 2026-10-31T10:27:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము ఆ' ॥ క్రోడము రోషణంబగుచు ఘోరకతో రకరంబుచే శిర స్తాడన మాచరించుటయు దైత్యవరేణ్యుఁడు వక్త్ర నాసికా క్రోడ విని స్సృతాస్రుఁడయి ఘుర్ఖుర రావ మెసంగఁ గాలు చె య్యాడక...' 599831 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము ఆ' ॥ క్రోడము రోషణంబగుచు ఘోరకతో రకరంబుచే శిర స్తాడన మాచరించుటయు దైత్యవరేణ్యుఁడు వక్త్ర నాసికా క్రోడ విని స్సృతాస్రుఁడయి ఘుర్ఖుర రావ మెసంగఁ గాలు చె య్యాడక యా జగత్పతి ముఖాబ్దము సూచుచు వ్రాలెఁ గ్రమ్మఱన్ వ ఇట్లు హిరణ్యాక్షుని శిక్షించి యమందానందంబున, వ సు ధో రణము 99 99 97 శా॥ తత్తాదృశ్వర దండసన్నిభ మహా దంష్ట్రాగ్రభాగంబుచే నెత్తెం బోత్రి ధరిత్రి నప్పుడిల నీరెల్ల న్విడంబించె లోఁ ' (ద తంధ్ర) పరిస్రవద్బహు పయోధారాళి ముక్తాసరో దాత్త స్ఫూర్తి వహించి చొప్పడియె హేమాంగంబుపై '(గొ)బ్బునన్ i కం॥ హరి యిట్లు వరాహం బై ధర నెత్తుడు నచ్చరలకుఁ దౌర్యత్రిక మం బరమునఁ బరఁళా సుమములు గురియుచు వినుతించి రజునిఁగూడి నిలింపుల్ I II 99 వు తదనంతరం యాత్మసామర్ధ్యంబు (న) ధరాధారంబుగా నిల్చి నీరజాతుండు నిజధామంబునకు విజయంబుసేసె నంతం గమలాసన నియుక్తుండై స్వాయంభువుండు మహీపరిపాలనము సేయుచుం బ్రియన తోత్తానపాదులను నిరువురం దనయులను నాకూతి దేవహూతి ప్రసూతు లను కన్యకాత్రయంబునుం గాంచె నందు దేవహూతియందుఁ గమ మునీంద్రువలన విష్ణుండు కపిలావతారంబుఁ గైకొనియె ననుటయు విదురుండు మైత్ర తేయు నవలోకించి, 100 1. దరిద్రంస. 2. గు. 8.<noinclude><references/></noinclude> f6an5zy2pc7816ln4awtikcyu6alxs3 104 241541 599832 2026-10-31T10:27:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '100 బాల భాగవతము' కర్దముండు దేవహూతిని వివాహమాడుట కం॥ ఆ దేవహూతిఁ గర్దము లాది పురుషు లెట్లు కొలిచి రబ్జాముం డె వేదింపు మనవుడు యోగి విని యిట్లనియె ॥ కర్దమముని యజ్ఞ గర్భుని యాజ్ఞ...' 599832 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>100 బాల భాగవతము' కర్దముండు దేవహూతిని వివాహమాడుట కం॥ ఆ దేవహూతిఁ గర్దము లాది పురుషు లెట్లు కొలిచి రబ్జాముం డె వేదింపు మనవుడు యోగి విని యిట్లనియె ॥ కర్దమముని యజ్ఞ గర్భుని యాజ్ఞాప నమున సరస్వతీ నదికి నేఁగి హరిఁగూర్చి దశసహస్రాబ్దంబు లతినిష్ఠ నద్భుతంబుగఁ దపం బాచరింప హర్షించి వైకుంఠుఁ డచట సన్నిహితుఁడై నిట్లను నాదరమున ఘనుఁడు స్వాయంభువ మనువు సదారుఁడై తానె యచ్చటికి మోదమున వచ్చి 101 102 తే॥ నిజదుహిత దేవహూతిని నీకు నిచ్చు ననఘ యీయిద్దఱకుఁ గపిలాఖ్య నేను దశమ గర్భంబునందుఁ బుత్రత వహింతు ననుచుఁ బలికి తిరోహితుం డయ్యె నపుడు || వ॥ కర్దముండు ప్రదక్షిణంబు సేయుచుండు నంత, తే॥ అతిన శతరూపఁ గూడి స్వాయంభువుండు కనకరథ మెక్కి సైన్యసంఘము గొలున తనదుహిత 'దేవహూతిఁ దోడ్కొనుచుఁ గర్ద మాశ్రమమునకు వచ్చెఁ దూర్యములు '(మొరయ)॥ 104 1. ఘోరయ. 108<noinclude><references/></noinclude> qi50nx4bwbmezribimgt7rc6m4r4vt7 104 241542 599833 2026-10-31T10:27:43Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599833 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>సత్యవ్రతవచనము గలదు. శ్లో॥ ఉదయస్థా తిథిర్యావా న భవేద్దినమధ్య భాక్, సాఖండా నవ్రతానాం స్యా దారంభశ్చ సమాపనమ్” అని. అనగా ఉదయకాలమందున్న తిథి మధ్యాహ్న పర్యంతముండనియెడ వ్రతారంభముగాని యుద్యాపనముగాని చేయగూడ దనుట. మరియు క్షమ, సత్యము, దయయు, దానము, శుచిత్వము, నింద్రియ నిగ్రహము, దేవపూజయు, హోమము, సంతోషము, దంభము, వదలుట యునివి సర్వవ్రతములందా వశ్యకములు. అందు హోమము కామ్యవ్రత విశేషమందు మూడు వ్యాహృతులచే జేయవలెను. ఏ దేవత నుద్దేశించి యుపవాసవ్రతము చేయబడునో యా దేవతను ధ్యానించుటయు, తన్మంత్రము జపించుటయు, తత్కథా శ్రవణము, తత్పూజయు, తన్నామశ్రవణ కీర్తనాదికము జేయవలెను. ఉపవాసదినమందన్నాది దర్శనము, గంధాదికము, నభ్యంగస్నానము, తాంబూలము, ననులేపనమును వర్జ్యములు. సభర్తృక స్త్రీలకు వరలక్ష్మీ వ్రతాది సౌభాగ్య వ్రతములందు గంధ తాంబూలాదులు గ్రాహ్యములు. వ్రతభంగము జేయనివాటికి వచనము, శ్లో. "అష్టేతాన్య వ్రతఘ్నాని ఆపో మూలం ఫలం పయః, హవిర్ర్బాహ్మణ కామ్యా చ గురోర్వచన మౌషధం” అని అనగా జలము, కందమూలాదికము, ఫలము, పాలు, హవిస్సు, బ్రాహ్మణుని కోరిక, గురువాక్యము, నౌషధసేవయు నివి యెనిమిదియు వ్రత ఘ్నములు కావనుట. మరియు ప్రమాదము మొదలగువానిచే వ్రతాచరణము మానినచో మూడురోజులుపవాసముచేసి క్షౌరము జేయించుకొని తిరుగ వ్రతమాచరింపవలెను. ఉపవాసము జేయ నశక్తుడైన యెడల ప్రతినిధిగా నొక బ్రాహ్మణునకు భోజనముగాని భోజనపరిమిత ద్రవ్యదానముగాని సహస్ర గాయత్రీ జపముగాని పండ్రెండు ప్రాణాయామముల గాని చేయవలెను. ఆరంభించిన వ్రతము జేయ నశక్తుడైన యెడ ప్రతినిధిచే జేయింప వచ్చును. పుత్రుడు పత్ని, భర్త, భ్రాత, పురోహితుడు, చెలియలునను వీరు ప్రతినిధులు. ఇట్టి పుత్రాదులు పిత్రాదుల నిమిత్తము వ్రతము చేసినచో వ్రతఫలము వారును బొoదెదరు. వ్రతభంగకరముల వచనము:- శ్లో॥ “అసకృజ్జలపానాచ్చ సకృత్తాం బూల చర్వణాత్, ఉపవాసః ప్రణశ్యత దివాస్వాపాచ్చ మైథునాత్, స్మరణం కీర్తనం కేళిః ప్రేక్షణం గుహ్యభాషణం, సంకల్పో వ్యవసాయ శ్చనిశ్చయో మైథునక్రియా" అని అనగా మాటిమాటికి జలపానము నుంచిగాని, యొకమారు తాంబూలము భక్షించు టచేగాని, పగలు నిద్రించుటనుంచిగాని, యష్ట విధములలో నొక మైథున క్రియచేగాని యుపవాసము చెడిపోవును. అష్టవిధము లెవ్విఅనిన:- స్త్రీనిస్మరించుటయు, పిలుచుటయు, మాటలాడుటయు, ప్రేమతో జూచుటయు, నిర్మాభిలాషము, రతిసంకల్పము, యత్నించుటయు, క్రియజేయుటయు నని. ప్రాణోపద్రవముతోచునపుడు పలుమారు జలపానము దోషము కాదు. చర్మ పాత్రలోనుండు జలము గోవ్యతిరక్త జంతువుల క్షీరము, మొసరిపప్పు, నిమ్మపండు, గుల్లసున్నము నను నీయా మిషగణమును వ్రతమందు వర్ణింపవలెను. అశ్రుపాతము, క్రోధము మొదలగునవి సద్యోవ్రతభంగకరములు. పరాన్నభోజనము చేసినచో వ్రతఫల మన్నదాతకు జేరును. నువ్వులు, పెసలు<noinclude><references/></noinclude> r09wpru9ew718dq2o4wo1fk5m4ign9n 104 241543 599834 2026-10-31T10:27:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము 101 వ॥ వచ్చి యా క్షణంబ, కం॥ తన బలములు విడియుటకుం బనిచి యుచితసరణిభ్రమిత పరివారుండై జననుతుఁడగు గర్దముఁ గను గొని ప్రణతుండైన మౌనికులతిలకుండు!" 1 తే॥ అతిధేయం బొనర...' 599834 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము 101 వ॥ వచ్చి యా క్షణంబ, కం॥ తన బలములు విడియుటకుం బనిచి యుచితసరణిభ్రమిత పరివారుండై జననుతుఁడగు గర్దముఁ గను గొని ప్రణతుండైన మౌనికులతిలకుండు!" 1 తే॥ అతిధేయం బొనర్చి యనామయంబు నాగమన హేతుయుతముగా నడుగుటయును హర్ష మంతంత కొదవ స్వాయంభువుండు al వినయ నతమూర్ధుఁ డగుచు నిట్లనియె నపుడు | తే అంగీకృత పూర్ణతరా ష్టాంగమహాయోగ నీ దయాకృతిచే స ప్తాంగములయందు నాకు కో సంగత మైయుండుఁ గుశల సౌఖ్యం చెపుడు | 105 106 107 108 శా॥ దాక్షిణ్యోన్నతి దేవహూతి యను నీ తన్వంగి నా పుత్రినికొ సాటెదంబుజ గర్భనారదముఖా శాంతశ్రుత సంభృతా పేక్షత్వం 'బెసఁగ వరింతువని యి ప్లే తెంచె నిక్కన్యకా భిక్షం గై కొనుమయ్య మామకమనోభీష్టంబు దృష్టంబుగా౯ 109 కం॥ ఎల్లెడ నెట్టి మహత్తులు నొల్లము ' (ప్రొసరగ నయాచీ)తో పనతనుభా భ్యుల్లాసము గావున నీ పల్లవపాణి" వరింపు భవ్యచరిత్రా || చి. 110<noinclude><references/></noinclude> k4yqm9yolxuxbjtza06kd2ihfrr2tkv 104 241544 599835 2026-10-31T10:27:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '102 - బాలభాగవతము 112 మ అని ప్రార్ధించినఁ జక్రి యాతని ' (త)లం'పై సమ్మదా పూర్ణ భా వన నోంకారము సేయు కర్దమునకు స్వాయంభువుం డీశుఁ డా తనుజాత" శతరూపసమ్మతి యథోక్త ప్రక్రియఁ బెండ్లి సే సె న...' 599835 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>102 - బాలభాగవతము 112 మ అని ప్రార్ధించినఁ జక్రి యాతని ' (త)లం'పై సమ్మదా పూర్ణ భా వన నోంకారము సేయు కర్దమునకు స్వాయంభువుం డీశుఁ డా తనుజాత" శతరూపసమ్మతి యథోక్త ప్రక్రియఁ బెండ్లి సే సె నుతింపం (వి) భూషణాంబరము లిచ్చె రై సమేతంబుగ || శా॥ అంతః ధీనిధి యమ్మనూత్తముఁడు భార్యాయుక్తుఁడై కూతున త్యంత స్నిగ్ధత బుజ్జగించి మునిఁ బ్రేమా మంత్రితుం జేసి సా సం తాత్మీయ బలౌఘత గదలి బ్రహ్మావర్త దేశంబున శాంతంబౌ నిజరాజధాని కరిగెజ్ గౌరవ్యవంశోద్భవాణి సీ॥ "(ఇట) దేవహూతి యనేక విధంబుల బతి ' (పరి)చరణ తాత్పర్యవృత్తి నుండంగ నమ్ముని యొక్క నా డతిగాత్రి మైయున్న యక్కాంత నలరఁ జూచి ఘటితరత్నోజ్జ్వల కాంచనమయములై సముచిత వస్తు. శస్త్రంబులైన భవనము ల్మేడ లుప్పరిగెలు వీధులు నంగళ్ళు జావళ్ళు నమరి మఱియు తే॥ మదన విహరణఖేల నాస్పదములై న కేళి శైలముల్ కొలఁకు లా క్రీడములును గలుగు నొక్క విమానంబుఁ గలుగఁ జేసెం దదుప భోగార్ధమై తనతపము పేర్మి . కం॥ మౌనీంద్రుఁ డివ్విధమున వి మానము గల్పించి, మనుకుమారికతో, వే మానిని! విరచిత్త శుద్ధ 5 స్నానవయి ప్రవేశమిం దొనర్చు (మనుటయు)! 1. ద. 2. (...) 3. ఇది. 4. ప్రతిచరణ. 5. మనుడుకు, 118 114<noinclude><references/></noinclude> 1wy94ncp6qqk3g18m8q6go0eaqn21aw 104 241545 599836 2026-10-31T10:28:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము 103 చం మనత సరస్వతీతటినిఁ గల్గిన బిందు సరోవరంబునకొ దనుమణి తీర్థమాడగ ముదంబున డిగ్గి తదంతరంబున గనకని కేతనస్థితులఁ గన్యల వేవురఁ గాంచే వారు న య్యనుపమ ' (శీలకు౯) స...' 599836 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము 103 చం మనత సరస్వతీతటినిఁ గల్గిన బిందు సరోవరంబునకొ దనుమణి తీర్థమాడగ ముదంబున డిగ్గి తదంతరంబున గనకని కేతనస్థితులఁ గన్యల వేవురఁ గాంచే వారు న య్యనుపమ ' (శీలకు౯) సఖులమై చరియించెద మంచు నమ్రులై ॥ వ॥ నిజనివాసంబునకుఁ దోడ్కొని చని యచ్చట, నీ ఊరురత్న వీరిపై ననిచి సంపంగి నూ నియఁ దలంటి పన్నీట జలక మార్చి శృంగారంబు నలవడఁ గావించి యిష్టాన్న పొన సంతుష్టి ఁ జేసి రింతయు నాత్మలో హృదయేశు మహిమగాఁ దలఁపుచున్నంత తత్తాపనుండు కల్పిత తత్కన్యకాయుతం బగుఁ దన్ను యానంబు నెక్కించి యఖిలజగము తే॥ శోభన స్వైర గతులచేఁ జూపి తెలిపి బహుశతాబ్దముల్ సంగమప్రౌఢిఁ దనిపి తవిలి యొకనాడు వీర్యంబు నవవిధముగ 116 నునుపఁ దొమ్మండ్రు ' (గూతులఁ) గనియెఁ దరుణి॥ 117. కపిలావతారము ఆ॥ మఱియు నమ్మృగాక్షి తఱిఁ బతియాజ్ఞ చే సద్వతమున హరిఁ బ్రసన్నుఁ జేసి 1. లీలకు యతని మూర్తియైన యసమానుఁ గపిలము హామునీంద్రుఁ గనియె హర్షమలర | 3. సూతుల. ah 118<noinclude><references/></noinclude> odxknxmu211qmiia9ch2e8e77ohhfqv 104 241546 599837 2026-10-31T10:28:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '104 బాల భాగవతము నః ఇవ్విధంబునఁ గర్దముని తేజంబువలన దేవహూతి గర్భంబ నందు విష్ణుండు కపిలావతారంబుఁ గైకొని యభివృద్ధి నొందుచుండు సంత నొక్కనాడు విరించి యమరసహితుండై యరుగుదెంచి కప...' 599837 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>104 బాల భాగవతము నః ఇవ్విధంబునఁ గర్దముని తేజంబువలన దేవహూతి గర్భంబ నందు విష్ణుండు కపిలావతారంబుఁ గైకొని యభివృద్ధి నొందుచుండు సంత నొక్కనాడు విరించి యమరసహితుండై యరుగుదెంచి కపిలునిం గాంచి వందనస్తవంబు లాచరించి దేవహూతికర్దములం గని విూరలు కృతార్థులరు విష్ణుండు మీకుం దనయత్వంబు నొందెనని కపిలునివలన జ్ఞానమార్గంబులు దెలిపి నిజేచ్చం జనియె నంత, సీ। ఘనుఁడు మరీచికిఁ గళ యను కన్నియ, సత్రికి ననసూయ యను లతాంగి, సంగీరసునకు శ్రద్ధాఖ్యయా సతిఁ, బుల స్త్యునకు హవిర్భువ యను మృగాక్షిఁ, బులహునకును గ్రమంబున గతి యను తన్వి ఁ, గృతునకుఁ గ్రియ యను కంబుకంఠిఁ, నల వసిష్ఠునకు నూర్ణాహ్వయ యను కాంత, భృగునకు ఖ్యాతియ" బిసరుహాస్య తే॥ నయ్యధర్వునకును శాంతి యను సుకేశి, నాగమోదితవిధి వివాహములు సేసి కపిల విశదీకృత జ్ఞాన గతిఁ జరించెం గర్దముఁడు ధీనిరస్తాఘకర్దముండు || కపిల దేహూతి సంవాదము 119 120 వ॥ దేవహూతియుఁ గపిలునివలన విష్ణుభ క్తి మార్గంబును, బ్రకృతి పురుష వివేచనంబును, నాదిగాగల సాంఖ్యయోగంబుఁ గాంచెనని తృతీయ స్కంధ కథావిశేషంబులు బల్కుటయు విదురుండు మైత్రే త్రేయుని శంసించి 121 1<noinclude><references/></noinclude> s1x1q7oeto62163wzybtc7r1c9xckql 104 241547 599838 2026-10-31T10:28:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము కం॥ మునిశేఖర స్వాయంభువ మనుపుత్రి చరిత్రములు గ్రమంబున నాకు వినఁజేయు మనుటయును విదు రుసకు మైత్రేయుఁ డత్వరుండై పలికె | మనుపుత్రికా సంతతిక్రమము 105 122 న॥ స్వాయం...' 599838 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము కం॥ మునిశేఖర స్వాయంభువ మనుపుత్రి చరిత్రములు గ్రమంబున నాకు వినఁజేయు మనుటయును విదు రుసకు మైత్రేయుఁ డత్వరుండై పలికె | మనుపుత్రికా సంతతిక్రమము 105 122 న॥ స్వాయంభువ మనువునకు నాకూతి దేవహూతి ప్రసూతులను మువ్వురుపుత్రికలం జెప్పితి నందు రుచికభార్యయైన యాకూతియందు లక్ష్మీనారాయణాదులు దక్షిణాసుయజ్ఞ నామంబుల నవతరించి మిథున త్వంబు నొంది దోషుఁడాదిగా గల సుయమాఖ్య నిర్జరులం బుట్టించి రా మన్వంతరంబున సుయజ్ఞుం డింద్రుండును, మరీచ్యాదులు మునులు నై ప్రవర్తించిరి, కర్దముభార్యయైన దేవహూతికిం బుత్రికాసవకంబు గలిగెనని వివరించితి వారియందు, తే॥ విను మరీచికిఁ గళయను ననితయందుఁ గళ్యపుఁడు పూర్ణిమయు వనం గఁ గలిగి రాత్మ జుండు దుహితయు వార లస్త్రోకవృత్తిఁ న సంతతి భువనంబు నినిచె నిదుర సీ|| అత్రి పుత్రార్థియై యతినిష్ఠఁ దపమాచ రించిన మిగుల సంప్రీతులగుచు హరిహర విధులు మువ్వురును సన్నిధి చేసి తనయుల మయ్యెద మనుచు వరము నొసఁగుట నత్తాపసో త్తమునకు నన సూయాఖ్య మైనట్టి సుదతియందు హరియు దత్తాత్రేయుఁడై పుట్టె హరుఁడు దూ రాసుం డనంగ సం'(భవము)నొందె 1. భవంబు. 128 124 14<noinclude><references/></noinclude> idz4ipu1fmg63yeool0kopz7xa1lq17 104 241548 599839 2026-10-31T10:28:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '106 భాగవతము తే సంగ వేళ సమీర వశమున నూర్ధ్వ మగు తదీయ తేజస్తృతీయాంశమునను నమ్మహానుభావుని లోచనాంబుజమున నంబుజాతాసనుఁడు చంద్రుఁడై జనించె ॥ 125 వ॥ అంగిరసునకు శ్రద్ధయందు ' (సినీవాలి) క...' 599839 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>106 భాగవతము తే సంగ వేళ సమీర వశమున నూర్ధ్వ మగు తదీయ తేజస్తృతీయాంశమునను నమ్మహానుభావుని లోచనాంబుజమున నంబుజాతాసనుఁడు చంద్రుఁడై జనించె ॥ 125 వ॥ అంగిరసునకు శ్రద్ధయందు ' (సినీవాలి) కూహూ, రాకా2, నుమతు లను నలువురు పుత్రికలు, నుచథ్య, బృహస్పతులను నిద్దరు పుత్రులుకు గలిగిరి. పులస్త్యునకు హవిర్భువయందు విశ్రవసుండు పుట్టె నతనివలనఁ గుబేర రావణాదులు ప్రభవించిరి. భృగువునకు ఖ్యాతియందు ధాతృ ' (విధాతలును), శ్రీ యను కన్యకయు నుద్భవించి రందు ధాతకు మృకండుండు నతనివలన మార్కండేయుండునుంగలిగిరి. '(అధర్వు) నకు శాంతియందు దధీచి యుదయించె. ఇంక ప్రసూతి సంతానక్రమంబు వివరించెద. కం॥ విను బ్రహ్మసముం డగు ద తనకు మనుపుత్రి యగు ప్రసూతికి నతిశో భనతఁబదార్వురు కన్యలు జనియించిరి వారి నతఁడు సంతోషమున తే॥ ధర్మునకుఁ బదు మువ్వుర ' (ధారవోసి) నగ్ని కొక్క దుహిత వివాహంబు సేసె పితరులకు నొక్క కన్యకం బెండ్లియార్చె భవున కొకకూతు నిచ్చె సంభ్రమము మీఱ || 126 127 128 వన్డే వారెవ్వరనిన శ్రద్ధయు, '(మైత్రియు), దయయు, శాంతియు ఁ, దుష్టియం, గ్రీయయు, సున్నతియు, బుద్ధియు, మేధయుఁ, దితీషయుఁ, 1. సేసినవారి, 5. మైత్రేయు 2. విధాతృలును. 3 అధర్వు<noinclude><references/></noinclude> gxy3xgerpzg29uwtltewir991rmm62s 104 241549 599840 2026-10-31T10:28:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము 107 బ్రియయు, ధృతియు, మూర్తియు నను వారలు ధర్మునకు ధర్మపత్నులై రందు మూర్తియందు విష్ణుకళాంశంబులు నరనారాయణులు జన్మించిరి. మఱియు నగ్నికి స్వాహయుఁ, బితరులకు స్వ...' 599840 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము 107 బ్రియయు, ధృతియు, మూర్తియు నను వారలు ధర్మునకు ధర్మపత్నులై రందు మూర్తియందు విష్ణుకళాంశంబులు నరనారాయణులు జన్మించిరి. మఱియు నగ్నికి స్వాహయుఁ, బితరులకు స్వధయు, భవునకు సతీయును భార్యలై రి వారిలోన, చం మమత దొరంగి దక్షుఁడు కుమార్గమున శశిఖండ శేఖరా వమతీ యొనర్చిన సతి యవారిత ' (రోమ) కపాయి తాత్మయై యమరిన యోగవహ్నికి నిజాంగము నాహుతినేసెఁ దోడుత హిమగిరిపుత్రియై మఱల నీశునిఁ జేరెఁ దపోబలంబున మ॥ అనుడు వ్యాసతనూభవుండు మునినాథా ! దక్షుఁడీశాను నే a రస్కరించే సతి యా భావంబు గరించి త 129 130 త్తనువుం ఔసిన నేమిసేసె హరుఁ డేతద్వర్తనం బెల్ల నె మ్మనముప్పొంగగఁ దెల్పుమున్నఁ బలికె మైత్రేయుఁ దుర్వీశ్వరా! ద క్షయ జ్ఞ వినాశము చం। ధరణిఁ బితామహుండు మును ద్రవ్యసమగ్రతచే సహస్ర న త్సర కరణీయమై హరిఁ బ్రసన్నునిఁ జేయు మఖం బొనర్చు చో హరుఁడు మునీంద్రులు సురలు నర్మిలి నుండగఁ జూచు వేడ్క, స త్వరగతి దఝుఁ డచ్చటికి వచ్చినఁ జూచి సదస్యు లందరు 182 శం సముచితముగఁ బ్రత్యుద్ధతి నమస్కృతు లొనర్చి రసమ నయనం డిబ్బం గి మెలంగుండె నపుడా క్రమ మునకై దక్షుఁ డీతుఁ గని కుపితుండై వ ఇట్లనియె. حيبية 183 1. దోస,<noinclude><references/></noinclude> iq5z8pl679i0ztoisrzsgjp5vd5mvlh 104 241550 599841 2026-10-31T10:28:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '108 బాల భాగవతము తే॥ హరుఁడు ననుగాంచి ప్రత్యుద్గమాభి వంద నము లొనర్పక యున్నవాఁ డమరులార ! యలుఁడే యీతఁ డే మామనగుట యెటు 3 పెరిగెనో . యితనికి గురువమునను ॥ 3 చం' వినయవిహీనుఁడై న ' (యవివేక...' 599841 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>108 బాల భాగవతము తే॥ హరుఁడు ననుగాంచి ప్రత్యుద్గమాభి వంద నము లొనర్పక యున్నవాఁ డమరులార ! యలుఁడే యీతఁ డే మామనగుట యెటు 3 పెరిగెనో . యితనికి గురువమునను ॥ 3 చం' వినయవిహీనుఁడై న ' (యవివేకి)ని భీమున కీ విరూపలో చనునకు నా తనూజ సతిసాధ్వి నెఱుంగకయే త్రయి జతు 184 రునకును బోలె నిచ్చితి బుధుల్మునులి య్యశివు శివుండన జనునె యితండు యోగ్యుఁడె ప్రశస్త సమస్తమఖాంశభాక్కు గాణా కండి అని పలికి చేత నుదకము నినిచి నిలిచి యీ హరుండు నేడాదిగ నిం ద్రునితోడి హవిర్భాగం బనువు ' (పడక) యుండుగాక యని శపియించె" | 136 వ॥ రుద్రుఁ డా సమయంబునఁ బరాభూతుండు గావున దక్షు వచనంబులు వినియు విననియట్ల గైకొనక యుండె. తే॥ దక్షుఁజూచి ప్రకోపరకాయుఁడగుచు నంది యామాట కపుడు దా నంది లేచి తివిరి పశుబుద్ధి నీకు నిందించు నీతఁ డచిరమున మేషముఖుఁ డగుననుచుఁ బలికే ది 137 188 వ॥ అంత నవబృథస్నానానంతరంబునం బితామహునిచేత వీలు 3 వడసి దేవతలు సహర్షులై యథేచ్ఛం జనిరి. (ఇక) దతండు రోష రూక్షుం డగుచు నిజనివాసంబునకు వచ్చి గంగాధరునిపై విరోధం బేధమానం బగుచుండఁ గొండొక కాలంబున, 1. వువేకి . 2 పడగ. 8. 139<noinclude><references/></noinclude> 2qo5sfu7r410qf3azzveloegv091dwi 104 241551 599842 2026-10-31T10:28:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము కం॥ దొరతనము మెఱయ నొక మఖ మరుద్రకముగా నొనర్తు నని తలంచి తగళా నీరులం గూర్చి మునులని ర్జరులతో రావించె బంధు జనపూర్వముగా౯ ॥ వ ఇట్లు రప్పించి, తే॥ అల్లుఁడైన హరుం...' 599842 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము కం॥ దొరతనము మెఱయ నొక మఖ మరుద్రకముగా నొనర్తు నని తలంచి తగళా నీరులం గూర్చి మునులని ర్జరులతో రావించె బంధు జనపూర్వముగా౯ ॥ వ ఇట్లు రప్పించి, తే॥ అల్లుఁడైన హరుం బుత్రియైన సతిని బిలువకయ రుద్రభాగంబు పెట్టకయును దక్షుఁ డధ్వర మొనరింప దీక్షుఁగొనియెఁ గడవ నేర్చునె భవితవ్యకార్య సరణి ॥ అ చం! క్రతువొనరించుచుండగ నఖండ తదద్భుత వై భవంబు లా యతగతిఁ జూచి మెచ్చి ఖచరాంగన లెల్లెడఁ బ్రస్తుతింపఁగా సతి బహుభంగుల న్వీనుచు సర్వము నాత్మ నెఱింగియుండియు బతియగు నీలకంధరునిఁ బ్రాంజలిభావముతోడ నిట్లనుకో || సీ॥ భూతేశ! దనుఁ డిప్పుడు యాగ మొక్కటి యొనరింపుచున్నవాఁ డనుచు వింటి నచ్చోటి కెలమి నా యక్కలు సెల్లెండ్రు వత్తురు తమతమ వరులఁ గూడి మనము నచ్చటి కేఁగి మహిత సౌజన్యసిం మహితసౌజన్యసీం ధువులైన సకలబంధువులఁ జూచి a మాతండ్రీ సేయు సన్మానముల్ గై కొని యెసిసి సభాస్థానులెల్లఁ బొగడ తే॥ మఱలివచ్చుట మిగుల సమ్మతము నాకు పిలువకుండిన నేమి సంప్రీతితోడ 109 140 141 148 148<noinclude><references/></noinclude> ayg3ggrt9acrepn73uqk0byfd6z2vwy 104 241552 599843 2026-10-31T10:29:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బాలభాగవతము జనక జనపతి గురుసుహృజ్జన గృహముల కరుగుదురు లోకధర్మజులైన వారు ॥ న కం॥ అబలం గావున వ్యామో హబలంబునఁ బుట్టినింటి కరిగెదనని వి క్లబత" నీను బ్రార్థించెద విబుధాధిప వంద్య...' 599843 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బాలభాగవతము జనక జనపతి గురుసుహృజ్జన గృహముల కరుగుదురు లోకధర్మజులైన వారు ॥ న కం॥ అబలం గావున వ్యామో హబలంబునఁ బుట్టినింటి కరిగెదనని వి క్లబత" నీను బ్రార్థించెద విబుధాధిప వంద్యచరణ విష సంహరణా॥ 2 144 145 చం అనుటయు నవ్వి శంభుఁడు నిజాంగన కిట్లను దేవి ! నీవు సె ప్పిన యది సూడ నట్టిదియ పిల్వక' (యైనను నాత్మబంధులు") గనుగొనఁబోవు టొప్పు, వెనుక మఱి వారట రోష * (దృష్టిత ర్జన) మొనరించి గౌరవము జారగఁ జూడనివార లేనియు 146 కం॥ తండ్రియైన దయ్యం '(డేతద్గర్వా)నుబంధ హేయచరిత్రుం డాతని యింటికీ నేXX నీతి యగునె మనకు నీలనీరజ నేత్రీ 147 వ మున్ను పరమేష్ఠి యొనర్చు సత్రంబునం దేను సభాస్తార మధ్యంబుననుండి యచ్చటికి వచ్చిన దక్షునింగని యాత్మ వేదిక గాయిక వ్యాపారం బప్రధానంబని తలంచి మానసికంబులైన ప్రత్యుత్థానాభి వాదనంబు లొనర్చి యూరకుండిన నతం డిది యెఱుంగక నిరాకరణంబు గావించి యంతరంగ కుడుగ క్రోడసమేధమాన క్రోధానలుండగుచు మఱలి చనియెం దత్ప్రకారార్థంబు మద్విరహితాధ్వరంబు సేయుచున్న వాఁడు గావున నే నిప్పు డచ్చటికిఁ బోయినఁ బరాభవంబు నొందుదు, మఱియును, నే 148 1. యైన బంధులకొ. 2. దృష్టి సజ్జన. 3.<noinclude><references/></noinclude> c6q41r0f0tbk07ek54vbtmc9jcjfvsk 104 241553 599844 2026-10-31T10:29:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము ఉ॥ ఏ నననేల నీవు గన కొత్తఱి నచ్చటి కేఁగితేని మ న్మాసినివౌట దుఁ డవమాన మొనర్చుట నిక్క- మట్టిచో మానససీమ భిన్నత సమగ్రతరంబుగఁ బుట్టు యే 111 లా? నలినాక్షి! యూరకె తలం...' 599844 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము ఉ॥ ఏ నననేల నీవు గన కొత్తఱి నచ్చటి కేఁగితేని మ న్మాసినివౌట దుఁ డవమాన మొనర్చుట నిక్క- మట్టిచో మానససీమ భిన్నత సమగ్రతరంబుగఁ బుట్టు యే 111 లా? నలినాక్షి! యూరకె తలంగి మెలంగుట యొప్పు నిప్పనీస్ తే॥ తెలుపవలసిన దంతయుఁ దెలుపఁబడియె నింక నీబుద్ధికొలది నీ కెఱుఁగవచ్చు బోవవలసిన వల దనఁ బొ మ్మనుటయు, విని సతీదేవి భవునకు వినత యగుచు || కం॥ పారిషదసఖీజనపరి వార యగుచు సంభృతోత్సవంబగు జనకా గారమునకు సరిగా దదీ యారూఢమదానుభావ మరియుట పనిగా | సీ। తల్లియు సోదరీ తతియును మఖశాల ය కేతెంచినట్టి య య్యిందువదనఁ గనుగొని యెదురేఁగి కౌఁగిళ్ళఁ జేర్చుచు సేమఁబు నడిగి రౌచిత్యమలర హరవిషయ క్రోధ పరవశుడై బిడ్డఁ జూచియు దక్షుండు నీచబుద్ధిఁ గానని యట్లుండెఁ గాని వచ్చితిఁగదా యని యొక్క మాటయు నాడఁడయ్యెఁ తే॥ నతనిగూర్చి సదస్యులు నట్ల యుండి కొంతయును గని య య్యింతి యంతరంగ మెంతయును రోషలజ్జితా క్రాంతి నలగ నాత్మవిభుమాట సరివచ్చె ననుచుఁ దలఁచి ॥ 150 151 152<noinclude><references/></noinclude> hail33jr21zhq3qs08jgi4jvnlaedj5 104 241554 599845 2026-10-31T10:29:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '112 బాల భాగవతము కం॥ తల్లికిఁ దోడై యక్కలు చెల్లెండ్రన నిచ్చు పూజ సేకోలును దా నొల్లక సభ్యుల హృదయము లల్లన నాడంగ దక్షు నపు డిట్లనియే || సీ। నిర్హర మకుట మణిప్రభారింఛోళి దాసక్తి దె...' 599845 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>112 బాల భాగవతము కం॥ తల్లికిఁ దోడై యక్కలు చెల్లెండ్రన నిచ్చు పూజ సేకోలును దా నొల్లక సభ్యుల హృదయము లల్లన నాడంగ దక్షు నపు డిట్లనియే || సీ। నిర్హర మకుట మణిప్రభారింఛోళి దాసక్తి దెలివినొందు శ్రుతిశిరస్సీమంత శుద్ధముక్తాఫలం బన మించు యత్ప్రభావాతిశయము గరళకూటాటోపి కల్మాషమైన య తంబురత పదంబు వితత మహామహా హుతహుతాశన కలా పాలక్షీతంబు యత్ఫాల ఫలక తే॥ మట్టి శ్రీమన్మహాదేవు నవఘళించి యాగ మిబ్భంగిఁ జేయంగ నలవియగునె వెడమతివి గాక నడిమివ్రే ల్విడిచి చల్లఁ ద్రావ వచ్చునె యేట్టి నేర్పరికి నైన ॥ శా॥ ఉగ్రుం జుల్కXఁ జూచి నీవు మఖ మిట్లుద్వృత్తిమైఁ జేయఁగా బ్రాగ్రత్వంబు దరంగునే యతనికి బ్రహ్మజ్ఞ మధ్యంబునళ్ జాగ్రత్తోటి విఖండితోరగు జగజ్జంఘాళుఁ దార్థ్యుం దరి ద్రగ్రామీణ కుటీచరు మశక మాత్మక్ రోయగా నేనుగులు! తే ఆగమంబులు హర హీన యాగ మెట్లు ' (దెలిపె), నీవైనఁ జేయంగఁ దలఁచు టెట్లు? సభ్యు లీధార్యమున కెట్లు చాలి నిలిచి రింతయును మీకు మీఁదట నేమి యగునొ॥ 1. తెలిసె. 158 154 156<noinclude><references/></noinclude> hoetm25uh3doipb9f8sg8cq8kgf75j0 104 241555 599846 2026-10-31T10:29:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము కం! '(యజ్ఞాంశుఁడు) యజ్ఞేశుఁడు యజ్ఞ ఫలప్రదుఁడు సకల యజ్ఞ విధివిధా నజ్ఞుఁడు సర్వజ్ఞుఁడు నీ యజ్ఞముఁ జూడఁగ ననర్హుఁడగునే ద॥ తే॥ ఈశ్వరద్రోహివై న నీయింటి "నేను P వచ...' 599846 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము కం! '(యజ్ఞాంశుఁడు) యజ్ఞేశుఁడు యజ్ఞ ఫలప్రదుఁడు సకల యజ్ఞ విధివిధా నజ్ఞుఁడు సర్వజ్ఞుఁడు నీ యజ్ఞముఁ జూడఁగ ననర్హుఁడగునే ద॥ తే॥ ఈశ్వరద్రోహివై న నీయింటి "నేను P వచ్చుటయుఁ దప్పు వచ్చిన వానికై న నేరుపున బాయఁ గూడుకోనేరవై తి ? వింటిపై నంబుఁ బెరటిలో నిడుట మేలె శా! యు క్తి న్నర్వుఁడు దక్షపుత్రి యని హాస్యోద్వృత్తి న౯,జీర న య్యుక్తం బేగతి నోర్వవచ్చు నిక నిన్నో తండ్రిగాఁ జాల... ....సం. 118 157 158 వృక్తంబైన హరాపవాద కర గుంభేదాఘముం దా చెద 159 సీ॥ వామదేవుఁడు నన్ను వలదు పోవకుమన్న వచ్చితి నిను నీశ వై రిఁ జూడ ఈశ్వర ద్వేషణు నీక్షించి నప్పుడ పొరిగొనలేకున్నఁ బొలియు టొప్పు నీపుత్రియైనట్టి పాపంబునకును బ్రా యశ్చిత్త మీదేహ మణఁచికొనుట దేహంబు వర్ణించు సాహసంబునఁ గాని పాయదు దుఃఖ మెబ్భంగినై న తే" విన్న మున నీమఖంబిఫ్లు విహతి నొందు తావకంబైన గర్వంబుఁ దఱిఁగి పోవు వనుచుఁ బలికి ప్రవృద్ధ రోపాగ్ని యగుచు మున్ను జలముల వార్చి ప్రాఙ్ముఖత నిల్చె 1. యజ్ఞాతుడు. 15 160<noinclude><references/></noinclude> jqw7brsgk4gqm23knd0em1yofmu7j22 104 241556 599847 2026-10-31T10:29:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '114 బాలభాగవతము కం॥ హర హర యనుచుకొ నేత్రాం బురుహంబులు మూసీ ప్రాణ ముఖ్యానీలముక్ గరము గుదియింప నాసతి యరవడి యోగాగ్ని మీద నొదవఁగఁ జేసె॥ 161 మ॥ చరణాబ్దంబుల లాక్ష భంగిఁ గంటిఁ జంచద్రక...' 599847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>114 బాలభాగవతము కం॥ హర హర యనుచుకొ నేత్రాం బురుహంబులు మూసీ ప్రాణ ముఖ్యానీలముక్ గరము గుదియింప నాసతి యరవడి యోగాగ్ని మీద నొదవఁగఁ జేసె॥ 161 మ॥ చరణాబ్దంబుల లాక్ష భంగిఁ గంటిఁ జంచద్రక్తవస్త్రప్రభః వర వక్షస్థలమందుఁ కుంకుమములేన" హస్తకంఠంబుల సరవి హేమ మణీవిభూషణ విశేషచ్ఛాయఁ గేశంబులం దురు సింధూర రజంబుభాతి సతికి యోగాగ్ని ' (యొప్పెFగడు) వ॥ ఇవ్విధంబున సతీదేవి యోగానలంబు ధరియించి ముక్తశరీర యయ్యే నా సమయంబున, కంఠే అమసిన సయ్యోగాగ్నిలో సమసిన సతిఁగాంచి దుఃఖసంపీడితులై ప్రమథులు పరబల ధైర్య ప్రమాథులై దక్షుఁ దునుమఁ బాల్పడి సడన౯ || 168 164 వ॥ కనుఁగొని భృగుమహాముని దక్షిణాగ్నియందుఁ గ్రతువైరి మారకంబగు హోముబు సేసిన వందుల్ముక సాధనంబులగు జంబునామక దేవతలు జన్మించి ప్రమథుల బలాయితులంజేసి రిట్టి వృత్తాంతం బంతయు నారదుండు వెండి కొండకుఁ జని కఱకంకునకు నెఱింగించిన, కంగి నిటలాక్షుఁ డదరిపడి తన జట యొక్కటి పెఱికి పూని జగతీస్థలి పై చుటయును నందు మహోద్భట చిటచిట రవశిఖ శిఖావి శేషంబులతో 1. యుప్పొంగడుకో.. 165 166<noinclude><references/></noinclude> gz2zzlzikggnfs2ub2vhd8iz50ejpsz 104 241557 599848 2026-10-31T10:29:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము శా॥ చండస్ఫూర్తి భుజాసహస్ర నవ శస్త్రశ్రేణికిం దంష్టికా దండాభల్ మెఱుఁగెక్కఁజేయ నలికస్థానాక్షి దీప్తుల్ జటా కాండోత్తుంగ పిశంగిమం బెనుప నుగ్రభుఁడై వీరభ 115...' 599848 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము శా॥ చండస్ఫూర్తి భుజాసహస్ర నవ శస్త్రశ్రేణికిం దంష్టికా దండాభల్ మెఱుఁగెక్కఁజేయ నలికస్థానాక్షి దీప్తుల్ జటా కాండోత్తుంగ పిశంగిమం బెనుప నుగ్రభుఁడై వీరభ 115 ద్రుం డావిర్భవనంబు నొందె పతి రుద్రుండై మహోద్దండర॥ 167 కం॥ ఆవిర్భవించి దేవా యీవిశ్వము సంహరింతునే యనుడు హరుం జావీర భద్రు సకల X ణావలి కధినాథుఁ జేసి యపు డిట్లనియె 148 కం॥ నను విడచి యాగ మొక్కటి యొనరించియు సంత నూరకుండక సతిఁ బా వనమూర్తి నడఁచె దక్షలు డనఘా ! దండింపు మిపుడ యా దుష్టాత్ము తే॥ అనుటయు హసాద యనుచు సాష్టాంగనుఁ డగుచు నవ్వీరభద్రేశుఁ డవుడ కదలి యతిరయంబునఁ జని దఝుయజ్ఞ శాల సొచ్చి ప్రమథావళికి సెలవిచ్చుటయును సీ| భంజ్యమానానేక పాత్రోపకరణంబు సంభిద్యమానాజ్య కుంభ శతము భక్ష్యమాణామృతోపమ పురోడాశంబు 'మఱి పీయమాన సోమరస ఝషరము పాత్యమాన విశిష్ట భాగాపవరకంబు ఖన్యమాన వితర్దికా తటంబు బాధ్యమానాప్పరః ప్రభుదాసమూహంబు బధ్యమానమునీంద్ర 'బాంధవంబు 169 170<noinclude><references/></noinclude> 3qoljfem8txq5idfc1ymzaswkn79ryo 104 241558 599849 2026-10-31T10:30:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '116 "బాలభాగవతము తే॥ భస్మసాతియమాణ కుంభాపదంబు హన్యమాన నిహంతు కామాహితంబు నగుచుఁ గనుపట్టే యజ్ఞ శాలాశ్రయంబు వీరభద్ర ప్రమథ వీరవితతి చేత కంఠ అరుదుగ మణిమంతు భృగు బొరిబొరిఁ జండీశ్...' 599849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>116 "బాలభాగవతము తే॥ భస్మసాతియమాణ కుంభాపదంబు హన్యమాన నిహంతు కామాహితంబు నగుచుఁ గనుపట్టే యజ్ఞ శాలాశ్రయంబు వీరభద్ర ప్రమథ వీరవితతి చేత కంఠ అరుదుగ మణిమంతు భృగు బొరిబొరిఁ జండీశ్వరుండు పూషను నందీ శ్వరుఁ శాదిత్యునిఁ గవియఁXc బరుషాత్మకు దఝు వీరభద్రుఁడు దాఁ కె 171 172 వ॥ మఱియుఁ దక్కుంగల ప్రమథులును దక్ష పై నికులుం దలపడి కారకంబు, కరవాలంబు, కఠారంబు నాదిగా గల సాధనంబులచేత నేసియు నఱికీయుఁ బొడిచియుఁ జిత్రయుద్ధంబులు సేయుచుండు నంత, 178 నీ కనుగీటితే శంకరుని దిట్టు దశుని - కని భృగు నుత్పాటితారఁ జేసె నవ్వితే నీవును సవ్వేళ నని పూషు నులి'వేఁడి '(పండ్లుల) గలయ డుల్చె మీసలు గిలిపితే యీనున నీవని' సయ్యన భృగువు నశ్మశ్రుఁ జేసె అపరుద్రభాగ యాగాదిష్టులే విూర లని సభాస్థారుల యుద టణంచి ప్రమథు లుప్పొంగ సవీరభద్రుఁ డపుడు దక్షుని శిరంబు హస్తపద్మమునఁ దునిమి యఖిల జనులు హా హాయని యడల రోష కలితుఁడై వేళ్చె దక్షిణానల మునందు | 1. పండుల 174<noinclude><references/></noinclude> nlnindz7vgus41rfuwy2j9838sdgsl6 104 241559 599850 2026-10-31T10:30:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము 117 వ॥ ఇవ్విధంబున నున్నిద్ర రౌద్రరస ముద్రాభద్రుఁ డగుచు న వ్వీరభద్రుండు కృతకర్తవ్యుం డై జయశంఖంబు పూరించి ప్రమథ డై పరివృతు డగుచు రజతాచలంబునకు సరిగ్గా సంత హ...' 599850 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము 117 వ॥ ఇవ్విధంబున నున్నిద్ర రౌద్రరస ముద్రాభద్రుఁ డగుచు న వ్వీరభద్రుండు కృతకర్తవ్యుం డై జయశంఖంబు పూరించి ప్రమథ డై పరివృతు డగుచు రజతాచలంబునకు సరిగ్గా సంత హత శేషులగు వేల్పులు. వేల్పులేనిఁ గూడుకొని, కం॥ పరమేష్ఠీఁ జేరి దయని పరిభవ మంతయును దెలియఁ బరచిరి మున్నా పరమేష్ఠి హరియు వఖమున కరుగరు భవితవ్యమెఱిఁగి యాచిత్య మునగాక సీ॥ అక్క మలాసనుం డమరుల విన్నపం బుల విని దక్షుదుర్భుద్ధి నెంచి పితృదేవత ప్రజాపతి మునిసహితుఁడై సాగియ స్వస్వోక సారఁ గడచి నదుల నందాలకనందల దాఁటి సౌ గంధికవని కుపకంఠసీమ శత యోజనముల యున్న తియును బంచు స ప్రతి యోజనముల విస్తృతియుఁ గలిగి తే॥ యొప్పు పటభూరుహమునీడ యోగయుక్తి బద్ధ పద్మాసనత నున్న భవునిఁ గాంచి తత్కృతాసతి యగుచు మోదంబు నొంది గరిమ సంభావనాపూర్వకముగఁ బలికె ఈ * సోమకలాకలాప ! పురసూదన ! నీకును నీ గణాళికి 175 176 177 సేమమె? నిన్ను జూచుటయుఁ జిత్తము మోదమునొందె నిట్లు ని కోపవికార కారణం మత నున్న నీ కకట! బీ మహి దక్షుఁబోలఁ గలరే, మతిహీనులు హీనకోటిలోక॥ 178<noinclude><references/></noinclude> 55qrxik1d1nmam4vmf7x8ljlalt99t5 104 241560 599851 2026-10-31T10:30:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '118 బాలభాగవతము కం॥ త్వచ్భాగరహిత యాగము సద్భావముచే నొనర్చి సమసెను దక్షు డుద్భావిక దయ నతనికి సద్భావ మొనర్పవలయు సర్వజ్ఞ నిధీ II దండ్యులై నట్టివారలఁ దప్పుకొలఁది దంతులఁ జేసి యప్...' 599851 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>118 బాలభాగవతము కం॥ త్వచ్భాగరహిత యాగము సద్భావముచే నొనర్చి సమసెను దక్షు డుద్భావిక దయ నతనికి సద్భావ మొనర్పవలయు సర్వజ్ఞ నిధీ II దండ్యులై నట్టివారలఁ దప్పుకొలఁది దంతులఁ జేసి యప్పుడ యా తప్పు తెఱఁగు మఱచి కరుణాసములై మఱల వారి నాత్మఁ జేపట్టువారె మహాత్ము లభవః కం॥ అనుటయు హరుఁ డట్లేకా, కని వారలఁ గూడి కదలి యధ్వరశాలా పనికిఁ జని దక్షు మేషా సునిగా నొనరించి ప్రాణయుక్తునిఁ జేసెజ్ | 179 180 181 ఉ॥ దక్షుఁడు నిద్రితుం డభిమతంబుగ మేల్కను నట్టి వైఖరితో జక్షువులొప్పగాఁ దెఱచి సత్వగుణాన్విత చిత్తుఁడై విరూ పాఠునిఁ బ్రస్తుతించి తన యాత్మజయైన సతిం దలంచి యా పేక్షిక దోషినై తినని యెంతయు భేదమునొంది యంతట॥ 182 తే మఱలఁ బూర్వాకృతిప్రాప్తి మహిత దివిష దా ప్తముని ఋత్విగన్వితుఁడై భృగూక్త మార్గమున నల్వయాజ్ఞ చే మధ్యజాత చే వీర సంసర్గదోష నివృత్తిఁ గోరి | కం! త్రికపాల భృత ' (హరి ద్ర) వ్యక్తముగ హరి గుఱిఁచి యొక్క యాగంబు సము త్రకముగ నొనరించుటయును సకలాత్మకుఁ డగుట నపుడ, సంతుష్టుండై 1.83 184<noinclude><references/></noinclude> d1g23w7jzt4kxdj73wjfev8blcsptas 104 241561 599852 2026-10-31T10:30:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము 119 మ॥ గరుడస్కంధ సుఖాసనస్థుఁడు ఫణిగ్రామణ్యహీన స్ఫటా స్ఫురితచ్ఛత్ర విరాజమానుఁ డమృతాంభో రాశి కన్యా నిరం తర సంసేవిత దక్షిణేతర నరోత్సంగుం డనంగాయుత స్ఫురణం జ...' 599852 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము 119 మ॥ గరుడస్కంధ సుఖాసనస్థుఁడు ఫణిగ్రామణ్యహీన స్ఫటా స్ఫురితచ్ఛత్ర విరాజమానుఁ డమృతాంభో రాశి కన్యా నిరం తర సంసేవిత దక్షిణేతర నరోత్సంగుం డనంగాయుత స్ఫురణం జిత్పరమూర్తి చక్రధరుఁ డచ్చో దృశ్యుడయ్యె కొదయ॥ సీ॥ అల౭ఁ దాపము మాన నతులు తేనియలాస వివిధ గంధముతోన విరులవాన సుఖమనోజ్ఞరవంపు సురదుందుభుల గుంపు లొదనించె గరువంపు ముదము పెంపు కనుపట్టె మఖవాటమున సురేంద్రుని వీట నెసగు కాంతల యాట యెల్లచోట విసరె జల్లని గాలి వెసఁ గొలంకులఁ దేలి సుమనో రజః కేళి సోలి సోలి తే॥తగుఁ బ్రదక్షిణ కీల సంతాన లీల వరలే ఘన తేజమున శాలవహ్ని చాల విష్ణుఁ డుపనిషదార్థ రోచిష్ణుఁ డటుల దమునకు నద్భుతముగఁ బ్రత్యక్షమగుట ! ఉ। వందన మాచరించి శ్రతివాక్యముల న్నుతి సేయుచున్న ద ఝం దగఁ జేరఁ జీఱి దయఁ జూచుచు భేదము వాయునట్లుగాఁ బొందుగఁ బల్కి సత్త్వగుణపోషివి గమ్ము సుఖింపుమంచు గో విందుఁడు వచ్చినట్ల యతి వేగమునక్' విజయంబు సేయుడు కం॥ అంతటఁ బ్రధాన యాగం బంతయుఁ బూర్ణముగఁ జేసి యా దశఁడు య జ్ఞాంతమునఁ బూజలిచ్చి, ని రంతర సద్భక్తిఁ బ్రణతుఁడై తమ వేడ॥ 186 187 188<noinclude><references/></noinclude> lvogshoc3mk7fybuaf3or70h3uyvub3 104 241562 599853 2026-10-31T10:30:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '120 బాలభాగవతము కం॥ కమలజ హర శక్రాదులు తమతమ నెలవులకుఁ జనిరి తమకంబున న య్యమలిన మతియగు సతీయు హిమగిరి సుతయగుచు మఱల నీశుని జేరె౯ు ॥ 189 వ॥ అని యిట్లు మైత్రేయుండు విదురునకు నాకూతి 'దే...' 599853 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>120 బాలభాగవతము కం॥ కమలజ హర శక్రాదులు తమతమ నెలవులకుఁ జనిరి తమకంబున న య్యమలిన మతియగు సతీయు హిమగిరి సుతయగుచు మఱల నీశుని జేరె౯ు ॥ 189 వ॥ అని యిట్లు మైత్రేయుండు విదురునకు నాకూతి 'దేవహూతి ప్రసూతుల సంతతిక్రమం బెఱింగించి యింక నుత్తానపాదుని సంతాన క్రమంబు వినుమని యిట్లనియె || ధ్రువ చరిత్రము తే అనఘ విధిపుత్రుఁడై న యా మనువునకుఁ బ్రి యర్రతో త్తానపాదాఖ్యు లాత్మ జన్మ ' (లందు) నుత్తానపాదున ' (కంగనలు) సు నీతి సురుచియు నీరువు రుద్గీత మతులు قيه ఉ॥ అందు సునీతి నాఁ బఱగు నగ్ర వధూ మణికిం ధ్రువుండన నందనుఁ డుద్భవించి హరి నందన సుందరమూర్తి శూల బృ నందన నందనీయుఁడు ననర్గళశక్తి మునీంద్రవేయ గో విందక థాసుఁధై క రసవిందుఁడు సజ్జనకై రవేందుఁడై ॥ కం॥ ఉత్తముఁడన సురుచికి వి 3 ద్వత్తముఁ డగు సుతుఁడు గలిగె వర్ణిత (సంఖ్యా) సుత్తమ గుణగణ సంవృత హృత్తముఁ డితఁ డనుచు సుజనులెల్ల నుతింప | కం॥ సురుచియు నుత్తముఁడును దన కరుదుగఁ బ్రేమాస్పదంబులై యుండుట నా నరపతి యొకనా డుత్తము నిరుగఁ దన తొడలమీఁద నిడుకొని యుండికా || 190 191 192 198 194 1. లందుల. 2. కంగనల, 3.సఖ్యా<noinclude><references/></noinclude> bwwnjw8gpnptobuv2qtwjjevakqorr1 104 241563 599854 2026-10-31T10:30:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము తే॥ కని ధృవుండు పంచాబ్దముల్ గలుఁగు బొలుఁ డగుటఁ జపలత్వమునఁ దండ్రి సర్థిఁ జేరి తాను దొడ నొక్క సర్థింప ధరణివిభుఁడు నెత్తుకొనఁడయ్యె మోహవిహీనుఁ డగుచు కం॥ సౌ...' 599854 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము తే॥ కని ధృవుండు పంచాబ్దముల్ గలుఁగు బొలుఁ డగుటఁ జపలత్వమునఁ దండ్రి సర్థిఁ జేరి తాను దొడ నొక్క సర్థింప ధరణివిభుఁడు నెత్తుకొనఁడయ్యె మోహవిహీనుఁ డగుచు కం॥ సౌనీతు నివ్విధమ్మున వా · నా నరపాలుండు ప్రేమ నలరింపమికి మానసమునఁ బ్రమదము ఘన 121 195 196 మై నెరయగ సురుచి ధ్రువుని నపు డిట్లనియె ॥ శా॥ 'బాలా యీగతి భాగ్య మూరకయు నెబ్భంగి భువింగల్లు నీ లక్ష్మీధవుఁ గొల్వు మాతఁడు సముద్యద్భక్తి నా పుత్రుఁగా వాలాయంబుగఁ జేయు నిన్ను నటులతో వర్తిల్లినం జింత యే లా ? లాలించు న రేశుఁ దుత్తముని బోలు, జాల లీలాగతి 197 చం! అనుటయు బాలుఁడయ్యును మహామతి గావున భిన్నవృత్తిఁ గై కొని ధృవుఁ డంబయున్న కడకుం జని యతై అఁగెల్లఁ జెప్పిన వినుచు సునీతి యో తనయ ! వెళ్లే వె, యచ్చటి కేల యేఁగి త జ్జనపతి కస్మదీయ మగు శబ్దముఁ జాల నసహ్య మెప్పుడుకో" " 198 ఉ॥ ఆత్మఁ దలంచిన సురుచి యాడిన మాట, గురూపదేశ మీ 1 యాత్మకు నీ జని సుఖము నందఁ దలంచితివేని సర్వ భూ తాత్మకు వారి రాశీతనయాపరిరంభ విజృంభమాణు, గా రుత్మత యానతుష్టు హరి రూఢీ భజించుట యుక్త మిత్తఱిజా! 199 తే॥ అనుడు నమ్మాటయును విని యాత్మలోను ధైర్య వర్శితుఁ '(డైన యౌత్తానపాది) తెలివిఁ దలపోసి యింక సందేహ మేల విష్ణు శరణంబు వేడెద వివిధగతుల ॥ 1. యాత్మలకీ, 2. 200 [6<noinclude><references/></noinclude> q6u1sbmnksvorcyp4nmwd2pae4igfqx 104 241564 599855 2026-10-31T10:31:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '122 బాలభాగవతము చం శ్రుతులుపఠింప శాస్త్రములఁ జూడఁ, బురాణ భయంబు ధర్మ ' (సం హితల) నెఱుంగ నాకు ఒక నేమియు నేమిటి కెల్ల మార్గముల్ మతి నిరసించి యో హరి ! సమగ్రకృపానిధి! చక్రహస్త! శ్రీ పత...' 599855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>122 బాలభాగవతము చం శ్రుతులుపఠింప శాస్త్రములఁ జూడఁ, బురాణ భయంబు ధర్మ ' (సం హితల) నెఱుంగ నాకు ఒక నేమియు నేమిటి కెల్ల మార్గముల్ మతి నిరసించి యో హరి ! సమగ్రకృపానిధి! చక్రహస్త! శ్రీ పతి ! నను బ్రోవవే యనుచుఁ బాయక పల్కి. తలంచి మ్రొక్కెదనే 2 వ॥ అని విచారించి జనకకృతా నాదరజనిత లజ్జావిషాది యగు నౌత్తానపాది జననికిఁ బ్రణమిల్లి గృహంబు వెలువడి మార్గమధ్యంబున నాఁ దోపదిష్ట వాసుదేవమంత్ర త త్సేవాప్రకారుఁడగుచు నరిగి కతిపయ ప్రయాణంబులఁ గళింగ గిరి (సంగి) విశంకట కట కటపుట స్ఫుటసుత మద ధారా ధోరణి యగు యమునాతరంగిణిం గది సెఁ, దత్తీరంబున సామి వికచవిచికీల వకులముఖ కుసుమ ముకుళ సంకుల బిభ్రమద్బంభర సంభ్రమ మధుర మధుయౌవనం బగ్గు మధురవనంబు నందు, సీ|| త్రిషవణస్నాతయై దినక రాహిత దృష్టి యగుచు సంగుష్ఠంబు లవని మోపి యూర్ధ్వ బాహుత నిల్చి యురుభక్తి నారదో క్తము వాసు ' (దేవమంత్రము నుడువుచు వరుసఁ బర్ణోదక వాయువుల్ గొనుచుండి యటఁ ద్రిమాసంబుల నవియు మానీ నిడై తపం బొనరింప నతనికి నెల లాఱు నరుగునంతఁ తే జిత్తమెంతయుఁ గఱఁగి లక్ష్మీవిభుండు చెన్ను మీ సన్నిధి చేసి నిలిచి. యతని వందన సంస్తుతు లాచరించి పలికెఁ గరుణారసాన్వేష కలితుఁడగుచు ॥ 202 203 1. సంహితుల 2. Joh. 3. జీవుమంత్ర.<noinclude><references/></noinclude> d3s8vy35u1wn8ncfgvlmz5cnaqkdal6 104 241565 599856 2026-10-31T10:31:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము కం॥ వత్సా! ముల్లోకముల భ వ త్సాహస మద్భుతంబు వరనియమ త్వత్సేవా సాఫల్య ది దితం జనుదెంచినాడఁ దెలియఁగ వినుమా॥ జనకుని యాజ్ఞ చేసకలోర్వి, బాలించి యిఱువదియాఱు వేలే...' 599856 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము కం॥ వత్సా! ముల్లోకముల భ వ త్సాహస మద్భుతంబు వరనియమ త్వత్సేవా సాఫల్య ది దితం జనుదెంచినాడఁ దెలియఁగ వినుమా॥ జనకుని యాజ్ఞ చేసకలోర్వి, బాలించి యిఱువదియాఱు వేలేండ్ల మీఁద సముత్ర తారా సనాథగ్రహౌఘ ' (స _ప్తర్షి) నిత్యకృత ప్రదక్షిణంబు నిత్యంబు నుత్పదోన్నత మున్నతమును నగు ధృవస్థానంబు నంది నిలిచె దిల జేనియంకంబు 'నెక్కంగ ' (దొరకొని) ' (బడుగపై యిట్టి మదము నెక్కి 8 తే! తనుచు నానతి యిచ్చి లోకాధినాథుఁ '(జాగుణంబు)న సంతర్హితాత్ముఁ డయ్యె నభిమత ప్రాప్త ముదితాత్ముఁ డైన ధృవుఁడు తిరుగ నాత్మీయపురి కరుదెంచుటయును 123 204 205 వ! జనకుండై న యుత్తానపాదుండును సునీతి సురుచ్యుత్త ములం గూడి చతురంగ పరివృతుండై యెదుర్కొని, కం॥ వందారుండగు సుతు నా నందంబునఁ గౌఁగిలించి నయనజ ' (ముద్వా) "(స్ప్యందుం) డయ్యె, సునీతియు సందను నార్యుం జనాభినందితచరితు!| 206 207 1. సప్తఋషి . 2. దొరకని . 3. కొడుక పై . 4. దక్షణంబ, 5. మధ్యా 6. నిస్వంద,<noinclude><references/></noinclude> e69g7rs330s5l53ezbcersom8s3bpfn 104 241566 599858 2026-10-31T10:31:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '124 బాల భాగవతము కం॥ వెరవున నురమునఁ జేర్చుక యురోజములు సేఁప ముదము నొందుచునుండ సురుచియు నుత్తముడుఁ దగఁ బరిరబ్ధునిఁ జేసి రతనిఁ బటువత్సలత | ధ్రువుని నుత్తము నొక్క సింధురము మీఁద...' 599858 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>124 బాల భాగవతము కం॥ వెరవున నురమునఁ జేర్చుక యురోజములు సేఁప ముదము నొందుచునుండ సురుచియు నుత్తముడుఁ దగఁ బరిరబ్ధునిఁ జేసి రతనిఁ బటువత్సలత | ధ్రువుని నుత్తము నొక్క సింధురము మీఁద సమర నిడుకొని వివిధ వాద్యములు సెలఁగ భాగ్యనిధియైన యుత్తానపాదుఁ డాత్మ మందిరంబుఁ బ్రవేశించె మహిమతోడ ! 208 209 ఉ॥ ఇజ్యలు పేర్కొనర్చి యమరేడితుఁడై మనుపుత్రుఁ డెంతయు బ్రాజ్యతరోప భోగముల పైగత నిస్పృహుఁడై ధ్రువం బ్రజా రాజ్యనురక్తు యౌవనవిరాజితు నాత్మసమాన శౌర్యుఁ ద ద్రాజ్యపదస్థుఁ : జేసి మునిరాజులు మెచ్చఁగ నేఁగెఁ గానకు॥ 210 తే॥ శింశుమార ప్రజాపతి శ్రేష్ఠ దుహిత కామినీమణి భ్రమి భార్యగా ధ్రువుండు శ్రీలు దైవార రాజ్యంబు సేయుచుండు నంతఁ దదనుజుఁడగు నుత్తమాహ్వయుండు || 211 కం॥ మృగయాసక్తుండై హిమ నగమున మృతుఁడైన తద్వినాశము వినుచుకో వగపున ధృవుఁ డప్పుడ త ద్దిగభిముఖుం డగుచు దాడి ధీరత వెడలె తే॥ వెడలి యలకాపురంబున్న కడకు నేఁగి యచట శంఖంబు పూరింప యక్షవీరు లా క్షణంబ కృతష్వేళు లగుచు వెడలి యుద్ధ మొనరించి రమ్మహాయోద్దుతోడ ॥ 212 218<noinclude><references/></noinclude> kye1hwewjg2wxgwtjhbf24yg1iqc9gv 104 241567 599859 2026-10-31T10:31:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము శం అన్న రనాయక సూనుఁడు విన్నాణము విూర విశిఖవృష్టిఁ గురియుచుకో ఛిన్నా హిత మస్తక సం ఛన్నముగాఁ '(జే సె) జన్య జగతీస్థలము | ఉ॥ అజి హతావశిష్ణు లగు (యక్షులు అదృశ్యత)...' 599859 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము శం అన్న రనాయక సూనుఁడు విన్నాణము విూర విశిఖవృష్టిఁ గురియుచుకో ఛిన్నా హిత మస్తక సం ఛన్నముగాఁ '(జే సె) జన్య జగతీస్థలము | ఉ॥ అజి హతావశిష్ణు లగు (యక్షులు అదృశ్యత)కొంది మాయచే నోజపడర్" బయోదముల సుద్భవమందగఁ జేసి వానిచే రాజతనూజు మీఁదఁ బ్రచురంబుగ నాయుధ హేయవస్తు సం యోజిత చిత్రవర్షముల నుద్ధతులై కురియించి రింతయుజ్" || తే॥ చక్రిఁ జింతించి యాచాంత సలిలుఁ డగుచు ధృవుఁడు నారాయణాస్త్రంబుఁ దొడుగు సంత నాత్మకృత మాయలన్నియు నణఁగి యక్షు లంత నంతఁ బలాయితులై న యంత॥ స్మాయంభువ మనువు సన్మునీంద్రులఁ గూడి యచటికి నరుదెంచి యాత్మపౌత్రుఁ గని వత్స ! వీరల ననపరాధుల భ్రాతృ హంతలనుచు నేల యణఁచి తిటుల దేహికిఁ గర్మంబె దేహయోగముఁ జేయుఁ ద ద్వినాశంబును ద ద్విధంబు హింస మానుము భృత్య హింసచేఁ గలిగిన యక్షేశుఁ బ్రార్థింపు మనుచుఁ బలికి తే యరుగ గుబేరుండు నచట నిలిచి వైష్ణవోత్తమ! కోపంబు వలదు విష్ణు భక్తి నీమది నిత్యంబుఁ బ్రబలుగాక యనుచు నతఁడుఁ దిరోహితుఁ 1. జేసి. 2. యక్షులు దృశ్యత, 125 214 215 216 నంత! 217<noinclude><references/></noinclude> lt8bsjnc8tgd7lcijenh4bqb15q7k0b 104 241568 599860 2026-10-31T10:31:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '126 భాగవతము న ధ్రువుండు కోపంబు మాని నిజపురంబునకు వచ్చియుండు సమయంబున, చం॥ సురుచి సుతాంత సంజనిత శోకవిదారిత య నంత భా 218 219 సురతరకీర్తి యా ధ్రువుఁడు సూనుని నుత్కలనామధేయు సు స్థిరత...' 599860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>126 భాగవతము న ధ్రువుండు కోపంబు మాని నిజపురంబునకు వచ్చియుండు సమయంబున, చం॥ సురుచి సుతాంత సంజనిత శోకవిదారిత య నంత భా 218 219 సురతరకీర్తి యా ధ్రువుఁడు సూనుని నుత్కలనామధేయు సు స్థిరతర రాజ్యలక్ష్మి కభిషిక్తునిఁ జేసి విరక్తుఁడై వనాం తరమున కేఁగి విష్ణుపదతామరసస్మృతి సక్త చిత్తుఁడై ఉ॥ ఉండగ నొక్కనాడు దివినుండి సువర్ణ విమానమెక్కి మా ర్తాండ సమాన తేజులు, గదాధరసన్నిభ దివ్యమూర్తు య్యండజ రాజ కేతు భటు లార్యులు నంద సునందనాము లా దండకుఁ జేరవచ్చి యుచిత ప్రియభాషలఁ బల్కి రవ్విభు 22 కం॥ ఔత్తానపాది హరి గడుఁ జిత్తంబున మెచ్చి తన విశేష పదము ని న్ని త్తఱిఁ బొందించుటకై పుత్తెంచెకో మమ్ము రమ్ము పోవగవలయు తే॥ అనుటయును దల్లిఁ దోడ్కొని యా ధ్రువుండు మానీతంబగుఁ గనక విమానమెక్కి యమరు లభినుతిసేయంగ నరిగి విష్ణు పదము నందున్న వాఁడు శ్రీ భక్త కరుణ !! 221 222 వ: ఇవ్విధంబున ' (ని)ఖల హేయప్రత్యనీక కళ్యాణై కతాన, జ్ఞానానందై క స్వరూప తానికూపితుండును, నన్పష్ట శేష దోషస్వాభావికా నవధికాలిశయ జ్ఞానబలైశ్వర్య వీర్య కీర్తిశక్తి తేజః 'ప్రభృత్య) సంఖ్యేయ కల్యాణగుణ మహోదధియును, లక్ష్మీపదాంకుండును, వివిధ విచిత్రానంత భోక్తృవర్గ భోగోపకరణ భోగస్థానపూర్ణ నిఖిలజగదుదయ 1, 5. 2. ప్రవృత్య.<noinclude><references/></noinclude> 3o5slw0qafjw9vzhtq7fi43hvfo6tm8 104 241569 599861 2026-10-31T10:31:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము 127 విభవ లయ'(లీలుం)డును, బరబ్రహ్మయుం, బురుషోత్తములకును, రగు నారాయణునియందలి భక్తియోగంబు సర్వపాపవినుర్ముకార్థ భగవ త్ప్రయపురుష నిర్వర్త్యంబగు నని శంకించిఁ, భ...' 599861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము 127 విభవ లయ'(లీలుం)డును, బరబ్రహ్మయుం, బురుషోత్తములకును, రగు నారాయణునియందలి భక్తియోగంబు సర్వపాపవినుర్ముకార్థ భగవ త్ప్రయపురుష నిర్వర్త్యంబగు నని శంకించిఁ, భక్తియోగా రంభ విరోధ్య నాదికాల సంచిత నానావిధానంత పాపంబులకుఁ బరిమిత కాల వ ర్తియగు జనునిచేతఁ దత్య్రాయశ్చిత్తరూప కృచ్ఛచాంద్రాయణ, కూష్మాండ, వైశ్వానర, వ్రతపతిత సవిత్రేష్టి త్రివిధాగ్నిష్టోమాది నానావిధంబులు దురను స్థానంబులు గావునఁ ద దర్మంబులుఁ దత్య్రాయశ్చిత్తత్వంబున నపేక్షించుట యుక్తంబు గాదని యెఱింగి వాఙ్మనసా పరిచ్ఛేద్య స్వరూప స్వభావుండును, నపార కారుణ్య సౌశీత్యాచార్య మహోదధియును, ననా లోచిత విశేషా శేష లోకశరణ్యుండును, బ్రణతార్తిహరుండును, నాశ్రిత వాత్సల్యైక నిధియును నగు శ్రీమన్నారాయణుని సర్వోపాయంబుల శరణంబు పొందెం గావున ధ్రువుండు భగవదనుగ్రహ పాత్రుండయ్యె నిట్టి ధ్రువచరిత్రంబు నారదుండు సకలవేదితుం డగుటం జేసి మహాభాగు లును, మహా భాగవతులును నగు ప్రాచేతసుల ముందర వీణాక్వణన పూర్వకంబుగాఁ గీర్తించె ని య్యు పాఖ్యానాకర్ణ నంబున నభీష్టసిద్ధియగు ననిచెప్పి మైత్రేయునిం గనుంగొని విదురుండు, కం1 ముని శార్దూల ! ప్రచేతసు లన నెవ్వరు ? వారికొలువు నందేగతి న మ్ముని నొడివె నే విశేషము లనుటయు 'మైత్రేయుఁ డనియె న వ్విదురునకు ॥ వేన చరిత్రము సీ| అనఘాత్మ! ధ్రువపుత్రుఁడైన యుత్కలుఁడు వా త్సరుఁ గాంచె పుష్యుఁ డాతనికి 'నెసగెఁ 1. 000. 223 224<noinclude><references/></noinclude> sigdxt77uck3lrxwy5ygx93zdz4a1w6 104 241570 599863 2026-10-31T10:31:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '128 1 బాల భాగవతము సర్వతేజుండు తజ్ఞత నొందె నతనికిఁ జకుర్మనువు తనూజాతుఁ డయ్యె, ' (నుల్ముకుం) డతనికి నొదివె ' (సంగుండాత) నికిఁ గల్గె వేనుఁ డా నృపతి కలరే వేనుని దుర్మార్గ వృత్తి కోర్...' 599863 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>128 1 బాల భాగవతము సర్వతేజుండు తజ్ఞత నొందె నతనికిఁ జకుర్మనువు తనూజాతుఁ డయ్యె, ' (నుల్ముకుం) డతనికి నొదివె ' (సంగుండాత) నికిఁ గల్గె వేనుఁ డా నృపతి కలరే వేనుని దుర్మార్గ వృత్తి కోర్వగ లేక 3 ' (యంగుఁడెం)దేనియు నరిగె ధాత్రి తే॥ యంగు జరిగినవిదఁ దన్న ఖలు ' (మంత్రి) గణము రాజ్యాభిషిక్తుని గా నొనర్స వేనుఁ డున్మత్త మ తతావిష్టుఁ డగుచు సకల జనబాధకుండయి సంచరించె ॥ కం॥ స్నానము దానంబును యా గానుష్ఠానంబు నితరమగు నియమం బి వ్వానికిని జేయరా దని నానా దేశములఁ జయ్య నాజ్ఞాపించెకో! సీ॥ యాగముల్ సేయు నయ్యల ' (సోమిసానులఁ) జెఱలు పెట్టించు వాంశీకులచేత, '(కమ్మగాఁ) జేసిన క్రతుపురోడాశముల్ మెసఁగు నాజ్యాది ' (సమ్మిశ్రితముగ), సజ్జనుల్ మ్రొక్కు. సర్చావిగ్రహంబులఁ దరటుల ' (వేయించుఁ) దత్తర మున పుణ్యతీర్థములాడఁ బోవు పుణ్యులఁ బట్టి వెట్టిమోపులు మోవఁ బట్టి మోదు 5. సోమసానుల, లండ 2. నంగుడాత, 3. యరుగు డెం. 6. క్రమ్మగా 225 226 4. మంత్ర 8. ప్రేయించు.<noinclude><references/></noinclude> 81rzse27k4j93frdnahadbv6s9lu1sv 104 241571 599864 2026-10-31T10:32:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'C ద్వితీయాశ్వాసము తే! నవని నానావిధానూన యజ్ఞకులము నిశిత శాస్త్రోక్త దేవతౌనితతులకును నఖిల విధులకు నేన నాయకుడ పరుచు సతి విహీనుఁడు వేనుఁ డిట్లననిఁ దిరిగె | కం! జారులు చోరులు న...' 599864 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>C ద్వితీయాశ్వాసము తే! నవని నానావిధానూన యజ్ఞకులము నిశిత శాస్త్రోక్త దేవతౌనితతులకును నఖిల విధులకు నేన నాయకుడ పరుచు సతి విహీనుఁడు వేనుఁ డిట్లననిఁ దిరిగె | కం! జారులు చోరులు నధికము గా రాయిడి సేయఁ దఱచుగా సత్యంబుల్ దీరX గన్యాయస్థితు లోరునఁగా లేక ధాత్రి యుల్లల నుడికె కం॥ మానులు చేరి మఖాను స్థానము లర్ధింప నేని సర్వేశ్వరుఁడ 'వేనాయ స్వాహా' యని కాని మదన్యునకు వేల్చఁగా రా దనుచుకో! తే! ఇటు ఖలుం డింక నీయుర్వి 'నేలెనేని సమయు నంతయు నని మునుల్ చాలా నలిఁగి హుంకృతిమార్గంబు సేసి యతని బొలియఁ జేసిరి జనులెల్లఁ పొగడ నపుడు ॥ 129 237 223 229 230 న॥ ఇవ్విధంబున ముకులు వేరునిం గ్రోధనిహతునిఁ గావించిన నతం డనపత్యుండ గుటం జేసి రాష్ట్రం బంతయు జార చోర ' (బాధికం రాష్ట్రంబంతయు ' బగుచు నానా హింసల నొందుచు) నశింపం దొణంగినం గనుంగొని, 231. పృ థు చరి త్ర ము సీ॥ తెలినివిర సరస్వతీ నదీజల ముల నభిషేక మొనరించి యఖిలమునులు 1. 17<noinclude><references/></noinclude> 6ytkp6i6zcdcpt4wg1sai5y3be2xl32 104 241572 599865 2026-10-31T10:32:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '180 రాజ 'బాల భాగవతము రక్షించు రాజును ' గల్పింపఁ) ం నునిఁ జేరి యతని యూరువు '(మథియింప నొక్క) విషాద నా ముఁడు పుట్టి గిరివర ముఖ్యుఁడయ్యె సుఱియుఁ దర్భాహువుల్ మథియింప నందు శ్రీ హరి వృ...' 599865 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>180 రాజ 'బాల భాగవతము రక్షించు రాజును ' గల్పింపఁ) ం నునిఁ జేరి యతని యూరువు '(మథియింప నొక్క) విషాద నా ముఁడు పుట్టి గిరివర ముఖ్యుఁడయ్యె సుఱియుఁ దర్భాహువుల్ మథియింప నందు శ్రీ హరి వృథుఁడన ఘనుండయ్యు లచ్చి S తే॥ యర్చి యను శాంతయయ్యు జేయనగఁ బ్బు మిధున ' (భావంబు) గైకొని మెఱసి రపును దుందుభి ధ్వానములు దివి సందడించే సమర కుసుమనిపాతంబు లవని నెఱ సె|| న! ఆ సమయంబున, మ॥ పృథునిం బట్టముఁ గట్టి రా మునులు సంప్రీతిజా మహాశీర్వచః ప్రథిక ప్రాభవుఁగా నొనర్చిరి హరితాలు గిరీటానుల శ్లథయా భ క్తి నొసంగ్ రజ్జ్వల మహశ్చక్రంబు చక్రంబు సు గ్రధికారి స్ఫురణాహరంబుగ, రమాకాంతుం కొసంగె దయ కం॥ నైన్యం డీగ్రీతి నెంతయు '(దైన్యంబున) ధరణీభరముఁ దాల్చుచునుండ వశ్యములు గ్రామ్యములు నగు భాగ్యంబులు పంటగతులుఁ దఱిఁగి నశించెకో ప అప్పుడు, ఉ॥ అన్నములేక నొచ్చి ప్రజలందరు గూడి యథాతథంబుగా విన్నపమాచరించుటయు వెనతనూభవుఁ డద్ధరిత్రిపై, నున్నతమైన కోపమున నొక్క శరంబు శరాసనంబుతో సన్నకు సన్నఁగూర్చుటయుఁ జయ్యన నింతయుఁగాంచి యులు వ 232 233 235 1. గల్పించి. 2. 3. భూయంబు. 4. దైన్యుండు.<noinclude><references/></noinclude> p11h20wv74dtxgsw0yv8d1cir09zaxo 104 241573 599866 2026-10-31T10:32:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము తే॥ అపుడు గోరూపధారిణి' యగుచు ధాత్రి' గదలి యెందేనిఁ బరువిడఁ గని విభుడు దాను వెన్నడి జనుచు. మంద్రస్వరమునఁ- బలికె నిట్లని యాచిత్య వథ మెఱింగి : 181 237 చం శ్రితజన రక...' 599866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము తే॥ అపుడు గోరూపధారిణి' యగుచు ధాత్రి' గదలి యెందేనిఁ బరువిడఁ గని విభుడు దాను వెన్నడి జనుచు. మంద్రస్వరమునఁ- బలికె నిట్లని యాచిత్య వథ మెఱింగి : 181 237 చం శ్రితజన రక్షణంబు నెడఁజేయుడు నోషనిబీజముల్ గ్రసి చితి విఁక ధేరురూపమునఁ జైల్లనే దాగ గ దాని నెల్లఁ బా లిత నయలీల నీవు వెడలింపును మామక బాణధోరణీ గతిఁ ది మాత్రఖండములుగా రచియించెదఁ బోనిలేనియు 233 చఁ అనుటయు ధాత్రి యిట్లరు నృపాగ్రణిః దుష్కృతకారు లెంతయుకో మొనవీన నోషధీ ప్రకరమున్ గ్రసియించితి జీర్ణ మయ్యె న గనక వధించి తేని యుదకంబు సమస్తము నాశ్రమించు నీ జనపతి ' (యెట్లు) ని .్చుకొనఁ జూలునన న్నరపాలు: ఓట్లకుకో 239 ఉ॥ యోగజ శక్తి చే జనుల నొప్పగ నిల్చెద నిన్ను నిష్ఫలతో... సాగగ నిత్తునే యనుడు సాగరమేఖల పల్కు నో మహా భాగ ! జగత్పళేశ్వరత భాసిలు విష్ణుఁడ వీవ, నీను మా యా గుణవృత్తిచే నగు గదా తలపోయగ విశ్వ మంతయు 240 - కం॥ ధర్మంబు దఱఁగి యెప్పు ధర్మము) వర్థిల్లు నపుడ ధరఁ బుట్టి మహా నిర్మల తేజోనిధిపై శర్మం బొనరింతు వీట్లు జనులకు నెల్ల ఆ॥ ఏను నీమహత్త్వ మెఱిఁగితి నిఁకఁ బెక్కు హక్కు లేల భిన్న వత్స ధోదృ పాత్ర కల్పనంబు '(బరగంగఁ గావింపు) మి వస్తుతతుల సత్తు నెపుడు ॥ 1. యసు. 241 2-12<noinclude><references/></noinclude> 0myiw639xc8gkjtq2mcdkwyaw6wl21a 104 241574 599867 2026-10-31T10:32:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '" 183 బాల భాగవతము వ మఱియు నిమ్నోన్నతత్వంబుల మెలుగ ననువు గాక యున్న నన్ను సమస్థలిగా నొనర్పు మని తెలిపి ప్రసాదంబు నొందుటయును, 243 తే॥ మరువుఁ గ్రేపుగ నొనరించి తన కరంబె పాత్రముగఁ జే...' 599867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>" 183 బాల భాగవతము వ మఱియు నిమ్నోన్నతత్వంబుల మెలుగ ననువు గాక యున్న నన్ను సమస్థలిగా నొనర్పు మని తెలిపి ప్రసాదంబు నొందుటయును, 243 తే॥ మరువుఁ గ్రేపుగ నొనరించి తన కరంబె పాత్రముగఁ జేసె నై న్యభూపాలకుండు ధరణి ధేనువుఁ బికికీ మోదంబు మీఱ వినుత సకలౌషధులు మహి జనుల కోసఁగె 214 వ॥ ఇట్లొస:గి యశంకరబ యఖిల భువనవాసులు బిలిచి మీ మీ యభినుతార్థంబులు మహీధేనువుఁ బిదికొండని నియోగించుట యును, బికరులు సూర్పుకు ' (వత్సంబుగా) (గాల్పును పినుకువాడు నుఁగా, నామ'(పాత్రంబున): గవ్యదుగ్ధంబురు, గిరులు హిమనవ్వత కంబును, మేరు దోహకంబురుగా సారుపాత్రల యుదు వివిధ రత్న మహౌషధు '(లరు దుగ్ధంబురు), నచ్చనలు విశ్వావసు వత్సకంబుగాఁ బద్మమయ పాత్రంబు నందు సౌందర్యమయ శ్రీరంబును, సిద్ధ విద్యాధరులు కపిలవత్సకంబుగా నాకాశపాతంబునుదు సంకల్పరూపసిద్ధ ఖేచరత్వమయ క్షీరంబులుగు, గింపురుషులు మయవత్సకంబురు నాత్మ పాత్రకంబురుగా యాక్షీరంబును, రాక్షసులు భూతవత్సంబుగాఁ గపాలపాత్రంబు నందు దుధిరాసవ క్షీరంబును, బన్న గంబులు తన కవత్సకంబుగా బిల పాత్రలయందు విషముయ క్షీరంబురు, వనస్పతులు వటవత్సకంబుగాఁ బుష్పపాత్రల భిన్న ' (గంధమము) క్షీరంబును, దక్కు-ంగల సకల చరాచర భూతంబులు, నాత్మీయ వాంఛితంబులు శాశ్వతంబులుఁ బడసి పర మానఁదఁబు నొంది రంత, కలదు. - 2. eo..... 2:45 1. రమ్యంబుగా పో- భా. మంగును, సం. భా. యందును లేదు. ఆముపాత్ర ఈ స: ములు పో_ళా. ములో గాని, స॥ 