వికీసోర్స్ tewikisource https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ వికీసోర్స్ వికీసోర్స్ చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ ద్వారము ద్వారము చర్చ రచయిత రచయిత చర్చ పుట పుట చర్చ సూచిక సూచిక చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 0 31763 603054 105970 2026-11-02T13:00:29Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:రాజనీతిశాస్త్రం]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603054 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[శారద మాసపత్రిక/సంపుటము 1/మే 1925]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము =భారతీయుల రాజనీతి | ముందరి = [[శారద మాసపత్రిక/సంపుటము 1/మే 1925/ప్రత్యర్పణము|ప్రత్యర్పణము]] | తదుపరి =[[శారద మాసపత్రిక/సంపుటము 1/మే 1925/వివిధ విషయములు|వివిధ విషయములు]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1925 }} <pages index="Shaarada, sanputam 1, sanchika 1, 15 may, 1925.pdf" from=125 to=128 /> [[వర్గం:రాజనీతిశాస్త్రం]] 5413nzf65rzea9vzd60nygoxzjo6d8y 102 59665 603716 509292 2026-11-03T05:57:12Z Rajasekhar1961 50 /* మూలాలు */ 603716 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = అవ్వారి |అసలుపేరు = సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = 1883 |గిట్టిన_యేడు = 1935 |వివరణ = ప్రఖ్యాత ఆశుకవి, శతావధాని. |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== # తెలుగు కావ్యాదర్శము<ref>[http://dli.gov.in/scripts/FullindexDefault.htm?path1=/data7/upload/0191/902&first=1&last=294&barcode=5010010088596| డిజిటల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఇండియాలో తెలుగు కావ్యాదర్శము పుస్తకప్రతి]</ref> # ఆంధ్రభాషావిలాపము # శిథిలాంధ్ర వైభవము # శివతత్వ సుధానిధి # దైవబలము # కావ్యనాటకాది పరిశీలనము {{small scan link|కావ్య నాటకాది పరిశీలనము.pdf}} # సీత # మాఘపురాణము # జీవన్ముక్తి - విదేహముక్తి # సుగుణోపాసన - నిర్గుణోపాసన # యజ్ఞోపవీత తత్త్వదర్శనము # [[రుద్రాక్షాది మాలలు - ఫలములు]]<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.492196 ఆర్కీవులో రుద్రాక్షాది మాలలు-ఫలములు పుస్తక ప్రతి.]</ref> # మేఘము # ఆంధ్రధ్వని ==వ్యాసాలు== # [[భారతి మాసపత్రిక]] (1926) లో [[భారతి మాసపత్రిక/సంపుటము 3/ఆగష్టు 1926/భారత ప్రయోగములు|భారత ప్రయోగములు]] ==మూలాలు== {{authority control}} t54fm9mebb8isiysmiwvuelox0b97n0 0 67479 603373 278146 2026-11-02T18:04:12Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:విజ్ఞానశాస్త్రం]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603373 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[జగత్తు - జీవము]] | రచయిత = వసంతరావు వేంకటరావు | అనువాదం= | విభాగము = వైజ్ఞానిక శబ్దావళి | ముందరి = [[జగత్తు - జీవము/కాలాకాశవైచిత్రి|కాలాకాశవైచిత్రి]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1944 }} <pages index="Jagattu-Jiivamu.pdf" from=68 to=69 /> [[వర్గం:విజ్ఞానశాస్త్రం]] ogwf1w2x2u0fl3y7inijj2pj40brieq 0 70102 602943 602812 2026-11-02T12:01:44Z Vjsuseela 1850 602943 wikitext text/x-wiki {{portal header |name = వేదికలు |parent = |class = none |reviewed = n/a |sort = * |shortcut = |notes = ఇది వికీసోర్స్ (Wikisource) ప్రధాన విషయాలకు (subjects) సంబంధించిన వేదిక. ఇది 'లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణ' (Library of Congress Classification) వ్యవస్థ అనుసరించి తెలుగులో రూపొందించబడింది.</br>మీరు ఈ పట్టిక క్రింద ఉన్న [[వేదిక:సూచిక|వర్గాల]] ద్వారా వేదికలను అన్వేషించవచ్చు. <P>ప్రధాన పోర్టల్‌ల దృశ్య జాబితా కోసం [https://te.wikisource.org/wiki/వర్గం:దింపుకొనదగిన_పుస్తకాలు తెలుగు వికీసోర్స్ లో పుస్తకాలు/ప్రతులు]ని కూడా చూడండి. }} {| class="prettytable" style="margin: 1em auto 1em auto; border: 2px solid black;" |- !Class||Subject area |- |style="text-align: center;"|A||[[వేదిక:సాధారణ ప్రతులు|సాధారణ ప్రతులు]] |- |style="text-align: center;"|B||[[వేదిక:తత్వశాస్త్రం,మనోవైజ్ఞానిక శాస్త్రం,మతం]] |- |style="text-align: center;"|C||[[వేదిక:చారిత్రికవిజ్ఞానం, అధ్యయనాలు|చారిత్రికవిజ్ఞానం, అధ్యయనాలు]] |- |style="text-align: center;"|D||[[వేదిక:ప్రపంచ చరిత్ర|ప్రపంచ చరిత్ర]] |- |style="text-align: center;"|E||[[వేదిక:అమెరికా చరిత్ర|అమెరికా చరిత్ర]] |- |style="text-align: center;"|F||[[Portal:{{Library of Congress Classification|class=F}}|{{Library of Congress Classification|class=F}}]] |- |style="text-align: center;"|G||[[Portal:{{Library of Congress