4. న గలలు 5. రసమయంబు లేని సంస్కృత భాగవతము. Sంతా రోహచూప ప. పో.భా. ఓ స్కం.-502 భా, లోజు లేవు. అపున"సు). 3. రజకమంత్రంబున.<noinclude><references/></noinclude> 3fmkuz1fcevm320xo4bjgqaco096jj3 104 241575 599868 2026-10-31T10:32:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము అ! ధరణి నాయకుఁడు ధరపైన ధరములఁ కార్ముకంబుకోటిఁ గడకు మీటి గుట్టఁ బడగఁ గట్టి కొట్టి గదాసర ముల సమత్వ మిలకుఁ గలుగఁ జేసితో 183 243 నః పఱియు నక్కడక్కడ దుగ్గ పట్టణ ఖర్...' 599868 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము అ! ధరణి నాయకుఁడు ధరపైన ధరములఁ కార్ముకంబుకోటిఁ గడకు మీటి గుట్టఁ బడగఁ గట్టి కొట్టి గదాసర ముల సమత్వ మిలకుఁ గలుగఁ జేసితో 183 243 నః పఱియు నక్కడక్కడ దుగ్గ పట్టణ ఖర్వ భేక గ్రామ ఘోష పక్కణాదులు నిర్మించె. వసుంధరాదేవియుం బృధుని శాసను బున నిలిచిన కతంబున నతనికి బుత్రియై యవిరళప్రాణిసఃకీర్త యై యతిశయిల్లై నట్లు పూజ్యంపై గ సామ్రాజ్యంబును జగురు. 217 సీ। ఆ పృథుభూవరుు డశ్వమేధము లత్రి యాజకుడుగ వేడ్క నాచరింప శతతమాధ్వరమున సంక్రందనుండు షండ వేషమున నశ్వంబుఁగొనుచు నరుగఁ బృథుశ్రవుండను తత్సుతుఁడు గెల్చి మఖములలో ' (నిల్పే) మఱల హయము నతని నమ్మునులు జితాశ్వనామకుఁ డని పలికి రంతయు నిని పార్థివుడు జే శక్రుపై ఁ బాల కుపితుఁడై జలజభవుని '(చే సమాదిష్టుఁడై ) శాంతచిత్తుఁ డగుచు ననుపమానంబుగాఁ దపోధనము గూర్చి యాత్మపద మొంజెఁ బృథ్వాఖ్యుఁడైన చక్రం ' కం॥ ప్రధనముల కేఁగు వేళలఁ బృగుని దలంచిన జయంబు వృథివీశాలకు బ్రథితంబగుఁ బృథుని మనో తిథిఁ జేయుఁ బ్రమాణములు నుతింప ఫలించుకోని 1. వికె 243 20<noinclude><references/></noinclude> 9jbt99s51viw8lwgkfhqbytmwykgr1m 104 241576 599869 2026-10-31T10:32:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '184 బాల భాగవతము కం! ఈ యాఖ్యానము కీర్తి ద మాయవ్యము సౌఖ్యదు బనామయకర మా చేయుబలి పేర్కొని మై త్రేయుఁడు విదురునకు మఱియుఁ దెలుపుడుఁ బలికెళా 350 మహాస్రగ్ధర॥ ప్రాచీన బర్హి వృత్తాంతము...' 599869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>184 బాల భాగవతము కం! ఈ యాఖ్యానము కీర్తి ద మాయవ్యము సౌఖ్యదు బనామయకర మా చేయుబలి పేర్కొని మై త్రేయుఁడు విదురునకు మఱియుఁ దెలుపుడుఁ బలికెళా 350 మహాస్రగ్ధర॥ ప్రాచీన బర్హి వృత్తాంతము పృథుఁ డీరీలి) ధరిత్రిజా బృథివియని జనుల్ పేర్ఛొనం జేసి, యాశా గ్రథితప్రత్యగ్ర కీర్తి క్రమవిజిత సువగ్రామణీ నిర్ణిరోధ ప్రధుడై యాక్మశ్రయాప్తిం బరగిన నరిరాడ్భామినీ దత్తచిత్య వ్యధుఁడార్యుండాజితాశ్వాహ్వయుఁడ తనిసుతుడ రాజ్యంబుసే సెక్ కం॥ వినుచు నసిష్ఠుని శాపం బున నగ్ని త్రయీ జితాశ్వ భూపాలునకు జనయత నొందెను బానకుఁ డనఁ బవమానుండు శుచియు నన జనవినుతా ॥ కం అతనికి సహధర్మిణీయై ధృతి శాలిని యగు ' (శభస్వతీ) మానినియం దతులహవిర్ధానాహ్వయ సుతుఁ డుదయము నొందెఁ గులయశోవర్ధనుఁడై తే ఆ నరాధిపునకు హవిర్ధానియండు. షదుఁ డను సుతుఁడు సంభవము నొందె. సూనుఁ డయ్యె నతనికిఁ బ్రాచీనబర్హి యనగ వెలసెను వయబయోదంచితుండు 252 253 254<noinclude><references/></noinclude> hpk7vgwwudqcsxmncesr5k8edemm0fs 104 241577 599870 2026-10-31T10:33:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము కం: అగ్రియముఖములఁ బ్రాచీ సాగ్రకు శాచ్ఛాదితాఖలావని యగుట రుగ్రవినిభుఁడగు నతఁ డ వ్యగ్రతఁ బ్రాచీనబర్హియన నొప్పా T ॥ .135 255 చం అతుల మహాప్రతాపనిధి కా నరపాలుని కద్...' 599870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము కం: అగ్రియముఖములఁ బ్రాచీ సాగ్రకు శాచ్ఛాదితాఖలావని యగుట రుగ్రవినిభుఁడగు నతఁ డ వ్యగ్రతఁ బ్రాచీనబర్హియన నొప్పా T ॥ .135 255 చం అతుల మహాప్రతాపనిధి కా నరపాలుని కద్ధికన్యయగా శతధృతియందు ధీరులు ప్రశాంతమనస్కులు తుల్య సద్వతో న్నతి మహితుబ్ ప్రచేతసు లనందగు నందను 'లేకనామ సం గతులు పదుఁన్రు పుట్టి రవికారులు కూరజనాగ్రగణ్యులై 216 కం! జనకునిచే వారలు స నియోగము నొంది యేఁగగా మణి మధ్యం బులఁ దపముసేయఁ బ్రౌన్దేశ జని చని కని కొక్క దివ్య జలజాకరముకొ 1 తే! ఆ సరోవరసలిలమధ్యమునతుండి నెకలి చనుదెంచు పార్వతీవిభుని గాంచి విస్మయము నొంది వారలు వినతు లగుచు నన్ను తించిన సతఁడు ప్రసన్నుఁ డుచు సీ) తండ్రిపంపురం చేసి తప మాచరించుట కంబుజోదరునిదాస్యంబుఁ బూని యఁబుద్ధిమధ్య దేశంబున కేఁగు మీ తలఁపు లెస్సది గదా ధన్యులార హరిదాసు లగువార లరయ నెప్పుడు నాకు నిశ్చితంబుగ మాననీయు లగుట నరుగుదెంచితి నిప్పు డతిరహస్యము మీకు నొకటి సెప్పెద వినుఁ డొనర ననుచు 257 238<noinclude><references/></noinclude> f25fy3tb214a0l4ux5lc7gp5utar3v0 104 241578 599871 2026-10-31T10:33:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '136 బాల భాగవతము తే నలువ సర్గాది సనకాదినండనులకు జెప్పినట్టి హరిం చొప్పఁ జెలిపె హరియు రూపాలఁ గలఁడని యాజతిచ్చి యరుగుటము రాకుమారు లాహ్లాదమొంది ॥ కం॥ హరుఁ డుపదేశించిన గతి హరిపై...' 599871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>136 బాల భాగవతము తే నలువ సర్గాది సనకాదినండనులకు జెప్పినట్టి హరిం చొప్పఁ జెలిపె హరియు రూపాలఁ గలఁడని యాజతిచ్చి యరుగుటము రాకుమారు లాహ్లాదమొంది ॥ కం॥ హరుఁ డుపదేశించిన గతి హరిపైఁ జరభక్తి తమకు నాత్మలఁ బొదల శరనిధి మధ్య స్థలమున వా నురునిష్ఠం దపముసేయు చుండగ సంతకా॥ తే! పూని మఖములు సేయ ప్రాచీనబట్టి యున్న చోటికి నారదుఁ డొక్కనాడు వచ్చి యతఁడిచ్చు పూజలు మెచ్చి యతని నచ్చదగు భక్తి చలఁగ నిట్లని చుఁ బలికె ॥ నారద ప్రాచీన బర్హి సంవాదము 259 260 261 22 మ॥ అఖిలంబుక్ దనమూర్తియై చెలఁగు బ్రహ్మాండాధినాథుకా రమా సఖుఁ గైంకర్యవి శేష తోషితునిగా సద్భక్తితోఁ జేయుచుగా సుఖయైయుండుట మేలు గాక పశుహింసుండై యహంకారియై మఖముల్సేయగ నేమిగల్గు నృపసన్మర్యాద లూహించిన౯ || చం॥ విశడమతిం బరావరుని విష్ణునిఁ గూర్పక తమ్ము నూరకే విశసన మాచరించు నవివేకహతుం బరలోక సీను న ప్పశువు లితండు నిర్జితకృపాగుణుఁ డంచు మహాప్రహార వే ౧శమిత గర్వభఁ గురునిగా నొనరించుఁ జుమీ ఫలంబున 233 కం॥ మనుకారాహంకార భ్రమకారణ కృతవికార భావునకు నను త్తమ కామితా వరునకుతు యమకారిత బాధ తలఁగు టరిదియె తలఁపకొ॥ 261<noinclude><references/></noinclude> jxur03tyoi9vb0zno8tggrpmi1vbby4 104 241579 599873 2026-10-31T10:33:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యిట్లనియె ద్వితీయాశ్వాసము 187 వ॥ ఈ యర్థంబున కొక యుపాఖ్యానంబు గల దాకర్ణింపు మని పురంజనోపాఖ్యాన ము సీ॥ ఘనుఁడు పురంజనుం డను నొక్క రాజు ని జ్ఞాతనాముం డగు సఖునిఁ గూడి తగఁ దూర్పు...' 599873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యిట్లనియె ద్వితీయాశ్వాసము 187 వ॥ ఈ యర్థంబున కొక యుపాఖ్యానంబు గల దాకర్ణింపు మని పురంజనోపాఖ్యాన ము సీ॥ ఘనుఁడు పురంజనుం డను నొక్క రాజు ని జ్ఞాతనాముం డగు సఖునిఁ గూడి తగఁ దూర్పుదిశ నై దు దక్షిణోత్తరముల రెండు పశ్చిమమున రెండునై న వాకిళ్ళు గల యొక్క వరపురం బీక్షించి యందు సఖీదశకాను యాత పంచాననోరగప్రతిహారయుత ప్రమ దోత్తమ యను నొక్క యువతిఁ గాంచి శే॥ యీపురంబున నను వరియించి యుండు మని, తదర్థితుఁ డగుచు న య్యతివఁ గూడి యప్పురమునందు వసియించి యఖిలభోగ సౌఖ్యములఁ దేలుచుండె నాసక్తుఁ డగుచు || 265 236 వ॥ నుఱియు నతం డొక్క తఱిం బంచాశ్వయుక్తంబును, జక్ర ద్వయోపశోభితంబును, గూబరద్వయ విరాజితంబును, హేమపరిష్కృ తంబును, బంచపాశబద్ధంబును, జతుర సారథికంబును, నక్షయతూణీర కలితంబును, విపులరథికోపవేశ స్థానంబును నగు రథంబున నధిష్ఠించి, యేకాదశ చమూపతి సహితుండై మృగయావిహారంబులు సలుపుచు మఱియు నొక్కతఱి నగ్నిష్టోమా త్యగ్నిష్టో మోక్యషోడశివాజ పేయాతి రాత్రాప్తోర్యామ ప్రభృతి మఖంబులు సహంకార సంకలితుండై ర్చుచుఁ బాంచాల దేశోవనతసుఖంబు లనుభవింపుచు నకృత్యకరణ కృత్యాకరణ ' (ప్రవణుండై ), 1. ప్రుండై. [8 యొన 267<noinclude><references/></noinclude> pkrqiqvtfsfnskie46poghihdgm15qd 104 241580 599874 2026-10-31T10:33:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '188 బాల భాగవతము ఆ॥ ఆ పురంజనాఖ్యుఁ డా ప్రమదోత్తమ వలన సుతులఁ బడసి వఱలుచుండఁ గాలనాముఁ గొల్చు గంధర్వు లెప్పుడు నాక్రమింపఁ జూతు రప్పురంబు 268 ఉ॥ చారుముఖంబు లేనును ? బ్రజాగరనామముఁ గ...' 599874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>188 బాల భాగవతము ఆ॥ ఆ పురంజనాఖ్యుఁ డా ప్రమదోత్తమ వలన సుతులఁ బడసి వఱలుచుండఁ గాలనాముఁ గొల్చు గంధర్వు లెప్పుడు నాక్రమింపఁ జూతు రప్పురంబు 268 ఉ॥ చారుముఖంబు లేనును ? బ్రజాగరనామముఁ గల్గు నా ప్రతీ హారుఁడు తత్పురిగా జొరగనట్టి డి కాలుని బంట్లతో విడి బోరుచు నూఱువర్షములు పోయెడు నంతకుఁ జింతమాటీ ని స్సారత నుండ నల్చతర సౌఖ్యము నొందేఁ బురంజ నాఖ్యు ఁడు|| తే! అంత భయనామకుఁడను నయ్యవనపతికి న సగ్రజుండైన ' (ప్రజ్వరుఁ) డగ్ని సముఁడు హారి గంధర్వగణ హృత సారమైన యప్పురంబు నిరోధించె నాగ్రహమున ॥ కం॥ రయ భయ సంపన్నుం డగు భయనామకుఁడై న యవనపతియును భోగ ప్రియుఁడగు పురంజనాఖ్యుని నయుత ప్రక్రియలఁ బొదివి యార్తునిఁ జేసెజ్ || 270 271 వ ॥ ఇవ్విధంబున గంధర్వగణపీడితంబును, గాలక వ్యకోపభుక్తంబును, బ్రజ్వరార్దితంబును, భయనామక యవన ప్రవిష్టంబునునై న యా నవద్వా రంబునందు వసియింపఁ దరంబుగాక పురంజనుండు తన సఖుండై న యని జ్ఞాతునిం దలంప నెఱుంగక మమతోపాశబద్ధుండగుచు నాత్మగతంబున, ఉ॥ ఈపురి నాకు భోగముల ఇప్పుడు దానక మెట్టివేశయం దోపక గల్గు నట్టి ప్రమదోత్తమ నా సతి సర్వసౌఖ్య సం స్థాపకుఁ డీ ప్రజాగరుఁడు సంతతియంతయు వేడ్క యిన్నియుజ్" బాపపు దై వమింకఁ బనివాపగఁ జూచునో యొక్క పెట్టున 273 1. ప్రజ్వరు.<noinclude><references/></noinclude> teuz9zhl6viwci1b6jhg8qpdnt0rgnu 104 241581 599875 2026-10-31T10:33:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము 139 274 వన్డే అని విచారంబు నొందుచు, కంఠి కడు యవనపీడిత యెడికంబగు నప్పురమున నుండగరామిక్ వెడలం జాలక యొక గతి వెడలెఁ బురంజనుఁడు ఘోరనికృతారవుఁడై || వ॥ ఇట్లు వెడలి చన...' 599875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము 139 274 వన్డే అని విచారంబు నొందుచు, కంఠి కడు యవనపీడిత యెడికంబగు నప్పురమున నుండగరామిక్ వెడలం జాలక యొక గతి వెడలెఁ బురంజనుఁడు ఘోరనికృతారవుఁడై || వ॥ ఇట్లు వెడలి చని, సీ। తొలిఁ దొలిఁ దాఁ బురస్థుండయి చేసిన కర్మ సంఘము విపాకంబు నొంద గ్రతుసుత పశువు లుత్కట దోషమున వచ్చి మర్మప్రహారోద్యమమున నిలువఁ గడు నొచ్చి యటఁ గొంతఁ గాల మీ గతిఁబోవఁ బుణ్యఫలైక విస్ఫురణఁ జేసి యా ప్రమదోత్తమ యాసఖ పతిఁ బాసి తనకు నెఱింగింపఁ దక్షణమున తే|| సఖుని విజ్ఞాతుఁ, దెలిసెఁ ద త్సహజ కరుణ భాసురంభైన యచ్యుత పదముఁ గాంచె ననుచుఁ బలికిన నారద మునివరేణ్యుఁ బలికె నిట్లని ప్రాచీనబర్హి యపుడు । 275 276 277 మ॥ అనఘా ! నీవిపు డిట్లు చెప్పిన యుపాఖ్యానంబు వేఱండులా గునఁ జత్రధ్వని సంగతం బగుచు నాకుం దోచె 'మేల్మేలు నీ జనితానందవచోవి శేషములు మెచ్చం జాలు సువ్యక్తమై యెవరం బల్కుము నావుడు మ్మనియు న య్యుర్వీసుతో నిట్లను క్ వ॥ వినుము పురంజనుం డనఁగ జీవుండు, త త్సఖుండ విజ్ఞాతుం డన నీశ్వరుండు, నవద్వారంబని దేహంబు, ప్రమదోత్తమ యన బుద్ధి, చెలులు దశేంద్రియవృత్తులు, పంచముభోరగంబన సంచవృత్తి యైన<noinclude><references/></noinclude> r4pa2kariupm1kx1k47uape6m18gyvh 104 241582 599876 2026-10-31T10:33:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '1 140 బాలభాగవతము ప్రాణంబు దేహంబను రథంబునకుఁ బంచాశ్వంబు లింద్రియంబులు, చక్రంబులు పుణ్యపాపంబులు, కూ బరంబులు శోకమోహంబులు, హేమ రచన రజోగుణంబు, పంచపాశంబులు పంచప్రాణంబులు, సారథి బ...' 599876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>1 140 బాలభాగవతము ప్రాణంబు దేహంబను రథంబునకుఁ బంచాశ్వంబు లింద్రియంబులు, చక్రంబులు పుణ్యపాపంబులు, కూ బరంబులు శోకమోహంబులు, హేమ రచన రజోగుణంబు, పంచపాశంబులు పంచప్రాణంబులు, సారథి బుద్ధి, యక్షయతూణీరం బహంకారంబు, రథికోపవేశస్థానంబు హృదయంబు, నే కాదశచమూపతు లేకాద శేంద్రియంబులు, సాంచాల దేశంబన విష యంబులు, సంతతి యన మనోరథంబులు, కాలనామకుండనఁ గాలంబు, గంధర్వులన దివసంబులు, ప్రజ్వరుండన జ్వరంబు, భయనామకుండన భయంబు, పురంబు వెడలుట దేహవిసర్జనంబు, ఇట్టి క్షేత్రజ్ఞునకు బుద్ధి ' (వైశద్యంబునం గలుగు నీశ్వర జ్ఞానంబునఁ బరమ విశుద్ధి గలుగు, నుపనిషత్తులఁను నీతని నెఱింగి యమృతుండగు గాని యన్యంబగు పథంబు లేదని పలుకు నిట్టి యథ్యాత్మతత్త్వంబు రాజకమిషంబుగా నీకు నెఱింగించితి నని యిట్లనియె. కం ॥ ధరణీధర ధర్మజాలము నరనుత! సద్గతికి సాధనంబునఁ జనదో నరవర! నరహరి * (చరణ) స్మరణవిధూత సకలాఘులకు ॥ కం॥ ఈ పౌరంజన నామ శు భోపాఖ్యానంబు వినిన యుత్తముఁ డతి భ ద్రోహేతుం డగునని ముని యా పార్థివుతోడఁ బలికి యరిగె నిజేచ్ఛ! ప్రచేతసులకు విష్ణుండు ప్రత్యక్షంబగుట నీ ప్రాచీనబర్హి యప్పగిది నారదునిచే 1. వైశక్యంబు. బోధితుం డగుచు నప్పుడు ప్రధాన 2. శరణ. 279 280 281<noinclude><references/></noinclude> 91gbqi4aza84el7kpvcvnjwe7je9imd 104 241583 599877 2026-10-31T10:33:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము కలిత ' (రాజ్యుండొచుఁ) గపిలాశ్రమమునకు నరిగి యచ్చట నిస్పృహత్వ మమరం గమలాముదాస్యంబుఁ గైకొని యవ్విభుఁ నేరి సేవించె నిశ్చిత్తవృత్తి నంత నచ్చట న మ్మహాత్ముని సు...' 599877 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము కలిత ' (రాజ్యుండొచుఁ) గపిలాశ్రమమునకు నరిగి యచ్చట నిస్పృహత్వ మమరం గమలాముదాస్యంబుఁ గైకొని యవ్విభుఁ నేరి సేవించె నిశ్చిత్తవృత్తి నంత నచ్చట న మ్మహాత్ముని సుతులై న యాప్రచేతసు లట్టు లబ్ధినడుమ ఆ॥ నయుత వత్సరంబు లతిఘోరనిష్ఠ చే నిలచి తపము సేయ నీరజాక్షుఁ డతి కృపాళుఁ డగుట నా రాజసుతులకు నెదుట నిలిచె దివిజు లెల్లఁ గొలువు వ ఆ సమయంబున, సీ॥ మందార నవరత్న మంజరీ ' (ధిక్కారి) 3 మకుట విరాజిత మస్తకుండు మందరాచలమందమథితామృతాంభోధి మహనీయ పృషతోప మస్మితుండు " (మం దేత రానర్ఘ) మకర కుండలదీ ప్తి మండితామల గండ మండలుండు మందిరీకృత భుజామధ్య నిత్యోల్లాస మాసతి లాలస మానసుండు తే॥ మంజు మంజీర చరణ తామరస వహన మహిమ నిలయిత గరుడ కోమలకరుండు మాధవుఁడు దమ్ముఁ గరుణా సమగ్ర దృష్టి మానితులఁ జేయఁ బలికి రమ్మహిపసుతులు॥ 1. రాజ్యండైన- 2. దిక్కారి. 3. మందేతరా నర్కు 141 282 283 284<noinclude><references/></noinclude> q16ih6bidzocxhojtwenj85q0lnaz87 104 241584 599878 2026-10-31T10:34:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '142 తోటకవృత్తాలు : — భాగవతము శ్రితధీమ ' (దదుస్థితి) సిద్ధ రసా హుత భుఙ్ముఖ పాలన యుక్త రసా సతతామృత సన్నిభ సద్విమసా మతి మద్వచనో దిత మంద హసా॥ శరణార్థితమ స్త తీచండక రా దురవస్థ గజాధిప...' 599878 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>142 తోటకవృత్తాలు : — భాగవతము శ్రితధీమ ' (దదుస్థితి) సిద్ధ రసా హుత భుఙ్ముఖ పాలన యుక్త రసా సతతామృత సన్నిభ సద్విమసా మతి మద్వచనో దిత మంద హసా॥ శరణార్థితమ స్త తీచండక రా దురవస్థ గజాధిపదుఃఖహరా పరిపూర్ణ భ యార సభ ద్రతరా ధరణీభ ర సంహృతిధుర్యధరా ॥ కలశాబ్ధినుతాపరికర్మకృతీ జలజాభక రాధృతచక్రధృతీ జలజోదర కేశవసాధుమతీ ' (వెలయజ్) మము బ్రోవుము విశ్వపతీ ॥ సీ|| జయ పురందర ముఖ్య సర్వగీర్వాణచి త్తామితవర్ష సస్యాంబువాహ జయ దివ్య కర్మ దికĪుశ్చ(పా) కార? ని క్లేశ కృద్ధనకార్తికీ శశాంక జయ దానవాంగనాజనకర్ణ వేష్టన స్ఫుట ' (జీర్ణ స్వర్ణాఘ) పుష్పసమయ జయ బహుబ్రహ్మాండ సం ఘాత భూమికా చిత్రావతారణసూత్రధార తే॥ జయ మహోపనిషన్న దీచయసముద్ర జయ మహాసౌఖ్య నిధిన వాంజనవి శేష యనుచు నిను బ్రస్తుతింపంగ నబ్బె నిపుడు సీత సరోరుహ నవపత్ర నేతృ? నేత్రా! 1. దయ తి. 2. వెలయు. 8. ఆరన ర్నౌము. 285 286 287 288<noinclude><references/></noinclude> euiabbszrf3ayvg6mftmb7qd4s7b1p4 104 241585 599879 2026-10-31T10:34:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసము చం అని వినుతించు నా నరవరాత్మజులతో హరిబల్కు నో మహా వినయ వివేకులార! కడు వేడుకఁ జేసిన మీ తపంబు నా 143 మనము గఱంచె, నింక గరిమంబున రెండవ యాశ్రమంబు గై కొని, జనకోపదేశమ...' 599879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసము చం అని వినుతించు నా నరవరాత్మజులతో హరిబల్కు నో మహా వినయ వివేకులార! కడు వేడుకఁ జేసిన మీ తపంబు నా 143 మనము గఱంచె, నింక గరిమంబున రెండవ యాశ్రమంబు గై కొని, జనకోపదేశమునకుం దగినట్లు చరింపుఁ డందఱు!" | 289 మారిషాకన్య వృత్తాంతము మ॥ వెలయం ' (గండు) మహామునీంద్రుని తపోవిఘ్నార్థమై తొల్లి యా * (బల) విద్వేషునిచే నియు క్తయగు బ్రమ్లోచ, యమ్మానిఁ బు వ్వుల విల్ కానికిఁ బ్రక్క బేలుఁగొను నవ్వుల పుట్టగా నేలి, తా నెలమిం గర్భముఁ దాల్చి యొక్క దుహిత హేలానివాసస్థలి౯ | మళ్లీ కని, యమ్మానిన రేణ్యు (వీడ్కో నుచు నా) కన్యాలలామంబు న వ్వనమధ్యంబున నొక్క భూరుహముపై వర్తిల్లగాఁ జేసి, తా జనుడు, దద్రుదితధ్వనుల్ విని య దృచ్ఛావృత్తిఁ జంద్రుండు వ చ్చి, నిజాంగుష్ఠగళత్సుధా రసము '(నిచ్చె బాలయు వృద్ధిగాన్)I ఉ॥ మారిషనాగఁ బేరుగల మంజుల '(విభ్రమ) న '(వ్వధూ)ముణిం జేరి పదుండు నీరలు విశేషము మీఱగఁ బెండ్లియాడి సం సార సుఖానుభూతిఁ గని చక్కని యొక్క కుమారు గాంచిన కో జేరెదరంచుఁ బల్కి హరి శీఘ్రత దృశ్యత యుజ్జగించుడు ॥ 292 వ॥ ప్రచేతసులు సముద్రమధ్యంబువలన వెడలి పుడమిపై నెడ సడలి, యిసుము చల్లినం జల్లించనీక దళంబులైన దళంబులతోడం బ్రతినుంబులైన శాఖానివహంబుచేత భయంకరంబులైన తరునికరం బులఁ గనుంగొని, 298 2 ఖల. 3 బీడ్కొని యా 5. విప్రము. 8. సద్వరూ. 1. (కండు భాగవతము) గాంచి. 4. నీ సంభాలక వృత్తి గణా.<noinclude><references/></noinclude> 67nai244vept1paq1iswp97einciwgk 104 241586 599881 2026-10-31T10:34:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '146 బాల భాగవతము ఆ॥ విష్ణుభక్తి సలిల వీచినం మౌళిత క్తి బహుళ దురిత పంక భారులైన సుబ్రతా ! భవాదృశులు గల్గుటనె సుమీ యవని రత్నగర్భ యనగ వెలసె॥ కం! శీతాళున కుష్ణంబును శీతంబుష్ణాతునక...' 599881 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>146 బాల భాగవతము ఆ॥ విష్ణుభక్తి సలిల వీచినం మౌళిత క్తి బహుళ దురిత పంక భారులైన సుబ్రతా ! భవాదృశులు గల్గుటనె సుమీ యవని రత్నగర్భ యనగ వెలసె॥ కం! శీతాళున కుష్ణంబును శీతంబుష్ణాతునకురు చిన్ని లి పెడు న బ్భాతిన్భీమ భవభ్రమ భీతులకు న్విష్ణుభక్తి ప్రియతర మెపుడు || 802 303 వ॥ అని మఱియుఁ దదీయ కులీనుల చరిత్రంబులును, దన్మాహా త్మ్యంబులును, భగవద్భాగవత కథావిశేషంబులు నుదహరించి నార దుండు నిజేచ్ఛం జనియె నని పలికి, నీ వడిగిన దంతయుఁ దెలుపంబడియె నని మైత్రేయ మునీంద్రుండు విదురుని వీడ్కొనియె నని యభిమన్యునకు వైయ్యాసి చెప్పిన చతుర్థ స్కంధ క థా విశేషంబులు సూతుండు వినిపించిన శౌనకాదీమహామునులు మహాత్మా! సమనంతర కథావి శేషంబుల నానతీయు మని యడుగుటయును, చం సురగిరిధీర ధీరచిత శుద్ధ నయా, వయసంయుజా యుగం ధర, ధరధారి దివ్య పదతామర సాహితచిత్త చిత్త భూ నిర్వురు రామణీయ కవినిర్ణయ రూపవిశేష, శేష ది 304 క్కరి కిటి కూర్మశైల భరకంపిత తాశ్రమహృద్భుజాయుగా॥ 805 కం॥ సకలయ తిమ్మా, సుర దు ర్విలసిత విలయాబ్ధి లగన విహ్వల వసుధా వలయ స్థితికృతి వివృతో జ్జ్వలతర ధరణీవరాహ వరబిరుదార్థా॥ 306<noinclude><references/></noinclude> 0flmq10bjm3yvbmdnetnceyy463vl6e 104 241587 599882 2026-10-31T10:34:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్రగ్ధర :- ద్వితీయాశ్వాసము 147 ధాటీ సాటోప భావోద్ధత పవన తరోద్ధర ణోత్కర్ష రింఖ ఛోటీ ఘోటాగ్ర రింఖా కులిశకృత మహితోద విశ్వాకుల ద్వి ట్కోటీ శబ్దగ్రహాళీ కుహర విదళన క్రూర నాశీర వీతా...' 599882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్రగ్ధర :- ద్వితీయాశ్వాసము 147 ధాటీ సాటోప భావోద్ధత పవన తరోద్ధర ణోత్కర్ష రింఖ ఛోటీ ఘోటాగ్ర రింఖా కులిశకృత మహితోద విశ్వాకుల ద్వి ట్కోటీ శబ్దగ్రహాళీ కుహర విదళన క్రూర నాశీర వీతా ఘాట ప్రస్ఫూర్తి భేఘటిత భయ దశాం కార నిర్ప టితాశా ॥ 307 గద్యము :—— ఘట ఇది శ్రీమదష్ట భావక నిమిత్ర, నాగయమంత్రిపుత్ర సాహిత్య మార్గ నిశ్శంక దోనూరిపదాంక వినయ లక్ష్మీసనాథ కోనేరునాథప్రణీతం బైన బాలభాగవతంబను మహాప్రబంధంబు నందు విదురోద్ధవ సంవా దంబును, విదుర మైత్రేయ సంవాదంబును, జగదుత్పత్తి లక్షణంబును, బద్మసంభవు జన్మప్రకారంబురు, దచ్చరిత్రంబును, సర్గకాల కల్ప లక్షణం బులును, సృష్టి ప్రకారంబును, స్వాయంభువమును సంభవంబును, వరా హావతారంబు, దితికశ్యప సల్లాపంబులును, జయవిజయుల శాపప్రాప్తి యును, హిరణ్యాక్ష హిరణ్యకశిపుల జన్మంబులును, వసుధోద్ధరణంబురు, గర్దముండు దేవహూతిని వివాహమాడుటయును, గపిలావతారంబును, గపిల దేవహూతి సంవాదంబును, మునుపుత్రికా సంతతి క్రమంబును, శ యజ్ఞ వినాశంబును, ధ్రువచరిత్రంబును, వేన సృధు చరిత్రంబులును, నారద ప్రాచీనబర్హి సంవాదంబులును, బురంజనోపాఖ్యానంబును, బ్రచేత సులకు విష్ణుడు ప్రత్యక్షం బగుటయును, వారలకు మారిపాక న్యాయందు దతుండు జనియించుటయును, నను తృతీయ చతుర్థ స్కంధ కథావిశే షంబులు గల ద్వితీయాశ్వాసము సంపూర్ణము . 308<noinclude><references/></noinclude> q8ajshrvceq3xikkebmamh3qmuanyk1 104 241588 599883 2026-10-31T10:34:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బాలభాగవతము తృతీయాశ్వాసము కం॥ శ్రీలలనా హృదయేశ శ్రీల పదాంభోజ భజనశీల, ప్రతాపో త్తాల చళుక్యాన్వయ భవ, లాలిక నృపయూథ, తిరుమల శ్రీ తినాథా! ai 1 మా ఆకర్ణింపుము. పుణ్యక థాశ్రవణ సమగ్రహర...' 599883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బాలభాగవతము తృతీయాశ్వాసము కం॥ శ్రీలలనా హృదయేశ శ్రీల పదాంభోజ భజనశీల, ప్రతాపో త్తాల చళుక్యాన్వయ భవ, లాలిక నృపయూథ, తిరుమల శ్రీ తినాథా! ai 1 మా ఆకర్ణింపుము. పుణ్యక థాశ్రవణ సమగ్రహర్షులగు శౌనకాది మహర్షులకు హరినామస్మరణ రోమహర్షణి యగు రామరణి యిట్లను నట్లు ప్రాయోపవేశ వ్రతశీలుండగు పరీక్షిన్న ర పాలునకు నాగర్భ వైష్ణవ ధర్మానురాగియగు శుకయోగి మహాత్మా ! యింక ప్రియవ్రత చరిత్రం బును, దత్సంతాన ప్రభావంబును వర్ణించెద వినుమని యిట్లనియె॥ ప్రి య వ్ర తో పా ఖ్యా న ము సీ॥ మనుఁడు స్వాయంభువ మనుసుతుండగు ప్రియ వ్రతుఁడు గృహస్థమార్గంబు రోసి వైరాగ్యనిష్ఠుఁడై నారదోదిత తత్త్వ 1 చింతా పవిత్రిత చిత్తుఁడగుచు తండ్రి ' (పంచిన) రాజ ధర్మంబు నొల్లక యుండునంత బితామహుఁడు ' (దెలిసి) యతని గర్భంబునం దాస క్తుఁగానింతు నని దేవసహితుఁడై యరుగు చెంచి 1. వంచి. 2. B. 2<noinclude><references/></noinclude> kcjvn8i0t9j6lggv0v94bjzeoeit1y2 104 241589 599884 2026-10-31T10:34:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము తే! నారదుండును ' (సమనువుగా) నమ్రులగుచు సర్చనము సేయఁ గైకొని యాదరించి యా ప్రియవ్రతుఁ గాంచి ప్రేమాతిశయము మీర నిట్లని పలికే గంభీర ఫణితి ॥ కం॥ డింభక యిబ్బంగి (న) నా...' 599884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము తే! నారదుండును ' (సమనువుగా) నమ్రులగుచు సర్చనము సేయఁ గైకొని యాదరించి యా ప్రియవ్రతుఁ గాంచి ప్రేమాతిశయము మీర నిట్లని పలికే గంభీర ఫణితి ॥ కం॥ డింభక యిబ్బంగి (న) నా రంభత నుండంగఁ దగునె రాజసుతునకు సంభృత రాజ్యశ్రీ పరి గంభ సుఖాఢ్యుడవుగమ్ము రాజస మెసగ౯ || 149 3 మ॥ ఇది నామాటయ కాదు విష్ణుఁడును ని న్ని బ్భంగి శాసించె " నిం డు) దయ న్నాదు ముఖంబునం దెలియ నేను న్నీ వు విశ్వంబున ద దధీనం బగుట దదాజ్ఞ వశమే దాటంగ నట్లైట న భ్యుదయం బొప్పఁ గళత్రివై మెలగు సర్వోర్వీపతిత్వంబున 5 చం అదియునుగాక మోక్షమునకై మదిఁ జింత యొసరి తేని సం పదలకు నాస్పదం బగుచుఁ బాత్రులు మిత్రులఁ బూజ సేయుచుకో మెదలు సధర్మవృత్తి గృహమేధికి నెద్ది యసాధ్య మట్టి స త్పదము గరస్థితామలక భావము నొందుట సిద్ధ మిద్దర తే అట్లుగావున మద్వాక్య మాచరింపు మనుడు నవనత మూర్ధుఁడై యాదరమున నపుడు యంగీకరించెఁ బ్రియవ్రతుండు వనజభవుఁడును నిజధామమునకు నరిగెH కం॥ స్వాయంభువ మనువు నృప శ్రీయా సుతునకు నొసంగి చిన్మయ లక్ష్మీ నాయక పాదాబ్జ స్మర ణాయత్తుం డగుచు పలికి యరిగా శాంతి 1. సమనువు గా. 2. D. కె. కండ 6 7 00 8<noinclude><references/></noinclude> dq61e6mzva0dce28xlif4n3ejlumrje 104 241590 599885 2026-10-31T10:35:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '150 బాల భాగవతము వ॥ ప్రియవ్రతుండును బ్రజాపాలన పరుండై కర్దమ ప్రజాపతి పుత్రిక యగుట బర్హిష్మతిం బాణిగ్రహణంబునే సె; నా దంపతుల కగ్నీధ్రుండును నిధ్మజిహ్వుండును, యజ్ఞ బాహుండును, మ...' 599885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>150 బాల భాగవతము వ॥ ప్రియవ్రతుండును బ్రజాపాలన పరుండై కర్దమ ప్రజాపతి పుత్రిక యగుట బర్హిష్మతిం బాణిగ్రహణంబునే సె; నా దంపతుల కగ్నీధ్రుండును నిధ్మజిహ్వుండును, యజ్ఞ బాహుండును, మహావీరుండును, ' (హిరణ్య రేతనుండును), మృతపుషుండును, సవనుండును, మేధాతిథియును, వీతి హోత్రుండును, కవియను కుమారదశకంబు జన్మించె నందు కవి మహా వీర సవనులు బాల్యంబుననుండియు నూర్ధ్వరేతస్కు - లై బ్రహ్మజ్ఞానులై యరిగి రంతఁ బ్రియవ్రతుండు, సీ|| భూమియేకాదశౌర్పుద వత్సరంబు ల త్యుగశక్తిఁ బాలించి యొక్క నాడు తపనీయ గిరికిఁ బ్రదక్షిణం బొనరింపు బూని యట్లు చరించు భానుపిఱుద ననుసరించు తమంబు హరియింపగా బూని భగవదుపాసనా ప్రభవ వేగ మగు తన యరదంబు నర్కుని వెను వెంటఁ దోలుచు నేడు రాత్రులు చరించె A తే॥ సంభృతాశ్చర్యు లగుచు నిర్జరులు పొగడ నపర భాస్కరనామ విఖ్యాతిఁ గాంచె నతని రథ నేమిమార్గంబు లబ్ధులయ్యె నడిమి యడవెల్ల దీవులై బెడగు దాల్చే! వ అదియును, కం॥ ప్రాజ్యమ్ములు లవణేషు ను దధిర జలమయములే డబ్ధుల్ పూజ్యమగు నొకటి కొకటి క రాజ్య తి జ్యాయంబు విస్మృతి ద్విగుణితల!! - 1. హిరణ్యరోముండును. 9 10 11<noinclude><references/></noinclude> r8zef9vqcry9n3pb66cr7v6d1gqbr7j 104 241591 599886 2026-10-31T10:35:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము కం॥ క్రుమొప్పుగ జంబూ ప్ల క్షములును శాల్మలియు గుశముఁ గ్రౌంచంబును శా కము బుష్కరమును దమ చి 151 హ్నములయి యాగా పేళ్ళు నేడు నమరుం దీవుల్ I 12 వ అంతఁ బ్రియవ్రతుండు జంబూ...' 599886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము కం॥ క్రుమొప్పుగ జంబూ ప్ల క్షములును శాల్మలియు గుశముఁ గ్రౌంచంబును శా కము బుష్కరమును దమ చి 151 హ్నములయి యాగా పేళ్ళు నేడు నమరుం దీవుల్ I 12 వ అంతఁ బ్రియవ్రతుండు జంబూద్వీపమునకు నాగ్నీధ్రుని, ప్లక్ష ద్వీపంబునకు నిధ్మజిహ్వుని, శాల్మలి ద్వీపమునకు యజ్ఞ బాహుని, కుశ ద్వీపమునకు హిరణ్య'('రేతుని), క్రౌంచ ద్వీపంబునకు మృతపుష్టుని, శాతద్వీపంబునకు మేధాతిథిని, పుష్కరద్వీపంబునకు వీతిహోత్రుని వధి పతులం గావించి వైరాగ్యంబున నారదాశ్రమంబుఁ జేరి భగవధ్యాన పరాయణుండై యుండె నిట జంబూద్వీపాధిపతియగు నాగ్నీధ్రుండు, 18 ఆ॥ భూమి నేలుచుండి పుత్రార్థియై మంద రాచెంత నుగ్రమైన తపము నియతుఁడగుచుఁ జేయఁ బ్రియమంది పరమేష్ఠి యతని కోర్కె దీర్ప నాత్మఁ దలచి॥ మ॥ నిజసేవాగత ' (పూర్వచిత్తి) యను దానికి దేవతా కొంత నం బుజనేత్రం గడు వింతగా నచటికిం బుత్తేర నమ్మేటి భూ 14 భుజుఁడు) దానికి మోహితుఁ డగుచు నింపుమీరఁ జేబట్టి యా ద్విజరాజాననఁ గూడి యాత్మపురి కర్ధిక్ వచ్చి రాజ్యస్థుఁడై॥ 15 ప॥ ఆ పూర్వచిత్తియందు నాభియును, కింపురుషుండును, హరి వరుండును, ఇలావృతుండు, రమ్యకుండును, హిరణ్మయుండును, ఉత్తర కరుండును, భద్రాశ్వుబడును, కేతుమాలుండును నగు తొమ్మండ్ర కుమారులఁగని వారలకు జంబూద్వీపంబు పంచి పెట్టి యథాశాస్త్రంబుగా యాగంబులు సేసి సూపూర్వచిత్తిం గూడి బ్రహ్మలోకంబునకుం జనియె, 2. బూర్వచిత్త. 1. రోజుని.<noinclude><references/></noinclude> i6zbwjshf21c4r8qdbswc73ky3xh0jf 104 241592 599887 2026-10-31T10:35:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '152 బాల భాగవతము నా కుమారనవకంబు పేళ్ళు నవ వర్షంబులు ప్రసిద్ధంబులయ్యె, నంత సం దగ్రజుండగు నాభిమహీకాంతుండు నిజకాంతయగు మేరుదేవిం గూడి, నాభి చరిత్రము శా॥ సంతానార్థము వైష్ణవంబగు...' 599887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>152 బాల భాగవతము నా కుమారనవకంబు పేళ్ళు నవ వర్షంబులు ప్రసిద్ధంబులయ్యె, నంత సం దగ్రజుండగు నాభిమహీకాంతుండు నిజకాంతయగు మేరుదేవిం గూడి, నాభి చరిత్రము శా॥ సంతానార్థము వైష్ణవంబగు మహాసత్ప్రంబుచే నిందిరా కాంతుఁ బ్రార్థితుఁ జేయుడు, హరియు సగ్రస్థాయియై యమ్మహా స్వాంతుం గల్గిని నీకు మెచ్చితి నితేశా ! నిక్కమే నిట్టి నీ కాంతా గర్భమునం జనింతు ననియెక్ గౌతూహలం బేర్పడ॥ 17 వ॥ ఇవ్విధంబునం బలికి తిరోహితుఁ డయి హరి యా మేరుదేవి గర్భాగారంబుఁ బ్రవేశించె,న దేవియు గర్భవతియయి నిర్భరోత్సాహంబున, ఋ ష భ చ రిత్ర ము కం॥ తనయుని గాంచిన ముదమున మనుజేంద్రుం డతని బలసమగ్రుని ఋషభుం డనుపే రిడి వర్ధితుగా నొనరించి నిజాధిపత్య యుక్తిం జేసె ఆ॥ వృషభు మహిమ తెలియ నింద్రుం డనావృష్టి జేసె, నాతఁ డేలు సీమనెల్ల నతఁడు తనదు మహిమ నతివృష్టి గురియించి ప్రజల బ్రోచె సురలు బ్రస్తుతింప వ॥ మఱియు నా ఋషభుండు, సీ|| శతముఖుం డిచ్చిన సతి ' (సయంతీ) కన్య బరిణయంబై కర్మపరతఁ దాల్చి 1. జయంతి. 19 20 21<noinclude><references/></noinclude> rbj4v2u8jy845rrc2jqph46mu5qkky4 104 241593 599889 2026-10-31T10:35:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము భరతాదిసుతుల నూర్వురఁ గాంచె వారిలో బ్రాహ్మణులై రెనబదియొకండ్రు అట కుశావర్తాదు లగు మహాభాగులు తొమ్మండ్రు జనఖండ ధుర్యు లైరి ' (కవిహరు) లంతరిక్ష ప్రబుద్ధులు పిప...' 599889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము భరతాదిసుతుల నూర్వురఁ గాంచె వారిలో బ్రాహ్మణులై రెనబదియొకండ్రు అట కుశావర్తాదు లగు మహాభాగులు తొమ్మండ్రు జనఖండ ధుర్యు లైరి ' (కవిహరు) లంతరిక్ష ప్రబుద్ధులు పిప్ప లాయనా విర్హోత్రులట (ద్రవిఢ) తే॥ '(చనస) కరభాజనులు నాగ సంజ్ఞ లమరు వారు తొమ్మండ్రు విజితారివర్లు లగుచు పరమహంసత్వమున విష్ణు భక్తులైరి భరతునకుఁ దండ్రి వర్షాధిపత్య మొసఁగె ॥ వ॥ ఆ సమయంబున, తే॥ ఋషభుఁ డపగతసర్వ భోగేచ్ఛుఁ డగుచు నాత్మపదవికి నరుగంగ నాత్మఁ దలఁచి భరతుఁడాదిగ గల తనూభవులఁ బిలిచి యనుపమ జ్ఞానమాూర్గ మిట్లనుచుఁ దెలిపె కం! తప మొనరింతురు ' (సంసా రపరీ) తాపోపశమన రతులగు వారా తపమును ధర్మంబును వి ష్ణు పదధ్యానామృతంబ శుభ చరితులకు౯ | కం॥ దైవమునకు దైవంబులు గో విప్రులు త త్సపర్య కుతుకము దూర గావించిన యుత్తములకుఁ గై వల్యవిభుం డభీష్టకరుఁడగు నెందు॥ 1. కవివరు. 2. ద్రమిళ. 3. దమన 4. సస్యార పరిమి. 158 22 28 24 25 25 20<noinclude><references/></noinclude> fpwqtrwtgalvw4ffkcutz2wwdd4fwbr 104 241594 599890 2026-10-31T10:35:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '154 బాలభాగవతము గో వ॥ అట్లుగావున మీరలు గో బ్రాహ్మణ సేవావి ధేయులరగుచు సర్వంబు విష్ణుమయంబుగా నెఱింగి ధర్మమార్గంబునం బ్రజాపాలనంబు సేయుండని మఱియుం చెక్కు మార్గంబులు బుద్ధులం...' 599890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>154 బాలభాగవతము గో వ॥ అట్లుగావున మీరలు గో బ్రాహ్మణ సేవావి ధేయులరగుచు సర్వంబు విష్ణుమయంబుగా నెఱింగి ధర్మమార్గంబునం బ్రజాపాలనంబు సేయుండని మఱియుం చెక్కు మార్గంబులు బుద్ధులం గఱపి తనూజుల వీడ్కొని పరమహంస మార్గంబునం జరియించుచు విజయంబుఁ జేసె నంత, తే ॥ నాభియేలిన కతమున నాభివర్ల మనఁబ్రసిద్ధి వహించిన యవనిఖండ మట్లు భరతుండు పాలించునందు కతన వర్ణిత ఖ్యాతి భారత వర్ష మయ్యె | భరతుని చరిత్రము సీ॥ భరతుండు నంతటఁ బంచజనీ కాంత యందు సుమత్యాదులయిన సుతులు నేవురఁ గాంచి తా నేలెడు రాజ్యంబు భ క్తితోఁ బాలికిఁ బంచి పెట్టి వైరాగ్య నిష్ఠమై వరలి యేకాకియై శ్రమమునకు బోయి యచటఁ బరగు సాలగ్రామగిరి సమీపంబున రాజిల్లు చక్ర ' (తీర్థమున) నియమ తే॥ 'మలరఁ ద్రిషవణ స్నాతుఁడు నగుచు విష్ణు భ క్తిఁ దులసీ దళాదిక పత్రపుష్ప సమితిఁ బూజలు సేయుచు సలిలవాయు భయుఁడై యుండె మునులెల్లఁ బ్రస్తుతింప నిజపదంబునకు 27 38 29 1. తీర్థంబున, 2. మరల,<noinclude><references/></noinclude> h9uvyda056vt4pkgvhacqhw70nmeu8p 104 241595 599891 2026-10-31T10:35:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము నా 155 శా॥ ఈలీల భరతుండు విష్ణుభ జనాధీనాత్ముఁడై యుండుచుకో సాల గ్రామ శిలాపవిత్ర ' (జలభాస్వచ్చక్ర తీర్థంబులోఁ జాలన్వేడుక నొక్కనాడు ప్రథమ స్నానంబుఁ గావింపఁగా నా...' 599891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము నా 155 శా॥ ఈలీల భరతుండు విష్ణుభ జనాధీనాత్ముఁడై యుండుచుకో సాల గ్రామ శిలాపవిత్ర ' (జలభాస్వచ్చక్ర తీర్థంబులోఁ జాలన్వేడుక నొక్కనాడు ప్రథమ స్నానంబుఁ గావింపఁగా నాలో నొక్కటి చూటిలేడి తృషనొయ్యన వచ్చి యచ్చేరువ| శా॥ నీరం చానగ నొక్క సింగము మహానిర్ధోషము జేయుఁడుకో భీరుత్వంబున దాటి త త్తటమున భిన్నాంగియై యీల్గు సారంగాంగన గర్భ మూడివడి కాసారంబులోఁ దేలఁగా నా రాజర్షి వరుండు సర్వము గృపాయత్తాత్ముఁడై జూచుచుకో | 31 ఉ॥ మాతృవిహీనమై శరణ మాత్రము లేక కురంగ శాఖ మి ట్లాతురతం జలాంతర మునందు మునుంగగ నెట్టుఁ జూతు నా చేతులఁ బోయినట్లు విలసిల్లగఁ బ్రోచెదఁ గాక దీని ను చాతఁడు దానిఁ గైకొని నిజాశ్రమభూమికి వచ్చి యచ్చట॥ 2 గా a కం॥ దినదినము హరిణ శాబా వన సంసక్తాత్ముఁడగుచు వనజాతుని పూ జన '(మండన) కీర్తనముల పనులన్నియు మఱచె జడుని భావము దోఁపకా సీ॥ తొడలపై నిడుకొని పుడుకుచుఁ బచ్చని గరికపోచలు భక్తి మెరయ మేపు తనదు కమండలోదక మరచేతిలో నినుచుక త్రావెడునేర్పుఁ గఱపు భుజమెక్కి వీపుపైఁ బొరలియాడుచు నిద్రం జెందిన మిగుల నానంద మొందు శార్దూలముఖ్యోగ్ర సత్వముల్ఫీడించు 1. వదన. నని వెనువెంటఁ బాయకమెలంగు ॥ 88<noinclude><references/></noinclude> ko8yhkb8xxtmcbc26j4cdvy4r4w0so3 104 241596 599892 2026-10-31T10:35:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '156 భాగవతము తే॥ రమణనాత్మీయ మోంతరాయమైన యా కురంగంబుతోడి'(దే లోకమనుచు) జడభరతుఁ డితఁడని మానిసమితి నవ్వ నవనివిభు డుండె నాశ్రమాభ్యంతరమున ఆ॥ లేడిపిల్లఁ గాన లేకయుండిన నిల్వ నొక్క...' 599892 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>156 భాగవతము తే॥ రమణనాత్మీయ మోంతరాయమైన యా కురంగంబుతోడి'(దే లోకమనుచు) జడభరతుఁ డితఁడని మానిసమితి నవ్వ నవనివిభు డుండె నాశ్రమాభ్యంతరమున ఆ॥ లేడిపిల్లఁ గాన లేకయుండిన నిల్వ నొక్క నిమిషమైన నోర్వలేదు వెదుకు దిరుగ.. మూర్చనొందు విభుఁడు " 34 35 వ॥ ఇవ్విధంబున భరతుండు హరిణవాత్సల్యంబున సముచితా రంబులు వదలి యవసాన కాలంబున హరిణంబునే దలంచుచుఁ దను త్యాగంబు సేసె, భావనావశంబున హరిణీగర్భంబున మృగంబై జన్మించి చరియించుచుఁ బూర్వజన్మకృత విష్ణుసేవా ప్రధానంబున జాతి ' (స్మరణ త్వంబు) గలిగి యాత్మగతంబున. 36 చ నరపతి నై జనించి సరనాథులు గొల్వఁగ నుర్వి లియుజ్ విడతివహించి మౌనితతి విస్మయమందఁ దపంబుఁజేసియుక్ శరణవిహీనమైన మృగ శాబ్దముఁ బెంచెద నంచు వెట్టినై గురుమమతా వికారమునఁ గుత్స వహించితి నేమిసేయుదుకో 87 కం మమకారంబు సహంకా రము నను నీ రెండు సంస్మరణ మూలమున భ్రమియించు మోక్షమార్గము క్రమశీలురకు 'గదధ్వగమన) ప్రదముల్ సీ॥ అని యివ్విధంబున మనములోఁ దలపోసి హరి విష్ణుఁడే శరణ్యుఁడనుచుఁ దలఁచి 1. (...) 2. స్మరత్వంబు 3. కదధ్వమన 38<noinclude><references/></noinclude> m0tfyoilirl46abv958c4qn1tzz5fue 104 241597 599894 2026-10-31T10:36:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '- తృతీయాశ్వాసము పనవి, సాలగ్రామ పర్వతో పాంతస్థ చక్రతీర్థమున కాసక్తి నరిగి యచట నిత్యంబు నారాయణ స్మరణంబు నడుపుచు జీర్ణ తృణంబు మేసి యాశరీరము శాసి హరిభక్తి వశమున నాంగీర సాన్వ...' 599894 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>- తృతీయాశ్వాసము పనవి, సాలగ్రామ పర్వతో పాంతస్థ చక్రతీర్థమున కాసక్తి నరిగి యచట నిత్యంబు నారాయణ స్మరణంబు నడుపుచు జీర్ణ తృణంబు మేసి యాశరీరము శాసి హరిభక్తి వశమున నాంగీర సాన్వయుఁడైన యొక్క తే బ్రాహ్మణుని పుత్రుఁ డగుచు సంభవము నొంది నియతి నాగర్భవై రాగ్య నిష్ఠుఁడయ్యే నతని నుపనీతుఁగాఁ జేసి యతని తలి దండ్రు లరిగిరి సుగతికి ధరణినాథ॥ ॥ అంత 3 ఆ॥ సవితితల్లి కొడుకు లవినీతు లావిప్రుఁ జదువనీ కహర్నిశంబు ' (నింటి బయటి పనులఁ గొంచు) బంటుఁజూచిన భంగిఁ జూతు రెల్ల జనులు చోద్యపడగ కం॥ ఆ విప్రుండును సుజ్జా నావేశుం డగుచు విష్ణు నాత్మఁ దలఁచుచు దా వారనియెడు భేదము భావింపక సమత నెల్ల పనులొనరించుకో|| సీ॥ కృష్ణరక్త క్షేత్ర కేదారముల నూని పసుపు లెఱింగి ' (కర్సనము) సేయు కంబళ వస్త్రాదికములు లేకయ వర్ష' శీతకాలకబులుఁ "(జేలుఁ) గాచు 2 ' 1. నుండి కొనుచు. 2. నిర్శనము 3. జైలు. 157 89 40 40 41<noinclude><references/></noinclude> d2771waxtagivuc4cbrjqq1ryjv2677 104 241598 599895 2026-10-31T10:36:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '158 బాల భాగవతము ఫలపుష్ప తృణ సమిత్పర్ణాది భారంబు 'లెపుడు నింటికి వచ్చు) నపుడు దెచ్చు తవుడు సంకటి కూర దబ్బెడ పాయసం బనంబు సమబుద్ధి నార గించు తే॥ సదృశలోష్టాశ్మకాంచన చరితుఁ డగుచు...' 599895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>158 బాల భాగవతము ఫలపుష్ప తృణ సమిత్పర్ణాది భారంబు 'లెపుడు నింటికి వచ్చు) నపుడు దెచ్చు తవుడు సంకటి కూర దబ్బెడ పాయసం బనంబు సమబుద్ధి నార గించు తే॥ సదృశలోష్టాశ్మకాంచన చరితుఁ డగుచు సుఖము దుఃఖంబు సరిగాగఁ జూచుకొనుచు జను లితం డెట్టి బ్రాహ్మణుం డనుచుఁ దెగడ దిరుగు సమబుద్ధి నమ్మహీసురవరుండు || కం॥ ఈలాగు చరిత్రంబున తరువోజ కాలం బొకకొంత యరుగఁగా నొకనాడా '(భీలాటవిలోఁ జలికి౯) బాలన మొనరించుచుండె బ్రాహ్మణుఁడు నిశే॥ తే॥ శూద్రుఁ డొక్కఁ డా రాత్రియ సుతులఁ గోరి భద్రకాళికి నొక సరపశువుఁ గొనుచుఁ బోవుచుండ న ప్పశువు నేర్పునఁ దొలంగే నరసి యవ్వధ్యుఁ గానక యతని భటులు 42 43 44 ఆ చేని కావలి యట్లున్న విప్రు నతి శాంతచిత్తు వీరాసనాసీను జూచి పట్టుకపోయి శూద్రాధిపతికిఁజూపి ( యీతం పశువువధ్యుఁ డనుచు నాచండి కాగృహం బందఱుఁ జేరి యచ్చోట నతనిక భ్యంగనాది ' (కము) లాచరించి యలంకృతాత్మునిఁజేసి యంబిక ముందఱ నరువొంద నిడిన ॥ 1. లెపుడు యింటికి చేర్చు. 3. జూపి యితడె పశుద్వధారు డననుచు. 2. భీల్యాటని లోచనికిజొ", 4 కంబు.<noinclude><references/></noinclude> dtb5y5ngsxe8u1l8jdoh1zkcseasy5v 104 241599 599896 2026-10-31T10:36:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము కం॥ ఎక్కువ సంతోషంబున నక్కర్షకుఁ శాత్త ఖడ్గుఁడై చండికకు మ్రొక్కి తన కొలఁది యెఱుఁగళ గ్రక్కున న వ్విపు వేగ గమకించుతఱి ! 159 46 ఉ॥ చండిక యమ్మహీసురుఁ బ్రశాంతమనస్కున...' 599896 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము కం॥ ఎక్కువ సంతోషంబున నక్కర్షకుఁ శాత్త ఖడ్గుఁడై చండికకు మ్రొక్కి తన కొలఁది యెఱుఁగళ గ్రక్కున న వ్విపు వేగ గమకించుతఱి ! 159 46 ఉ॥ చండిక యమ్మహీసురుఁ బ్రశాంతమనస్కుని విష్ణుభక్తి వం ద్యుండగునే యితం డనుచు నొప్పుగఁ జూచుచు శూద్రు చేతి యా '(ఖండను) దానె పుచ్చుకొని గ్రక్కున శూద్రుశిరంబుఁద్రుంచి యు బట్టుకొని తాండవమాడె ముదం బెసంగXH 47 ఆ ॥ ఖడ్గశూద్ర కాళికలఁ జూచి యవ్విప్రుఁ డప్పు డీశ్వరాజ్ఞ (యనును) గాని భీతి రోషతోష భిన్నుఁడు గాఁడయ్యె విష్ణుభక్తు లట్టివిధము వారు ॥ కం॥ తదనంతరంబ నిర్గత మదుఁడై యాంగిరస వంశమాన్యుఁడు దుర్గా స్పదము వలన వెలువడి ప్రా క్పదమునకు స్వచ్చి తొంటి భంగిఁ జరించెను 1 48 49 ఉ। అంతట నొక్క నాడు విజితాహిత బంధుఁడు ' (సింధు మేదినీ కాంతుఁడు) సాంఖ్య యోగ మతగణ్యుని నిక్షుమతీ మహానదీ ప్రాంతనివాసుని గసిలుఁ బ్రార్థన సేయుట కా ద్విజన్మ స స స్యాంతిక భూమి నేగుతఱి నా నృపు బెస్తలు నవ్వులాటకు 50 ఆ! ఇతఁడు శిబిక మోవ నెంతయు నేర్పరి యనుచు నతనిఁ బట్టుకొనుచుఁ బోయి యతని మూపుమీఁద నా నృపయాన దం డాంత మెత్తి నడువు మనుచుఁ బలుక॥ D 1. ఖడ్గము. 2. యతని. 3. ఇతని పేరు రహూగణుఁడు; 51<noinclude><references/></noinclude> np6cl5hw7l9tb83y6pkkem65m50pkps 104 241600 599897 2026-10-31T10:36:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '160 బాల భాగవతము కం॥ మెడ యొఱగ మూపు జడియగ వడి సెడి బడగైన నడుము వడవడ వణక '(కడువడి శిబికను మోయుచు) నడువగ నొడుదుడుకుల గమనం బపుడయ్యె తే॥ '(మహివరుం డఫ్టు) డోలాయమానమైన నాత్మయానంబుఁ గాంచ...' 599897 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>160 బాల భాగవతము కం॥ మెడ యొఱగ మూపు జడియగ వడి సెడి బడగైన నడుము వడవడ వణక '(కడువడి శిబికను మోయుచు) నడువగ నొడుదుడుకుల గమనం బపుడయ్యె తే॥ '(మహివరుం డఫ్టు) డోలాయమానమైన నాత్మయానంబుఁ గాంచి వాహకులతోడ గమన విషమతచే నిట్లు గాసిఁ బెట్ట నేమి కారణమనుడు వా రిట్టు లనిరి | శా|| దేవా ! యీతఁడు వింత బెస్త యొకఁ డర్ధిన్నీ దుయానంబు నీ సాలి మోచుచు నున్నవాఁ డనుచు హాస్య ప్రాయసం భాషులై యా విప్రోత్తముఁ జూపిన గని విభుం డద్ధీరు సామాన్యుగా భావంబందుఁ దలంచి రాజనపదప్రౌఢంబుగా నిట్లను౯॥ తే॥ ఓరి భ్యత్య వశగ యిట్టి భారమునకు మోవ నోపని యబలుండ ' (వేవిధమున) నేల వచ్చితి దండింతు మివుడు పట్టి నడవఁజేయుదు నిన్ను సన్మార్గమునను ॥ కం! అని యిట్లుద్ధతిఁ బలికిన మనుజేంద్రునితోడ ' (విగత) మద రుత్సరు (డై యన ఘుండాంగీరసుఁ డి ట్లనియెం దద్భావము:ద్భటాశ్చర్యముగా | ఆంగీరస రహూగణ సంవాదము 52 58 54 55 56 వ నరేంద్రా భృత్యత్వంబును భారంబును దేహంబున కేగాని నాకుం గలుగనేరవు పీనత్వకృశత్వాదికంబులు దేహకర్మంబులుగా ని 2. మహీదరుండపుడు. 8. డెవ్వినమువ.” 1. (.........) 8. డెవ్విధమున. 4 వినుత<noinclude><references/></noinclude> al54hpw6i71s0lgtn24kqxmdpyb30q4 104 241601 599898 2026-10-31T10:36:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము 161 యాత్మధర్మంబులుగానని పెద్దల చేతఁ జెప్పంబడు. ముకుండుగాక దేహినై కర్మభోగంబునకు లోనగుటం జేసి యబలుండ నగుట సిద్ధంబు సహజ స్వభావంబుఁ జెందిన నాయందు నీ శిక్ష వ్యర...' 599898 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము 161 యాత్మధర్మంబులుగానని పెద్దల చేతఁ జెప్పంబడు. ముకుండుగాక దేహినై కర్మభోగంబునకు లోనగుటం జేసి యబలుండ నగుట సిద్ధంబు సహజ స్వభావంబుఁ జెందిన నాయందు నీ శిక్ష వ్యర్ధంబగునని పలికి తనకుం జరమం బైన యదేహంబునకుఁ " బ్రారబ్ధ కర్మణో భోగాదినై వ క్షయ" మను శాస్త్రవాక్యంబునం గర్మం బవశ్యభోక్తవ్యంబుగావున నట్లు భోగ్యంబైన భారవహనంబు నెగ్గించక యగ్గించుచు నడుచునవ్విప్రుని విస్మయ కత లోచనుండగుచు వీక్షించి పులకిత శరీరుండై నరవల్లభుండు పల్లకి దిగ నురికి కృతప్రణామాంజలియై సవినయంబుగా నిట్లనియె. కం॥ మునివరుఁడవో దేవుండవో యనఘాత్మక యిట్లు న గృతార్ధుని జేయ జను చితి సత్యము వా ఙ్మనసాగోచరము నీదు మహిమ దలంప౯ || కం॥ మూఁగంబారిన యఘముల 'వీఁగంగా) దోలబాలు విజ్ఞాన పథం బేఁ గవిలువలనఁ దెలియగ నేఁగుచునున్నాడ నీప యిటఁ గపిలుఁడవో 53 59 60 ప దేవా! ప్రమాణమూలంబై తోచుచున్న స్వామి భృశ్య తాది లోకవ్యవహారం బె ట్లసత్యం బయ్యెఁ దెలుపవే యని యడు కుటయు, దేహేంద్రియాని యుండగు జీవునకుఁ దదీయ ధర్మంబులచేతఁ ర్తృత్వం బాపాదింపంబడుఁగావున నీలోక వ్యవహారంబుసకు సత్యత్వం బాద శంబు గాని నిత్యంబుగా దనిన సయ్య గ్రజమ్మునకు భూపాలాగ్రణి యిట్లని డు. తే ఏనొనర్చిన యపరాధ మెల్ల మఱచి యిపుకు చిత్తంబుజంబునఁ గృప వహించి 2. చే 1. లింగంగా. 2I<noinclude><references/></noinclude> jf2ngplv5gg6rnxcrij230txklvpf0f 104 241602 599899 2026-10-31T10:37:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '162 బాల భాగవతము విమలవిజ్ఞాన వాక్యోదకముల చేతఁ బరిహరింపుము మత్సంక భారనూర్య || వ॥ అని ప్రార్థించిన దేవునకు మహీ దేవుండిట్లనియె, శా॥ దుర్వారక్రమయైన మాయ కధినాథుండై మునుల్ భక్తిత...' 599899 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>162 బాల భాగవతము విమలవిజ్ఞాన వాక్యోదకముల చేతఁ బరిహరింపుము మత్సంక భారనూర్య || వ॥ అని ప్రార్థించిన దేవునకు మహీ దేవుండిట్లనియె, శా॥ దుర్వారక్రమయైన మాయ కధినాథుండై మునుల్ భక్తితో 'సర్వం విష్ణుమయం జగ ' తరుచు శాస్త్రప్రక్రియల్ చాటగా నిర్వాణ ప్రభుఁడై వెలుంగు నచటక్ ' (నిశ్చింత) నారాయణు సర్వాంతస్థునిగా నెఱుంగుము మహీశా ! నిర్మలజ్ఞానత| కం॥ సత్వరమతి వితతేంద్రియ జిత్వరునకు సర్వసమతఁ జెదించుమహా సత్వగుణము బలసినతఱి తత్వజ్ఞానోదయంబు తానె చెలంగు" ॥ సీ! ఒక చోట మెఱయు నులు కపిశాచముఁ గాంచి యనలాశ వెనుమెట్ట నరుగుభంగి కడుమించు మృగతృష్ణాకా కదంబముఁ జూచి సలిలపానోద్యు క్తి c జనినలీల 습니 గంధర్వనగరంబు గనుగొని మెచ్చుచు దా నందు ' (విహరింప) దలఁచు పగిది అనిలసంభృతరజోహతలోచనుండయి దిగ్ర్భాంతి నెందేనిఁదిరుగు కరణి తే॥ ధనిక ధన కాంక్షఁ దనునిత్యతా ప్రచింత నీవణాస క్తి సజ్ఞాసహీనవృత్తి విప్రలుబ్ధుండుగాక యుర్వీత లేశ ! హరి భజింపంగవలయు మోమోదరునకు 2. విహరించు. 1. నిశ్చిత్తు. 62 63 64 69 65 66<noinclude><references/></noinclude> n8mveirs0l9c9s56a45ppghf8cu8p3f 104 241603 599900 2026-10-31T10:37:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము 163 మ॥ కదళీ స్తంభమున ట్లసారఘనమై కాండోపరివ్యక్త ద్బుదమ ట్లస్థిరమైన మేనికి సుఖంబుల్ గోరి నిత్యంబుఁ గృ త్యదరిద్రుం డయి చిత్తవీధి మమతాహంకారముల్ ' (మానలే ని) దురా...' 599900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము 163 మ॥ కదళీ స్తంభమున ట్లసారఘనమై కాండోపరివ్యక్త ద్బుదమ ట్లస్థిరమైన మేనికి సుఖంబుల్ గోరి నిత్యంబుఁ గృ త్యదరిద్రుం డయి చిత్తవీధి మమతాహంకారముల్ ' (మానలే ని) దురారంభుని కిందు నందుఁ గలదే నిర్వాణ ముర్వీశ్వరా ॥ 67 వరి ఏను దొల్లి ఋషభునకు భరతుండను కుమారుండనై రాజ్యం బుసేసి విరక్తుండనై యొక్క మృగహితంబు మీఁది మమతాదోషంబున మోడ పదభ్రంశంబు నొంది మృగంబనయి జన్మించి క్రమ్మఱనకార కారుణిక భగవత్కటాక్షవీణా వశంబున లబ్ధజ్ఞానుండనై ద్రిమ్మరుచున్న వాఁ డనని యెఱింగించి మఱియునుం బెక్కు విధంబులం దత్త్వజ్ఞానమార్గంబుఁ'దెలిపినఁ గృతార్ధుండై సింధుదేశాధీశ్వరుండు బ్రణామంబుసేసి తపంబునకుంజనియె విప్రుండును నికేచ్చంజరియించుచు వాసుదేవ బ్రహ్మంబుఁ గలసె నిట్లు భర తుండు జన్మత్రయంబున ముక్తుండయ్యెనని చెప్పి శుకుడు పరీక్షిత్తున కం॥ ఈ భరత చరిత్రంబే శోభనముతీ వినుఁ బఠించు సురుచిర భక్తి ప్రాభవమున నతఁ డచల శ్రీ భ ర్త ృకృపాకటారు, సిద్ధివహించుకొ" I 68 69 వ అని చెప్పి మఱియు నిట్లనియె నట్లు భరతుని యనంతరంబ సుమతి యను కుమారుండు రాజ్యస్థుండై ! కం॥ భరతుఁడు బాలతఁగ్రమ్మఱ నరుదెంచెనో యనుచుఁ బ్రజలు హర్షమునొంద మరియాదఁ దప్పకుండగ ధరఁ బతి పాలించె నిత్య ధార్మిక బుద్ధి 1. మానవేని. 70 71<noinclude><references/></noinclude> m0ghu6z9v33ctiog6nxu66hf8poi1dp 104 241604 599901 2026-10-31T10:37:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '164 బాల భాగవతము సీ। అతనికి దేవజిత్తను పుత్రుఁడయ్యె దే వద్యుమ్ను ఁడతని కుజ్జ్వలతఁ గలిగె నతనికిఁ బరమేష్ఠి యయ్యే ఁ బ్రతీహుందు వానికిఁ దనయభావంబు నొందె ప్రతిహర్త యతనికిఁ బ్రతి...' 599901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>164 బాల భాగవతము సీ। అతనికి దేవజిత్తను పుత్రుఁడయ్యె దే వద్యుమ్ను ఁడతని కుజ్జ్వలతఁ గలిగె నతనికిఁ బరమేష్ఠి యయ్యే ఁ బ్రతీహుందు వానికిఁ దనయభావంబు నొందె ప్రతిహర్త యతనికిఁ బ్రతి భూముఁ డతనికి నతనికి ' (నుద్దీథుఁడను) సుతుండు నతనికి విభునాముఁ డతనికిఁ బృథుషేణుఁ డతనికి సక్తుండు నతనికి ధృతి 31 '(గల్గి) రాధృతి కుదయించె గయుఁ డతండు సతత కృతయజ్ఞుఁడగుచు నిర్జరులఁ దాని పె ధన్యుఁ డితం డచ్యుతుని యవతార మనగఁ చెక్కు గాలంబు బ్రజల సంప్రీతి బ్రోచె న మఱియును, సీ! అతనికిఁ జిత్రరథాఖ్యుండు జనియించె (సమ్రాట్టువానికి సంభవించే నతఁడు . ' (గాంచె మరీచి నతనికి బిందుమం తుఁడు పుట్టఁ గల్గె మధువు నతనికి) 6 నతనికి ' (వీరవ్రతాహ్వ) యుం డుదయించె ' (మధు)నాముఁడతనికిఁ బ్రధితుఁడయ్యే '(భౌననుం డ) తనికీఁ బ్రభవించె నతనికిఁ ద్వష్ట యనంగ నందనుఁడు వెలసె 72 73 1 ముద్దీత, 2(...... 3. సామ్రాజ్య. 4. గాంచెను మరీచి నతనికి బంధు. మతుండని పుట్టె గల్గె మధు మకనికి. 7. భావనుండ. 5. ప్రతా 6. సృధు.<noinclude><references/></noinclude> mzrajf8vzc7y6wr5loaqmg5n3ns2kzc 104 241605 599902 2026-10-31T10:37:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము తే విరజుఁ డతనికి సుతుఁ డయ్యె విమల కీర్తి యతఁడు తుదగాగ నిట్లు ప్రియవ్రతాన్వ యంబు చరితంబుఁ దెలిపితి సిద్ధి దీని వినినఁ జదివిన నరు డొందు విమలశుభము ॥ కం॥ అని పల...' 599902 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము తే విరజుఁ డతనికి సుతుఁ డయ్యె విమల కీర్తి యతఁడు తుదగాగ నిట్లు ప్రియవ్రతాన్వ యంబు చరితంబుఁ దెలిపితి సిద్ధి దీని వినినఁ జదివిన నరు డొందు విమలశుభము ॥ కం॥ అని పలుకుటయుఁ బరీక్షి న్మనుజేంద్రుఁడు విస్మయాబ్ధిమగ్నాత్మకుఁడై యనము శుక యోగిచంద్రు గనుగొని యిట్లనియెఁ బ్రమదగద్గద మలరకో ॥ శా॥ దేవా ధాత్రిఁ బ్రియవ్రతుఁ డరదముఁ దీవ్రాంశు వెన్వెంటఁ దా రేవందొర్లగ దీవు లంబుధులు బుట్టెన్వింతగానంటి త ద్భూవిస్తారము ద్వీపవారిధుల యొప్పు దత్ప్రమాణంబు, లో కావస్థానములు, గ్రహస్థితులు సువ్యక్తంబుగాఁ దెల్పవే ॥ బ్రహ్మాండ గోళలక్షణ ప్రస్తావము 165 ఉ॥ నావుడు ద్వీపవారినిధి సద్యచలగ్రహలోక సంస్థితుల్ భావము మెచ్చ సొంతముగఁ బల్కఁగ నోవునె శేషుఁడై న భా త్రివర! యే నెఱింగితి వినిపించెదఁ గాక యంచు సం .. భావన సేయుచుకొ శుకుఁడు బల్కుఁ బరీక్షితుతోడ నేర్పున౯॥ సీ॥ ఉర్వీశ! వినుము సర్వోర్వికి విస్తార 'మొనరె నేబదికోట్ల యోజనములు లక్షయోజనముల లాలితం. బగుచు నే రెడు దీని పట్టుపై నడుమ నొప్పు నందును మధ్యస్థమై యోజనము లెను బదినాల్గు వెలయంగ బరగు, పొడవు 74 75 76<noinclude><references/></noinclude> p5ujv3fcj5folkyphe54837ufs77r23 104 241606 599903 2026-10-31T10:37:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '166 భాగవతము పదియారు వేలగు పొతును సంతీయ మొదలి ' (విస్తృతియు, ముప్పదియు రెండు తేజ వెలయ నామీఁది విరివియు, వినుతి నొంద భూతలచ్ఛత్ర కలశ విస్ఫూర్తిఁ దాల్చి యఖిల శైలంబులకు భర్తయగుచు...' 599903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>166 భాగవతము పదియారు వేలగు పొతును సంతీయ మొదలి ' (విస్తృతియు, ముప్పదియు రెండు తేజ వెలయ నామీఁది విరివియు, వినుతి నొంద భూతలచ్ఛత్ర కలశ విస్ఫూర్తిఁ దాల్చి యఖిల శైలంబులకు భర్తయగుచు మిగుల a మెరయు హిమమయంబైన (యా) మీరు శిఖరి ॥ 78 న ఆ మేరువునకుఁ జతుర్ది శంబును నవసహస్ర యోజన విస్తృతం బగు నిలావృతవర్షంబునకు నుత్తరభాగంబున ' (నీలంబును, శ్వేతంబును నగు శృంగంబుల సీమా) పర్వతంబులు రెండువేల యోజనంబుల '(పాతు)ను, ఖరపును నౌన్నత్యంబును గలిగి క్రమంబున ననత్యశీతి సప్తతి సహస్రయోజనాయామంబులై పూర్వ పశ్చిమసముద్రంబులు సొచ్చియుండుఁ, దన్మధ్యప్రదేశంబుల రమ్యక, హిరణ్మయోత్తర, కురు వర్షంబులుండు నిలావృతంబునకు దక్షిణంబున నిషధ హేమకూట హిమాలయంబులు పూర్వోక్తశైలంబుల పరిమాణంబులం బ్రకాశించు తదనంతరంబు హరినర్ష, కింపురుష,నర్ష, భారతవర్షంబులు చెలంగునిలావృత పూర్వ పశ్చిమంబుల, గంధమాద మాల్యవంతంబులు, దక్షిణో త్తరంబుల నిడుపుల నిషధ ' (నీలాయామంబుల) మోచి " (మున్ని టియద్రుల) విరివిం గనుపట్టు తత్పూర్వ పశ్చిమప్రదేశంబులు సముద్రాంతంబులై భద్రాశ్య కేతుమాలా వర్షంబులు విలసిల్లు వర్షంబులెల్ల నవసహస్ర యోజన విస్తారంబులై యుండు మఱియును, తే॥ కనకగిరికి ' (నర్దిశల) విష్కంభ నగము లయుత యోజనోన్నతము లొప్పారుచుండు మందరంబును మరి, మేరు మందరము సు పార్శ్వమును గుముదము ననం బ్రభలు మించి ॥ 1. విస్మృ 5. నీలయంబుల 2. నా. 3. నీలంబను శృంగంబును నమ శమి". 8. మున్నీటి యద్రువల. 7. నాలు. 79 80 4. పొంతు<noinclude><references/></noinclude> mc8xqoggqwysp7wsij4eg4x5i1icu61 104 241607 599904 2026-10-31T10:37:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము సీ|| మందరంబున దియ్య మామిడి మేరుమం ధరమున నేరేడు తగు సుపార్శ్వ మునఁ గడిమియునుం గుముదమున మఱియు శతయోజనముల విస్తృతులు గలిగి సమత నేకాదశ శతయోజనోన్న తం బులు నయి కేత...' 599904 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము సీ|| మందరంబున దియ్య మామిడి మేరుమం ధరమున నేరేడు తగు సుపార్శ్వ మునఁ గడిమియునుం గుముదమున మఱియు శతయోజనముల విస్తృతులు గలిగి సమత నేకాదశ శతయోజనోన్న తం బులు నయి కేతువు ల్పోలె మెఱయు బ్రథిత నందన చైత్రరథములు వై భ్రాజ సర్వతో భద్రము ల్సంజ్ఞ లైన తే॥ నాల్గు నుద్యానవనములు నాలుగింట జెలగుఁ దూరాదిగా నెన్న వలయు నదియు దక్షిణాస్థిత మేరు మందర నగమున వెలసి నట్టి విశేషంబు విను మహాత్మ॥ కం జంబూతరువున మత్తే భంబులగతి వ్రేలుచుండు ఫలముల రసపూ రంబు వడసి ప్రవహించుకో జంబూనది యను విశిష్టసంజ్ఞ సెలంగ౯ || కం॥ ఇంబులు పోడశవర్ష యు తంబైన హిరణ్మయంబు తన్నది జంబా లంబగుటఁ జేసి భువిలో జంబూ నదమను ప్రసిద్ధి చాల వహించె! ఉ॥ అప్పుడు సెప్పినట్టి కనకాద్రితుద జతురాస్య పట్టణం ‘""ప్పులకుప్పయై యయుతయోజన విస్తృతిఁ గాంచ' (నాఢ్యమై) చెప్పగఁ జాలి యుండు బుధసేవ్యతఁ దత్పురి నష్టదిక్కుల దప్పక యుండు దిక్పతినిధానపురంబులు పౌరవోత్తమా! 1. 'నాద్య'మై, 2.88. 2 167 83 24<noinclude><references/></noinclude> dok7fcrup0x9yml3pxr09j7d89pw972 104 241608 599905 2026-10-31T10:37:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '168 బాలభాగవతము సీ|| వామనాకృతి విష్ణువర పాదనఖహతి నయిన బ్రహ్మాండరంభ్రాంతరమున బహిరుల్ల సత్పయోలహరిక యేతెంచి విష్ణుఃవదీనామ విహిత యగుచు ధ్రువుఁడు సాద్భుతమహోత్సవమునఁ దల ధరి యిం...' 599905 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>168 బాలభాగవతము సీ|| వామనాకృతి విష్ణువర పాదనఖహతి నయిన బ్రహ్మాండరంభ్రాంతరమున బహిరుల్ల సత్పయోలహరిక యేతెంచి విష్ణుఃవదీనామ విహిత యగుచు ధ్రువుఁడు సాద్భుతమహోత్సవమునఁ దల ధరి యింప సప్తర్షు లూహించి మ్రొక్క సమర విమానమార్గము వట్టి యరు చెంచి రయమున బ్రహ్మపురంబు సొచ్చి తే! తత్వర నిర్గతత్వంబునుండి క్రింద భద్రాశ్వ భారత కేతుమాల కురుపదంబులు దడుపుచుఁ గూడెఁ ర దక్షిణాపరోత్తర సముద్రముల నధిపతి ఆ॥ అట్టిగంగ సీక యనఁ దూర్పునను దక్షి ణమున నలక ' (సందనా) సుచతు వనఁ బ్రతీచి భద్రయన నుత్తరంబున నాల్గు పేళ్ళు గలిగి నడచెనధిప || కం॥ హిమగిరికి వచ్చు నా సమ యమున శివుఁ డభ్రగంగ నాత్మశిరోభా గమున ధరియించె * (నతి) సం భ్రమమున నందుండి నడచె భాగీరధియై॥ ఉ॥ భారత కర్మభూమి భువి భారతవర్షము తక్కు- గల్గ నొ ప్పారెడీ యష్టవర్షము లుదార మతుల్ ' (ద్రిది వచ్యుతుల్ శుభా) లుదారమతుల్ కారులు శిష్టపుంగవులు గైకొను చోటులు తన్ని వాసులౌ 85 86 87 వారయు తాయువుల్ నడచువారు గజాయుతసత్త్వు లెన్న 88 1. నందదా. 2. సళె. 3. దివత్సుతున్నతు.<noinclude><references/></noinclude> e6ekw8xbi0aemo4gop7dybg8673snqi 104 241609 599906 2026-10-31T10:38:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '॥ తృతీయాశ్వాసము 169 న ఇట్టి వర్షంబులలోను బుణ్యార్థ నాస్వాదం బగుచు నుత్కృష్టం జైన భారతవర్షంబునందు గల విశేషంబులు వినుము, భార త వ ర్ష ప్ర కారము సీ॥ వినుతింపఁ ' (దగు నిలా) ద్వీపక శ...' 599906 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>॥ తృతీయాశ్వాసము 169 న ఇట్టి వర్షంబులలోను బుణ్యార్థ నాస్వాదం బగుచు నుత్కృష్టం జైన భారతవర్షంబునందు గల విశేషంబులు వినుము, భార త వ ర్ష ప్ర కారము సీ॥ వినుతింపఁ ' (దగు నిలా) ద్వీపక శేరు మం తంబులు తామ్రపర్ణము, గభ స్త్రీ గభస్తి మంతంబు, నాగసౌమ్యములును గంధర్వ, దారుణంబులు నన దక్షిణో త రములు యోజన సహస్రములు దైర్ఘ్యమన ని య్యెనిమిది దీవులు నెసఁగు నందు తూర్పుదీవులఁ గిరాతులు పశ్చిమద్వీప ముల యవనులు బలస్ఫూర్తి నుందు తే రఁట మహీంద్రంబు మలయసహ్యములు శుక్తి మంతమును ఋక్ష వింధ్య నామములు పారి యాత్రమును నను సప్త కులాచలములు చాలఁ బెంపొందు భరతవర్షంబునందు || 90 వ॥ మఱియుం ద్రికూటంబును జిత్రకూటంబును, ఋషభంబును, ఋష్యమూకంబును, గోవర్ధనంబును, గోముఖంబును, నాదిగా గల పర్వతంబుల సంఖ్యంబులు గలిగియుండు, నింక మహానదుల సంభవంబు వినుము. యమునా, సరస్వతీ, చంద్రభాగ, బాహు, రవిపాశ, దేవకి, కౌశికి, గండకీ యను నదులు హిమవంతంబున జనియించె. పితృ సోను యక్షులు? ఋషికుల్య వంశకర, అంగుళీత్రిదివ యను సింధువులు మహీం ద్రంబున సంభవించె. తామ్రపర్ణి పుష్పజాత ప్రత్యయిలావతి ? యను నేఱులు మలయాచలంబున నుదయించె. కావేరి, గోదావరి, కృష్ణవేణి, 1. దగునట్టి నిలా 22<noinclude><references/></noinclude> 3vv0f6ypv45cxf8gwi3vwkrpwptb8jd 104 241610 599907 2026-10-31T10:38:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '170 బాల భాగవతము తుంగభద్ర, సుప్రయోగ, భీమరథి యను తరంగిణులు సహ్యమహీధరం బున వెడలె. మందస మందవాహిని కుమారి పలిశిని యను తటిసులు శుక్తి మంతంబున నావిర్భవించె. శోణ, నర్మద, తమస, కరతోయ, చిత...' 599907 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>170 బాల భాగవతము తుంగభద్ర, సుప్రయోగ, భీమరథి యను తరంగిణులు సహ్యమహీధరం బున వెడలె. మందస మందవాహిని కుమారి పలిశిని యను తటిసులు శుక్తి మంతంబున నావిర్భవించె. శోణ, నర్మద, తమస, కరతోయ, చిత్రకూట చిత్రకోసల మందాకిని, నిషధావతి శుక్తిమతి యనుసరిత్తులు ఋష్ పర్వతంబున నవతరించె. నిర్వి,ధ్య నిషధావతి వేగవాహినీ, పయోష్టి కుముద్వతి, మహావారి యను నిమ్నగలు వింధ్యనగంబునం బొడమె. 'వేదస్మృతి, చర్మణ్వతి యవంత్యాదిగా గల వాహినులు పారియాత్ర శైలంబునం బ్రభవించె మఱియు బుణ్యనదీ నదంబు లసంఖ్యాతంబు లై యు. ఉ కోంచతనంబు గర్వమును గూడక యిన్నదులు న్ని జంగముల్ దోఁచిన యట్టి నిర్మలమతుల్ దురితంబులఁ బుణ్యవహ్ని చేఁ గాఁచి సమగ్రశాశ్వత సుఖప్రదయా యపవర్గలక్ష్మిఁ జే సాంచి ప్రతిగ్రహింతు రిది సత్యము సత్యగుణాభినందితా | వ || ఇది భారతవర్ష ప్రకారంబు . (ధరణీప్రమాణము) లేక ద్వీపసముద్ర సద్యాదివర్ణనము తే! తెలివిమీరెడు నేరేడు దీని తొల్లి యశ్వమేధాశ్వమార్గంబు సరయు వేళ సగరసుతఖాత భూప్రదేశములయందు దీవు లెనిమిది యుదయించే దీవిశాల ॥ 91 92 93 94 వ॥ అవియును స్వర్ణ ప్రస్థ, చంద్రకళ, ఆవర్తన, రమణక, మందే 'హారుణ, పాంచజన్య, ' (సింహళ) లంక నామంబులు గలిగి సముద్రాంత ర్గతులై యుపద్వీపంబు లనంబడు నివ్విధంబున, 1. సింహ 95<noinclude><references/></noinclude> jny3v0ev9qfeio0fso9mfb5fzoydp18 104 241611 599908 2026-10-31T10:38:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '5 తృతీయాశ్వాసము మళ్లీ పొలుచుకొ నిశ్చిత లక్ష యోజనము జంబూద్వీప మాద్వీపము వలయాభ" లవణాబ్ధిఁ జుట్టుకొని తావద్వి ' (స్తృతి)న్మించు న జ్జలధిం దొట్టి ద్విలక్షయోజన సవిస్తారంబు ప్ల...' 599908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>5 తృతీయాశ్వాసము మళ్లీ పొలుచుకొ నిశ్చిత లక్ష యోజనము జంబూద్వీప మాద్వీపము వలయాభ" లవణాబ్ధిఁ జుట్టుకొని తావద్వి ' (స్తృతి)న్మించు న జ్జలధిం దొట్టి ద్విలక్షయోజన సవిస్తారంబు ప్ల్యఖ్య ము జ్జ్వలమూ ' (దీవి యపార)మం దలరుఁ దజ్జంబూ సమస్థూలత 2 3 3 171 వ॥ ఆ ప్లతద్వీపంబునందు నిధ్మ (జిహ్వ) కుమార నామంబుల వెలసిన శివ, యశస్య, సుభద్ర, శాంత, క్షేమ, అభయ, ' (అమృత నామ)ంబులను సప్తవర్షంబులయందును, మణికూట, వజ్రకూటేంద్రసేన, జ్యోతిష్మత్సుపర్ణ), హిరణ్యగ్రీవ మేఘమాలంబులను, సప్తకులపర్వతం బులుసు, నరుణయు, నృమణయు, (నాంగిరసియు), సావిత్రియు, సుప్రభాతము, ఋతంభరము, సత్యంభరయు నను సప్తమహానదులుం బ్రసిద్ధంబులై యుండు, ప్లక్షంబాదిగా గల యారుదీవులయందును నుండు మహాత్ములు శత సహస్రవత్సర జీవులును, దృష్టిమాత్ర జాతగర్భులును, జాతమాత్ర తేజోబలసంపన్నులును, 'దేవతాసములు నై విహరింతు రా ప్లక్షద్వీపంబునకుఁ జుట్టునుం దద్ద్విలక్ష యోజన విస్తార ప్రశస్తంబగు నిము రస సముద్రంబు ముద్రం బై యుండు నవ్వారిధిం దిరుగు' (వాఱి)కొని చతుర్లక్షయోజన విశాలంబగు శాల్మలీద్వీపంబు తావద్విస్తార భాసుర సురాసముద్ర ముద్రితంబయి యొప్పు నందు, కం॥ ఆ దీనికీ గుఱుతయి యే కాదశ శతయోజనములఁ గడు నున్నతమై మేదుర దళమగు శాల్మలి పాదప మొప్పారు విబుధ పరిషన్నుతమై 1. స్మృతి. 2. (దిరివగ......). 97 8 జిహ్మ 4. (...) 5. సువర్ణ (ధూమ్రవర్ణయని తెలుగు భాగవతము, సుపర్ణ యని సంస్కృతభాగవతము). ణ 6. ఆంగిరనయు. 7. వారి.<noinclude><references/></noinclude> bv2cdnmo6m73vz0g8j3v6bj4xh72jsn 104 241612 599909 2026-10-31T10:38:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '172 బాల భాగవతము వ॥ ఆ ద్వీపంబు యజ్ఞ బాహుపుత్రులగు సులోచన, సౌమనస్య, రమణక, దేవబర్హ, '(పారిబర్హ), (అప్యాయన), అభిజ్ఞాతులను నామంబుల సప్తవర్షంబులును, * (స్వరస), శతశృంగ, వామదేవ, కుంద ‘(కుముద),...' 599909 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>172 బాల భాగవతము వ॥ ఆ ద్వీపంబు యజ్ఞ బాహుపుత్రులగు సులోచన, సౌమనస్య, రమణక, దేవబర్హ, '(పారిబర్హ), (అప్యాయన), అభిజ్ఞాతులను నామంబుల సప్తవర్షంబులును, * (స్వరస), శతశృంగ, వామదేవ, కుంద ‘(కుముద), పుష్పవర్ష, ' (సహస్ర)శ్రుతు లను కులాచలంబులును, నను మతియు సినీవాలియు, సరస్వతియు, కుహువు, రజనీయు, నందయు, రాకయు, నను మహానదులు”ను ప్రఖ్యాతంబులు. త 99 మ॥ తగ నా ద్వీపము నావరించిన సురోదన్వంతునిం జుట్టి, ద్విగుణంబైన వెడల్పుతోడుతఁ గుశద్వీపంబు పత్రాంచల స్థగీతాంభోదకదంబకం బగు కుశస్తంభంబు జంబూసమం బగు మానంబునఁ జిహ్నమై మెఱయ నొప్పారు జతుర్థంబుగా ॥ వ॥ అందు ' (హిరణ్య రేతాత్మజులగు వసు, వసుదాన, దృఢ రుచి, నాభిగుప్త, స్తుత్యవ్రత, విప్ర, వామదేవనాములు నామంబులు వర్షంబులును, బభృ, చతుళ్ళృంగ, కపిల, చిత్రకూట, దేవానీ కోర్ధ్వ రోమ, ద్రవిణంబులను గులాచలంబులును, రసకుల్యయు, మధుకుల్యయు, ' (శ్రుతవిందయు), '(మిత్రవిందయు), దేవగర్భయు, ఘృతచ్యుతయు, మంత్రమూల యను బుణ్యోపనదులును గణ్యంబులై యుండు. సీ॥ ఆ కుశద్వీపంబు నరికట్టికొని ద్విచ 7 3 యోని శాల మై ఘృతాంబుధి యొప్పు, నతులత ద్విగుణిత 1. పారిభద్ర 3. స్వర 6. హిరణ్యరోను. - గలదు క్రౌంచద్వీప మలఘుచరిత షోడశ లక్ష యోజన కలిత వి సారశస్తంబైన దధిపయోధి సం॥ భా. పాఠాంతర (బర్హ) వారిభద్ర. 4. ముకుండమనియు పాఠాంతరము (సం॥ భా). 7. మిత్రవిందయు, శ్రుతవిందయు. 101 2. ఆవ్య. 5. సమంత.<noinclude><references/></noinclude> 1e8xsvj74nw2j71wo608jfroy8su5yr 104 241613 599910 2026-10-31T10:38:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము పరిఘనా నదీవి దిరిగిరా నుండుఁ గ్రౌం చాచలం బందు చిహ్నత వహించు తే॥ నందు నధిపతియైన ప్రియవ్రతాత్మ జు మృతపృష్ణుఁ డేవుర సుతులఁ గాంచి క్రమముతో వారి నామధే'(యముల నెగ...' 599910 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము పరిఘనా నదీవి దిరిగిరా నుండుఁ గ్రౌం చాచలం బందు చిహ్నత వహించు తే॥ నందు నధిపతియైన ప్రియవ్రతాత్మ జు మృతపృష్ణుఁ డేవుర సుతులఁ గాంచి క్రమముతో వారి నామధే'(యముల నెగడు) వర్షములఁ గల్గఁజేసె నవార్యమహిమ ! 3 3 178 102 వ॥ అబియును ' (నామోద), మధువహంబును, మేఘపృ ష్ఠంబును), సుదామంబును, ఋషి జ్యంబును, 'లోహితౌర్ణంబును), వనస్పతియు నవంబరగె నందు శుక్ల వర్ధమాన భోజనోపబర్హ ణానందనందన సర్వతోభద్రంబులను సప్తసీమాద్రులును, సభయయు, నమృతౌఘయు; ' (నార్యకయుఁ), దీర్ఘవతియుఁ, (దృప్తి రూపయుఁ), బవిత్రవతియు, శుక్ల యు నను సప్తపుణ్య స్రవంతులుఁ గాంతి నొసంగుచుండు, తే॥ తద్వరణమై యెసంగు నా దధిపయోధి 6 యఱుత శాఖాహ్వయద్వీప మసమభూతి రాజితంబగు విస్తార యోజనముల వెలయు ముప్పది రెండులక్షలు సెలంగ తే॥ అనఘ! జంబూసమాన మహత్యమైన శాక వృక్ష మద్దీవిఁ బ్రశస్తి నొందు దానిపేరన యద్దీవి దాఁ బ్రసిద్ధ మయ్యెఁ దద్వి శేషంబుల సమర వినుము॥ 108 104 105 వ॥ తదధీశుండైన మేధాతిథి యా ద్వీపంబునందు పురోజన, మనోజన, ' (వేపమాన), ధూమ్రానీక, చిత్రరథ, బహురూప, 1. యంబుల సెడు. 2. (......) 3. మేఘపుష్పంబు 4. లోహితాక్షంబు. 6. కృష్ణయు, రూపవతియు. 5. ఆనార్యకయు, (ప్రవరూప యని పారాంతరము, సం॥ భా). 7. దేవగ్రామ,<noinclude><references/></noinclude> g42teshvw118gxjqunb853it7zlvn5c 104 241614 599911 2026-10-31T10:38:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '174 బాల భాగవతము '(విశ్వధారు) లను కుమారులనుఁ, గుమారుల నామంబులు సప్తవర్షంబుల నొనర్చె నందు, నీశానంబును, (నురుశృంగంబును, బలభద్రంబును, శత కేశరంబును, సహస్ర(ప్రోతంబు)ను, దేవపాలంబును, మ...' 599911 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>174 బాల భాగవతము '(విశ్వధారు) లను కుమారులనుఁ, గుమారుల నామంబులు సప్తవర్షంబుల నొనర్చె నందు, నీశానంబును, (నురుశృంగంబును, బలభద్రంబును, శత కేశరంబును, సహస్ర(ప్రోతంబు)ను, దేవపాలంబును, మహానసంబును నను సప్తకులాద్రులును, ననమయు, నాయుర్దయు, నుభయసృష్టియు, నపరాజితయుఁ బంచపదియు, సహస్ర (సృతియు, నిజధృతియు నను సప్తమహానదులం గొల్చు నద్దివిచుట్టుం దిరిగి తత్సమ విపులత్వంబున దుద్ధార్ణవంబన వర్ణనీయంబై యుండు. కం॥ పాలకడలికడ నరువది నాలుగులక్షులగు యోజనముల వెడలుపై చాల విరివియై చుట్టును రా, లలితం బయ్యెఁ బుష్కరద్వీప మిల వ అందు తే॥ అయుతప్రతాపాఢ్యమై హిరణ్మయతఁ గాంచి యఙ్ఞగర్భుని యాసనంబగుచు మించి తన్మహాద్వీపలక్షణత్వము వహించి పుష్కరంబొప్పు వాసనల్ భూమి నించి ॥ 106 107 108 వ ఆ ద్వీపంబునకు మధ్య ప్రదేశంబున నయుతయోజన విస్తీర్ణ న్న తంబగు మానసోత్త రపర్వతంబు చుట్టును దిరిగివచ్చియుండు నా శైలం బునకు సంతర్బహిఃప్రదేశంబులు వీతిహోత్రనందను లగు రమణక ధాతు కుల నామంబుల నిర్వాచీన పరాచీనంబులగు రెండువర్షంబు లయ్యె మఱియు నమ్మానసోత్తరపర్వతమునందు, 1. విశ్వధరు. 2. ఊరుభంగ, .8. వ్రాతంబు, ధృతి. 109<noinclude><references/></noinclude> 7fmotiu3p9a6ggrc3gd496wf4y2gnky 104 241615 599912 2026-10-31T10:38:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము 175 చం॥ ప్రణుతములైన దిక్పతిపురంబులు చెన్నొ సఁగుఁ జతుర్ది శాం గణముల వత్సరాత్మక సుఖక్రమ శాశ్వతమైన యా('నభో) మణిరథ మానగాగ్ర గతమార్గమున గనకాద్రికి బ్రద శ్రీణముగ స...' 599912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము 175 చం॥ ప్రణుతములైన దిక్పతిపురంబులు చెన్నొ సఁగుఁ జతుర్ది శాం గణముల వత్సరాత్మక సుఖక్రమ శాశ్వతమైన యా('నభో) మణిరథ మానగాగ్ర గతమార్గమున గనకాద్రికి బ్రద శ్రీణముగ సంచరించు నని చెప్పుదు రార్యులు వంశపావనా ॥ 110 కంఠ '(ఆదివి జాతుర్యర్థ్య వి భేదముఁ బరికింప లేమిఁ బెరయుచు సమత మోదింతు రెల్లవారలు నాదిత్య జ్యేష్ఠుఁ డుండు నం దనిశంబు|| తే పంచి యా పుష్కరాంతరీపంబుఁ జుట్టి కొని, జతుష్షష్ఠి లక్షయోజన విశాల ముండు, శుద్దోదకంబుల నొప్పు వార్థి సవతు చెప్పంగనగునె యేడవది యగుచు || 111 112 వ॥ మేరునగంబుననుండి సప్తద్వీపంబులు సప్తసముద్రంబులు నేక భాగంబున రెండుకోట్లు నెను బదీ మూడు లక్షలు నెనుబది వేల యోజ నంబులును, శుద్ధోదకం బవ్వల నాదర్శనీయంబైన నిర్మలభూమి మాన సోత్తర మేర్వంతర ప్రమాణంబునఁ గోటియు న్నె ను బది యేడులక్షలు నేబదివేల యోజనంబులు, నవ్వలఁ గాంచనభూమి యెనిమిది కోట్లును, ముప్పదితొమ్మిదిలక్షల యోజనంబులు నగు నక్కాంచనభూమిం జుట్టికొని చక్రవాళాచలంబుండు, నదియు గ్రహప్రకాశ తమోమధ్యస్థంబగుటంజేసి లోకాలోకం బనంబడు మేరులోకాలోక మధ్యప్రదేశంబు బండ్రెండు కోట్లును నెను బది లక్షల యోజనంబులు విది పంచాశత్కోటి విస్తీర్ణ భూమండలంబునకుం జక్రవాళంబు వర్తుల మధ్య రేఖగతి విరాజిల్లుచుండు. 1. దియం, "2. ఆ దివిజతుర్వర్ణ, ది. ణ<noinclude><references/></noinclude> k2xj8qc6hio829k15dz12ezo1lpo1pp 104 241616 599913 2026-10-31T10:39:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '176 బాల భాగవతము తే॥ అతులమహిమఁ జతుర్ధిళా స్థితదిగీళ పుర చతుష్టయమైన యద్ధరముమీఁద భువనసంరక్షణార్థమై భుజగశాయి фе చక్రధరుఁ డెల్లకాలంబు సంచరించు॥ కం॥ ఆలోకాలో కాహ్వయ శైలమునకు ' (న...' 599913 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>176 బాల భాగవతము తే॥ అతులమహిమఁ జతుర్ధిళా స్థితదిగీళ పుర చతుష్టయమైన యద్ధరముమీఁద భువనసంరక్షణార్థమై భుజగశాయి фе చక్రధరుఁ డెల్లకాలంబు సంచరించు॥ కం॥ ఆలోకాలో కాహ్వయ శైలమునకు ' (నవలఁ) గలుగు జగతీవలయం బాలోకగురుఁడు దక్కగ నాలోకము సేయ నోపఁ డన్యుం డధిపా! I 114 115 వ॥ ఇది ధరణీప్రమాణం బింక సూర్యాది గ్రహప్రకార ప్రచా రంబు వివరించెద | జ్యోతిశ్చక్ర సంస్థాన ము సీ॥ సొరిది మాసంబు లంచులు ఋతువులు గమ్ము లై వత్సరాత్మకంబైన యినుని $1 రథమున మూడురంధ్రంబులు గల చక్ర మొక్కటి యది మానసో త్తరాద్రి మీఁదఁ జరించుఁ దన్మేరులగ్నా గ్రమై నందున నిరుసుతో వంటి యిరుసు లఁట రెండు మేలిమి ననిలపాశంబున ధృవమండలంబునఁ ' (దవిలి) యుండు నట్టి యరదంబు పూని గాయత్రి యాది యైన ఛందంబు లేడు హయంబులగుచుఁ బరఁగు దస్మధ్యమునఁ బొల్చు భాస్కరుండు ప 3 వసించుఁ దన్మండలాభ్యంతర మున || 1. నవులు. 2. దదిరి. 116 117<noinclude><references/></noinclude> 9gio5fxuxlr9oeptsz0foahzf8zb0zm 104 241617 599914 2026-10-31T10:39:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము 177 న॥ ఇవ్విధంబునం గాలచక్రానుసారియగు సూర్యుండు వృషభేది పంచరాసులయందు మందంబును, వృశ్చికాది పంచరాసులం దీవ్రంబురు, విషువనామకంబులగు మేష తులలయందు సమానంబులై న గమ...' 599914 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము 177 న॥ ఇవ్విధంబునం గాలచక్రానుసారియగు సూర్యుండు వృషభేది పంచరాసులయందు మందంబును, వృశ్చికాది పంచరాసులం దీవ్రంబురు, విషువనామకంబులగు మేష తులలయందు సమానంబులై న గమనంబుల మానసోత్తరపర్వతంబునందుఁ బూర్వ దక్షిణ పశ్చిమోత్తర దిగలంకా రంబులైన దేవధానియు, సంయమనియుఁ, బ్రమోచనియు, విభానరియు నను నింద్ర యమ నరుణ సోమనగరంబుల మీఁద నెడలి తొమ్మిదికోట్లు 'నేబదియొక్క లక్షలు బరిమితంబగు న స్సర్వతంబు దిరుగుచు భువన ప్రకాశంబు సేయుచు నుండు. శా॥ నిష్ణాచిత్పర కాష్ఠ లుద్భట జనాన్వితుల్ తదచ్ఛద్రథ 118 ప్రష్ఠుల్ సౌరపవిత్రసూక్త జపకర్తల్ వాలఖిల్యాదు లం గుష్ణాయామ తనుల్ తపోవిధ వయుక్తుల్ వైష్ణవప్రక్రియా శ్రేష్ఠుల్ షష్ఠి సహస్రసంఖ్యమును లర్థం గొల్తు రద్దేవునిజా॥ |19 అయ్యర్క మండలి కఁటమీఁద లక్షయో జనముల యెడఁ గల్గి చంద్రుఁడొప్పు సయ్యోషధీషుని యవల సంతీయ నిూఁద నుండును నక్షత్ర మండలంబు నొనర నాపై నొక్కరొకరికి మీఁదయి త ద్విగుణాంతర స్థాయులగుచు శుక్రుండు బుధుఁడు కుజుండు గురుండు న రజుఁడును నుందు రా రవిజు నుపరి తే॥ భాగమున యోజనమ్ములు బదునొకండు లక్ష లగునెడ సపర్లు లీక్షణీయు 28 లగుచు నుందు రిందఱును స య్య మరగిరిని ధృవుని నలగొని వర్తింతు రవనిపాల 4 120<noinclude><references/></noinclude> jh7edzc3bolvdlnz7j4oyo8gwwdxs03 104 241618 599915 2026-10-31T10:39:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '178 బాల భాగవతము వు అట్టి ససరులకు దశలక్ష యోజనోర్ధ్వభాగంబున శింశుమార చక్రపుచ్ఛాగ్రంబున నుత్తానపాద పుత్రుండగు ధ్రువుండు నిత్యనివాసియై విష్ణుపదంబునకుఁ బ్రదక్షిణంబు దిరుగు...' 599915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>178 బాల భాగవతము వు అట్టి ససరులకు దశలక్ష యోజనోర్ధ్వభాగంబున శింశుమార చక్రపుచ్ఛాగ్రంబున నుత్తానపాద పుత్రుండగు ధ్రువుండు నిత్యనివాసియై విష్ణుపదంబునకుఁ బ్రదక్షిణంబు దిరుగుచుండు. కం॥ ధ్రువునిచరిత్రము మున్నే వివరించినవాఁడ నింక విశ్రుతహరివై భవ శింశుమార చక్ర స్థవిశేషము లేరికైన శక్యమే తెలియ॥ తే॥ వర్తులంబై యధోముఖ వర్తనమున రమ్యమగు శింశుమార చక్రమున నెపుడు గ్రహములును దారకలును సంగములఁ దవిలి యలరు విష్ణుని దివ్యాంగ మది నృపాల || 121 122 128 వ॥ సూర్యమండలంబునకుఁ బదివేల యోజనంబులక్రింద రాహు మండలంబును, రాహుమండలంబునకు దిగువ నంతియయెడను సిద్ధచారణ విద్యాధరలోకఁబును, తావత్ప్రమాణంబగు తదీయాధ స్తనప్రదేశంబున భూతప్రేత పిశాచ యక్ష రాక్షస నివాసంబును, నందులకుఁ గ్రింద మేఘ మండలంబును విరాజిల్లుఁ దమ్మేఘమండలాధఃస్థితంబగు నిద్ధరణీచక్రంబు నకు నథస్త్యలోకంబలు వివరించెద నాకర్ణింపుము. పాతాళలోకములు సీ॥ అతలంబు వితలంబు సూతలంబు నఁట తలా తల '(రసాతల మహాతలము లవల) పాతాళమును గాగ భూతధాత్రికిఁ గ్రింద గ్రమమున నేడులోకంబులుండు 1. రసాతలములవల, 124<noinclude><references/></noinclude> dp7r8eztccaj0ae7ciu2h7ni1dnimhl 104 241619 599916 2026-10-31T10:39:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము నిడుపు వెడల్పును, నెడయు నొండొంటికి సమముగా లక్షయోజనము లమరు నచ్చోటఁ బనలు రేయను విభేదంబు లే దిముని తేజంబు దూరని కతమున తే॥ సహిఘాకా మణుల్తిమిరంబు నపహరింప రసరసా...' 599916 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము నిడుపు వెడల్పును, నెడయు నొండొంటికి సమముగా లక్షయోజనము లమరు నచ్చోటఁ బనలు రేయను విభేదంబు లే దిముని తేజంబు దూరని కతమున తే॥ సహిఘాకా మణుల్తిమిరంబు నపహరింప రసరసాయన భోజులై యెసఁగ మెసఁగ నంగనాయుక్తు లగుచు రమ్యస్థలముల నధిప ! యుందురు తద్రమ్యులైన ఘనులు ॥ 179 125 వ॥ అందుఁ గ్రమంబున నతలంబునకు మయాత్మజుండుగు బలుం డును, నితలంబునకు హాటక హేతుబీజుండగు హాటకేశ్వరుండును, సుత లంబునకు నిజనగర ప్రతీహారి భూత పీతాంబరుండగు బలియును, దలా తలంబునకుఁ ద్రిపుర నిర్మాతయగు మయుండును, మహాతలంబునకుఁ గద్రూగర్భజనితంబగు సర్వసమూహంబును, రసాతలంబునకు హిరణ్య పురనివాసులకు నివాతకవచ కాలకేయులును, జాతాళంబునకుఁ ద్రింశ త్సహస్రయోజన విస్తార లక్షయోజనౌన్నత్య సన్ను తుండగు శేషుండును, నధీశ్వరులై యుండుదు రండు శేషుని ప్రభావంబు వినుము. శాI ఇ ద్ధాత్రీతల మెంత '(యంతయు మహాహీ శాను)మాళి స్థలి సిద్ధార్థంబుగతిం జెలంగు నమర జ్యేష్టాదు లానమ్రులై సిద్ధార్థంబుగ సన్నుతింతు రతని సేవ్యుండు సంకర్షణుం డిద్ధశ్రీమహితుం డనంతుఁడని మౌనీంద్రౌఘ సంయు క్తులై ॥ - 127 కం॥ ఫణివిభుఁడు సహస్ర ఫణా మణిషృణులు తమో హరణసమగ్రము లగుచు" బ్రణుతస్థితి నొప్పారగ గణనీయాంతర ప్రకాశకత్వము నోందుకో! 1. యెంతయును మహా యీశాను. 126 128<noinclude><references/></noinclude> denrdmcz50sed7uw7imiynclfoxhsr5 104 241620 599917 2026-10-31T10:39:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '180 బాల భాగవతము ఉ చూచి మనోనుషంగములు చొప్పడి కోర్కులు సందడింప ని ద్రాచరణం బెఱుంగక కృశాకృతులై యరతుల్వహించి, ల జ్ఞాచలనంబుఁ గాంచుచు భుజంగ మకన్యకల య్యనంతునికా గాచుక తమ్మ నాతనిక...' 599917 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>180 బాల భాగవతము ఉ చూచి మనోనుషంగములు చొప్పడి కోర్కులు సందడింప ని ద్రాచరణం బెఱుంగక కృశాకృతులై యరతుల్వహించి, ల జ్ఞాచలనంబుఁ గాంచుచు భుజంగ మకన్యకల య్యనంతునికా గాచుక తమ్మ నాతనికిఁ 'గా మరు) వేచగ గొల్తు రెప్పుడు॥129 కం॥ అనుటయు నభిమన్యుసుతుం డనఘా! నరకంబు లనగ సని యెచ్చట నే యనువునఁ జొప్పడునో నా నిని యవై ్వయాసి పలికె వినుఁ డఖిలమ్ముకో! సరకలోకము లు 180 ప పూర్వోక్తంబైన జగదండంబునకు దక్షిణదిగంత రాళంబున యమలోకం బాలోకనీయంబగు తత్రత్యులగుచు నగ్నిష్వాత్తాది పిత రులు నిజగోత్రజులకు నాశీర్వచనం బొసంగుచుండుదు రా లోకంబు నందుఁ బాపకర్ములకుఁ గర్మానుభవస్థానం బగు నరకంబు గలదు. త ద్విధంబు లెన్ని యేనియుఁ గల వందుఁ బ్రధాన నరకంబులు సెప్పెద, తామిస్రంబును, సంధతామిస్రంబును, గౌరవంబును, మహారౌరవంబును, గుంభీపాకంబును, గాలసూత్రంబును, అసిపత్రవనంబును, '(శూకముఖం బును), నంధకూపంబును, గ్రిమి భోజనంబును, సందంశంబును, దప్తనూ ర్మయు, వజ్రకంటక శాల్మలియు, వైతరణియుఁ, " (బూయోఢంబును), బ్రాణరోధంబును, విశసనంబును, లాలాభటయు, సారమేయాదంబును, నవీచియుఁ, '(బ్రపాతనంబును) నను నేకవింశతి నరకంబులును, ర కర్దమంబును, రక్షోగణభోజనంబును, (శూల) ప్రోతంబును, దందళూ కంబును, ( నవటనిరోధనంబును ), ' ( నపర్యా) వర్తనంబును, సూచీ * 1. గానరు. 14. ఆయపానంబును. 7 2. శూకరముఖంబును. 5. కూత. 6. అనటని గాలగోదంబును. 3. పూయోదంబుఁ. 7. ఉపర్యా<noinclude><references/></noinclude> 2ah2ed6nhngc7878l57n0yxebb7yj82 104 241621 599918 2026-10-31T10:39:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము 181 మఃఖంబు నను నుపసరికంబు లేడునుం గూడి యష్టావింశతి నరకంబు లనం బడు తను త్యాగానంతర ంబునఁ గర్మాయాతయాత నా దేహ ప్రవిష్టు లగుదుష్టు జీవులఁ గింకరులు గొని చని యముని...' 599918 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము 181 మఃఖంబు నను నుపసరికంబు లేడునుం గూడి యష్టావింశతి నరకంబు లనం బడు తను త్యాగానంతర ంబునఁ గర్మాయాతయాత నా దేహ ప్రవిష్టు లగుదుష్టు జీవులఁ గింకరులు గొని చని యముని ముందట నిడిన నతడుఁ దత్పాపాను రూప: బుగఁ దత్తన్నరకంబులం ద్రోయించు నందు, తే పరవధూపుత్ర విత్త సంపదల నెవ్వఁ '(డారజంబున) హరియించు నతనిఁ బట్టి కట్టి తొమిస్ర మను నరకమునఁ ద్రొబ్బి 131 యమభటులు పెక్కు బాధల నలఁతు రెపుడు ॥ 132 కం॥ శ్రోత్రియునియింతి సఖునిక శత్రము నృపకాంత బంధులలనను దోషా మత్రతఁ బొందిన కుజనునిఁ దత్రత్యులు నైతు రంధ తామిస్రమున॥ తే॥ జీవనార్థంబు మృగ ఖగశ్రేణి హంత లైన క్రూరులు పాశసంయమితు లగుచు రౌరవంబున నమ్మహా రౌరవమున రురునిబాధితు లగుచుందు రురుతరముగ ॥ సీ విప్ర మాతాపితృ విద్వేషు లొగిఁ గాల తయపాత్రకములఁ బొరలుదుర్ శ్రుతిమార్గ విరహిత పాషండ వర్తకు అసిపత్ర వనమునందు . దోలినఁ బత్రాసిఁ జాల ఖండిత దేహు లగుచుఁ జరింతు రత్యార్తులగుచు ధాత్రి నదండ్యుల దండించినట్టి దు ష్కర్ములు శూకముఖమున నుంద్రు 1. ఆరంబై 133 184<noinclude><references/></noinclude> q8avnefzifx15g1gajwn6d103gx928y 104 241622 599919 2026-10-31T10:40:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '182 బాలభాగవతము తే॥ మళ్ళీ మళ్లీ కాయూ కాది విశసకుండు పడు భయదమైన యంధకూపంబులోన కేవలాఘమయుండై నఁ గేవలాది క్రిమియ కుడుచుచుఁ గ్రిమిభోజనమున మునుఁగు ॥ కం॥ కదుఁ బ్రల్లదుఁడై సాధుల జగడ...' 599919 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>182 బాలభాగవతము తే॥ మళ్ళీ మళ్లీ కాయూ కాది విశసకుండు పడు భయదమైన యంధకూపంబులోన కేవలాఘమయుండై నఁ గేవలాది క్రిమియ కుడుచుచుఁ గ్రిమిభోజనమున మునుఁగు ॥ కం॥ కదుఁ బ్రల్లదుఁడై సాధుల జగడఁ బలుకు నతఁడు సందంశములోఁ బడి కాఁగిన పటుకారుల నొడ లెల్లం దిగువఁ బడుచు నుండు నరేంద్రా॥ ఉ॥ మేదిని లోభ కామములు మించి యసన్మతులై హిరణ్య ర త్నాదిక చౌర్య'(వృత్తి) సురతానుభవంబుల మేనుఁబెంచు సో న్మాదులు త ప్త(సూ)ర్మిఁ బలుమారు ప్రత ప్రకళంక పుత్రికా త 185 186 భేద కరాళ పాళికలఁ గీల్కొనియుందురు కింక రాజ చేజ్ !! 187 సీ! భటులు '(వేశ్యాంగనా) పరుని శాల్మలిలో న డంతురు శాల్మలి తరువునందు పరధర్మహంతను వైతరణీనది ముంతురు విణ్మూత్రముల మడుగుల శూద్రాంగనారతు రౌద్రపూయోఢంబు నందుఁ ద్రొక్కుదురు చీమల్లఁ ద్రావ శునక కృతాఖేటకునిఁ బెట్టుదురు శస్త్ర బాధలఁ గడుఁ బ్రాణరోధసీమ తే! సమర కాంతలకై యజ్వ మైన కామి విశననములోన '(విశసింతు) రశనిహతుల కోశపానంబు సేయించికొనిన వారిఁ దరిమి యునుతురు రేతో హ్రదంబునందు ॥ 2. నూ. 3. చళ్యాంగ సౌ 7. (...) 188<noinclude><references/></noinclude> h1042em5r2ukx6vfjcdiopau98rsvuo 104 241623 599923 2026-10-31T10:44:42Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599923 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>తప్ప తక్కిన సెనగలు మొదలగు పొరగల ధాన్యములును, మాసాదికము మూలకము మొదలగునవి క్షారగణమును లవణ మధుమాంసాదికమును వర్ణింపవలెను. చామలు నీవారములు గోధూమములు వ్రతమునకు హితములు. వ్రీహి తిల ముద్గ యవతిల కంగుకలాపాది ధాన్యములును, రక్తవర్ణముగాని మూలకము, సూరణము మొదలగు దుంపలు, సైంధవసాముద్ర లవణములును, గోవుయొక్క పాలు పెరుగు నెయ్యి మొదలగునవియు, పనసఫలము, మామిడిపండు, నారికేళము, కరక, పిప్పలి, జీరకము, శుంఠి, చింతపండు, అరటిపండు, లవలీఫలము, ఉసిరిక పప్పు, గుడము తప్ప తక్కిన యిక్షువికారములును, నివియు తైలపక్వముగాని హవిష్యములు, గోతక్రమును హితములు కొన్ని యెడల మహిషీ ఘృతమును గ్రాహ్యము. వ్రతవిధిలో ప్రతిమస్పష్టముగా లేనిచో మాషపరిమిత సువర్ణ రజతాది ప్రతిమయును హోమ ద్రవ్యము జెప్పనిచో నాజ్యహోమమును దేవత జెప్పనిచో ప్రజాప్రతియు, మంత్రము జెప్పినచో సమస్త వ్యాహృతియును, సంఖ్యను జెప్పనిచో నూటయిరువదెని మిదిగాని యిరువదెనిమిదిగాని యెనిమిదిగాని హోమసంఖ్యయును గ్రహించునది. ఉపవాస వ్రతానంతరము సాంగతాసిద్ధికి బ్రాహ్మణభోజనము జరిగించవలెను. ఉద్యాపనము జెప్పనిచో గోవునుగాని సువర్ణమునుగాని యీయవలెను. మరియు విప్రవాక్యముచే సాంగతాసిద్ధి యగునుగాని దక్షిణయిచ్చి విప్రవాక్యమును గ్రహించ వలెను. ఆరంభించిన వ్రతమును విడిచినచో చండాల సామ్యము వచ్చును. మరియు విధవాదులు వ్రతము జేయునపుడు చిత్రరక్తాది వస్త్రములను ధరింపగూడదు. సూతకాదులు వచ్చునపుడును స్త్రీలకు రజోదోషము మొదలగువాటియందును జ్వరాదికము గలుగునప్పుడును పూర్వగృహీత వ్రతముయొక్క శరీరనియమములనగా నుపవాసాదులు స్వయముగానే చేయవలెను. పూజాదికము బ్రాహ్మణునిచే జేయించ వలెను. వ్రతము కామ్యముగా జేయునపుడు ప్రతినిధియుంచ గూడదు. నిత్యకర్మ యందును నైమిత్తికమందునునది యుండవచ్చును. ఇందునకప వాదము, శ్లో॥ 'కామ్యేపుపక్రమా దూర్ధ్వం కేచిత్ప్రతినిధిం విదుః, న స్వత్ర్పతి నిధిర్మంత్ర స్వామిదేవాగ్ని కర్మసు” యని అనగా కామ్య వ్రతమందును ప్రారంభించిన పైన ప్రతినిధియుండ వచ్చునని కొందరందురుగాని మంత్రజపమందును, స్వామికార్యమందును, దేవకార్యమందును, అగ్నికార్యమందును ప్రతినిధి కూడదని తాత్పర్యము. ప్రతినిధి యంచునపుడును “నైవ ప్రతినిధాతవ్యం నిషిద్ధం వస్తుకుత్రచిత్" అని యున్నందున నిషిద్ధ వస్తువు నుంచగూడదు. ఇక వ్రతదినమందు రెండు మూడు వ్రతములు సంభవించినచో దానము హోమము మొదలగు పరస్పర విరోధము లేని కార్యములు క్రమముగా జేయవలెను. విరుద్ధమైన నక్త భోజనోపవాసాదులలో నొకదాని స్వయముగాజేసి యితరము భార్యాపుత్రాదులచే జేయించవలెను. చతుర్దశి, అష్టమి మొదలగు తిథు లందు దివా భోజనమునకు నిషేధమును పూర్వదినమందు జేసిన వ్రతమునకు బారణయు ప్రాప్తించునపుడును పారణ విధి ప్రాప్తమైనందున భోజనమే చేయవలెను. నిషేధము నిత్యభోజనమునకే యని మీద జెప్పబడినది. ఇట్టు సంకష్టచతుర్థి మొదలగు<noinclude><references/></noinclude> s8zhn0qff1zaxlzbffsja0th954hasj 104 241624 599924 2026-10-31T10:49:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము కం॥ క్షితి వహ్ని విషప్రదుల, న మిత దోషాకరుల సారమేయాదమునం దతినిష్ఠురగతి శునకా 183 యుతంబు లెడతెగక కఱచుచుండుఁ బొరలగా కి 139 తే కూటసాక్షిత్వ మొనరించు కుజనుల య్య వీచ...' 599924 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము కం॥ క్షితి వహ్ని విషప్రదుల, న మిత దోషాకరుల సారమేయాదమునం దతినిష్ఠురగతి శునకా 183 యుతంబు లెడతెగక కఱచుచుండుఁ బొరలగా కి 139 తే కూటసాక్షిత్వ మొనరించు కుజనుల య్య వీచి కింకరుల్ చెవిఁ బడఁ ద్రోచుటయును చట్టు పై బడి చిద్రుపలై సరసగూడి యటుల మఱియును దుఃఖార్తు లగుదు రెపుడు తే కల్లు ద్రావెడువారలఁ గల్లలాడు నరులఁ బట్టి రసాయతనంబులోన నగ్ని దగ్ధంబుగాఁ గాఁచినట్టి యుక్కు నీరు పోయుదురు వదనముల్నిండ భటులు సీ॥ గర్వోద్ధతుఁడు తెరకర్దమంబున నధో ముఖుఁడయి బాధల ముణుఁగుచుండు పొరలు రగణ భోజనంబున రక్క సులు గోసి తినఁ బ్రాణిబలిక రుండు అనపరాధులఁ '(గొఱఁతనువై చు) నతఁడు శూ లప్రోతమున శూల లగ్ను ఁడగుచు దందళూకంబులో దండపన్న గము చేయ బీడితుండగు జంతు భీషకుఁడు తే॥ తలఁపఁ బశుహంత ధూమరోధంబులోన ద్రోబ్బఁబడి యుండు విషనహ్నిధూమ శిఖల సతిథిఁ ధాంగుఁడై చూచు నట్టివాని గన్నులావరమునఁ గుక్క గములు మెసఁగు | 1. గొరుతను చ 140 141 142<noinclude><references/></noinclude> 777bd0f2vvcugw1tjr28f6dhqzbitpy 104 241625 599925 2026-10-31T10:49:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '184 బాల భాగవతము ఆ ధనము గల్గియుండి దానధర్మంబులు చేయకుండ టి ಬಟ್ಟೆ సూచిముఖమునందు సూదులు నరపుచు గూలఁద్రొబ్బి లజ్జఁగొంద్రు భటులు॥ లయవిభాతి ॥ మఱియును నరక్షితుల, నొఱసి తెగువల్ గల...' 599925 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>184 బాల భాగవతము ఆ ధనము గల్గియుండి దానధర్మంబులు చేయకుండ టి ಬಟ್ಟೆ సూచిముఖమునందు సూదులు నరపుచు గూలఁద్రొబ్బి లజ్జఁగొంద్రు భటులు॥ లయవిభాతి ॥ మఱియును నరక్షితుల, నొఱసి తెగువల్ గలిగి వఱలుజము బంట్లు తఱి యెఱిగి ఖలుల వే తఱిమియును బట్టెముల నఱికియును గట్టియల మెఱమియుఁ దదంగములు నెఱుకువ మెరంగ ? వెఱచరన మోదియును, ముఱికి వడిఁ దన్నియును విఱిగి నెఱకల్మిగుల, నుఱుమగుచు రాలక్ పఱచు బెనుపాటులటు నఱుజగుచు నుండు నది యెఱిఁగి తెలుపంగ గడు నరుదు ధరణీశా || లయహారి ॥ జిబిజిఅనఁ దిరిగి యొక తెఱపి గవి, నలుదెసల కొఱగుచునుఁ బరువులిడి వెఱఁగుపడువారు పిఱుసనక యుఱుచుకొని యుఱుము జలదములక్రియఁ గఱకు భటు'(ల దలచినఁ) దెఱగు సెడువారు తఱలఁబడి ధృతిఁదొఱగఁ '(జుఱుచుఱనఁ) జఠరశిఖి మెఱయుఁ దమ దురితములు నెఱిఁబలుకు వారు ' (గఱుదుల)ని తనువు లరవరలగుచు నెఱగఁ బడి మొఱలిడుదు రచట గడు నెఱవున మహీశా | 1. లదవి చెనం 2, జురుచున. 3. గలదుర. 143 144<noinclude><references/></noinclude> a6hmxw5rfmnyxm3mkh4i6sgt6re4m3x 104 241626 599926 2026-10-31T10:49:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యును, తృతీయాశ్వాసము కం॥ దోషులు నరకముఁ బుణ్యా శ్లేషులు ద్రిదశాలయంబుఁ జెందుదు రమరణా దోషసుకృత రహితాత్ములు భూషింతురు మర్త్యలోకముకో జన్మము చేశా॥ తే॥ ఈవిధంబున బ్రహ్మాండమెల్...' 599926 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యును, తృతీయాశ్వాసము కం॥ దోషులు నరకముఁ బుణ్యా శ్లేషులు ద్రిదశాలయంబుఁ జెందుదు రమరణా దోషసుకృత రహితాత్ములు భూషింతురు మర్త్యలోకముకో జన్మము చేశా॥ తే॥ ఈవిధంబున బ్రహ్మాండమెల్ల నొనరఁ దెలిపితిఁ బరిణామయుతము గొగ నీప్రపంచ మింతయును లక్ష్మీశ్వరునకు స్థూలమూర్తినా నొప్పారు శుభచరిత్ర ॥ కం॥ జననాథ యీ జగ ద్వ విష్ణుస్థూల మూర్తి రమ్య స్తవముకో '(వినిన్') బఠియించిన వ్రా సిన నఘము లణంగు శుభము చేకురు మిగులు || 185 145 146 147 వ॥ ఇవ్విధంబునఁ బంచుచుస్కంధ కథావి శేషంబులు విరుపించుట చం॥ అనఘచరిత్ర ! యిట్లు సరకావళిఁ జెప్పితి వట్టి ఘోర దుః ఖ నిలయముల్గనుంగొనగఁ గ్రమ్మఱ జన్మము నొందక యే యనువునఁ బ్రాణి ముక్తుఁడగు నట్టివిధం బెఱిగింపు మన్న న జనపతికిం దిరంబగు ప్రసాదమున శుకయోగి యిట్లను కో॥ 148 149 ఉ] కొందఱు బ్రహ్మచర్యమునఁ గొందఱు దానమున దపంబునక్ గొందఱు సత్యశౌచములఁ గొందఱు భూతదయా ప్రస క్తి చేఁ మందుదురు కొందఱు విష్ణుపదారవింద భ కిం దెలివొంది కాంతురు సుధీజన సన్నుత మోక్షమార్గమున్॥ 150 గొందఱు 1 సౌఖ్య 1. () 24<noinclude><references/></noinclude> b0sv3fk8z1lih6wjiq1akn96flgjvmf 104 241627 599927 2026-10-31T10:49:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '186 భాగవతము కం॥ పంకజనాభునిఁ గూర్చిన కింకరు లుద్భోద టంక కృత్తకళంకుల్' సంకుల సంక్రమ యమరా టింకర శంకాకరాంక కీర్తి తచరితుల్ 151 వివరించెద నాకర్ణింపుము. వ॥ ఈ ప్రస్తావంబునకు నుచితం...' 599927 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>186 భాగవతము కం॥ పంకజనాభునిఁ గూర్చిన కింకరు లుద్భోద టంక కృత్తకళంకుల్' సంకుల సంక్రమ యమరా టింకర శంకాకరాంక కీర్తి తచరితుల్ 151 వివరించెద నాకర్ణింపుము. వ॥ ఈ ప్రస్తావంబునకు నుచితంబైన యజామిళోపాఖ్యానంబు అజామిళోపాఖ్యానము 152 కం॥ జనవర కన్యాకుబ్జం బను నగరమునందుఁ దొల్లి యవనీసురనం దనుఁ '(డొక్కఁ) ఢజామీళుం డనునాతఁడు గలఁడు భాసురాంగుం డగుచుకో॥ వ యధాకాలంబునం జౌలో పనయనసంస్కృతుండై, 158 154 శా॥ ఉద్య ద్భానుసమాన తేజులు గురుల్ '(ప్రోద్య)త్ప్రకాశంబున సద్యః ప్రాజ్ఞతమీరఁ దెల్ప సవయస్సంగ ప్రతీతాత్ముఁడై యాద్యావస్థఁ బితృప్రయత్న వశుఁడై యామ్నాయముఖ్యంబుగా విద్యాభ్యాసముఁ జేసె నాతఁడు గుణావిర్భావసంభావ్యుఁడై 155 2 వ అంత కం॥ కందర్పదర్పకం బతి సౌందర్యకరము విలాససంస్థానం బా నందిత జననేత్రము నై పొందెడుప్రాయము తదంగమున నుదయింప౯|| 1. నొక్క నరుడ 2. (…). ॥ 156 8. కందతి.<noinclude><references/></noinclude> ild6an3qnvpupb7kpl1ziy62uvagt7c 104 241628 599928 2026-10-31T10:49:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము కనుపట్టె విస్తారకలితమై వక్షంబు కరములు దీర్ఘతారకము లయ్యె గౌరవ రేఖానుగము లయ్యె మూపులు కనుదోయి ధవళతావినుత మయ్యే తనుతరం బయ్యె మధ్యప్రదేశంబు రో మావళి దర్శనీయ...' 599928 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము కనుపట్టె విస్తారకలితమై వక్షంబు కరములు దీర్ఘతారకము లయ్యె గౌరవ రేఖానుగము లయ్యె మూపులు కనుదోయి ధవళతావినుత మయ్యే తనుతరం బయ్యె మధ్యప్రదేశంబు రో మావళి దర్శనీయత వహించె స్వరము గంభీరమై వఱలె నితంబభా గము వృధుత్వంబున నమరి యుండె తే॥ నూరుదండంబు లాపూర్తియుతము లయ్యె మొలచె నూనూగుమీసలు మోమునందు నాలుగందుల నవయౌవనమున మెఱసె మహిసురాత్మజుఁ డభినవమదనుఁ డనఁగ | 187 157 వ॥ అంతఁ గృతవివాహుండై, తండ్రిపనిచినపను లొనరించు చుండి యొక్కనాడు, ఉ॥ ఆవసుధాసురాత్మజుఁ డందారతఁ గానకు నేఁగి యచ్చటం న క్రొవ్విరులుఁ బర్జములు నుశము ల్సమిత్తులు ధీవెలయంగఁ గొంచు నరువెంచుచు నొక్క యెడం గుడుంగగ 158 ర్భావసధంబునందు విషమాస్త్రు నిశస్త్రికనుం గణంకతో 159 కం॥ ఒకభటునితోడ వేడుక నొక బానిస యుపరిసురత 'మొగి పలుప్తంగాఁ బ్రకటకటుల నెయ్యిరువుర మకరాంకాయత చిత్త మత్తులఁ గనియెజ 160 వ॥ మఱియు నయ్యిరువురును గామ్య చేష్టావశంగతులగుచు కుండుటయుఁ గనుంగొని, 181<noinclude><references/></noinclude> qi73ylzg8hvlvjer80uf1h9vqoi138c 104 241629 599929 2026-10-31T10:49:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '188 బాల భాగవతము ఉ॥ చిత్తము సంచలించి కడుఁ '(జిత్తజుఁ డొత్తిలి యుంగుటంబు)చే నత్తుక మొత్తఁ దుత్తునియలై తనధైర్యము కత్తశంబు కిం చిత్తును లేకపోవ, నతిచిత్రమహత్తర మోహమత్తుఁడై తత్త...' 599929 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>188 బాల భాగవతము ఉ॥ చిత్తము సంచలించి కడుఁ '(జిత్తజుఁ డొత్తిలి యుంగుటంబు)చే నత్తుక మొత్తఁ దుత్తునియలై తనధైర్యము కత్తశంబు కిం చిత్తును లేకపోవ, నతిచిత్రమహత్తర మోహమత్తుఁడై తత్తరపాటుతోడ నిజధామముఁ జేరి వివిక్తశాయియై || ఉ॥ మజ్జనభోజనాదులకు మాటికిఁ దల్లియుఁ దండ్రియుం గడుకు బుజ్జిన మొప్ప లేపినను బోవక శంపలికై నిజాన్వయం '(బుజ్జనసే సె) నింద కొడియొగ్గి విశిష్టతఁ బారఁదోలి పె" లజ్జ రిత్యజింపఁ దలంచెఁ బురాకృత పాపశక్తి చేశా॥ ឌ న॥ మఱియు నతం డాత్మగతంబున, ఉ॥ అప్పటికాంత కాశలికి కాలతకూనకు నామిటారికిం) గుప్పలుగా మదీయ (పిత) గూర్చినవిత్తము గల్గునంతయు దప్పక యొప్పగించి బలితంబగు దాని మనోజ కేళులం చెప్పలఁ దేలకున్న నిక దేహము నిల్వదు వేయు నేటికి౯॥ నిశ్ర 162 168 164 165 వ॥ అదియునుంగాక యనంగ బ్రహ్మతంత్రంబు సకల సుఖసా త్కా-రక్షమంబై లక్ష్మీశ్వర ప్రభృతి సేవ్యంబై గర్వాతిశాయి యగుట వలన నిర్వాణ కాఖ్య వాచకంబులగు శాస్త్రవాక్యంబులచేత స్మర స్థిర తారుణ్యమత్త మత్తే కాశినీనితంబబింబ కామమోక్షం బాదియగు సౌఖ్యంబే చెప్పబడునని స్వసవేద్య పరమానందస్వరూప సురతసౌఖ్యంబునకు మోక్షసుఖత్వంబు ప్రతిపాదించి యదియు ననాంగ భజనంబును విడిచి సిద్ధింపదనియును దదుచిత తర్క మార్గంబులు వితర్కించిన, 166 1. జిత్త ముడొత్తిలియుంగళంబు. 4. లత. 2. వర్ణన చేసి. 3. యా దీరికి.<noinclude><references/></noinclude> atn9nxythiq86808293dx9a6pp5cow9 104 241630 599930 2026-10-31T10:50:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'Q తృతీయాశ్వాసము శా॥ యాంబుగఁ దండ్రి గూర్చినధనం బాకుట్టిణిం జేర్చి, యా యాగం బచ్చర వేదులం దగులగాఁ దాఁ దత్పరోక్షస్థితి ప్రాగల్భ్యంబు లెఱుంగు నెవ్వఁ డిపుడే బ్రత్యక్ష మార్గంబ...' 599930 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>Q తృతీయాశ్వాసము శా॥ యాంబుగఁ దండ్రి గూర్చినధనం బాకుట్టిణిం జేర్చి, యా యాగం బచ్చర వేదులం దగులగాఁ దాఁ దత్పరోక్షస్థితి ప్రాగల్భ్యంబు లెఱుంగు నెవ్వఁ డిపుడే బ్రత్యక్ష మార్గంబున భోగం బందెద, దీని నే నని మనో భూసత్రదీకాడ్యుఁడై | కం॥ ద్విజుఁ డాచేటికతోడళ్ యొనరించి చదువు సంధ్యయుఁ గులము త్యజియించి యెప్పుడు న్మన సిజకేళిం దేలుచుండా శిష్టులు దెగడ | తే॥ ధరణిసురుఁ డవ్విధంబున దాసిఁ గూడి కాపురము చేసి సుతదశకంబుఁ గాంచె నందులోన నారాయణుం డని యదృచ్ఛ బిన్న సుతునకుఁ బేరిడెఁ బ్రేమ నతఁడు || వ అంత సీ। అతనిదుర్వృత్తికి హసియించెనో యని నెఱి వెండ్రుకలకుఁ బాండిమ జనించేఁ విప్రుల కేల యీవిషయేచ్ఛ యని నిషే ధము సేయుకై వడిఁ దల వడంకె ద్విజరాజు కితని నద్విజు విడఁ దగునని తలచిన భంగి దంతములు సడలె శ్రుతిదృష్టిర తివిరహితున కే మేలను పొలుపున శ్రుతిదృష్టి బలము లగలె అ॥ సుగతి దగునె యిట్టి శూన్యాత్మునికి నను పగిదిఁ గాళ్ళు దొట్రుపడఁ దొడంగె అఖిలరోగమూలమైన వృద్ధ గదిరి యతిని నిట్లు గుదియఁ దిగీచె | 189 167 168 169 170<noinclude><references/></noinclude> ie54ehg7pexfmovoytq3y1i3npmq6h0 104 241631 599931 2026-10-31T10:50:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '190 కం॥ సాష్టాశీతిసమంబులు కష్టత గనునంత సంత కాలంబున సం దృష్టు లయిరి యమభటులు త్వష్టాశితతనులు పాశధరు లాతనికి ॥ 171 వ॥ అత్తేఱుగున నజామిర్గుం డట్టి యమకింకరులం గొంచి తదా కృష్యమాణ...' 599931 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>190 కం॥ సాష్టాశీతిసమంబులు కష్టత గనునంత సంత కాలంబున సం దృష్టు లయిరి యమభటులు త్వష్టాశితతనులు పాశధరు లాతనికి ॥ 171 వ॥ అత్తేఱుగున నజామిర్గుం డట్టి యమకింకరులం గొంచి తదా కృష్యమాణ ప్రాణుం డగుచు భీతుండై, కం॥ ఆయెడ మమతావశుఁడై యాయాత్మక నిష్టపుత్రు నా సన్ను ని నా రాయణ నారాయణ నా రాయటంచు దివార మాహ్వానించికో॥ అట్లు తమనాథుఁ బేర్కొన్న యంతలోన విష్ణుదాసులు నలువురు విష్ణుమూర్తు లచటి కరుదెంచి యవ్విపునసువు లీడ్చు యమభటుల ద్రొబ్బి రర్ధచంద్రాంతరముల || 172 178 174 175 వ॥ ద్రొబ్బుటయు సుబ్బుపడి యబ్బటులు మగల నగధర దాసులం గని యిట్లనిరి. శా॥ ఓహో వైష్ణవులార ! యీ చెనటి సత్యున్మత్తు దాసీపతికా మోహాంధు న్నరకార్డు నేము దిగువ ముద్ధాత్ములై బూర లు త్సాహం బొప్పఁగ నడ్డ పెట్టఁ దగదే సాధించి మీవంటివా రాహా! మేఱలు దప్పినం బరులు ఠాబాగాదన శక్తులే ॥ వె అనుటయు గాలకింకరులకు విష్ణుకింకరు లిట్లనిరి. ఉ॥ ఓ యమదూతలార! యితఁ డుగ్రతరామమయుండు సర్వహే యాయన మిట్టిదయ్యు మరణావసరంబున నూరకైన నా 'రాయణశబ్దముం బలికె నందునఁజేసి పవిత్రుఁడయ్యె న న్యాయము సేయ 'మేము నరకార్హుఁడు గాఁడిక సీతఁడెన్నడు 176 177<noinclude><references/></noinclude> o75qxe9bmsyorp8b68xkrdd43fs3fgz 104 241632 599932 2026-10-31T10:50:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము నారాయణ నామ ప్రభావము సీ|| బహుళదుర్భరమహాపాతక పర్వత హరి హేతి నారాయణాహ్వయంబు సంభావితాజవంజవబంధనేభ పం చాస్యంబు నారాయణాహ్వయంబు ఘటితతాపత్రయ కాననప్రజ్వల దనలంబు న...' 599932 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము నారాయణ నామ ప్రభావము సీ|| బహుళదుర్భరమహాపాతక పర్వత హరి హేతి నారాయణాహ్వయంబు సంభావితాజవంజవబంధనేభ పం చాస్యంబు నారాయణాహ్వయంబు ఘటితతాపత్రయ కాననప్రజ్వల దనలంబు నారాయణాహ్వయంబు సంభృతదు స్త రాజ్ఞానాంధతమసోద్య దర్కంబు నారాయణాహ్వయంబు తే! భూరితర భీషణాపదాంభోధరస్ఫు టానిలస్ఫూర్తి నారాయణాహ్వయంబు సకలకల్యాణకల్య తార్జసమహోర్ణి తామరాగంబు నారాయణాహ్వయంబు || 191 మ॥ పరిచే నోర్వక నై సఁ గేలి' (నయినర్) భావంబున మచ్చికతో నెగడుం బిడ్డల పేరు పెట్టి"(యయినర్) లీలో క్తిపైనం దగ భగవన్నామముఁ బేరుకొన్న యతఁ డంతః పాపనిర్ముక్తుఁడై సుగతిం బొందు, నెఱుంగకైన ననలు సోకంగ మై కం॥ కావున నీతని దడనక పోవలయు విూర లనుచుఁ బురుషోత్త ముసం సేవకులు యమభటుల స ద్భావముతో "సెప్పి చనిరి తాముకొ" వేXTI సీ॥ అంత నయ్యమదూత లాత్మీయపురి `కేఁగి యధిపతి కానకు లగుచు నిల్చి 1. నైన. 2. మైన 8. ఇక్కడే. 179 181<noinclude><references/></noinclude> bswtxmcuu3z843zaqmb87cixoiyonle 104 241633 599933 2026-10-31T10:59:45Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599933 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>వానియందు రవి వారాదికము ప్రాప్తించినను రాత్రిభోజనమే చేయవలెను. మరి యష్టమి మొదలగు తిథులందుపగలు భోజన నిషేధమును రవివారమగుటచే రాత్రియు భోజన నిషేధము ప్రాప్తించినచో నుపవాసము కోరని కోరికగా సిద్ధించునది. మరియు పుత్రవంతుడగు గృహస్థునకు సంక్రమణాదులం దుపవాసము నిషిద్ధము. అపుడు భోజనమున కష్టమ్యాది ప్రయుక్త నిషేధముగలిగినచో ఫలాహారముజేసి యుపవాసమే చేయవలెను. చాంద్రాయణ వ్రత మధ్యమం దేకాదశ్యాదికము వచ్చినను దిన సంఖ్యా నియమముచే ప్రాప్తమైన కబళమును భుజింపవలెను. ఇట్లు కృఛాది వ్రతమందును గ్రహించునది. అనగా నేకాంతరోపవాస ప్రయుక్తమైన పారణ యేకాదశినాడు వచ్చినచో జలపారణచేసి యుపవసించవలెను. ఇట్లు ద్వాదశియందు మాసోపవాస శ్రాద్ధప్రదోషాదుల వలన బారణకు ప్రతిబంధము వచ్చినయెడ జలపారణయే చేయవలయును. ఇట్లు సంక్రమణదినమందు పుత్రవర్ణృహస్థునకుపవాస నిషేధము నేకాదశ్యుపవాసమును వచ్చినచో ఫలమూలాదులు భక్షించి యుపవసించ వలెను. రెండుపవాసములుగాని, రెండు నక్తములుగాని రెండేకభుక్తములుగాని యొక దినమందు సంభవించునపుడు "అము కోపవాసమము కోపవాసం చ తంత్రేణ కరిష్యే” యని రెండిటిని కలిపి సంకల్పించి పూజాహోమాదులన్నియు కలిపి యొక్క మారే చేయవలెను. ఉపవాసైక భుక్తము లొక్కదినమందు ప్రాప్తించినచో ఖండతిథి యగునపుడు గౌణకాలవ్యాప్తినిబట్టి పూర్వదినమందొకటియు, మరునాడొకటియు జేయ వలెను. అఖండ తిధియైనచో నొకటి పుత్రాది ప్రతినిధిచే జేయింపవలెనని మీద జెప్పబడెను. ఇట్లు "కామ్యం నిత్యస్యబాధకమ్” అని మొదలగు వచనములచే కామ్య నిత్యముల బలాబలములను, బాధకా బాధకములను, సంభవా సంభవములను విచారించి జరిగించవలెను. ఇదిసామాన్య వ్రతపరిభాషారూపమైన ఆరవయుద్దేశము. {{Center|{{p|fs150}}ప్రతిపదాది తిథి నిర్ణయము</p>}} శుక్ల ప్రతిపద ఖండమగునపుడు పూజా వ్రతాదులందునపరాష్ట్ర వ్యాప్తి గలిగినచో పూర్వదినమునే గ్రహింపవలెను. సాయహ్నమందుండినను పూర్వదినమే యని మాధవాచార్యులనిరి. అట్లు గానిచో ద్వితీయతో గలసిన దినమునే గ్రహించ వలెను. కృష్ణ ప్రతిపత్తిథి యెప్పుడును ద్వితీయతో గూడినదే గ్రహింపవలెను. ఉపవాస మందు రెండు పక్షముల ప్రతిపదయు పూర్వవిద్ధయే గ్రహింపవలెను. ప్రతిపదయప రాష్ట్రమం దుండినను ఉపవాస సంకల్ప ముదయమందే చేయవలెను. అప్పుడు ప్రతిపదనే స్మరించవలెను. ఇట్లు ద్వాదశీవృద్ధిచే ద్వాదశియందేకాదశ్యుప వాసము. శ్లో “ఉపోష్యాద్వాదశీ శుద్ధే” త్యాదివచనములచే సంభవించినను నేకాదశి యనియే సంకల్పించవలెను గాని ద్వాదశీసంకల్పము గూడదు. సంధ్యాగ్ని హోత్రాది కర్మ విశేషములందు తత్కాలతిథినే సంకల్పించవలెనని నాకుదోచుచున్నది. సంకల్పించుట యును సూర్యో దయమునకు పూర్వమైన యుషఃకాలమందుగాని, యుద యానంతరము నాల్గు గడియలలోగాని చేయవలెను. తృతీయముహూర్తము సంకల్పమునకు నిషిద్ధము. ఇది ప్రతిపత్తిథి నిర్ణయరూపమైన ఏడవ యుద్దేశము.<noinclude><references/></noinclude> t44niz1r24kbupttypszmrwniuurn49 104 241634 599934 2026-10-31T11:11:40Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599934 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{Center|{{p|fs150}}విదియ మొదలగువాని నిర్ణయము</p>}} కృష్ణద్వితీయ పగలు పూర్వార్ధమం దనగా రెండు జాములలోగా ప్రవేశించినచో పూర్వదినమే గ్రహింపవలెను. కానిచో పరవిద్దనే గ్రహింప వలెను. ఇది ద్వితీయా నిర్ణయ మెనిమిదవయుద్దేశము. {{Center|{{p|fs150}}తదియ మొదలగువాని నిర్ణయములు</p>}} ఇతర వ్రతములయందు తొలిరోజున మూడు ముహూర్తములు విదియ గలిగియు, అవిరోజున మూడు ముహూర్తములు తదియ యున్న యెడ పరదినమే గ్రహింపవలెను. అంతకు తక్కువ యున్నప్పటికీ ద్వితీయా వేధయు తక్కువయైనచో పూర్వదినము గ్రహించునది. లేనిచో పరదినమే గ్రహింపవలెను. గౌరీవ్రతమందు తదియకు విదియ లేశమాత్రము గలసినను గూడదు. మలిరోజున లేశమాత్ర మున్నను గ్రహించునది. పరదినమందు స్వల్పమైనను తదియలేనిచో విద్ధయైనను పూర్వతిథియే గ్రహింపవలెను. విద్ధగాకున్నను తిథివృద్ధినుంచి మరునాడు గడియయున్నను పరదినమే గ్రహించునది. ఇది తృతీయానిర్ణయరూపమైన తొమ్మిదవయుద్దేశము. {{Center|{{p|fs150}}చతుర్థీ నిర్ణయము</p>}} గణేశ ప్రతాతిరిక్తమైన యుపవాస వ్రతమందు పంచమియుక్తమే గ్రహింప వలెను. గౌరీవ్రతమందును, వినాయకవ్రతమందును మధ్యాహ్న వ్యాపినియే గావలెను. దినద్వయమందును మధ్యాహ్న వ్యాప్తియున్నను, లేకున్నను సమముగాగాని విషమముగాగాని యేకదేశ వ్యాప్తియున్నను తృతీయ గల్గుటచే పూర్వదినమే గ్రహించునది. పరదినమందే మధ్యాహ్న వ్యాప్తియున్నచో పరదినమే గ్రహించునది. నాగవ్రతమునకు పూర్వదినమందే మధ్యాహ్న వ్యాప్తియున్నచో పూర్వదినమే గ్రహించునది. ఉభయదిన మధ్యాహ్న వ్యాప్తి మొదలగు నాలుగు పక్షములందును పంచమియుతమే గ్రహించునది. సంకష్ట చతుర్థీ వ్రతమందు చంద్రోదయ కాలవ్యాప్తి కావలెను. అట్టి వ్యాప్తి పరదినమందేయున్నచో పరదినమే గ్రహించునది. ఉభయదినముల యందును గల్గినచో తృతీయాయుతమే గ్రహింపవలెను. రెండింటియందును లేనియెడ బరదినమే గ్రహించునది. ఇది చతుర్థీ నిర్ణయరూపమైన పదియవ యుద్దేశము. {{Center|{{p|fs150}}పంచమీ నిర్ణయము</p>}} పంచమి పక్షద్వయమందును సర్వకర్మలకును చతుర్థీ యుక్తమే గ్రహింపవలెను. స్కందోపవాస వ్రతమునకు షష్ఠీ యుక్తమే కావలెను. నాగ వ్రతమందును పరవిద్ధనే గ్రహించునది. పూర్వదినమందు చతుర్థి యారు గడియలున్న యెడ స్వల్పమైనను పరదినమే గ్రహింపవలెను. చతుర్థి యంతకు తక్కువయైనచో పూర్వదినమే గ్రహించునది. ఇది పంచమీ నిర్ణయ రూపమైన పదునొకొండవ యుద్దేశము. {{Center|{{p|fs150}}షష్ఠి నిర్ణయము</p>}} షష్ఠి స్కంద వ్రతమందు పూర్వవిధ గ్రహించునది. అన్యవ్రతములకు పరవిద్ధనే గ్రహింపవలెను. పూర్వదినమందు పండ్రెండు గడియలకు, తక్కువగా పంచమీవేధ<noinclude><references/></noinclude> 6db6ov8u96alpz2sh02qtot6n5j2k1x 104 241635 599935 2026-10-31T11:25:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '192 బాల భాగవతము తమపరాభవమెల్లఁ గ్రమముతో వినిపించి 3 యో దేవ యింక నే డాదిగాX పాపపుణ్యంబు 'లేర్పరుపంగఁ గూడదు నీయాజ్ఞ యిట్లయ్యె నేటితుదకు ననుటయు నవ్వి కృతాంతుఁడు వారితో సనియె నో...' 599935 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>192 బాల భాగవతము తమపరాభవమెల్లఁ గ్రమముతో వినిపించి 3 యో దేవ యింక నే డాదిగాX పాపపుణ్యంబు 'లేర్పరుపంగఁ గూడదు నీయాజ్ఞ యిట్లయ్యె నేటితుదకు ననుటయు నవ్వి కృతాంతుఁడు వారితో సనియె నో భటులార కినుక వలవ తే॥ దయ్యజామీళుఁ డతిదోషి యయ్యు మరణ సమయమున విష్ణునామసంస్మరణఁ జేసి నట్టికతనఁ బవిత్రాత్ముఁ డయ్యె నాత్మ నపుడుఁ దొల్లియు మర్యాద యటుల జరుగు కం॥ శ్రీమన్నా రాయణనా మామృతము సమస్తజనుల కరుదుగ దోష స్తోమముల నడఁచి సద్య ః కామిత ఫలదానకల్పకత్వముఁ బొందుకొ || శా॥ కృష్ణా కేశవ వాసుదేవ హరి లక్ష్మీకాంత నారాయణా విష్ణా '(యచ్యుత) శంఖచక్రధర పృథ్వీధారకా యంచు సం ణ 182 183 తృష్ణం బేర్కొనువారిఁ గాంచి భయభక్తి' (సహ్వులై ) దూరవ ర్హిష్ణుత్వంబున నుండుఁ డీరలు మదాదేశంబున న్నిత్యము॥ 184 కం॥ అని యిట్లు యముఁడు భటులకు ననుమానము వాయఁ దెలిపినంతట నిట న య్యనముఁ డజామీళుఁడు చే తనఁ గ్రమ్మఱ నొంటి లేచి తన మదిలోన కొ 185 1. దచ్యులే, 2. ప్రవరులై<noinclude><references/></noinclude> c09xntwhac15c5colx3hvrcejcebabh 104 241636 599936 2026-10-31T11:25:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము 198 ఉ॥ ఇచ్చట మద్బయంకరత నిప్పుడు నిల్చినవారి మువ్వుర చ్చరఁ బారద్రోలి నీరు గాచిన వైష్ణువు లాత్మపుణ్యులై యెచ్చటి కేఁగిలో యహహ యేగతి వచ్చెనొ నాకు విష్ణునా 'మోచ్చ...' 599936 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము 198 ఉ॥ ఇచ్చట మద్బయంకరత నిప్పుడు నిల్చినవారి మువ్వుర చ్చరఁ బారద్రోలి నీరు గాచిన వైష్ణువు లాత్మపుణ్యులై యెచ్చటి కేఁగిలో యహహ యేగతి వచ్చెనొ నాకు విష్ణునా 'మోచ్చరణా సమానశుభయోగము తత్సమయంబున వడి ॥ కం॥ యౌవనముతోడి భార్యం విడిచి కుబుద్ధి జీవావసాన వేళ ఁ బొందిన తన శ్రీవల్లభు నొడువఁ గనుట చిత్రము గాదే॥ 187 ఉ॥ భాగ్యము చేసితి" మిగులఁ బ్రస్తుతమయ్యె మదీయజన్మముఖ యోగ్యత నేటికి ఫలమునొంది కృతార్థుఁడ నైతి సావితో ఋగ్యజుపాది వేదనుతు నీశ్వరుఁ బేర్కొనఁ గంటి నింక వై రాగ్య పథంబుఁ గై కొని తిరంబుగఁ బూనెద విష్ణుదాస్యము॥ 188 తరువోజ || అని యిట్లు దలఁచి య యవనిసుపర్వుం డపుడ సమ స్తేషణాసక్తి విడిచి ఘనభక్తియుక్తి గంగా ద్వారమునకుఁ గడువడిఁ జని విష్ణుకైంకర్యపరతం గని యోగమార్గము క్త శరీరుఁ డగుచు గరుణతోఁ దను మున్నుఁ గాచిన యట్టి యనముల నల్వుర నచ్చటఁ గాంచి యంతంతఁ బ్రణతుఁడై యానంద మొద 1. మోన్చతరా. 25 189<noinclude><references/></noinclude> jxpuv82i7auy435yjycpkn2ck0vsv63 104 241637 599937 2026-10-31T11:26:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '194 కం॥ వారిం గూడిన సువిమా నారూఢుండగుచుఁ జూచి యమరులు వోగడ సారంబగు వైకుంఠముఁ జేరి మహానందలీలఁ జెలఁగుచు నుండికొ కం॥ క్షితినాథ సచ్చరిత్రా యతభద్రం బైన యీయుపాఖ్యానము స స్మతిఁ జద...' 599937 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>194 కం॥ వారిం గూడిన సువిమా నారూఢుండగుచుఁ జూచి యమరులు వోగడ సారంబగు వైకుంఠముఁ జేరి మహానందలీలఁ జెలఁగుచు నుండికొ కం॥ క్షితినాథ సచ్చరిత్రా యతభద్రం బైన యీయుపాఖ్యానము స స్మతిఁ జదివిన వినిన రమా 190 పతికిం బ్రియదాసు లగుచుఁ బరగుదురు జనుల్ I 191 వ॥ అని యివ్విధంబునఁ జెప్పిన విని పరిషిత్తుండు మహాత్మా ! ప్రచేతసులకు మారిషాకన్యయందు జన్మాంతరంబు నొందిన దశని సంతానంబుచేత జగత్ప్రయంబు నా పూర్ణంబయ్యెనని యపుడానతిచ్చితి, తత్ప్రకారంబు విన మదిఁ గౌతూహలంబయ్యెడు ననుటయు శుకయో గీంద్రుం డిట్లనియె నట్లు సంజనితుండై న దఝండు కొంత సృష్టి యొనర్చి సంతుష్టుండు గాక వింధ్య పాదంబున యఘమర్షణతీర్థంబున, ద క్షఁ డు త పం బాచరించు ట కం॥ హరిఁ గూర్చి భక్తిఁ బహువ త్సరముల '(నతి)ఘోరతపము చరియించిన న ప్పురుషోత్తముఁ డతనికి నా దరమునఁ బ్రత్యక్షమయ్యే దయ దైవార॥ సీ॥ తరుణార్కబింబంబుఁ బరిహసింపఁగఁ జాలు వరకిరీటముతోటిశిరమువాని 199 193 1. లల.<noinclude><references/></noinclude> gery78e6x61pomuj5s91md3ba2s3ik9 104 241638 599938 2026-10-31T11:26:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము కరుణారసంబు చేఁ బరిరబ్ధమగుచున వ్వురిగెడు చూడ్కిచే బెరయువాని గురుకౌస్తుభద్యోతభరముచేఁ గడు మించు సిరికి సౌధంబైన యురమువాని సురుచిర హాటకాంబర కాంచికామనో హరతర...' 599938 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము కరుణారసంబు చేఁ బరిరబ్ధమగుచున వ్వురిగెడు చూడ్కిచే బెరయువాని గురుకౌస్తుభద్యోతభరముచేఁ గడు మించు సిరికి సౌధంబైన యురమువాని సురుచిర హాటకాంబర కాంచికామనో హరతరకటిసీమఁ బరగువాని ఆ॥ గరుఢకరవిరాజచరణాబ్దములవాని 'హరి రమేశుఁ) బరమపురుషుఁ గాంచి '(యరితిఁ) గొనుచు దక్షుఁ డిరవొందఁగా మ్రొక్కి గరిమె నభినుతించె నిరతుఁ డగుచు || జతురాస్యునిపుత్రిఁ జూరుచరిత నన్నీ 195 194 కం॥ నుతుఁడై హరి దక్షునకుకో సతిగా నొసంగి సంతతి వితతంబుగఁ జేయు మనుచు విజయము చేసె౯॥ 195 దక్ష సంతతి ప్రకారము ఆ॥ ఆయనీక్నియందు హర్యశ్వనాముల గనియెఁ దక్షుఁ డయుతతనయవరుల వారుఁ దండ్రియాఙ్ఞఁ దారు ప్రజాసర్ల సిద్ధికై తపంబు సేయఁ జనిరి) I ఉ॥ నారదుఁ డాకుమారులకు నందితమైననివృత్తి ధర్మము వారకఁ 'దెల్పి విష్ణుపదవాసులుగా నొనరించి తానె య ద్దారుణవార్త నేరుపున దక్షునకు న్వినిపించే దక్షుఁడు ధీరుఁడు గావున" మనసు నిల్పుక క్రమ్మఱ సర్గలోలుఁడై || 2. అర్థి: - 196 197 3. మనిరి.<noinclude><references/></noinclude> qs08w570ydafurs0l40b3f3qdg9o7sq 104 241639 599939 2026-10-31T11:26:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '196 బాల భాగవతము ఉ॥ అతనుమధ్యయందు '(శ్రీ) బళాశ్వులు నాగ సహస్రపుత్రుల జాతులఁ (జే సె) వారలును జాగి వనంబున కేఁగి యాదిమ భ్రాతల భంగి నారదు ప్రభావమునక్షా హరిఁ జేరి రంత ని ఖ్యాతుఁడు దక్...' 599939 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>196 బాల భాగవతము ఉ॥ అతనుమధ్యయందు '(శ్రీ) బళాశ్వులు నాగ సహస్రపుత్రుల జాతులఁ (జే సె) వారలును జాగి వనంబున కేఁగి యాదిమ భ్రాతల భంగి నారదు ప్రభావమునక్షా హరిఁ జేరి రంత ని ఖ్యాతుఁడు దక్షుఁ డితయును నారసి నారదుమీఁదఁ గ్రోధియై సీ॥ ఇదియాదిగా నిన్ను నెల్ల మునీంద్రులుఁ గలహకారుఁ డటంచు గర్హాసేయ నొకచోట నిల్వఁ గూడక త్రిమ్మరుఁడు గాక యని యుగ్రముగ నారదుని శపించి తనయంతటనె కాని ధాత్రిఁ దత్త్వజ్ఞాన మొరులు దెల్చినఁ బుట్టకుండు ననియు జనులకుఁ గామంబుఁ ఘనతరంబగుఁ గాక యనియును నియమించె నంత నతని ఆ॥ హృదయభేదవృత్తి నెఱిఁగి చతుర్ముఖుఁ డరుగుదెంచి '(తెలిచి నడలు) మాన్చి నిలుచు నింక నీకుఁ గలుగుసంతతి యని సృష్టి కభిముఖాత్ముఁ జేసి చనియె ! 199 వ అంత దక్షుం డా యసిక్నియందుఁ బుత్రికల సరువదింటిం బుట్టించి యందు ధర్మునకుఁ బదుగురను, భూతునకు నిద్దఱ, నంగిరసున కెద్దఱఁ, గృశానున కిద్దఱఁ, '(దార్జ్యునకు) సలువురఁ జంద్రునకు నిరువది యేద్గురుఁ, గశ్యపునకుఁ బదుమువ్వురం, బుత్రీకరణ పూర్వకంబుగాఁ నొసంగె నందు ధర్మునకు భాను వను భార్యయందు వేదాదులును, లంబయందు విద్యోతుండును, ' (గకుద) యందు సంకటుండును, '(జూమి) 3. తెలివి... డలు, 4. తతనకు. 1. (...) 2. యరిగి- 5. కర్ణుదేవి, పోతన భాగవతము, సంస్కృత మునకూడ. 6...<noinclude><references/></noinclude> cc02e5ck7xdtb961xe7fhdjpeistrqf 104 241640 599940 2026-10-31T11:26:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3 తృతీయాశ్వాసము 197 యందు దుర్గంబులును, విశ్వయందు విశ్వనామదేవతలును, సాధ్యయందు సాధ్యగణంబులును, మరుద్వతియందు మరుద్వంతుండును, ముహూర్త యందు ' (మాహూర్తిక) నామ దేవగణంబులును, సంకల్ప...' 599940 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>3 తృతీయాశ్వాసము 197 యందు దుర్గంబులును, విశ్వయందు విశ్వనామదేవతలును, సాధ్యయందు సాధ్యగణంబులును, మరుద్వతియందు మరుద్వంతుండును, ముహూర్త యందు ' (మాహూర్తిక) నామ దేవగణంబులును, సంకల్పయందుఁ గాముండును, వసుదేవియందు ద్రోణ ప్రాణధ్రువార్కాగ్ని దోషవస్తు విభావసులను పసువులును బుట్టి రా వసువులయందు ద్రోణునకు హర్ష శోకభయనాములును, బ్రాణునగు సహనాధులును, ధ్రువునకు '(బురు లును), నరునకుఁ 'దరాదులు)ను, నగ్నికి ద్రవణికాదులును, దుండును, దోషునకు శింశుమారుండును, వస్తువునకు విశ్వకర్మయు విభావసునకు వ్యష్టి ప్రముఖులును, జనియించిరి. ఇది ధర్ముని సంతతి ప్రకారంబు. మఱియు భూతులకు సురూపయం దేకాదశరుద్రులును, బహురూపయందు భూతప్రేతాదులు సంభవించిరి. అంగీరసున స్వధయందుఁ బితృగణంబులును, సతియందుఁ బుత్రత్వంబున నధర్వవేదు లుకు నుదయించిరి. కృశాశ్వునకు నర్చిష్క రయందు ధూమ్రకేతుండును ధియందు దేవలుండును గలిగిరి. తార్జ్యునకు గరుత్మంతులును, గద్రువయందు భుజంగంబులును, బతంగియందుఁ బక్షులును, యామినియందు శలభంబులును బ్రభవించె. చంద్రుండు కృత్తి కాది సప్తవింశతితారకలయందు ననపత్యుం డయ్యె నని చెప్పి శుకుండు పరీక్షితున కీట్లనియె. కం॥ భూనాథ ! ముజ్జగంబుల గానంబడుచున్న యట్టి కశ్యపమునిసం తానము వివరించెద సవ వినతయందు 200 ధానంబున వినుము సమ్మదం 201 1. ముహూర్తిక. 2. బురంబులు; పుర అని సంస్కృత భాగవతము 3. నిషాదులు.<noinclude><references/></noinclude> 0r2h6peho4jhnuf64mtkqmc5mqp1keb 104 241641 599941 2026-10-31T11:27:25Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 599941 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>యున్నచో పూర్వమే గ్రహింపవలెను. షష్టికి సప్తమికి రవివారము గలసినయెడ పద్మక యోగము. ఇది షష్ఠీనిర్ణయరూపమైన పండ్రెండవ యుద్దేశము. {{Center|{{p|fs150}}సప్తమీ నిర్ణయము</p>}} సప్తమి సర్వకర్మలయందును షష్ఠీయుక్తమే గ్రహించునది. పూర్వదిన మందసమయపర్యంతము షష్ఠి యున్నయెడ నష్టమీవిద్ధయైనను బరదినమే గ్రహింపక తప్పదు. ఇటులన్యతిథులకు నూహించవలెను. ఇది సప్తమీ నిర్ణయరూపమైన పదు మూడవ యుద్దేశము. {{Center|{{p|fs150}}అష్టమీ నిర్ణయము</p>}} శుక్లాష్టమి యన్ని వ్రతములకు పరదినమే యగును. కృష్ణ పక్షమందు పూర్వదిన మగును. అర్ధనారీశ్వరోత్సవమందు గృష్ణపక్షమైనను పరదినమే గ్రహించునది. బుధాష్టమి వ్రతమునకు శుక్లపక్షమందు ప్రాతఃకాలము మొదలుకొని యపరాష్ట్ర పర్యంతములో ముహూర్తమాత్రమునకైన నష్టమికి బుధవార యోగము గల్గినదినము గ్రహింపవలెను. సాయాహ్నమందును, చైత్రమాసమందును, శ్రావణాది మాస చతుష్టయమందును, కృష్ణపక్షమందును గ్రహింపగూడదు. సకల కృష్ణాష్టముల యందును, భైరవునుద్దేశించి యుపవాసము జేతురు. అందునకు మార్గశీర్ష కృష్ణాష్టమి భైరవ జయంతి గనుక దాని నిర్ణయము చొప్పున మధ్యాహ్న వ్యాపిని గ్రహింపవలెను. దిన ద్వయమందుండిన పూర్వదినమే గ్రహించునది. ప్రదోష వ్యాప్తిని గావలెనని కౌస్తుభమం దున్నది గనుక రెండుదినముల ప్రదోష వ్యాప్తియున్నచో వాక్య ద్వయ విరోధము పరిహరించుటకు పరదినమే గ్రహించునది. పూర్వదిన మందు ప్రదోష వ్యాప్తియు పరదినమందు మధ్యాహ్న మాత్రవ్యాప్తియునున్నచో బహుశిష్టాచార సమ్మతిచే పూర్వదినమే గ్రహించునది. మరియు శ్లో॥ "అర్క పర్వద్వయే రాత్ర చతుర్దశ్యష్టమి దివా” యనువచనమువలన అనగా రవి వారమందు నమావాస్యా పూర్ణిమలను, రాత్రిభోజనముగూడదు. చతుర్దశి, అష్టమిని పగలు భోజనము గూడదు. అను నిషేధముచే వ్రతమేమియు లేకున్నను భోజననిషేధమును మాత్రము పరిపాలించువారికి మధ్యాహ్న వ్యాపినియు నిషేధమునకు కాలమాత్రము కావలెనని మీద జెప్పినటులు గ్రహించి అష్టమి యుపవసించవలెను. సప్తమిగాని, నవమి గాని భోజనము సేయవలెననితోచుచున్నది. ఇది అష్టమీ నిర్ణయరూపమైన పదునాలుగవ యుద్దేశము. {{Center|{{p|fs150}}నవమి నిర్ణయము</p>}} నవమి సర్వవ్రతములకు నష్టవియుక్తమే గ్రహింపవలెను. ఇది నవమి నిర్ణయరూపమైన పదునైదవ యుద్దేశము. {{Center|{{p|fs150}}దశమి నిర్ణయము</p>}} దశమి యుపవాసాదులకు నవవియుక్తమే గ్రహించునది. అది దొరుకనిచో బరవిద్ధయు గ్రహింపవచ్చును. ఇదిదశమి నిర్ణయరూపమైన పదియారవయుద్దేవము.<noinclude><references/></noinclude> i716yiw9184pg67e3xw5yta1by4gli3 599947 599941 2026-10-31T11:28:39Z Brjswiki 6801 599947 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>యున్నచో పూర్వమే గ్రహింపవలెను. షష్టికి సప్తమికి రవివారము గలసినయెడ పద్మక యోగము. ఇది షష్ఠీనిర్ణయరూపమైన పండ్రెండవ యుద్దేశము. {{Center|{{p|fs150}}సప్తమీ నిర్ణయము</p>}} సప్తమి సర్వకర్మలయందును షష్ఠీయుక్తమే గ్రహించునది. పూర్వదిన మందసమయపర్యంతము షష్ఠి యున్నయెడ నష్టమీవిద్ధయైనను బరదినమే గ్రహింపక తప్పదు. ఇటులన్యతిథులకు నూహించవలెను. ఇది సప్తమీ నిర్ణయరూపమైన పదు మూడవ యుద్దేశము. {{Center|{{p|fs150}}అష్టమీ నిర్ణయము</p>}} శుక్లాష్టమి యన్ని వ్రతములకు పరదినమే యగును. కృష్ణ పక్షమందు పూర్వదిన మగును. అర్ధనారీశ్వరోత్సవమందు గృష్ణపక్షమైనను పరదినమే గ్రహించునది. బుధాష్టమి వ్రతమునకు శుక్లపక్షమందు ప్రాతఃకాలము మొదలుకొని యపరాష్ట్ర పర్యంతములో ముహూర్తమాత్రమునకైన నష్టమికి బుధవార యోగము గల్గినదినము గ్రహింపవలెను. సాయాహ్నమందును, చైత్రమాసమందును, శ్రావణాది మాస చతుష్టయమందును, కృష్ణపక్షమందును గ్రహింపగూడదు. సకల కృష్ణాష్టముల యందును, భైరవునుద్దేశించి యుపవాసము జేతురు. అందునకు మార్గశీర్ష కృష్ణాష్టమి భైరవ జయంతి గనుక దాని నిర్ణయము చొప్పున మధ్యాహ్న వ్యాపిని గ్రహింపవలెను. దిన ద్వయమందుండిన పూర్వదినమే గ్రహించునది. ప్రదోష వ్యాప్తిని గావలెనని కౌస్తుభమం దున్నది గనుక రెండుదినముల ప్రదోష వ్యాప్తియున్నచో వాక్య ద్వయ విరోధము పరిహరించుటకు పరదినమే గ్రహించునది. పూర్వదిన మందు ప్రదోష వ్యాప్తియు పరదినమందు మధ్యాహ్న మాత్రవ్యాప్తియునున్నచో బహుశిష్టాచార సమ్మతిచే పూర్వదినమే గ్రహించునది. మరియు శ్లో॥ "అర్క పర్వద్వయే రాత్ర చతుర్దశ్యష్టమి దివా” యనువచనమువలన అనగా రవి వారమందు నమావాస్యా పూర్ణిమలను, రాత్రిభోజనముగూడదు. చతుర్దశి, అష్టమిని పగలు భోజనము గూడదు. అను నిషేధముచే వ్రతమేమియు లేకున్నను భోజననిషేధమును మాత్రము పరిపాలించువారికి మధ్యాహ్న వ్యాపినియు నిషేధమునకు కాలమాత్రము కావలెనని మీద జెప్పినటులు గ్రహించి అష్టమి యుపవసించవలెను. సప్తమిగాని, నవమి గాని భోజనము సేయవలెననితోచుచున్నది. ఇది అష్టమీ నిర్ణయరూపమైన పదునాలుగవ యుద్దేశము. {{Center|{{p|fs150}}నవమి నిర్ణయము</p>}} నవమి సర్వవ్రతములకు నష్టవియుక్తమే గ్రహింపవలెను. ఇది నవమి నిర్ణయరూపమైన పదునైదవ యుద్దేశము. {{Center|{{p|fs150}}దశమి నిర్ణయము</p>}} దశమి యుపవాసాదులకు నవవియుక్తమే గ్రహించునది. అది దొరుకనిచో బరవిద్ధయు గ్రహింపవచ్చును. ఇదిదశమి నిర్ణయరూపమైన పదియారవ యుద్దేవము.<noinclude><references/></noinclude> mi42m3ojfh3962k18aiz1ggs09jy0l5 104 241642 599942 2026-10-31T11:27:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '198 దేవాసుర నరతిర్యగారి జన్మప్రకారము నదితికి వ॥ అదితీయు, జాతీయుఁ, దనువుఁ, గాష్టయు, సరిష్టయు, సరమయు, సురభియు, నిలయుఁ, దామ్రయుఁ, దిమియుఁ, గ్రోథవశయు మునియు, సారనయు నను పదు మువ్వురు...' 599942 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>198 దేవాసుర నరతిర్యగారి జన్మప్రకారము నదితికి వ॥ అదితీయు, జాతీయుఁ, దనువుఁ, గాష్టయు, సరిష్టయు, సరమయు, సురభియు, నిలయుఁ, దామ్రయుఁ, దిమియుఁ, గ్రోథవశయు మునియు, సారనయు నను పదు మువ్వురు భార్యలయందును వివస్వంతుడును, '(సర్యముండును) '(బూషుండునుఁ), ద్విష్టయు, సవితయు భగుండును, ధాతయు విధాతయు, వరుణుండును మిత్రుండును, శుక్రుండును, నురుక్రముండును ననం బన్నిద్దఱు జనియించిరి. హిరణ్యకశిప హిరణ్యాక్షు లన నిద్ద ఱుదయించిరి దనువునకు సముచిత ప్రముఖులగు దానవులు పెక్కండ్రు పుట్టిరి. కాష్టకు వినాశక్రోధాదులగు యాతుధానులు పుట్టిరి. అరిష్టకు ద్విమూర్ఖ, శంబర్, అరిష్ట, హయగ్రీవ, విభావసు, అయోను:ఖ, శంకుశిర, స్వర్భాను, కపిల, అరుణి, పులోమ, వృషపర్వ, ఏకచక్ర, అనుతాపక, ధూమ్రకేశ, విరూపాక్ష, విప్రచిత్తి, దుర్జయు లను పదినమండ్రు జన్మించి రందు విప్రచిత్తికి సింహికయను భార్యయందు రాహువు జ్యేష్ఠుండుగాఁ బుత్రశతంబు పుట్టె, సరమకుఁ బ్రజలును, సురభికిఁ బశువులు, నిలకు వృక్షంబులుఁ, తామ్రకు శునక గృధ్రాదులును, దిమికి జలచరంబులును, గ్రోధవశకు సర్పంబులును, ముని యను భార్యకు మేన కాసహజన్యాదులగు నస్సరసలును, సారసకు గంధర్వులును బుట్టిరి. మఱియుఁ గశ్యపునకు రాక్షసకన్యకలగు పులోమయుఁ, గాలకయు నను భార్యలయందుఁ బౌలోమకాల కేయు లన నరువదివేవురు రాక్షసులు జన్మించిరి. ఇంక మున్నుఁ జెప్పిన యదితి దితుల సంతతిక్రమంబు వర్ణించెద నం దదితికుమారులగుఁ బన్నిద్దఱ యందును వివస్వంతునకు శ్రద్ధ యను భార్యయందు శ్రాద్ధదేవుండును, మనువును సంజ్ఞ యను కన్యయుం బుట్టి మిధునీభూయంబు నొందిరి. యముండు నద్దేవియందు జనియించె, ఛాయాదేవియందు శనైశ్చరం 1. నార్యభూముండును. 2. పూతయణ<noinclude><references/></noinclude> 3gn4uar29t99d3fnc908uq9i6txd9eo 104 241643 599943 2026-10-31T11:28:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము Q 199 డును, సావర్ణి మనువును, తపతి యను కన్యయుం బుట్టిరి. అర్యమునకు మాతృక యను పత్నియందుఁ జర్షణు లనువారు పుట్టి మనుష్యజాతిం బరగిరి. పూష యనపత్యుం డయ్యె. త్వష్టకు దైత...' 599943 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము Q 199 డును, సావర్ణి మనువును, తపతి యను కన్యయుం బుట్టిరి. అర్యమునకు మాతృక యను పత్నియందుఁ జర్షణు లనువారు పుట్టి మనుష్యజాతిం బరగిరి. పూష యనపత్యుం డయ్యె. త్వష్టకు దైత్యానుజయైన రచన యను భార్యయందుఁ దపోబలసంపన్నుండగు విశ్వరూపుం డను కుమా రుఁడు పుట్టి యతండు కొండొక కాలంబు బృహస్పతిం దలంగి పోయిన దేవతలకు నాచార్యుండై యుండె నని చెప్పుటయుఁ బరీక్షిన్న రేంద్రుండు శుకయోగిచంద్రుం గనుంగొని, కం॥ గురుఁ డోల తలఁగి పోయెక్ గురుమతియగు విశ్వరూపకుఁడు వేల్పులకు గురుఁడై యేమి యొనర్చె సురలోకమునందు ననుడు శుకుఁ డిట్లనియె ని సీ। సరనాథ విను సురేశ్వరుఁ డొకనాడు కొ ల్వున నుండి గురుఁడు వచ్చిన విశిష్ట సముచితంబగు నుపచారంబు సేయక యాత్మ '(దృప్తత నున్న) యద్ధిషణుఁ డలఁగి గేహమునకు నరుగఁ బ్రశ్చాత్తపు డై యింద్రుఁ '(డరిగి) తా ననునయించి తెచ్చేద ననుచుఁ దద్దిక్షణాలయమునకు జనుడు నాతం డదృశ్యత వహించె నే॥ అంత వృత్తాంత మంతయు నాక్షణంబ చారముఖమునఁ దెలిసి రాక్షసులు శుక్రు భజనమున సిద్ధ తేజః ప్రభావు లగుచు దాడి పెట్టిరీ నిర్ణరధానముసకు ॥ 202 203 204 1. దృప్తువునున్న. 2. రుగ జయిం చి<noinclude><references/></noinclude> 6cz7phf73vcirjzdpolc12pu13aybfc 104 241644 599944 2026-10-31T11:28:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '200 బాల భాగవతము శా॥ కయ్యం బయ్యె సమర్త్య దైత్యులకుఁ దత్కాలంబునకో వాసవుం డయ్యాచార్యు స'(వజ్ఞ)చేసి యబలుండై యేగె, దైతేయు “(ల క్షయ్య)శ్రీనిధి నాకలోకము మహోత్సాహంబుతోఁ జొచ్చి ' (హె చ...' 599944 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>200 బాల భాగవతము శా॥ కయ్యం బయ్యె సమర్త్య దైత్యులకుఁ దత్కాలంబునకో వాసవుం డయ్యాచార్యు స'(వజ్ఞ)చేసి యబలుండై యేగె, దైతేయు “(ల క్షయ్య)శ్రీనిధి నాకలోకము మహోత్సాహంబుతోఁ జొచ్చి ' (హె చ్చయెజ్ బెంపన) నుండి రంతటను జంభారాతిముఖ్యామరుల్ 1 కం॥ భిన్నులయి పద్మసంభవుఁ దున్న కడకు నేఁగి వినుతు లొనరించి నిజా పన్నతఁ గలిగిన దెంతయు విన్నపములు సేయ నతఁడు విని యిట్లనియె౯ | శా॥ అత్యౌన్నత్యము నొంది వజ్ర సభలో నాచార్యుఁ డేతెంచిన బ్రత్యుత్థానము చేయఁడయ్యె నతఁడాభావంబు గర్హించి సాం గత్యం బొల్లక పోయినట్లగుట రక్షస్సంఘ మీక్షించి యా ద్ధత్యంబుక్ భజియింప నిట్లు కవిపాదద్వంద్వ సంసేవనః || ఆ॥ గురుపదాబ్జసేవకులకు నిర్జరులార ! కొంగుపసిఁడి సర్వమంగళంబు గురునిఁ బరిభవించు కుమతి విశ్వద్రోహి యనగఁ బరగు '(శీత) కాత్ముఁడగుచు 206 27 28 వ అట్లు గావున మీర లీసమయంబునం ద్వష్టకుమారుండగు విశ్వరూపుని నాచార్యుగాఁ జేకొనిన శుభంబు చేకురు నని యానతిచ్చి చతుర్ముఖుం డనిపిన నియ్యకొని యయ్యాఖండలుం డమరపరివృతుండై విశ్వరూపునికడకు నరుదెంచి యతనిఁ గురునిగాఁ బ్రార్థించిన నతండు సంగీకరించి పితృసహోదరుండగు నింద్రునకు నారాయణకవచంబను స్తోత్రంబు నుపదేశించిన, 1. పజ్ఞ. లక్ష్మయ్య. 3. య్యం 4. 55. 209<noinclude><references/></noinclude> 4f403dea5eq2txq7g4zxehtletpf71w 104 241645 599945 2026-10-31T11:28:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము కం॥ నారాయణకవచస్తవ సారంబున దైత్యబలము సమయించి పున స్స్వారాజ్యపదప్రాప్తి ను చారుండై వజ్ర యుండెఁ దద్దయుఁ బ్రీతి" | విశ్వ రూప సంహారము :201 210 వ॥ విశ్వరూపకుండును రెం...' 599945 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము కం॥ నారాయణకవచస్తవ సారంబున దైత్యబలము సమయించి పున స్స్వారాజ్యపదప్రాప్తి ను చారుండై వజ్ర యుండెఁ దద్దయుఁ బ్రీతి" | విశ్వ రూప సంహారము :201 210 వ॥ విశ్వరూపకుండును రెండవబృహస్పతి యన నుండుచుం దన యజ్ఞ హవిర్భాగంబు మాతృవాత్సల్యంబున ' ( మాతామహులైన) దైత్యులం జేర్చుచు నున్న గౌఱింగి మహేంద్రుండు గోపించి సోమపాన సురాపానాన్న బాదంబులు సేయు నతనిత్రిశిరంబులును ఖడ్గంబున ఖండించే నదియుం గ్రమంబునం గపింజలంబును గలవింకంబును, దిత్తిరియు నయ్యె నట్లు గురుండును బ్రాహ్మణుండును నైన విశ్వరూపుని నధియించుటం జేపి యింద్రునకు బ్రహ్మహత్యాదోషంబు సంప్రాప్తంబగుటయు, 211 సీ॥ తద్దోష మొక్క యజ్ఞము భుజియించి మ హేంద్రుఁ డతిశ్రాంతహృదయుఁ డగుచు ధరణిపయోవృక్షతరుణులఁ బ్రార్థించి భునికి ఖాతము తానె పూడుటయును జలమున కఖల సంళన శుద్ధత త్వంబుఁ జెట్లకు నికృత్తంబు లయ్యు మఱియును గూర్చుసామర్ధ్య బుఁ గాంతల కెపుడు కామోపభోగేచ్ఛ కలిమి తే వరములుగ నిచ్చుటయును దద్దురిత మెల్ల వారు బందుకు నెఱియభావమున, నురుగు సరణి, నిర్యాసమూర్తి, రజఃప్రకార ముసఁ బరిగ్రహించిరి లోకములు నుతింప ॥ 1. మాతామహుండైన. 26 212<noinclude><references/></noinclude> l5nh6nssidaz6jmfy484ukg554isjbt 104 241646 599946 2026-10-31T11:28:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '202 న అంత బాల భాగవతము వృత్రాసుర స కం॥ పుత్రునిఁ జంపుట కోర్వక భ వ ము పాత్రుండగు త్వష్ట యింద్రుపై మారణము సత్ర మతినిష్ఠ సేయగ వృత్యం డను నొక్క యసుర వెడలెఁ దదగ్ని ౯|| 213 వ॥ అట్ల దయించ...' 599946 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>202 న అంత బాల భాగవతము వృత్రాసుర స కం॥ పుత్రునిఁ జంపుట కోర్వక భ వ ము పాత్రుండగు త్వష్ట యింద్రుపై మారణము సత్ర మతినిష్ఠ సేయగ వృత్యం డను నొక్క యసుర వెడలెఁ దదగ్ని ౯|| 213 వ॥ అట్ల దయించి యంజనాద్రినిభుండును, బ్రతిదిన '(శరపాత) మాత్రప్రవర్ధమానకరీరిసమున్న తివిస్తారుండును దంష్ట్రాకరాళవివృతవదనుం డును శూలహస్తుండునునై వృత్రాసురుండు మహేంద్రసంహరణో ద్యుక్తుం డగుచు సరిగిన, ఆ॥ ఎద్రి దివినివాసు లెల్ల నిర్జరులు న య్యసురమీఁద బహువిధా స్త్రశస్త్ర వితతు లేసి రవియు, వృత్రుండు దిగ మింగే వారిఁ బరపె సఫల వైరుఁ డగుచు || 214 215 స్రగ్ధర : అంతః భీతిల్లి శక్రాద్యమరు లసురమాయం జయింపన్ బలం బా మతైన లేదు ధైర్యం బణఁగె నిలుచు బెట్లంచు నత్యంత చింతా క్రాంత స్వాంతానుతాపగ్రథితులయి పయః కంథిమధ్యస్తు లక్ష్మీ కాంతు!" సంతాపహారు గని నతులు నుతుబ్ గ్రక్కు సం జేసి భక్తి ॥ వ॥ ఇట్టు విన్నవించిరి. 217 ఉ॥ దై వతసార్వభౌమ యవధారు భవత్కరుణాసమృద్ధికి దావలమైన వాసవునిఁ ద్వష్టతనూజుఁడు వృత్రనామసం భావితుఁ డొక్క రక్కసుఁడు పైకొని నొంచుచు నస్మదీయశ స్త్రావళులెల్ల మ్రింగి యనియం దనిజేయత నున్న వాఁ తొగి౯| 218 1. శిరదూయ.<noinclude><references/></noinclude> simetp9faxgcutfczgg0vvpso86orrw 104 241647 599948 2026-10-31T11:28:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము వు ఇంద్రుం డిట్లనియె. ఉ॥ వేడుక మీ జఁ ధర్మపథవిద్విషులం బొలియించి, దేవగో బాబరణంబునకుఁ బాల్పడ నో హరి ! నీకె చెల్లు ని 208 219 ట్లోడని ధురంధరత కొక్కరుఁ డరుఁడె యెట్టివ...' 599948 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము వు ఇంద్రుం డిట్లనియె. ఉ॥ వేడుక మీ జఁ ధర్మపథవిద్విషులం బొలియించి, దేవగో బాబరణంబునకుఁ బాల్పడ నో హరి ! నీకె చెల్లు ని 208 219 ట్లోడని ధురంధరత కొక్కరుఁ డరుఁడె యెట్టివేశయు దేడిన మోవ శక్తమగునే? మదహస్తి వహించు పల్లము 23) మ॥ ప్రకృతిం దాటి వెలుంగుటం బ్రకృతికిం బార్థక్యముఁ బొందియు బ్రకృతి ప్రత్యయ వై ఖరి "బ్రకృతితోఁ బ్రస్ఫూర్తి మైఁ గూడియున్ బ్రకృతి" లీలఁ గలంచి సృష్టి యొనరింప జేసియు సృష్టికి బ్రకృతాధీశత నుండు నిన్ను వినుతింపం బ్రాకృతం డోపునే! 221 దధీచి చరిత్రము చం అనుటయు మందహాసము ముఖబ్జమునం దిగురొత్తఁ జూచి య వ్వనరుహనేత్రుఁ డిట్లనియె వాసన! సర్వము నే నెఱుంగుదు వినుము దధీచి నాఁగ నొక విశ్రుతుఁడైన మునీంద్రుఁ డున్న నాఁ డనువున యాచకాకృతిఁ దదంగము మీకలు వేశుఁ డిత్తతిశా || 29 2 శా॥ స్వచ్ఛం బైన తపోవి శేషగరిమ సారప్రశస్తంబులై తచ్ఛల్యంబులు కల్యముల్ కడు మహేంద్రా! యుదు వెన్నెమ్ము నీ సచ్ఛంబు విశ్వకర్మకృతమై శంఖాహ్వయంబై తదం చచ్ఛక్తి రిపుఁ గెల్చి,కై కొనుము నీస్వారాజ్యము 'బ్రాజ్యము! కం॥ మఱియును గలిగిన జిల్లర నెఱకలు శస్త్రములు గాఁగ నియమంబున న త్తఱిఁ గైకొని నిర్జరులు ప గఱఁ బరిమార్పంగ శక్తిఁ గాంతురు మిగుల కా॥ 1. బూజ్యముజ్, 221<noinclude><references/></noinclude> 91alunvy05hab46fzq7jjm9emauxp1t 104 241648 599949 2026-10-31T11:28:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '204 బాల భాగవతము ఆ॥ అనుచు నాన తిచ్చి హరియు నంతర్హితుం డయ్యె నింద్రుఁడాదియైనసురలు నాదధీచియున్న యాశ్రమంబున కరు చెంచి సంభ్రమమునఁ గాంచి రతని ॥ 225 వ॥ కాంచి కుశలప్రశ్నం బొనర్చి రె...' 599949 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>204 బాల భాగవతము ఆ॥ అనుచు నాన తిచ్చి హరియు నంతర్హితుం డయ్యె నింద్రుఁడాదియైనసురలు నాదధీచియున్న యాశ్రమంబున కరు చెంచి సంభ్రమమునఁ గాంచి రతని ॥ 225 వ॥ కాంచి కుశలప్రశ్నం బొనర్చి రెందు మహేంద్రుండు, 223 కం॥ అర్థిజనకల్పవృక్ష ! స మర్థుఁడవగు నిన్ను నీదు మహితాంగము నే నర్థించుచున్న వాఁడఁ గృ తార్దత నా కొసఁగు మనుడు నతఁ డిట్లనియె॥ P ఉ॥ ఈ మహీయందు యాచకు అనేకవిధంబుల వార లుందు రం 227 దేమురు, '(మున్ను) వేడె నొకఁడేనియు నా విని యుండ నైన నీ కేమి ప్రయోజనంబునకు నెక్కుడు నాదు శరీర నీ నామ మెఱుంగఁ జేయు మనిన" విని యాతనికింద్రుఁ డిట్లరుకో॥ 228 కం॥ ఏ నింద్రుఁడ వృత్రాసురు చే నొచ్చుచు నున్న వాఁడ శ్రీకరమగు నీ మే నిచ్చిన గెల్తు ననుఁడు నా నిర్జరవరునితోడ నతఁ డిట్లనియె"I తే॥ దేహి దేహవిభేదంబుఁ దెలిసి యుండి దేహి యొక్కఁడు వచ్చి నతో దేహి యనిన హ చుట కేమీ సందేహ దేహ మేల యశస్థిర దేహి నగుచు || 223 230 వ ॥ అని పలికి దధీచి వాసవునిం గనుంగొని పరిగ్రహింపు మనుచు యోగముక్త శరీరుండై వాసుదేవ బ్రహ్మంబుఁ గలసె నింద్రుండురు నతని 1. ()<noinclude><references/></noinclude> e28z5nqzwsfmzohrxcsc22h8mwstndh 104 241649 599950 2026-10-31T11:28:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము 205 కోలెమ్మున విశ్వకర్మ నిర్మించిన 'శతాస్త్రయుక్తంబైన వజ్రాయుధంబుఁ ధరియించెం దక్కు 'నెమ్ములు నిర్జరులు శస్త్రంబులుగా సమర్చికొని రిట్లు క్రమ్మఱ నాయుధపాణుల...' 599950 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము 205 కోలెమ్మున విశ్వకర్మ నిర్మించిన 'శతాస్త్రయుక్తంబైన వజ్రాయుధంబుఁ ధరియించెం దక్కు 'నెమ్ములు నిర్జరులు శస్త్రంబులుగా సమర్చికొని రిట్లు క్రమ్మఱ నాయుధపాణులై మహేంద్రాదిబృందారకులు వృత్రాసురుని తోడిసమరంబునకు నడచిన వృత్రుండును దైత్యదానవగణపరివృతుండై య. రవణించె నిట్లేరువాగును నర్మదా తీరంబునఁ గయ్యంబు బాఱుకనం బునం గలసి యతిఘోరం బైన యుద్ధంబుఁ జేసి రప్పుడు, సీ|| పటహ భేరీశంఖ పణవ గోముఖ మహా రావంబు శబ్దాంతరములఁ గొప్పె చతురంగ బలచలచ్చరణ '(సమ్మర్దార్థ) రజ మకాలాంధకారము నొనర్చె శస్త్రా సంఘట్టజూ తానలస్ఫులిం గములు 'నిర్జరవిమాసములఁ బర పె ప్లవమానభటవక్త్ర పద్మచారణహంస పదములై కీలాలనదులు వాతె తే భూతికుటపూ తనపిశాచ భూరి చిత్ర నటనముల నెల్ల ఘనకదంబములతోడ దేవదాననపౌరుపొదీర్ఘ మగుచు ఘోరతరమైన యా రణక్షోణియందు ! 231 232 వ॥ అంత నయ్యమరులకోల్తలకు నోహటించి రక్ష సుల మోహరంబు దెరలి పఱచిన వృత్రాసురుం డొక్కరుండ నిలచి మేఘావరణముక్తుండగు చండకిరణుండునుం బోలెఁ బ్రకాశించుచుం బలాయమానులగు నాత్మీయ భటుల భర్తించి దిగ్గ నమరుల మొగ్గరంబు సొచ్చి కమలాకరంబుఁ బ్రవేశించిన గంధసింధురంబుభంగి నాకులఁ జీకాకుపఱవఁ దొడంగిన, 288 1. ళరాశ్రి. 2. సమర్ధోర.<noinclude><references/></noinclude> 6pjngoisvvxvr4lasw6te1fr44wu65z 104 241650 599951 2026-10-31T11:29:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '206 బాల భాగవతము సీ॥ ఐరావతారూఢుఁడగు నింద్రు: డభిముఖుఁ జై గద నై చె వయ్యసురమీఁద యదయ పుచ్చుక వృత్రుఁ డమరెడు మదహస్తి భాసుర కుంభముల్ పగుల మోఁది సువీళితభయవప్రశూలంబు వైచిన ఖండించి...' 599951 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>206 బాల భాగవతము సీ॥ ఐరావతారూఢుఁడగు నింద్రు: డభిముఖుఁ జై గద నై చె వయ్యసురమీఁద యదయ పుచ్చుక వృత్రుఁ డమరెడు మదహస్తి భాసుర కుంభముల్ పగుల మోఁది సువీళితభయవప్రశూలంబు వైచిన ఖండించి తోడ నాఖండలుండు తద్దక్షిణకరంబు దంభోళిధారచేఁ దంచిన మిగులఁ గోపించి యతఁడు తే॥ నామకరమునఁ బరిఘ తీవ్రముగ నంది హనుపు నొప్పించుటయు శక్రుఁ రుఁ డగుచుఁ గరమునందున్న కులిశంబు ధరణి వైచి సిగ్గుపడి యుండేఁ దల వాంచి చేష్ట దక్కి 1 వ॥ అయ్యవసరంబున, కం॥ కనుఁగొని వృత్రుండు నుహేం ద్రుని నిట్లను నో సురేశ! దురమున హస్తం బున నున్న హేతి వదలితి నని సిగ్గునఁ గుంద వలవ దనుతాపమున 284 285 ఉ॥ '(కై దువు బార)వై చిన విఖండితశౌర్యునిఁ జఁ.ప రెన్నడుకో" మాదృశ వీరు లింక ననుమానము నొందఁగ నేల విశ్వరూ పాదయవృత్తి పైన గురుహంతవు శస్త్రమునంది నిగ్రహం బే దగు నాజిలో నను జయింపుము విష్ణుకృపాబలంబున | 236 ప॥ మఱియుం బురుషునకు జయాపజయంబులును సుఖదుఃఖం బులును బర మేశ్వరాధీనంబులుగాని యాత్మేచ్ఛం గలుగవు. విష్ణుభ కుండ 1. (…)<noinclude><references/></noinclude> qld67qixh66napa7ptjdi4vjyl8ue13 104 241651 599952 2026-10-31T11:29:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నగు నీకు తృతీయాశ్వాసము | నసాధ్యం బెయ్యది విష్ణుమాయా ప్రవర్తితం బైన విశ్వంబునందు విష్ణుమాయ గడప నొక్క— రుండు శక్తుం డగునె, నారాయణపడకంజపరాగ పుంజంబులు మదీయ మోహంబురాశీ నాపోశ...' 599952 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>నగు నీకు తృతీయాశ్వాసము | నసాధ్యం బెయ్యది విష్ణుమాయా ప్రవర్తితం బైన విశ్వంబునందు విష్ణుమాయ గడప నొక్క— రుండు శక్తుం డగునె, నారాయణపడకంజపరాగ పుంజంబులు మదీయ మోహంబురాశీ నాపోశనించు భవజ్జీవితుండనై హరిపాదమూలంబుఁ జేరెద ననుచుం దెలిపిన నింద్రుండు క్రమ్మఱ వజ్రాయుధంబు నందుకొని, ఆ! తనకు నెదురు వచ్చు ఘనుఁడైన యావృత్రు సచివ భుజము వజ్రఖండిత ముగఁ జేయ నతఁడు రక్తసిక్తాఁగుఁడై ధాత్రి కెరగీ నోరుఁ బెఱచి యింద్రు మ్రింగౌ॥ కం॥ మ్రింగుటయును శత్రుఁడు క్లి పొంగుండై యసుర యురము హరికృపచే ను ప్పొంగుచుఁజించి వడిగా మా తంగంబును దాను నెడలెఁ దద్దయు వేడ్క తే ఇవ్విధంబున వెడలి సురేశ్వరుండు దారుణం బైన దంభోళిధార చేత మహిధరోత్తుంగశృంగ సమానమైన తచ్ఛిరం బుర్విఁ బడఁ ద్రుంచె ధారుణీళ 237 238 239 240 వ॥ అనంతరంబ వృత్రశరీరంబువలన వెడలిన దివ్య తేజంబు పైకుంఠమార్గంబునం జనియె నీట వృత్రారియ జరాకుష్ట పరిభూత చండాలవనితా వేషంబున బ్రహ్మహత్యాదిదోషంబు వెరుతగిలినం బలా యితుండై యీశానదిగ్భాగంబున మానససరోవరంబునఁ గమలనాళాం తరాళంబునం దంతురూపంబున రూపేది దివ్యవత్సర సహస్రంబు గడ పెం దత్పాపంబు నీశానప్రభావంబునం దత్ప్ర దేశ ప్రవేశంబునకు సమర్థంబు గాదయ్యె నంత బృహస్పతియు, గతక్రోధుండై యమరావతిం జేరి యుండెం దత్కాలంబున, 241<noinclude><references/></noinclude> j8jf9v6u4o0c2n3db3bp2gqaiholhht 104 241652 599953 2026-10-31T11:29:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '208 బాల భాగవతము తే నాక మేలుచు నహుషుఁ డింద్రాణిఁ గోరి గురునియనుమతి నేర్చి యక్కొమ్మ వనుప ఋషి.వరులు మోచు యానంబు నెక్కి- రుష్ట కలశభవశప్తుఁడై యజగరత నొందె వ॥ ఆసమయంబున, సీ ఇంద్రుండ...' 599953 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>208 బాల భాగవతము తే నాక మేలుచు నహుషుఁ డింద్రాణిఁ గోరి గురునియనుమతి నేర్చి యక్కొమ్మ వనుప ఋషి.వరులు మోచు యానంబు నెక్కి- రుష్ట కలశభవశప్తుఁడై యజగరత నొందె వ॥ ఆసమయంబున, సీ ఇంద్రుండు దినమున కేతెంచి హీత్తమనో హరవాక్యముల గురు ననునయించి తత్ప్రసాదముఁ గాంచి తదనుజ్ఞ ఁ జేకొని హరికి నర్పణముగా సశ్వమేథ యాగంబు బహుదక్షీణార్పణప్రీణిత మునిజనాభీష్టీతంబుగ నొనర్చి యాయమంబున ముక్తుఁడై దేవసంఘంబు హర్షింపఁ దొల్లింటియట్ల నుండె తే॥ ననుడు విని యో మహాత్మ! వృత్రాసురునకు నట్టి సుజ్ఞాన మెట్లబ్బై నట్టి సుగతి గమన మెట్లొనగూడెఁ దమముఁ దెలుప వే యనిన భూపతికి శుకుం డిట్టు లనియె ॥ ఉ॥ దండిగ శూర సేనవిభుతళా విలసిల్లుచుఁ దొల్లి చిత్రకే తుఁడను రాజు కోటిననితో యజనేత్రలఁ గల్గి పుత్రహీ 242 218 నుండయి చింతనొందగ ఘనుండు'కు సంగిరసుండు మానిచం ద్రుం డరుదెంచి యానృపతితో నుచితో క్తులు పల్కి వేడ్కతో " !! తే॥ పుత్రకామేష్టిఁ జేయించి పొల్చుమీరు నాహని శ్శేషమును దదీయ్యా గ్రమహిషి యగు కృతద్యుతి కిచ్చి తా నరిగె సంత నమ్మృగాక్షియు గర్భిణియై చెలంగి II 245<noinclude><references/></noinclude> rsz4vuw6uje0t1dukgodqs5kamo5xw0 104 241653 599954 2026-10-31T11:29:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము కం॥ సుతుఁ గాంచుటయును భూ పతి కృతికృత్యతఁ బ్రమోదభరితుండై యా సుతుమీఁద సతిమీఁద వితత ప్రేమప్రసాదవివశత నుండె కం॥ అంత నతని తక్కిన సతు లెంతయు నీరసము పూని యిహపర విమ...' 599954 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము కం॥ సుతుఁ గాంచుటయును భూ పతి కృతికృత్యతఁ బ్రమోదభరితుండై యా సుతుమీఁద సతిమీఁద వితత ప్రేమప్రసాదవివశత నుండె కం॥ అంత నతని తక్కిన సతు లెంతయు నీరసము పూని యిహపర విముఖ స్వాంతు లయి విషం బిడి సుతు నంతము నొందించుటయు నృపాగ్రణి యంత౯ || 209 246 247 శ్రీ భంగము నొందుచు వివిధభంగుల ' (నూహాలు) సేయుచుండునం తం గరుణం దదీయజడ తావికలత్వముఁ బాపఁ గోరి య య్యంగిరసుండు నారదసహాయత నచ్చటి కేఁగుదెంచి రా జుం గని యర్థిఁ బల్కె శ్రుతిసూక్త పథానుగతత్త్వ వైఖరి | 243 వ॥వినుము శుద్ధుండై క్షేత్రజ్ఞుండు కర్మవశంబున జ్ఞానేంద్రియ కర్మేంద్రియ మనోవిషయంబు లనియెడు పోడశ వికారంబులచేత నుపలక్ష్మీ తంబైన లింగశరీరంబు నధిష్ఠించి షోడశో పాద్యంతర్గతుండై మఱియుం బ్రకృతి మహదహంకార పంచమహాభూతంబులు వికారంబులు గూడ చతుర్విశ్వంబులకుఁ బంచవింతుండై ప్రకృతిగుణంబులగు సత్త్వరజస్తమంబులం బొందుచు నీశ్వరజ్ఞానపర్యంతంబు సంసారంబు ధరియించుచు షడ్వికార్యంబులు దేహంబునకుం గాని యాత్మకు గలుగ వయ్యాత్మ యచ్ఛేద్యుం, డదాహ్యుం, డశ్లేద్యుండు, '(నిత్యుండు), సర్వగతుం డనలుండు సనాతనుం డతనికి దేహాంతర గ్రహణంబు జీర్ణ చేలంబు విడచి నూతన వస్త్రంబుఁ బరిగ్రహించునట్లు పుత్రమిత్రకళత్రాది మమతౌసంబంధంబులు స్వప్నార్థతుల్యంబులు గావున, 1. (.........). 2. డనిత్యుండు. 27 249<noinclude><references/></noinclude> 4b9sjp2x0upwsy71n3fhj2vwy1ucv8t 104 241654 599955 2026-10-31T11:29:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '210 బాల భాగవతము కం॥ నీ వెవ్వఁడ వితఁ డెవ్వఁడు భావింపుము పితృతనూజ' (భావ మ) సత్యం బో వసుధాధిప! యింతయు నే విశదముగా నొనరు నీక్షింపు తగ౯॥ 6 250 మ॥ అని యిట్లాడి కుమారుఁ జూచి ఏను జీవా ! చాలా...' 599955 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>210 బాల భాగవతము కం॥ నీ వెవ్వఁడ వితఁ డెవ్వఁడు భావింపుము పితృతనూజ' (భావ మ) సత్యం బో వసుధాధిప! యింతయు నే విశదముగా నొనరు నీక్షింపు తగ౯॥ 6 250 మ॥ అని యిట్లాడి కుమారుఁ జూచి ఏను జీవా ! చాలా పోషించి నీ జనుం డేడ్వఁగ నేల మాన్చ వని యాసన్మౌని భాషింప నో యనమా! నిత్యము జన్మనాళముల పాలై యున్న నాకింక నే జని నెన్నంగల తండ్రి యీతఁ డనియెజ్ సత్యంబుగా బాలుఁడు ॥ ఆ॥ అనిన విని విరక్తుఁడై చిత్ర కేతుండు నారదాంగిరసులఁ జేరి మ్రొక్కి వారివలన భాగవతధర్మ వేదియై యమున కేఁగి నియతుఁ డగుచు నుండి ॥ సీ॥ అంత నకారణహరికరుణావృత్తి ఁ జిత్ర కేతుఁ డతి శ్రేష్ఠలీల విద్యాధరుండయి విష్ణుదత్త విమాన యుక్తిఁ ద్రిమ్మరుచుండి యొక్క నాఁడు రజతాద్రిమీఁద నిర్జరచు నిపరివృతు గౌరీ సమేతు శంకరునిఁ గాంచి సభలోన సంగనాసక్తతఁ దగునె యి ట్లని హసించుటయు నయ్యద్రితనయ తే॥ శాసకుఁడె మాకు నితఁ డని చాలా నలిగి యసురవై పుట్టు మనుచు చయ్యన శపించె నతఁడె యాత్వష్టృసరదక్షిణాగ్ని యందు నృత్రుఁ డన సంభవించె బవిత్రమూర్తి ! 1. భావళ మన, 552 253<noinclude><references/></noinclude> qwd0fnnf54oh18ljxnd8k0ff9d4bd2d 104 241655 599956 2026-10-31T11:29:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వినుము. తృతీయాశ్వాసము తే॥ అట్లు గావున విష్ణుభక్త్యపహృతాఘుఁ డైన వృత్రుండు సుగతికి నేఁగు టరు దె విష్ణుదాసుకృపాపాంగ వీక్షణంబు గలుఁగు నేనియు సాధ్యంబుఁ గలదె మఱియు ॥ కం॥ ఈవృత...' 599956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వినుము. తృతీయాశ్వాసము తే॥ అట్లు గావున విష్ణుభక్త్యపహృతాఘుఁ డైన వృత్రుండు సుగతికి నేఁగు టరు దె విష్ణుదాసుకృపాపాంగ వీక్షణంబు గలుఁగు నేనియు సాధ్యంబుఁ గలదె మఱియు ॥ కం॥ ఈవృత్రవధాఖ్యానము పావన మాయుష్య మఖిలభద్రాత్మకతా భా'(వితము) మానవులకు సావిం గోర్కులు నొసంగుఁ జదివిన వినిన | 211 254 255 న॥ ఇది త్వష్టసంతతి ప్రకారంబు. ఇంక సమనంతర వృత్తాంతంబు సవితున కగ్నిహోత్ర పశు, సోమ పంచమహాయజ్ఞంబులు పుట్టిరి. భగునకు మహీ ప్రభువిభులు పుట్టిరి. ధాతకు నమావాస్యయుం ణ మాసియు ననుమతియు శినీవాలియు నను పుత్రికాచతుష్టయంబు గలిగె. విధాత కగ్ని పురుషాదులు పుట్టిరి. వరుణునకు భృగు వాల్మీకు లుదయించిరి. మిత్రున కరిష్ట పిప్పలులు జనియించిరి. సఖులైన యమ్మి త్రావరుణులకు నిరువురకు నూర్వ దర్శనంబునం బొడమినవీర్యంబు గలశం బుల నిడిన నగస్త్యవసిష్ఠులు బ్రభవించిరి. శక్రునకు జయంతుండును, ఋషభుఁడును విదుషుండునుం గలిగిరి. ఉరుక్రమునకు బృహచ్ఛోకుండు పుట్ట నతనికి సౌభగాదులు పుట్టిరి. ఇది యాదిత్య వంశంబు. కం॥ తత్తత్సంతానక్రమ ' వృత్తము లాంతములు గాఁగ వివరింపగ నో యుత్తమచరిత్ర పన్నగ సత్తమజిహ్వలకునై న శక్యంబగునే ॥ 1. Do. 256 257<noinclude><references/></noinclude> emmtud32aqk0kb4ywzp5l917gr4vrow 104 241656 599957 2026-10-31T11:29:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '212 బాల భాగవతము వ॥ మఱియు నా కశ్యపమునీంద్రుండు దితియను భార్యయందుఁ బుట్టిన యిరువురలోన జ్యేష్ఠుడైన హిరణ్యకశివునకు జంభాసురపుత్రి యగు దత్త యను పశ్నియందుఁ బ్రహ్లాదాను వ సంహ్లా...' 599957 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>212 బాల భాగవతము వ॥ మఱియు నా కశ్యపమునీంద్రుండు దితియను భార్యయందుఁ బుట్టిన యిరువురలోన జ్యేష్ఠుడైన హిరణ్యకశివునకు జంభాసురపుత్రి యగు దత్త యను పశ్నియందుఁ బ్రహ్లాదాను వ సంహ్లాకాహారులును సింహికయుం బుట్టిరి. సింహిక రాహునూత యయ్యె. ప్రహ్లాదునకు విరోచనుండును, ననుహ్లాదునకు భాష్క లమహిషులును, సంహ్లామనకుఁ బంచజనుండును, హ్లాదునకు వాతాపిల్వలును బుట్టి రందుఁ బ్రహ్లాద పుత్రుండుగు విరోచనునకు బలి పుట్టె. బలికి సహస్రబాణుుడగు బాణుం డాదిగా సుతశతకంబు గలిగె. హిరణ్యాక్షున కుపదానవియందు శకుని, శంబర, కాలనాభ, మహానాభ, ఘటోత్క చప్రముఖులు పుట్టిరి. వెండియు దీతిగర్భస్థుండగు నొక్క బాలుండు నిలువ తొమ్మండ్రు కుమారకులై దైవత్వంబు నొంది యింద్రసఖు లైరని చెప్పి శుకయోగీంద్రుండు పరీక్షిత్తునిచేత నిట్టి యేకోనపంచాశత్కుమార చరిత్రంబు విశదీకరింపుముని కృతసుడగుచు నిట్లనియె. ఏకోనపంచాశత్కుమార చరిత్రము 258 చం॥ అనుపమనృత్తియైన దితి, యాత్మతనూజులు వజ్రపాణిచేఁ జని రని యల్కమై నతనిఁ జయ్యన నోర్చుతనూజుఁ గోరుచుకో ధనపతియైన కశ్యపుని 'దత్పర) వృత్తిఁ గడుం భజింప న య్యనముఁడు సంతసిల్లి యబలా ! వర మిచ్చెద వేడు నావును కొ॥ ఉ॥ ఆ దితి యింద్రహంతయగు నాత్మజుఁ గోరిన మౌని యెంతయు భేదము నొంది యింక నొక నేర్పున నివ్వర మిత్తుఁ గాక యం చాదృతిఁ జింతఁ జేసి దితి యాస్యసరోజముఁ జూచి యిట్లను దలి నీకునొక్క వ్రతపద్ధతిఁ దెల్సెన సబ్బు మంతయు 200 2. దత్త్వర 1. జాహ్లాదు.<noinclude><references/></noinclude> el4nnwu9dc1wovjarq9cpq7l0t6f9py 104 241657 599958 2026-10-31T11:30:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము సీ! సన్ను తమార్గ మాసంబాదివత్సరం బగుటయు నందాశఁ బ్రతిదినంబు నుర్వీధరునకు సర్వోపచారవి శేష ములు '(భగనస్మంత్రమున నొనర్చి యన్నంబుచే 'ద్వాద' (తౌహుతు) ల్వేల్చి ము తై...' 599958 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము సీ! సన్ను తమార్గ మాసంబాదివత్సరం బగుటయు నందాశఁ బ్రతిదినంబు నుర్వీధరునకు సర్వోపచారవి శేష ములు '(భగనస్మంత్రమున నొనర్చి యన్నంబుచే 'ద్వాద' (తౌహుతు) ల్వేల్చి ము తైదువులకుఁ బూజ మరఁ జేసి యుఁడుచో నశుచిత్వ మొందక సంధ్యల నిద్రఁ జెందక హింస నెరయ మాని తే॥ హరిఁ దలంచుచుఁ బుంసవనాఖ్యమైన యీ వ్రతము బూర్ణముగ నిల్చి యెసఁగువేడ్క వెలయ విద్యాపనము సేయవలయు దీన నీదు కోరికె ఫలియించు నీరజాక్షి । కం॥ అని యానతిచ్చి సతీ నువుగ మన్నించి మౌని యాత్మనివాసం బున కేఁగె దితియు గర్భం బును వ్రతమును నొక్క కాలమున ధరియిం చెక్! కం॥ బలభేది యంత నింతయు నలవడఁగాఁ దెలిసి భీతుఁడై చేఱచుమతిగా ఫలపుష్పాది '(సమర్హణ) ముల సేవకు బ్రాతి నుండె ముద్దియచెంతకాల వ॥ ఇవ్విధంబునం గాచుక యుండు నంత, 213 21 22 258 264 చం॥ వ్రతని యమశ్రమాలసత వామనిలోచన యొక్క నా డశౌ చత, దివసావసానమునఁ '(జాగిలి) నిద్రితమైనచో శత క్రతుఁడు ముదంబుతో నెడరుఁ గాంచి సమగ్రపుమాయఁ జేసి త త్సుతసహితో దరంబు పడిఁజొచ్చి భయానక వజ్రపాణియై|| 1. భగవంత్ర. 2. శాతాక్వ- a 3. నసుర ణ. 4. జాగిమి. 265<noinclude><references/></noinclude> j43f8yauvabgkvs602fp29v9rb0350c 104 241658 599959 2026-10-31T11:30:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '214 బాల భాగవతము తే॥ భవ్యతర తేజుఁడైన యబ్బలు నేడు దునుకలుగఁ జేసి యొక్కొక్కతునుక నేడు సేసి తునుకలుగాఁ జేయఁ జెడక యనియు నన్నియును నందఱునుఁ గుమారు లగుచు నిలిచి 266 ఉ॥ హింస యొనర్ప నే...' 599959 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>214 బాల భాగవతము తే॥ భవ్యతర తేజుఁడైన యబ్బలు నేడు దునుకలుగఁ జేసి యొక్కొక్కతునుక నేడు సేసి తునుకలుగాఁ జేయఁ జెడక యనియు నన్నియును నందఱునుఁ గుమారు లగుచు నిలిచి 266 ఉ॥ హింస యొనర్ప నేల మము నిందఱఁ దమ్ములఁ గావు మో సురో త్తంస! భవద్విధేయమతిఁ దప్పక యుండెద మంచుఁ బల్కఁ ద ద్ధ్వంశము మాని నిల్చి వితతంబుగ విస్మయ మొది సత్కృపా మాంసల చిత్తవృత్తి శతమన్యుఁడు సమ్మతి తత్సమేతుఁడై ॥ 267 తే తెలివి ముదరంబు వెలువడి దితికి మ్రొక్కి యో జనని ! వీరు నేను నీకొక్క రూప యనుచుఁ బ్రార్థించి వారితో నాత్మపురికి నరిగె దితీయును సంతుష్ట యగుచు నుండె ॥ 268 వ ఇట్టి యింద్రుండు సమరావతికి నేఁగి యాప్తులగు నయ్యే కోన పంచాశత్కుమారులకు దేవత్వంబురు సోమహవిర్భాగంబులు నొసంగి సుఖం బుండె నీక్రమంబున, కం ॥ హరికరుణం '(దిత్యు దరాం తర)మున జనియించి వజ్రధరునకు సఖులై పరగిన వేల్పుల యద్భుత చరితము సకలాఘహరము జగతీనాథా॥ 269 270 వ అని షష్ఠ స్కంధకథావి శేషంబులు పలికిన యోగీంద్రువచనం బులు విని పరీక్షన్ను కేంద్రుండు, మః సకలప్రాణులకు సముండు హరి యాసర్వేశ్వరుం డింద్రర క్షకుఁడై యేల వధించు రక్కసుల సరస్థిత్యపాయ్యైన నా ' 1. తియుదరాంతర. " 271<noinclude><references/></noinclude> 7x2s20rmp9twn3enxj8up2bz3ebjrco 104 241659 599960 2026-10-31T11:30:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము 215 యకుఁడై సర్వగుఁడైన యద్దేవుఁడును మిత్రామిత్ర సద్భావభా నకుఁడై నం జనియింపవే యతనికి వైషమ్యనైర్ఘృణ్యముల్ | చం! అరుటయు రాజచంద్రునకు నాముకుఁ డిట్లను నట్టి యీశ్...' 599960 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము 215 యకుఁడై సర్వగుఁడైన యద్దేవుఁడును మిత్రామిత్ర సద్భావభా నకుఁడై నం జనియింపవే యతనికి వైషమ్యనైర్ఘృణ్యముల్ | చం! అరుటయు రాజచంద్రునకు నాముకుఁ డిట్లను నట్టి యీశ్వరుం డనఘుఁడు సర్వభూతనముఁ డట్టిదియయ్యు గుణత్రయంబునం దనయము సత్త్వముంఁ బెనుచు ' నాతుద రెంటినణంచుఁ) గావునక్ జనవర సాత్త్వికుల్ హితులు శత్రులు చక్రికి నుద్రజస్తముల్ 278 తే॥ సత్త్వగుణమునఁ బొదవి నిర్జరులు పుట్టి రా రజస్తమోగుణముల నసుర లొదవి రట్లు గావున సంరక్ష్యు లైరి సురలు దండ్యు లైరి రక్కసులెల్ల ధరణినాథ | 274 వ ఈ ప్రకారంబు మున్ను నారదుండు ధర్మనందనునకుం తెలిపిన విధం బంతయు వివరింతునని యిట్లనియె. సీ॥ మును రాజసూయాఖ్య ముఖ్యాధ్వరంబున చక్రనిర్దళితుఁడై చైద్యుఁ డపుడు తేజోమయంబున దేవకీనందను తనువు సొచ్చినయద్భుతంబుఁ జూచి ధర్మపుత్రుఁడు నారదమునీంద్రుఁ గనుగొని యిది యేమి వింత నే డిచట నొదవె మతనిష్ఠులకుఁ బ్రసన్నులకుఁ జేరగ రాక కీర్తనీయంబైన కృష్ణుమేను తే॥ తలఁప నాజన్మవై రసంకలితుఁడై న చేదిపతి యెట్లు దాఁ బ్రవేశించె ననుచు నడుగుటయు నారదుఁడు పాండవాగ్రజునకుఁ బలికె వీణారనము కూడి పలుకుచుండ ॥ 1. జాతుర రెంటినకొంచు. 275 276<noinclude><references/></noinclude> sr7u57zlje62tmytv2x4f0aw5feqtss 104 241660 599961 2026-10-31T11:30:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '216 కం॥ బాల భాగవతము తెలియ మానావమానముల్ దేహమునకు గాని పరమాత్మ కెచ్చటఁ గలుగ వధిప యతఁడు సర్వగుం డన్యయుం డగులుఁ డతని కెందుఁ దగులను వైషమ్య హేయబుద్ధి ॥ వై రవశంబునఁ జిత్త మ II హోరాత్...' 599961 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>216 కం॥ బాల భాగవతము తెలియ మానావమానముల్ దేహమునకు గాని పరమాత్మ కెచ్చటఁ గలుగ వధిప యతఁడు సర్వగుం డన్యయుం డగులుఁ డతని కెందుఁ దగులను వైషమ్య హేయబుద్ధి ॥ వై రవశంబునఁ జిత్త మ II హోరాత్రము లతనిఁ దగిలి యుండుటవలన రియుఁ బంకజనాభుని వైరి P జేరుఁ జుమీ భక్తి యోగశిష్టుఁడ వోలె౯ || తే॥ కామమున గోపికలు, భీతిఁ గంసుఁ, 'ఊహిత మననమునఁ జేదివిభుఁడు), ప్రేమమున మీర, లేము భక్తి, నచ్యుతుఁ గంటి మెట్టులై న నుడుగక దలంప హరిఁ జేరి యుండవచ్చు! వల్లే అదియునుం గాక, హిరణ్యాక్ష హిరణ్యకశిపులు వృత్తాంతము సీ॥ విష్ణుగృహద్వార క్షేత్రపాణులు జయ విజయాఖ్యు లోకనాడు విభునిఁ గొల్వ వచ్చిన సనకాది నరమునీంద్రులఁ జూచి యడ్డగించిన వార లలుకఁ బూని యవనిపై రాక్షసులై పుట్టుఁ డని శపి యిచి గ్రమ్మఱఁ గరుణించి యపుడు జన్మంబున జ రముఁఁ బూని తిరుగఁ జేరుదురు తద్దివ్య పదము 1. వాతభువనమునఁ జేరి విభుఁడు. 277 278 279 230<noinclude><references/></noinclude> hq95fk16r5g3ujqmddy4g7iwx7vqbw5 104 241661 599962 2026-10-31T11:30:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము ప్రతీహార వరులె తే॥ ననుచుఁ బలికిన నా తత్పదభ్రష్టు లగుచు నిద్ధరణివిూఁద గణ్యగతి హిరణ్యాక్ష హిరణ్యకశిపు లనఁగ, జనియించి రాదిఁ గ్రూరాత్ము లగుచు ! కం॥ అందు హిరణ్య...' 599962 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము ప్రతీహార వరులె తే॥ ననుచుఁ బలికిన నా తత్పదభ్రష్టు లగుచు నిద్ధరణివిూఁద గణ్యగతి హిరణ్యాక్ష హిరణ్యకశిపు లనఁగ, జనియించి రాదిఁ గ్రూరాత్ము లగుచు ! కం॥ అందు హిరణ్యాక్షుండను మందుని హరి ధరణినెత్తుమతమునఁ గిటిమూ ర్తిం దెలివి నొంది హతుఁజే `సెం దాపసగణము లెల్లఁ జే జే యనఁగ౯|| తే॥ తనయుఁడై నట్టి ప్రహ్లాదు ననఘు నెపుడు నూరకయ గాసిఁబెట్టంగ నోర్వలేక హరి '(నృసింహుఁడై దీపించి) యా హిరణ్య కశిపుఁదైత్యుని విదళించెఁ గరనఖరముల ॥ ఉ॥ ఆ '(విబుధారులే) మఱియు నట్టి బలంబుఁ జలంబు మించగా రావణకుంభకర్ణులయి రాజసలీలఁ జనించి యుండ ల క్ష్మీవిభుఁడు న్న రాకృతి విశిష్టత రాఘవుఁడై నిశాతబా 217 281 282 283 ణావళిచేత వారల రయంబునఁ ద్రుంచె సురారి మెచ్చగ॥ 284 ఉ॥ ఇట్టిడీవారలే మఱల నీ శిశుపాలకదంతవక్త్రులై 285 పుట్టిరి కృష్ణుఁడై హరియుఁ బుట్టె విరోధముఁ బూని యవ్విభుం డిట్టి తదీయ్య చక్రహతిఁ ద్రెస్సీ విశాపత నొంది పూర్వపుం బట్టున నిల్చి రాత్మవిభుపాదపయోరుహభక్తియుక్తులై తే॥ అనుటయు హిరణ్యకశిపుఁ డయ్యాత్మజన్ము నేల నొప్పించె రమావరం డెవ్విధమున సృహరియై వాని విదళించె నిర్ణయించి తెలుపవే యను ధర్మజుఁ బలికె మౌని॥ 2. విభుధారులే. 1. దేవుఁడై దీపించి. 28 286<noinclude><references/></noinclude> f4873u1jhgvm8y7m2lc88bsftz7jfyv 104 241662 599963 2026-10-31T11:30:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '218 బాల భాగవతము కం॥ విను హరి కిటియై కనకా క్షనాముఁ ద్రుంచుటయుఁ గనక కశిపుఁ డడలున జనని సనుజతరుణులఁ ద తనయుల రావించి నిలిపి కం॥ అందు జనయిత్రితో నని మెఱయ|| ధైర్యము దల్లీ! నీ తనుజుఁ డ...' 599963 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>218 బాల భాగవతము కం॥ విను హరి కిటియై కనకా క్షనాముఁ ద్రుంచుటయుఁ గనక కశిపుఁ డడలున జనని సనుజతరుణులఁ ద తనయుల రావించి నిలిపి కం॥ అందు జనయిత్రితో నని మెఱయ|| ధైర్యము దల్లీ! నీ తనుజుఁ డిపుఁ డా హరిచే మ్రందె స్మదీలో నిఁక వం తం దెరలఁగ వలదు కర్మతతి యట్లగుట॥ ఆ॥ జనని యనఁగఁ దండ్రి యనఁ దోడఁబుట్టువు లనగ నాలు బిడ్డ లనఁగఁ గూడి యుందు రొక్క వేళ నొక వేళఁ జనుదురు తరువునందుఁ బక్ష్మీ తతులయట్లు !! కం॥ జననీ యీ యర్ధమునకు 3 ననువందెడు ప్రేతబంధుయమసంవాదం బను నొక యితిహాసంబు వినఁ జేసెదఁ దాన శోకవివృతి యణంగ౯ || ప్రేత బంధు యమ సంవాదము సీ|| వరనుతుండగు ' (నుశీనర) దేశపతి సుయ జ్ఞాఖ్యుండు ఘోరజన్యస్థలమున వర వీర నిహతుఁడై పడియున్న నతనికాం తలు గుంపులై కూడి దైన్య మెసఁగ బహువిధంబుల విలాపములు సేయుచునుండ యముఁ డచ్చటికి బాలుఁ డగుచుఁ జేర J. (...) 287 288 289 290<noinclude><references/></noinclude> 4o8eqx2sjszuz00dtgdchugwn4q5k9z 104 241663 599964 2026-10-31T11:31:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము వచ్చి, యా రోదించువారల వారించి వారితోఁ బలుకు నో వనితలార ! తే॥ యేల శోకించెదరు, పతి యెచట నున్న నాఁడు మేనికి నాశం బవశ్య భావి తమవినాశం బెఱుంగక తారు పరుల నాశమున 'కెడ...' 599964 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము వచ్చి, యా రోదించువారల వారించి వారితోఁ బలుకు నో వనితలార ! తే॥ యేల శోకించెదరు, పతి యెచట నున్న నాఁడు మేనికి నాశం బవశ్య భావి తమవినాశం బెఱుంగక తారు పరుల నాశమున 'కెడఁ బొక్కుట '(న్యాయ్య)మగునె! కం॥ ఎఱు కొకఁడు తొల్లి వేగెడు తఱి ధనువు శరములఁ గొనుచు వనమునకును నే ఱ నరిగి యచట నొక్కెడ మెఱయుఁ గుళింగాఖ్య పతీ,మిధునముఁ గనియెక్ || శం కని యందుఁ బెంటిపిట్ట ఘనమగు తనచేతిజిగురుగండియచేఁ గ్ర క్కునఁ దిగిచి నులిచి చిక్కం బునఁ బెట్టినఁ జూచి పలుకు పుం బక్షీ వX౯॥ శా॥ కాంతారంబుననుండి యేరికిఁ గలంకల్ సేయ కావంతయుజ్ 219 291 292 293 జింతా క్లేశము లేక యుంటి మిటులం జేసిం గదా దైవ మీ సంతానంబున కేది త్రోవ బ్రతుక, సంప్రాప్తమైనట్టి యీ యంతస్తాపము నోర్వఁగాఁ దరమె కాంతిసంతత భ్రాంతత 294 చం! అని విలపించుచుకో మిగుల నార్తి వహించు కుళింగపక్షీ న వ్వనచరుఁ డెక్కుడైన గరువంబునఁ జూచి పరేత రాజత ర్ణని కెనయైన కోల రభసంబున వైచిన వ్రాలెఁ బంష్మీ దై వనియమనిభ్రమంబుఁ గడువం దరమే వినుఁ డెంతవారికి 295 1. 'ఖ్యాయ.<noinclude><references/></noinclude> f0zojxb2o3hdodjxqd9ciplpot019af 104 241664 599965 2026-10-31T11:31:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '220 బాల భాగవతము కం॥ అటుగాన దైవమాయా ఘటనకు మీూ రింక వగవఁగా నేల నిజో త్కటకర్మవశత మేను వి మటితం బగు నిత్యుఁ శాతం గణ వ॥ అని యివ్విధంబున, కం॥ ఇంతయుఁ బలుకుచు వారల కంతర్హితుఁడగుడు నంత...' 599965 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>220 బాల భాగవతము కం॥ అటుగాన దైవమాయా ఘటనకు మీూ రింక వగవఁగా నేల నిజో త్కటకర్మవశత మేను వి మటితం బగు నిత్యుఁ శాతం గణ వ॥ అని యివ్విధంబున, కం॥ ఇంతయుఁ బలుకుచు వారల కంతర్హితుఁడగుడు నంత నౌశీ నరభూ కాంతుని కాంతలు మనముల సంతాపం బుడిగి చనిరి సద్మంబులకు కో ॥ కావున వివేకమున నిట్టి గతి యెఱింగి నీవు గోడండ్రు మనుమలు నెమ్మనముల నా హిరణ్యాక్షుఁ గూర్చినయడలు మాని యుండఁ దగునని పలుమారు నూరడించి! కం॥ లయ తప మొనరించెద తలఁపునఁ గలిగిన యభీష్టతను లెల్ల ముదం బలవడఁ గాంచెద నంతం గొలవగలన్నియును దీర్చుకొనియెద ననుచు 296 297 298 299 300 వ॥ తపంబు సేయ నిశ్చయము చేసి కదలి కతిపయప్రయాణంబు అరిగి యొక్క యెడ, హిరణ్యకశిపుడు తప మాచరించుట సీ|| శాఖశాఖాశిఖాసంఘాతసంభూత జనితజీమూతాధ్వసంవరంబు "కేళికలాలోల కిన్న రీజనమన స్సంపాది తాహ్లాద సంబరంబు 301<noinclude><references/></noinclude> t93u6shm7b05mmrhneno6fdddd0f2jx 104 241665 599966 2026-10-31T11:31:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము సంచరదు ' (ప్రై) ణసంభృతాధిత్య కా వర్తి కాసారాంబుపరిసరంబు విపుల శృంగచ్ఛాయహృత హేళిహయాళి సంతతభ్రాంతిజశ్రమభరంబు తే॥ కాన వచ్చె నసంఖ్య సంగ తివి శేష మహిమవిహరణగీర్...' 599966 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము సంచరదు ' (ప్రై) ణసంభృతాధిత్య కా వర్తి కాసారాంబుపరిసరంబు విపుల శృంగచ్ఛాయహృత హేళిహయాళి సంతతభ్రాంతిజశ్రమభరంబు తే॥ కాన వచ్చె నసంఖ్య సంగ తివి శేష మహిమవిహరణగీర్వాణమందిరంబు కమ్రమణిదీపి కాయుతకందరంబు సన్ను తతరంబు మందర్మధరంబు ॥ మ॥ కడుపార మకరందపూరముల ఝంకారంబు మీఱంగ గ్రో లెడు తేటుల్ వెనువెంట రాణులకు '(నోలిం సమర్పింప న 221 302 ల్గడఁ ! ద్రావగ వచ్చు దెమ్మెరలు సౌఖ్యశ్రీల నేలింపుగా గుడు మెచ్చం దగియ.ండా మందర కుభృత్కాంతార పర్యంతము || తే॥ ఇది మనోహరమై యున్న '(దిట) మదీయ తపము ఫలియించు నిందు సత్వరము గాఁగ ననుచు నప్పర్వతం బెక్కి యందు మిగులఁ లువు ద్రోహి చేరి యచట॥ 304 మ॥ శ్రీత్రి నేకాంఫ్రీయ మోపి యూర్ధ్వముఖమై చేదోయియుండంగఁ జే సి (తరణ్యాహిత)దృష్టియై యచలమై చిత్తంబు నిల్వంగ మా రుత మాహారము గాఁగ సుస్థిర శరీరుండై యమందేహుఁడై దితిసూనుండు తపం బొనర్చె మునిపం క్తి మించె నీతం డనకొట్ కం॥ అతినిష్ఠతోడ వల్మీ కతతాంగుం డగుచుఁ బెద్ద కాలంబు తపః స్థితుఁడగు నతనిశిరంబున వితతతపోవహ్ని దీప్తి వెడలె ఘనంబై 4. 306 1. స్త్రీ. 2. లోవిందా సర్పాని 8. గడ్డ (......). 5. కరుణ్యాహీత,<noinclude><references/></noinclude> 6vhnfytv1hhb87k0veivkwaah3v6a2x 104 241666 599967 2026-10-31T11:31:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '222 వ అంత బాల భాగవతము ఉ॥ అందుల కోర్వలేక యమృతాశను లందరుఁ గూడి యాశతా నందనుపాలి కేఁగి దితినందనుచందము విన్నవింప, నిం పొంది యతండు హంసతతియోజితయానము నెక్కి '(యప్పుడ) మ్మందరభూధరంబున...' 599967 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>222 వ అంత బాల భాగవతము ఉ॥ అందుల కోర్వలేక యమృతాశను లందరుఁ గూడి యాశతా నందనుపాలి కేఁగి దితినందనుచందము విన్నవింప, నిం పొంది యతండు హంసతతియోజితయానము నెక్కి '(యప్పుడ) మ్మందరభూధరంబున కమందగతిం జనుదెంచి యచ్చట॥ కం॥ అతనికిఁ బ్రత్యక్షంబై దితిసుత! నీ కేమి వలయుఁ దెలుపు మనపుడు కో శతధృతికి హిరణ్యకశిపుఁ 307 ఢతులితమగుభ క్తిఁ బ్రణతుఁడై ప్రాంజలి || 308 a సీ॥ అఖిలసురాసుర యక్ష గంధర్వని ద్యాధర భూతన రాహితిర్య గాదులచే శై లపొదపశస్త్రాన గణముచే నార్ద్రశుష్కముల చేత ఖానిలజ్వలనోద కాచలాదులచేత సహజీవననిర్జీ వచయముచేతఁ బదిదిక్కులందు లోపలను నెల్పల రాత్రి '(బవళుల)ఁ జూవు సొప్పడక యునికీఁ తే॥ ద్రిభువనజయంబు నతిది శాధిపసమగ్ర మహిమ ననివార్యశౌర్య సంపదయుఁ గలుగు నిన్నియు వరంబులుగు నాకు నింపుమీఱ 'దేవ! దయసేయు మనుచుఁ బ్రార్థించుటయును క 309 2. 5857. 1. యఫ్లుము.<noinclude><references/></noinclude> n8j2ejmymb4sxsonmrcseyge1cocg7a 104 241667 599968 2026-10-31T11:31:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము కం॥ అగుఁగాక యని వరంబులు తగ నన్నియు నొసఁగి చనియె ధాత సమగ్రం బగు తేజ మలరి దైత్యుఁడు సగర్వుఁడై వచ్చె నాత్మసదనంబునకు || తే॥ ఇట్లు వచ్చి యాజ్య సమిత మేధనన హవ్యవాహన...' 599968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము కం॥ అగుఁగాక యని వరంబులు తగ నన్నియు నొసఁగి చనియె ధాత సమగ్రం బగు తేజ మలరి దైత్యుఁడు సగర్వుఁడై వచ్చె నాత్మసదనంబునకు || తే॥ ఇట్లు వచ్చి యాజ్య సమిత మేధనన హవ్యవాహను'(లీలఁ) దిత్యాత్మజుండు చక్రిపైఁ బూర్వవై రంబు సంస్మరించి భువనబాధాకరుం డయ్యె వివిధగతుల ॥ సీ॥ అమరేంద్రు నిర్జించి యనలు నివర్తించి యముని దండించి క్రవ్యాదు నొంచి వరుణుని మర్దించి, వాయువుగం డణం గించి కుబేరు సృక్కించి, యీశు నొత్తి భోగులఁ ద్రొక్కి, యువ భానులయేపు మాపి, యశ్వినుల యాలాప ముడిపి, సాధ్యులఁ జెఱచి, ఖేచరుల గారించి, సి ద్ధులఁ గాసిజేసి, యక్షుల నలంచి, తే! గరుడ గంధర్వ కిన్నర వరులఁ బాఱఁ దోలి, యచ్చరసీమల నేలి యెల్ల మానులను 'దేహవట్టంబుగా నొనర్చి యఖలభువనాధిపతి తానయయ్యు నతఁడు|| 228 310 811 312 ఇవ్విధంబున హిరణ్యకశిపునామకుండు త్రైలోక్యాధిపత్యం బున నొప్పుచుండ నతనిచేత బాధ్యమానులగు నిర్జరులు కర్ణంబు చెడి, సిద్ధవిద్యాధరగరుడ గంధర్వాదిసహితు లగుచు నొక్క యేకాంతంబున మంతనంబుండి యశరణశరణ్యుండగు హరిం గుఱించి యిట్లనిరి. 3. (......) 813<noinclude><references/></noinclude> 3ta2uw3ml1ebodg01d6egfamey4e861 104 241668 599969 2026-10-31T11:31:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '224 బాలభాగవతము ప్రహ్లా ద చ రిత్ర ము శా॥ ఈ దైత్యుండు గణంగి మ మ్మదయుఁడై యిబ్బంగి భంగింపఁగా నీదై నట్టి కృపావి శేషము సమున్నిద్రంబుగాఁ జేయ 'వే లా? ద్యానిధీ ! పురాణపురుషా ! లక్ష్మీళ!...' 599969 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>224 బాలభాగవతము ప్రహ్లా ద చ రిత్ర ము శా॥ ఈ దైత్యుండు గణంగి మ మ్మదయుఁడై యిబ్బంగి భంగింపఁగా నీదై నట్టి కృపావి శేషము సమున్నిద్రంబుగాఁ జేయ 'వే లా? ద్యానిధీ ! పురాణపురుషా ! లక్ష్మీళ! నీకంటె లే రే దక్షుల్మఱి మమ్ముఁ బ్రోవ నిది సుమ్మి వేళ కుయ్యో మొరో మ॥ అనునంతః వినువీధి నచ్యుతుఁ కదృశ్యా కారుఁడై నిల్చి య య్యనముఁ డుద్ధతి మీఱ నాత్మ సుతుఁ బ్రహ్లాదాఖ్యు మద్దాసు వ ధ్యునిగాఁ జూచుఁ దదర్ధ మే నచిరకాలోద్యుక్తి సంయుక్తి స ద్దనుజుం ద్రుంచెద నంచుఁ బల్కు నమరుల్ దైన్యవ్యథం బాయుచున్ కం! వనజదళాక్ష మహత్త్వముఁ గొనియాడుచు నిధియ నిజము గొబ్బున నిఁక న దనుజుఁడు సను నని మనముల ననురాగము వోదల నరిగి రాశ్రమములకు 816 వ॥ హిరణ్యకశిపునకుఁ బ్రహ్లాదానుహ్లాద, సంహ్లాదాహ్లాదు లను గుమార చతుష్టయంబుఁ గలిగె సందు, * విశ్వగర్భపదారవిందచింతన ముతోఁ గూడనే జనయిత్రికుల నుండె బరమేష్ఠీ,జన కాంఘిపద్మభ క్తి పురస్స రంబుగా మాతృగర్భంబు వెడలె హరిదివ్యనామధేయ స్తవోచ్చారణ శ్రీపూర్వకముగ భాసింపఁ దొణఁగె భూతభవ్యభవత్ప్రభు ప్రీతితోఁ గూడ నహరహం బభివృద్ధిమహితుఁ డయ్యే 317<noinclude><references/></noinclude> cbp937kl9y1uk1j0bje7shqe997hdd9 104 241669 599970 2026-10-31T11:32:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాశము తే॥ బద్మనాభ స్వరూపరూపగుణవిభవ సంస్మరణద త్త చిత్త సంచార మార్గ ^ ., ఖండితాభీలక లుష, తాక లితసజ్జ నాదికాహ్లాదుఁడై న ప్రహ్లాదుఁ డనమ 225 818 ఉ॥ '(అంజలిఁబట్టి) కన్నుల ముదశ్...' 599970 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాశము తే॥ బద్మనాభ స్వరూపరూపగుణవిభవ సంస్మరణద త్త చిత్త సంచార మార్గ ^ ., ఖండితాభీలక లుష, తాక లితసజ్జ నాదికాహ్లాదుఁడై న ప్రహ్లాదుఁ డనమ 225 818 ఉ॥ '(అంజలిఁబట్టి) కన్నుల ముదశ్రులు రాలగ రోమహృష్ట మే నం జెలువొందఁ గంఠమున నాదము గద్గద భావ మొదఁగా గంజదళాక్ష ! చక్రధర ! కైటభమర్దన ! వాసుదేవ ! నీ కంజలి యంచుఁ బల్కు (ననయంబును) దైత్యతనూజుఁ డెల్లెడ | సీ॥ నిజహృదయాబ్ధికి నీరజా తారు చిం తనము సుధాకరోదయముఁ గాఁగ చలనిజజిహ్వికాచలచాతకమునకు విష్ణునామోక్తి సువృష్టి గాఁగ రమణీయనిజశరీరవిడూర భూమికి హరిశబ్ద మభినవాభైరవముగ దీపితనిజజీవదీపంబునకుఁ జక్ర లాంఛనభక్తి తైలంబు గాఁగ తే వినుతనిజజన్మకుంకుమంబులకు ధరణి హరిచరణపూజనము తుషారాంబు గాఁగ నితర మెఱుఁగక చరియించు నీడ్యమాన చరితుఁడై నట్టి ప్రహ్లాదుఁ డురుయకుండు 320 వ॥ ఇత్తెఱంగున మాతృగర్భావిర్భావ సమయసముదిత వివేకాది గుణగణభూషణుండును, మధుర భాషణుండును, నిరంతర నివృత్త హరిచరణ 1. అంజని. 2. మధుర ం బుగ. 3. సామృతంబు, 29<noinclude><references/></noinclude> 11ndxmppd4tg9wsj2tiisa8nal445x5 104 241670 599971 2026-10-31T11:32:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '226 బాలభాగవతము స్మరణ సుధాభి షేకుండును, బుణ్యల్లో కుండును, సకలభూతసమతానిర_స్త దుస్తరాహం కారుండును, జితేంద్రియవికారుండును, నగు ప్రహ్లాదుం డనన్య ప్రయోజనుండై నారాయణస్మరణలో లు...' 599971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>226 బాలభాగవతము స్మరణ సుధాభి షేకుండును, బుణ్యల్లో కుండును, సకలభూతసమతానిర_స్త దుస్తరాహం కారుండును, జితేంద్రియవికారుండును, నగు ప్రహ్లాదుం డనన్య ప్రయోజనుండై నారాయణస్మరణలో లుండును, నారాయణమంత్ర జపై కశీలుండును, నారాయణ వందన సావధానుండును, నారాయణైక ధ్యానుండునునై సంచరింప దితినందనుండు కనుంగోని, శా॥ చంపం జూడఁడు వాసవాదిదివిషత్సంఘంబులం బోర హిం సింపం జూడఁడు భానువిశ్వవసు రాజీ ముఖ్య వర్గంబుల నొంపం జూడఁడు కిన్న రాధిక సుభాంధో యోనుల వారిఁ బా లింపī గోరఁడు నీ జఙాత్ముఁ డిఁక నీలీల మదాభుండగు౯| కం॥ జనునకు విద్యాభ్యాసం బునఁ గాని వివేక మాత్మఁ బొలుపొందదు కా వున నీ జడుఁ జదివించెద నని శుక్రాత్మజులఁ బిలచి యనురాగమున॥ 321 823 వ ప్రహ్లాదునకు విద్యాభ్యాసము గఱపుఁ డని యప్పగించిన నొప్పనఁగొని చండామార్క నాములగు నిరువురు పుత్రు లాదైత్య పుత్రునిం దోడ్కొని నిజభవనంబునకుం జని యతనికి విద్యాభ్యాసంబుఁ గలుగఁ జేయుచుండు నంత, తే॥ జడుఁడు బ్రహ్లాదుఁ డేపాటిఁ జదివె నొక్కొ కలుఁగుచాతుర్య మంతయుఁ దెలియవలయు ననుచుఁ గురుపుత్రయుతముగా నాత్మపుత్రు భ క్తి రావించె నౌత్సుక్యభరితుఁ డగుచు || 324 825 వ॥ ఇట్లు రావించి గురుతనయులఁ గూర్చుండ నియమించి యత 326<noinclude><references/></noinclude> cvethz7vwqor9ce4wckv8dsaa7wznb0 104 241671 599972 2026-10-31T11:32:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము కం॥ తనయుఁ దొడవిఁద నిడుకొని యనఘాత్మా ! యెద్ది నీకు అభిమత మగుచు వినుతంబగు నది మా కిపుఁ డనుకొంద న్వినగఁ జేయు మని పలుకుటయుకొ"|| వ" ప్రహ్లాదుండు తండ్రి కిట్లనియె || 227...' 599972 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము కం॥ తనయుఁ దొడవిఁద నిడుకొని యనఘాత్మా ! యెద్ది నీకు అభిమత మగుచు వినుతంబగు నది మా కిపుఁ డనుకొంద న్వినగఁ జేయు మని పలుకుటయుకొ"|| వ" ప్రహ్లాదుండు తండ్రి కిట్లనియె || 227 828 మ॥ మమతాహంకృతు లుజ్జగించి మదిఁ గామశ్రేణి నిశ్రేణినా క్రమణ భ్రాంతిఁ బరిత్యజించి శమసామ్రాజ్యస్థుఁడై యిందిరా రమణు విష్ణు న శేష శేషిఁ గరుణారాశిం దదీయైక శే షమతి మర్త్యుఁడు గొల్చు పెంతయు నభీష్టం భార్య నాకెప్పుడు॥ చం॥ అని తను జీరికిం గొనక యాడిన తద్వచనంబు విస్మయం బున విని యాహిరణ్యకశిపుం డతనిం గని వత్స ! నీకు నీ యనుచితమైనభాషణము యత్నమునక్ వినిపించినట్టి దు ర్జను నెఱిగింపు మాఖలుని శాసితుఁగా నొనరింతు నావుడు౯॥ కం ॥ బుద్ధిజ్ఞానాదికముల సిద్ధముగా హరియ సిద్ధం మత్తకోకిల II పుట్ట జేయు వరునకు బిది యని తనయుఁడు సద్ధర్మము పలుకఁ '(బలికె) దనకుఁడు మఱలతోనే నాసహోదరుఁ ద్రుంచి నాకు మనంబుఁ గాఁగ విరోధియై యీసున విహరించు విష్ణుని నిచ్చట భయ మేది త దాసవృత్తిఁ జరించువాని విధంబున న్నుతిసేసె దో 881 శ్రీ సురావళిఁ దోలుటో యిది రీతిగాఁ గనుఁ బోలుటో ఆ 382 1. 00.<noinclude><references/></noinclude> 2aozunpdpxs1vqveydrckl329p464zs 104 241672 599973 2026-10-31T11:32:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '228 బాల భాగవతము తే॥ సకలనిర్జరవరుల తేజముల మాపి యేన భువనంబు లన్నియు 'నేలుచుండ ' నింక నోరి విష్ణుం డన నెవ్వఁ డున్న వాఁడు గలిగిన వారింప వలచే నన్ను ॥ 338 న॥ అనుటయుఁ బ్రహ్లాదుండు శుక్...' 599973 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>228 బాల భాగవతము తే॥ సకలనిర్జరవరుల తేజముల మాపి యేన భువనంబు లన్నియు 'నేలుచుండ ' నింక నోరి విష్ణుం డన నెవ్వఁ డున్న వాఁడు గలిగిన వారింప వలచే నన్ను ॥ 338 న॥ అనుటయుఁ బ్రహ్లాదుండు శుక్రతనయులం జూచి యిట్లనియె సీ॥ ఎవ్వని నెఱుగమి నే వెన్నుఁ డనియెడు (1) - విభ్రాంతి యంతయు విస్తరిల్లు నెవ్వనిఁగడుభవాహితుఁడై నయాసుర యోనిజాతులు గొల్వ నొల్ల కుందు రెవ్వని వీక్షింప నెల్ల సంశయములుఁ · జెడు కర్మతతు 'లెల్ల నడఁగ్గిపోవు - నెవ్వనితోఁ బాసి యీప్రపంచంబునఁ -గలతృణాగ్రంబును గదలఁజాల : తే దెవ్వనికి బద్మజాతాండ మెల్ల నపుడు నర్ణి తస్థూలమూర్తినా వరలుచుండు నట్టి పురుషోత్తముని విష్ణు నాశ్రయించి . యన్య మెఱుఁగదు నాచి త మఖిలగతుల 385 వ॥ అనిపలుకుటయు, శుక్రతనయులు సక్రోధులగుచు, హిరణ్య కశిపుం జూచి దేవా ! యితండు దుష్టాత్ముండు, తన్ను దానే కొన్ని కఱదులు గఱచి యఱచుచున్న వాఁడు. యాప్మాకీనార్భక నిర్భయవచ నంబులయం దాస్మాకీనోప దేశశం కాకళంకాం కారోపణంబు "సేయవలదు, వివిధోపాయంబుల దండించి యితని భవచ్చిత్తానువర్తి యగునట్లుగా నొనర్చెదమని ప్రహ్లాదునిఁ దోడ్కొని చని త్రివర్గసంవర్గ గణనీయంబై న శాస్త్రంబు లుపన్యసించి, వత్సా! మేము నీతండ్రియెదుట సంభావనీ<noinclude><references/></noinclude> 2cuhgd03ui6gj13p0yl26s6a8z37pya 104 241673 599974 2026-10-31T11:32:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము 229 యుల మగునటుగా సంభాషింపుమీ యని బుజ్జగించి దైత్యపుంగవు ముంగిట నీడి యితనిఁ జదివించి బుద్ధిమంతునిగా నొనర్చితి మని విన్నపంబు సిన చం అతికఠినాత్ముఁడై న యమరాహిన...' 599974 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము 229 యుల మగునటుగా సంభాషింపుమీ యని బుజ్జగించి దైత్యపుంగవు ముంగిట నీడి యితనిఁ జదివించి బుద్ధిమంతునిగా నొనర్చితి మని విన్నపంబు సిన చం అతికఠినాత్ముఁడై న యమరాహిన శేఖరుఁ కార్యుఁడైన యా సుతుఁ దనయం కపీఠమున జూపఱ మెచ్చఁగ నిల్పి, వత్స ! శా శ్వతమతి విద్యలందుఁ గల సొంప్రతికావ్యసనంబుఁ దెల్పి, నీ చతురతఁ దెల్బుమా యనుచు సమ్మదపూర్వముఁగాఁగఁ బల్కిన కం॥ ఆదర మేదురమునఁ బ్ర. 3 హ్లాదుం పలుకు వినుచు నాస్థానీర వీ'(దంభ స్తంభన సం) మొకటి పలికె మహాత్మా! 336 388 శా॥ తండ్రీ విద్యలు సెప్పి రీగురుసుతుల్ తన్మార్గముల్ చాలఁ గై కొండ్రీ యుర్విఁ ద్రివర్గ'(కాములు నయోగ్యుల్వారలం జూచియే మం డ్రాత్మజ్ఞులు .తత్ప్రకారముల నేలా తెల్ప ? సూక్ష్మక్షణుల్ గం డ్రే యర్ధము దాని నంతయును వక్కాణింతుఁ జిత్రంబుగ ళా! లోక ప్రస్తుత శాస్త్రజాలముల నాలోడించియు: లిప్సచేఁ | బైకొన్నట్టి విచారమార్గమున నొప్పం జూడఁగా నిశ్చితం బేకం బయ్యుఁ బహుప్రకారముల లక్ష్మీశుండు నారాయణటం డేశాలంబున నెల్ల వారలకు సుధ్యేయుండు సంసేవ్యుఁడు॥ 840 ఉ॥ ఎడ్డెకుఁ జేయుసత్కృతము లెగ్గడీ కిచ్చినయట్టి కన్నియల్ గుడ్డికిఁ జూపు నద్దములుఁ గుత్సితవృత్తికిఁ జేయు దానముల్ గొడ్డగునట్టిమ్రాని కొనగూర్చినప్రోదులు చక్రహస్తు పై నొడ్డిన భ క్తి లేనిగడయు క్తికిఁ జెప్పిన శాస్త్రజలముల్ 1. దంభస్త్రం:సం.. 2.. 341<noinclude><references/></noinclude> 89umgps8ifzsje09v4sp3wnp4wjykjk 104 241674 599975 2026-10-31T11:32:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '230 బాల భాగవతము మళ్లీ మృగనాభిం దపదీయవర్ణ గరిమోన్మేషంబుఁ, హేమంబున బ్రగుణామోదవి శేష, మితువున సారశ్రీఫలోద్భూతి, చె న్న గుగంధ ప్రచుర ప్రసూనతతీయం దమ్లానభావంబులై తగు మెచ్చంగా మన...' 599975 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>230 బాల భాగవతము మళ్లీ మృగనాభిం దపదీయవర్ణ గరిమోన్మేషంబుఁ, హేమంబున బ్రగుణామోదవి శేష, మితువున సారశ్రీఫలోద్భూతి, చె న్న గుగంధ ప్రచుర ప్రసూనతతీయం దమ్లానభావంబులై తగు మెచ్చంగా మనిషికి హరిపదధ్యానాదరం బబ్బిన౯ || సీ॥ మమ్మా యనఁగవచ్చు మర్త్యుని జన్మంబు హరిదాస్య కరుణార్ధ మయ్యె నేని అరరె యనఁగవచ్చు నధిక జాతిత్వంబు విష్ణుభక్తిఁ జెలఁగి వెలసె నేని చాగుగే యనవచ్చు సకలశాస్త్రప్రౌఢి నారాయణాజ్ఞ ప్తి ఁ గూరె నేని బాపురే యనవచ్చు పటుతర వార్జన్మ మచ్యుతస్తుతులచే వల సె నేని తే॥ అవు నీవు ననఁగవచ్చు మహాతపంబు మొదల కృష్ణార్పణోద్యుక్తి మొలచి నేని అట్లు గాకున్న నిది యెల్ల నరసి చూడం గా నజాగళస్తనములు దానవేంద్ర! కం॥ ఘోరములగు తపములచే నూరక యేలా నలంగ నొక పరియైన నారాయణనామసము చ్చారణనిష్ణాతుఁ డయిన 'సంసృతియణఁగు') B సీ॥ '(విను తులాపూరుషంబు)ను హేమగర్భంబు బ్రహ్మాండకల్పాంఫ్రీపములు గోస 2. విమర్తులా పూషంలు. 1. సంస్కృతియనగుశా. 342 343 344<noinclude><references/></noinclude> spfxdluc80idn6pdpnhgaaidefs4giy 104 241675 599976 2026-10-31T11:32:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము హస్రంబు కామధేన్వాఖ్య సువర్ణాశ్వ హైమాశ్వరథ హేమహ స్తిరథము లును బండలాంగులంబును ధరిత్రీవిశ్వ చక్రకల్పలతాభిసంజ్ఞ కములు సప్తసాగరసముజ్జ్వలరత్న ధేనుమ హాభూతఘట...' 599976 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము హస్రంబు కామధేన్వాఖ్య సువర్ణాశ్వ హైమాశ్వరథ హేమహ స్తిరథము లును బండలాంగులంబును ధరిత్రీవిశ్వ చక్రకల్పలతాభిసంజ్ఞ కములు సప్తసాగరసముజ్జ్వలరత్న ధేనుమ హాభూతఘటములు ననఁగ వరుస తే॥ వెలయు షోడశ వానము ల్విహిత విధుల నాచరింపంగఁ గలిగినయట్టి ఫలము తలఁప హరిశరణాగతిధర్మసార పోడశాంశంబునకుఁ జూడ నీడురాదు | 281 845 చం॥ బలవదపుణ్యనై లపవి, పాతక వారిధికుంభసూతి, సం కులకలుషాహి'(తార్క్ష్య), మతి ఘోరతరాఘదవాగ్ని, సంవళత్ కలుష'(మదావ కేంద్ర)హరి, కల్మష మేఘమహాసమీర మం కిలిపడకుండఁ జేయు హరి (కీర్తన) మెత్తఱి నెల్లవారికి తే॥ అని విజృంభించి పలుకు సందనునిమాట లెల్ల విని 'దైత్యుఁ డా పురోహితులఁ జూచి బాలు నిబ్బంగిఁ జెఱచి తిదేల యనుచుఁ బలుకుటయు వార లతనితోఁ బలికి రిటు కం॥ దితిసుత! నీతనయుఁడు మా 846 347 m మతిలోన రాడు మాకు మఱలఁ దెలుప ను ద్యుతుఁ డై నాఁ డీ విందుకుఁ బ్రతికారముఁ దలఁపు చూకుఁ బనిలే దింక౯॥ 1, పక్షము, 2. మదావ భేంద్ర. 348 8. కీ ర్తను.<noinclude><references/></noinclude> k8hu0hck1yvf25zsovhs9nbqgh3l01z 104 241676 599977 2026-10-31T11:33:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '282 బాల భాగవతము కం॥ అనుటయు సుతుఁ'(గనుఁగొని) దు ర్వినయా ! నీ కిట్టి చెంటి విపరీతము లే మనుజుఁడు '(గఱపెకొ యాదు ర్జను దెలుపుము యనుచు) నలిగి జనకుఁడు పలుక॥ 819 తే॥ సుతుఁడు నవ్వుచుఁ బల్కు...' 599977 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>282 బాల భాగవతము కం॥ అనుటయు సుతుఁ'(గనుఁగొని) దు ర్వినయా ! నీ కిట్టి చెంటి విపరీతము లే మనుజుఁడు '(గఱపెకొ యాదు ర్జను దెలుపుము యనుచు) నలిగి జనకుఁడు పలుక॥ 819 తే॥ సుతుఁడు నవ్వుచుఁ బల్కు నో దితితనూజ ! యేవ్వ రెవ్వారి కుప డేష్ట లెంచి చూడ నెట్లు చెప్పిననై న నీ హీనమతులఁ బుట్ట నేర్చునె హరిపదాంభోజభ క్తి 4 కం॥ చదువులు చదివితి నన్నియు జదువులలోఁ జదువు నన్ను జదివింపరు మా చదువులయొజ్జ ళ్ళదియును జదివెద మోర్థు (1) విష్ణుసంశ్రయము సుమీ ఉ॥ వాదము లింకఁ బెక్కు నొడువం బనిలేదు సమస్త శాస్త్రసం వాదము గల్గునట్టి యొక వాక్యము సెప్పెద నెల్లవా వారికి వైదిక ధర్మకర్మపరిన ర్త నకీర్తి తవైష్ణవాంఘ్రప 850 351 ద్మోదశ సేవఁ గాని, భవయోగము మానదు వేయు నేటికికా॥ 352 వ॥ అని యివ్విధంబునఁ బ్రహ్లాదుఁ డౌహ్లాదంబున విజృంభించి పలికిన పలుకులు ములుకులు చెలువునం జెవులం గలుక్కురనం దాకిన నాఁకఁగొనక యా దితిసుతుండు తనతొడలపై నిడికొనిన యా కొడుకుం దొడిం బడఁద్రోసి లేచి మంత్రులం జూచి యిట్టి జనక ద్వేషి యగు దోషి `నెచ్చటనైన వినియునుం గనియును నెఱుంగుదురే యని భాషించి గోషరూ క్షణంబులగు వీక్షణంబుల నదరులు చెదర రాక్షసుల నీక్షించి యిట్లనియె. 1. గోని నీదు, 2. గరపిను వానిజా జను తెలుపుగ ననుచు. 358<noinclude><references/></noinclude> 5rezqv8vrrml8scxt0wv7g11zc8x4g4 104 241677 599978 2026-10-31T11:33:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము సీ॥ చూచితిరే యిట్టి చోద్య మస్మత్కులం బునఁ బుట్టి భార్గవపుత్రవివృత శాస్త్రార్ధ తాత్పర్య సంగతి యంతయుఁ 'బెడచెవిఁ బెట్టి తాఁ బెద్దవో లె నన్ను గై కొనకయు మున్ను...' 599978 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము సీ॥ చూచితిరే యిట్టి చోద్య మస్మత్కులం బునఁ బుట్టి భార్గవపుత్రవివృత శాస్త్రార్ధ తాత్పర్య సంగతి యంతయుఁ 'బెడచెవిఁ బెట్టి తాఁ బెద్దవో లె నన్ను గై కొనకయు మున్ను పితృవ్యారి యగు హరి సర్వేశుఁ డనుచు నతని భృత్యునికై వడిఁ బ్రేలెడీ వలదన్న నంత కంతకు మీరి యాడఁ ద్రోణఁగె తే॥ దనయుఁ డను పేరఁ బుట్టె గదంబు వీని దుష్టు ఖండింపఁ గులము నిర్దోష మగుచు నిలుచు నామీఁదియాన, మార్వలుక కిపుడు తిరిగి విూరలు వీని వధింపుఁ కలిగి! వ॥ అని నియోగించుటయును, లయగ్రాహి || ప్రహ్లాదుని బాధ పెట్టు అత్తటి సమర్హతతీ చిత్తత వడిం బొడము క్రొత్తయగు రాగమున, నెత్తురు మొగంబుల్ జొత్తి లేడిన మరఁ దత్తరపుఁ బొబ్బల వి యత్తల మగల్చు 'సెను'మొత్తమగు 'దైత్యుల్ పుత్రకున కబ్బెనన '(యెత్తి) శితశూలముల 233 354 355 నొత్తి పొడువ॰ దితిజన తనయుఁ డో స ర్వోత్తమ! పురాణపురుషో త్తమ! హరీ యనుచు హత్తి? యనుగాని యనఁ డెత్తి యితరంబు॥ 356 1. మెత్తి. 30<noinclude><references/></noinclude> 950as3mjg680uoz85vejoxhw45lan60 104 241678 599979 2026-10-31T11:33:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '234 భాగవతము లయగ్రాహి | మందమతి నిట్లు భటబృందము వడిం బొడువ నందకధరుండు తన డెందమున భక్తి విందుఁడగు నయ్య సురనందనుఁడు భీతిపడి యెందుఁ జొరఁబోవఁ డెచటం దరలఁ జార్తికా మ్రందఁడు విచేతన...' 599979 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>234 భాగవతము లయగ్రాహి | మందమతి నిట్లు భటబృందము వడిం బొడువ నందకధరుండు తన డెందమున భక్తి విందుఁడగు నయ్య సురనందనుఁడు భీతిపడి యెందుఁ జొరఁబోవఁ డెచటం దరలఁ జార్తికా మ్రందఁడు విచేతనత నొందఁడు విషాదగతిఁ గ్రిందుపడఁ డా ఘనుని యందమగు మేనుకొ గంద దొకయించుక యనం దగునె యింక మరి యం 'దేవుడు నెత్తురులు చింద వని పల్క॥ 357 తే॥ ఇవ్విధంబున నారాు సేంద్రుఁ డప్పు డటులు బాధింప మున్న టియటుల నున్న సుతునిఁ గనుఁగొని యిది యేమిచోద్య మనుచు సుదిత చింతాభరా క్రాంతహృదయుఁ డగుచు || 358 వ॥ మఱియుం గుమారమారణసమారంభంబు సంస్తంభింపనేరక హృత్కంధర మంది రాకుంఠపై కుంఠకంఠీర వనిర స భేదుండగు ప్రహ్లాదుని గజనఖంబుల చేత మెట్టించియు గరళవిషంబులు పెట్టించియు నురగపతుల చేతఁ గఱపించియు నుగ్రానలజ్వాలలయందు దహింపించియు సాగర మధ్యంబున వేయించియు శై లతలంబులఁ ద్రోయించియు, శీతాతపవర్షం బులం దునియు, శీఘ్రవాతంబున కెదురుగాఁ బంచియు నుక్కం గట్టించియు, నుపవాసంబులు పెట్టించియు, సమ్మెటల మ్రోదించియు, శస్త్రంబుల నూదించియు, ననని గర్భంబున నిల్పించియు, నభిచారహో మంబులు వేల్పించియు, నానావిధోపాయంబుల నతని మాయంజేయఁ జాలక సంతాపాంతరితాంతరంగంబున నిట్లని వితర్కంబుఁజేసె. 859<noinclude><references/></noinclude> fn657jlhtadedmr4q8wygxx75fbb918 104 241679 599980 2026-10-31T11:33:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము 285 ఉ॥ అంచితభక్తి విష్ణు ననయంబును సన్నుతిఁ జేయు వీనిఁ జం పించెద నంచు నిర్దయతఁ బెక్క గు బాధలు పెక్కుమార్లు సే యించితి దేహము విడఁడొకింతయు వంత నలంగఁ డెంచిన పంచశ...' 599980 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము 285 ఉ॥ అంచితభక్తి విష్ణు ననయంబును సన్నుతిఁ జేయు వీనిఁ జం పించెద నంచు నిర్దయతఁ బెక్క గు బాధలు పెక్కుమార్లు సే యించితి దేహము విడఁడొకింతయు వంత నలంగఁ డెంచిన పంచశరద్వయస్కుఁడగు బాలుఁడు చిత్రము పుట్టె గట్టిగ ళా 350 కం॥ ఉఁగక బాధలు సేయుచుఁ గడు నిర్దయవృత్తి నొంఁ గాంణించు ననున్ డొక్కనాడుక విడువఁడు నిజశేషగుణంబు విస్మయ మిదియు॥ కొడుకని చూడక వల దిక గడు మహిమాన్వితుఁడు వీఁడు కారణజన్మం డడగం డెబ్భంగుల నీ తొడరువున నసాయ మొదవుఁ దుది నెట్లయినకొ॥ తే॥ అని విచారంబు నొంద శుక్రాత్మజాతు ! లధిప ! శిశువాక్యముల కింత యలుఁగ నేల తెలుపుదము వీని నిపుడ యేతెంచు శుక్రుఁ డంతవిూఁద భద్రంబగు ననుచుఁ బలి 351 332 868 ప్రహ్లాదునిఁ దోడ్కొని నిజభవనంబునకు నరిగిరి. హిరణ్య కశిపుండును డ్రైలోక్యసామ్రాజ్యపూజ్యుండై యుండె నంత, ప్రహ్లాదుడు దైత్యకుమారులకు హరితత్త్వము బోధించుట సీ॥ ప్రహ్లాదుఁ డౌ భృగుప్రవరులు సెప్పెడు ధర్మార్థ కామైక తాన శా ములు ముముతువునకు నలవడ వని విచా. 3t 4 " 'రించి, వారలు వినుపించుమాట<noinclude><references/></noinclude> k15u5mh54jcnh0s4nvx1yo5q4o96lgr 104 241680 599981 2026-10-31T11:33:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '286 బాల భాగవతము లూరక వినుచుండి యొకనాఁడు వా రను స్థానార్ధ మెందేనిఁ జనిన వేళఁ దనతోడఁ జదివేడు దైత్యకుమారులఁ బిలుచు యెంతయు బ్రయముఁ జేసి తే॥ వారలకు మోక్షశాస్త్రంబు వలనుగాఁగ `దె...' 599981 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>286 బాల భాగవతము లూరక వినుచుండి యొకనాఁడు వా రను స్థానార్ధ మెందేనిఁ జనిన వేళఁ దనతోడఁ జదివేడు దైత్యకుమారులఁ బిలుచు యెంతయు బ్రయముఁ జేసి తే॥ వారలకు మోక్షశాస్త్రంబు వలనుగాఁగ `దెలుపఁ దలఁచినఁ గృపార సవిలసనమున బాలహృదయము లానంద భరితములుగఁ బలికె నిట్లని యశదృశప్రజ్ఞ ఁగలిమి ॥ తే॥ జగతి '(మర్త్యు'లై) పుట్టి సంసారసౌఖ్య సక్తులై యుండి బోధలేశంబు లేక పంకజాతునిఁ గొల్వని బాలిశులకుఁ గలుఁగనేరదు కడ యస్య కారణములు సీ॥ నరునకు సఖుఁడైన నారాయణుఁడు మున్ను బదరికాశ్రబభూమిఁ బరమనియతి నుండుచు నారదయోగికిఁ గరుణచే దెలిపె వైష్ణవధర్మవిలసనంబు నారదమునిబోధనమున నీ నిబ్బంగిఁ గమలనాభునిఁ గొల్వఁ గంటి మంటి ననుటయ సద్భుతం బంది యో ప్రహ్లాద 'విడకయేఁ గూడి యెప్పుడును మనము) తే॥ పెరిగితిమి నారదుఁడు నీకుఁ గరుణ నెన్న డిట్టి విజ్ఞానమార్గంబు నెఱుఁగఁ జేసె ననుచు నౌత్సుక్యమునఁ దన్ను నడుగునట్టి యర్భకులఁ జూచి మఱియుఁ బ్రహ్లాదుఁ డనియె || 1. మర్త్యుడై. 2 విడక యెప్పుడుఁ గూడి మనము పెరిగి. 365 366 367<noinclude><references/></noinclude> agoatr5mphal4n0xjp4yx9gddtvle71 104 241681 599982 2026-10-31T11:33:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము తే॥ ఘనుఁడు మాతండ్రియైనట్టి కనకకశిపుఁ . డట్లు మును మందరాద్రిపై సమరవరులఁ బఱవఁ గోరి పిపీలికాభషీ తాంగుఁ డగుచుఁ దప మాచరించు వ్యవస 3 237 368 వ॥ ఇంద్రుం ' (డెదిరిఁ) గని యమ...' 599982 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము తే॥ ఘనుఁడు మాతండ్రియైనట్టి కనకకశిపుఁ . డట్లు మును మందరాద్రిపై సమరవరులఁ బఱవఁ గోరి పిపీలికాభషీ తాంగుఁ డగుచుఁ దప మాచరించు వ్యవస 3 237 368 వ॥ ఇంద్రుం ' (డెదిరిఁ) గని యమరసంఘసహితుండగుచు మన యివ్వీ డునకు దాడివచ్చి యెల్ల వస్తువులఁ గొల్ల పట్టించి యుల్లంబున నల్లపిల్లుచు మజ్జననిఁ జెఱపట్టి యీడ్చుకొని గగనమార్గంబునం బోవు సమయంబున నారదుండు యదృచ్ఛాగతుండగుచుఁ గనుంగొని, 889 శా॥ అంతర్వల్ని మఱందలిం గడు గుణాఢ్య దీని నియ్యింతి నా వంతైనం దయలేక చెఱనేయం బాడియే యింద్ర ! నీ యంతః క్రోధము దైత్యుపై నిలిపి నాకై పోవని మ్మిప్పు డీ యింతి న్నావుడు నమ్మునిం బలికె దేవేంద్రుం డుదారంబుగ౯ || కం॥ ఆప్రసవముగా నీదై త్యప్రేయసిఁ గాంచి పుత్రు నదసీయ్యుని వ జ్రప్రహతుఁ జేసి మీకు న తిప్రీతిగ నిప్పుకు సమ్మతిం జెఱ విడుతు తే॥ అనుటయును నవ్వి యీ యంబుజాక్షి కుఁ బరమభాగవంతుండు సంభవము నొందు నతఁ డవధ్యుండు బుధవర్యుఁ డనుచు నిట్లు విశదముగఁ దెల్పు మునిపల్కు విశ్వసించి ॥ కం! ఘనుఁడగు నయ్యింద్రుఁడు కృప ' ( ననువుగఁ జెఱ విడచి సనియె నట మునియును మ జ్జననిం దోడ్కొని యాశ్రమ వనమునకును నరిగి యచట వాత్సల్యమున 1. డెదరు గని. 2. . 871 872 378<noinclude><references/></noinclude> o416ygjmc5m1ir1qsi3bntjhs9cg0if 104 241682 599983 2026-10-31T11:34:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '288 బాల భాగవతము శే॥ జగతి నింతికి నీళ్ళోడ సమయమైనఁ దఃడ్రియింటికి నరుఁగుట ధర్మమెపుడు తరుణి! కావున నిది నీకుఁ దండ్రి భవన ముందు మిచ్చట నని పల్కి యూరడించి క కం వనితా నీ గర్భంబున నన...' 599983 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>288 బాల భాగవతము శే॥ జగతి నింతికి నీళ్ళోడ సమయమైనఁ దఃడ్రియింటికి నరుఁగుట ధర్మమెపుడు తరుణి! కావున నిది నీకుఁ దండ్రి భవన ముందు మిచ్చట నని పల్కి యూరడించి క కం వనితా నీ గర్భంబున ననఘుఁడు హరిభక్తుఁ డొదవు నట్లగుటఁ దగ౯ నినుతజ్ఞానపథము నీ కనయంబునుఁ దెలుపవలయు నని తెలిపెఁ దయ 374 875 వ॥ అని గర్భస్థుండై న న న్ను పలక్షించి నారదునిచేత నుపదిష్టం బైన జ్ఞానమార్గంబు భగవదనుగ్రహంబున మఱువంబడక యున్నయది యని తెలిపి నారదోక్తంబులైన యాత్మస్వరూపభాగ వతధర్మాదివి శేషం బులు సెప్పి యిట్లనియె ॥ తే॥ ఇంకఁ బెక్కేల నినుఁడు చెయ్యెత్తి మీకుఁ జూటి చెప్పెద ముమ్మారు సత్య మనుచు వేదమునకంటె శాస్త్రంబు వేరు లేని యటుల హరికంటె దైవ మన్యంబు T మ తులసీపర్ణ విమిశ్రితంబగుచు నెందుం బ్రస్తుతంబైన యా జలజాతాక్షపదాభి షేకజలము సద్బుద్ధిచేఁ జిహ్వపై C 876 377 జుళుమాత్రం బిడ నేర్చు ' (పుణ్యుఁ) డనిశతుభ్యద్భవాంభోధి య గ్గలికం దాటఁగఁ గాంచు నీసులభమార్గం బెచ్చటం గల్గునే॥ 878 వు కావున, 1. She<noinclude><references/></noinclude> qbo1rjuzyvamt3u277tpw8auqq6lglh 104 241683 599984 2026-10-31T11:34:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము కం॥ భార్గవు లుపదేశించు కు మార్గములం బోవ నేల మాధవసేవా నర్గళవృత్తి న్మన మప వర్గముఁ జేకొనఁగవలయు వరమతు లెన్న కో ఆ॥ అనుచుఁ గనక కశిపుతనయుఁ డయ్యయివేళ దైత్యసుతుల భ...' 599984 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము కం॥ భార్గవు లుపదేశించు కు మార్గములం బోవ నేల మాధవసేవా నర్గళవృత్తి న్మన మప వర్గముఁ జేకొనఁగవలయు వరమతు లెన్న కో ఆ॥ అనుచుఁ గనక కశిపుతనయుఁ డయ్యయివేళ దైత్యసుతుల భృగుమతంబు మరలి విష్ణుభక్తిఁ దెలుప వివశులై వారలు గడువిర క్తిఁ బూనఁ గణఁగుటయును॥ కం॥ శుక్రుని తనయుఁడు దెలిసి య తిక్రూర చరిత్రుఁడైన దితిసుతుకడకు సక్రోధత నరిగి తదీ యక్రమ మెఱిఁగింప నతఁడు సతికుపితుండై ॥ వ ప్రహ్లాదుఁ బిలిపించి యిట్లనియె॥ తే॥ సురలు నాపేరు సెప్పిన సుక్కు చుండ వెఱవ కోరి ! '(విష్ణుని నీవు విభుఁడటంచుఁ) బలికి యసురార్భకులు నెల్లఁ బఱపికొంటి తెలియ నతఁ డెప్పు డెచ్చటఁ గలఁడు చెపుమ 239 879 880 881 383 888 వ! అని పలుకుటయును బ్రహ్లాదుడు తన తండ్రి కిట్లనియె॥ 334 కం॥ హరి యెచ్చోటఁ గలండని యరుదుఁగొనుచు నడుగ నేల యసురేశ్వర! తా నరయఁగ నేర్చిన నెచ్చోఁ గర మనురాగంబుఁ గలదు కలఁ డచ్చోట ॥ 1. విష్ణుని విభుఁడటంచు, 87 885<noinclude><references/></noinclude> tnj5j9hoykx8o9ah2z7bmrdtczsgsp1 104 241684 599985 2026-10-31T11:34:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '240 బాల భాగవతము సీ॥ కలఁడు ధారుణీయందుఁ గలఁ డంబువులయందుఁ గలఁడు నక్షత్ర సంఘంబునందుఁ గలఁ డంబరమునందుఁ గలఁడు భానునియందుఁ గలఁడు సుధాకరజ్వలనులందుఁ గలఁడు తేజమునందుఁ గలఁడు వాయువున...' 599985 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>240 బాల భాగవతము సీ॥ కలఁడు ధారుణీయందుఁ గలఁ డంబువులయందుఁ గలఁడు నక్షత్ర సంఘంబునందుఁ గలఁ డంబరమునందుఁ గలఁడు భానునియందుఁ గలఁడు సుధాకరజ్వలనులందుఁ గలఁడు తేజమునందుఁ గలఁడు వాయువునందుఁ గలఁడు దివాళి దిగ్గణమునందుఁ గలఁడు తిర్యక్కులఁ '(గలఁడు త్రిమూర్తులఁ) గలఁడు సారాసారవిలసనములఁ తేగలఁడు సదసదంతర్బహిఃకలితవృత్తిఁ గలఁడు సకలకాలంబులఁ గలఁడు సకల దేశముల నింకఁ బెక్కేల తెలిపె దేని కలఁడు నీయందు నాయందుఁ గలఁడు చక్రి ॥ కం" అనవుడు విని దితితనయుఁడు ఘనరోషవికారుఁ డగుచుఁ గఠినాత్మక వి ష్ణునిఁ జూపెదె యీ స్తంభం 885 బున ననుటయుఁ దండ్రిఁ జూచి పుత్రుఁడు వలుక ౯ || 387 చం అనుటయు దానవేంద్రుఁ డదయాత్మతఁ గద్దియఁ డిగ్గి యిందు వి ష్ణునిఁ గనఁ జూపకున్న మఱి సుద్దులు చెప్పఁగ నాకు నీఖలుం దునిమిద 'నేటితో ననుచుఁ దోరపుహస్తము సాఁచి వేసె న వ్వినుతసభాని కేతనము విస్మయదం బగునట్లు కంబము | వ ఇవ్విధంబున వ్రేయుటయును, 1. గలఁడతి తిర్యక్కు—- 388 389<noinclude><references/></noinclude> q6gubo1nxvn4e6gtibfzrscarerlf1h 104 241685 599986 2026-10-31T11:34:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము నరసింహావతారము సీ॥ పరివహపవనఝంపాకంపితాంభోధి ఘుమఘుమాకారవిభ్రమము సెలఁగ సంకర్షణస్ఫుటసంఘసంభూతాగ్ని చిటచిటారవశం చెలువు సూప పుష్కలావ కాంబుధర సంఘటితమ '(ర్ఘరరవ...' 599986 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము నరసింహావతారము సీ॥ పరివహపవనఝంపాకంపితాంభోధి ఘుమఘుమాకారవిభ్రమము సెలఁగ సంకర్షణస్ఫుటసంఘసంభూతాగ్ని చిటచిటారవశం చెలువు సూప పుష్కలావ కాంబుధర సంఘటితమ '(ర్ఘరరవగరానుకరణ) మలర నిర్ఘాత పాతౌఘనిర్భిన్న కుంభినీ పటపటాకార సంభ్రమము నిగుడ తే ముదిత భూరిస్ఫులింగ కీలోత్కరములఁ బ్రేలగింజలై భువనముల్ పెట్టిలు పడఁగ పెటిలు పెటిలని యత్యంతభీషణమున భాసురంబైన యుక్కు కంబంబు పగిలే 241 390 వ॥ అమ్మహాస్తంభంబున స్తంభమహారంభ విజృంభిత సంరంభు డును, ధృధఖాయమాన దంష్ట్రాదండాంతరాళ తరళతర జిహ్మాఖీల వివృత ముఖుండును, సదభ్ర (భీక)ర భ్రుకటి సమాలింగితస్ఫుంలింగ దుష్ప్రక్ష నీక్ష'(శ్రే)క్షణుండును, '(నగాగ్ర) నిర్భిన్న పయోధర సటాచ్ఛటా బంధురకంధ రుండును, హిరణ్యకశిపుకఠోర శరీర ధరణీధర విదార ణభిదు రావ తారణావధా రిత నఖరప్రహసితప్రహరణుండును, నూర్ధ్వనముద్ధా పితక ఠినకర్ణ ప్రకాండ ఖండిత విమలశంకాసంఘాతసమంజిమభరుండును, నిబిడతరనిశ్వసితశ్వసన వివరణసముద్భూతసంధి వేళాలోహితాంబురుహుండును, ననవద్య సకలావ ణ యవమహితమణిఖచిత భూషణుండును, నాకంఠకంఠీరవ మనుజ తనుతా 1. రరగరానుకరణమలర. 3I 23 2. (…) 3. (...)<noinclude><references/></noinclude> 81b0txjeho24gfrse7xhxy86vctfod9 104 241686 599987 2026-10-31T11:34:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '242 బాల భాగవతము 891 విచిత్రచరిత్రుండును, హిరణ్యకశిపు ప్రహ్లాదవిషయరౌద్రకరుణార సద్వయ ద్విధాసమాకృష్ణ, పరి క్లిష్టహృదయకమలుండును, సకల దేవతా సంస్తూయ మానుండును నగు శ్రీ నరసింహదేవ...' 599987 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>242 బాల భాగవతము 891 విచిత్రచరిత్రుండును, హిరణ్యకశిపు ప్రహ్లాదవిషయరౌద్రకరుణార సద్వయ ద్విధాసమాకృష్ణ, పరి క్లిష్టహృదయకమలుండును, సకల దేవతా సంస్తూయ మానుండును నగు శ్రీ నరసింహదేవుం జానిర్భవంబు నొందిన, చం। కనుఁగొని దానవేంద్రుఁ డధికంబగు ధైర్యముతోడ నిట్లు నె మ్మనవెడరూపునం బడుచు మాటలకై జగడంబుసేయవ చ్చినయతని మదీయ జయశీల నిరర్గళ దోర్మహార్గళా ఘనతరసార సంహరణకారునిఁ జేసెద నంచు మద్ధతి౯॥ తే ఖడ్గఫల కాదిసాధనగ్రాహి యగుచు อื่น మండల సంచారకారి యగుచు నవనవప్రస్ఫురితసింహనాదుఁ డగుచుఁ జేరుటయుఁ జూచి శ్రీనరసింహుఁ డపుడు ॥ కం॥ గరుడుఁడు భుజగము పట్టెడు కరణి '(నురియ) కా హిరణ్యకశిపునిఁ గృతహుం కరణుండై యొడిసి మహో భర మలరఁగఁ బట్టి తొడలపై నిడుకొనుచు | చం అతినిశిత ప్రదీప్త నఖరావళిచే దితిపుత్రుపొట్ట యు ద్ధతి విదళించి నెత్తురులు దద్దయుఁ దోయిటఁ బారఁజల్లుచుకో దృతవిగతాసుఁ జేసి మది దుస్సహరోషమునం దంత్రసం తతిఁ బెకలించి పట్టె నతిదారుణ భంగిఁ గరాంబుజంబుల తే॥ వైరియే వీఁడు నరయ దౌవారికుండు తగునె యన్యునకై పురాతనుని నొంప ననుచు సిగ్గుచేఁ బోలెఁ బ్రహ్వంబులైన నృహరి నఖములు రక్షించు నిఖిలజనుల 1. కరయకా, 392 898 394 395 896<noinclude><references/></noinclude> tk684tjr2316u1v2f98yi8zcn9txmrc 104 241687 599988 2026-10-31T11:34:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము కం॥ దనుజునినక్షము నరహరి పనివాడి చించుటలు తనదుపద సేవకులతో నిమనితినుట ? మనసు-న్మిఔర్థమరయు మతిగా నోపుకొ 243 897 వ॥ ఇవ్విధంబున సంధ్యాసమయంబున దేహళీ ప్రదేశంబున నఖ ము...' 599988 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము కం॥ దనుజునినక్షము నరహరి పనివాడి చించుటలు తనదుపద సేవకులతో నిమనితినుట ? మనసు-న్మిఔర్థమరయు మతిగా నోపుకొ 243 897 వ॥ ఇవ్విధంబున సంధ్యాసమయంబున దేహళీ ప్రదేశంబున నఖ ముఖంబులచేత హిరణ్యకశిపువిశసనం బొనర్చి యుద్ధసన్నద్ధులగు తదీయ రాక్షసవీరులఁ జక్రారజ్వలజ్జ్వా లిజ్వాలాహుతిత్వంబు నొందించి మహా సంరంభంబున విజృంభించు శ్రీ నరసింహ దేవునిం జతుర్ముఖుండు సురతర కుసుమవర్ష దివ్యదుందుభిధ్వానపూర్వకంబుగా సాష్టాంగ ప్రణామం బొనర్చి కరకమలముకుళకీలితాలికుం డగుచు నిట్లని వినుతించె దండకము :- 898 జయ జయ జగదీశ సర్వాంతరాత్మళ్, మహాత్మ సమస్త శ్రుతి ఖ్యాత హేయ ప్రజప్రత్యనీకత్వ సుశ్లోక కల్యాణ భూమైకతాన స్ఫుట జ్ఞానమోదస్వరూపత్వ స : పూర్ణ కీర్తి, పరబ్రహ్మ నారాయణశ్రీశ జ్యోత్తమానన్య సాధారణాఖ్యా సమాఖ్యాత విశై ఏకనాథత్వపూర్తే, స్వభావప్రభూతాప్రమేయానతికామి తేజోబలై శ్వర్య వీర్యా ద్య సంఖ్యేయ భాస్వద్గుణ ప్రస్రవంతీపతే, స్వాభిలాషానురూపై కరూపాద్భుతా చింత్య నిత్యానపద్యా సమాజ్జ్వల్య సౌందర్య సౌగంధ్యలా వణ్య కారుణ్య సంస్తుత్య రూపత్వ సిద్ధాన్న తే, స్వోచితానంత నానావిధానూన భూపాగణ స్వస్వ రూపా నిశాచింత్య శక్తి శతావద్యది న్యాయుధ క్లిష్ట నిత్య స్వత్యుజ్జ్వల శ్రీసబా శ్లేషతా యుక్త సుజ్ఞానసార క్రియైశ్వర్య వద్దివ్య సూరిస్తుతాంఘ్ర ప్రభా, భాసుర క్షీర పాథోధిమంధాన సంధానలేఖా సముద్భూతి మత్కౌ స్తుభాకార వాస్సార నిర్వర్తిత శ్రీ దకల్యాణ నిత్య ప్రదీపక్రియోపక్రమశ్రీ. గృహ ప్రస్ఫురతో రణస్రగ్వి శేషీ భవదై ్వజయంతీ సరీరంభ లబ్ధప్రకరాతి<noinclude><references/></noinclude> glqg0ix05uof65fh8g9xch05rk7umqm 104 241688 599989 2026-10-31T11:34:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '544 బాల భాగవతము సంరబ్ధ దేవద్విషత్కంఠ పీకి గళద్రక్తధారాహుతి ప్రీణితార జ్వలజ్జ్వాలి చక్రప్రభా చక్రమఙ్ఞత్త మో2 ను క్రమోద్యోత ఖద్యోత చంద్రాక్ష హృ ద్ద్యోతమానాతి పీతాను సాధారణ...' 599989 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>544 బాల భాగవతము సంరబ్ధ దేవద్విషత్కంఠ పీకి గళద్రక్తధారాహుతి ప్రీణితార జ్వలజ్జ్వాలి చక్రప్రభా చక్రమఙ్ఞత్త మో2 ను క్రమోద్యోత ఖద్యోత చంద్రాక్ష హృ ద్ద్యోతమానాతి పీతాను సాధారణోద్భాసినీవార శూకాభ తేజోగ్ర జాగ్ర ద్విశిష్టాక్షరాకార తాపాది వేదోప సంగీత సూక్ష్మస్థితే. సృజనీ జగద శేషమిత్థం తదానస్య పాంగ స్వ భావోజ్జ్వలో దార్య గాంభీర్య సౌశీల్య వాత్సల్యవా, నేకదా. హంసి నిశ్శంక సంకర్షణాకార భాగై కదైవం భవద్భూమిభారం సముత్తారయ నృత్స్యమూర్తే, సమస్తశ్రుతి స్తేయ విస్తారితాస్తోక థార్త్యాపరావర్త్య హృత్సోమకాఖ్యా సురాభీల కోలాహలాసార సంహారధారా ధురాధీర వై సారిణోద్ఘావతారం దధానః పథాన్నే పాథోధి పాథశరజ్జంతు సంతాన సానాధ్య మాదావ కార్టీ రితీదం పునర్వేత్తి సత్యవ్రతోఒద్ధా, విరుద్ధాశయాదిత్య దైత్యా వళీమధ్యమా నోరుదుద్ధాంబుధికుబ్ధభూమి ధరాధ స్తన ప్రస్తరాఘర్షణా నిత్యమేవాచ్ఛరు కచ్ఛపత్వేనసోథుం పరం శేకిధాః, దర్శిత భ్రూలతా 'చాలనా పొంగ రంగస్థలీ నృత్య దాలోక మందస్మితాదిక్రియా విప్రలబ్ధ 2 'మఠారాతి హృద్ధ పద్మస్థగాంగేయ భృంగారరంగత్సుధాధారయా 'వారయా మాసిధా దిత్యపత్యాశనాయా మహాయాస మాదౌ వరాహా “కృతిర్భీక’రా సల్పకల్పక్షయోద్వేల వారాశి కల్లోలడోలాను వేలా పరస్తేరి ధాజహోహిరణ్యాక్షరవస్యధియే పణతో భకారిణ్యముం దీర్ఘనిర్ఘాత నిర్దోష జిదుర రారావశృన్మంతువవశ్చిథ తో సమేతాంసముషీప్య రక్షాపర స్త్వం నిషే పీధాహీంద్ర మూర్ధస్వపారంచకర్ధమరోల్లాస మాసన్న పాతత్వ తత్త్వాన భీజ్ఞత్వదీయా స్త్రీభావోప జిజ్ఞాసు డైతేయ హస్తోద రాస్ఫాలన స్ఫార సంరంభ బంభజ్యమానాయన స్తంభ గర్భస్థితావిర్భవన్నా రసిం 'హాశృతీ రంహసావిద్విషన్నా స్త్రీవాదం గతార్థం కరోషి, త్వమిత్థ గరుత్మ త్పతిత్రోటి కోటీ 'సమాంచన్న భోద్భాసి హస్తాబ్జయోరాంత్రజాలాన్య హో హల్లక ప్రాకృతార్చారుచిం తన్వతే. ရယ်<noinclude><references/></noinclude> lbnsnldfhw5cr33gg9jr2hhr1vdm2wy 104 241689 599990 2026-10-31T11:35:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము 245 ప్రకృతి మహదహంకృతీ యోరులీలాసమారబ్ధ హైమాండమధ్యం సమధ్యాస్య లోకత్రయం నిర్మిమాణో భవాంస్తత్రచిత్రం చరీక రి కర్తృత్వ మస్మాదృశాం సాక్షీభావం జరీగర్తి నర్వర్త...' 599990 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము 245 ప్రకృతి మహదహంకృతీ యోరులీలాసమారబ్ధ హైమాండమధ్యం సమధ్యాస్య లోకత్రయం నిర్మిమాణో భవాంస్తత్రచిత్రం చరీక రి కర్తృత్వ మస్మాదృశాం సాక్షీభావం జరీగర్తి నర్వర్తి చాంతర్బహి స్తే మహస్సర్వ దానంతకోట్యర్బుదాజాండ, భాండావృత్తై కై కరోమత్వకీర్తి ర్నరీనర్తి లోకేషుశేషే విశేషేణ శేషే... ప్రత్యుతా త్రైవలో కేహి మాత్రీయసి, స్వాఘిసంసేవకం వీడ్యపుత్రీయ సీర్థంబుభూషన్య నేకావతారో జగచ్చాదిమంతం భవతోనుబోభోతిబో భోమిచావాభవన్నా భిజన్మా బతానేక శోఒ సౌశ్రుతిశ్చాని పశ్చా.. త్కృతా శేష దేవప్రభావం గుణాధార కల్యాణమూర్తిం భవంతం శనై రీక్షనిూటం నిపాస్మాఒజరోపిత మృత్యుర్విశోకో జిఘత్సాఒపిపాస్కాృతి X శ్చేతిహేయం గుణెఘం నిషిధ్య స్వయం సత్యకామ స్తథాసత్యసంకల్ప ఇత్యాదినా వర్త్మనా త్వద్గుణత్వం బ్రవీతి, త్వమాద్యం పరంబ్రహ్మ విష్ణ త్వమధ్యాత్మదీప స్వదాత్మాహిలోకః, ప్రభోమాంతు జన్మాంత రేష్వప్య విజ్ఞాత యాప్మాక పాదాశ్రయం మాకృశిష్ణా నిరాపమ్య నిష్కారణాపార కారుణ్య వారాశి భావప్రసిద్ధిం సమృద్ధింసదాదేవ నేవేతమాం త్వామహం. జలధి దుహితృగాఢవక్షోజ కుంభద్వయా శ్లేష సంభావితానంద పారీణ తే సింహనాదాద్భసారావిణం. ..త్రలోకత్రయం, సేవనాయాతదేవానియం తేదృగుచ్చార్య రో రోద్ధి బో భోక్తి దూరావ లోకోత్సవం, సిద్ధగంధర్వ విద్యాధరాది ప్రజాస్సాధు చతుర్భావం భవాన్పూర్వ పశ్చాంతమాలోక యాస్మో దయాపూర్ణ దృష్ట్యా, సముదృద్ధినే శాత పామృష్టహృష్టాంబుజాత ప్రభా గర్వనిర్వాసనోల్లాసవి జ్ఞా ధనుర్మీసకూర్మధ్వజచ్ఛత్ర కుంభప్రకీర్ణాది రేఖామనోజ్ఞే, నమదేవతా కోటీ కోటీలసచ్ఛాణికోల్లేఖ సుశ్లాఘ మాణిక్య విధ్యన్న భేందుప్రసాదాతిగణ్యే, సదా సచ్ఛరణ్యే, త్వదీయే పదే మూర్ధ్నిమేదేహి, పద్మాక్ష లక్ష్మీపతే దేవ తుభ్యం నమః శ్రీ నృసింహాచ్యుతానంత విజ్ఞ హరే పొహి మాం పాహిమాం పాహిమాం సాహిమాం సాహిమాం. 899<noinclude><references/></noinclude> 249qhmx4kr5hdq1cydsws3ljizrkw0i 104 241690 599991 2026-10-31T11:35:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '246 బాల భాగవతము కం॥ అని యివ్విధమున వనజా సనుఁ డతి భక్తి న్నుతించు సమయమునఁ ద్రిలో చనముఖులగు నిమిషులు వినుతించిరి వేరు వేర వీరనృసింహు 400 401 వ॥ అసమయంబున నింద్రాదిసహితుండగు చతుర్...' 599991 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>246 బాల భాగవతము కం॥ అని యివ్విధమున వనజా సనుఁ డతి భక్తి న్నుతించు సమయమునఁ ద్రిలో చనముఖులగు నిమిషులు వినుతించిరి వేరు వేర వీరనృసింహు 400 401 వ॥ అసమయంబున నింద్రాదిసహితుండగు చతుర్ముఖుడు రోష సమాక్రాంతస్వాంతుండై న నరసింహుని నుపశాంతునిగా నొనర్చుటకు నసమర్ధుండయి యిందిరాదేవియు నద్దేవునిం డాయ నసమర్ధయగుటం గనుంగొని ప్రహ్లాదునిచేతఁగాని యిక్కార్యంబు చక్క బడదని తలంచి యతనిని నియోగించుటయు నబ్భాగవత శేఖరునిచేత సంస్తూయమానుం డగుచుఁ బ్రసన్నుండై 'వెన్నుం డక్కుమారుం జేరఁ బిలిచి కరుణావ లోకనంబుల నవలోకించి శిరంబునం గరం బిడి '(సస్మితుం) డగుచు, వత్సా! వరంబు వేడుమనుటయు సబ్బాలకుం డిట్లనియె ఉ॥ కామములం ద్యజించి మద కారణబోధితబోధ దుర్గమం బై మహనీయమైన భవదం ఫ్రిసరోరుహభక్తి మార్గము సేమము విూరఁ బట్టి నిను జేరఁగఁ గోరెడి నన్ను 'గోరుమా 'కామితవస్తు విత్తు' నని కారియఁ బెట్టుటయుక్తమే ? హరీ 1 ॥ 402 సీ॥ నీషాదతీర్థంబు నెరవుగా జిహ్వకు నమృతపారణగా ఁగ నలరి యలరి -నీదివ్యమంగళాన్వితవిగ్రహంబుఁ దృ ష్టికి ముఖ్యలక్ష్యంబుఁ జేసి చేసి నీసత్క థాస్తోత్రనియమని శేషంబు నిత్యకృత్యంబుగా నిలిచి నిలిచి నీముఖోల్లాసంబు నిఖల కాలంబుల స్వాధ్యాయముల వేడ్క సాగి సాగి 1. సంస్కతుం<noinclude><references/></noinclude> 5mqej5bp8knhcdy4cmhjntu6iiw162a 104 241691 599992 2026-10-31T11:35:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము తే॥ నీప్రసాదంబు సంపాదనీయ మనుచుఁ దలఁపులో నెల్ల కాలంబు తలఁచి తలంచి పొదలగాఁ జేయుమయ్య నా కిదియ వరము పూరుషోత్తమ, నరసింహ, భూరిరింహ॥ కం॥ అనుటయుఁ బ్రహ్లాదునిఁ గనుఁ...' 599992 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము తే॥ నీప్రసాదంబు సంపాదనీయ మనుచుఁ దలఁపులో నెల్ల కాలంబు తలఁచి తలంచి పొదలగాఁ జేయుమయ్య నా కిదియ వరము పూరుషోత్తమ, నరసింహ, భూరిరింహ॥ కం॥ అనుటయుఁ బ్రహ్లాదునిఁ గనుఁ గొని వత్సా! నీకుఁ దక్కుకోర్కె గలుఁగునో యని వరముఁ గోరుమని నీ మన మరసితి ననుచు నృహరి మఱియుం గరుణ సీ॥ మహిమ దీపించి యామన్వంతరం బసు రేంద్రుఁడవై భోగసౌంద్రవృత్తి నెగసీ యామీఁద బ బరేశుండనగు నన్నుఁ జేరెదు బూతండ్రీ వై రకలితుఁ డగుచు నాచే హతుఁడై పవిత్రుండయ్యె నీవె ముఖ్యుఁడవు మత్సేవకులకు నతుల భక్తి మది తదవతారకథ విను వారలు న్ననుఁ జేరువార లనము ఆ॥ యనుచుఁ బల్కి వేడ్క నంబుజవాసిని జేరఁ బిలిచి యంకసీమ నునిచి యదితిగర్భ ముఖ్యులగు 'వేల్పు బెద్దలఁ గరుణఁ బెంపుమీరఁ గారవించె || 247 403 404 405 వ॥ ఆసమయమున శుక్రుండు ప్రహ్లాదు నసురభర్తగా భగవ త్సన్నిధియంద పట్టంబుఁ గట్టె. ' (నర) మృగేంద్రుండును నిర్జరుల నిజ స్థానంబులకు ననిపి యంతర్హితు తుం డయ్యెనని యెఱింగించి ధర్మనందనునకు నారదుం డిట్లనియె. 1. నగ, 406<noinclude><references/></noinclude> fti2k9goqfwcxe32845ciizlhudwfdi 104 241692 599993 2026-10-31T11:35:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '248 భాగవతము కం॥ పరమేష్ఠి యసురవరులకు వరము లొసఁగి సేయునట్టి వై య్యాత్యము లి '(వ్వరు) సనఁ జక్కం 'బెట్టును సరసిజదళనేత్రుఁ డాత్మసౌ భాగ్యమును వ మఱియును, కం॥ మయమాయ (చేతఁ ద్రి)పురా లయద...' 599993 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>248 భాగవతము కం॥ పరమేష్ఠి యసురవరులకు వరము లొసఁగి సేయునట్టి వై య్యాత్యము లి '(వ్వరు) సనఁ జక్కం 'బెట్టును సరసిజదళనేత్రుఁ డాత్మసౌ భాగ్యమును వ మఱియును, కం॥ మయమాయ (చేతఁ ద్రి)పురా లయదై త్యులఁ గెల్వ లేక లాగరిన యుమా దయితునకు నశ్రమంబున జయ మొసఁగెడి చక్రి దివిజసంఘము నోగడకా॥ ఉ॥ నా విని ధర్మనందనుఁడు నారదు నిట్లను నో మునీంద్ర ! ల క్ష్మీవిభుఁ డివ్విధంబున నృసింహత నొందుట యానతిచ్చుటకా బాననత భజించితి న పారగుణాకర యింక నమ్మహా దేవుఁ బురారి నేసినకృతిత్వము మాకును దెల్పవే దయ ప॥ అనుటయు రాజర్షికి దేవర్షి యిట్లనియె. త్రి పు ర వి జ య ప్ర స్తా వము సీ। అమరనిర్జితులైన యసురులు భీతులై మహిమాఢ్యుఁడై నట్టి మయునిఁ జేరి శరణాగతుల మమ్ముఁ జయ్యనఁ గావవే యనుచు వేడిన నతం డనువు మెరయ నాయస రాజత హైనంబులైన పు రంబులు మూఁ డంబరమునఁ దిరుగు నట్లుగా నొనరించి యవి వారి కావాస ములుసేయ వారలు బలిమి మించి 2. (చే - ద్రి). 1. రు. 407 408 409 410<noinclude><references/></noinclude> ipjdrqn8hvajxd9mimidnl4m3u4n8pn 104 241693 599994 2026-10-31T11:35:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము * కామసంచారులై బేర్చి కదనములఁ బ రాజతులఁ జేయ సురలు గర్వంబు లుడిగి పార్వతీవల్లభునిఁ జేరి ప్రణతులగుచు విన్నవించిరి `జై తేయవిభ్రమంబు | వ అప్పుడు, కం॥ శంకరుఁడు పుర...' 599994 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము * కామసంచారులై బేర్చి కదనములఁ బ రాజతులఁ జేయ సురలు గర్వంబు లుడిగి పార్వతీవల్లభునిఁ జేరి ప్రణతులగుచు విన్నవించిరి `జై తేయవిభ్రమంబు | వ అప్పుడు, కం॥ శంకరుఁడు పురము అణఁపగ సంకల్పముఁ జేసి రాక్షస స్త్రీజనతా '(టంకా)హంకరణచ్యుతి కోంకృతిఁ గావించి విడచె నొక ఘనశరము తే ఆశ్చరముచేత హతులైన యసురవరులు నమృతకూపంబులో ముంచి యపుడ మయుఁడు బ్రతుకఁ జేయుడు గనుఁగొని భర్గుఁ డాత్మ నధిక చింతాభ రా క్రాంతుఁ డగుచు నుండ॥ 249 413 414 415 చం॥ సర సీజసూతి క్రే పగుచు చంగున దాఁటుచు వెంటవెంట రా హరి యొక్క ధేనువై తన శుభాకృతిఁ జూచి రిపు ల్విచేష్టత బొరయఁగ వారి యాలయము భోధనఁ జొచ్చి తదంతర స్థకూ పరసముఁ ద్రావె నంతయును భ్రాంతత నొందె మయుండు నంతటన్! వ॥ విష్ణుండును బితామహసమేతంబుగాఁ బురంబు వెలువడి నిజమూర్తిం గైకొని యాత్మీయ మహిమచేత శర శరాసనాది కంబులు శరాసనాదికంబులు గల్పించి ప్రాధాన్యం బొసంగి సెలవిచ్చుటయు, శంభుండు మహాసంరం భంబున నొక్క బాణంబునఁ బురత్రయంబు నీఱుసేసిన, బృందారకులు దుందుభులు మొదయించి మందార కుసుమంబులు గురిసి, యతనిం 1. హుంకా 82<noinclude><references/></noinclude> egqc9gd9g9b97uqw6a2yhvug022dsue 104 241694 599995 2026-10-31T11:35:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '950 బాల భాగవతము బురారి యని నుతించిరి. హరిహరహిరణ్య గర్భపురుహూతాదులు నిజ నివాసంబులకు నరిగి రని చెప్పిన విని సంతోషించి ధర్మనందనుండు మునీంద్రా ! వర్ణాశ్రమాచారధర్మంబులు వివరి...' 599995 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>950 బాల భాగవతము బురారి యని నుతించిరి. హరిహరహిరణ్య గర్భపురుహూతాదులు నిజ నివాసంబులకు నరిగి రని చెప్పిన విని సంతోషించి ధర్మనందనుండు మునీంద్రా ! వర్ణాశ్రమాచారధర్మంబులు వివరింపవలయు ననుటయు నారదుం డిట్లనియె. వర్ణాశ్రమాచార ధర్మ వివరణము సీ॥ తలపంగ దాన మధ్యయనంబు యజ్ఞంబు ననియెడు కర్మత్రయంబు బ్రాహ్మ ణులకు, రాజులకు, వైశ్యులకు, ధర్మముల్ రీతిగా దానద్విజాదిసేవ నమలు శూద్రులకు ధర్మము, యాజనాధ్యాప నప్రతిగ్రహములు విప్రవృత్తు, లవనిపాలనము శస్త్రాభ్యాసమును నర పాలక జీవికల్, పాశుపాల్య తే॥ కృషులు వైశ్యజీవనములు వృషలులకుఁ ద్రి వర్ణ భవసేవ సముచితవర్తనంబు సత్యవాక్యవ్రతంబును సర్వభూత దయయుఁ గలుగంగవలయు నందఱకు నెపుడు॥ 417 418 వ ఇది వర్ణాశ్రమధర్మంబు లింక నాశ్రమధర్మంబులు వినుము. సీ॥ ఉపనీతుఁడై వటుం డెపుడు కౌపీనదం డాజినయజ్ఞ సూత్రావిరుద్ధుఁ డగుచు సాయం ప్రాతలం దగ్ని వేల్చుచు న తెఱంగుననే భాశి యగుచు కడఁక నాపోశనక ర్మానహితుఁ డయి దివసంబునందు నిద్రితుఁడు గాక<noinclude><references/></noinclude> 3oww00e993x2hi3ul133nip3tuk9dks 104 241695 599996 2026-10-31T11:36:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము యాచార్యునింటఁ బాయక సను ల్సేయుచు నెనసి వేదములఁ బఠియింపవలయు తే॥ బ్రహ్మచర్యంబు ద్వాద శాబ్దములు నడపి యవల నేయాశ్రమంబైన నందు ముఖ్య బ్రహ్మచర్యంబు ఋషి ఋణభంజనై క...' 599996 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తృతీయాశ్వాసము యాచార్యునింటఁ బాయక సను ల్సేయుచు నెనసి వేదములఁ బఠియింపవలయు తే॥ బ్రహ్మచర్యంబు ద్వాద శాబ్దములు నడపి యవల నేయాశ్రమంబైన నందు ముఖ్య బ్రహ్మచర్యంబు ఋషి ఋణభంజనై క కారణం బతిశుద్ధంబు కౌరవేంద్ర || శా॥ వారస్వీకృతిఁ జేసి న్యాయ్యమున నర్ధ ప్రాప్తి సంపన్నుడై సారజ్ఞానత దేవపిత్రతిథి పూజాతత్పరుండై దయో 251 420 దారుండై సుతబాంధవాతుర సుహృద్ధాసాదులం బోషణ శ్రీరమ్యాత్ములగా నొనర్చు గృహి వర్తించు హరిం గొల్చుచుకో # మ॥ తనకాంతామణిఁ గూడియైన సతిఁ బుత్రశ్రేణితో (నిల్సి మై) నను గాంతారము సొచ్చి నిస్పృహత వన్యగ్రాసియై శాంతిదాం తినిరూఢస్థితి వల్కి—యై జటిలుఁడై దీవిస్ఫురద్విష్ణుఁడై న, నుతిపం దగు నమ్మహాత్ముఁడగు వానప్రస్థుఁ డుర్వీశ్వరా॥ 4:22 తే॥ సంఘరహితుఁడై కామాదిశత్రుతతి న డంచి యింద్రియచయము మర్దించియును ద్రి దండముఁ గమండలువుఁ దాల్చి తపము హరికి సరితము సేయు నాతండు యతివరుండు! 423 వ॥ అని మఱియును బ్రహ్లాదా జగర సంవాదాది విశేషంబులు వివరించి ధర్మనందను నామంత్రించి నారదుండు నిజేచ్ఛం జనియెనని యాభిమన్యువునకు వైయ్యానీ చెప్పినవిధంబు సూతుండు వినిపించిన శౌనకాదిమహామునులు మహాత్మా! సమనంతర క థావి శేషంబు లానతీయు మని యడుగుటయును, 1. నిల్వ 424<noinclude><references/></noinclude> s1a3ttmrfq1tdgg49pwa660rbtsh6p9 104 241696 599997 2026-10-31T11:36:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శా॥ విద్వద్రక్షణకల్పవృక్ష రిపుషృధ్వీనాథ నిర్నిద్రసం విద్విద్రావణ కృత్ప్రసిద్ధగురు ఖర్వీకృత్యతి ప్రౌఢరా జడ్వైవిధ్యగుణ ప్రయోగజన తాసం గీయమాన ప్రథా హృద్య ర్తీ ప్రణ తాంబ...' 599997 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శా॥ విద్వద్రక్షణకల్పవృక్ష రిపుషృధ్వీనాథ నిర్నిద్రసం విద్విద్రావణ కృత్ప్రసిద్ధగురు ఖర్వీకృత్యతి ప్రౌఢరా జడ్వైవిధ్యగుణ ప్రయోగజన తాసం గీయమాన ప్రథా హృద్య ర్తీ ప్రణ తాంబు రాళితనయాధీశాంఘ్రపాథోరుహా॥ కం॥ మన్నె దళధూమకేతువ! మన్ని యమృగ బేటకార మాళవరాయా త్యున్న తమ సకశూలా మన్నె సురత్రాణ ! బిరుదుమన్నె విభాళా ! మా లి నీ|| శ్రుతబహువిధశాస్త్రి - '(సుప్రసిద్ధోరుశస్త్రా) వితతగుణధురీణా - విష్ణు సేవాప్రవీణా (చతురిమనవ)భోజా - సజ్జనాహ్లాది తేజా ధృత ధర ణికళత్రా - తిమ్మభూపాలపుత్రా || 425 426 427 గద్యం ఇది. శ్రీమదష్ట భాషాకవిమిత్ర నాగయమం త్రిపుత్ర సాహిత్యమార్గ నిశ్శంక, దోనూరిపదాంక, వినయలక్ష్మీసనాథ కోనేరునాథ ప్రణీతంబై న బాల భాగవతమను మహాప్రబంధంబునందు ప్రియన్లతోపాఖ్యానంబును, నాభి, ఋషభ, భరత చరిత్ర, బులును, అంగీరసరహూగణసంవాదంబును, బ్రహ్మాండగోళలక్షణ ప్రస్తావంబును, ద్వీపసముద్రనద్యాది వర్ణనంబును, జ్యోతిశ్చక్ర సంస్థానంబును, పాతాళవరకస్థితులును, నజామిళోపాఖ్యానం బును, నారాయణనామ ప్రభావంబును, దక్షతపశ్చరణంబును, ద త్సంతతి ప్రకారంబును, దేవాసురనరతిర్యగారి జన్మంబులును, విశ్వరూపజననం బును, దత్సంహారంబును, వృత్రాసుర సంభవంబును, దధీచిచరిత్రంబును, బ్రహ్లాదజన్మంబును, దచ్చరిత్రంబును, శ్రీ నరసింహావతారంబును, ద్రిపుర విజయప్రస్తావంబును, 'వర్ణాశ్రమధర్మవివరణంబును నను బండను షమ సప్తమస్కంధక థాని శేషంబులు గల తృతీయాశ్వాసము.' 1. సుప్రతిసిద్ధిమస్త్రా అసంగతంబగుట నిడిచితినా- 2. చతురవమున. 428 3. బుద్ధావతారంబును<noinclude><references/></noinclude> ttkzr1ddxet3ngy8k473z8uhhyie6vg 104 241697 599998 2026-10-31T11:36:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బాల భాగవతము చతుర్థాశ్వాసము కం॥ శ్రీభాగవతకథాసం శోభిత కావ్య '(ప్రణేతృ) సుకవీంద్రవచ స్సౌభాగ్యజనితస మ్మద లాభ, సుగుణయూధధామ లక్ష్మీనాథా ! 1 న॥ ఆకర్ణింపుము పుణ్యకథాశ్రవణసమగ్రహర...' 599998 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బాల భాగవతము చతుర్థాశ్వాసము కం॥ శ్రీభాగవతకథాసం శోభిత కావ్య '(ప్రణేతృ) సుకవీంద్రవచ స్సౌభాగ్యజనితస మ్మద లాభ, సుగుణయూధధామ లక్ష్మీనాథా ! 1 న॥ ఆకర్ణింపుము పుణ్యకథాశ్రవణసమగ్రహర్షులగు శౌనకాది మహర్షులకు హరినామస్మరణలోమహర్షణీచుగు రౌమహర్షిణి యిట్లను నట్లు ప్రాయోపవేశవ్రతశీలుడగు పరీక్షిన్న ర పాలుం డాగర్భవై ప్లైవధర్మా నురాగియగు శుకయోగి నాలోకించి, స్వాయంభువాది. మనుచరిత్రము తే॥ మనువు లన నెవ్వ రెవ్వ రేమనువుకాల మున రమాభర్త యెబ్భంగి జనన మొందె నేమి యొనరించె మనువులు నెంద రిప్పు ఉరిఁగి రిది దెల్పఁ దగునని యడుగుటయును || కం॥ అకలంక చరిత ! నీవి విష్ణుకథా ప్రశ్నంబు మిగులఁ జోద్యం బిదియు సకలముఁ జెప్పెద వినుమని "శుకుఁ డిట్లను నా నరేంద్రచూడామణికి !" 2<noinclude><references/></noinclude> imsnpkud4d9cnxce3x7zejdq8gjoob0 104 241698 599999 2026-10-31T11:37:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '254 బాల భాగవతము ॥ శాస్త్ర పద్ధతియగు చతుష్టయ సహస్ర మికదినుండగు నప్పర మే కిప్పు డనుసరించు ద్వితీయపరార్ధ వేళఁ బరఁగుచున్న వరాహకల్పంబునందు !! కం॥ పదునలువురు మనువులలో సదభీష్టత న...' 599999 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>254 బాల భాగవతము ॥ శాస్త్ర పద్ధతియగు చతుష్టయ సహస్ర మికదినుండగు నప్పర మే కిప్పు డనుసరించు ద్వితీయపరార్ధ వేళఁ బరఁగుచున్న వరాహకల్పంబునందు !! కం॥ పదునలువురు మనువులలో సదభీష్టత నార్వు రిపుడు '(చని రీజగతిజ్ఞ') మొదలియతఁడు స్వాయంభువ పదవిఖ్యాతుండు మున్నె పలిశీతి నతనికొ| చం: అపరిమిత ప్రభావమున నమ్మను కాలమునందు విష్ణుఁడు.. °(గ్రపిల)సుయజ్ఞునామములుఁ గైకొని తత్సతులందుఁ బుట్టె నా కపిలుఁడు యోగమార్గగతిఁ గైకొని మించె సుయజ్ఞుఁ డాన్సపుం గృపయరి నొంచుదైత్యుల ననేకులఁ ద్రుంచే సుదర్శనంబున | 7 సీ॥ స్వారోచిషుం డనఁజాలు 'రెండవమను వవనిఁ బాలింపంగ నచ్యుతుఁడు విభునామధేయుఁడై వెలయు వేదశిరస్కు డను విప్రునకుఁ దుషి తాంగనకును బ్రభవించి మును లెనుబదియెనిమిది వేవు రవునన బ్రహ్మచర్యంబు నడిపి మూడవమను వౌత్తముఁడు విరాజిల్లంగ ధర్మాఖ్యునకు సూనృతకును సత్య ఆ సీనుఁ డనఁగఁ బుట్టి దానవసంఘంబుఁ జగ్రహతము సేసి సకలదివిజ మనుజగీయమాసమహీముఁడై పుండరీ కాశుఁ డింద్రమిత్రుఁ డనగ వెలసె॥ 1. చనిరి (.........). 2. xeB. 5 6 8<noinclude><references/></noinclude> bkqmsua8l4giy27i2cl7rnylel1vued 104 241699 600000 2026-10-31T11:37:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము కం। అరుదుగ నాలవమనునై కర మలరెడు తామసంబు కాలమునం దా హరిణీహరి మేషములకు హరిహరి యన నుదయ మందె నమరులఁ బ్రోవ కం॥ జననాయక యీ తామస మను కాలమునందె క్రూర మకరగ్రహణం బునఁ జ...' 600000 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము కం। అరుదుగ నాలవమనునై కర మలరెడు తామసంబు కాలమునం దా హరిణీహరి మేషములకు హరిహరి యన నుదయ మందె నమరులఁ బ్రోవ కం॥ జననాయక యీ తామస మను కాలమునందె క్రూర మకరగ్రహణం బునఁ జిక్కీ-నయట్టి గజేం ద్రునిఁ జయ్యనఁ గాచె నచ్యుతుఁడు దయఁబేర్మిక్ || 255 11) ఉ॥ నా విని యౌత్త రేయుఁడు మనంబున విస్మయమంది యో మహా త్మా! వళచారియా గజము నంబుచరంబగు నక్ర మెట్లు వై రావిల బుద్ధిఁ బట్ట, హరి యక్కరి నీక్రియఁ గా చెఁ దెల్పుమా నావుడు యోగిమౌళి నరనాథున కిట్లను సమ్మదంబున గజేంద్రమోక్షము తే! రజత (కాంచనాయ) సశిఖరములు నయుత యోజనవిశాలతయుఁ దావదున్న తియును, గలిగి చూపట్టు '(నడు) బాలకడలిలోన నొకత్రికూటాఖ్యమైన శిలోచ్చయంబు 11 12 న॥ మఱియు నుర్వీధరసార్వభౌ మగర్వనిర్వాపణధూర్వహ సప్తాశ్వ మహాశ్వకుట్టాక ఖుర పుటఘట్టన నితాంతదంతురిత గ్రావోదగ్రశిఖరకులా గ్రంబై బిలోగ్రం బై యనవరత స్రవ (జ్ఞారాంబు) సంబంధ సంభావిత విశంకట తటోపల సంఘాతసంఘర్షణోత్కర్షి పటీరతరు సంభ వదతను సతను కీర్తి శంకాకరానంత సుగంధబంధురం బై, సగంధసింధురం బై, ఖరకీరణ 1, కాయ. 2 కడు. at 3. మురాంబు<noinclude><references/></noinclude> 43aise851acruy2yjv1fsdmcqjsk37a 104 241700 600001 2026-10-31T11:37:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '256 భాగవతము కిరణ విసరణవీర హితతవసారుహమంజు మంజు తర మధుర మత్త మధుకర గానానుకూలముగ్ధస్నిగ్ధ కామినీసంగీత ప్రసంగమహిమగం బై బహుమృగం జై కటకటనివిష్ట కరిగణా కృష్ణభగ్న స్యందమాన హరిచం...' 600001 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>256 భాగవతము కిరణ విసరణవీర హితతవసారుహమంజు మంజు తర మధుర మత్త మధుకర గానానుకూలముగ్ధస్నిగ్ధ కామినీసంగీత ప్రసంగమహిమగం బై బహుమృగం జై కటకటనివిష్ట కరిగణా కృష్ణభగ్న స్యందమాన హరిచంద నా మోద మేదుర గంధవాహశిశిరితశిఖరో ప్రాంత నివిష్టజాంబవక మిధునలిహ్యమాన వివిధఫల ' (విసర)పరిమళ సురభిత పరిసరం బై, వరతరం బై, సరభస కేసర సహస్రఖర నఖర ధారాదారితమత్తమాతంగ కుంభస్థలయుగళగళిత స్థూల ముక్తాఫలజాలసరణివ్య క్తతరాల కరససేకపదపంక్తి సూచిత సురపుర వార నారీ సంచార విలసితం బై యొప్పు నత్రి కూటపర్వతంబు, శా॥ దంతివ్రాతము లొక్కనాఁడు రవీ యస్తగ్రావశృంగంబులం దంతర్ధానము నొందుసత్తకి వశా '(టాట్యాను) భూతిం బరి శ్రాంతిం జెఁది జలావగాహనమహాశాపార (వశ్యంబు) న్ ధ్వాంతస్తోమములో యనంగఁ గదలెం దత్కాననాంతస్థలి | 14 సీ॥ ఉగ్రవిహారసంయుక్తంబు లగుటకు మన్మథపాతనమహిమ యమర కృష్ణమూర్తి త్వమంగీకరించుట గురు శ్రీస్థలాకర్షణక్రీడ యొనర చక్రధరత్వంబు సంగతం బగుటకు వల్లకోద్వహనసవ్యాప్తి యలర మన భావవిస్ఫూర్తి కలితంబు లగుటకు గనకాభివృష్టియుక్తత వహింప తే॥ ప్రచుర(పుష్కరత్వమునకు) బహులదావ భంజన ప్రౌఢీ యాచిత్యపదమునొంద బెక్కువిధములఁ గ్రీడించె నుక్కు మీఱి హస్తియూధంబు లక్క ననాంతరమున ॥ 18 15 1. విస. 2. టిట్యాను. 8 వస్యంబు. 4. పుష్కరత్వనకు,<noinclude><references/></noinclude> qmfiz730ztjrx6dy1hozghhofn7hx8t 104 241701 600002 2026-10-31T11:37:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చత్తు నాశ్వాసము ఇవ్విధంబున విహరించు నిభకులంబు వలనఁ గురుతర మదపారవశ్యయు క్తి కోటి వీడియేనుఁగులు దన్ను గొలువ వెనుకఁ జిక్కె నొక హస్తి రాజంబు చిత్రగతుల కం॥ బడిఁ దప్పి యేదుగ న...' 600002 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చత్తు నాశ్వాసము ఇవ్విధంబున విహరించు నిభకులంబు వలనఁ గురుతర మదపారవశ్యయు క్తి కోటి వీడియేనుఁగులు దన్ను గొలువ వెనుకఁ జిక్కె నొక హస్తి రాజంబు చిత్రగతుల కం॥ బడిఁ దప్పి యేదుగ నేరక పిడి'(యేన్గుల)తోడఁ గూడి "పెక్కువిధముల" విడువని విహరణముల నె వినోదములు గనుచు నేఁగుచు నొకచో ॥ సీ|| చిఱుతగాలికిఁ బుట్టు కుఱుగడ లుయ్యలల్ గా నూఁగి యాడు జక్కనల చేతం దమ్మితూడులు ద్రుంచి కొమ్మల (కందించి)' పెంపొందు రాయంచపిండు చేతఁ బూదేన పొత్తుల భోజనంబున కర్ది ఁ గదువులుగట్టు తుమ్మెదలచేతఁ దరులు తీవెలు విరు లురియ నెల్లపుడు పై బడి కప్పుకొన్న పుప్పొడులచేతఁ తే! గరుడపచ్చల చెలువుతో విరసపడగఁ బదరు'(క్రొమ్మంచు) నాచుజొంపముల చేతఁ జాల 'వేడుక లొదవింపఁ జాలు నొక్క కొలను జేరె నయ్యేనుగుకులముసామి|| కం॥ కొలకులఁ డేటుల మొరపం ల లలి నెలవు లగుచు మొగము లవియు చెం గలువుల నెత్తావుల పె జలువల నయ్యేన్గురాజు సంతన మొందె 1. యేనుగుల 88 2. కట్టించు. 257 16 17 18 19 3. క్రొమ్మ రుచు<noinclude><references/></noinclude> 5usisd70gwhnrfdl299mq34rfmktfal 104 241702 600003 2026-10-31T11:37:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '258 బాల భాగవతము వ॥ ఇత్తెఱంగునం జేరి యత్తోయజాకరంబు సొచ్చి యందు, 20 కం॥ వారణరాజము కరిణీ వారంబులు దాను నీరవారిజనాళా కారకర కాండములచే వారి య థేష్టముగఁ బెక్కు వరుసలఁ ద్రావె సీ॥ పుష...' 600003 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>258 బాల భాగవతము వ॥ ఇత్తెఱంగునం జేరి యత్తోయజాకరంబు సొచ్చి యందు, 20 కం॥ వారణరాజము కరిణీ వారంబులు దాను నీరవారిజనాళా కారకర కాండములచే వారి య థేష్టముగఁ బెక్కు వరుసలఁ ద్రావె సీ॥ పుష్కరంబులచేతఁ బూరించి జడిగొన సలిలపూరంబులు చల్లు లాడి ముదముతో నామూలముగ నాళ ' (దండ) ముల్ విఱిచి పద్మంబుల వ్రేటు లాడి చరణఘాతంబుల జలచరయూధంబు లట్టిట్టు వడి దాగ నిండి యాడి యన్యోన్య శుండా సమాకర్ష ణంబుల భిట్టారముల మించఁ బెనఁగి యాడి ఎ. తే॥ దప్పి తీరిన సంతసం బుప్పతిలగ '(గప్పి)కొనియున్న జల కేళికాంక్ష, పొదల కరిణిలను దాను విహరించే సరసిలోన నగ్గజేంద్రంబు పారవశ్యంబు నొంది|| 21 22 23 - ఉ॥ ఆక్రమవృత్తి నిట్లు సలిలాశయ మెల్ల నిభాళిచేత, ర మ్యక్రమబాధ నొందుటయు నత్తఱిఁ గాంచి య(సహ్యవృత్తి మై) నక్ర మొకండు పూర్వచరణంబులయందు గజేంద్రుఁ బట్టె, ని ర్వక్రతఁ జేయు హుంకృతులవైఖరి వారి గుభుల్' గుభుల్లన ఉ॥ పట్టుటయుం జనంబున నిభంబు కరంబున వేసి లావుమైఁ బట్టినఁ ‘(బట్టు) వాపుటయు, వాయక మున్నిటియట్ల పట్టి, టటు చలింపనీక సలిలాటము గాటము సూప దంతని ర్ఘట్టనచేత నమ్మకరగాత్రము నొంచెఁ గరీంద్ర మేత్తెర౯|| 1. 03. 2. గ్రఫీ. 3. నింహ్వవృత్తి మై. 4. 800600. 000 24<noinclude><references/></noinclude> pv58k0wl253mdrb7z8a7qcdsp45amf8 104 241703 600004 2026-10-31T11:37:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము 259 వ॥ మఱియును నక్కఱిమకరంబులకుం బరస్పర సమాకర్షణంబుల నిత నేతర నిపీడనంబుల సన్యోన్యబల ప్రకటనంబులు నేన జయించెద ననుచుఁ జలంబులు లంబులుగా బహువిధంబులం గలహంబు సహస...' 600004 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము 259 వ॥ మఱియును నక్కఱిమకరంబులకుం బరస్పర సమాకర్షణంబుల నిత నేతర నిపీడనంబుల సన్యోన్యబల ప్రకటనంబులు నేన జయించెద ననుచుఁ జలంబులు లంబులుగా బహువిధంబులం గలహంబు సహస్రనత రంబులు జెల్లునంత కరిణీపరివృతుండగు కరీంద్రుండు స్వస్థాన స్థితంబగు మకరంబునకు బలం బెక్కి తన బలంబు నడగుట తెలిసి పురాకృతసుకృత పరిపాక వశంబున నిట్లని విచారంబు సేసి, శా॥ ఈ నక్రంబు బలచ్ఛలంబులు భరం బేపారి మించె న్నిజ స్థానోగ్రంబగు దీనిఁ గెల్తు నను నాసల్గూడ ' (వుద్విగ్న)త నానాభంగుల '(నాకుశ క్తి) యనుమానం బెద్ది యివ్వేళయం 'దే నెవ్వాని మదీయరక్షకునిగా నీహించి ప్రార్థించెద౯ || కం॥ ప్రకటశ్రీలం దశల క్ష'(కరటి)కరిణీవిభుత్వసంపన్నుఁడ నే నకటా యేమిటి కిచ్చో టికి వచ్చితి నూర కిట్టి డెప్పర మొదవ చం విసువక రాత్రియుం బవలు వేరొక 'వాదములేక పోరు నీ మొసలికిఁ జిక్కి గెల్తునను మోసపుబుద్ధి సహస్రవత్సర 25 26 27 వ్యసనము నొందు నాకు నొక యప్పుడు నొక్కరుఁడై నఁ గల్గినం బొసగడు, నన్ను నిప్పు డిఁకఁ బ్రోవఁగ 'దిక్కగు నెవ్వఁ డీశ్వరా) ॥ కం॥ అనుచుం '(దలపోయుచు ని) ర్జన దేశమునం దనన్య సాధ్యంబగు ని ప్పనికై సర్వేశ్వరుఁ జ య్యన శరణము వేడవలయు నని యిట్లనియెక 1. వుద్విఘ్ను 5. నెవ్వఁడు దిక్కు యీశ్వరా. 2. జాక త్తి. 3. కంటి. 6. దలపోసి యీ. 29 4. బాదము -<noinclude><references/></noinclude> 3k7evxehmbwozyt6nxw6m7h0jwqm3r3 104 241704 600005 2026-10-31T11:38:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '260 బాల భాగవతము. ఉ॥ విశ్వముఁ గల్గఁ జేరియును విశ్వములోనన యుండియుం గృపా శాశ్వతలీల విశ్వ మనిశంబును బ్రోచీయు నొక్క.. వేళ్ళ 'న' వ్విశ్వములీలకై పరిభవించియుఁ దా వెలుగొందు నెవ్వఁ డా...' 600005 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>260 బాల భాగవతము. ఉ॥ విశ్వముఁ గల్గఁ జేరియును విశ్వములోనన యుండియుం గృపా శాశ్వతలీల విశ్వ మనిశంబును బ్రోచీయు నొక్క.. వేళ్ళ 'న' వ్విశ్వములీలకై పరిభవించియుఁ దా వెలుగొందు నెవ్వఁ డా విశ్వము దానయైన కృతి వేడుక నిప్పుడు నన్నుఁ గాచుతః ॥ ప్రకృతిం కారా దిక నాతవి తానమార్గ దీవితనుగు నీ. సకలజగచ్చయమున కా దికారణం బెవ్వఁ డభినుతించెద నతనికొ॥ ఉ॥ సారతరత్రయీపథము సాంఖ్యము పాశుపతంబు వైష్ణవా . చారము నాదిగాఁ గలుగు సస్మతముల్ వివరించి చూచినకో వారిధిఁ జేరు వాహినులపై ఖరి నెవ్వనిఁ జేరి యుండు నా కారుణికోత్తము వరదుఁ గైకొని నే శరణంబు వేడెదī" ! a నీ। రూఢిగా మనముతోఁగూడ వాక్కు-లుఁ దెల్ప వశముగా 'కెవ్వనివలన మఱలు క్షేత్రజ్ఞుఁ డెవ్వనిఁ జిత్తంబులోఁ గాంచి -యమృతమై దీపించు నద్భుతముగ 'పరిహృత) విషయస్వభావులైన మునీంద్రు -లర్పింతు రెవ్వాని కాత్మతవము వేదశాస్త్రపురాణవితతు లెవ్వని లీల కడముట్ట వినుతింపఁ గానకుండు ॥ సకల భూతౌఘములయెడ సమతఁ గలిగి సాక్షియై యెవ్వఁ డసమానసరణి మెలఁగు నాదియును నంతమును లేక యలరు నెవ్వఁ ని వేడి 30 31 32 33 1. కురివృత.<noinclude><references/></noinclude> hwwpl45kgw0et6wu0j1njfl7n9zouj9 104 241705 600006 2026-10-31T11:38:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము ఉ॥ అనఘున కాదిపూరుషున కంచితవృత్తికి హేయ తావిహీ నున కపవర్గ భర్తకు మనోజ్ఞ గుణాఢ్యున కార్తరక్షణం బసయముఁజేయు ధీరునకు యజ్ఞ ఫలప్రతిపాదనార్థద 861 చింతశక్తికి కుం...' 600006 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము ఉ॥ అనఘున కాదిపూరుషున కంచితవృత్తికి హేయ తావిహీ నున కపవర్గ భర్తకు మనోజ్ఞ గుణాఢ్యున కార్తరక్షణం బసయముఁజేయు ధీరునకు యజ్ఞ ఫలప్రతిపాదనార్థద 861 చింతశక్తికి కుంటనక్క మొఱపెట్టి మ్రొక్కెద || 84 చం ప్రకృతికి వేఱుగా, వికృతపంక్తికి భిన్ను నిగాను, దాసక త్వకలితుఁగా, నిరత్యయసదాతన' (వైభవుఁగా), మునీశ్వరుల్ ప్రకటచిదాత్మ దృష్టి ఁ X నిపట్టుడు రెవ్వని నట్టి సాంఖ్యయో గకుశల వేద్యు మాదృగుపకారు దిక్కుగ మ్రొక్కి పిల్చెద | 35 తే॥ అనుచు భాషించి యంతటఁ దనివి సనక చతురమతిఁ గల్పి తేశ్వర సన్ని ధాన మగుచు నగ్గజరాజ మత్యంత వ్య వికృతి దోపంగ నిట్లని విన్నవించె కం॥ శరణాగతసంరక్షక కరుణాకర సకలలోక కారణ నిఖిలా శరణశరణ్యవ రేణ్య స్ఫురణాశ్రయ నన్నుఁ గావఁ బూనుము తండ్రీ ॥ 36 87 శా॥ అంతర్యామితచే నెఱుంగు దఁట లో కానీక నిత్యస్ఫుటా త్యంతాలక్షి తకర్మసంతో, యనాథశ్రేణి మొట్టో యని " సంతాపంబునఁ జూచి యేలు దఁట, యెన్న జాలి లేదన్న చో సంతోషంబున నిల్చి యుందు వఁట, యో సర్వేశ రక్షింపవే॥ శ మ బిసినీపత్రములందుఁ గానఁబడు నబ్బిందు చ్చట ల్సాటీగా నసువు ల్సంచలనంబు నొందెడి (సమోహం) బయ్యెడి మేను, స వ్యసనం బయ్యెడు నిద్రియవ్రజము దికై -బ్రోవ నన్యుండు లేఁ డసమాన ప్రతిభాన, నాదయిన కుయ్యాలించు వేగంబుసకో || 2. సమ్మోహ 1. వైభవముగా 33<noinclude><references/></noinclude> jykboyeabdm93n5onni67q39nuv6y0t 104 241706 600007 2026-10-31T11:38:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '262 బాలభాగవతము ఉ॥ కావడదయ్య గ్రక్కున నకారణ బాంధవ, యాలకించు కు య్యో వినుత '(ప్రభావ) ముత యో శరణాగతకల్పవృక్ష మొ జ్ఞో విమలాత్మ! కావదగు నో పురుషొత్తమ ! విశ్వనాథ ! నీ వే వెలయంగ నడ్డపడవే...' 600007 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>262 బాలభాగవతము ఉ॥ కావడదయ్య గ్రక్కున నకారణ బాంధవ, యాలకించు కు య్యో వినుత '(ప్రభావ) ముత యో శరణాగతకల్పవృక్ష మొ జ్ఞో విమలాత్మ! కావదగు నో పురుషొత్తమ ! విశ్వనాథ ! నీ వే వెలయంగ నడ్డపడవే నను నార్తునిఁ బ్రోవవే దయ ! 40 వ అని యివ్విధంబున నగ్గజేంద్రుండు మొఱయిడుచు సర్వేశ్వ రుఁడు తన్ను రక్షించుటకై చనుదెంచె నని దీర్ఘష్ణని శ్వాసక్రియాసమభి హారంబులు, సేయుచు సంతరిక్ష నిహిణేక్షణుం డగుచు నెదురు సూచు చుండ, విధిరుద్రాదులు వినియునుం బూర్వోదాహృతగుణసంపద తమ యందు లేకుండుటం జేసి యూరకుండుటయును, రగడ: అట్టిసమయంబునం దరువై కుంఠమను పట్టణమునందు శోభనమైన నగరు గను పట్టు శశికాంతములు భాసురంబగు మేడ చుట్టుఁ గల మందారసురకుటజములనీడ దండి క్రొవ్విరులవలతలిమమునఁ బవళించి యుండి హరి, గజము కుయ్యో యనుట నాలించి భయము నొందినయట్టి భద్రేభపతిఁ గాంచి దయ మెఱయ నిలువంగఁ దలఁచి గ్రక్కున లేచి సిరికి నెఱింగింపఁ డచ్చెరువుగా హస్తముల వరరుచుల నెసఁగఁ దాల్చఁడు శంఖ చక్రముల ఖగ సార్వభౌము నెక్కఁడు, పరిజనముఁ జీరం తొగిఁ జారుసిగఁ '(జక్కనొత్తఁ జొప్పులు చేర) పెనుమేలమునఁ జేతఁ బెనకొన్న (సిరికాంత) చనుకుఱుంగగు కొంగుఁ జారనీఁ డొక్కింత 1. ప్రభావ. 2. చక్కనొత్తు డెప్పులు దెగ. 3. శిబికాంఠ. 41<noinclude><references/></noinclude> a0blp30zqh8fykkiatylgd5a1o2sktv 104 241707 600009 2026-10-31T11:38:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము తన వెనుక లచ్చి, సిరితరువాత ఖగపతీయు వినుతింప విహగేంద్రు వెనుక నాయుధపతియు నట వరుస వెదుక సేనాధిపతీయును మునులు పుటభేదనమునఁ గాపురములుండిన ఘనులు 'తవిలి) వెనువె...' 600009 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము తన వెనుక లచ్చి, సిరితరువాత ఖగపతీయు వినుతింప విహగేంద్రు వెనుక నాయుధపతియు నట వరుస వెదుక సేనాధిపతీయును మునులు పుటభేదనమునఁ గాపురములుండిన ఘనులు 'తవిలి) వెనువెంట మందల ? నడుగ కేతేర నవధానగతిఁ బరకగుచంద మేపార నడుగ గమకించి సిరి '(యడుగ) భయపడి తొలఁగి విడువు (సంవ్యాన)మని వినఁ బలుక లేక '(యొగి) కలయ నడు మసియాడఁ గలహంసముల గడవఁ గలగతుల నుతుల కక్క-జపు గుఱియై నడవ వినువీధిఁ దేవతావితతి ముదమున నిక్కి కని యంజలులు మస్తకములఁ '(జేర్చుచు) మ్రొక్కి జయ రమాహృదయేశ జయ సకలవిబుధేశ జయ జలదసంకాశ జయ '(జయ) హృషీకేశ యని పెక్కు గతుల నెయ్యమును భ క్తియు నెగడ ననువుపడు మధురవా గార్భటియును వొగడ సతీరయంబునఁ జనుచు నగ్రభాగమునఁ గడు వితతసౌభాగ్యమై వెలసీ వినుతింపఁబడు కొలను గనుగొనుచు వైకుంఠపురనాయకుఁడు వలనొప్ప నాచతుర్వర్గ ఫలదాయకుఁడు దనుజ '(శిరమునుఁ ద్రుంచ దర్పమున వాక్రుచ్చి) ఘనతరంబైన చక్రంబునకు సెల విచ్చి 1. తవుల. 2. (…). ఏ. జేర్చి. 8. (.........). 3. సవ్యాన. 4. యుడుగ. 7. శిరములద్రుంచి దర్పమునఁ గ్రుచ్చి.<noinclude><references/></noinclude> k04wq3b54w6b9tyci5vka0vnqihjlr2 104 241708 600010 2026-10-31T11:38:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '264 బాల భాగవతము పనుపుటయు నది మిగులఁ బ్రతిభయంబై తరణి వనసీమ సతిఁగూడ వచ్చి వ్రాలెడు కరణిఁ గొలను సొచ్కి యకుంఠ కుటిలారముల మించి నలి మిణుగురులఁ గ్రమ్ము నక్రంబుతలఁ ద్రుంచి వెడలివ...' 600010 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>264 బాల భాగవతము పనుపుటయు నది మిగులఁ బ్రతిభయంబై తరణి వనసీమ సతిఁగూడ వచ్చి వ్రాలెడు కరణిఁ గొలను సొచ్కి యకుంఠ కుటిలారముల మించి నలి మిణుగురులఁ గ్రమ్ము నక్రంబుతలఁ ద్రుంచి వెడలివచ్చుటయుఁ గని వేల్పు లలరులవాన జడిఁ గొలిపె దుందుభులు చరచిరంత లోన సంచితంబైన న వదనాంబుజము గడియించి పాంచజన్యమును సంభ్రమ మలరఁ బూరించి జగదేక భర్త హస్తముఁ జూచి వెడలం గం దిగిచి కరిభయ ముడిపె ' (దివి) తేజ మలరంగ కం॥ హరిహర సంస్పర్శనగత గురునక్రగ్రహణజనిత రాఘతన క్కరికరణి కెరలి దనకర (?) . కరమై విలసిల్లె వీత కల్మషవృత్తి ॥ 42 48 వ॥ వినుము హూహూనామధేయుండైన 'గంధర్వుండు దేవల ముని)శాపంబున మకరం బయ్యె నింద్రద్యుమ్నుండనురాజు విష్ణునిం గూర్చి తపంబు సేయుచుండి హరిధ్యాన సమయంబున సభ్యాగతుండగు సగస్త్యునకు సత్కారంబు సేయకునికి నతనిచేత శప్తుండై గజం బయ్యె నందుఁ జక్ర హఠంబైన నక్రం బా తొంటియట్ల హూహూనామగంధర్వు దేవదేవునకు వందన స్తుతిగీతంబు లొనర్చి నిజలోకంబున కరి గజేం ద్రుండును నజ్ఞానరహితుండయి: విష్ణుసన్నిభుం డయ్యె నా సమయంబున సరవిందనయనుం డిందిరాదేవి నాలోకించి ప్రేమాతిరేకంబున, య 44 1 (...). 2. గంధర్వు "డేదల ముని.<noinclude><references/></noinclude> gtl0fmdhvhaxqhz8d5w93hhlyom4jdb 104 241709 600011 2026-10-31T11:39:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము సీ॥ మును నవ్వులకుఁ బట్టుకొనిన పయ్యెద కొంగు వదలక కదలిన యుదుటుదనము ఇదెపని సుమ్మని యిటు పోయి వచ్చెద నని తెల్పి చెప్పనీ యాగడంబు పాలిండ్లమీఁది కేర్చడ మాటు చాల...' 600011 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము సీ॥ మును నవ్వులకుఁ బట్టుకొనిన పయ్యెద కొంగు వదలక కదలిన యుదుటుదనము ఇదెపని సుమ్మని యిటు పోయి వచ్చెద నని తెల్పి చెప్పనీ యాగడంబు పాలిండ్లమీఁది కేర్చడ మాటు చాలమి కటు వర్షాకై నట్టి యవినయంబు నను గూఁడి జవమున నడవ నోపనివేళల గై దండ యొసఁగని కై తవంబు తే॥ నెంచి తప్పులు గ మది దలంచవలదు. భక్త సంరక్షణత్వరాపరత నీటుల సరుఁగుదెంచుట యయ్యె జు మ్మంబుజా, లీలఁ గృపనేయుమా యంకపాళి కిపుడు ॥ కం॥ అని పలికి లచ్చి నాలిం గనపూర్వస్నిగ్ధ వచన కౌశలముల మ న్ననఁ జేసి సితాంబుజలో చనుఁ డానందమున మానసము మెఱుఁగొక్క ఆ ఎవ్వఁడేని యీగజేంద్రమోక్షక థాంశ మనహితాంతరంగుఁ డగుచు వినునో యతఁడు సాధు '(త్రముఁడు నతఁడు) నాసక్తుఁ డతఁడు పుణ్యుఁ డనుచు నాన తీచ్చి ॥ 265 45 46 47 వ॥ గరుఁడారూఢుండై సపరివారుుడై నిజనగరంబునకు విజ యంబు సేసె నని చెప్పి శుకుండు పరీక్షిత్తు నవలోకించి తరువాత మను వుల వృత్తాంతంబులు విను మని యిట్లనియె. 1. తముండతఁడు. 84 48<noinclude><references/></noinclude> oxdl0n2hztp4su93bulow4eg0iqfrzu 104 241710 600012 2026-10-31T11:39:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బాల భాగవతము - రైవత చా కు ష వ ర్త న ము సీ|| అవనీంద్ర రైవతాహ్వయుఁడు చాకుషమను నతనికాలంబున నచ్యుతుండు శుభచరిత్రుఁడైన శుభ్రనామునకు వి కుంఠాఖ్య యైనట్టి గుణవతికిని దనయుఁడై వైక్యు...' 600012 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బాల భాగవతము - రైవత చా కు ష వ ర్త న ము సీ|| అవనీంద్ర రైవతాహ్వయుఁడు చాకుషమను నతనికాలంబున నచ్యుతుండు శుభచరిత్రుఁడైన శుభ్రనామునకు వి కుంఠాఖ్య యైనట్టి గుణవతికిని దనయుఁడై వైక్యుశుఁ డనఁ బేరుపడ భూమిఁ మరొప్ప నిలిపి వైకుంఠపురము ననఘుఁడు చాతుషుం డౌఱపమను వయ్యె నవ్వేళ హారీ యజతాఖ్యుఁ డగుచుఁ బుట్టె సంభూతికై రాజపుణ్యునకును బాలకడలిలోఁ గూర్మమై పరగ నతఁడె మందరాగంబు మోచే సమర్త ్యకోటి కతఁడె యయ్యంబునిధి ద్రచ్చి యమృత మొసఁగె | 49 వ అనుటయుఁ బరీక్షిన్న రేంద్రుండు శుకయోగీంద్రుం జూచి, 50 తే॥ పొలమున్నీ టఁ గచ్ఛపలీల నద్రి నేల ధరియించె జలజాక్షుఁ డెవ్విధమును నమృత ముత్పాదితము సేసి యమరకోటి'. కొసఁగె నింతయుఁ దెలుపుమా '(యసమమహిమ) # పళ్లి అనుటయు యోగీంద్రుండు 'రాజచంద్రున కిట్లనియె. శా॥ దూర్వాసోమునితిట్టు తాకున సమర్త్యుల్ వీత తేజస్కులై దుర్వారక్రమ విక్రమించి తము దైత్యు లోపేర నిర్జించిన "" గర్వంబు ల్సెడి నల్వ యున్నకడ కేకగ్రీవతం బోయి యా నిర్వేదస్థితి విన్నవించికి సమున్ని ద్రత్రపం గ్రుంకుచుకో ॥ 1. యన మహిమ. + 6 51 52 58<noinclude><references/></noinclude> scuvxubncek1qrh0a9tk121rnnt9tse 104 241711 600013 2026-10-31T11:39:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము - ఆ॥ ఇట్లు విన్నవించు నింద్రాది దివిజుల చ వివిధ భాష. 'లెల్ల వినుచు ధాత వారిఁ గూడి విష్ణుం జేరి యింతయుఁ దెల నతఁడు గరుణ నిటుల ననియె మల 267 54 ఉ॥ దానవ వైర మిప్పు రుచిత...' 600013 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము - ఆ॥ ఇట్లు విన్నవించు నింద్రాది దివిజుల చ వివిధ భాష. 'లెల్ల వినుచు ధాత వారిఁ గూడి విష్ణుం జేరి యింతయుఁ దెల నతఁడు గరుణ నిటుల ననియె మల 267 54 ఉ॥ దానవ వైర మిప్పు రుచితంబగునే సురలార L మీకు స త్వానుగుణప్రచారము గదా నయ మిప్పటికిం దదీయసం ధానముఁ గై కొనుం డెపుడు దై ప్రబలంబున మీరు నాసుధా పొనము గల్గున' (ప) యవిపన్నతఁ గెల్చెద రెల్ల దైత్యుల ॥ 55 స ము ద్ర మ థ న ము జ్ఞ వ॥ ఆ సుధాసోనం బెట్లు గల్గు (ననిన) దైత్యులతో మైత్రి. నాటించి వారును మారునుం గూడి జయః పార్థోధియందుఁ దృణల తౌషధవి శేషంబులు వైచి మందరనగంబుఁ గవ్వంబు సేసి వాసుకి దరి త్రాడుగాఁ గూడఁ దిగిచి, మథియించిన నం దమృతంబు వొడము, నమృతంబు మీకును, బ్రయాసంబు దైత్యులకునుఁ జేగురు నమృతపా నంబున నాయుర్బలాభివృద్ధి యగుట సహితు లప్రయాససాధ్యు లగుదు రని యానతిచ్చి యనుపుటయును, .ఆ॥ బలియుఁడైన యట్టి బలితోడ పై రంబు : బయలుపడగ. నీక బలవిరోధి కపటమైత్రి సేసి కమలనాభోదితం బైన నీతిమార్గ మనుసరించి వ మఱియును, 57 13. 3. నని. 3. వారించి.<noinclude><references/></noinclude> hckahlyd4idu6nxiowzje503ffg9a22 104 241712 600014 2026-10-31T11:39:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '868 బాల భాగవతము సీ॥ శంబరునికి వినయంబు సేసి, నేమితో సామంబు నెరయఁ బలికి త్రిపురవాసుల యల్కఁ దీర్చి, జంబున కింపు గావించి, యా హయగ్రీవువిగ్ర హము మార్చి, నముచి బాణాదుల లోఁ జేసి కొని,...' 600014 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>868 బాల భాగవతము సీ॥ శంబరునికి వినయంబు సేసి, నేమితో సామంబు నెరయఁ బలికి త్రిపురవాసుల యల్కఁ దీర్చి, జంబున కింపు గావించి, యా హయగ్రీవువిగ్ర హము మార్చి, నముచి బాణాదుల లోఁ జేసి కొని, విప్రచి త్తీ శకుని విరోచ నప్రహేతులకు సఖ్యప్రీతిగఱపి, శుం భనిశుంభ ముఖ్యుల ననుసరించి తే మఱియు నమ్మయ మాలి సుమాలి వజ్ర దంష్ట్ర పౌలోమి కాలకాత్మజ నివాత కవచులఁ బ్రియంబు లాడుచుఁ ' (గలసి మెలసి దిచి) జదనుజులుఁ '(గలియంగఁ) దిరిగే వజ్ర(?) 1 తే॥ అక్క సెల్లెండ్రబిడ్డల మైన మనకు (నేల) వైరంబు లిన్నాళ్ళు ‘(నెఱుఁగ) మైతి మింక మన కందఱకుఁ బతి యీశుఁ డతఁడు త్రిప్పుకొనునట్లు మనమెల్లఁ దిరుగవలయు ॥ | చం అని ప్రియభాషలాడి యమరాధిపు డుండగు నొక్క నాడు మె ల్లనఁ బలిఁ జేరి దానవకులంబు వినంగ సుధారసాప్తి కా వసనిధిమంథనోద్యమము వర్ణన నేయుఁడు సబ్బలీంద్రుఁడుకో విని, యగుగాక · యంచుఁ గడువేడుక మే కొన నిల్చి రందఱు 58 59 వ॥ ఇవ్విధంబున బలి యొడంబడి నడచుటయు సురాసుర విసరంబు లమృతర సర సనోత్సుకర సనులగుచుఁ బాలకడలి గిరగిర ద్రిప్పం దలపెట్టి యొక్కటియై కదలి యమందరయంబున మందరంబునకుం దరంబు లిడి 4. గలగిత గుదితి. 2. Xexxox. 3. 8. 4. x.<noinclude><references/></noinclude> fdbhmupt1ha267xn12s88zu6hwos11r 104 241713 600015 2026-10-31T11:39:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము 269 యందఱు నొక్క పెట్టునం బట్టి యువ్వెత్తుగా నెత్తుకొని చనుచు భరంబు భరియింపజాలమి నమ్మేదినీధరంబు మీఁదఁ బడి చిదచిదసేయుటయు, నింద్రాదిబృందారకు లాత్మగతంబున, 61 ఉ...' 600015 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము 269 యందఱు నొక్క పెట్టునం బట్టి యువ్వెత్తుగా నెత్తుకొని చనుచు భరంబు భరియింపజాలమి నమ్మేదినీధరంబు మీఁదఁ బడి చిదచిదసేయుటయు, నింద్రాదిబృందారకు లాత్మగతంబున, 61 ఉ॥ ఇప్పటి కింతనే సె నిఁక నెంతకుఁ దెచ్చునొ యీప్రయత్న మో యప్ప, రమాధినాథ ! మము నందఱ నూరక వెట్టిశ్రోతుల నిప్పులఁ ద్రవ్వఁ జేయుగతి నేర్పున కిప్పనికిం ' (దగిల్చితీ) '(నెప్పర) మింక నీవె దయనిల్సక యేగతిఁ దాఁటగా నగు౯॥ 63 తలపోయునంత హరి యండజ నాయకు నెక్కి యంబరం బున రవికోటి తేజమున బోరన నిల్చి దయార్ద్ర దృష్టి చే సినిమిషదై త్య భేదముల యత్నము మానిచి హస్తపంకజం బున నవకందుకంబుగతిఁ బూనె నమందము ముదరాగము 63 ఆ॥ ఇట్లు ధరముఁ గేల నెత్తుక మధువైరి తవిలి దేవదై త్యతతులుఁ గొలువఁ గదలి పాలకడలిఁ గదిసి తత్తటమున బల అంత బుదంచితముగ !! సీ॥ ఫలభాగ మీ నొడంబడి సర్పపతియైన వాసుకీం దరిత్రోడు సేసి మంద రాగంబు బవరి యందమరించి యయ్యద్రిఁ బాలమున్నీటిలోఁ బట్టి నిలిపి యహీఫణాగ్రహణకాంయత్తులై న 'వే లే ల్పులఁ జూచి హరి మాయఁ బొదివి దైత్యు మొల్ల మీ పుచ్ఛ మీరలు పట్టుడు 1. దగిల్చి పె విడువుఁ డిప్పుడు మాకుఁ బడఁగ వంక 3. గొప్పల.. 64<noinclude><references/></noinclude> kpxargln4tlnxs2hkmkuvv54famnoqg 104 241714 600016 2026-10-31T11:40:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '270 బాలభాగవతము- *- తే॥ యనిన మేకొని యా వేల్పు అమరఁ దోఁకఁ 'బట్టుటయు దైత్యులు ఫణంబు నట్టి రెట్లు కలిసి యిరు వాగుఁ దరువంగఁ గణఁగునంతం. గుదురు..లేమి సున్నీ టిలోఁ గ్రుఁగె శిఖరి - కూర్మా...' 600016 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>270 బాలభాగవతము- *- తే॥ యనిన మేకొని యా వేల్పు అమరఁ దోఁకఁ 'బట్టుటయు దైత్యులు ఫణంబు నట్టి రెట్లు కలిసి యిరు వాగుఁ దరువంగఁ గణఁగునంతం. గుదురు..లేమి సున్నీ టిలోఁ గ్రుఁగె శిఖరి - కూర్మా వ కం॥ కుంచెడి మందరశిఖరిఁ గ ము నుఁగొని చింతించు సురల నూల్కొల్పుచు రంగదురస్థుండగు హరి యంగీకృత కార్యనిర్వహణభారుండై I తే లక్షయోజన విస్తారలలిత మైన కర్బరము శై లములఁబోలు, కాళ్ళు భీష htt ణాంగములుఁ గల్గు కూర్మమై యంబురాశి.. దరసి (?) యెత్తె నమ్మందరధరము, శిపుడు || కం' క్రతుభుజులలో ననుండియు నతులితగతిఁ గూర్మ వృగుచు నచలము సత్తె నుతియింపఁ దరము గా దీర్ఘ మతిఁ దలఁపగ నైనఁ దరమె మధురిపురహీమ౯౯|| వ॥ అత్తెఱంగునఁ గూర్మంబు గుదురై నిలుచుటయును, లేపార ను మ॥ మథియింపంగ దొణంగి రా కడలి సామర్థ్యంబు ద్గ్రథితో నల్పతీరోజధారులు సముద్యద్ధంబరు ల్కీర్తితా శ్లథదోస్సారు లమర్త్యదైత్య సుభటుల వ్యాపసన్య ప్రమి (1) "గ్రథిత ధర సంవళరుమఘుమాకారంబు తోరంబుగణా!" 65 66 67 68 69 70<noinclude><references/></noinclude> fl03dj9i1revtix9pvjgx0d1yrg4t5r 104 241715 600017 2026-10-31T11:40:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఛతుర్థాశ్వాసము తే! ఇ తెఱంగున దేవదై త్యోత్తములు స మగ్రబలములఁ దనరు సయ్యవసరమునఁ బాలమున్నీటిలోన నాభీలగతి '(హ లాహలం) బుద్భవించెఁ గోలాహలమున మ ॥ పొగలు న్మంటలు మింట వంటి నెగడతో భూ...' 600017 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఛతుర్థాశ్వాసము తే! ఇ తెఱంగున దేవదై త్యోత్తములు స మగ్రబలములఁ దనరు సయ్యవసరమునఁ బాలమున్నీటిలోన నాభీలగతి '(హ లాహలం) బుద్భవించెఁ గోలాహలమున మ ॥ పొగలు న్మంటలు మింట వంటి నెగడతో భూరి స్ఫులింగౌఘముల్ నిగుడ న్నిక్కి '('యుగాత్యయార్క) పటలిన్నిరించు తేజంబున జగము లింగ- గణ:గునట్టి గతి నాళా చక్రము నిండి బి. ట్టగలం జేసి సమస్తలోకతతి నాహాలాహలం బుద్ధతి॥ సీ॥ భసిత సాత్కృతదుర్గ పట్టణ శాఖాన గర భేరుఖర్వట గ్రామకులము శుషీ !—కృతాంబుధి ప్రోతస్వినీమహా ఖాససరో దేవ తగణము తగ్గి ణపుష్ట విద్యాధరఖ వర గం . ధర్వ కిన్న రవిమానప్రజంబు దార్లి తానేక భూధర ధరాదిక్పంధి బంధపద్మభవాండభాంకతటము తే॥ సాదితామర్త్యమర్త్యకోదరంబు దళితమృగపక్షీ యూధంబుఁ దర్షి కోరు సప్తపాతాళ విష్టపస్థాయిక౧బు بله నై విజృంభించెఁ గాల కాలాఖ్యవిషము || హాలాహల భ క్షణము 27-1 71 72 78 ఆ॥ ఆ సమయంబునందు జగ మట్లు నలుగగఁ జూచి యంబుజా" తాసనముఖ్యులైన ఘను లా రజతాద్రికి నేఁగి యందు "దే '(వానుర) మధ్యమాన సలిలాకర జాతహలాహలో ర్థితా -యాసము విన్నవించి రసమార్కులకు నుతిపూర్వకంబు 74 4. హలం లం బెద్భవిం చె చె. 2. యుగాంత్యయార్క—. 3. w.<noinclude><references/></noinclude> mi9vg67f5tbscefj9bf05fbb0c0718m 104 241716 600018 2026-10-31T11:40:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '272 బాల భాగవతము వ॥ విన్నవించి యనంతరంబ, కం॥ లోకేశువచనములకు లోకహితార్థంబు'(పొంటె) లోలుండై శ్రీకఁఠుఁడరుగు'(దెంచెం గాకోదర వహ్ని శమన) కార్య పరుండై ॥ 75 76 ఉ॥ వచ్చి పయపయోధిదరి వాసవముఖ...' 600018 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>272 బాల భాగవతము వ॥ విన్నవించి యనంతరంబ, కం॥ లోకేశువచనములకు లోకహితార్థంబు'(పొంటె) లోలుండై శ్రీకఁఠుఁడరుగు'(దెంచెం గాకోదర వహ్ని శమన) కార్య పరుండై ॥ 75 76 ఉ॥ వచ్చి పయపయోధిదరి వాసవముఖ్యులు గొల్వు మంచు న త్యుచ్ఛతరధ్వనిం బొగడ నుగ్రుఁ డుదగ్రపు కాలకూటపుం ఉచ్చు దల్చి రాఁ దిగిచి చిత్రముగా నరచేత నిల్పి లో మచ్చర మేద జాంబవసమంబుగ మ్రింగుచు నిల్సెఁ గుత్తుకూ॥ 77 ఉ॥ కన్నుల నెఱ పుట్టదు వికాసము దప్పదు మోముదమ్మిలో . నన్నుఁ జనింప దేమియును సంగము లించుకయుం జేగుర్ప వా పన్నత నాల్క యుం దటము వారదు లోకహితాభిలాషి, యై యున్నత కాలకూటశిఖ యొక్క వడిం గడికొన్న శూలికి కం॥ (హర) గంగాధర శశిశే ఖర గౌరీరమణ భర్గ కరుణాకర శం కర జయ '(జయ యని) హరిబిధి హరిహయముఖు లభినుతించి రపుడు మహేళు || 78 79 ఉ॥ అంజక కాలకూటముఁ ప్రియంబున మ్రింగి జయించినట్టి మృ త్యుంజయసన్మహత్వమున నొప్పెడు నిక్కడ యెవ్వఁడోని భ కిం జదువుక్ వినుం దగ లిఖించు నతండు నిషాళిగూఢ పా తంజభయంబులం జొరఁడు పూర్ణతరాయువు నొందు భూవరా ॥ 2. దించెగా, కారోదరాగ్ని ప్రశమన, 1. పోపి. 3. 8. 4. p.<noinclude><references/></noinclude> n5wq3kql2kg7k5gksf98xqb4cfijewz 104 241717 600019 2026-10-31T11:40:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము ఆ॥ అంత మఱియుఁ దరున నవ్వార్థిఁ చెల్లని మొదవు పాలఁ గురియు పొదుగుతోడ నొదవఁ గోర్కు లొసఁగు నిది యని హరియాజ్ఞ యొనర మునులు పుచ్చుకొనిరి దాని ॥ వ॥ మఱియు మధ్యమానంబ...' 600019 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము ఆ॥ అంత మఱియుఁ దరున నవ్వార్థిఁ చెల్లని మొదవు పాలఁ గురియు పొదుగుతోడ నొదవఁ గోర్కు లొసఁగు నిది యని హరియాజ్ఞ యొనర మునులు పుచ్చుకొనిరి దాని ॥ వ॥ మఱియు మధ్యమానంబైన యప్పయోధియందు, సీ॥ 'చంద్రోపమంబయి జవమున సరిలేని యుచ్చైశ్రవంబను నొక్క హయము ధవళమై నాల్గు దంతంబుల నొప్పారు నైరావతం బనునట్టి గజము యెప్పుడుఁ బరువమై యేపారి కోర్కులఁ గడపక యొసఁగెడు కల్పతరువు ములోకములఁ జెల్వమునకు మేల్బంతులై రాజితంబగు నప్సరోజనంబు తే॥ క్రమముతోఁ బుట్టుటయు సమగ్ర ప్రమోద దురంబైన హృదయంబు మెత్తఁగాగ నమరపతి పుండరీకాక్షునాజ్ఞ ఁజేసి కోరి యన్నియు వానిఁ గై కొనియె నిపుడు ॥ ఆ॥ మఱియు నమరదై త్యమథ్యమానంబగు పాలకడలిలోనఁ బ్రభలు మెఱయఁ జక్కదనము టెంకి సంపన్ని ధానంబు సిరి జనించె మిగులఁ జిత్రమగుచు | సీ॥ పంకజంబుల ప్రతిపదములు పదములు విద్రుమచ్ఛాయల వేళ్ళు వేళ్ళు 1. చందోపమంబై. 35 278 81 82 GO 88 84<noinclude><references/></noinclude> fz9xjynai7cela1pe0gt589233c1tpv 104 241718 600020 2026-10-31T11:40:49Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 600020 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{Center|{{p|fs150}}ఏకాదశీ నిర్ణయము</p>}} అందేకాదశ్యుపవాసము రెండువిధములు. భోజననిషేధ పరిపాల నాత్మకమునుల వ్రతస్వరూపమునని మొదటి యుపవాసమందు పుత్రవంతులగు గృహస్థులకును, కృష్ణపక్షమందును అధికారముగలదు. రెండవది పుత్రయుక్తులగు గృహస్థులు చేయగూడదు. కృష్ణపక్షమందును గూడదు. మఱియేమనిన; మంత్రపూర్వకముగ వ్రతసంకల్పము మాని, యథాశక్తి నియమములతో భోజనవర్ణనమును మాత్రము చేయవలెను. ఇట్లు తిథి క్షయము వచ్చినచో శుక్లెకాదశియందును దెలియునది. ఆషాఢశుద్ధికాదవి మొదలుకార్తిక శుద్ధేకాదశి వరకు మధ్యమందువచ్చు కృష్ణకాదశులయందు పుత్రవదృహస్థులకు సహితము వ్రతాధికాము గలదు. విష్ణుసాయుజ్యమును ఆయుఃపుత్రాదికమును గోరువారు కామ్యవ్రతమును పక్షద్వయమందును జేయవలెను. దానికి నిషేధమేమియు లేదు. పితృపితామహక్రమమున పాంచ రాత్రాదిసంస్కారముల నొందినవారు వైష్ణవ గృహస్థులు వారికి గృష్టికా దశియు నిత్యముగా నుపోష్యమే. ఈ యేకాదశీవ్రతము శైవవైష్ణవ సౌరాది మతస్థులకందరకును నిత్యమే. కనుకనే చేయనియెడ ప్రత్యవాయము విధింపబడినది. సంపత్తి మొదలగు ఫలములను జెప్పుటవలన కామ్యమునగును. కొందరు రెండుగడియలు మొదలు దశమియున్న యెడ దశమి యందే భోజనము చేయవలెననియు, సూర్యోదయమునకు పూర్వమే యేకాదశి ప్రవేశించి శుద్ధాధికాధిక ద్వాదశి గల్గినచో నుపవాసద్వయము చేయవలెనని యాతిథి పాలనము గూడ జెప్పుదురు. అదియ ప్రామాణికము. ఎనిమిది వత్సరముల వయస్సు మొదలుకొని, యెనుబదివత్సరముల వయస్సు పర్యంత మేకాదశీవ్రత మందధికారము, శక్తియున్నచో నామీదనుం జేయవచ్చును. సభర్తృక స్త్రీలకు భర్త యొక్కగాని, పిత్రాదులయొక్కగాని యనుజ్ఞలేకుండ నుపవాసాది వ్రతములజేయుచో నవి విఫలమగును. భర్తయొక్క యాయుస్సు క్షీణమగును. నరకమును గలుగును. అశక్తులకు ముందుజెప్పెడు పక్షములలో నొకటి చేయవలెనుగాని వ్రతము విడువగూడదు. పక్షము లెవ్వియనిన: శ్లో॥ “నక్తంహవిష్యాన్ని మనోదనంవా ఫలం తిలాః క్షీరమథాంబుచాజ్యం, యత్పంచ గవ్యం యదివాపివాయుః ప్రశస్త మత్రోత్తర ముత్తరంచ” అని అనగా, పగులమాని రాత్రి భుజించుట, పగలైనను హవిస్యాన్నమే తినుట, లేక యన్నమువిడచి యటుకులు మొదలగునవి తినుట, లేక ఫలము లేక తిలలు తినుట, లేక క్షీరముద్రాపుట, లేక నీళ్లుద్రాగుట, లేక నేయిద్రాగుట, లేక గోవుయొక్క క్షీరదధి ఘృతమూత్ర పురీషములు సమభాగములు కలిపి పంచగవ్యము భక్షించుట, లేక వాయుభక్షణము మాత్రము చేయుట, వీటిలో నుత్తరోత్తరము శ్రేష్ఠమని చెప్పబడినది. ప్రమాదముచే నేకాదశ్యుపవాసము మానినయెడ ద్వాదశియందైనను జేయవలెను. అప్పుడును జేయనిచో యవ మధ్య చాంద్రాయణ వ్రతము ప్రాయశ్చిత్తము జేసుకొనవలెను. నాస్తికమతముచే జేయనియెడ పిపీలికామధ్య చాంద్రాయణ వ్రతము ప్రాయశ్చిత్తము. అశక్తులగు పతి పుత్రాదులకై భార్యాపుత్ర భగినీ భ్రాత్రాద లేకాదశ్యుపవాసము జేసినచో నూరుయజ్ఞములు చేసిన పుణ్యము లభించును. ఇక వ్రతదినము<noinclude><references/></noinclude> cdiq338j18wm2bspd2z3amfdo8onzu6 104 241719 600021 2026-10-31T11:40:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '274 బాల భాగవతము ఇషుధికాంతులకుఁ బేరిక్కలు పిక్కలు బెడగు మున్నీటికిఁ గడలు తొడలు మహిఁ గల్మిలేముల మధ్యంబు మధ్యంబు శోభితావర్త సనాభి నాభి మెఱుగుల వసియించు మేలిండ్లు పాలిండ్లు...' 600021 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>274 బాల భాగవతము ఇషుధికాంతులకుఁ బేరిక్కలు పిక్కలు బెడగు మున్నీటికిఁ గడలు తొడలు మహిఁ గల్మిలేముల మధ్యంబు మధ్యంబు శోభితావర్త సనాభి నాభి మెఱుగుల వసియించు మేలిండ్లు పాలిండ్లు కల్పవల్లి యుగంబు కరయుగంబు తే॥ కంబుగర్వంబునడ మెడ బింబఫలము సావి మోవి, మనోజ్ఞ తాసావీ లతు లొప్పు వింజామరంబుల కప్పు కొప్పు సవతు గలుఁగునె సిరికి ముజ్జగములందు|| వ మఱియును, సీ॥ కడువిలాసంబులు గలిగిన శశిరేఖ పదియారువన్నెల పసిఁడిబొమ్మ ప్రాణంబు వచ్చిచొప్పడిన చిత్రపురూపు మెఱసి యుర్వికి వచ్చు మెఱపుతీగ తళుకువెన్నల మీఁగడల నొనర్చిన కుప్ప యమృతంబులోని మీఁదైన తేట నడవ నేర్చి చెలంగు నవకంపుఁ బువుఁదీగె యవయవంబుఁగల్గు నాణిముత్య తే॥ మహహ జగమున సౌందర్యయౌవనాధి దేవతాదేవి యీరీతిఁ దెలివి నొందె నంగనారత్న మీ లేను యనుచు సారెం బొగడిరి సురాసురలు పొల్చి పొలుపుఁ జూపి | 85 85 న॥ అంత నద్దేవికి నింద్రుండు మణిమయపీఠంబు వెట్టె, దిగ్వేదం డంబులు శుండాదండంబులం దీరోదకంబులు వంచి మంగళస్నానంబు<noinclude><references/></noinclude> ctkeyvebcb2kyect9fz92r21bveoo7a 104 241720 600022 2026-10-31T11:41:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సేయించె. చతుర్థాశ్వాసము 275 మేఘంబులు నానా వాద్య స్వనంబుల నుత్పాదించె. మునిజ నాశీర్వాదంబులు నపుకోనర్తనంబులు గంధర్వగానంబులు ప్రవర్తిల్లై. సముద్రుండు హేమాంబరంబును వరుణుండ...' 600022 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సేయించె. చతుర్థాశ్వాసము 275 మేఘంబులు నానా వాద్య స్వనంబుల నుత్పాదించె. మునిజ నాశీర్వాదంబులు నపుకోనర్తనంబులు గంధర్వగానంబులు ప్రవర్తిల్లై. సముద్రుండు హేమాంబరంబును వరుణుండు పై జయంతియను మాలికి యును, విశ్వకర్మ కాంచనమణిమయాభరణంబులుకు, శారదాదేవి హారంబును గమలాసనుండు కమలంబును బన్న గపతులు కుండలంబులు నొసంగిరి. 'వేదంబు లనేకవిధంబుల నుతియించె. జగంబుల కెల్లఁ దల్లి యప్పల్ల వాధర యని దిక్కు లొక్కటం బలికె నప్పుడు, శా॥ శ్రీరాంబోధితపః ఫలంబయిన యా సీమంతినీరత్న మా తీరక్షోణిఁ జెలంగు దేవదనుజాధీశాదులం జూచి యె స్వారి న్మెచ్చక నిత్య శోభనగుణవ్రాతు న్మనోజ్ఞు హరి ధీరుం గల్వలదండచే జగము మోదింప వరించే నృపా! కం! హరి చూచి సిరిముఖాబ్దము సిరి హరి పేరురముఁ జూచి సిగ్గు నటింప మరుఁడు నపు జోరచూపునఁ దిరముగ విరితూపు వంకదిద్దుచుఁ జూచె | కం॥ వనజాముఁడు. యుకంబని మునుకొని భుజమధ్య దేశమునఁ దిరముగ న వ్వినుత శ్రీవత్సాంతిక మున నిల్పె రమాసతిం బ్రమోదము మీర 87 88 89 90 91 వ॥ ఇవ్విధంబున సర్వేశ్వరుండు లక్ష్మీపాణిగ్రహణం బొనర్చిన యనంతరంబ కృతమధనసాధనంబైన యాశ్మీరోదకంబునందు, సీ॥ క్షీరబిందువులు మౌక్తిక విభ్రమముఁ జూప సరిలేసి హాటకాంబరము చెలఁగ.. లలితమాణిక్యకుండలదీ ప్తిఁ గప్పిన కొమరున కరుణనేత్రములు మెఱయ<noinclude><references/></noinclude> ipr84ukgiswxjvz4zxl0l9tnddam09s 104 241721 600023 2026-10-31T11:41:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '276 బాల భాగవతము '(సురము)పై నొప్పారు నిరిదండచేఁ బోలె నూర్పుల నామోద ముప్పతిల్ల నాకంఠ పీతపయ్య కాంతియో యన మందహాసము మోమునందు బెరయ మృతహస్త వద్ముఁ డనఘమూర్తి ధన్వంతిరియను సుపర్వ 'వై...' 600023 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>276 బాల భాగవతము '(సురము)పై నొప్పారు నిరిదండచేఁ బోలె నూర్పుల నామోద ముప్పతిల్ల నాకంఠ పీతపయ్య కాంతియో యన మందహాసము మోమునందు బెరయ మృతహస్త వద్ముఁ డనఘమూర్తి ధన్వంతిరియను సుపర్వ 'వై ద్యుఁ డాయుర్ని గమనాది వర్ధనుండు సంభవము నొందె హరిక శాంశత్వనుతుఁడు॥ కం॥ పొడమిన యాఘను చేత గడు నొప్పుచునున్న యమృతకలశముఁ గని య ప్పుడు తొడిబడఁ దిగుచుక నడ వడిం బరువిడి సుర లమరవరు లెద వడిగ || విష్ణుండు మోహినీరూపమును దాల్చుట 92 98 న॥ విష్ణుండు వేల్పులం జూచి మీరు వెఱవకుండుం డేను మోహనవనితారూపంబుఁ గైకొని యసురవరుల వంచించి మీకు నమృతముఁ బంచి పెట్టెద నని పలికి రక్కసులలోన వెక్కసంబుగఁ గలహంబు పుట్టించి వార లొక్కనిచేతి యమృతకలశంబు నొక్కరుండు దిగిచికొని పరువు లిడుచుఁ జీకాకుపడుచునుండు సమయంబునందుఁ గామినీరూపంబుఁ గై కోని నిల్చుటయు నా దైత్యపుంగవులు గనుంగొని, ఉ॥ చక్కెరబొమ్మ వెన్నెలలు సారపుమీఁగడ కుందనంబునం a జెర్కీననిచ్చక ంబుకడ శి క్లిక (?) యున్న మెఱుంగు క్రొమ్మిహీ చక్కెరవిల్తుఁ డెన్నఁడును జూపము గూర్చని మేటికోల యీ చక్కని ముద్దులాడి యని సారెకు మోహినిఁ బల్కి రందఱు ॥ 95 1. పురము.<noinclude><references/></noinclude> qa4unnlwyu3ruwbgmzn8k8txkbdtf8r 104 241722 600024 2026-10-31T11:41:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము కలికితన చిలుకల కొలి కెలజవ్వని మిఠారిగుబ్బలనవలా కడిగిన ము వల పులవదనిక నగర మనుచుఁ బొగడిరి లేదు! ఆ॥ ఇట్లు పొగడిమగకు నీ లేదు సమముగాఁ బంచి యిడిన నమృతపాన మమరు నన...' 600024 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము కలికితన చిలుకల కొలి కెలజవ్వని మిఠారిగుబ్బలనవలా కడిగిన ము వల పులవదనిక నగర మనుచుఁ బొగడిరి లేదు! ఆ॥ ఇట్లు పొగడిమగకు నీ లేదు సమముగాఁ బంచి యిడిన నమృతపాన మమరు ననుచు డాయ వచ్చి యమృతభాండముఁ జూవీ యా లతాంగిఁ బలికి రసురవరులు || 277 96 96 97 99 మ॥ రమణీ ! యీ యమృతంబు మాకు సరిగా రాఁ జూచి వేఁ బంచి పె ట్టుము నీ వేగతిఁ బెట్టి తాగతినె కూడుకొ మాకు మారాడ నే రము నీ పాదములాన యీపని విచారంబైన యే మందుఁ బో వము మాప్రాణములు భవత్కరమున స్వర్తించు నట్లైననా ॥ 98 న॥ అనుటయు నమ్మోహిని యమ్మోహాంధుల కిట్లనియె ఉ కత్తులబోను లెవ్వరికిఁ గానఁగఁ గూడని లోనిజీకటుల్ చిత్త జుమంత్రయంత్రములు చెల్వను సై బచరించి మించు పె న్మిత్తులు సాహసక్రియలు నిక్క డ లుత్కట పాపపుంజముల్ కుత్తినకోతు లంగనలు కూడుని నమ్మగ వారి నేరికీ౯॥ తే॥ అయిన నను నమ్మి విభజించునట్టి పనికీ నడికొంటిరిమఱి మంచి దాయె సమర వరులకును మీకు నమృతంబు వచ్చుకోలఁది పంచి దుఁ గూర్చుండుడు బంతు లమర ॥ 100 101 వ॥ అని పల్టుటయు విశ్వసించి దైత్యు లమృతకలశం బప్పణంతికి నొప్పగించి 'నేల్పులును వారును స్నానదాన జపహోమాదికంబు లొనర్చి మణిమంటపంబునకు నరు జించిన నక్క పటకామిని కుశాశనంబులయందు<noinclude><references/></noinclude> 31p6uf7w0g46fbrzkgx95rydpcp7e9j 104 241723 600025 2026-10-31T11:41:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '278 బాల భాగవతము ప్రాఙ్ముఖులుగా సురలనుఁ, బ్రత్యఙ్ముఖులుగా నసురులను నిలిపి పంక్తి ద్వయంబు గావించి ప్రదక్షిణాకారంబుగా వడ్డించెద నని పలికి యమరు లకు నమృతంబు వోయుచు, 102 ఉ॥ వచ్చెద...' 600025 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>278 బాల భాగవతము ప్రాఙ్ముఖులుగా సురలనుఁ, బ్రత్యఙ్ముఖులుగా నసురులను నిలిపి పంక్తి ద్వయంబు గావించి ప్రదక్షిణాకారంబుగా వడ్డించెద నని పలికి యమరు లకు నమృతంబు వోయుచు, 102 ఉ॥ వచ్చెద బావలార ! తగవా యిటు గ్రుక్కలు మ్రింగ నింతలో నొచ్చెము గాదె మీ కనుచు నొయ్యనఁ బయ్యెద జార్చి నవ్వుచు కో దచ్చనమాట లాడుచును దానవులం గనుబ్రామి భక్తితో నచ్చపలా యాయమృతమంతయుఁ బోసె సురాళి కేర్పడ॥ ఆ॥ అమరవరులఁ గూడి యమృతపానము సేయు రాహు దైత్యు శశియు రవియుఁ దెలుప దానవారి చక్రి దళితమస్తకుఁ జేయ నతఁడు దివి శిరోగ్రహత వహించె|| కం॥ వచ్చిన వేల్పుల కీగతి నీచ్చకమున నమృత మెల్ల నిచ్చి రమే డచ్చుపడు నిచ్చఁ జెలఁగుచు 104 నచ్చో నంతర్హి తాత్ముఁ డయ్యె రయమున౯ || 105 కం॥ ఆడినపంతము విష్ణు.. డీడేర్చుక సురల కమృత మిడి చనుడు వృథా జోడాయె కటకటా యను జాడ౯ బలి రిత్తయలఁత జడుఁ డయ్యె నృపా! వ॥ ఆ సమయంబున, 106 చం॥ అమరుల కాప్తుఁడై న హరి యంగనయై చనుదెంచి యిచ్చె న య్యమృతము గల్గునంతట యనర్ధము పుట్టెనటంచు నుగ్రులై 'తమకముపై బలి ప్రముఖఙానవయోధులు నేల్పుమూఁకతో -సమరము సేయఁ బూని మొనసాగుచు నిల్చిరి శస్త్రపాణులై ॥ 107<noinclude><references/></noinclude> 4n9ho5bhj3rrols30ldtgqzwlsbpwm0 104 241724 600026 2026-10-31T11:41:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము దేవ న వ యు ద్ధ ము 279 చం కలఁగిన దైత్యులం గని సగర్వత సర్వసు పర్వవీరులుం జెలఁగుచు సింహనాదములు నేసి యెదిర్చిరి గోత్రభేదియుజ్" బలియును '(డాసి రత్తఱి రణం బొనరె మన శస...' 600026 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము దేవ న వ యు ద్ధ ము 279 చం కలఁగిన దైత్యులం గని సగర్వత సర్వసు పర్వవీరులుం జెలఁగుచు సింహనాదములు నేసి యెదిర్చిరి గోత్రభేదియుజ్" బలియును '(డాసి రత్తఱి రణం బొనరె మన శస్త్రమర్షణం బుల జనియించు వహ్నికణముల్దివి దిక్కులఁ బిక్కటిల్ల గ॥ 108 చం గమనములేని తేరులును ఖండములైన గజాశ్వపం క్తియు 'గ్రమముగ నెత్తుటేరులును గండల ప్రోవు ల ) సత్యనర్తన క్రమములు సూపునట్టలును గల్గు రణం బొనరించి దైత్యులతో సమయగఁ జేసి రెన్నఁ దగు సత్త్వముతోఁ ద్రిదివేళపుంగవుల్ : మ॥ విరథుండై బలి మాయ సేయుటయు నావృత్రారిసైన్యంబుపై గురి సెం ' (బర్వతముల్, దవాగ్ని) వొదలెజ్ ఘోరానలం బొత్తిలికా దరువు ల్పైఁబడియె ఫణుల్ '(సురనిశాంతంబు) న్ని రోధించెదు సరకల్పాత్యయశంకఁ దోఁచి యమరుల్ సంభ్రాంతులై రెంతయు॥ ఉ॥ నొచ్చి సురు వారిం దలఁప నూత్న గతి న్దరుడాధిరూఢుఁడై వచ్చి యుండు నిల్వ ననివారత దానవమాయ లన్నియు విచ్చెఁ దమంబు లక్కు గని విచ్చినకై వడి నంత భీతులై విచ్చిన వేల్పులు మజల వేగమె మూఁళలు గట్టి రుద్ధతి॥ 111 కాలనేమి సుమాలుల సంహరణము a ఉ॥ ఆలములోన నప్పుడు రమాధిపు నందఱు మేలు మేలనజ్" గాలునిఁ జూడఁ బో ననిచె గర్వము మీరిన కాలనేమి న మ్మాలిసుమాలుల బ్రతుక మానగఁ జేయుచు మాల్యవంతుఁ ద ల్లీలనే బుద్ధిఁజెన్సీ వరలె సరళీకృతపాంచజన్యుండై వ అంత 112 1. ఉత్తరినిరణంబొనర్చన. 2. () ఔ రులునుంగండలబ్రోవుల 8. (...) 4. సురనితాతంబుల్,<noinclude><references/></noinclude> npyrgqo9nyd26kao4ga8e9spv88mb4z 104 241725 600027 2026-10-31T11:42:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '280 బాలభాగవతము జంభ, పాక, బల, నముచి దళనము సీ। శ్రవణకఠోర'(భాషణ)ము లాడుచు దివ స్పతి బలి నపుడు మూర్ఛితునిఁ జేసె నతనిపా టోర్వక యడ్డంబు వచ్చిన జంభుని నణంచి తత్సహజు లగుచుఁ బరగిన '(పాకు...' 600027 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>280 బాలభాగవతము జంభ, పాక, బల, నముచి దళనము సీ। శ్రవణకఠోర'(భాషణ)ము లాడుచు దివ స్పతి బలి నపుడు మూర్ఛితునిఁ జేసె నతనిపా టోర్వక యడ్డంబు వచ్చిన జంభుని నణంచి తత్సహజు లగుచుఁ బరగిన '(పాకుండు) 'బలుఁడును నముచియుః నెదిరింప నందులో మొదలివారి నివుఱుగఁ దంభోళినిహతిచేఁ బరిమార్చి నముచికి నిర్ద్రశుష్క-ములచేతఁ తే గలుగ దవసాన మనుచు సంగతము గాగ నభ్రవాణిచే బోధితుఁ డయ్యె నిర్ద్ర మును నశుష్కంబునగు ఫేన మొనర వైచి రాజసంబున నముచిశిరంబుఁ ద్రుంచె॥ ఆ॥ పాక వై రియళము పాడిరి గంధర్వు లాడి రచ్చరలు బలారియెదుట విరులు చల్లి మౌనివరులు దీవించిరి నముచిసూదనుని మనంబుఁ జెలఁగ ! 118 114 అంతఁ జతుర్ముఖ ప్రేరితుఁ డగుచు నారదుం డరుగుదెంచి సమరంబు వల దాని నివారించుటయు నంబుజామునిచేత ననుజ్ఞతుండై యనికంబు మాని యమరవల్లభుండు స్వరాజ్యంబునం బూజ్యుండై యుండె, బలియును హత శేషదైత్య పరివృతుం డగుచు హేసూచల శిఖరంబుఁ జేరె నని జెప్పి శుకుండు మఱియు నిట్లనియె. 115 1. భూషణ, 2. సాకుండు,<noinclude><references/></noinclude> 2r8acilni8h6r051z2yvefhsczeiv38 104 241726 600028 2026-10-31T11:42:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము హరిహరస ప ము 99 శా॥ పై కుంఠుండు లతాంగియై సుధ '(సుపర్వ శ్రేణి) కెట్లిచ్చి నం చా కై లాసమునందు శూలి యొకనా డాస్థానమధ్యంబునం దాకర్ణించి సవిస్మయుం డగుచు బెంపొర సతీయు...' 600028 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము హరిహరస ప ము 99 శా॥ పై కుంఠుండు లతాంగియై సుధ '(సుపర్వ శ్రేణి) కెట్లిచ్చి నం చా కై లాసమునందు శూలి యొకనా డాస్థానమధ్యంబునం దాకర్ణించి సవిస్మయుం డగుచు బెంపొర సతీయుకుఁడై వైకుంఠంబున కేఁగుదెంచెఁ బ్రమథ వ్రాతంబు సేవింపగ౯ | తే॥ ఇట్లు వచ్చి హరుండు లక్ష్మీళుఁ బూజ సేసి వినుతించి యో దేవ చెలువ వగుచు నమృత బడి తట వేల్పుల కట్టిరూపుఁ జూడ వేడ్క యయ్యెడు నాకుఁ జూపవలయు || కం॥ అని ప్రార్థించిన గుఁ గా కని పురుషోత్తముఁడు మందహాసముతోఁ గ శ్లోని మోసబోకుమా హర యని పలికి యదృశ్యుఁ డయ్యె నచ్చట నంత కం॥ హరి యెచటి కేగెనో యని హరుఁడు వెదకుచుండి యొక్క యతిరమ్య వనాం తరసీమ బంతి యాడుచు సరసతఁ గ్రీడించు నొక్క జవ్వనిఁ గనియె 281 116 117 118 119 వ॥ మఱియు నాచంచలాక్షి పంచశరమహానట పంచశాఖాంచల సంచాలిత సుత్రావలగ్న రత్నపాంచాలికయుఁ బోలెఁ బరిపరివిధంబులం గదలుచు సుమేషుయోషా కరభూషాయమాణ నిస్తులకస్తూరి శాసంపుటక శోభాపటల విజయమార్గ విందుకంబగు కందుకంబు కూర్చుండి యాడెడు తఱి రతివ్యత్యయవిభ్రమం బుద్భవింపఁ జేయుచు లేచి ' ( తఱిమికొట్టి ) 1. సుపర్వ శ్రేణి. 3. తరిమికోటి. 86 )<noinclude><references/></noinclude> p4i4nmozddjd8z4cw6kmcu89dwur7ky 104 241727 600029 2026-10-31T11:42:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '282 బాల భాగవతము యాడెడు నెడ శబ్దనిర్ణయానుసంధానత్వరాయమాణ చరణనటీ పాటవంబుఁ దేటపఱపుచుఁ బతనోత్పతనలాఘవనిరీక్షణ విచక్షణ ' (విక్షేపక్షే పంబులు దృష్టిదోషపరిహారార్థ సమర్థిత మసారస...' 600029 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>282 బాల భాగవతము యాడెడు నెడ శబ్దనిర్ణయానుసంధానత్వరాయమాణ చరణనటీ పాటవంబుఁ దేటపఱపుచుఁ బతనోత్పతనలాఘవనిరీక్షణ విచక్షణ ' (విక్షేపక్షే పంబులు దృష్టిదోషపరిహారార్థ సమర్థిత మసారసార (i) నీరాజనంబులతోఁ జెలిమి సేయుచు, యెగురవై చి పట్టుతఱి నిట్టట్టు పరువులిడిన నిరుపేదకౌను వలుద వట్రువగుబ్బపాలిండ్ల నిబ్బరంపుభరంబున విరుగదయ్యె భళీ భళీ యను కరణిం గంకణసూడిగంబుల ఝణఝణత్కారంబుఁ దోరంబుగా నడుగు లిడునెడం గెంజాయ లకాలసంధ్యాశంక ' (వంకురింపం) జేయ హార పరివర్తనోదాత్త కుచకుట్మలంబుల నించుకించుక నయన ప్రాహుణికత్వంబు నొందించుచు బహువిధచాతుర్యంబులం బుట్ట చెండాడుచుండ ఖండపర తుండు పుండ్రేక్షుకోదండకాండధారాదారితధై ర్యుం డగుచు న మ్మోహ నాంగిం జేరి మనోవికారంబున, మే 120 ఉ॥ ఎవ్వరిదాన నీవు కమలేక్షణ ! నీకుల మెద్ది పేర ని నెవ్వడి యందు రిచ్చటికి నెన్నడు వచ్చితి విట్టిరూప మే నెవ్వరియందుఁ గాన కుసుమేషుని మోహనమంత్రశక్తి యో నవ్వులు దేరు నింక వచనంబుఁ బ్రసాదము సేయఁగాఁ దగు 121 ఉ॥। అంగజు కేళిసౌధశిఖరాంచలచంచల హేమకుంభదీ పిం గడకొత్తఁ జూలు నునుబింకపుఁ జన్ను లదోయి నా పరి వ్వంగ సుఖానుభూతికి '(వెసం) గృపసేయుచు నన్ను భృత్యుగా సంగన! యేలుకోఁ దగు నయత్నత నింక విచార మేటికి౯॥ 122 కం॥ అనుచుండ నబల యెగ చి మ్మిన బంతికిఁ బరువు లిడుచు మెఱుఁగు జఘనం బునను వలువ జారుఁడు తా మనసిజహరుఁ డెదుగఁ దరులమాటున కరిగె 1. విక్షప 2. ను కరింపంజేయ. 123 3. చెసం,<noinclude><references/></noinclude> rb53e0t1u6rjj81g5uthv3fwz616xb4 104 241728 600030 2026-10-31T11:42:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము కం॥ అరుగుటయు హరుఁడు తోడనె యరిగి కరము సాప నబల యవసన యగుచుకో బరువిడిన హరుఁడు తోడ'నె బరువిడి వడిఁ బట్టి కాంచెఁ బరిరంభంబు | తే॥ ముదిత క్రమ్మఱ బాహునిర్ముక్త యగుచు...' 600030 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము కం॥ అరుగుటయు హరుఁడు తోడనె యరిగి కరము సాప నబల యవసన యగుచుకో బరువిడిన హరుఁడు తోడ'నె బరువిడి వడిఁ బట్టి కాంచెఁ బరిరంభంబు | తే॥ ముదిత క్రమ్మఱ బాహునిర్ముక్త యగుచుఁ బరువిడఁగఁ బోకు నిలు నిలు పద్మగంధి యనుచు వెన్నడి జనునంత హరుని వీర్య మవనిపై జారెఁ గలధౌత మయ్యె నదియ॥ 283 124 125 శా॥ వీర్య భ్రంశము జెల్లునంత హరుఁడు వీ తాతను భ్రాంతి మై ధైర్యభ్రంశము విష్ణుమాయ యని యాత్మం గాంచి యంతంతఁ ద న్నా ర్యా దేవియు భూతసంఘము బరీహాసంబుఁ గావింప న స్థైర్యం బెచ్చటఁ గృచ్చఁ గాదె యనుచుఁ దా నచ్చట నిల్చిన ఉ॥ వనజాక్షుండు తదాకృ సదలి పూర్వంబైన రూపంబుఁ గై కొని భూతేశునిఁ జేర వచ్చి మది సిగ్గుల్దేర్చి యేమాయె న న్ననుమానంబరఁ జూచితే యనుచు నెయ్యం బొప్ప మన్నించి పొ మ్మనినం బోయె నిజేచ్ఛ శంకరుఁడు భార్యాభృత్య సంయు క్తుఁడై ॥ మ॥ కమఠంబై జలరాశిమందరము చక్కంజేసి యామీఁదఁ ద త్సముదీ తామృతపూరముం గరుణచే సర్వంబు వామాషీయై యమరవ్రాతముఁ ద్రావఁ జేసిన కృష్ణాయత్తు గమానాయకు విమలాంభోరుహపత్రలోచనుని సేవింతుం దలంతు నది || 128 న అని పలికి శుకుండు సమసంతర మనువృత్తాంతంబు విను మని, 129<noinclude><references/></noinclude> ha2x8xf45hrj4pr86mgimkzc3ae90xw 104 241729 600031 2026-10-31T11:42:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '281 'బాల భాగవతము వైవస్వతా ది మ సువృత్తాంతము సీ॥ ఇప్పుడు నడుచువాఁ డేడవమనువు వై వస్వతుం డిమ్మునువరునికాల మున నదితికిఁ గశ్యపునకు వామనుఁ డన జనియించి విష్ణుండు జగము లేలు బలిఁ జే...' 600031 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>281 'బాల భాగవతము వైవస్వతా ది మ సువృత్తాంతము సీ॥ ఇప్పుడు నడుచువాఁ డేడవమనువు వై వస్వతుం డిమ్మునువరునికాల మున నదితికిఁ గశ్యపునకు వామనుఁ డన జనియించి విష్ణుండు జగము లేలు బలిఁ జేరి మూఁ డడుగులు నేల యడిగి లో కత్రయీ గాఁగ నాక్రాంతి సేసి యిందున కర్పించే నిట మీఁదఁ గాగల వాఁ కొప్పు సూర్యసావర్ణి తే॥ నెనిమిదవమను నవ్వేళ వసధీశయుఁడు '('దేవగుహి)కి సరస్వతీ దేనియందు సార్వభౌముండు నాఁబుట్టి శక్రపదని మఱల నేలించు బలిచేత మనుజనాథ॥ ణ 1) ౩ అటుమీదఁ దొమ్మిదవమనువైన దక్షసావర్ణి కాల.. tex సర్వేశ్వరుం డంబుధారాయుష్మంతులకు అద్భుతాఖ్యుండై జనియించ బదియవ మనునగు బ్రహ్మసావర్ణి కాలంబున విషూచి విశ్వజిత్తుల విష్వ క్సేనుం డనఁ బ్రభవించు నేకాదశమనువైన ధర్మసావర్ణి కాలంబు '(నార్యకునకు) ధర్మసేతుం డన సంభవించు, ద్వాదశమనువైన భ సావర్ణి కాలంబున ' (సత్యమహసూనృత కు ' (స్వధామాఖ్యుం) డం యుదయించు. త్రయోదశ మనువైన వేదసావర్ణి కాలంబున (బృహ ణ 3 4 1. దివిగుహి. 2. అసూర్యనూనుఁడై, పోతన భా॥ సం॥ 8. ప, సం. భా॥ ఆర్యకస్యసుత స్తత్రధర్మ నేతు రితిస్మృతః స్కం 0-8. అధ్యా. 13.శ్లో 25: 8. సత్యత పస్సూనృతులకు (ప్రో. భా॥ స్కం8. స. 424.) సం. భా॥ జంతరం స మహసః సూనృతాయాస్సుతోవిభుః (వత్యసహసః పాఠాంతరం ) స్కం. 8, ఆ. 18. . a 4. సూనునకుద్యు చామి ఖ్యుండు. 5. కు. 3<noinclude><references/></noinclude> 4j0pi2tpmtzhja458o3edmungcg81pr 104 241730 600032 2026-10-31T11:42:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము 285 దేవహోత్రుల)కు యోగవిభుండన నావిర్భవించుఁ జతుర్ద సమనువగు నింద్రసావర్ణి కాలంబున బృహద్భానునామంబున నవతరించు విష్ణుండివ్విధం బునం దత్త త్కాలంబుల నవతరించి ద...' 600032 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము 285 దేవహోత్రుల)కు యోగవిభుండన నావిర్భవించుఁ జతుర్ద సమనువగు నింద్రసావర్ణి కాలంబున బృహద్భానునామంబున నవతరించు విష్ణుండివ్విధం బునం దత్త త్కాలంబుల నవతరించి దుష్ట నిగ్రహశిష్టరక్షణంబు లొనర్చు, నిట్లవతరించిన యవతారంబులు నవతరింపం గల యవతారంబులును వివరించితి ననుటయు నరేంద్రుండు, వా మ వతార కథ న ము కం! శ్రీమహిళాపతి కశ్యప భామకు నెట్లుదయమందెఁ బ్రాహుణికుండై యేమిటి కడిగె బలిఁ బద తామరసాముండు తొల్లి దైన్యము దోప౯! 181 182 వ అని యడుగుటయును యోగీంద్రుం డిట్లనియె. నమృతపానా నంతరంబునఁ బురందరజితుండగు బలిదైత్యుండనవరతసేవా ' (సమాకృష్ణ) శుక్రచిత్తుం డగుచుఁ దత్కారిత' (విశ్వజిద్యా గుండై) కంఠీరవధ్వజయుక్త కనకర థదివ్య ధనుర్భాణంబుల నగ్ని దేవునివలనను, గమలజునివలనఁ గమల మాలికయును శుక్రువలన శంఖంబు ననుగ్రహంబుగాఁ బడసి యమంద ప్రభావుండై గురుజనాశీర్వాదంబుఁ గై కొని దుర్దాంతకృతాంతదర్పానహ దైత్యవికర పరివృతుం డగుచు ధాటీసమాటకన (నిరాఘటత్వంబునఁ జని యమరావతీపురఁబుఁ జుట్టుముట్టి వెడ పెట్టుటయును నంత, 188 కం॥ అమరులకుఁ బ్రళయభై రన డమరుద్దామరవిసారీడానాదములై సమయించె ధైర్యము a త్యమహోద్భట పటహపటల ధణరణ రవముల్ || సృష్ట 2. విశ్వభిద్యాగుండై. 3. నికాఘంటర్వ, 184<noinclude><references/></noinclude> lcfzt885926snzc98ijcoql9dnrviuj 104 241731 600033 2026-10-31T11:43:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '286 బాల భాగవతము చం శతమఖుఁ డంతలోన నవిషహ్యతరోదిత భీతితోఁ బృహ స్పతికడ కేఁగి యీదనుజభర్త ప్రతాపముఁ గంటిరే మహో ద్ధతుఁడయి వచ్చినాఁ గీతనిఁ దార్కొని గెల్వఁగ రాదు మాకు నే. గతిఁ జను టొ...' 600033 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>286 బాల భాగవతము చం శతమఖుఁ డంతలోన నవిషహ్యతరోదిత భీతితోఁ బృహ స్పతికడ కేఁగి యీదనుజభర్త ప్రతాపముఁ గంటిరే మహో ద్ధతుఁడయి వచ్చినాఁ గీతనిఁ దార్కొని గెల్వఁగ రాదు మాకు నే. గతిఁ జను టొప్పు నంచు నడుగ గురుఁ డప్పుడు వేల్పుతేనితో ఉ॥ భార్గవముఖ్యు లిచ్చిన ప్రభావమునం గడుఁ క్రొవ్వుబుట్టి దు ర్మార్గుఁడు వచ్చినాఁడు తరమా యిపు డౌ ఖలుఁ గెల్వ నీ సుహృ ద్వర్గము నీవు నిత్తటి దివంబున నిల్వక పోయి రంధ్రసం వర్గణమైనవేళఁ గని నైరి నడంచుట మేలు నావుడుజౌ || తే॥ నిర్ణరులఁ గూడి యింద్రుఁ డా నెలవు విడిచి పోయె నెందేని గురువాగ్వివిధేయుఁ డగుచు సులభగతి నమరావతి సొచ్చి బలియు సిరుల నెలకొన A కం! హయమేధశతము సేసె 186 నేయుచుండె ॥ 187 జయశీలుఁడు భార్గవాను శాసన సరణి ప్రియమంది రెల్ల ప్రజలును 07 నయయుతమగు నతనిపాలనంబున నధిపా సీ॥ అంతఁ గశ్యపముని కంగనయైనట్టి యదితి నిజాత్మజులైన సురలఁ బరపి యా త్రిదివంబుఁ బలి యేలుచుండుట యోర్వక నగఁ గుందుచుండి యుండి యొకనాడు తనభర్త యుబుసుపోకకు నిజ గృహమున కరుదేర విహితసరణి నుపచారములు నేసి యుల్లంబులోఁ బట్టి విడువని వగ పెల్ల నిన్న వించి 188 1<noinclude><references/></noinclude> rvl8y5ed5on33s8u337k3yv6gl6wf2q 104 241732 600034 2026-10-31T11:43:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము తే॥ తిరుగఁ దిరుగ నాబిడ్డలు దీను లగుచుఁ దిరుగుచుండ నెట్లోర్తు నీకరుణ నెఱపి యమరులకుఁ దొంటివలె భద్ర మమరుతెఱఁగు 287 దలఁపఁ దగునని దయఁబుట్టఁ బలుకుటయును ॥ 139 వ॥ కశ్...' 600034 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము తే॥ తిరుగఁ దిరుగ నాబిడ్డలు దీను లగుచుఁ దిరుగుచుండ నెట్లోర్తు నీకరుణ నెఱపి యమరులకుఁ దొంటివలె భద్ర మమరుతెఱఁగు 287 దలఁపఁ దగునని దయఁబుట్టఁ బలుకుటయును ॥ 139 వ॥ కశ్యపమునీంద్రుండు కులపాలికారత్నంబునుం గనుంగొని, మ॥ విహరించు న్నిధు లింటిలోఁ బెరటిలో వేగించు | దివ్యావనీ రుహసందోహము దన్నుఁ దాఁ గరము జేరు దేవరత్నంబు, ప్ర త్యహముకొ వేలుపుటావు వాకిటికి హంభా యంచు నేతెంచు ను మ్మహిశయ్యాశయు భ క్తితోఁ గొలుచు ధన్య శ్రేణికిం బ్రేయసీ II ఉ॥ కావున నీవు నవ్విభు నఖండదయానిధి భక్త వత్సలుం బావనుఁ దీర్ఘపాదు హరిఁ భక్తిఁ భజింపు మతండు సీతనూ జావళిపాటు మాన్చుటకునై రిపువర్గమునెత్తి పాల్గొనుకో నావచనంబు సత్యముగ నమ్ముము కొంగుపసిండిగా సతీ | 142 వ॥ అని పలికి పయోభక్షం బను వ్రతం బాచరింపు మని 'తద నుష్ఠానప్రకారంబు లన్నియుం దెలిపిన ఫల్గునమాస ప్రథమది వసంబున నుపక్రమించి నారాయణో దేశంబున ద్వాదశదివసంబులు వ్రతంబు సలు పుటయు, వ్రతాంతంబునం బ్రత్యక్షముంబై న లక్ష్మీపతి నదితి బహువిధం బుల స్తుతియించి, కం॥ బలి నాబిడ్డలఁ బొరిఁగొని నెలవులుఁ కొనుట మొదలు నిద్రాహారం బు లెఱుంగ దీనికై మది 1. గలిగిన '(వెతలెల్ల) మాన్చి కావుము దేవా ॥ 148 144<noinclude><references/></noinclude> i0227aa1gt9qswpm8iwyyp6k161ycu6 104 241733 600035 2026-10-31T11:43:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '288 బాల భాగవతము వ। అని పరిదేవించుటయు నరవిందనాభుండు మందహాసంబున నదితిం గనుంగొని, కం॥ వ్రతనియమము మెచ్చితి నీ సుతుం డగుచు నుదయమంది సురలఁ బున శ్రీ యుతులం జేసెద నని స మ్మతి భాషించ...' 600035 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>288 బాల భాగవతము వ। అని పరిదేవించుటయు నరవిందనాభుండు మందహాసంబున నదితిం గనుంగొని, కం॥ వ్రతనియమము మెచ్చితి నీ సుతుం డగుచు నుదయమంది సురలఁ బున శ్రీ యుతులం జేసెద నని స మ్మతి భాషించుచు సదృశ్యమానం డయ్యె తే॥ అంత నదితీయు నిట్టివృత్తాంత మెల్లఁ బతికి నెఱిఁగించి సంతోషభరితహృదయ కమల యగుచుండె గొండొక కాలమునకుఁ గర్భవతి యయ్యె హరి కళాక్రాంతి కలిమి 145 146 147 ఉ॥ కన్నులు తెల్పునం బెరసె, కొను వివృద్ధి నహించె, నాభి య భ్యున్నతి నొందె, నేర్పడుచు ' (నొప్పి) వినీలత రోమరాజి, లో నన్నుఁ జనించి చూచుకములందుఁ గరల్ గనుపట్టె, నిృతికి వెన్నుఁడు గర్భగోళమున వేడుక 'పెంపున నిల్చియుండుట ॥ 149 కం॥ పదునాలుగులోకంబులు సుదరంబునఁ దాల్చు విష్ణు నురుతరభాగ్యా భ్యుదయంబువలన నప్పుడు ముదిత కృశంబై స యుదరమును ధరియించె ! వ తదనంతరం బా దశమమాసంబునందు, కం! దివసంబుజవ్వనముతఱి శ్రవణద్వాదశి సమర్త్యజననికి లక్ష్మీ ధవుఁ డుదితుఁ సరసిజ భవసన్ను తిపూర్వక ముగఁ బ్రమదం బెసఁగ || 1. "నెర పె. 149 150 151<noinclude><references/></noinclude> 35sax1drio62xtntbckx2srt6hjvgki 104 241734 600036 2026-10-31T11:43:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము 289 వు ఆదేవదేవుని యవతారంబున సకలచరాచరంబులుఁ బ్రమో తాపసాగ్ని హోత్రంబులు ప్రదక్షిణజ్వాలంబు లయ్యె. బు. వాయువులు సుకరంబులై విసరె. నర్తనాదులు ప్రవర్తిల్లె నప్పు...' 600036 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము 289 వు ఆదేవదేవుని యవతారంబున సకలచరాచరంబులుఁ బ్రమో తాపసాగ్ని హోత్రంబులు ప్రదక్షిణజ్వాలంబు లయ్యె. బు. వాయువులు సుకరంబులై విసరె. నర్తనాదులు ప్రవర్తిల్లె నప్పుడు, కం॥ దరమును సరియును సర మన గంధర్వగానాప్సరో సిరుహంబుఁ జతుర్భుజములఁ జెలఁగగఁ బీతాం బరుఁడును గౌస్తుభరత్న స్ఫురితుఁడునై బాలుఁ డొప్పె శుభనిజమూర్తి చం అదితియు మౌని కశ్యపుఁడు నట్టిగతిం బ్రకటప్రభావుఁడై యుదయము నొందినట్టి జలజోదరుఁ బ్రస్తుతిఁ జేసి రుత నా యుదధిశయుండు నట్టి విధ ముజ్జన సేయుచు సప్తవర్షతా విదితమునీంద్ర బాలకుని వేషమున న్నిలిచెం బురోవనిక్ కం॥ ఈదృశమగు జగమున బహు భేదసకలనామరూపబృంహకుఁ దగు న య్యాదిమునికీఁ బేరిడె ముని ద్వాదశదినసంబునందు వామనుఁ డనఁగ౯ | కం॥ ఉపనయనము నపనయనము నెపుడును జగములకు నొసఁగు నీశ్వరునకుఁ గ శ్యపముని వై దికపద్ధతి నుపనయనముఁ జేసె మునిజనోపేతుండై సీ॥ సవిత సాద్య్రహ్మ సావిత్రి నా బృహ స్పతి జన్నిదంబు కశ్యపుఁడు ముంజ నదితి కౌపీనంబు నవని కృష్ణమృగాజీ నంబు సోముండు దండంబు గమల 152 158 154 1.55 166 87<noinclude><references/></noinclude> pxi8husi8lvpo4ftglsa8742ze93b33 104 241735 600037 2026-10-31T11:44:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '290 తే బాల భాగవతము భవుఁడు సమస్తతీర్థవి శేషపుణ్యంబు మహితమాణిక్యక మండలువును శారదా భామిని జపమాలికయు సప్త మునులు కుశపవిత్రములు నొసంగ ॥ యతుఁ డక్షయ మనుచు భిక్షార్థ పాత్ర మర్థి న...' 600037 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>290 తే బాల భాగవతము భవుఁడు సమస్తతీర్థవి శేషపుణ్యంబు మహితమాణిక్యక మండలువును శారదా భామిని జపమాలికయు సప్త మునులు కుశపవిత్రములు నొసంగ ॥ యతుఁ డక్షయ మనుచు భిక్షార్థ పాత్ర మర్థి నిచ్చినఁ బూని మాయావటునకు భవతి భిక్షాం ప్రదేహి య పలుకులో నె యన్న పూర్ణాంబ మణిభిక్ష యందుఁ బెట్టె ॥ 157 వ॥ ఇవ్విధంబున నుపనీతుండైన వామనుండు యాచక ద్విజముఖం బున బలిదైత్యుండై దాత యని విని యెఱింగినవాఁడై దేవ తార్ధంబు తదర్ధనారియై కదలి చని చని నర్మదానద్యుత్తరణంబు సేసి, సీ|| ఆశ్రావయాదివాక్యవి శేషభాసుర స్వన దైర్ఘ్య సంచితశ్రవణమహము ప్రకట (స్రువధ్రు'వోపభ్ళ) దులూఖలముస లైణాజినాదిక వ్యాపృతంబు కృష్ణాది స్వరోతి –ృష్టతిరోద్గాతృ సంపాదితే జనసామకంబు ప్రణయనాదికరమ్య పావకసాత్కృత (సాన్నా య్య)కృతగంధసంకరంబు తే॥ నై ప్రశాస్త్రుదితానువాక్యాను వేద్య మాన దేవతాకృత సన్ని ధాన" (వినుత) మును విశిష్ట సామాజిక ముపకరణము లమరు బలిమఖ శాలాశ్రయంబుఁ గాంచె 1. (ద్రుకోప......) 158 159 2. సాన్నాయ, 3. నుతము నై ధి,<noinclude><references/></noinclude> 8i7jloxt0t61vxuz3ti426bsgetbxel 104 241736 600038 2026-10-31T11:44:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము తే! కాంచి యందుఁ బ్రవేశించి కడలిపట్టి తీరపుటిక్క బ్రాహ్మణులపై ఁ జిలిమిషములు చేసి నవ్వుచు మానవశ్రేణులెల్లఁ జేరి సేవింప సభ్యులఁ జేర వచ్చి! సీ। త్రయ్యతి'(ప్రౌ...' 600038 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము తే! కాంచి యందుఁ బ్రవేశించి కడలిపట్టి తీరపుటిక్క బ్రాహ్మణులపై ఁ జిలిమిషములు చేసి నవ్వుచు మానవశ్రేణులెల్లఁ జేరి సేవింప సభ్యులఁ జేర వచ్చి! సీ। త్రయ్యతి'(ప్రౌఢతర) ప్రభాకరకుమా రిల శాస్త్రచాతుర్య విలసితములు వేదాంతవాగర్థ విధులును గౌతమ కణభోజి పాణిని గ్రంథరుచులు కాపిలమతయు క్తిఘటనలు బహుపురా ణేతిహాసగ్రాహ్యజాతక థలు నాటకాల నైపుణాభినయంబు కావ్యప్రహేళికా కాశలంబు తే॥ లాదిగాఁ గల విద్యార హన్యతతుల ఘన రోదారపటునిరాఘాటపణితి వహ్ని సన్నీ భులగు మునీశ్వరులతోడ గోష్ఠిఁ జేసె నవ్వటుఁ డటు కొంతతడవు || 291 160 161 న॥ ఇట్లు వినోదించి దండకమండలు ఛత్రాదిధారియగు నమ్మాయ ధారి తన తేజంబునకు సభాసదు లెల్ల విస్మితులగుచు నుండ బలిం జేరఁ జని దర్భాలంకృతదక్షి ణకరంబు సాంచి గంభీర మధురంబుగా నాశీర్వదిం చిన బలియుఁ బ్రత్యుత్థానంబు సేసి ప్రణీతుండై యుచితాసనాసీనుం గావించి పూజ యొనరించి యిట్లనియె. 162 ఉ॥ ఎవ్వరివాఁడ వన్న నిను నెన్నఁడు గానము నీవు వచ్చుట జువ్వె విశుద్ధి నిమ్మఖము శోభిత మయ్యె మదీయపాప నుల్ పోయె పూర్వసుకృతంబులు జేకురె నీమనంబులో కోర్కె గల ఉప్పుడ యానతి యిమ్ము మాణవాళి 168 వ a 1. ప్రోడ లు.<noinclude><references/></noinclude> 3kxpcyua50yp15avueoy5ya7ids9678 104 241737 600039 2026-10-31T11:44:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '292 బాల భాగవతము 164 వ॥ అనుటయు సమ్మాణవకుండు గృహపతి కిట్లనియె. ఉ॥ ఎవ్వరివాఁడఁ గాను జగమెల్ల నివాసము నాకుఁ దండ్రి నా నవ్వ యనంగఁ బేరు గురుతైన నెఱుంగ సనాథుఁ డ న్నిజం బెవ్వరికై నఁ బాల...' 600039 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>292 బాల భాగవతము 164 వ॥ అనుటయు సమ్మాణవకుండు గృహపతి కిట్లనియె. ఉ॥ ఎవ్వరివాఁడఁ గాను జగమెల్ల నివాసము నాకుఁ దండ్రి నా నవ్వ యనంగఁ బేరు గురుతైన నెఱుంగ సనాథుఁ డ న్నిజం బెవ్వరికై నఁ బాలుపడి యేనె భరింపగఁ జూతు గాని న న్నెవ్వఁడు నస్మదీయుఁ డని యిచ్చఁ దలంపఁడు దానవోత్తమా! కం॥ అది యట్లుండః" నిను నీ యదనునఁ జూడంగఁ గంటి నానందకళా స్పద మయ్యె నాదు హృదయము వదాన్య భావప్రసిద్ధపర్యుఁడ నగుట ! సీ॥ ధర మున్ను మీ ప్రపితామహుండు హిరణ్య కశిపుండు తమ్మునిఁ గనక నేత్రు నణఁచిన విష్ణుపై నరిగి సాధించెద నని భయు కరశూలహస్తుఁ డగుచు '(దాడిగా) వై కుంఠధామంబునకు నేఁగి 'వెదుకంగ నా హరి యెదురు పడగ నోపక భీతిల్లి యచ్ఛ్వాససదనంబు వెనుకొని యాతని తనువు సొచ్చి ఆ॥ యత్తెఱం గెఱుంగ కతని నా దైత్యుండు గాన లేక జగముఁ గలయఁ దిరిగి '(తిరిగి) విసిగి వైరి తెగిపోయె నని రోసి విడ చెఁ గలఁడె యట్టి వీరుఁ డింక ॥ కంఠే నీతిపరుఁడు ధర్మవిదుం జాతత సుజ్ఞానశీలుఁ డసమానుఁడు మీ 'తాత యయిన ప్రహ్లాదుం డేతన్మాత్రుండె కీర్తి కెన్నిక కెక్కె॥ 1. తాదిగా. 2. యరిగి. 166 167 168<noinclude><references/></noinclude> sa4dzhfq9f5b24hb5zrfzsy6dn90dpb 104 241738 600040 2026-10-31T11:44:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'Ф చతుర్థాశ్వాసము తే॥ అమరు లర్థింపఁ గరుణించి యసువు లొసఁగె ఘనుఁడు మీ తండ్రియా విరోచనుఁడు దెలివి నీవు వారల మించితి మింద్రుఁ దొలి యేలితివి ముజ్జగంబుల నిద్ధమహిమ ॥ 293 169 170 శా॥ కొం...' 600040 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>Ф చతుర్థాశ్వాసము తే॥ అమరు లర్థింపఁ గరుణించి యసువు లొసఁగె ఘనుఁడు మీ తండ్రియా విరోచనుఁడు దెలివి నీవు వారల మించితి మింద్రుఁ దొలి యేలితివి ముజ్జగంబుల నిద్ధమహిమ ॥ 293 169 170 శా॥ కొంప ల్సేరగ నోడీ మ్లేచ్ఛులకుఁ '(గింకుర్వాణులై ) యాయసూ ర్యంపశ్యావధి భూమిభృద్ధుహల నిత్యావాసులై యుండి జీ విప౯ రోయు సమర్త్యకోటిఁ '(బరువుల్ పెట్టింతు నీ నంచు వ ర్ణింపం జాలు భవత్ప్రయాణజయ భేరీ భూరిభాంకారముల్ తే॥ ఇట్టి మీ వంశమున జనియించినట్టి వార లెల్ల మహాభాగ్యవంతు లధికు లెట్లు వర్ణింపఁగా నోపు నేక జిహ్వుఁ డై సమాదృశుం '(డేతద్య శోంబురాశి కం॥ అడుగన్నేర నపూర్వుఁడ గడు వేసటబరప నొల్లఁ బ్రతుకాలముగాఁ గడపక నాయడువున మూర్ఖ డడుగులు ధర ధారవోయు మంతీయ చాలు || బలి మ థ న ము కం ॥ అనుటయు '(నీకొంచెం) బే మని యడిగితి నన్ను జూచి యనువుగ నడుగం జనదే యను దైత్యుని వా మనుఁ డనుపమయు కి సరణి మఱలం బలికె ! نگی 171 172 178 1. గింశరవాణులై. 2. బర్వం బెట్టిడిపొపంచుచు. 3. డు తద్వంలేంబురాశీ. 4. నీకుం బెంచే.<noinclude><references/></noinclude> snv9igjkbtazcgs8gs72c8zrl8vogbu 104 241739 600041 2026-10-31T11:44:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '294 బాల భాగవతము కం॥ ఆసకుఁ దానుం డెవ్వఁడు దాసుఁ డతఁడు సకలలోకతతి కా యాసక్ దాసిగఁ జేసిన యతనికి దాసు లగుదు రెల్ల వారు 'దైత్యవ రేణ్యా ॥ వ॥ కావున, ఆ) అవధి లేని యాస నలత నొందగ నొల్ల నిప్...' 600041 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>294 బాల భాగవతము కం॥ ఆసకుఁ దానుం డెవ్వఁడు దాసుఁ డతఁడు సకలలోకతతి కా యాసక్ దాసిగఁ జేసిన యతనికి దాసు లగుదు రెల్ల వారు 'దైత్యవ రేణ్యా ॥ వ॥ కావున, ఆ) అవధి లేని యాస నలత నొందగ నొల్ల నిప్పు డడిగినంత నిచ్చి తేని యంతరంగసీమ నదియ బ్రహ్మాండంబు గాఁ దలంచి ముదముఁ గాంతు నధిప 174 175 న॥ అని పలికిన నౌఁగాక యని బలి యొడంబడిన యా సమ 176 యంబున శుభ్రునిచేత నితండు నటుమాత్రుండు గాడనియును మాయా వేషంబున వచ్చిన విష్ణుం డనియును నితండు నీ యడుగున ముజ్జగంబు లాక్రమించి యింద్రుని నిలుపు ననియును సర్వస్వహరణ వేళయం దస త్యంబునం బాపంబు లే దితని ద్రోసిపుచ్చుట కర్జం బనియును బహు ప్రకారంబులం దెలుపంబడినవాఁడై యిట్లనియె. ఉ॥ బ్రాహ్మణమాత్రుఁడై నఁ గడు భాగ్యముఁ జేసితిఁ గా నా పర బ్రహ్మయె యర్థియైన నిఁకఁ బల్కెడి దేమి యతండు రాజ్యముం జిహ్మత నాక్రమించు నని చెప్పితి పైన నసత్యవాణి యా 'బ్రహ్మవిదీశ ! నార సనఁ బట్టదు చెప్పకు మింక నేమియు కం1 అని యిట్లు తనదు వచనము వినక పలుకు బలికిఁ గ్రోధవివశుఁడు శుక్రుం డనతిచిరము( 'నఁ బదభ్రం) శన మగు నని జై వవశత శాపం బొసఁగె౯॥ a 1. బ్రహ్మ విధీశ 2. నం బదభ్రం. 177 178<noinclude><references/></noinclude> d7a4cu53j0xpoqxyuiduc98i74xxvzr 104 241740 600042 2026-10-31T11:44:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము 295 వ ఇవ్విధంబున శాపంబు నొందియు సంతాపం బెఱుంగక పైరోచని సంధ్యావళికరకమలకనక కలశోదకంబుల వామనపద ప్రక్షాళ నంబు సేసి, 179 మ॥ అమిత బ్రహ్మరహస్యమార్గ గమనాయాస క్తి మచ్చ...' 600042 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము 295 వ ఇవ్విధంబున శాపంబు నొందియు సంతాపం బెఱుంగక పైరోచని సంధ్యావళికరకమలకనక కలశోదకంబుల వామనపద ప్రక్షాళ నంబు సేసి, 179 మ॥ అమిత బ్రహ్మరహస్యమార్గ గమనాయాస క్తి మచ్చేతనే విమలాచారజు పే. పదత్రయమితోర్వీం విష్ణురూపాయ తు భ్యమహం సంప్రదదే నమో న మమ నిత్యప్రీతీర స్తంచు ని స్తముఁడై గ్రక్కున ధారవోసి బలి యుత్సాహంబు సంధిల్ల గ౯ || కం॥ వైరోచనిదానాంభో ధార హరి ప్రతిగ్రహించుతఱి దివి వాది త్రారావపుష్పవర్షము లారూఢి నొనర్చి పొగడి రమరులు వేడ్క కం॥ చండాంశుసహస్రద్యుతి నిండార నొకింత యింత నిక్కుచు నాఖ ర్వుం డరుదుగఁ బెరి గెం బ్ర హ్మాండో పరిభాగ ముత్తెమాంగము మోపక్ తే॥ దిక్కులం దానమై కడు బిక్కటిలుచు సకలజగ దాత్మకుండైన జలజనాభు డంఫ్రీ నొక్కట ధరయెల్ల నాక్రమించి 181 182 కప్పె నడుగున నొక్కట గగనతలము ॥ మ॥ తనలోకంబున కేఁగు దెంచిన యుపేంద్ర శ్రీపదాంభోజము వనజాతాసనుఁ డాత్మశోభనకమండల్వంబుపూరంబు చే ఘనభక్తిం జలకంబు సేసె విధితో గంగాదు లర్పించి నం ధనముల్ చేసి నుతించె గంగ నడచెం దత్పాదతీర్థంబుల౯|| 183<noinclude><references/></noinclude> bkaqopf0gey5qfyd4jztd6de4leqzu8 104 241741 600043 2026-10-31T11:44:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '296 బాల భాగవతము వ॥ అంత త్రివిక్రముండు పూర్వక్రమంబున వామనం డయి నిలిచి బలిం బిలిచి కపటకోపంబున, తే॥ ధారవోసితి గద పదత్రయమితోర్వి యందు మిన్నును మన్ను రెం డడుగు లయ్యె నింక నొకపదం...' 600043 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>296 బాల భాగవతము వ॥ అంత త్రివిక్రముండు పూర్వక్రమంబున వామనం డయి నిలిచి బలిం బిలిచి కపటకోపంబున, తే॥ ధారవోసితి గద పదత్రయమితోర్వి యందు మిన్నును మన్ను రెం డడుగు లయ్యె నింక నొకపదంబునకుఁ జో పెట్ట వలయుఁ గాకున్న ననృతాఘ 'మొలయు నిపుడు ॥ 185 186 3 187 వ॥ అంత పలుకునంత బద్ధుండైన బలి యా సర్వేశ్వరుం జూచి దేవా ! నీవు పరమపురుషుండవు. ప్రమత్తాధ్యాత్మిక నవవిధ సంసార ప్రవర్త కుండ(1) వసంతకోటి బ్రహ్మాండ నాయకుండవు. సాత్కారంబున నీకు దానంబు సేయం గలిగిన సౌభాగ్యం బసాధారణంబు. నీవు ఘటించిన నేమి యగు. నీ వకారణబంధుఁడవు. నీవే దయఁ దలంప మా తాతయైన ప్రహ్లాదుండు నీకుఁ గూర్చిన భక్తుండు గాడే. నీ తృతీయపదంబు మదీయ నీ శిరంబుమీఁద ననుగ్రహింపు మని పలికినంత పితామహుండును బ్రహ్లా దుండును సనుదెంచి యవ్వామనునకుం బ్రణామంబులు సేసి, చం కలగక వేడినట్టిగతి గల్గినయంతయు నీకు నిచ్చె న త్పలదుఁడవైన నీవె యిట దానము భక్తి ప్రతిగ్రహించి తీ బలి యిఁక బంధనంబునకుఁ బాత్రుఁడె యీతనికాంతయో మహా బలు పతిభిక్ష పెట్టు మని పల్కెడు నీకృప నిల్పగాఁ దగు౯|| చం అనవుడు నమ్మహామహుని కాపద వచ్చిన వేళ చిత్త మే యనువున నుండునో యనుచు నారయ పూనిక నిట్లు చేసితి– కనఁబడఁ జేసె ధైర్యగుణ గౌరవ మంతయు నింక నిట్టి స జ్జనుఁడు జగత్రయిం గలఁడె సత్యతరంబుగ నిచ్చ మెచ్చితి౯॥ 189 తే॥ ఇతని సావర్ణి మనువేళ నింద్రపదవి యందు నిలి పెద నీతఁడు నంత దను స్వజనసంగతుఁ డగుచు రసాతలంబుఁ జేరి యుండును నచ్చోట రక్షింతు నేన 188 190<noinclude><references/></noinclude> 9p0bbytr09nzdx3t0k4nyc0qxuhsoeq 104 241742 600044 2026-10-31T11:45:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము 297 చం అని దయ నానతిచ్చి జలజాక్షుఁడు బంధవిముక్తి సేయుఁడుకో". ధనుజవ రేణ్యుఁ డవ్విభుపదంబు శిరంబువయి ధరించి లో చనముల శీతలాశ్రువులు జారఁ దనూలత రోమహర్షము అనువుపడ...' 600044 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము 297 చం అని దయ నానతిచ్చి జలజాక్షుఁడు బంధవిముక్తి సేయుఁడుకో". ధనుజవ రేణ్యుఁ డవ్విభుపదంబు శిరంబువయి ధరించి లో చనముల శీతలాశ్రువులు జారఁ దనూలత రోమహర్షము అనువుపడంగఁ దాల్చే ప్రనుదాద్వయసౌఖ్య నిమగ్న భావము |191 ఉ॥ ఆదిమపూరుషుండు నపు జూ బలి నెంతయు నాదరించి ప్ర హ్లాదునిఁ జీరి యో శుభగుణాకర! నీవును నీకుఁ గల్గు దా యాధులతో రసాతలమునందు వసింపుము నేను మీకు నా హ్లాదము పుట్టునట్టి గతి నచ్చట నెప్పుడు నిల్చి యుండెద | 192 సీ॥ అని పంపుటయును మహాప్రసాదం బని ప్రహ్లాదుఁ డప్పుడు బలియుఁ దాను కలిగిన బంధువర్గంబుఁ గూడి రసాత లమునకు నొక్క బిలంబు పట్టి చనియె వామనుఁడు నిచ్చట శుక్రుఁ జూచి య ధ్వర శేష మీడేర్ప వలదె యనిన నతఁడు నో దేవ ! నీ వరు చెంచినప్పుడ ఫలియించెఁ గ్రము వని ప్రస్తుతించె. తే॥ నదితియును గశ్యపుఁడు వచ్చి యభినుతింప వారిముందర వేడ్క నవ్వనజ భవుఁడు వ్రతములకు శోభనములకు వామనుండె కర్త యని నియమించెఁ దక్క-రుణ కలిమి ॥ తే॥ త్రిదివరాజ్యంబు క్రమ్మఱఁ ద్రిదశపతికి నొసఁగె వామనుఁ డమరు ల('హో యనంగ) తెలివితో నన్న ముచ్చటఁ దీర్చునట్టి 88 వాఁడు తమ్ముఁడై యిష్టదై వమ్ము గాగ | 193 194<noinclude><references/></noinclude> jidmjodgkprmsxndjjnx71gbr2mevvw 104 241743 600045 2026-10-31T11:45:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '298 బాల భాగవతము -4 ఇవ్విధంబున ధర్మకృత్యంబు నిర్వర్తించిన వాసుదేవుని దేవేం |దాదులు దేవయానంబున నిడుకొని యమరావతికి నేగిరి, బ్రహ్మాదులు నిజనివాసంబునకుం జని రని చెప్పి శుకుండు, T...' 600045 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>298 బాల భాగవతము -4 ఇవ్విధంబున ధర్మకృత్యంబు నిర్వర్తించిన వాసుదేవుని దేవేం |దాదులు దేవయానంబున నిడుకొని యమరావతికి నేగిరి, బ్రహ్మాదులు నిజనివాసంబునకుం జని రని చెప్పి శుకుండు, TS ఈ వామనావతారము. : హావిభవము వినినయట్టి యనఘుఁడు ధర్మ '.. '(ప్రావణ్యో)జ్జ్వలవృత్తియ 195 శోవృద్ధుల నొందుఁ జతురశుభమతిః భొదలు 196 వ" అని పలికినప్పుడు, సత్య ప్రతో పా ఖ్యా న ము తే॥ దానవాంతకుఁ దెబ్బంగి మీ స మయ్యె నేమి యొనరించే జలధిలో నెట్లు దిరిగె నని బుభుత్సఁ దన్నడిగిన యూత్త రేయుడ යම් 3ද గ్రమ్మఱ '(పై యాసి) భాసురముగ ॥ నీ! ద్రవిళేశ్వరుండు సత్యవ్రతాహ్వయుఁ డిప్పు డరిగిన దివసకల్పాంత వేళ గడునొప్పు కృతమాలికానదీతటమున '(సబ్బతుఁడై ) హరి కర్పితముగ నురుశక్తిఁ దపము సేయుచు నుండి యొక్క డయ్యేటఁ దర్పణం బాచరించు ' తఱి నొక్క- మీనపోతంబు దోయిటఁ, దగ్గు. ల్పడినఁ గనొలి నీటఁ బడగ విడచి .... 1. హా యనంగ. * వైయ్యాని 2. ప్రావణో, 5. స భవుండై. 197 198 3. లుభుత్సందన్న డిగిన,<noinclude><references/></noinclude> 1wmribm5yd2mh2tkuk68kc27mjx4kdr 104 241744 600046 2026-10-31T11:45:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము తే జాలికలు పెద్దమాలును జంపకుండ": వేగ రక్షింపు నన్నేల విడిచి తిటుల ననుచుఁ దద్బోధితుండయి యప్పుడు దాని - :-- దనదు కుండికాజలములోఁ గొనుచు నరిగి- F వ॥ మఱియున్నుండి స...' 600046 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము తే జాలికలు పెద్దమాలును జంపకుండ": వేగ రక్షింపు నన్నేల విడిచి తిటుల ననుచుఁ దద్బోధితుండయి యప్పుడు దాని - :-- దనదు కుండికాజలములోఁ గొనుచు నరిగి- F వ॥ మఱియున్నుండి సీ॥ ఈ కుండి నాకుండ నిమ్ము సాల దనంగ నొకమహాఘటములో నొనరఁ బెట్టి యిదియు నామేనికి నిరుకటం బనుటయు నొక చీఱుమడుగున నుండఁ జేసి యిదియుఁ గొంచెంబు' నా పొదలిక కనుటయు నొక హ్రదంబున నిడి యూరడించి యిదియు నాతనువున కిపుడు చాలదు చూడు మనుటయు సంభోధియందు విడచె తే॥ ఇందు జలజంతువులు దిను గోమి విడచి తనుచు యోజనమాత్రదేహమునఁ జెలఁగు నమ్మహావినమును జూచి యన్విభుండు' దెలిసి యిట్లను బ్రార్థనాంజలి. యొనర్చి 7: రార్స్ ఆ మీనావతారము A శా॥ దేవా నీదు మహత్త్వముం చెలిసి వర్తింపంగ నే "నెవ్వఁడ" నీవే యోజనమాత్రమూర్తిఁ '(బొడవై..) నే డొక్కనా డింత జోవృద్ధిం గనుపట్టి శ్రీ విభవ మెచోఁ గాన లోకంబులు గావం బుట్టిన చక్రి నీన యుగసు టింకా సందియం, బీటికి 1. బొడవైన, 299 199 200 हैं 201<noinclude><references/></noinclude> 47qcbgydmybn097ghgibinmc3s8m39b 104 241745 600047 2026-10-31T11:45:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '300 బాల భాగవతము కం! భువి ధర్మస్థాపన కై యవతారము లమరుచుండ చ నీ కీ యవతార మెట్టిపనికై యవహితమతి సమరఁ దెలుపుమా యిపుడు దయ॥ 202 సీ॥ అనుటయు నమ్మిన మపుడు సత్యవ్రతుఁ గనుగొని యో మహీకాంత యిం...' 600047 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>300 బాల భాగవతము కం! భువి ధర్మస్థాపన కై యవతారము లమరుచుండ చ నీ కీ యవతార మెట్టిపనికై యవహితమతి సమరఁ దెలుపుమా యిపుడు దయ॥ 202 సీ॥ అనుటయు నమ్మిన మపుడు సత్యవ్రతుఁ గనుగొని యో మహీకాంత యింశ దివసంబు లే డరుదెంచు నంత ప్రయోజ భవునకు మితమగు పగలు 'సెల్లు వసధు లప్పుడు భూర్భువస్వర్భువనముల ముంచు నత్తఱి నీవు మించునట్టి యొక యోడపై ఁ గల్గు నోషధీప్రతతుల మునీయుక్త ముగ నిల్పుకొని కణంక తే॥ నన్ను దలఁపు మే నప్పు డాసన్న వర్తి నగుచుఁ బొడసూపి యా ప్రశయాబ్ధిలోన నోడపై నెక్కి యున్న ని న్నో డకుండ సకలగతులఁ గాపాడుచు సంచరింతు॥ ఉ। ఆ వనరాశి నీ కొక మహాహి గనంబడు దానిచేత నా నావ మదీయ దంష్ట్ర జతనంబు గఁ గట్టుము నీకుఁ దోడు గాఁ జేవఁ జరింతు నట్టి 'పెనుజీకటియందు సరోజభూప్రభా తావధి: గాగ నొండొక ప్రయత్నము గల్గెడు నాకు నయ్యెడ | ఆ అనుచుఁ దెలియఁ బలికి హరి యదృశ్యుండయ్యె ద్రవిశపతియగు ముదంబు నొంది దర్భశయ్య విష్ణుఁ దలఁపుచు నవ్వేళ కెదురు చూచు తమి వహించి యుండె ! 203 204 205<noinclude><references/></noinclude> mqo359z1wy9tpkj6k402nt2lh9bwx9e 104 241746 600048 2026-10-31T11:45:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము 801 న అంతఁ బరమేష్ఠికి దీనావసానం బగుటయుఁ బ్రళయమేఘ వర్షం ంబు లుత్కర్షంబు నొంది సముద్రంబు లముద్రంబులై వచ్చుతఱి సత్యవ్రతుండు హరిస్మరణసమాగతంబైన యొక్క పెను నాన...' 600048 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము 801 న అంతఁ బరమేష్ఠికి దీనావసానం బగుటయుఁ బ్రళయమేఘ వర్షం ంబు లుత్కర్షంబు నొంది సముద్రంబు లముద్రంబులై వచ్చుతఱి సత్యవ్రతుండు హరిస్మరణసమాగతంబైన యొక్క పెను నానమీఁద నోషధిబీజంబుల మునియక్తంబుగా నిలిపి తాను న దధిరోహించియుండు నంత సర్వేశ్వరుండును లక్షయోజన విస్తార ఘోరంబగు నశరీరంబుఁ ధరియించి పొడసూపుటయు, నబ్భూపతి చేరువం జేరవచ్చిన యొక్క మహా' (నాగంబు)చేత నన్నావఁ దద్దంటంకంబున '(లంకించి) యనేక విధుబుల నద్దేవుని నభినుతి చుటయు నత^డును సత్యవ్రతునకు సాంఖ్య యోగంబుల నుపదేశించుచు జరియించె నంత, ఉ॥ ఆ వనజాసనుండు నిశయైనతఱి పరిశయ్యమీఁద ని ద్రావిలచిత్తుఁడై పొతలునత్తఱిఁ దన్ముఖ (వర్తియైన) వే దావళిఁ జోరతం గొనుచు నంబుధి సొచ్చిన యుద్ధతు హయ గ్రీవునిఁ ద్రుంచె వినపతి క్రీడనె తన్ని మాననార్థియై | ఉ॥ అంత నహఃప్రమాణనిశ యంతయుఁ బోవఁ బ్రభాత వేళ ని ద్రాంతము నొందు నల్వకు రమాధిపుఁ డానిగమంబులం గడు సంతన మొప్ప నిచ్చె మునిసన్ను తుఁ డా ద్రవిథేశ్వరుండు నీ ప్ర్రాంతజలోర్వి పై నిలిపెఁ గ్రమ్మఱఁ నోషధి (రాజ) రాసుల" | | తే॥ మానమై జలరాశిలో మానివినుతుఁ డగుచు ద్రవిళేశ్వరునకుఁ బ్రహ్మంబుఁ దెలిపె వేదములు నల్వ కొసఁగిన విష్ణుమహిమ వినినఁ జదివిన జనుఁ డొందు విపుల శుభము ! కం॥ మతిమంతుం డా సత్య వ్రతుఁ డచ్యుతుకరుణఁ జేసి వనజాప్తునకు సుతుఁడై మెఱయుచు వైవ స్వతంఁ డన నిపు డున్న చాఁడు సప్తమమను వై | 3. లెక్కించి. 2. వృత్తియయిన 1. రాగంబు. 206 207 309 210<noinclude><references/></noinclude> r5klvvqcgwlevjza31o8i05y0x17zhm 104 241747 600049 2026-10-31T11:45:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '802 బాలభోగవతము -వ॥ అతను:- సూర్యవంశంబునకుఁ బెద్ద, యతనివలన నిష్వాకు ప్రముఖులు జనించి ది యష్ట మస్క అధక థావి శేషంబులు. " రాజవంశకి -ర-నము . కం॥ అనుటయు నావై నస్వత మనువంశక్రమము లెల్ల మది...' 600049 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>802 బాలభోగవతము -వ॥ అతను:- సూర్యవంశంబునకుఁ బెద్ద, యతనివలన నిష్వాకు ప్రముఖులు జనించి ది యష్ట మస్క అధక థావి శేషంబులు. " రాజవంశకి -ర-నము . కం॥ అనుటయు నావై నస్వత మనువంశక్రమము లెల్ల మది ముద్ద మొదవ .3 వినవలయుఁ దెలుపఁదగునని జననాయకుతోడ యోగీచంద్రుం డనియె మ తగునే యెట్టి సుబుద్ధికై న మనుసంతానంబు సర్వంబు. నో.. ప్పుగ వర్ణించెద నంచుఁ. '(బలుక౯)బోలు ఫణిస్వామికి౯: మిగులం జిత్రపథంబునం దెలి పెద నీ కందులోఁ గొందఱ భగవద్భాగవత ప్రసాదక లన బ్రఖ్యాతులౌ ముఖ్యుల తే॥ విష్ణుపొక్కిటితమ్మి నవ్విధి జనించె నతనికి మరీచి గలిగెఁ గశ్యపుఁ డతనికి `నదితీయం దుద (యించెను నర్కుఁ డతని వర) సుతుఁడు చెప్పఁబడిన వైవస్వతుండు || కం॥ ఆ వైవస్వతమనువు ప్ర జారహితుఁ డగుచు నుండి సంతతికై మి త్రావరుణులఁ గూర్చి వసి 3 '(స్థా^వేదిత సరణి నొక్క) యాగము సేసె 211 212 213 214 215 చం! పలుమరు నందుఁ జేరి మనుభామిని పుత్రికఁ గోరి తెల్ప న ట్లలవడు గాత వేగ- మన హవ్యము వేలుచు హోత్ర, పొణీయు దిల యను నొక్క కన్య జనియించిన గోయుచు నా నృపాలకుల డలఘువసిష్ఠుఁ జేరి యనఘా ! యిది యేమి యటంచు దూరిన కొ" | 1. (). .... ? యించె వర్కు వికివర, 3. ది సరణి నొక్క.<noinclude><references/></noinclude> ojuof38f4d6gj261lpqimcqa8uo98yj 104 241748 600050 2026-10-31T11:45:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము తే॥ నీ సతీమణి దుర్బుద్ధిఁ జేసి హోత యట్టి పని చేసె నిఁక నేమి యనగ వచ్చు నా తపశ్శక్తి చేతఁ గన్యక నా పుత్రుఁ జేసి యిచ్చెద ననుచు వసిష్ఠుఁ డలరి. సు ద్యు మ్మ చరితము...' 600050 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము తే॥ నీ సతీమణి దుర్బుద్ధిఁ జేసి హోత యట్టి పని చేసె నిఁక నేమి యనగ వచ్చు నా తపశ్శక్తి చేతఁ గన్యక నా పుత్రుఁ జేసి యిచ్చెద ననుచు వసిష్ఠుఁ డలరి. సు ద్యు మ్మ చరితము కం ॥- అనుపమనియతిఁ దపము సె సిన హరి యమ్మానికోర్కె సిద్ధము సేసె మనుపుత్రియు సుద్యుమ్నుం. డనుకొమరు డయ్యె జనుల కాశ్చర్యముగFI నీ హరుఁడు ము హేమాచలాత్మజ నపవస్త్రం దొడలపై నిడుకొని కడుఁ బ్రియంబు లాడుచుఁ గరగించునత్తఱిఁ దను గొల్వఁ దాపసు లెల్లఁ దాత్పర్య నిష్ఠల జతురతఁ గనుగొని సమయంబు గాదని తరలి పోవుటయు మాధవుఁ డెఱింగి యిది మొద లివ్వనం బెవ్వఁడు సొచ్చిన నబల యయ్యెడు నని యానతిచ్చె తే॥ నట్టి యా వనమునకు సై న్యములతో మ నూత్తమసుతుండు సుద్యుమ్నుఁ డొక్కనాడు. 'వేటలాడుచు నేఁగి తా వెలఁది యయ్యె `భటులు '(సఖులై రి) హయమును బడబ యయ్యె| 6. 1. నీతులైరి. 808 217 218 219<noinclude><references/></noinclude> 215coij9wt2643dc2a7sgdxv3306apb 104 241749 600051 2026-10-31T11:46:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '304 బాలభాగవతము ఆ॥ అచట సిందుతనయుఁడగు బుధుం డా రాచ మగువ మదన కేళిఁ దగులుటయును వార లిరువురకుఁ బురూరవుం డను కలిగెఁ జంద్రవంశకర్త యతఁడు # పట్టి 220 వ ఇట్లు చరియించుచు సుద్యుమ్నుం డొక...' 600051 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>304 బాలభాగవతము ఆ॥ అచట సిందుతనయుఁడగు బుధుం డా రాచ మగువ మదన కేళిఁ దగులుటయును వార లిరువురకుఁ బురూరవుం డను కలిగెఁ జంద్రవంశకర్త యతఁడు # పట్టి 220 వ ఇట్లు చరియించుచు సుద్యుమ్నుం డొక్క నాడు తనకుం బ్రాప్తంబైన నారీత్వంబునకు దుఃఖించి నిజగురుండగు వసిష్ఠుఁ దలంచిన నతండుఁ దపోనియమారాధితుండైన హరునివలన నమ్మనుపుత్రునకు నొక్క మాసంబు స్త్రీత్వంబును నొక్క మాసంబు పురుషత్వంబును గలుగునట్టి వరంబు వడసి తోడి తెచ్చిన సుద్యుమ్నుండు గొంత కాలంబుఁ జేసి, '(యుత్కలుండును), గయుండును, విమలుండును నను పుత్రత్రయం బుసకు దక్షిణ దేశాధిపత్యం బొసంగి ప్రతిష్ఠానపురంబునఁ బురూరవుని నిలిపి వనంబునకు సరిగె సంత, తే॥ ఆత్మజుఁడు పోవుటయు మను వాత్మఁ గలఁగి హరిగుఱించి పుత్రార్థియై యమునలోనఁ దపముఁ గావించి తత్ప్రసాదమునఁ జేసి ముదముతోఁ గాంచె మఱియునుం బదురు సుతుల ఇక్ష్వాకు ప్ర ము ఖ జ స న ము 221 222 ఇక్వాకుండు, నృగుండు, శర్యాతి, దిష్టుండు, ధృష్టుండు, కరూషుడు, '(సరిష్యంతుఁడు); '(వృషధ్రుండు), '(సభగుండు), కవి యను వేళ్ళుగల వారలలో వృషధ్రుండు గురుహోమధేనువును వధించి యతని శాపంబున శూద్రత్వంబు నొందె, కవి యమునతండు ప్రసన్నుడై హరిం జేరె. కరూషునకుం గారూషకు లనం గలిగి విప్రత్వంబు నొందిరి. 1. పుల్కలుండును. 2. సరిష్యంతి, 3. వృషదుండు; 4. భవుడు.<noinclude><references/></noinclude> 1kv1anr150n2yesd3oj0d7j8ly4hslo 104 241750 600052 2026-10-31T11:46:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతురాశ్వాసము :$05 ధృష్టునివలన '(ధారులు) గలిగిరి. వారలును బ్రాహ్మణులై 8. : నృగునికి భూతజ్యోతిరాదులు పుట్టిరి. నరిష్యంతునకు ద్వాదశుండైన యగ్నివే శ్యునినుండి యాగ్ని పై శ్యాయనం బన...' 600052 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతురాశ్వాసము :$05 ధృష్టునివలన '(ధారులు) గలిగిరి. వారలును బ్రాహ్మణులై 8. : నృగునికి భూతజ్యోతిరాదులు పుట్టిరి. నరిష్యంతునకు ద్వాదశుండైన యగ్నివే శ్యునినుండి యాగ్ని పై శ్యాయనం బన బ్రహ్మకులం బయ్యె నింక 'దిష్టుని) సంతాన క్రమంబు వివరించెద. తే॥ (దిష్టజుఁడు వైశ్యకన్యయం దిష్టుఁ డగుచు వైశ్యుఁ డయ్యెను నాభాగవర సుతుండు తత్సుతుఁడు హలందనుఁడును వత్సప్రీతి తత్సుతుఁడు, ప్రాంశుఁ డతని కాతనికిఁ బ్రమితి) మరుత్తాది చరిత్రములు ప్రమితికిఁ బుత్రుఁడై పరఁగె '(ఖమిత్రుఁడా) తనికిఁ దనుజుఁడై తన రెం జాతు షుండాతనికి '(వివింశుం) డాతనికి రంభుఁ డతనికి ఖనినేత్రుఁ డా ఘనునకు సుతుఁడు కరంధముం డతని కవీక్షితుం డతనిసూనుఁడు మరుత్తాహ్వయుండు శాలాదికములు కాంచనమయములు గఁ బె క్క-ధ్వరంబు లొనర్చె నా మహాత్ముఁ తేఁ డతనికులమున నధముఁడై నట్టి బంధుఁ డధికుఁ దృణబిందు నిలబిల యను సుపుత్రిఁ గాంచి తృణబిందుకులమునఁ గలుఁగు వారు ప్రధ వహించిరి "(వై శాలరాజు) లనఁగ I 1. కార్డులు.. 2. ధృష్ణుని. 223 224 225 3. ధష్టునకు వైశ్యకన్యం బరిగ్రహించి వైశ్యుఁడయి నాభాగవరసుతుండు । తత్సుతుఁడు సలధుండు వత్సద్రి యతిని కొనరె తనికి బ్రమితి 4. జనిత్రుఁ డా. 6. పాంచాల. 89 5. విదికుండు.<noinclude><references/></noinclude> 7s62baghlndv63ad0wudy5fy9olpxiq 104 241751 600053 2026-10-31T11:46:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '806 బాల భాగవతము … ఇంక శర్యాతి చరిత్రంబు సెప్పెద. స॥ శర్యాతి యానర్త సంజ్ఞ మించిన యొక్క యాత్మజన్ముని సుకన్యాఖ్యయైన కన్నియ నొక్కర్తుఁ గాంచె నయ్యింతి భా ర్గవుఁ'(డై న చ్యవనున) కువ...' 600053 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>806 బాల భాగవతము … ఇంక శర్యాతి చరిత్రంబు సెప్పెద. స॥ శర్యాతి యానర్త సంజ్ఞ మించిన యొక్క యాత్మజన్ముని సుకన్యాఖ్యయైన కన్నియ నొక్కర్తుఁ గాంచె నయ్యింతి భా ర్గవుఁ'(డై న చ్యవనున) కువిద యయ్యె ఆనర్తుఁ డబ్ధిమధ్యమునఁ గుశస్థలి యను పురి నిర్మించి యందు నిలిచి (తెలివితో) నానర్త దేశ మేలుచు నుండి కనియె రేవుం డను తనయు నొకని తే॥ రేవునకుఁ బుత్రశతంబు ప్రియము మీఱఁ గలిగె నందుఁ గరుద్మి యగ్రజుఁ డతండు తనదుపుత్రి రేవతినిఁ దోడ్కొనుచుఁ కార్య పరత బ్రహ్మలోకమునకు నరిగి యచట ॥ ॥ నలువ గాంధర్వగోష్ఠి నుండగ నొకింత సేపు నిలుచుండి పొడగని చిన్ని పాపం జూపి దీనికి నే మహీశుండు ప్రాణ విభుఁడు గాఁగలం డని విన్నవించుటయును ॥ ఉ॥ ఓ మహినాథ ! నీ విచట నున్న క్షణంబున సక్రమంబుగా నా '(మహీ సప్తవింశతి) మహాయుగముల్ చరియించె బిడ్డకే నీమదినున్న యట్టి ధరణీపతు లందరుఁ బోయి రింకఁ ద 226 227 228 న్నా మములు వినంబడవు నాశముఁ బొందిరి తత్కు లీనులు|| 229 చఁ॥ ధరణిభరంబు వాపెనుమతంబుఁ దలంచి పురాణపూరుషుం ఢరువుగ యాదవాన్వయమునందు జనించినవాఁడు రాముఁడై నరవర 'పెండ్లి చర్చు మిఁక నందని నందముగా నా గుణా కరునకు వేగఁ బొమ్మనుచుఁ గ్రక్కునఁ డెల్ఫి విరించి యంపిన 230 1. డయిన వైవసువున. 3. తెలివొందు. 3. మహిమంబు.<noinclude><references/></noinclude> 7k9t2gwczqmmj1zilh986uakndpbbpd 104 241752 600054 2026-10-31T11:46:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము 307 వ॥ మహీతలంబునకు వచ్చి యాకకుద్మి కృష్ణుడు రాజుగాఁ గుశస్థలి ద్వారక యను పురిగ వర్తిల్లు యాదవులం జూచి బలభద్రునకు రేవతి నొసంగి వనంబునకుం జనియె, మఱియు నభ గుండన...' 600054 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము 307 వ॥ మహీతలంబునకు వచ్చి యాకకుద్మి కృష్ణుడు రాజుగాఁ గుశస్థలి ద్వారక యను పురిగ వర్తిల్లు యాదవులం జూచి బలభద్రునకు రేవతి నొసంగి వనంబునకుం జనియె, మఱియు నభ గుండను మనుజపతి నా భాగునిం గనుంగొనియె నతనికి నంబరీషుండు పుట్టె నతండు, అంబరీష క థ కం! శ్రీదయితున కరణముగ సాదరమున సెలగఁ బెక్కు- యజ్ఞములు వసి స్థాదులు మెచ్చగఁ జేసె" బాదుకొనిన తెలివిఁ బరమభాగవతుండై సీ॥ ఆ యంబరీషుండు హరిఁ గూర్చి తా నొకు వర్ష మేకాదశీ వ్రతము సలిపె له కార్తికమాసళుళ్ల ద్వాదశీ తిథిఁ గాళిందితటమునఁ గలుగు మధువ నంబునఁ గడుభ క్తి '(నారాయణునిఁ) బెక్కు-- విధములఁ బూజించి విప్రవరుల కంచిత శ్రేష్ఠగోన్యర్బుదషట్కంబు నొసఁగి మహోత్సవం బొనరఁ జేసె తే మునులకుఁ జతుర్విధాహారముల నొసంగి తాను 'భారణ సేయంగఁ దలంచువేళ వచ్చె దూర్వాసుఁ డను ఋషి. వరుఁడు తెలిసి క్రోధనుండై న దిన్యతపోధనుండు i 1. వాసుదేవుని... 231 232 283<noinclude><references/></noinclude> 7rincakd5fnvx9tpzuha33z7lbburq5 104 241753 600055 2026-10-31T11:46:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '"368 బాల భాగవతము ``## వచ్చిన సంబరీషుఁడును వందన పూర్వము గా Xఁ బూజ ము న్నిచ్చి ప్రియంబు లాడి తనయింట భుజింపఁగ వేడుకొన్న సా. సచ్చరితుండు నియ్యకొని స్నానమునేతకు యామునాంబువులో ' చొచ్చ...' 600055 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>"368 బాల భాగవతము ``## వచ్చిన సంబరీషుఁడును వందన పూర్వము గా Xఁ బూజ ము న్నిచ్చి ప్రియంబు లాడి తనయింట భుజింపఁగ వేడుకొన్న సా. సచ్చరితుండు నియ్యకొని స్నానమునేతకు యామునాంబువులో ' చొచ్చి మునింగి లో జరుగుఁ జూపున బ్రహ్మముఁ జూచునత్తఱికా ! ద్వాదశియు నింక నొక మహూర్తంబు జిక్కె సతిథి రాక పారణయుఁ జేయంగఁ గూడ దేమి సేయుదు నను నమ్మహీళుతోడ మునులు జలపారణావిధి ముఖ్య మనిరి ॥ కం॥ అనుటయు నగుఁగా కసి య జనపతిచంద్రుం డొనర్చె జల పారణ, య మ్మునియు నరుదెంచి యతనిం గనుఁగొని యా భాన మెఱిఁగి కడుకుపితుండై ॥ తే॥ మానులార ! జూఛితిరె దుర్మానుఁడైన . యీత్య డే నుండఁ, బారణ యెట్లు- సె పై నఁ గానిండు చూడుఁడీ యనుచు నొక్క.. జడ పెఱికవేయఁ గృత్యయై నడిచె నదియు II సీ॥ అంతలో లక్ష్మీశుఁ డమ్మునికోపంబుఁ .. 5.జక్క బెట్టగ సుదర్శనము ననుప నదియున్లు బ్రళయకాలార్క — సన్నిభ, మయి చనుదెంచి కృత్యను సంహరించి ముని మీఁదఁ గవిసిన ముని కీలపీడితుఁ డె పరువిడుచు దో సరుగుదెంచు ఘోరచక్రంబు నివారించుటకుఁ బెద్మ భవ శంకరులఁ జేరి ప్రణుతి సేసిన 235 286 237<noinclude><references/></noinclude> gt631aiy65g83lw4475uk1t9h8pe59j 104 241754 600056 2026-10-31T11:46:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'a చతుర్థాశ్వాసము తే॥ వార లీపని తమచేతఁ దీర దానిన వేగ వైకుంఠ పురిఁ జొచ్చి విష్ణుఁ జేరి యశరణశరణ్య ! నేను నిట్టి యార్తుఁ గావు మనుచు. మొరలిడుటను జూచి, యవ్విభుండు కం॥ తనకంటెను మాన...' 600056 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>a చతుర్థాశ్వాసము తే॥ వార లీపని తమచేతఁ దీర దానిన వేగ వైకుంఠ పురిఁ జొచ్చి విష్ణుఁ జేరి యశరణశరణ్య ! నేను నిట్టి యార్తుఁ గావు మనుచు. మొరలిడుటను జూచి, యవ్విభుండు కం॥ తనకంటెను మాన్యులు భువిఁ దనదాసు లటంచు దెలుపు తలఁపున నీకీ పని యంబరీషు వేడిన ననముఁ డతఁడు చక్కఁ బెట్టు నని దయఁ బలికె ॥ ఆ పలుకుటయును మౌని పర తెంచి యంబరీ. షునిపదములు పట్టుకొని యనిక దైన్యభాష లాడ దయ పుట్టి యతఁడు చ క్రంబుఁ బెక్కుగతులఁ బ్రస్తుతించె || సీ రాహు సంహననశిరస్సంధి బంధవి …..” చ్ఛేదన కార్యప్రసిద్ధమహిమ. -- గజపద గ్రాహినక్రప్రాణవాతాను భూతిసందర్శితభోగిభా గర్వితా నేకరక్షకంఠ పీఠ స్ర వచ్ఛోణితౌఘబిందుచ్ఛటాంక చంద్రాగ్ని‘రవిభావజగ్గదుపకర్తృతా. సంభావితాత్మ తేజః ప్రసార తే! జ్వలదరానల సాత్కృతశత్రు'(నికర) ప్రణుతమ త్స్వామిహరిహ సపద్మనిలయ దాసజననిత్య కల్యా ణదాన శొండ 1. నగర. మమ్ము బ్రోవుము శ్రీచక్ర '(మథితవక్ర) H - Sa 'శ్రీ' మధిప 1 809 238 289 240 241<noinclude><references/></noinclude> t1myh0o5wg2l4toddtvsrfg95nqjecv 104 241755 600057 2026-10-31T11:47:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '810 బాల భాగవతము తే॥ హరికి నే నిజదాసుఁడ నగుదు నేని కరుణ నామీఁద నీకును గల్గె నేని నన్ను జూచి యీమునిఁ గాచి నాథుకడకు మఱల విజయంబు సేయు సమ్మతి యొనర్చ 242 వు అని విన్నవించి నమస్కరించి...' 600057 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>810 బాల భాగవతము తే॥ హరికి నే నిజదాసుఁడ నగుదు నేని కరుణ నామీఁద నీకును గల్గె నేని నన్ను జూచి యీమునిఁ గాచి నాథుకడకు మఱల విజయంబు సేయు సమ్మతి యొనర్చ 242 వు అని విన్నవించి నమస్కరించినఁ జక్రంబు మఱల విజయంబు సేసె. దూర్వాసమునీంద్రుండునుం బులి నాకి విడిచినయట్లయి నీవు భగవ ద్భక్తుండవు, నీమహత్త్వం బెఱుంగక చేనకితి నని యంబరీషుని వినుతించి యతండు పెట్టించిన యన్నం బారగించి యథేచ్ఛం జనియె నట్టి యంబరీ షునికి విరూపుండు, విరూపునికిఁ బృషదశ్వుం డతనికి రథీకరుం డతని నుండి కలుగువారలు రధీతర గోత్రులు నాంగీరసులు నన బ్రాహ్మణులై రవ్విధంబునఁ దొమ్మండ్రు మనుపుత్రుల సంతతు లుదాహరించితి నింక నిష్వాకుని సంతానక్రమంబులు వివరించెద. ఇక్ష్వాకు సంతతి క్ర మ ము తే! మనుసుతుండై న యిత్వేకు మనుజపతికి నాత్మజులు నూరు రుదయించి రంధులో వి కుషీయు నిమియు నుద్దండకుండు నాగ "పెద్దలై మువ్వు రేగిరి పృథులయళులు | 243 244 వ॥ అందు వికుక్ష్మీ యొక్క నాడు పితృనియుక్తుండై పితృ కార్యార్థంబు మాంసంబుఁ చేర నడవికిఁ జని స్వభాషే తావశిష్టశశమాంసంబుఁ దెచ్చుటం జేసి శశాదుం డసు పేర నయోధ్యాపతి యయ్యె నాతనికి, సీ॥ సుతుఁడు పురంజయుం డతులత నుదయించే సమరసం ప్రార్థితుఁడైన విష్ణుం 945<noinclude><references/></noinclude> sgql9ekekhmv44wg21omf8e9rgm5e78 104 241756 600058 2026-10-31T11:47:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము శతనియందు వసించి యనిలోన వృష మున నున్న యింద్రుని మూపురంబు నందుండి దైత్యసంహారంబు సేసి క కుత్సనాకంబున గురుతు పడియె నతనిపేరునఁ దత్కులావనీపతులకు కాకుత్థు లను...' 600058 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము శతనియందు వసించి యనిలోన వృష మున నున్న యింద్రుని మూపురంబు నందుండి దైత్యసంహారంబు సేసి క కుత్సనాకంబున గురుతు పడియె నతనిపేరునఁ దత్కులావనీపతులకు కాకుత్థు లను రూఢి గలిగె ధాత్రి తే॥ నతనికిని నేనుఁ విభునకుఁ బృధుండు పృథురకు విశ్వగంధి విశ్వగంధికిఁ జంద్రుండు వెలయు నట్టి చంద్రునకు యవనాశ్వుఁడు సంభవించె ॥ కం' అతనికి '(శావస్తు) డనక్ సుతుఁ జాతఁడు తనదు పేర శుభమగు పుర ము క్షితి నిలిపెను బృహదశ్వుం డతనికి నాతండు కువలయాశ్వునిఁ గనియెజ్ ॥ కం॥ '(నడి నతఁడు) పుత్రయుతుఁడై కడలిదరి నుదంకమునికిఁ గడుహర ముఁ జొ ప్పడ దుందుభుఁ డను దానవు 811 246 217 మడియించె వహించె '(దుందుమాకాహ్వయముకొ) × 248 తే॥ అతనికి దృఢాశ్వుఁ డతలను హర్యశ్వుఁ గనియె తనయుఁడు నికుంభుఁ డతని కాతనికి బర్త ణాశ్వుఁడు కృశాశ్వుఁ డతనికి నాతనికిని '(సేనజిత్తయ్యె) యువనాశ్వుఁ డా నృపునకు | 2. పట్టి నతడు. 1. శాభ క్తి . 4. బ్రసేనజిత్త య్యె. 249 3. దుందుమాత్యాయముజ్",<noinclude><references/></noinclude> 2ry856q6fkxln3rv7uwlkixlichaabr 104 241757 600059 2026-10-31T11:47:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '812 బాల భాగవతము మాంధాతృ, హరిశ్చంద్ర, సగర, భగీరథాదుల వృత్తాంతము సీII అతఁడు సంతానార్థ మింద్రయాగము సేయు నప్పుడు దివ్యమంత్రాభిమంత్రి తంబైన తనపత్ని ద్రావింప మునులు గూ రినకలశాంబు...' 600059 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>812 బాల భాగవతము మాంధాతృ, హరిశ్చంద్ర, సగర, భగీరథాదుల వృత్తాంతము సీII అతఁడు సంతానార్థ మింద్రయాగము సేయు నప్పుడు దివ్యమంత్రాభిమంత్రి తంబైన తనపత్ని ద్రావింప మునులు గూ రినకలశాంబువుల్ జనీతతృష్టుఁ డై రాత్రి యెఱుఁగక చేరి త్రోవుటయుఁ ద త్కుక్షిఁ జించుక యొక్క కొడుకు పుట్టె అతని కింద్రుండు నిజాంగుష్ఠ మాన్యంబు నం · దిడి త్రావించినందుకతనఁ తే॥ బ్రేమ మాంధాత యనియెడి పేరు పెట్టి కరుణ తజ్ఞనకుని బ్రతుకంగఁ జేసె నతఁడు ర్యోదయాస్తమయ (ములపట్లు) కడలుగా నేలె ధరణి విక్రమము పేర్మి | 250 వ మఱియు నతండు వరుణాదుల జయించి శతబిందుపుత్రికం బిందుమతిం జేపట్టి యశ్వమేధ రాజసూయాదిమహాధ్వరంబు లొనర్చి ప్రసిద్ధుఁ డయ్యె నతనికి సంబరీష పురుకుత్స ముచికుందు లను కొడుకులు ముగ్గురుఁ, గూతు లేబండ్రుం గలిగి చక్కన్నియల సౌభరి యను ముని పరిగ్రహించె నం దంబరీషుని సంతతి విప్రత్వంబు నొందె ముచికుందుండు యోగి యయ్యెఁ బురుకుత్సుని తరువాతఁ గ్రమంబునఁ ద్రసదస్యుండును ననరణ్యుండును, 'హర్యశ్వుండును, నరుణుండును, ద్రిబంధనుండును సత్యవ్రతుండును ద్రిశంకుఁడును హరిశ్చంద్రుండును నయోధ్యాపతు లై రెండు, 1. మై యింద్రయాగము సేయునప్పుడు. 2. ములను పట. పట్ట. 251<noinclude><references/></noinclude> tkievrulgor0lza3n8bw4kv25zlgyxb 104 241758 600060 2026-10-31T11:47:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము చం॥ గురువు శపింప సంత్యజతఁ గూరు త్రిశంకుని గాధిజుండు త త్పరతఁ ద్రివిష్టపంబునకుఁ బంపె సురేంద్రనిరస్తుఁడై వడిం దిరిగి రథంబుతో నరుగుదేరఁగ గగ్గోని యమ్మహీళు...' 600060 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము చం॥ గురువు శపింప సంత్యజతఁ గూరు త్రిశంకుని గాధిజుండు త త్పరతఁ ద్రివిష్టపంబునకుఁ బంపె సురేంద్రనిరస్తుఁడై వడిం దిరిగి రథంబుతో నరుగుదేరఁగ గగ్గోని యమ్మహీళు నం బరమున నిల్పె నేడు నదె పద్మభవాదులు సన్ను తింపగళా|| హరిశ్చంద్ర కథ 313 252 శా॥ సాంద్రప్రస్ఫురిత ప్రభావనిధి విశ్వామిత్రుఁ డిష్ట్యర్థ మా త్మం ద్రాసం బొదవించునంత యగు నర్థం బర్థి నర్థించి యుం టం దర్స్లీ హరియించి యంత్యజునిఁ బట్టు జేసినం దా హరి శ్చంద్రుం డేమరఁ డయ్యె సత్యవచన స్థైర్యంబు ధైర్యంబున ॥ 258 సీ। కొడుకు నిచ్చిన నీకుఁ గొడుకు నే వేల్చెద నని యొడంబడుటకు నాత్మ మెచ్చి తే యా హరిశ్చంద్రున కంబుధీశుండు 'మే కొని లోహితుం డను తనయు నిచ్చి నరమేధయాగ మొనర్పు మం చెడతాఁకఁ చెలిసి లోహితుఁడు భీతిల్లి గృహము విడిచి పంచాబ్దంబు లడవిలోఁ దిరిగి యు త్తము నజీగర్త మధ్య మతనూజు ॥ ఘనతునశ్శేఫుఁ దనమారుఁ గని యొసంగ నమ్మహీపతి వరుణాదులై న సురలఁ గ్రతువిధిప్రీణితాత్ములుగా నొనర్చెఁ గౌళకుండు శునశ్శేఫుఁ గాంచె నపుడు ॥ 254 వ॥ ఆ హరిశ్చంద్రుని సుతుండుకు లోహితుని యనంతరంబున హరితుండును, చంపానగరనిర్మాత యగు చంపుండును, సుదేవుండును, 40<noinclude><references/></noinclude> ao33kbrs2kl9kpn51l4mk2ebklimjsi 104 241759 600061 2026-10-31T11:47:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '814 భాగవతము విజయుండును, '(రురుకుండును), వృకుండును, బాహుకుండును గ్రామం బున రాజ్యస్థులయి రెందు బాహుకుండు, 255 చం॥ యవనశకాదులం గలసి హైహయ రాజులు రాజ్య మంతయు విసి హరించి తోలుటయుఁ గొనల...' 600061 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>814 భాగవతము విజయుండును, '(రురుకుండును), వృకుండును, బాహుకుండును గ్రామం బున రాజ్యస్థులయి రెందు బాహుకుండు, 255 చం॥ యవనశకాదులం గలసి హైహయ రాజులు రాజ్య మంతయు విసి హరించి తోలుటయుఁ గొనలకుం జని బాహుకుండు కా లవశత నొంద నవ్విభుకళత్రము వహ్నిఁ జొరంగఁ బూనుఁ విశితగర్భ గావునఁ గృపామతి నేర్వుఁడు మాన్పి నిల్చిన॥ 256 సగరుని కథ ఉ॥ మున్ను సపత్నులోర్వ కతిమూఢత గర్భము వోవునట్లుగా నన్నముతో విషం బిడిన నందున మ్రందక యున్న సూనుఁ డా సన్ను తగాత్రికిం గరళసంయుతుఁడై జనియించి యాతఁ డ భ్యున్నతమైన తేజమున నొప్పెఁ గడు సగరుం డన తే॥ ఔర్వమునియొద్ద సకలవిద్యా నిరూఢి నలరి యా ముని దయఁ బావకాస్త్ర మొసఁగ సగరుఁ డనివార్య శౌర్యుఁడై జనకరిపుల హైహయులఁ ద్రుంచెఁ బగతుర నాహవమున ॥ భువి ||257 258 వ॥ మఱియు శకయవనతాళజంఘుల హైహయబర్బరాదులఁ దుంప నుద్యోగించి వసిష్ఠనివారితుండై శ్మశ్రువర్ణంబుగా శకాధీశుల శిరోముండితులం జేసి '(యవన తాళజంఘుల) సర్వముండితులుగా నొనర్చి ముక్త కేశులుగా భారదులను సతతశ్మశ్రుధారులగా బర్బరులం గావించి ‘(యప్రతీపవ్ర)తాపదీప్తుం డయి, 259 1.800......... 2. కాంభోజకుఁ సంస్కృతమున గానరాదు. పోతన భాగవతమునందును గానరాదు. 4. ప్రతిపత్ర. - 3. (...)<noinclude><references/></noinclude> r68f94eeyjxw0mvbrg0skr541uj27z0 104 241760 600062 2026-10-31T11:47:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము కం॥ సుమతి గోతిని నిరువురం బ్రమదల వరియించి వేడ్కఁ బరగెఁ గలిగి రా సుమతికి నఱువదివేవురు కొమరులు కేశినికి నొక్క- కొమరుఁడు వరుసకొ| తేరు డశ్వమేధంబు లాచరించు చుం...' 600062 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము కం॥ సుమతి గోతిని నిరువురం బ్రమదల వరియించి వేడ్కఁ బరగెఁ గలిగి రా సుమతికి నఱువదివేవురు కొమరులు కేశినికి నొక్క- కొమరుఁడు వరుసకొ| తేరు డశ్వమేధంబు లాచరించు చుండ నొక యాగమున నింద్రుఁ డోర్వ లేక సైంధవముఁ గొనిపోయి రసాతలమునఁ గురువ వ| అట్టియెడ, తాఁ గడకుఁ దొలఁగి నీ॥ ఆ యశ్వమునకుగా నఱువదివేవురు సౌనుతేయులు గూడి జగతిఁ దిరిగి యల కానగ 'లేక యందఱు నట రసా తలము '(మోనఁగ) మహీతలముఁ ద్రవ్వి యచ్చోటఁ గఫిల్లుని యఱుత గుఱ్ఱముఁ గాంచి చిక్కెఁ జోరకుఁ డని చేరి తిగిచి '(తద్రోష)దృష్టిచే దగ్ధులై రంతట సగరుండు వారల జాడఁ దెలియ తే నాత్మఁ దలపోసి కేశినియాత్మజన్ముఁ డైన యసమంజసునిపుత్రు సంశుమంతు ననిపిన నతండు కపిలమహామునీంద్రుఁ a గాంచి వినుతించె భయభ క్తి కలితుఁ డగుచు 815 260 261 262 వ॥ అట్లు వినుతించిన వంశుమంతునిం గపిలుండు కృపానలోక నంబులం జూచి, 263 1. వోవఁగ. 8. తద్దోష,<noinclude><references/></noinclude> 8r53zx7ng3fq313xsiru9mitygam81s 104 241761 600063 2026-10-31T11:48:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '316 బాలభాగవతము ఉ॥ అంశుమతాఖ్య ! నీ పితరు లాగతి పోయిరి వీరి కిచ్చటకొ బ్రాంతు తరంగ గంగ పయిఁ బారిన మోక్షము గల్గు దానికి వంశకరుండ నీవ యతనం బొనరించుట యుక్త మంచు ని వృత్తిఁ బల్కి మఖస...' 600063 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>316 బాలభాగవతము ఉ॥ అంశుమతాఖ్య ! నీ పితరు లాగతి పోయిరి వీరి కిచ్చటకొ బ్రాంతు తరంగ గంగ పయిఁ బారిన మోక్షము గల్గు దానికి వంశకరుండ నీవ యతనం బొనరించుట యుక్త మంచు ని వృత్తిఁ బల్కి మఖసై ధవముం గృపసేసి యంపిన 264 మ॥ హయముం దెచ్చి యొసంగి యా సగరుచే యాగంబుఁ జేయించి య స్వయశోభాకరుఁ డంశుమంతుఁడు వియన్న ద్యంబుసం ప్లావనా ప్రియకృత్యంబు పితృవ్రజంబునకు జేయు వాంఛం దపో నియతుండై యటు సేయ లేక చనియె నిర్వేదభిన్నాత్ముఁడై ॥ శం॥ అంగద దత్తనయుఁడు ఖ ట్వాంగదిలీపుఁడును దండ్రీ యట్లు తపళ్ళ క్తం గావించి తలకు గంగం బసి గొనగ లేక కడముట్టె నృపా | భ గీర థుని క థ 266 చం ప్రథీతగుణుండు తత్సుతుఁ డపార భుజాబలశాలియా భగీ రథుఁడు విధేయమై సకలరాజకముం బనిసేయఁ బేర్మితో బృథివి భరింపుచుండి తమ పెద్దల కై తప మాచరించె ని 'ర్వ్యథుఁ డయి గంగఁ గూర్చి మది నద్భుత మందుచు మెచ్చెగంగయుక్ కం॥ అప్పుడు గంగానదియుం గుప్పించి ధరిత్రిఁ బడగఁ గ్రుంగక యుండుకో జొప్పడగఁ దాని నిలుపగ నప్పుర మేశ్వరుని వేడు మని పల్కు-టయు ॥ 268 7. ర్వేధు డయి.<noinclude><references/></noinclude> gxoiqo2zww8dbtyv98l20mca0o701nc 104 241762 600064 2026-10-31T11:48:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము తే॥ వరతపంబు చేఁ బార్వతీవరుని మెచ్చఁ జేసె నా భగీరథుఁడు విచిత్రలీల హరుఁడు నంగీకరించె గగాంబుఝరము శిరమున ధరింతు నన్ భక్తవరుఁడు నగుట ॥ 317 269 న॥ ఆ సమయంబున, మహాస్రగ...' 600064 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము తే॥ వరతపంబు చేఁ బార్వతీవరుని మెచ్చఁ జేసె నా భగీరథుఁడు విచిత్రలీల హరుఁడు నంగీకరించె గగాంబుఝరము శిరమున ధరింతు నన్ భక్తవరుఁడు నగుట ॥ 317 269 న॥ ఆ సమయంబున, మహాస్రగ్గర ॥ ప్రవహించెం గంగ రంగత్ప్ర మధపరివృఢ ప్రస్ఫురత్తామ్రజూట త్సవ శేపోత్సంగరంగత్సలిలతటమహోత్సాహసంవర్ధమానా రవభూవిభ్రష్ట (భాగీరథిరభస) పరిభ్రాట్ప విత్రాంబు సేకో త్సవదాన‘(ప్రీణితాంచత్ )సగర నృపసుతస్వర్గ సౌపానవృత్తి 270 సీ॥ ఆ భగీరథునకు నాత్మజుండు శ్రుతుండు శోభిల్లె శ్రుతునకు నాభ పరుఁడు సుతుఁడు సింధుద్వీపుఁ జతులితుఁ డతనికి నయుతాయు వతనికి నఖిల వేది యతనికి నలసఖుం డగు ఋతుపర్ణుండు సర్వకామాఖ్యుఁ డా సజ్జనునకు తనయుఁ జాతనికి సుదాసుఁ జాతఁడు గురు శాపంబుచే రాక్షసత వహించి ॥ విప్రుఁ దీనినంత నవ్విపు వెలది, యువతిఁ జేరకుండ శపించిన కారణమున నతనిసతియగు మదయంతి కాత్మజుండు. కలిగె నశ్మకుఁడు వసిష్ఠువలన నధిప॥ 1. భాగీరధీరథసభ- 2. ప్రణితాంచత్ . 271<noinclude><references/></noinclude> qo1h469k4uwa6yhk85csnc0vinglcw2 104 241763 600065 2026-10-31T11:48:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '318 బాలభాగవతము వ॥ ఇట్లు కల్మాషపాదుం డయిన సుదానునకు క్షేత్రజపుత్రుం డైన యకుడు పరశురామభయంబున నారీపరివృతుండై బ్రతికి నారీ కవచుం డనం బరగి నవ్విభునినుండి యేడ తెగక క్రమంబున దశ...' 600065 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>318 బాలభాగవతము వ॥ ఇట్లు కల్మాషపాదుం డయిన సుదానునకు క్షేత్రజపుత్రుం డైన యకుడు పరశురామభయంబున నారీపరివృతుండై బ్రతికి నారీ కవచుం డనం బరగి నవ్విభునినుండి యేడ తెగక క్రమంబున దశరథుండు, విజయుండును, విశ్వసహుండును, దిలీపుఁడును, దీర్ఘబాహుండును, రఘువు, పృథుశ్రవుండు, నజుండును, దశరథుండును, వంశకరులై రా దశరథునకు విష్ణుండు రాక్షససంహారార్థంబు స్వాంశంబుల 'రామలక్ష్మణ భరతశత్రుఘ్నుల రూపంబుల నవతరించెఁ దచ్చరిత్రంబు జగద్విదితంబు. శ్రీరామచంద్రక థ కం ప్రవిమలగతి శతకోటి ప్రవిస్తరమ్ బరయ రామభద్ర చరిత మం దవనీశ ! యొక్క వర్ణము చవిఁ బలికిన ఘోరదురితచయము లణంగు|| న వ ర త్న ము లు సీ॥ కల్యాణమతి పుత్రకామేష్టి దశరథో ద్వీపతి యొనరించు వేళయందు సుర లెల్ల రావణాసుర బాధ లెఱిఁగింప హరి వచ్చి కౌసల్యయందు వేడ్క రామచంద్రుం డయి ప్రభవించె భరతుఁడై కేయి కొదవె చక్రంబు గరిమ నట సుమిత్రకు శేషుఁ డమర లక్ష్మణుఁ డన శంఖంబు శత్రుఘ్న సంజ్ఞఁ బుట్టి తే॥ ఇవ్విధంబునఁ గలిగి తా రిద్ద ఱిద్ద తే తొక్క తోడై రి ప్రేమంబు పిక్కటిలగ 'రామలక్ష్మణు లనియును భూమిజనులు భరతశత్రుఘ్ను లనియును బరిగణింప || 273 274<noinclude><references/></noinclude> p0mgn13nrfstbfhtnmqdbgvkmm4bm88 104 241764 600066 2026-10-31T11:48:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము సీ॥ మఖముఁ గాచుటకుగా మౌని విశ్వామిత్రుఁ డడిగినఁ దమతండ్రి యనుపఁ జూచి యమ్ముని వెను వెంట నరుగుచుఁ దెరువున నొక కోలఁ దాటక '(నుర్వి రాల్చి) మఖముఁ గాపాడుచు మఱి సుబా...' 600066 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము సీ॥ మఖముఁ గాచుటకుగా మౌని విశ్వామిత్రుఁ డడిగినఁ దమతండ్రి యనుపఁ జూచి యమ్ముని వెను వెంట నరుగుచుఁ దెరువున నొక కోలఁ దాటక '(నుర్వి రాల్చి) మఖముఁ గాపాడుచు మఱి సుబాహునిఁ ద్రుంచి మారీచు గాలిచేఁ బారఁ దోలి జనకునినగరికిఁ జనువేళ నమ్మార్గ ముస నహల్యకు శాపముక్తి నొసఁగి తే॥ ప్రమథపతివిల్లు ఖండతుండములు నేసి వెలయ సీతామహాదేవిఁ బెండి యాడి పరశురాముని గర్వంబు భంగపరచి రామచంద్రుం డయోధ్యాపురంబు సొచ్చె ! సీ। కై కేయిమాటలు గైకొని తనతండ్రి వనభూములకు నేఁగు మనినఁ గదలి జానకీలక్ష్మణసహితుఁడై శృంగిబే రంబు నొక్క పురంబుఁ జేరి గుహునిఁ గగ్గొని చిత్రకూటాద్రిపై భర ద్వాజ శాసనమున వసతిఁ జేసి తను భరతుఁడు రాజ్యమునకు రమ్మనిన బో వక వేడుకొనినఁ బాదుక లొసంగి తే దండకాటని సొచ్చి యుద్ధతు విరాధు '(నణఁచి) మానులఁ గాంచి శూర్పణఖరూపుఁ దరపి ముఖ్యు లయిన చతుర్దశసహస్ర దైత్యుల వధించె నా రఘూద్వహుఁడు బలిమి 1. సువీరి ద్రాల్చి. 2. హంతి, 819 275 276<noinclude><references/></noinclude> iwsjnks1bs6qyr31yg94svbp91b4gq3 104 241765 600067 2026-10-31T11:48:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '320 తే మృగమూరి బాల భాగవతము ర్తియైన మారీచుచేతను దవ్వు 00 చనఁ జేసి భీతువేషమునఁ జేరి దశవదనుండు సీతాపతిం గొనిపోవ మారీచు సమయించి మఱలి వచ్చి యద్దేవి వెదకుచు నారక్క సుని చేతఁ బడిన జ...' 600067 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>320 తే మృగమూరి బాల భాగవతము ర్తియైన మారీచుచేతను దవ్వు 00 చనఁ జేసి భీతువేషమునఁ జేరి దశవదనుండు సీతాపతిం గొనిపోవ మారీచు సమయించి మఱలి వచ్చి యద్దేవి వెదకుచు నారక్క సుని చేతఁ బడిన జటాయువుపనికి వగచి శబరి గావించు పూజలు మెచ్చి హనుమంతుఁ గాంచి సుగ్రీవుతోఁ గలసీ యతఁడు ॥మెచ్చ దుందుభికాయంబు మీటి సప్త సాలములఁ ద్రించి యొక కోల వాలిఁ గూల్చి చెలిమి చేసినయతని కిష్కింధ నిలిపె సత్యసంధుండు శ్రీరామచంద్రవిభుఁడు I సీ॥ కీశసంఘములు సుగ్రీవుండు పనుపు సీ తాన్వేషణము సేయునట్టి వేళ శతయోజనముల విస్తారంబు గల వార్ధి చాఁటి లంకాపురిఁ దరసి యందు నలఁగి, యశోక వనములోన నున్న సీ- తకుఁ బ్రియవార్త యంతయును దెలిపి వెడలి యఔదులఁ బడఁగొట్టి వాలాగ్ని నెఱపి యన్వీడెల్ల నీఱు నేసి తే॥ వచ్చినట్టి హనుమంతు మెచ్చి, యేక కాండభీషి.తమగు వార్థి కపులచేతఁ సేతుఁ గట్టించి యా త్రోవఁ జేరఁ గడచి విడి సె నవ్వల నా రఘువీరవరుఁడు 277 278<noinclude><references/></noinclude> svno26lepa3fc7dwoim5qpmh2zbo50s 104 241766 600068 2026-10-31T11:48:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము సీ॥ శరణు సొచ్చిన విభీషణునకుఁ గరుణచే నభయంబుఁ గృపఁ జేసి యనుజుచేత నతికాయమేఘనాదాదుల నణఁగించి కుంభకర్ణుని మదారంభ మణఁచి వేయుగంబులు వెలయు మాతలిచేత సురపతి యనిచ...' 600068 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము సీ॥ శరణు సొచ్చిన విభీషణునకుఁ గరుణచే నభయంబుఁ గృపఁ జేసి యనుజుచేత నతికాయమేఘనాదాదుల నణఁగించి కుంభకర్ణుని మదారంభ మణఁచి వేయుగంబులు వెలయు మాతలిచేత సురపతి యనిచిన యరద మెక్కి యతిభయంకరయోద్ధయై యున్న రావణ శిరములు ఖండించి గరిమ మించి తే॥ యతనితమ్మున కపుడు లంకాధిపత్య మిచ్చి యగ్ని విశుద్ధమై మెచ్చఁ దగిన జానకీసతిఁ గూడి పుష్పకము నెక్కి కదలె రాఘవుం డమరసంఘము నుతింప ॥ సీ॥। వర్ణితంబగు భరద్వాజాశ్రమముఁ జేరి మన భరతుకడకు ననిపి నందిగ్రామమునకుఁ జేరువ నెదు ర్కొనినఁ దమ్ములతోడఁ గూడి యచట తము జటావల్క బంధనములు దొలఁగించి రమణీయమైన వేషము ధరించి మౌనివర్యులు ప్రజల్ మాతృమంత్రులును మె చ్చఁగ నయోధ్యా ప్రవేశంబు సేసి తే యప్పుడు వసిష్ఠుచేతఁ బట్టాభిషి కుఁ డగుచు భేదంబు లేకుండ నరసి ప్రజలఁ. దండ్రికై వడి నడుపుచు ధర్మవృత్తి 'ధరణిఁ బాలించె వేడ్క సీతావిభుండు ! 41 321 279 280<noinclude><references/></noinclude> 88ysbn67yjym9ekkt0s2ymrsdy6kxc9 104 241767 600069 2026-10-31T11:49:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '322 భాగవతము సీ॥ పరునింటనుండియుఁ దిరుగ వచ్చినదాని విడువఁ బాలక ప్రేమ మిడిసి యేల నే వెట్టిరాముండ నే యను నొక్కని హీనవాక్యము విని యిచ్చ రోసి గర్భిణి యగు జనకజ నిద్రఁ బోవంగ సౌమిత్...' 600069 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>322 భాగవతము సీ॥ పరునింటనుండియుఁ దిరుగ వచ్చినదాని విడువఁ బాలక ప్రేమ మిడిసి యేల నే వెట్టిరాముండ నే యను నొక్కని హీనవాక్యము విని యిచ్చ రోసి గర్భిణి యగు జనకజ నిద్రఁ బోవంగ సౌమిత్రిచే నిశాసమయమువన వాల్మీకిమునితపోవనముఁ జేర్పించిన నయ్యింతి యమడల నచటఁ గనిన తే॥ వారు వాల్మీకిరచిత సంస్కారులగుచుఁ గుశలవాఖ్యులై విద్యలు గూఢఁ జదివి తనదు మఖమున కేతెంచి తనదు కథయ ప్రౌఢిఁ బాడంగ విని మెచ్చె రావణారి సీ॥ వారి మీ రెవ్వరివా రంచు నడిగిన వారలు వాల్మీకిఁ జేరుఁ గొనిస యమ్మునిఁ గడు మెచ్చి యభిలాష మడిగిన జనకజ నేలుకొ మ్మనుచు నతఁడు నచటికి రావింప నయ్యింతి తత్సభా గ్రంబున భూవివరంబు చొరుడు నాత్మలో నడలుచు నాత్మజద్వయముఁ జే పట్టి ధర్మములెల్లఁ బాదుకొలిపి 'తే' వసుధ '(నేకాదశసహ) స్రవత్సరంబు లేలె వెనుకొన్న జీవుల కెల్ల ముక్తి యమర, నిజపదవికి విజయంబు సేసె రాముఁ డసమానకీ ర్త్యభిరాముఁ డధిప I. (...) 281 282<noinclude><references/></noinclude> io5pb6ibzj7pbci2ay9l2b56jsidtgz 104 241768 600070 2026-10-31T11:49:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము కం॥ ఈనవరత్నంబుల నే మానవుఁడు పఠించు వీను సమగ్రకృపాసం ధానమున రామభద్రుఁడు వానికి దయసేయు సకలవాంఛిత ఫలముల్ ॥ 828. 288 వ॥ ఆ రామచంద్రనందనుఁడగు గుళునితరువాత నతిథి, ని...' 600070 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము కం॥ ఈనవరత్నంబుల నే మానవుఁడు పఠించు వీను సమగ్రకృపాసం ధానమున రామభద్రుఁడు వానికి దయసేయు సకలవాంఛిత ఫలముల్ ॥ 828. 288 వ॥ ఆ రామచంద్రనందనుఁడగు గుళునితరువాత నతిథి, నిషధులు రాజ్యస్థులయి రా కుశునకు నిరువదియాఱవతరంబువాఁడగు బృహ దృలుండు భారత యుద్ధంబున నణంగె నా బృహద్బలునినుండి యంకఁ గలియుగంబున బృహద్రణాదులు పుట్టం గలరు. ఆ బృహద్బలునకు ముప్పదియవ తరంబువాఁడగు సుమిత్రునినుండి సూర్యవంశంబు కొనసాగక నిలుచు నింక నిశేష్వాకు పుత్రుండై న నిమిచరిత్రంబు వినుము. సీ॥ గురుఁడు వసిష్ఠుండు సురపతి మఖమున కరిగిన వేళ దా నన్యమునులఁ జేర్చుక యాగంబు సేయంగ నగ్గురుఁ డరుదెంచి యతని దేహంబు పడగ శపియించెఁ దనకు నా నృపుఁడు నబ్బంగిన ప్రతిశాప మిడిన మిత్రావరుణుల వలన జన్మించె నూర్వశియందు, నిమియును వేగంబు దేహంబు విడచియుండ తే॥ మఖవిధివ్రిణితులు సుర ల్మఱల బ్రదుకు మనిన రోసి యే మే నోల్ల '(ననుడు, గన్ను) '(గవఁ) గదల్చిన యప్పుడు '(కానఁబడుదు). గాక యని పల్కి రందఱు నేకయుక్తీ " 284 i 285 వ॥ అత్తఱిఁ బెద్దలగు వారలు తద్దేహంబు మరియించిన జనకుం డన నొక్క కుమారుండు పుట్టె నతండు విదేహాపత్యంబు గావున 1. సుండంగ. 3. గన్నుగ 3. కానబడదు.<noinclude><references/></noinclude> edyg9qyjhx27nkhl2l8suffgx42ucvf 104 241769 600071 2026-10-31T11:49:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '324 బాల భాగవతము నతనికీ న 286 హుండును మధనజుండగుటవలన మిథిలుండును ననంబడు నాఱవతరంబువాడయిన బృహద్రథుండును, యజ్ఞభూమిం దున్నిన లాం గలముఖంబున సీతాదేవి సంభవించె నతనికి శిరద్వయుండు, జ...' 600071 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>324 బాల భాగవతము నతనికీ న 286 హుండును మధనజుండగుటవలన మిథిలుండును ననంబడు నాఱవతరంబువాడయిన బృహద్రథుండును, యజ్ఞభూమిం దున్నిన లాం గలముఖంబున సీతాదేవి సంభవించె నతనికి శిరద్వయుండు, జనకకుశధ్వజాదులు పుట్టి మైథిలులనంఁ బరగుచుందురు. ఉ॥ ఆకలిత ప్రభావమహిమాద్భుత వీరశరీర మైన యి డ్వాకున రేంద్రవంశము ప్రసన్న మతిం '(వివనేర్చు నట్టి సు శ్లోకనం జరాయువు యశోవిభవంబు ననంత సంపదల్ గై కొనఁగల్గుఁ దత్పఠనౌకాశల శాలికిఁ బోలె భూవరా ॥ కం॥ తన్వవజిత వసుమానో దన్వత్ కీర్తి ప్రతాపధనరాజ చరి సో త్రాన్వితముగ నీ '(i(క) సో మాన్వయ మెఱిఁగింతు నెఱుఁగు మవధానమున౯1 చంద్రవంశరాజవర్ణ సము 287 283 మ॥ హరికిం బొక్కి_టితమ్మిఁ బుట్టె ద్రుహిణుం డమ్మేటికిం బుత్రుఁడై పర గెం దండ్రికి నీడనంగ మిగులం బ్రఖ్యాతుఁడై యత్రి, త ద్వరనోత్రోదితుఁడై న చంద్రుఁడు జగద్వంద్యాత్తుఁడై యుండియు కో గురుభార్యామణిఁ దారఁ బట్టుకొని సక్తుండయ్యెఁ గామోద్ధతి | మ॥ సరసీజాసనుఁ శాయమ న్మఱలఁ దా సాధించి యిప్పించుచో గురుచంద్రుల్ సుతకాండచే బుధునికై కోపించి బాధించి ' (యె) వ్వరికిం బుట్టె నతండు దెల్సు ' (మనినజ్) వారింప కా తార చం దురునిం జెప్పిన నిచ్చె నా బుధునిఁ బుత్రుంగా (నిశాభర్తకు) 1. జ లేర్చు. 2. నీక 5. నిశాచార్భకు. 3. నె. 4. (D.........)<noinclude><references/></noinclude> a0u8h8kgsfm2c4685znfikxggh4nue8 104 241770 600072 2026-10-31T11:49:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము తే॥ అట్లు చంద్రున కా తారయందుఁ బుత్రుఁ డైన బుధుఁడు పురూరవుం డను కుమారుఁ గాంచె నిలయందుఁ దత్కథాక్రమము మున్నె తెలిపినాడ మనంబులోఁ దలఁచికొనుము ॥ ఉ॥ ఆ నరభర్త జహ్...' 600072 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము తే॥ అట్లు చంద్రున కా తారయందుఁ బుత్రుఁ డైన బుధుఁడు పురూరవుం డను కుమారుఁ గాంచె నిలయందుఁ దత్కథాక్రమము మున్నె తెలిపినాడ మనంబులోఁ దలఁచికొనుము ॥ ఉ॥ ఆ నరభర్త జహ్ను తనయాతటసీమ సముల్ల సత్ప్రతి స్థానపురీనివాసుఁ డయి సర్వమహీతల శాస్త్రయై విధా నూనమఖక్రియాదిరచనోత్సుకుఁడై యసమానరూపఠే భానవపంచబాణుఁ డనగాఁ బొగడంబడుఁ జక్రవరి యై తే॥ ఆ పురూరవు సౌందర్య మరసి చూచి వలచి యూర్వశి యను దివ్యవారకాంత వచ్చి తియ్యని పల్కుల మెచ్చఁ జేసె కాపురము సేసె తత్సమాకార యగుచు | కంఠే దివిజవిహార స్థలముల కలితాష్టభోగుఁడై యెపుడుఁ బు రవుఁ డా యూర్వశిఖోడం దవిలి వినోదించె నస్వతంత్రుం డగుచు ॥ కం॥ ఆయువు శ్రుతాయువును స రయ జయ విజయులు నను నార్తురు మే ఛాయుతులు సన్నుతులు సుతు 325 291 292 298 294 లా యూర్వశీయందుఁ గలిగి '(రాయనమునకు) 285 సీ॥ అందులో విజయునినందనుఁడగు భీముఁ జాత్మజుఁ గాంచనాహ్వయునిఁ గాంచె నతనీపుత్రుఁడు హోత్రుఁ డతనికి గంగ గం దూషించినట్టి జహ్నుం డతనికిఁ 1. రాయ్యైకునకు.<noinclude><references/></noinclude> h7bcxorhmhcygxao6nnkgyqykr1a7ek 104 241771 600073 2026-10-31T11:49:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '826 బాల భాగవతము బూరుఁ డావిభుని కొప్పారు బలాకుఁ డా గుణవంతునకు '(నజకుం) డతనికి నెగఊఁ గుళుం డాతనికిఁ గుశాంబుఁడు పుట్టెఁ గలిగె నా నృపతికి గాధినృపతి తే॥ యతనిపుత్రిక యగు సత్యవతికి...' 600073 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>826 బాల భాగవతము బూరుఁ డావిభుని కొప్పారు బలాకుఁ డా గుణవంతునకు '(నజకుం) డతనికి నెగఊఁ గుళుం డాతనికిఁ గుశాంబుఁడు పుట్టెఁ గలిగె నా నృపతికి గాధినృపతి తే॥ యతనిపుత్రిక యగు సత్యవతికి రుచికు వలస జమదగ్ని యను మునివర్యుల నతని కరుదార రేణుకయందుఁ బుట్టెఁ బరశురాముఁడు హరిమూర్తి భవ్యయశుఁడు || 296 జనుదగ్ని పరశురాముల వృత్తాంతము ఉ॥ ఆ జమదగ్ని సూనుఁడు హఠాత్తకుఠారము చేతఁ బూని స మ్రా జనఁ జంపఁబూనియ సమర్థుని నర్జును దోస్సహస్రని భ్రాజితుఁ ద్రుంచి హేతికను వాయక యిర్వదియొక్క మారుగా రాజుల సంహరించే భువి రాజవిహీనత యారచించిన చం అనుటయు నో మునిప్రవర యచ్యుతుఁ డాజమదగ్ని సూనుఁడై జనపతివంశ కాండముల సారెకు శాతకుఠారధార చేయ 29'7 బనివడి ద్రుంచె నంచుఁ దగఁ బల్కితి వందుల హేతు వినఁబడ సేయు నాగఁ బృథివీపతికిం శుకయోగి యిట్లను ॥ 298 నీ దత్త నాత్రేయునిఁ దపముచే మెప్పించి --: నరములు గొన్న సుస్థిరహృదుండు జిరలుకొట్టుచు వేయు చేతుల నర్మదా ఝర మరికట్టిన గురుబలుండు చెనకవచ్చిన రావణునిఁ బట్టి 'మోదించి చెఱసాల నుంచిన యొఱవులాడు 1. నర్జునుండ.<noinclude><references/></noinclude> 9wgt1lhik4ha814mwdhycvkf9d7k6e0 104 241772 600074 2026-10-31T11:49:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము సాధించి యష్టాదశద్వీపముల యూప తతుల నిల్పిన మహాధర్మపరుఁడు తే1 నుతుఁడు కృతవీర్యసుతు డర్జునుండు పేర్మి సుర్వీ సంతయు నేలుచు నొక్కనాడు . వేటలాడి పరిశ్రాంతి వేగ...' 600074 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము సాధించి యష్టాదశద్వీపముల యూప తతుల నిల్పిన మహాధర్మపరుఁడు తే1 నుతుఁడు కృతవీర్యసుతు డర్జునుండు పేర్మి సుర్వీ సంతయు నేలుచు నొక్కనాడు . వేటలాడి పరిశ్రాంతి వేగిరింప వచ్చె జమదగ్ని మునితపోవనమునకును ఉ॥ అదనున నమ్మునీంద్రుఁడును నన్నగ భర్తకు హోమధేనువుం బీదికి సమస్త వస్తువులు బెట్టిన నొప్పుగ నారగించి స 327 299 మ్మదమున నద్భుతంబు మదిఁ '(మల్లడీలం) గొనిపోవఁ జూచె న మ్మొదవు నతండు సాధువులు మోహము నొందుదు రొక్క-పట్టున కొ తే॥ మొఱలు పెట్టెడు నమ్మునిముఖ్యుఁ ద్రోసి బలిమిమై హోమధేనువుఁ బట్టికొనుచు నక్క జంపు సువస్తువు జిక్కె ననుచు నరిగె మాహిమ్మతీపురి కర్జునుండు ఉ॥ అంతట `రై ణు కేయుఁడును నవ్వన భూమికి నేఁగుదెంచి భూ 'కాంతుని '(చెయు) లెల్ల విని కావర మెక్కెనె యిట్లు వీని కీ పంతము లెల్ల మాస్తు నని పాణికఠోరకు తారరోచు ల త్యంతభయావహంబులుగ నర్జును వీటికి వచ్చె నుద్ధతి! 801 . 802 ॥ ఆహనకాంష్ రాముఁ బరిహాసము సేయుచు నర్జునుండు సో త్సాహత దండనాయకుల సంగతి సప్తదశప్రకీర్తితా క్షౌహిణుల వడిం బనిచి యప్పుడ తాను శతాంగ మెక్కి య మ్మోహర మొప్పు నాత్మపురి ముంగలి భూమికి వచ్చె సజ్జుఁడై 1 808 2. చుడు, 1. లం. 0<noinclude><references/></noinclude> gria4o8t7bl12x5oqdielex6t2u7rps 104 241773 600075 2026-10-31T11:50:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '328 బాల భాగవతము ॥గర్జఁలు దర్జనంబు లధికంబుగఁ జేయుచు నేఁగుదెంచు న య్యర్జున సై న్యము దృఢతరాత్ముఁడు రాముఁడు సింహనాదవి స్ఫూర్జథు బృంహణల్ సెలగ భూరిరయంబునఁ జొచ్చి యాత్మదో ఇ ఖర్జ...' 600075 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>328 బాల భాగవతము ॥గర్జఁలు దర్జనంబు లధికంబుగఁ జేయుచు నేఁగుదెంచు న య్యర్జున సై న్యము దృఢతరాత్ముఁడు రాముఁడు సింహనాదవి స్ఫూర్జథు బృంహణల్ సెలగ భూరిరయంబునఁ జొచ్చి యాత్మదో ఇ ఖర్జువు వృద్ధినొందగ సుఖంబునఁ ద్రుంచెఁ గుఠారధార చేశా కం॥ మారి మసంగిన సంగతి నా రాముఁడు పదియు నేడు నక్షౌహిణుల ధారుణి మాన్పిన నర్జున భూరమణుఁడు గాంచి రోషపూరిత హృదుఁడై | తే! ఎడమచేతుల నేనూటి నెత్తినట్టి విండ్లఁ గుడివంక చేతుల విశిఖవృష్టిఁ గురియుచు రణంబు సేసె నప్పరశురాము 304 805 తోడ నెచ్చట లేని యద్భుతము దోఁప ॥ 306 కం॥ కృతహస్తుఁడు రాముఁ డహం కృతమున నొక విల్లు పూని, క్రీడనె పోలె కృతవీర్యసుతునిఁ గార్ముక వితతిః '(సకలంబు) నొక్క వెఱవునఁ ద్రుంచ"|| ఉ ఖండితచాపుఁ డయ్యు మహికాంతుఁడు వృక్షశిలాభివర్షియై యుుడగ రేణుకాసుతుఁడు హుమ్మని క్రమ్మఱ శాసి తద్భుజా మండలమంతయుం దునిమి మస్తకముల్ బడఁగొట్టినంత నా ఖండలదాతపక్ష గిరికై వడి వ్రాలె నతండు మేదిని౯ తే అర్జునాత్మజు లయుతంబు ననికి నోడి యరుగుటయు రాముఁ డపుడ యా పురము సొచ్చి హోమధేనువు వత్ససంయుతముగా గం గొనుచు జనకుని యాశ్రమంబునకు నరిగె ॥ 307 308 309 అంత 1. స్ఫూర్ణదుబృందముల్ , 2. (......)<noinclude><references/></noinclude> nmhnubh8cb35j56vgvfajqoxyaktpd8 104 241774 600076 2026-10-31T11:50:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము సీ॥ జమదగ్నియును రాము చరితంబునకు మెచ్చి యుండుచో నాలోన నొక్కనాడు. రేణుక ఘటము ధరించి గంగానది 18 ముదకంబుఁ దెచ్చు నుద్యుక్తి నరిగి తజ్జల కేళితత్పరు నప్సరోయుతుం...' 600076 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము సీ॥ జమదగ్నియును రాము చరితంబునకు మెచ్చి యుండుచో నాలోన నొక్కనాడు. రేణుక ఘటము ధరించి గంగానది 18 ముదకంబుఁ దెచ్చు నుద్యుక్తి నరిగి తజ్జల కేళితత్పరు నప్సరోయుతుం జిత్రరథాఖ్యు నీక్షించుకతనఁ దడసి యేతెంచినం దాపసుం డహితము నెఱిఁగి కోపించి యా యిందువదనం తే॥ (జంపు మనుడు నే పుత్రుఁడు చంపకున్న ) దండ్రియాజ్ఞ చే రాముఁ డా తల్లి ఁ దొడ్డ తలలుఁ ద్రించి తన్మెచ్చు నత్త పసివలన వరముఁ గొని యపుడు బ్రతికించె వారి మఱల 1 329 310 అంతఁ గొండొకకాలంబు చనుసంతఁ దమపగఁ దీర్చుట కరునకుమారు లొకనాడు గూడి గూఢంబుగ నాశ్రమంబున నొక్కరు డుండంగ జమదగ్ని శిరంబుఁ గొనుచు రయంబునఁ జని రాసమయంబున, ఉ॥ భ్రాతలఁ గూడి రాముఁడు నరణ్యవిహారము మాని వచ్చుచో నాతురవృత్తి రేణుక హహా జమదగ్ని వధించి పోయి రా భూతలనాథపుత్రు లని పొక్కుచు నిర్వదియొక్క మా రసం త్రాతశరీరయై లపన తాడనశక్తి వహించే ముందర తే॥ రాముఁడును దండ్రిమేను సురక్షితంబు సేయుఁ డిదె పగఁ దీర్చెదఁ జింత యేల యనుచు మాహిష్మతీపురి కరిగి జనక ' (హంతృ వర్గంబుఁ బరిమార్చె నాక్షణంబ !! 1. జెప్పుమనుడు నేపుత్రుడు చెప్పకున్న. 42 2. హంత్రు, 812 813<noinclude><references/></noinclude> 7qx9cxp8tyrn7mn6t12t146fy2sgu9r 104 241775 600077 2026-10-31T11:50:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '330 బాల భాగవతము ఆ॥ మఱియు నా ఘనుండు మదిఁ గ్రోధ మెడలంగ జనని '(గోడుకొనిన సంఖ్య కలుగ) సకలనృపుల వెదకి '(చంపె) కఠోరకు తార ఘోర శాతధార చేత వ॥ ఇవ్విధంబున శత్రుసంహారంబు సేసి, రాజన్యర క్త పూ...' 600077 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>330 బాల భాగవతము ఆ॥ మఱియు నా ఘనుండు మదిఁ గ్రోధ మెడలంగ జనని '(గోడుకొనిన సంఖ్య కలుగ) సకలనృపుల వెదకి '(చంపె) కఠోరకు తార ఘోర శాతధార చేత వ॥ ఇవ్విధంబున శత్రుసంహారంబు సేసి, రాజన్యర క్త పూరములచేత శమంత పంచకంబునఁ బ్రతిభయములైన మడుఁగు లొనర్చి తన్మగ్నుడై పితృతర్ప ణం బొనరించే రోషంబు వాయఁ దండ్రిమూర్ఖముఁ దెచ్చి తత్కళేబరముతో సంధించి బ్రహ్మర్షి సమ్మతముగఁ దను గూర్చి తానె యధ్వర మొనర్చి '(యొసఁగేఁ) బృథ్వీతలం బెల్ల ఋత్విజులకు బ్రాప్తతనుఁడై న తండ్రిఁ దపంబు పేర్మి నంబరంబున న పరులందు నిలిపె తాను నిపుడు మహేంద్రభూధరము పై ఁ ద పోమయుం డయి యున్నాఁడు రాముఁ డధిప విశ్వామిత్ర యయాతి ప్రముఖుల చరిత్రములు కం! రాముని జనకునకు న్మా 'తామహుఁడగు గాధిరాజు తనయుం గనె వి శ్వామిత్రుని నతఁడు తప స్టేము బ్రహ్మర్షి యయ్యెఁ ద్రిశులు మెచ 314 315 316 817 1. దోడికొనిన సఖ్యరలుగ. 3. చంపి. 3. మొనరించి.<noinclude><references/></noinclude> ad670cj9gvqeh820cmj36z1fo120tsz 104 241776 600078 2026-10-31T11:50:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్ధాశ్వాసము ఆ॥ విను పురూరవునకుఁ దనయుఁడై వెలసిన యాయువునకు నహుషుఁ డయ్యెఁ బుత్రుఁ డతఁడు తానె యింద్రుఁడై కొన్ని నాళ్ళమ రావతీ పురంబుఁ బ్రౌథి నేలె ॥ కం॥ అతనికి యయాతి యనియెడ...' 600078 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్ధాశ్వాసము ఆ॥ విను పురూరవునకుఁ దనయుఁడై వెలసిన యాయువునకు నహుషుఁ డయ్యెఁ బుత్రుఁ డతఁడు తానె యింద్రుఁడై కొన్ని నాళ్ళమ రావతీ పురంబుఁ బ్రౌథి నేలె ॥ కం॥ అతనికి యయాతి యనియెడు సుతుఁ డుదితుఁ డయ్యె నతఁడు శుభనాసీరో ద్ధతధాటీర యసంక్షో భీతరిపుఁడై గెలిచె సక ల పృథివీతలము || వ॥ ఆ యయాతి రాజ 381 318 319 నేయుచుండు సమయంబున, 320 సీ॥ విషపర్వుఁ డను దైత్యవిభుపుత్రి శర్మిష్ఠ యను నింతియును దేవయాని' (పేరు) గల శుక్రదుహితయుఁ గాళ్లలో నొక్క నా డొకచోట జలకేళి నుండి రంత దరికి మున్నుగ వచ్చి దైత్యజ యెఱుఁగక తనవల్వఁ గట్టినఁ గనులు వొడమీ గురుబిడ్డ నే శిష్యుకూతుర వీవ దా దా సిసమానవును నాదు చెలిమి నిట్లు తే॥ కట్ట సర్హవే యనుచు నగ్గలిక మఱియుఁ దెరలఁ గఠినోక్తు లాడు నదేవయానిఁ బట్టి యొక క్రుంకినూతిలోఁ బడగఁ ద్రోసి నగరికి సఖులఁ గూడి కన్య ఆ ॥ అట్టివేళ వేట కరుదెంచినట్టి య యాతి నూతిలోన నార్తి నొందు 'దేవయానిఁ గరుణచే వెడలఁగ నిల్చెం గుడికరంబు సూఁదికొనగ నొసఁగి ॥ 321 322 1. యని<noinclude><references/></noinclude> 2sngr7zq108fvjr6uzrh5tz2n2fytza 104 241777 600079 2026-10-31T11:50:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '832 బాల భాగవతము వ॥ ఇవ్విధంబునఁ గూపంబు వెడలించిన నక్షన్య యా రాజన్యుని జూచి యేను శుక్రునిబిడ్డ దేవయాని యను దాన, నే నిప్పుడు నీ కరం బవలంబించితిం గావున నీవు నాకుఁ బ్రియుండవు. గు...' 600079 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>832 బాల భాగవతము వ॥ ఇవ్విధంబునఁ గూపంబు వెడలించిన నక్షన్య యా రాజన్యుని జూచి యేను శుక్రునిబిడ్డ దేవయాని యను దాన, నే నిప్పుడు నీ కరం బవలంబించితిం గావున నీవు నాకుఁ బ్రియుండవు. గురుపుత్రుండుగు కచుండు మా తండ్రియొద్ద సంజీవని యను విద్య నభ్యసించునప్పుడు నే నతని నరింపు మని పలికి మదభిలాషం బొనర్పకున్న యతనికి విద్యా నైఫల్య శాపం బొసంగితి నాతండును నాకు బ్రాహ్మణేతరుండు పతి యగు సని శపియించె నది కారణంబున నుత్త మక్షత్రియుండ వగు నీవ దొరికితి వని పలికిన యయాతియు దైవవశంబున నంగీకరించి వరించి నిజపురం బునక ఁ జనియె. దేవయానియును శుక్రునికడకు వచ్చి శర్మిష్ఠావృత్తాంతం బెఱింగించుటయును, సీ। శుక్రుండు గినిసి యచ్చోట నుండక పోవ జాగిన దైత్యుఁ డా '(జూడఁ) దెలిసి యపుడ సఖీసహస్త్రాన్వితమై పొల్చు బిడ్డ శర్మిష్ఠఁ దత్ప్రయతనూజ యగు దేవయానికి ననునారిగా నిచ్చె గవియు నా రోషంబుఁ గడకుఁ ద్రోసి తనపుత్రి నా దైత్యతనయాసమేతంబు గాఁ దోడుకొని రాజుకడకు సరిగి తే॥ యెపుడు శర్మిష్ఠఁ గూడకుమీ యటంచుఁ జేరి చెవిలోన బుద్ధిగాఁ జెప్పి చనియె విభుఁడు నద్దేవయానితో' 'వేక్కఁ గలసి చెలఁగె శర్మిష్ఠయును బనుల్ సేయుచుండె || 1. నాచారు. 328 324<noinclude><references/></noinclude> te0spufe6vy1s5v2vdw4qtby9v4tk80 104 241778 600080 2026-10-31T11:50:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము 333 వ | అంత శం ముద మొదవ న య్య యాతికి యదువును తుర్వసుఁడు దేవయాసిరమణియం దుదయించిరి సత్పుత్రులు విదితగుణోత్తములు లోక విశ్రుతకీర్తుల్ 325 మ॥ ఒకనాడా కవిపుత్రి పుష్...' 600080 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము 333 వ | అంత శం ముద మొదవ న య్య యాతికి యదువును తుర్వసుఁడు దేవయాసిరమణియం దుదయించిరి సత్పుత్రులు విదితగుణోత్తములు లోక విశ్రుతకీర్తుల్ 325 మ॥ ఒకనాడా కవిపుత్రి పుష్పవతియై యుండంగ శర్మిష్ఠ ర్పక వేధాకులచిత్తయై కదిసిన రాజేంద్రుఁడుకో జింత సే యక యంగీకృతి సేసె నాయముకు బెంపారంగ ధర్మాతనూ త్సుకులై ద్రుహ్యుఁ డనుండు పూరుఁడు ననతో శోభిల్లి రాతోద్భవుల్ తే॥ ధరణీపతి యిట్లు శర్మిష్ఠఁ దగులుకొనుట దేవయానిముఖంబునఁ దెలిసి శుక్రుఁ దరిపడి వృద్ధుఁడగు గాక యనుచు నతని కొసఁగె శాపంబు కోపంబు నుడువ లే 327 వ ఇట్లు శాపంబు ప్రాప్తం బయిన జరాభారంబున యయాతి సుడివడి యిమ్ముదిమి పుచ్చుకొని జవ్వనం బిచ్చినఁ గొంత కాలంబు భుక్త భోగుండనై తిరుగ నిచ్చెద నని యదు తుర్వసుద్రుహ్యులనువులం ంచిన వారి లోప్పకుండు నంత బూరుం డవ్వినిమయంబునకు నన్నా హుషుడు కలిసయవర్ష విషయానుభవంబులఁ దృస్తు' డయి తద్వినిమయసంవర్తనంబు సేసి యను ద్రుహ్య యదు తుర్వసులకు నుదీచి ప్రాచీ ప్రతీచి దేశంబు లొసంగి పూరునికిం బట్టంబుఁ గట్టి విరక్తుం డయి చనియెం బరీషన్న రేంద్రా! యనుచు భవజ్ఞనన కారణం బయిన పూరుని వంశంబు సెప్పెద, 828<noinclude><references/></noinclude> davxwjckeyjr7mgf5se2o3h75du3dch 104 241779 600081 2026-10-31T11:51:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '884 బాల భాగవతము పురువంశవృత్తాంతము సీ|| వినుము పూరునకు సజ్జనమేజయుం జాత నికిఁ '(బ్రచిన్వాంసుండు) నెగZ నాతం నికిఁ బ్రవీరుఁ డాతనికి '(సమస్యుఁడు) చారు సుతుఁ జాతనికి సుద్యుఁ డతని కొద...' 600081 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>884 బాల భాగవతము పురువంశవృత్తాంతము సీ|| వినుము పూరునకు సజ్జనమేజయుం జాత నికిఁ '(బ్రచిన్వాంసుండు) నెగZ నాతం నికిఁ బ్రవీరుఁ డాతనికి '(సమస్యుఁడు) చారు సుతుఁ జాతనికి సుద్యుఁ డతని కొదవె నతనికి బహుగవు డతనికి '(సంయాత్య హుయాతి) యతనికి నాత్మజుండు రౌద్రాశ్వుఁ డతని 'కా రాజు మృతాచియం దనము ఋతేయునిఁ గనియె నతని అ॥ (కంతిసారుఁ) డతని కాత్మజుల్ మువ్వురు ధ్రువుఁడు సుమతి ప్రతిరథుండు వారి యందుఁ బ్రతిర థాన్వయమున మృకండుము ఖ్యులు ద్విజాతివర్యు లొదవి రధిప॥ దుష్యంతుని క థ కం॥ సుమతిసుతుం డగు రైభ్యుని కొమరుఁడు దుష్యంతుఁ డధిక గుణవంతుండై విమతారి'(కి) విధిలిఖిత క్రమములకు నతద్విధార్థఘటన లొనర్చె | కం॥ ఆఖండల సమవిభవం డాఖండిత వైరివీరుఁ డా జాఖేటవి హరణస్ఫుర ణాఖలము ముదము నొంద సర్థించే మది కొ| ॥ ఇట్లరించి యొక్కనాడు, 329 330 381 332 1. బ్రవిద్వాంసుండు. 2. మనస్యుడు. శి. సంయాతిహంయాతి. 4. కంతనారుడు. 5. B.<noinclude><references/></noinclude> 5rjohg3cr6371ba3vt8szarjgondaa7 104 241780 600082 2026-10-31T11:51:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము సీ॥ శరభ శార్దూల కేసరకులాకీర్ణంబు మహిషదంతి వరాహమండితంబు గవయగోమాయుఖడ్గక రురువ్యాప్తంబు మృగమృగీబర్హిణమేదురంబు శల్యగోలాంగూలచమర కీశో గ్రంబు మూకఝిల్లీ టిట...' 600082 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము సీ॥ శరభ శార్దూల కేసరకులాకీర్ణంబు మహిషదంతి వరాహమండితంబు గవయగోమాయుఖడ్గక రురువ్యాప్తంబు మృగమృగీబర్హిణమేదురంబు శల్యగోలాంగూలచమర కీశో గ్రంబు మూకఝిల్లీ టిట్టిభాకులంబు కంశఖంజనగృధ్ర కాక నీరంధ్రంబు క్రకరకపింజలగణవృతంబు తే॥ తాలహింతాలవటర జ్జుజాలసాల భూజమాలూర (ఖదిర) జంబూకరంజ బాణభల్లాతకీ సర్ణ పారిభద్ర కలితమునునై నగహనభాగంబుసొచ్చి ॥ వ॥ అందు సీ॥ సింగిణి చేఁ బూని సింహవరాహశా ర్దూలాదికంబులఁ ద్రుంచి త్రుంచి ఖడ్గంబు చేఁ బూని గవయఖడ్గక శల్య హరిణాదికంబుల నణఁచి యణఁచి కుంతంబు చేఁ బూని కోకణరౌపిష (1) కోకాదికంబులఁ గ్రుమ్మి కుమ్మి ఘనము చేఁ బూని రుక్షశరురుకందళి చమరాదికంబులఁ జమరి చమరి తే పంచధారా ప్రపంచనచుంచువాజి గనునచంచలకు మనీయకర్ణ మహిమ నాభరణదీప్తి "(నీరాజితాననాబ్జుఁ) డగుచు విహరించే దుష్యంతుఁ డవ్వనమున ॥ 1. ఖనిర, 2. జుంచు. 3, విరాజితానూననాబ్ద, 335 333 334<noinclude><references/></noinclude> 32gkwpjmj4pt8u4pzge5faupg6etwkg 104 241781 600083 2026-10-31T11:51:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '336 వ మఱియును, బాల భాగవతము తే॥ శ్యేన '(వ్యాఘ్రాట) దాత్యూహ చిల్ల కంక ఖంజరీట పారావత కర్క వేట భృంగ సారంగ కలవింక ఒకళుకాది విషములకు భయము నావిష్క రించె ॥ కం॥ ప్రచలాకీ బర్హి, భార ప్రచా...' 600083 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>336 వ మఱియును, బాల భాగవతము తే॥ శ్యేన '(వ్యాఘ్రాట) దాత్యూహ చిల్ల కంక ఖంజరీట పారావత కర్క వేట భృంగ సారంగ కలవింక ఒకళుకాది విషములకు భయము నావిష్క రించె ॥ కం॥ ప్రచలాకీ బర్హి, భార ప్రచాలనప్రణయి పవన పాత ప్రసర ద్విచికిలకలితామోదో పచితహృదాహ్లాదుఁ డయ్యెఁ బార్థివుఁ డంత తే॥ ఇట్లు విహరించి యా మనుజేంద్రచంద్రుఁ డలసి చేరువ నున్న కణ్వాశ్రమంబుఁ గాంచి మునిఁ జూచి పోదము గాక యనుచుఁ జనియె నొక్కఁడు తత్పర్ణ శాలకడకు దుష్యంత శకుంతలా సమాగమము చం॥ మనుజవ రేణ్యుఁ డచ్చట సమంచిత రూపవతికి శకుంతలం గనుగొని యద్భుతప్రమదకంపిత మానసు నుతించి వి. ప్రునిసుత గాక యీ మగువ భూవర పుత్రికయైనఁ జక్కనౌ నని తలపోయచుక్ బలికె నమ్మునికస్యకతో ముదంబున | శా॥ బాలా ! యెవ్వరిదాన వేగతి జనిప్రస్తావ మే సారె నీ కీ లావణ్యరసాబ్ధివేలకు వనం బె ట్లు య్యె నే 3 లీలం గణ్యుఁడు చుట్ట మిత్తెఱఁగు లోలిం దెల్పి సందేహణో లాలోలం బగు నామనంబునకుఁ జాలం గూర్పుమా నిల్క డకో 1. శ్వేనధరుండటు,<noinclude><references/></noinclude> pq0n8b8crsa4z578eo91whwe792bcaf 104 241782 600084 2026-10-31T11:51:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము చం॥ అనుటయుఁ గన్య పల్కు మనుజాధిప ! గాధిసుతుండు మేనకా తనుమణియందుఁ గాంచె నను దత్పరత సవరించెం గణ్యుఁ డి వ్వనమున నీ శకుంతములు వారక కొన్ని దినమ్ము ఆర్థి 337 కొని బ్...' 600084 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము చం॥ అనుటయుఁ గన్య పల్కు మనుజాధిప ! గాధిసుతుండు మేనకా తనుమణియందుఁ గాంచె నను దత్పరత సవరించెం గణ్యుఁ డి వ్వనమున నీ శకుంతములు వారక కొన్ని దినమ్ము ఆర్థి 337 కొని బ్రతికించెఁ గావున శకుంతల యందురు నన్ను బేరున॥ 340 వ॥ అనుటయు నప్పలుకులకు ధరాకాంతుండు సంతోష షంబునొందుచు, ఉ॥ క్షత్రియకన్య నీవు మది సంశయ మంతయుఁ బాసె నిత్తటీ జైత్రత నొందె మన్మథుఁడు చంద్రకులోద్భవవంతు నక్షా దయా పాత్రునిఁ జేసితేని యసభ గుర భోగ విభూతిఁ దేల్చి నీ పుత్రునిఁ బ్రేమతో నిఖిల భూతలనాథునిగా నొనర్చెద | కం॥ అని పలికి మఱియుఁ దియ్యని నును('బలుకులు నెమ్మనంబు) నూల్కొల్పుచు న వనిత నచట గాంధర్వం బగువిధి నొసరణ వరించే నతిహర్షమున || ఇట్లు వరియించి యా ధరణీశ్వరుఁడు శ కుంతలకు గర్భమును పాదుకొనగఁ జేసి యుదిత సంతోష సంతతహృదయుఁ డగుచుఁ జనియె మరునాఁడు తనప్రతిష్టానపురికి సీ॥ ఇటు శకుంతల ముదం బెసఁగ నాశ్రమమునఁ గాంచిన సుతునకుఁ గణ్వమాని విహితసమాచారవిధు లొనర్చి యతండు సింహాదుల సరకుఁ గొనక దమియింపగా సర్వదమన నామం బిడి యంతఁ గొన్ని దినంబు లరుగునంత శిష్యునిఁ గూర్చి యచ్చెలువఁ బుత్రయుతంబు గాఁ బ్రాణనాథుని కడకుఁ '(దన్ను) 1. బలుకుచు నమ్మనంబు. 2. నన్ను. 342 843 844 48<noinclude><references/></noinclude> 5vtmb08r4xds8c9rq5dgqj2d3tnd3v1 104 241783 600085 2026-10-31T11:51:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '388 బాల భాగవతము తే॥ బనుప '(నతఁడు) సభాగృహ ప్రాంగణమున నితఁడు నీపుత్రుఁ (డీమె) నీ యింతీ వీరిఁ గరుణ భరియింపు మనుచు నాకాశవాణి పలుకుటయుఁ జేకొనె౯ జనుల్ ప్రస్తుతింప కం॥ సురమార్గవాణి య...' 600085 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>388 బాల భాగవతము తే॥ బనుప '(నతఁడు) సభాగృహ ప్రాంగణమున నితఁడు నీపుత్రుఁ (డీమె) నీ యింతీ వీరిఁ గరుణ భరియింపు మనుచు నాకాశవాణి పలుకుటయుఁ జేకొనె౯ జనుల్ ప్రస్తుతింప కం॥ సురమార్గవాణి యతని భరియింపు మటంచు నపుడు పలికినకతన భరతుండే తదనంతర మురుపతి శాకుంతలేయుఁ దుర్వి వహించె| భ ర త ప్ర భావము 345 346 వ॥ భరతుండు గంగాయమునాతటంబుల నూటముప్పదిమూఁ శశ్వమేధయాగంబులు సాంగంబులుగా నొనర్చి, బంధాపరనామధేయంబు లగు చతురశీత్యుత్త రత్రయోదశసహస్రాధిక గో బృందంబుల వేయింటిని "(వేవురు బ్రాహ్మణులకు)ను మష్ణారాఖ్యతీర్థంబున జతుర్దశలక్ష కుంజరంబుల విప్రకుంజరులకు సిచ్చె. రాక్షససంహారంబు సేసి యనేక స్వర్గబంధ మోచనం బొనర్చి సప్తవింశతిసహస్రవర్షంబులు రాజ్యంబు సేసె నతండు పుత్రార్థియై నురుత్సోమంబను యాగం బొనర్చుటయును, ॥ అన్న యగు '(నుచథ్యుని)యింతియైన మమత నిర్జరగురుఁడు గవయ జన్మించినట్టి యనమవృత్తిఁ భరద్వాజుఁ డను మహాత్ముఁ దనయుగా నిచ్చి రమరు లా ధరణిపతికి ॥ 347 348 వశి అతండు వితథంబైన భరతకులంబునకు మొదలయ్యెఁ గావున వితథుం డయ్యె నతనికి '(మన్యువు), మన్యువునకు '((బృహత త్రుండును) 1. నతని సతీ 4. నవచధ్యుని. 2. 5. 5. మనువు. 8. (…) 6. బృహతపత్రుండును.<noinclude><references/></noinclude> ifcuz944q2iu6pmw4hr5a22dmqtan51 104 241784 600086 2026-10-31T11:51:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము 339 జయుండును, మహావీర్యుండును, నరుండును, గర్గుండును నను పుత్ర పంచకంబు గలిగె నందు నరునకు సంకృతి, సంకృతికి రంతిదేవుండు పుట్టె నతడు కం అడిగెడువారికి నెడపక తొడిబ...' 600086 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము 339 జయుండును, మహావీర్యుండును, నరుండును, గర్గుండును నను పుత్ర పంచకంబు గలిగె నందు నరునకు సంకృతి, సంకృతికి రంతిదేవుండు పుట్టె నతడు కం అడిగెడువారికి నెడపక తొడిబడ రాజ్యంబు ధనముఁ దురగంబులనుకో గడముట్ట నొసఁగీ యంతట నడవికీ సకుటుంబఁ డగుచు నరిగెం గృశుఁడై ఆ సీ। నలువదియాఱుదినము లుపవాసియై యశనంబు నోకగతి నలఁతఁ గూర్చి యొక్కచో భుజియింప నుద్యుక్తి సేయుచో నచటికి నొక్క బ్రాహ్మణుఁడు వచ్చి యన్నంబు వేడిన నాత్మభోజ్యంబులో నతనికి సగ మిడి, యంత నొక్క వృషలుఁ డాహారంబు వేడ నా సగములో సగ మిచ్చె మఱి సహాశ్వగణుఁ డొక్క తే॥ మ్లేచ్ఛుఁ డోదన మడిగిన మిగిలి యున్న యంతయు నొసఁగి యట నొక్క యంత్యజుండు దప్పిఁ గొని వచ్చి వేడిన నప్పు డున్న యంబువుల్ వోసె హరి కర్పణంబు గాగ ॥ కం॥ ఆ రంతిదేవుఁ డత్తఱి వారిజభనముఖులు మెచ్చి వర మడుగు మనకొ నారాయణభ క్తికళా పారీణతఁ గోరి పరమపదముం జెందే! - 349 350 351 362<noinclude><references/></noinclude> izwa5juwf3en317r1alcyhfmsiao9ri 104 241785 600087 2026-10-31T11:52:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '340 'బాల భాగవతము వ॥ గర్గ జయ మహావీర్యుల సంతతులు బ్రాహ్మణత్వంబు నొంది బృహత త్రునకు '(సుహో)త్రుం డానరేంద్రునకు హస్తి పురనిర్మాతయగు హస్తికి నజమీధుం డతనికి నలిని యను పత్ని హస్తి...' 600087 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>340 'బాల భాగవతము వ॥ గర్గ జయ మహావీర్యుల సంతతులు బ్రాహ్మణత్వంబు నొంది బృహత త్రునకు '(సుహో)త్రుం డానరేంద్రునకు హస్తి పురనిర్మాతయగు హస్తికి నజమీధుం డతనికి నలిని యను పత్ని హస్తి జనియించె. هي యందు నీలుం డతనికి శాంతి, యతనికి సుశాంతియు నతనికి బురుజుండు బురుజునికి సక్కుండు నతనికి భర్మ్యాశ్వుం డతనికి ముద్దలుండును, యవీ నరుండును, బృహదిషుండును, కాంపిల్యుండును, సృంజయుండు నను నేవురు పుట్టి పాంచాలు లనం బరగి రందు, సీ। వినుము దివోదాసుఁడును నహల్యయును ము ద్దలుఁ డను నతనికిఁ గలిగి రధిప ఆ యహల్యకు గౌతమాసక్తి నోద వెశ తానందుఁ డతఁడు సత్యధృతిఁ గనియె తత్తనూజుఁడు శరద్వంతుఁ తూర్వశిఁ జూడ జారు వీర్యము కుశస్తంభగతము గాఁ జేయుటయుఁ గన్యకయుఁ బురుషుండు గ ల్గిరి పెళ్ళఁ గృపియును గృపుఁడు ననగ తే॥ వెంట వచ్చిన శంతనువిభుఁడు వారిఁ గొనుచు నరిగి ప్రేమమునఁ దాఁ బెనుచుకొనియె నందుఁ గృపి ద్రోణునకు భార్యయై తెలంగా కృపుఁడు కౌరవగురుఁడు నాఁ గీర్తిఁ గాంచె ॥ 358 354 వశి దినోదాసునినుండి మిత్రోయువు, చ్యవనుండును, సుదాసుం డును, సహదేవుండురు, సోమకుండుకు, సుజన్మకృత్తును నను నాటు తరంబుల వారిమీఁదఁ బృవతునకు ద్రుపకుండు ద్రుపదునకు ద్రౌపదియు ధృష్టద్యుమ్నుండుకు గలిగి రిది పాంచాలరాజ ప్రపంచంబు. 1. పసుహోత్రు. 355<noinclude><references/></noinclude> nmm8bq0qcit3a3pi162zspaqrvy3fl1 104 241786 600088 2026-10-31T11:52:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము తే॥ ఆ యజామీఢునకుఁ గల్గె నాత్మజుండు ' (వరగుణుఁడు ఋక్షుఁ డంత సంవరుణుఁ డతని కతని కల సూర్యకన్యకయైన తపతి) యందుఁ బుట్టెఁ గురుండను నందనుండు 3 841 356 వ॥ ఆ కురువునకు బరీక...' 600088 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము తే॥ ఆ యజామీఢునకుఁ గల్గె నాత్మజుండు ' (వరగుణుఁడు ఋక్షుఁ డంత సంవరుణుఁ డతని కతని కల సూర్యకన్యకయైన తపతి) యందుఁ బుట్టెఁ గురుండను నందనుండు 3 841 356 వ॥ ఆ కురువునకు బరీక్షిత్తును, సుధనువు (జహ్నువు), (నిష ధుండును) నను నలుగురు గలిగి రందు సుధనువువంశంబున (సుహోతృ) చ్యవన, కృతి, వసు, బృహద్రథాదులు నేనుతరంబులవారు అరిగిన మీఁద జరాసంధుండు పుట్టె నీ వంశంబునఁ గ్రమంబున నింక విూఁదం గలి యుగంబునం బుట్ట గల రాజులు సహదేవ, మార్జాలి, శ్రుతశ్రవులును, నయుతాయు, నిరమిత్ర, సునక్షత్ర, బృహత్సేన, కర్మజిత్తులును, శత్రుం జయ, విప్ర, శుచి, క్షేమ, సువ్రత, ధర్మనేత్రులును, శ్రుత, ' (ధృఢసేన) సుమతి, '(సుబల, సునీతి, సత్యజీ, ద్విశ్వజి), త్పురం జయులు నను వార లిరువది రెండుమంది వేయేండ్లలోఁ జనఁ గలరు. వీరు బార్హద్రథు లనఁ ర శంతను భీష్మాదు ల జ న న ము సీ॥ ఆకురునందనుఁడై నజాహ్న విపట్టి సురథుఁ జఘనునకు సూనుఁ డగు వి ' (దూరభూపతికి బ్రదీపుఁడురయించి (?) నానరాధిపతికి దేవాదిశంతును బాహ్లికాఖ్యులైన మువ్వురుకోడుకులు) ........ లెంతయును నందు విలసిల్లె శంతనుండు 357 2. జహ్నువు. 1 చతడన^నలేని ; కలసూర్యకన్నికయైనత పతి. 4. సహోత్రు. 5. శ్రుతసేన. 6. జవతావససునిత) 7. ఇచట 3. నిషాదుండు. చందస్సు చెడినది.<noinclude><references/></noinclude> ir2wx4hsbmd9692at23yed0qkcp0gll 104 241787 600089 2026-10-31T11:52:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '842 బాల భాగవతము తనకు గంగానదీ కాంతయందు తుమ్మ సన్నిభుఁ డుదయించే భీష్ముఁ డాది ఁ గలిగి రటమీఁద యోజనగంధియందు వెలయఁ జిత్రాంగద విచిత్రవీర్యు ఆధిప 858 న యోజనగంధికిం బగాశరునివలనం గానీ...' 600089 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>842 బాల భాగవతము తనకు గంగానదీ కాంతయందు తుమ్మ సన్నిభుఁ డుదయించే భీష్ముఁ డాది ఁ గలిగి రటమీఁద యోజనగంధియందు వెలయఁ జిత్రాంగద విచిత్రవీర్యు ఆధిప 858 న యోజనగంధికిం బగాశరునివలనం గానీ న పుత్రుండయిన వేద వ్యాసునివలన విచిత్రవీర్యుని భార్యలలో నంబిక యందు ధృతరాష్ట్రుండును, నంబాలికయందుఁ బాండురాజునుఁ గలిగి రందు ధృతరాష్ట్రను దుర్యో ధనాదులు నూర్వురు పుట్టిరి. పాండునకుఁ గుంతియందు ధర్మజ భీమా ర్జునులును, మాద్రియందు నకుల సహదేవులును జనియించి రెండు నీ పితానుహుం డయిన యర్జునునకు నభిమన్యుం డతనికిం బరమభాగవతుండ వగు నీవునుం జనియించితి, కం॥ నీ తర్వాత మహోరగ జాతిభయదయాగ కారి జనమేజయుఁ డు ర్వీతల `మేలెడు నా వి ఖ్యాతునకుళా నందనుఁడు శతానీఁకుఁ డగు~! తే ధరణి నీకు ముప్పదియవ తరమువాఁడు కలుఁగ గలఁడు బృహత్థత్రుఁ డలఘుకీర్తి యతఁడు కడు ఘనుఁడై మునీంద్రాశ్రమమున సంచితజ్ఞానుఁడై హరి నాశ్రయించు || ఋష్యశృంగ చరితము - సీ॥ అనఘ యయాతికి నాత్మజుఁ డై నట్టి '(మనువు) వంశమునందు జనితుఁ డగుచు రోమపాదుండనావృష్టి పరీ హార మూహించి మహితాత్ము ఋష్యశృంగు 1 యదువు. 359 360 861<noinclude><references/></noinclude> 3j8ndndgwrin6m58e0ah0l9gei3adwk 104 241788 600090 2026-10-31T11:52:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బంతుల చేత చతుర్థాశ్వాసము భ్రమియించి రావించి తనకు బిడ్డలు లేమి దశరథుండు సంప్రీతి నిచ్చిన శాంతాఖ్య యగు కన్య నతనికిఁ దగ వివాహంబు '(సేయ) తే॥ నతఁడు వచ్చినయప్పు డా యాత్మ దేశ మున...' 600090 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బంతుల చేత చతుర్థాశ్వాసము భ్రమియించి రావించి తనకు బిడ్డలు లేమి దశరథుండు సంప్రీతి నిచ్చిన శాంతాఖ్య యగు కన్య నతనికిఁ దగ వివాహంబు '(సేయ) తే॥ నతఁడు వచ్చినయప్పు డా యాత్మ దేశ మున నవగ్రహదోషము ముక్తి నొందె నతఁడు దశరథునకు జగద్దితము '(పొంటె)ఁ బుత్రకామేష్టీ సేయించెఁ బాత్రవిధుల యదు వంశ ప్రకారము 843 862 న॥ ఇంక సకలభువనప్రభవంబగు రమావిభునకుం బ్రభవస్థానం బయిన యదువంశంబు నభివర్ణించెద. యదునకు 'సహస్రజిత్తు, క్రోష్టువు, నలుఁడు, రీవుఁడను నలువు రుదయించిరి. వారిలో '(సహస్రజిత్తునకు శతజిత్తు, నా) శతజిత్తునకు హేహయుం డతనికిఁ బొమ్మిదవ తరంబువాఁ డగు కృతవీర్యున కర్జునుం డుదయించె, సీ|| దశసహస్రాబ్దముల్ దపమాచరించి ద త్తాత్రేయు మెప్పించి యతని కరుణ నద్భుతం బైన బొహాసహస్రంబునఁ గౌర్యచింతాసమకాలదుష్ట శాసన క్షే మరియు సామ్రాజ్యలాభంబు వరములు గాంచి యేకరథమునను నెల్ల రాజులఁ గెల్చి యేడు దీవులఁ జేసి యేడునూరు మఖంబు లెనక మెనగ 1. సే. 2. పుట్టి. 3. శతజితు. 4. (…) 363<noinclude><references/></noinclude> 9lxnr5gyhd1z99kzmmag2f9s6zk9ct3 104 241789 600091 2026-10-31T11:52:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '844 బాల భాగవతము కీ॥ నేలె నెను బదియైదు వేలేండ్లు ధాత్రి పిదప భార్గవరాముని విదితపరశు ధారచే ముక్తిఁ గాంచె నుదారయతుఁడు జగతిఁ గార్త వీర్యార్జున చక్రవర్తి I 364 ప మఱియుఁ దద్వంశంబున...' 600091 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>844 బాల భాగవతము కీ॥ నేలె నెను బదియైదు వేలేండ్లు ధాత్రి పిదప భార్గవరాముని విదితపరశు ధారచే ముక్తిఁ గాంచె నుదారయతుఁడు జగతిఁ గార్త వీర్యార్జున చక్రవర్తి I 364 ప మఱియుఁ దద్వంశంబున వృష్టి మధు ప్రముఖు లయిన వారలు పెక్కండ్రు జనించిరి, తే॥ యదుసుతుండగు క్రోష్టున కొదవె వృజిన వంతుండును '(శ్వాహి య)తనికి వరలె నతఁడు గాంచె నురుశంకు '(నతనికిఁ) గలిగెఁ జిత్ర రథుఁడు శశిబిందుఁ డతనిపుత్రత వహించె మ॥ శశిబిందుండు మహోన్న తికా శతసహస్ర స్త్రీ ప్రియుండై చతు ర్దిశదివ్యద్దశ కోటిపుత్రు లతిభక్తి' 'సేవ సేయంగ య '(ఈశునాసీరుల శ్రేణి)సేయు ధనభోగస్త్రీ లెసంగ౯ యశో విశదచ్ఛన్న జగత్రయుం డగుచు నుర్విం బొల్చె రాజేంద్రుఁడై ॥ సీ॥ శశిబిందునకు బృథుశ్రవుఁ జాతనికి ధర్ముఁ డతనికి నుశనుఁ డాకృతికి రుచుఁడు '(జామఖుం) డతనికా జననాథవరునకు శైబ్య సంజ్ఞుఁ డొదవె వెలసిరి క్రథకై శికులు రోమపాదుండు నను మువ్వు రాత్మజు లా విభునకు నందుఁ (గ్రంథుఁడను) నతనిసూనుఁడు కుంతి (ధృష్టి) యాతనికి '(నిర్వృతి) యతనికి 1. డభిభవుండు. 2. (.) 3. శునాశిరుల గ్రణి, 5. పృధుడను నతనికి సూరుడు కుంతి. 6 7. నివృత్తి. 365 366 4. జామంఖు.<noinclude><references/></noinclude> a0672umg4y1wox50xfme11ceolqn343 104 241790 600092 2026-10-31T11:52:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము 1 నే1 నతనినుండి వరుస దశార్హ ప్రభుండు వ్యోమ జీమూత నికృతి (ముఖ్యులును ' భీమ రథుఁడు), '(నవరథుఁడును), దశరథ కరంభి శకుని, 'దేవరాతులును సజాతు లైరి ! 345 368 న ఆ " (దేవరాతునకు) దేవ...' 600092 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము 1 నే1 నతనినుండి వరుస దశార్హ ప్రభుండు వ్యోమ జీమూత నికృతి (ముఖ్యులును ' భీమ రథుఁడు), '(నవరథుఁడును), దశరథ కరంభి శకుని, 'దేవరాతులును సజాతు లైరి ! 345 368 న ఆ " (దేవరాతునకు) దేవశత్రుఁ డా. బుధునకు మము డౌ సుమనునకుఁ ‘(గురువతుం)డా ఘనునకు ననుఁ డా దాతకుం బురుహోత్రం జా సత్యవంతునకు ' (సాత్వతుం) డతనికి భజమానుండును, ' (భజియును, దివుండును, వృష్టియు), దేవాపృథుండును, అంధకుండుకు, మహా భోజుండును నను పుత్రు లుదయించి రందు భజమానునకు శతజితాదులు జనియించిరి. దేవాపృథునకు భద్రాదు లుద్భవించిరి. మహాభోజుని వంశంబువారలు భోజు లనం బరిగిరి. ఆ భోజులలోన శ్వఫల్కుండను రాజునకు నక్రూరుం డుద్భవించి ప్రసిద్ధుం డయ్యె నంధునకు ఁ గుకురుండును భజమానుండును, శుచియును, ' (గంబళ బర్హి ముండు నను నల్గురు) గలిగి రందుఁ గుగురునకు వృష్టి పుట్టి, వృష్టికిఁ బుత్రపౌత్రులై, కపోత రోమ దనిద్యోతులు గడచిరి. దవిద్యోతునకుఁ గొడుకును మనుమండును నై పునర్వసుండును నభిజిత్తునుం బ్రభవించిరి. శే॥ అభిజిదాఖ్యున కాహుకుఁ డను మహాత్ముఁ జాత్మజుం డయ్యె బంధువు లభినుతింప వరేణ్యుని పుత్రులై దేవకుండు సుగ్రసేనుండు నను "(వారి) లుదితు లైరి | నా 269 170 న అందు దేవకునకు దేవదత్తుండు 'మొదలుగాఁ గుమారులు నలుగు రును దేవకీయాదిగాఁ గూతు లేడ్వురును గలిగి రక్ష వ్యకలు వసు దేవభార్య లైరి. ఉగ్రసేనునకుం గంసుం డాదిగాఁ బుత్రనవకంబును, గంస యాదిగా నేవురు గూఁతులుపుట్టిరి. మఱి యంధక ద్వితీయపుత్రుండైన భజమానునకు సాత్వతపుత్రుండుగు షష్టుం డయిన హృదికునకుం గృతవర్మ జనించె. వృష్టికి యుధాజిత్తును దేవవిధుండును, ననమిత్రుండును గలిగి రందు, 1. గాఖ్యులునునుండి. 2. జీరధుడు. 5. సత్వకుం 44 6. (…) 8. దేవహూకునకు. 4. 5000-75% 7. నను మువ్వురు. 8, వారు.<noinclude><references/></noinclude> fts2aqomevbqghrazugx3mmd9zdy5e6 104 241791 600093 2026-10-31T11:52:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '346 బాల భాగవతము కం॥ స్తుత్యుఁడు వృద్ధి క నిష్ణా పత్యం '(బన)మిత్రుఁ డధికబలు 'శినిఁ) గనియెజ సత్యకుఁ కతనికిఁ గలిగెE సాత్యకి తత్తనయుఁ డగుచు జగతిః వెల సె౯ || 872 వ॥ అతనికి " (యుయుధాన) నామం...' 600093 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>346 బాల భాగవతము కం॥ స్తుత్యుఁడు వృద్ధి క నిష్ణా పత్యం '(బన)మిత్రుఁ డధికబలు 'శినిఁ) గనియెజ సత్యకుఁ కతనికిఁ గలిగెE సాత్యకి తత్తనయుఁ డగుచు జగతిః వెల సె౯ || 872 వ॥ అతనికి " (యుయుధాన) నామంబు ముఖ్యం బయి నడచు, తత్కులజులు శై నివేయు లనంబడుదు రగ్రజుం డయిన యుధాజిత్తునకుం బుత్రుండు సంవి అతనికి నందనుండు నిఘ్ను డతనికి నాత్మజులు సత్రా జిత్ప్రసేను లను బడుదురు. మఱియు దివామిధునకు తూరుండు పుట్టె. ఉశూరునకు యశోమహిమ చొప్పడ మారిష యందుఁ బుత్రుఁడై ధీరుఁడు సంభవించె వసుదేవుఁడు తజ్ఞనివేళ మ్రోసెఁ బెం పారగ మింట దేవతల యానక దుందుభు లట్టి వృత్తిచే నా రవితేజునిం దొలుత నానకదుందుభి యందు రందఱు 374 ఆ దేవభాగుఁ డాదిగా వసు (దేవున) కనుజనవక మమ రె నమర సమత నందు దేవభాగు నాత్మజుఁ డాచార్యుఁ డనఁగ వెలసె నుద్ధవాహ్వయుండు 875 వ మఱియు వసుదేవునకుఁ బృథయు, శ్రుతకీర్తి, శ్రుతశ్రవయు, శ్రుతదేవయు, రాజాధిదేవియు నన నేవురు చెల్లెండ్రు గలిగిరి వారలలోన, సీ। శూరుఁడు పృథ నిచ్చెఁ జుట్టము కుంతిభో జున కపుత్రికునకుఁ దనయ గాఁగ నాయమ పాండున కతివయై వెలయించె నసమానుల యుధిష్ఠిరాదిసుతులు శ్రుతకీర్తి. దంతవక్త్రునిఁ గాంచెఁ గారూశ వృద్ధశర్ముఁడు దనవిభుఁడు గాఁగ (దమఘోషువతికి శ్రుతశ్రవ శుద్ధత) ప్రకృతికుఁ డగు శిశుపాలుఁ డొదవె 4. బున. 2, 60. 3. యుయుధా, శ్రీ, "జీవునకును 5. దమఘోషమశృతశ్రవకుద్ధతికిని.<noinclude><references/></noinclude> nxx5e9y2gbkfyo4kcaiho3u877fpp1r 104 241792 600094 2026-10-31T11:53:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము తేజ కేకయునిఁ గూడి శ్రుతదేవ యేక లవుం గనియె నతఁడు నిషాదులఁ గలసి పెరిగె రాజదేవి జయత్సేన రాజువలనఁ దనరె విందానువిందు లాత్మజులు గాఁగ కృష్ణా -వ తా ర సూ చ న ము 847 877 ఉ॥ '...' 600094 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము తేజ కేకయునిఁ గూడి శ్రుతదేవ యేక లవుం గనియె నతఁడు నిషాదులఁ గలసి పెరిగె రాజదేవి జయత్సేన రాజువలనఁ దనరె విందానువిందు లాత్మజులు గాఁగ కృష్ణా -వ తా ర సూ చ న ము 847 877 ఉ॥ '(ధీవర)విక్రముండు వసుదేవుఁడు రోహిణియందుఁ జంద్రశో భావిమలుం దనూజు బలభద్ర సమాఖ్యు ననంతరం బ యా దేవకీయందు '(వృష్టికుల) దీపకుఁ గృష్ణునిఁ గాంచె బుత్రులం బావనమూర్తుల మఱియుఁ బల్వురుగాఁ గనియెం గదాదుల॥ శా॥ శ్రీరామాకుచకుంభ పాళికలపైఁ జెన్నొందు విష్ణుండు భూ భారోత్తారణకారణంబు '(ఖల) భూపవ్యాజ దేవారిసం హారార్థంబుగఁ గృష్ణుఁడై తనచుకృత్యం బెల్ల నీడేర్చెఁ ద చ్చారిత్రంబులు చిత్రముల్ భవలతాసంఛేదనా ('దాత్రముల్ )0 379 A చక్రధరునకుఁ బ్రభవమై చాల నొప్పు విధువంశంబు నెవ్వాఁడు విను బఠించు సమరు నతనికిఁ బుత్రపౌత్రాభివృద్ధి భాగ్య సౌభాగ్య వైభవప్రాభవములు || 380 న॥ అని యివ్విధంబున నభిమన్యునకు వై యాసి చెప్పిన విధంబు సూతుండు వినిపించిన శౌనకాది మహామునులు మహాత్మా! సమనంతర కథావి శేషంబు లానతీయవే యని యడుగుటయు, మ॥ సహజాంభోజదినేశ గౌర వర రాజ్య స్థాపనాచార్య, య ష్టహరిద్రాయమనోభయంకరమహాజన్య స్థలీపార్థ, శ స్త్రహతానమనృపాల పాలితకళాసామ్రాజ్య సంపూజ్యని త్యహితశ్రీపదపట్టవాడగజసింహా! దానశూరోత్తమా ॥ 381 882 1. ధీరత. 2. విష్ణుగుల 3. బల. 4. పాత్రముల్.<noinclude><references/></noinclude> i8glr67cxar1c4dbmr8o54pzyg0959i 104 241793 600095 2026-10-31T11:53:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '348 బాల భాగవతము కం॥ ఒంకణ కళింగ ఛోటక కొంకణ సౌరాష్ట్ర మగధ ఘూర్జర ముఖ్యా సంక మహీనాథ సభా సంకీర్తిత ని బీడ సత్య సంధత్వనిధీ II మాలినీ ఉచితవిమల తారాయోగ గంభీర రేఖా రచిత విపుల చూరాగ ళీత...' 600095 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>348 బాల భాగవతము కం॥ ఒంకణ కళింగ ఛోటక కొంకణ సౌరాష్ట్ర మగధ ఘూర్జర ముఖ్యా సంక మహీనాథ సభా సంకీర్తిత ని బీడ సత్య సంధత్వనిధీ II మాలినీ ఉచితవిమల తారాయోగ గంభీర రేఖా రచిత విపుల చూరాగ ళీతాంశురోచి ర్ని చయనిభ యశశీ నిత్య సంస్తుత్య గంధ ప్రచురితజగదండా రాయరాహుత్త గండా ॥ 888 384 గద్య ! ఇది శ్రీమదష్ట భాషాకవిమిత్ర నాగయమం త్రిపుత్ర సాహిత్య మార్గనిశ్శంక దోనూరిపదాంక వినయలక్ష్మీసనాథ కోనేరునాథ ప్రణీతం బయిన బాలభాగవతం బను మహాప్రబంధంబునుదు స్వాయంభువాది మనుచరిత్రంబును, గజేంద్రమోక్షంబును, రైవత చాకుషవర్తనంబును, సముద్రమథనంబును, గూర్తావతారంబును, గాలనేమి సుమాలుల సంహరణంబును, జంభపాక బల నముచి దళీనంబును, హరిహర సల్లాపంబును, వైవస్వతాదివృత్తాంతంబును, వామనావతారక థయును, సత్యవ్రతోపాఖ్యానంబును, మీనావ తారంబును, రాజవంశ కీర్తనంబును, సుద్యుమ్న చరితంబును, నిత్వౌకు ప్రముఖజననంబును, మరుతాది చరిత్రంబులును, నంబరీష కథయును, మాంధాతృ హరిశ్చంద్ర సగర భగీరథాదుల వృత్తాం తంబులును, శ్రీరామచంద్ర కథయును, జంద్రవంశరాజవర్ణనోప “క్రమంబును, జమదగ్ని పరశురాముల వృత్తాంతంబులును, విశ్వామిత్ర యయాతి ప్రముఖుల చరిత్రంబులును, శకుంతలా దుష్యంతి సమాగమంబులును, భరతప్రభావంబును, శంతను భీష్మాదుల జన్మంబులును, ఋష్యశృంగ చరిత్రంబును, యదువంశ ప్రకారంబును, గృష్ణావతార సూచనంబును నను నష్టమస్కంధ కథాని శేషంబులు గల చతుర్థాశ్వాసము సంపూర్ణము,<noinclude><references/></noinclude> hbag82ruwu1n5w3cot0sd8q1meno2x2 104 241794 600096 2026-10-31T11:53:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'Yoll బాలభాగవతము పంచమాశ్వాసము ౧౧౫ శ్రీవిర్థలముఖ్యానుజ సేవితపాదాబ్జ దుష్టశిక్షక రామ ట్మెవిభుపౌత్ర శ్రేష్ఠ సు దీనినుతయశః ప్రతాప తిరుమలభూపా॥ ఆకర్షింపుము పుణ్యకథా శ్రవణసను...' 600096 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>Yoll బాలభాగవతము పంచమాశ్వాసము ౧౧౫ శ్రీవిర్థలముఖ్యానుజ సేవితపాదాబ్జ దుష్టశిక్షక రామ ట్మెవిభుపౌత్ర శ్రేష్ఠ సు దీనినుతయశః ప్రతాప తిరుమలభూపా॥ ఆకర్షింపుము పుణ్యకథా శ్రవణసను గ్రహర్షులగు శౌనకాది 1 మహర్షులకు హరినామస్మరణరోమహర్షణి యగు రోమహర్షణీ యిట్లను నట్లు ప్రాయోపవేశవ్రతశీలుం డగు పరీక్షిన్న రసాలు డాగర్భ వైష్ణవి ధర్మానురాగి యగు శుకయోగి నవలోకించి సమ్మదంబున, సీ|| యదువంశమునఁ గృష్ణుఁ డవతీర్ణుఁడై భూమి భరము వాపె నటంచుఁ బలికి తిపుడు రాముఁడు రోహిణిరమణి కెట్లుదయించె హరి యెట్లు దేవకియందు వొడమెఁ బితృ గేహ '(మందున)ఁ బెరుగక యా జగ దీశుండు రేపల్లె కేల యరి గెఁ గంను నేమిటికిగా హింసించె మఱియును నే పను లొనరించె నెచట నుండె తే॥ నెన్ని వేలేండ్లు విహరించే నిందు ముఖుల నొందు వరించెన దత్సుతు లెంద '(రి) "దేవవందితుఁ డగు వాసు దేవచరిత మింతయును విస్తరంబున నేర్పరింపు || 1. మునందు. 2. 38. 2 26<noinclude><references/></noinclude> nnwl1o4arb8dtcnada9gwydl51n2dku 104 241795 600097 2026-10-31T11:53:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '350 బాల భాగవతము ణ 4 వ ॥ అని కృష్ణక థాకర్ణ నజనితో ఉత్కంఠా తిరేక సంవృతుం డగు నా జనమేజయజనకునితో జననుతజని యైన యోగి చంద్రుండు పలికె. శా॥ కల్యాణాత్మక నీదు ప్రశ్నము పరాకాండ్ మనోజ్ఞంబ...' 600097 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>350 బాల భాగవతము ణ 4 వ ॥ అని కృష్ణక థాకర్ణ నజనితో ఉత్కంఠా తిరేక సంవృతుం డగు నా జనమేజయజనకునితో జననుతజని యైన యోగి చంద్రుండు పలికె. శా॥ కల్యాణాత్మక నీదు ప్రశ్నము పరాకాండ్ మనోజ్ఞంబు సా కల్యోదా' (హరణీయ) కృష్ణచరితౌము బైన నేనింక వై మల్యాన్వీతముగా నెఱింగినతి మజ్జన్మవాక్ జ్ఞానసా ఫల్య స్ఫూర్తి సెలంగ నుత్తరము సంభావ్యంబుగా నిచ్చెద॥ సీ॥ దృప్తనృప వ్యాజది తీసుతౌఘములచే నొదవిన భారంబు నోర్వ లేక యల ధేనుపమై యరిగి ధాతకు నిజ వ్యసనంబు నెఱిఁగించి వగవ నతఁడు హరసురసహితుఁడై యవనియుఁ దోడ 'రా నమృతాబ్ధికడ కేఁగి యంబుజాక్షుఁ బురుషసూక్త క్రమంబున సన్ను తించిన ధ్యానుఁడై యటు గొంతఁ దడవు నిలచి యుడుపథంబునఁ బొడమిన యొక్క మాట యాలకించి ప్రమోదావృతాంతరంగుఁ డగుచు మూసిన కనుఁగవ 'నల్ల' చి యాదితేయుల కిట్లని) యానతిచ్చె ! 5 6 త న॥ వినం డిప్పుడమికి గల ఒకలిక మున్నె తెలిసి వెన్నుండు ఉద్భారాపనయార్థంబు వసుదేవగృహంబున నవతరింపంగలవాఁడు. దాదేశంబున శేషుండు మున్నె పుట్టెడిఁ దదీయమాయయుం బాయక యవతరించు మీగలును యదువులం దంశంబులచేత జనియింపవలయును, నద్దేవుని సేవించుటకు సమర కాంతలును సంతసంబున గౌరవం గల నాగ తీప్రయోజనం బచిరంబ సేయునది యని తెలిపి ధారుణి నూరడించి నిజధామంబునకుం జనియె నంత, 1. హరణేయు. 2. బిల్ల ()లకు యిట్లని<noinclude><references/></noinclude> n70gxbkcu4srejrptn09ecd2781fc5u 104 241796 600099 2026-10-31T11:53:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము దేవకీ దేవి వివాహము తొల్లి శూరసేనుడు యదుప్రభుండు ధాత్రి యేలె నెయ్యది రాజధాని గాగ నట్టి యాద వై కాధార మగు సమృద్ధి రాజితం బైన మధురాపురంబునందు ॥ ఉ॥ దేవనుతాశయుండు...' 600099 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వాసము దేవకీ దేవి వివాహము తొల్లి శూరసేనుడు యదుప్రభుండు ధాత్రి యేలె నెయ్యది రాజధాని గాగ నట్టి యాద వై కాధార మగు సమృద్ధి రాజితం బైన మధురాపురంబునందు ॥ ఉ॥ దేవనుతాశయుండు వసుదేవుఁడు శూరసుతుండు గణ్యుండై దేవక) పుత్రియై తనరు దేవ వేడ్క నరింప సమ్మద 851 8 వెలయజే నిజాలయముఁ జేరగఁ గోరి యనేకమంది సం రావము మించ నొక్క- రధరత్నము నెక్కె నవోఢతోడుత౯॥ 9 కం॥ చెలియలికిఁ బ్రియము సేయఁ దలంచి యల యుగ్రసేనుతనయుఁడు కంసుం డలఘుబలుం డా తీరునఁ తెలివి న్నొగ లెక్క సార థిత్వముఁ దాల్చెకొని సీ॥ ఆ 'దేవకుఁడు దేవకీ దేవి కావేర వరణంబుగా నిచ్చినట్టి గంధ గజములు నన్నూఱు గంధర్వములు సార్థ మయుతంబు కాంచనస్యందని త్రి షటృతంబులు పరిష్కారవచ్చేటికా ద్విశతీయుఁ దోడ మోదించి నడువ ఝల్లలదుందుభుల్ శంఖమృదంగాది బహువాద్యరవము లంబరము నిండ తే॥ నేగుతఱి నోయి కంస నీ ఏ నవోఢ కిట్లు సూతుఁడ వైతిని యిందువదన యెనిమిదవచులు నిను బొలియించు ననుచుఁ బొడమె నశరీరవాణి యద్భుతము గాగ ! 1. దేవకి. 10 11<noinclude><references/></noinclude> chlj5niczv7rqlm6nv324prl8inpeqt 104 241797 600100 2026-10-31T11:53:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '352 బాల భాగవతము కంసోద్రేకము - ఆ ॥ పొడమినట్టి బై టినుడువుల కులికి యా కంసుఁ డపుడ చేత ఖడ్గ మంది హంతుకాముఁడై రయమునఁ జెలియలి కొప్పుఁ జట్టుకొనియెఁ గ్రూరుఁ డగుచు || పట్టి కంసుని జోడు...' 600100 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>352 బాల భాగవతము కంసోద్రేకము - ఆ ॥ పొడమినట్టి బై టినుడువుల కులికి యా కంసుఁ డపుడ చేత ఖడ్గ మంది హంతుకాముఁడై రయమునఁ జెలియలి కొప్పుఁ జట్టుకొనియెఁ గ్రూరుఁ డగుచు || పట్టి కంసుని జోడుగ కం॥ బట్టుక వసుదేవుఁ జార్తి బడియచేతనే గొట్టగనీక నిలుపుచు 12 13 14 బెట్టు జైన్యమునఁ బలికెఁ బ్రియపూర్వముగా ॥ శా ఓ రాజన్య వరేణ్య నిర్మలయతోయుక్తుండ! యేనట్టున శూర శ్లాఘ్యగుణుండ వీ చెలియలికా శోభావతిం గౌతుక శ్రీ రాజత్కరఁ జంపఁ బూనుటకు నీ చెయ్యాడె నెబ్భంగి, ని ప్లేరీతిం గుఱిలేని మాటలకుగా నీ భ్రాంతి నీ కేటికి | ఉ॥ మృత్యువు తోడ నేర్పడును మేను ధరించినవారి కెల్ల నా మృత్యువు భీతిఁ బాపుగతి మేుకొనవచ్చునే, యైనఁ గొంతకా లాత్యయకా:క్షమై ననుజ '(కల్గెదు) నన్న నవశ్య భావియై మృత్యువు గాచియుంట కలిమికా' (దనువుల్ ) వృధగావె చూడగ౯| శా॥ నాశం బెన్నటికైనఁ గల్గునది తన్నా శంబు గావింప నా '(నాశాస్త్ర) ప్రముఖామరౌఘమునకు శక్యంబె ' (యట్లెన)చో నాశాపాశనిబద్ధతం బడయు నయ్యంహ సముల్ ప్రత్యభావా వాశాస్త్రస్థితిపాత్రులై తన కవశ్యంబుం భుజింపం బడులకో | కం॥ అని యిట్లు పెక్కు విధముల ననుసయ మొనరింప వినక యాగ్రహము మది బెనగొలుపు కంసు నప్పుడు మనమున నొక యుక్తిఁ గాంచి మఱలం బలికె"" 15 17 3. ( 3 జరువుల్. 3. శాశాస్త్ర 4 యిపెన. ♡<noinclude><references/></noinclude> f1fr3cyvrsk82x0b8pyp2fxsq41xv5q 104 241798 600101 2026-10-31T11:53:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము శా॥ ఏతద్గర్భ భయంబు సంగతి గదా యీ వీగతిం జీవన ప్రీతికా హింసకుఁ జొచ్చి తట్లయిన నీ బింబాధరాగర్భసం జాతాపత్యయంబు లెల్ల గడు మెచ్చ న్నీకు నర్పింతు ని జాత క్రూరక రాస...' 600101 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వాసము శా॥ ఏతద్గర్భ భయంబు సంగతి గదా యీ వీగతిం జీవన ప్రీతికా హింసకుఁ జొచ్చి తట్లయిన నీ బింబాధరాగర్భసం జాతాపత్యయంబు లెల్ల గడు మెచ్చ న్నీకు నర్పింతు ని జాత క్రూరక రాసి కృప చెలంగ నిల్పు రోషంబునః|| తే॥ అనినఁ దద్వాక్యసారజ్ఞుని డట్ల యగుఁ గాక యః) వధోద్యము మానె శౌరియును నద్దురాత్ముని నన్ను తించి సంతసమున గృహప్రవేశంబు సేసె ॥ ఉ॥ 'దేవకి గాంచె నంత సుతు దీనిధి కీర్తిమదాహ్వయుజ్" శచీ దేవసమానయుక్తి వసు దేవుఁడు ఇతొలుచులుపట్టిఁ బ్రా الله 3 35% 18 19 జ్ఞానళి యెల్ల సీతఁ డహహా ! ' (బుతసంధుఁ) డటంచు మెచ్చగాఁ '(గోవిదుడౌచు) గంసుకడకుం గొనిపోయిన నాతఁ డిట్లను 20 ఉ॥ దుష్టత వీని నూరకయుఁ ద్రుంపగ *(నొల్ల) బ్రతిజ్ఞ సెల్లె నం హృష్టత నీసుతుగా మఱల నెత్తుక పొమ్మిదె దేవకీ ‘(సుద) త్యష్టమగర్భ మింతీయ కదా తలపోయగ మీఁద నాకు వి ద్వేష్ట, '(తదాత్మ)హింసయ విధించెదఁ దక్కు విచార కం॥ అని యనుపఁగ వసుదేవుం ఉనధిక విశ్వ సహృదయుఁడై నిజ· నామం బున కేఁగినంత కలహా శనుఁ డగు ముని వచ్చెఁ గంససదనంబునకు" || 22 వ॥ వచ్చి యా నారదుండు సబాంధవంబుగా వసుదేవనందాదు లనియును, గంసుండునుం దదనుచరులును రక్కసులనియును దేవకీ దేవి నిమిదవ కుమారుం డయి వారి భూభారాయమానదానవసంహారం బొనర్చు ననియు రక్కసునకుఁ దెలిపి చనుటయు, 1. హమతసం, 3. గొందరిల, 3. నెల. 4. సద. 5.రధాత్మ 45 28<noinclude><references/></noinclude> rty9f54df5ux3fx997lehqvfa9m3c45 104 241799 600102 2026-10-31T11:54:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '351 బాల భాగవతము సీ॥ హరిచేత మును హతుం డగు కాలనేమియ తా నయి పుట్టుట తా నెఱింగి కలఁగి కంసుఁడు చెలియలిసి మఱందిని కారాగృహమున శృంఖలులఁ బెట్టి యనునిరోధముఁ బూని యదుభోజనాయకు సుగ్రసే...' 600102 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>351 బాల భాగవతము సీ॥ హరిచేత మును హతుం డగు కాలనేమియ తా నయి పుట్టుట తా నెఱింగి కలఁగి కంసుఁడు చెలియలిసి మఱందిని కారాగృహమున శృంఖలులఁ బెట్టి యనునిరోధముఁ బూని యదుభోజనాయకు సుగ్రసేనుని బంధయుక్తుఁ జేసి యధిపతి దానయై యా వసు దేవుని పొలఁతిక నేనేట పుట్టునట్టి సుతులఁ దోడోడఁ దునుముచుఁ గతఘృణాప్ర సారుఁ డయ్యేఁ బ్రలంబచాణూర కేశి ఒకతృణావర్త ధేనుక ప్రముఖ దైత్య బాణ దిన పాలబంధుఁ డగుచు ! ఉ॥ అఱువు రిట్లు దేవకినకాత్మజు '(లా) ఖలుఁడైన కంసుచే దీఱిన విఁద నా గుణవతీమణి కేడవగర్భ మయ్యే న క్కా-తీయ లెల్ల మాన్పుటకుఁగా దయఁ బూని యనంతసంజ్ఞ చే బూటీళ్ల విష్ణుధానుమన మించి మనోహరకాంతి (మంతమై వరి ఆ సమయంబున, కం॥ హరి విశ్వాత్ముఁడు పసుచే పరమశీచులునకుఁ గంసువలనిభయము లో నరసి నిజయోగమాయం. గరుణానం పద తెలంగఁగా నిట్లనియె ! 24 25 26 వ॥ దేవ నీ విప్పుడు భూతలంబునకుం జని దేవకీ గర్భంబున నేడవ గర్భంబగు శేషాఖ్యం బైన మదీయ తేజంబుఁ దిగిచి గోగోపి కాలంకృతం బగు నందగోకులంబునందుఁ గంసభయంబున నణంగి యున్న వసుదేవపత్ని 1. రా. 2. వంత<noinclude><references/></noinclude> gecfbr5j74kcvkl1x072jofrh38ff92 104 241800 600103 2026-10-31T11:54:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము యగు రోహిణీ యవతారంబున నిలుపుము. 355 అనంతరంబ యష్టమ పుత్రుండ నగుచు ' (దేవకీ దేవి కేవ) జనియించెద నీవును నందపత్ని యగు యశోదయందు జనియింపుము. బలదేవావతార ము తే॥ అనుటయును య...' 600103 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వాసము యగు రోహిణీ యవతారంబున నిలుపుము. 355 అనంతరంబ యష్టమ పుత్రుండ నగుచు ' (దేవకీ దేవి కేవ) జనియించెద నీవును నందపత్ని యగు యశోదయందు జనియింపుము. బలదేవావతార ము తే॥ అనుటయును యోగమాయ మహాప్రసాద మనుచు నపుడు య్భూమికి నరుగుదెంచి దేవకీ దేవిగర్భంబుఁ దెచ్చి రోహి ణీ(రమణికుల)లోపల నిలువఁ జేసె కం॥ దుర్భర వైష్ణవమాయా సేయ నీటఁ గల జనుల్ నిర్భావం బట్టు గర్భిణి యగు దేవరికీ౯ గర్భచ్యుతి యయ్యె నసుచుఁ గలఁ గిరి తమలో ॥ అంత ఎక్కడ, తే॥ గర్భసంరక్షణమున సంకర్షణుండు రాముఁ డనిశం బఖిలలోకరమణవృత్తి బల మపారం బగుట బలభద్రుఁడును న సంగ రోహిణి కుదయించే నందనుండు ॥ వ॥ తదనంతరంబ, కృష్ణావతారము కం॥ శ్రీవల్ల భ తేజము వసు దేవుఁడు దనయందు సేర్ప దేవకి గర్భం బై విలసిల్లె సుధాంశుస మావేశమనోజ్ఞ హరితహయహరిదాభ౯ | 1. దేవికి యేన. 27 28 29 30 31 82<noinclude><references/></noinclude> dv1mzefylhhbegy63w9abpo7p9waa5h 104 241801 600104 2026-10-31T11:54:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '356 బాల భాగవతము సీ॥ పుండరీకాక్షుఁ డీ పొలఁతిపుత్రుం డను విధమునఁ గనుదోయి విశద మయ్యె సంకజనాభుఁ డీ పడఁతిసుతుండను సరణి బొక్కిడి చాల విరిసె శ్యామల దేహుఁ డీ చామసూనుం డను కరణిఁ జన్...' 600104 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>356 బాల భాగవతము సీ॥ పుండరీకాక్షుఁ డీ పొలఁతిపుత్రుం డను విధమునఁ గనుదోయి విశద మయ్యె సంకజనాభుఁ డీ పడఁతిసుతుండను సరణి బొక్కిడి చాల విరిసె శ్యామల దేహుఁ డీ చామసూనుం డను కరణిఁ జన్ముక్కులఁ గఱ యొసంగె కేశవుం డీ మృగాక్షీకి నందనుం డను రీతిగా నా రోమ రేఖ పొడమె యోగనిద్రానురక్తుఁ డీ యువిదతనయుఁ డను తెఱంగునఁ జెయ్యుల నడరె జడిమ విష్ణునిర్మలధామప్రవేశనుతము గర్భ మభివృద్ధి నొందంగఁ గమలను ఖికి ॥ కల హంసగమన యిట్లు బలి ధ్వంసిం దనకుఁక్ష్మీఁ దాల్చి వరలగఁ గని యా కంసుం డెంతయు బహుమా మాంసానిబిడాంధకార మగ్నత నొందె న1 అట్టియెడ, సీ॥ అభయ మిచ్చితి గదా యవనిభారం బెల్ల 'వేగ మాన్చెద నని విశ్వగర్భ యానతిచ్చితి గదా యదువంశమునయందు పుట్టుదు నని శేషభోగిశయన ప్రతినఁ జేసితి గదా వితత దైత్యకులంబుఁ బిలుకు మార్చెద నని జలజనాభ నిలువనాడికి గ నిర్జర సేవ యవదరించెద నని యాదిపురుష 84<noinclude><references/></noinclude> l4sk57lluuf6aoh4ay4zp9a60wxhd71 104 241802 600105 2026-10-31T11:54:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము ॥ తల్లియుదరంబు వెడలుము దయ దలిర్ప బిక్కు లన్నియుఁ దీర్పగఁ జిత్తగింపు మనుచు దేవకీ గర్భస్థు హరి నుతించి రర్థి డగ్గరి యజహరాద్యమర వరులు ! కం॥ ఆ యమరులు దేవకిఁ గని '(...' 600105 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వాసము ॥ తల్లియుదరంబు వెడలుము దయ దలిర్ప బిక్కు లన్నియుఁ దీర్పగఁ జిత్తగింపు మనుచు దేవకీ గర్భస్థు హరి నుతించి రర్థి డగ్గరి యజహరాద్యమర వరులు ! కం॥ ఆ యమరులు దేవకిఁ గని '(యో యంగన) నీకు నంబుజోదరుఁడు సుతుం డై యొదవెడు భయ మెంతయుఁ బోయెడు నని భ క్తి C బలికి పోయిరి వేడ్క || కం॥ ఉదరమున జగము లిమిడిన ముదుకనిఁ గృశమైన జఠరమున '(నీ గతి) నే మ్మదిఁ దాల్చిన చూలాలికిఁ బదియవ నెల వచ్చె భాగ్య సాకము పేర్మిక్ I ను॥ ప్రణుతప్రక్రియ నంతఁ గాంచె ముద మొప్పం దేవకీ దేవి శ్రా వణకృష్ణాష్టమి అర్ధరాత్రమున దేవవ్రాతసంరక్షణ క్షణనిర్వర్తనకీ ర్తి తాత్మవిలస (త్పంధాధ్వ)వ ర్తి ష్ణన వ్రణకారుణ్యరసామృతోరులహరీవర్ధిష్ణునిం గృష్ణుని త మ ॥ అసురారాతి జనించు సత్తఱిన భౌమాతోద్య సంరావముల్ ప్రసరించె" సుర పుష్పవృష్టి గురిపెం బ్రత్యగ్ర సౌరభ్యమై విసరెం జల్లనిగాలి యంబునిధు లుద్వేలంబులై యుబ్బె నిం 'పెసఁగం బాడగ నాడి రచ్చరలు బహ్విష్టప్రమోదంబున కో ఉ॥నీరదనీలగాత్రు సితనీరజపత్రవిశాలనేత్రు శం 4) రిగదా (బవచ్చడు)రుదంచితహస్తు యకట్టు శ పారుచిరాఁబరు" మకుట భౌ సుర సర్వని భూషణోజ్జ్వలుక్ ధీరును విష్ణుః గృష్ణు వసుదేవుఁడు దగ్గరి కాంచె వేడుక ౯|| 1. వోయనంగ. 2. నానగతి. 8.సంధాధ్వ. 4. బదచ్యుతం 357 35 36 37 38 39 40<noinclude><references/></noinclude> gi87qcg70o1e2ewrp90kflu6hb7gnn4 104 241803 600106 2026-10-31T11:57:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '358 బాల భాగవతము తే" కృష్ణజనోత్సవంబున క్షితిసురులకు నయుతగోరత్నముల నిత్తు ననుచుఁ బలికి శూరనందనుఁ డా సీతాంభోరుహాక్షుఁ బ్రణతుఁడై పెక్కువిధములఁ బ్రస్తుతించే ॥ " దేవకీయు నాత్మ...' 600106 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>358 బాల భాగవతము తే" కృష్ణజనోత్సవంబున క్షితిసురులకు నయుతగోరత్నముల నిత్తు ననుచుఁ బలికి శూరనందనుఁ డా సీతాంభోరుహాక్షుఁ బ్రణతుఁడై పెక్కువిధములఁ బ్రస్తుతించే ॥ " దేవకీయు నాత్మజుని నాది దేవుఁ డనుచుఁ దెలిసి యుపనిషత్తుల్య సూక్తుల నుతించి వినుతభయభక్తి'(మిశ్రణం) బనువు పడగఁ బలికెఁ బ్రాంజలియై '(కృష్ణు) భక్త వరదు | సీ॥ చినఁటి కంసుండు హింసించె నా పుత్రుల నార్వుర సంత నేడవదియైన కడుపు విచ్యుతి నొందెఁ గరుణ ని ప్లెనిమిది యనచూలు నీ వైతి వజ్జనాభ నిను దనూభవునిగాఁ '(గనినట్టి) నా భాగ్య మింత యంత నానంగ నెట్లు వచ్చు '(నీ) చంద మేపాటి యెఱిఁగిన నిఁక నేమి యొనరింప నూహించునో ఖలుండు తే! దేవ నీ యవతారంబు దెలియనీక మనుజ బాలక మూర్తి వై యొనర) నిల్చి మేము సేయంగఁ గల పను లెల్లఁ దెలిపి శరణ మనియెడు మముఁ బ్రోవు పరమపురుష॥ వ అనుటయు శ్రీకృష్ణుం డిట్లనియె. 1. మిశ్రవణంబు. 2. శ 3. గట్టి. 4. యీ. 5. వసర. 41 42 48 44<noinclude><references/></noinclude> kqpor2nfas2b71499m0362dfcf90lhv 104 241804 600107 2026-10-31T11:57:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము సీ॥ వినుము స్వాయంభువమనుకాలమున పృశ్ని యను పతివ్రతయుఁ బెంపలకు సుతపుఁ డను ప్రజాపతీయు ' ( నై యుంటి ) రీవును వసుదేవుఁడును దద్భవమ్మునందు విసువక పండ్రెండువేలు ది (వ్...' 600107 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వాసము సీ॥ వినుము స్వాయంభువమనుకాలమున పృశ్ని యను పతివ్రతయుఁ బెంపలకు సుతపుఁ డను ప్రజాపతీయు ' ( నై యుంటి ) రీవును వసుదేవుఁడును దద్భవమ్మునందు విసువక పండ్రెండువేలు ది (వ్యాబ్ద)ముల్ : న్ను గూర్చి తపం బొనర్చి సన్నుఁడ నైన నౌపన్నత నావంటి పుత్రుఁ గోరితి నేను బొసఁగ మీకు తే॥ గరుణ సబ్బామునం బృశ్నిగర్భుఁ డనఁ గలిగి యామీఁద నదితియుఁ గళ్యపుండు నైన మీకు నువీంద్రుఁడ నై జనించి యిపుడు కృష్ణాఖ్యఁ బుట్టితి నిట్లు తల్లి 1 359 45 వ॥ కంసుండు పూర్వంబున నాచేత హతుడైన కాలనేమి యను రక్కసుండు తత్పుత్రు లార్వురు షడ్దరు లను వారలు తండ్రిచేతనే చనునట్లుగా హిరణ్యకశిపుచేత శాపంబు నొంది యుండిది. వారల నీ గర్భంబునఁ బుట్టఁ జేసితి నేడపగర్భంబైన మదీయ తేజంబు నా యోగమాయచేత దిగియించి రోహిణీదేవి యుద్ధరంబున నిలిపించితి సయ్యోగమాయ నందపత్ని యగు యశోదకుం బుత్రీయై పుట్టి యున్న యది, నన్ను నివ్వేళం గొని చని యశోద పొదిగిట నిడి యా పడుచు నిచ్చటికిఁ దెచ్చుట కర్ణంబు . సకల రాక్షససంహారం బొనర్చి భూభారం బణంచెద. భయంబు వల దని యానతిచ్చి పసిబిడ్డనిచందంబుఁ గె కొనుటయు, 46 1. నయ్యుంటి. 2. వా 12).<noinclude><references/></noinclude> bmtmkodz0r1qv61kxkvz2ihyoqahov8 104 241805 600108 2026-10-31T11:57:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '360 బాలభాగవతము ఘోష ప్రవేశము సీ॥ అపగతశృంఖలుఁడై వసుదేవుఁ డా కుహనార్భకుని నెత్తుకొని రయమున తము దామె వాకిళ్ళు తలుపుల గంబు లూడంగ నిద్రచే నొదిగి యెల్ల జను లెఱుంగక యుండ సంగడి శేష...' 600108 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>360 బాలభాగవతము ఘోష ప్రవేశము సీ॥ అపగతశృంఖలుఁడై వసుదేవుఁ డా కుహనార్భకుని నెత్తుకొని రయమున తము దామె వాకిళ్ళు తలుపుల గంబు లూడంగ నిద్రచే నొదిగి యెల్ల జను లెఱుంగక యుండ సంగడి శేషుండు '(దోడయి) చనుదేర వీడు వెడలి కాళింది వేగ మార్గం బొసంగిన దాఁటి భాసిల్లు నందునిపల్లెఁ జొచ్చి తే॥ యందు నీళ్ళాడి నిద్రించు నయ్యశోద పొదిగిటఁ దనూజుఁ బెట్టి తత్పుత్రుఁ గొనుచు వచ్చి పత్నికి నిచ్చి పూర్వం పురీతి బ:ధనముఁ దగుల్చుక యుండెఁ బవ్వళించి ॥ 47 వ॥ ద్వారంబులు మున్ని టియట్ల మూయం బడియె నంత బాలక ధ్వని విని గృహసాలకు లెఱింగించినం గంసుండు తొట్రుపడుచు సూకా గృహంబునకు వచ్చి చెలియలిచేతిపడుచు నొడిచి బిగిచికొని చెట్టుమీఁదఁ బడవైచినం బడక యద్దేవి యంబరంబునకు నెగసి దివ్యాంబరాభరణ మాల్యభూషి,తయును, శరశరాసనశూలభర్మాసిశంఖచక్రగదాధరాష్టభుజ నైన దుర్గమై కనపడి యిట్లనియె. కం నను జంపగ నేమి యగు మనుజాశన నిన్ను ఖలుల మర్దించుటకై జనియించినవాఁ డొకచోఁ బనివడి యున్నాఁడె యింకఁ బదరగ నేలా ॥ 1. చోడయం. 48 49<noinclude><references/></noinclude> ruvp27ynvnm1jgmczgqn52kdkyhmbxj 104 241806 600109 2026-10-31T11:57:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము ఆ అనుచుఁ బలికి దుర్గ చనియెఁ గంసుండు న ప్పలుకు వినుచు నులికి బంధనములు ద్రోవఁ జేసి దేవకీవసుదేవులం బ్రియముఁ జెప్పి పంచి 'బెరయ ననిపి | సీ। మఱునాఁడు ప్రొద్దున మంత్...' 600109 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వాసము ఆ అనుచుఁ బలికి దుర్గ చనియెఁ గంసుండు న ప్పలుకు వినుచు నులికి బంధనములు ద్రోవఁ జేసి దేవకీవసుదేవులం బ్రియముఁ జెప్పి పంచి 'బెరయ ననిపి | సీ। మఱునాఁడు ప్రొద్దున మంత్రులఁ బిలచి యా కంసుండు రాత్రి దుర్గాప్రణీత యగు వార్త యంతయుఁ దగ నెఱింగింప వా రెల్ల నో దేవ ! నీ విట్టి పనికీఁ దగు నుపాయంబుఁ జిత్తమునఁ జింతింపుము రిపు వృద్ధి కొఱగామి నెపుడు నొసఁగు బాలురఁ నెల్ల ద్రుంపఁగఁ బంపు మిలమీఁద ఘోరపుటసురుల గూఢవృత్తి తే విప్రులును ధేనువులు విష్ణు వెన్ను బలము వారి నణఁచిన నతఁడు దుర్బలత నొందు నట్లు సేయింపు మనుటయు నాగ్రహమున నెల్లచో నవ్విధమునఁ జేయింపఁ దొడఁగె || తరల II ' (ఇట) యశోదయు శౌరి గృష్ణుని నింపునం దనసజ్జ ని 361 50 51 ల్పుటయు ముక్ దనకుం జనించిన ' (పుత్రికం) గొని పోవఁ జూ లుటయు నై ష్ణవమాయచే మదిలో నెఱుంగగ లేక వి స్ఫుటము (గా) ముదమొందెఁ బుత్రుఁడ పుట్టె నంచు నరాధిపా ॥ వ|| నందుండును బుత్రజన్మముదితుం డయి బ్రాహ్మణుల రావించి జాతకర్మంబు లొనర్చి ధేనుల ద్వయంబును సప్తతిలపర్వతములును దానంబు సేసి మఱియును నిష్టార్ధంబుల నర్థులం గృతార్థులం జేసిన, 58 1. ow. 2. పుత్రిపుత్రి కెం 3. K. 46<noinclude><references/></noinclude> 2mapcfjfg7op3of530ji1enoybk2gqa 104 241807 600110 2026-10-31T11:57:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '362 కం॥ పసుపును నూనియయుఁ '(గలపి) పసులకు నన్నిటికిఁ జమరి ప్రమదముతోడ పసగల నేయ్పాల్పెరుగుల వసంత మాడిరి చెలంగి వల్లవు లెల్ల | శా॥ పాలిం డ్లెంతయుఁ బేదఁ గౌను వణికింప స్వేడ్కతో వచ్చ...' 600110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>362 కం॥ పసుపును నూనియయుఁ '(గలపి) పసులకు నన్నిటికిఁ జమరి ప్రమదముతోడ పసగల నేయ్పాల్పెరుగుల వసంత మాడిరి చెలంగి వల్లవు లెల్ల | శా॥ పాలిం డ్లెంతయుఁ బేదఁ గౌను వణికింప స్వేడ్కతో వచ్చి గో పాల'(స్త్రీలు) మురారికిం జలక మొప్పం జేసి రా రాము నా శాలాంతస్థలిఁ దొట్లలోనిక్ మహోత్సాహంబునం బట్టి రా జోల లాడిరి తోసమానములచే శోభిల్లు రాగంబుల || ఆ మోద మలర రోహిణీ దేవియును నప్పు డసమభూషణాంబరాభిరామ యగుచుఁ గృష్ణ సేవనార్థంబు చరియించేఁ దనదు సుతుఁడు సభ్యుదయము నొంద శా॥ అంత న్నందుఁడు పల్లియక్ హితుల రదార్థంబు రావించి శు ద్ధాంతస్త్రీలకు బౌలరక్షణవిధా వ్యాపారము ల్డెల్సి' ధీ మత 54 55 56 నేఁ౫ఁ దా నుథురకుక్ మానం బహూనంబుగా బంతం బొప్పెడు కంసభూపతికిఁ గప్పు బిచ్చు కార్యంబున 57 తే॥ ఏఁగి యచ్చటఁ గంసున '(కేఁటనేఁటఁ) బెట్టఁ గల ధన మంతయుఁ బెట్టి మన్న నయును వీడ్కోలుఁ బడసిన నందుఁ గాంచి యేకతంబున వసుదేవుఁ డిట్టు లనియె కం॥ పెద్దతనంబున నీకొక ముద్దులసుతుఁ డొదవె నట్టి మోదము మాకుకొ తద్దయుఁ గలిగెఁ జుబి మన మిద్దఱముం భ్రాత లనఁగ నెనయుట నందా ॥ 1. యను గల 2. శ్రీలు. 3. 58 59 4. తేది.<noinclude><references/></noinclude> 5fdmivydmhx23ugzp0q6mygir02xy2m 104 241808 600111 2026-10-31T11:57:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము కం॥ నిను దండ్రిXఁ జూచుక నా తనయుఁ డొకఁడు నీ మనోజ్ఞ ధామంబున నీ వనితామణి లాలింపఁగ సనువున నున్నాఁడు వాని సరయుము చాల వ॥ అనుటయు, కం॥ ముదమున నప్పలుకులు విని యదువర్యు...' 600111 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వాసము కం॥ నిను దండ్రిXఁ జూచుక నా తనయుఁ డొకఁడు నీ మనోజ్ఞ ధామంబున నీ వనితామణి లాలింపఁగ సనువున నున్నాఁడు వాని సరయుము చాల వ॥ అనుటయు, కం॥ ముదమున నప్పలుకులు విని యదువర్యునిఁ జూచి కంసహతపుత్రుల మది వగవకుమీ యనుచుకో గదలే నందనుఁడు గోపగణములు గొలువ౯॥ పూతనాసంహారము సీ॥ అంతఁ గంసనియుక్తయై బాలహింసనం బొనరించు పూతన యొక్క నాఁడు వ్రేపల్లియకు వచ్చి వెలఁదియై '(చూపఱు) చొక్క నందునియిల్లు సొచ్చి యచటఁ జూచి రోహిణియు యశోదయు భ్రమయంగ శకటరత్న ముక్రిందిశయ్య మీఁదఁ గడు నొప్పు కృష్ణునిఁ గాంచి గ్రక్కున నెత్తి కొని కన్నతండ్రి యాకొంటి వనుచు తే॥ నోర విష పుచన్ని డిన వెన్నుండుఁ బాల తోడఁగూడనే సప్తధాతువులు దిగువఁ గుడుప భయ మంది వడఁకుచు విడువు మనుచు నెఱలు పెట్టినప్పుడ ప్రాణములను దిగిచె ॥ 1. చూపర. 363 60 60 61 29 62<noinclude><references/></noinclude> 1r8ayq3nio8vv9u23w1ir1zrekbck0r 104 241809 600112 2026-10-31T11:58:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '364 వ అప్పుడు బాల భాగవతము మ॥ వికృతాకారత నున్న రక్కసిపయి వేఱండు చందంబు లే క కడు న్ముద్దుగఁ గ్రీడసల్పు విదళత్కంశ్లేషణం గృష్ణు గో పికలుం జెల్లె నటంచు నెత్తుకొనితో భీతిల్లెనో...' 600112 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>364 వ అప్పుడు బాల భాగవతము మ॥ వికృతాకారత నున్న రక్కసిపయి వేఱండు చందంబు లే క కడు న్ముద్దుగఁ గ్రీడసల్పు విదళత్కంశ్లేషణం గృష్ణు గో పికలుం జెల్లె నటంచు నెత్తుకొనితో భీతిల్లెనో యంచు సా గోపుచ్ఛముఁ ద్రిప్పి రక్ష యిడి రర్థిం బెక్కు మార్గంబులతో 1 తే॥ యోజనము నర నిడుపుతో నొరగి యున్న యా నిశాటిని నందాదు లపుడు వచ్చి కాంచి శస్త్రుల ఖండించి కడ దహించి గృష్ణుని కరుణచే నందె సుగతి ॥ €4 శకటతృణావర్త భంజసము ఆ అంత మఱియుఁ గలసహతక సంప్రేరితుఁ డైన శకటదైత్యుఁ డట్లు కృష్ణు సెజ్జక్రిందుగాగఁ జెలువొందు నబ్బండి నూఁది కుటిలబుద్ధి నుండు నంత సీ|| '(ఒదిఁగిలఁ) బడనేర్చు చున్న కాలంబున ' (వాదిత్రగీతా రవములు సెలగ బాలున కొకనాడు) వనిత పండువు నేసి బోరు కాడించి కుమారవరుని బండి క్రిందటి సెజీ పై ఁ బవ్వడింపించి బంధుతాపూజనపరత నుండు నవ్వేళఁ గృష్ణుఁడు నల్ల ' (నచ్చోటికిఁ గిదు)కుచు బూఁదికిఁ బదము లెత్తె 1. తొదికీల. 2. (.........), 3. నచోటికి గిరు. 65<noinclude><references/></noinclude> oh2dyzqrpo00vfd7if8c9a1mwdkosoy 104 241810 600113 2026-10-31T11:58:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము తే॥ నెత్తినప్పటిపదము లొక్కింత సోఁకి సంతలో బండి చు సంబరమున వ్వన కెగసి భగ్నాక్షమై '(సంధు) లెడలి కూలె వృధ్విపై భీమునినదంబు పిక్కటిలఁగ కం॥ నందుఁడును గోపకులు నా చ...' 600113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వాసము తే॥ నెత్తినప్పటిపదము లొక్కింత సోఁకి సంతలో బండి చు సంబరమున వ్వన కెగసి భగ్నాక్షమై '(సంధు) లెడలి కూలె వృధ్విపై భీమునినదంబు పిక్కటిలఁగ కం॥ నందుఁడును గోపకులు నా చందమునకు నెఱఁగుపడిరి సరభసముగ నా నందునిసతి యురమునఁ జే ర్చెం దనయుని నన్న నేమి సేసితి రనుచుకో॥ కం॥ అంత మఱియు నౌకనాఁ డ శాంత నిజాంకమున శౌరి గ్రావముగతి న త్యంతభరం బయి తోఁచిన నెంతయు వెఱఁ గంది యతిని నిలపై నిలిపె౯ | 365 66 67 68 వ॥ ఆలోసం దృణావర్తం డను కంసభృత్యుండు సుడిగాలియై చనుదెంచి యందఱఁ గొందలం బందఁజేయుచు గోవిందుని నెత్తికొని చనిన నంబునం బర్వతంబుభంగి వ్రేఁగై తోచిన భరింప లేక యుక్కు సెడిన యా రక్కసుని నక్క పటబాలుండు గరంబు బిగియం బట్టి వ్రేలి యుండుటయును నతండు కన్నులు దెఱవకునికి యవ్యక్త రాగంబునం బల్లియ నడుము బడుటయు, కం॥ నొగలక రక్కసు పై నిం తగ నున్న కుమారు నద్భుతం బిది యని క్రో మ్మగువలు దెచ్చి యొసంగిరి వగచు యశోదకు మహోత్సవం బొనగూడ౯॥ 1. సందు వెడలి. 69 70<noinclude><references/></noinclude> etn8d7vm2z76qm9d6dd7rgenyzegdrw 104 241811 600114 2026-10-31T11:58:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '366 బాల భాగవతము తే అంత వసుదేవ చోదితుఁ డగుచు యదుపు రోహితుండై న ఘనుఁడు గర్ణుండు తనగృ హంబునకు వచ్చుటయు నందుఁ డర లొనఁగి రోహిణీయశోదలకుమారులను జూపి || 71 వ : నీవు మహానుభావుండ నీ కుమార...' 600114 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>366 బాల భాగవతము తే అంత వసుదేవ చోదితుఁ డగుచు యదుపు రోహితుండై న ఘనుఁడు గర్ణుండు తనగృ హంబునకు వచ్చుటయు నందుఁ డర లొనఁగి రోహిణీయశోదలకుమారులను జూపి || 71 వ : నీవు మహానుభావుండ నీ కుమారులకు నామకరణసంసారం బొనర్చు మనుటయు నతండు యదుపురోహితుండ నయిన నేను సంసారంబు సేసిన గంసునకు సందేహంబు పుట్టుఁ బ్రకాశంబు సేయం జనదని యెఱింగించి, కం॥ ఆ మేటి రోహిణీసుతు 3 రాముఁ డని యశోదయొద్ద రాజిల్లు హరి బ్రేమమునఁ గృష్ణుఁ డనియును నామము లిడి తిరిగి యరిగె నందానుమతి౯ || శా॥ అంత రాముఁడు గృష్ణుఁడు ప్రజమునం దాభిరనాథుుడు తి త్కాంతా రత్నము లెల్ల వేళల సముద్యద్భక్తీ లాలింప గా నంతర్లు పసమగ్రసత్త్వములతో సంతంత కుప్పొంగుచుకో వింతల్లా బెరుగం దొణంగిరి జనుల్ వీక్షించి హర్షింప సీ॥ కరపంకజములఁ జక్కగఁ బట్టి విడుచుచు పడగుదమ్ములు వచ్చి యాడి యాడి చెలువు మీఱఁగ బోరగిలఁ బడి తల యించు కించుక గడలంగ నెత్తి యెత్తి కొట్టు కొట్టు మనుచు బెట్టుగా నగు పెంపు సుదతులఁ దప్పక చూచి చూచి అన్న మా '(యన్న రమ్మనుచుఁ) జేతులు సాంచు వారిచేతులకును వచ్చి వచ్చి } 78 74 1. (…).<noinclude><references/></noinclude> a3fxrux8yjm11mnrntnp69nd0x1jeg3 104 241812 600115 2026-10-31T11:58:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తే పంచమాశ్వాసము అల్ల నల్లన '(నుగ్గును)గ్గనుట యాది అల్ల యైన మాటలు ముద్దుగా నాడి యాడి యఖిలజనులు నల్లారుముద్దని నుతింపఁ 238RC గృష్ణుఁడు విజయచందురుఁడువోలె | కం॥ అలవడఁ గొందఱు వ్రే...' 600115 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తే పంచమాశ్వాసము అల్ల నల్లన '(నుగ్గును)గ్గనుట యాది అల్ల యైన మాటలు ముద్దుగా నాడి యాడి యఖిలజనులు నల్లారుముద్దని నుతింపఁ 238RC గృష్ణుఁడు విజయచందురుఁడువోలె | కం॥ అలవడఁ గొందఱు వ్రేతలు వెలకిలఁ బవడింపఁ జేసి వెన్నుని నిదె చ క్కిలిగిలి యని పుణుకుచుఁ గల 367 75 కల నవ్వఁగ '(నెంతొ ముదముఁ) గొంతురు మరుల" || 76 తే॥ అందుఁ గొందఱు వ్రేతలు చందమామ రావో జాబిల్లి రావో తోరముగ వెండీ కుడుక వెన్నయు బంగారుకుడుకఁ బాలు చెమ్ము మా కృష్ణునకు నండ్రు నమ్మదమున ॥ కం! విద్దెలకు బుట్టి నిల్లగు నద్దేవుని నిలువఁ బెట్టి యాడింతు రోగి విద్దెము విద్దెము పట్టిక విద్దె: బని కొంద ఱసమవినుతక్రీడ౯ || తే! రమ్ము నాతోడ నాభాగ్యరాశి రమ్ము రమ్ము నాగుమ్మ రత్నమ్మ రమ్ము కృష్ణ యనుచుఁ గొందఱు వ్రేత ల య్యదుకు లేంద్రు నెత్తికొండ్రు వీఁ డెవ్వరి యేనుఁ గనుచు ॥ కం॥ మచ్చికఁ గొందఱు వ్రేఁతలు ముచ్చటపడి లోచనములు మూసుక యవ్వల్ వచ్చిరి విందులు వచ్చిరి వచ్చి రనుచుఁ బట్టికొండ్రు వనజదళాశుకొ" || 1. యగ్గువు. 2 () 77 78 79 19 80<noinclude><references/></noinclude> lqtv2djnar9wzt4umu0lg04aj5jr970 104 241813 600116 2026-10-31T11:58:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '868 బాల భాగవతము తే॥ అన్న యడుగెత్తు మిచ్చెద వెన్న ముద్ద యప్ప చే సాపు మీఁగడ లప్ప యిత్తు ననుచు 'వ్రేతలు నేర్పఁ దట్టడుగు లొయ్యఁ బట్టఁ గృష్ణుఁడు చూపఱ ప్రియపడంగ || 81 #॥ గంటలు మువ్వలు మ...' 600116 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>868 బాల భాగవతము తే॥ అన్న యడుగెత్తు మిచ్చెద వెన్న ముద్ద యప్ప చే సాపు మీఁగడ లప్ప యిత్తు ననుచు 'వ్రేతలు నేర్పఁ దట్టడుగు లొయ్యఁ బట్టఁ గృష్ణుఁడు చూపఱ ప్రియపడంగ || 81 #॥ గంటలు మువ్వలు మొరయగా విలసిల్లెడు రావిరేకతో దంట యసంగఁ ద్రిమ్మరుచుఁ న న్నపు డెవ్వరు గన్న మేనిపై స౦టిన దుమ్ములోఁ దుడిచి యక్కునఁ జేర్చుకొనంగఁ గృష్ణుఁ డిం టింటికి నేఁగి యాడు దనయీడుగు బాలురఁ గూడి వేడుక॥2 వ॥ ఇవ్విధంబునఁ గృష్ణుండు బలభద్రసమేతుండై గోపబాలకులు గూడి యాడుచు వ్రేఁతలయిండ్ల ఁ బయస్యంబు దొంగిలి యారగించుచు విహరింప వ్రేఁతలు యశోదకడకుం జని, సీ॥ హానంబు సేయుచు నసమయమున ధే నులకు వత్సంబులఁ గలయ విడుచు కల్పితనే.........కడవల బాలును బెరుగును వెన్న యుఁ దరిశి మెసఁగు వానరంబులఁ బిల్చి వానిచేఁ దినిపించు నమరకుండిన నపత్యముల మోదు (1) నందని ద్రవ్యంబు నమర సులూఖల వీఠాదికంబులఁ బెట్టి తిగుచు తే! చొచ్చి చీఁకటియిండ్లలో సురుచిరాత్మీ భూషణపురత్నములు దీపములుగ మెలఁగు మఱియు నేమియు నెఱుఁగని మంచివాని పగిది నూరక యుండు నీ బాలుఁ డబల || 83 84<noinclude><references/></noinclude> tgv8i2e69ysbzs2jcrxw0b61z9soqxi 104 241814 600117 2026-10-31T11:58:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము కం॥ అని మఱియుఁ బెక్కువిధముల వినిపించిన విని యశోద వెసఁ మున రాచుకొను కుమారుని బయ్యెద మో జనను యేమియునుఁ బలుకఁ జాలక యుండె మృద్భక్షిణాది చరిత్రములు తే అంత నొక్కన...' 600117 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పంచమాశ్వాసము కం॥ అని మఱియుఁ బెక్కువిధముల వినిపించిన విని యశోద వెసఁ మున రాచుకొను కుమారుని బయ్యెద మో జనను యేమియునుఁ బలుకఁ జాలక యుండె మృద్భక్షిణాది చరిత్రములు తే అంత నొక్కనాఁడు రామాడు లంబ కృష్ణు డిందు మృత్తికఁ దీనియె నం చెఱుక సేయ విని యశోద వీక్షించి యాతని ముఖంబు మన్ను దిన నేల యని తన్ను) దన్నుటయును కం॥ కనుగొనుము లేదు సుమ్మీ య కృష్ణుఁడు నోరు దెఱువ నందు యశోదా వనిత విలోకించె జగం బును నఖిలము విస్మయ ప్రమోదము లొదవె ॥ కం॥ కనుగొని యశోద యీతం డనుమానము లేదు డని తలఁపంగా తనమాయఁ గప్పెఁ గృష్ణుఁడు తనయుం డను తొంటిబుద్ధిఁ దాల్చగఁ జేసె | 869 85 86 87 88 వ॥ అని చెప్పుటయును బరీక్షిన్మహీపాలుండు నందుండు యశో దయు నెట్టి వారని యడుగుటయుఁ బునర్వసు ప్రవరుండగు ద్రోణుండును నతనిభార్య ధరయును ధరణియందు జనియించిన తమకు హరియందుఁ బడమభక్తి వలయునని ప్రసన్నుండగు బ్రహ్మదేవునిచేత వరంబులు గొని రది నిమిత్తంబున ద్రోణుడు నందుం డయ్యె ధర యశోద యయ్యె నని `తెలిపి శుకయోగి మఱియు నిట్లనియె, 89 2 (...) 5. 47<noinclude><references/></noinclude> e9yvcdjhzdeo7q8j71w7ikxeme0fsaa