Classification|class=G}}|{{Library of Congress Classification|class=G}}]] |- |style="text-align: center;"|H||[[వేదిక:సాంఘికశాస్త్రం|సాంఘికశాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|I||[[Portal:{{Library of Congress Classification|class=I}}|{{Library of Congress Classification|class=I}}]] |- |style="text-align: center;"|J||[[వేదిక:రాజనీతి శాస్త్రం|రాజనీతి శాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|K||[[వేదిక:చట్టం|చట్టం]] |- |style="text-align: center;"|L||[[Portal:{{Library of Congress Classification|class=L}}|{{Library of Congress Classification|class=L}}]] |- |style="text-align: center;"|M||[[వేదిక:సంగీతం|సంగీతం]] |- |style="text-align: center;"|N||[[వేదిక:లలితకళలు|లలితకళలు]] |- |style="text-align: center;"|P||[[వేదిక:భాష-సాహిత్యం|భాష-సాహిత్యం]] |- |style="text-align: center;"|Q||[[Portal:{{Library of Congress Classification|class=Q}}|{{Library of Congress Classification|class=Q}}]] |- |style="text-align: center;"|R||[[వేదిక:వైద్యం|వైద్యం]] |- |style="text-align: center;"|S||[[Portal:{{Library of Congress Classification|class=S}}|{{Library of Congress Classification|class=S}}]] |- |style="text-align: center;"|T||[[Portal:{{Library of Congress Classification|class=T}}|{{Library of Congress Classification|class=T}}]] |- |style="text-align: center;"|U||[[Portal:{{Library of Congress Classification|class=U}}|{{Library of Congress Classification|class=U}}]] |- |style="text-align: center;"|V||[[Portal:{{Library of Congress Classification|class=V}}|{{Library of Congress Classification|class=V}}]] |- |style="text-align: center;"|X||[[Portal:{{Library of Congress Classification|class=X}}|{{Library of Congress Classification|class=X}}]] |- |style="text-align: center;"|Z||[[వేదిక:గ్రంథాలయ సమాచార శాస్త్రం,పుస్తక విజ్ఞానం|గ్రంథాలయ సమాచార శాస్త్రం,పుస్తక విజ్ఞానం]] |- ! colspan="2" | [[వేదిక:వేదికలు/సూచిక|సూచిక]] |} [[వర్గం:వేదికలు]] [[it:Portale:Portali]] e9jycng9emvfl2oxuaaoxm4lnkr86nc 603052 602943 2026-11-02T12:47:42Z Vjsuseela 1850 603052 wikitext text/x-wiki {{portal header |name = వేదికలు |parent = |class = none |reviewed = n/a |sort = * |shortcut = |notes = ఇది వికీసోర్స్ (Wikisource) ప్రధాన విషయాలకు (subjects) సంబంధించిన వేదిక. ఇది 'లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణ' (Library of Congress Classification) వ్యవస్థ అనుసరించి తెలుగులో రూపొందించబడింది.</br>మీరు ఈ పట్టిక క్రింద ఉన్న [[వేదిక:సూచిక|వర్గాల]] ద్వారా వేదికలను అన్వేషించవచ్చు. <P>ప్రధాన పోర్టల్‌ల దృశ్య జాబితా కోసం [https://te.wikisource.org/wiki/వర్గం:దింపుకొనదగిన_పుస్తకాలు తెలుగు వికీసోర్స్ లో పుస్తకాలు/ప్రతులు]ని కూడా చూడండి. }} {| class="prettytable" style="margin: 1em auto 1em auto; border: 2px solid black;" |- !Class||Subject area |- |style="text-align: center;"|A||[[వేదిక:సాధారణ ప్రతులు|సాధారణ ప్రతులు]] |- |style="text-align: center;"|B||[[వేదిక:తత్వశాస్త్రం,మనోవైజ్ఞానిక శాస్త్రం,మతం]] |- |style="text-align: center;"|C||[[వేదిక:చారిత్రికవిజ్ఞానం, అధ్యయనాలు|చారిత్రికవిజ్ఞానం, అధ్యయనాలు]] |- |style="text-align: center;"|D||[[వేదిక:ప్రపంచ చరిత్ర|ప్రపంచ చరిత్ర]] |- |style="text-align: center;"|E||[[వేదిక:అమెరికా చరిత్ర|అమెరికా చరిత్ర]] |- |style="text-align: center;"|F||[[వేదిక:అమెరికా స్థానికచరిత్ర|అమెరికా స్థానికచరిత్ర]] |- |style="text-align: center;"|G||[[వేదిక:భౌగోళిక శాస్త్రం, మానవ శాస్త్రం|భౌగోళిక శాస్త్రం, మానవ శాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|H||[[వేదిక:సాంఘికశాస్త్రం|సాంఘికశాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|I||[[వేదిక:దేశాలవారీగా రచనలు|దేశాలవారీగా రచనలు]] |- |style="text-align: center;"|J||[[వేదిక:రాజనీతి శాస్త్రం|రాజనీతి శాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|K||[[వేదిక:చట్టం|చట్టం]] |- |style="text-align: center;"|L||[[వేదిక:విద్య|విద్య]] |- |style="text-align: center;"|M||[[వేదిక:సంగీతం|సంగీతం]] |- |style="text-align: center;"|N||[[వేదిక:లలితకళలు|లలితకళలు]] |- |style="text-align: center;"|P||[[వేదిక:భాష-సాహిత్యం|భాష-సాహిత్యం]] |- |style="text-align: center;"|Q||[[వేదిక:విజ్ఞానశాస్త్రాలు|విజ్ఞానశాస్త్రాలు]] |- |style="text-align: center;"|R||[[వేదిక:వైద్యం|వైద్యం]] |- |style="text-align: center;"|S||[[వేదిక:వ్యవసాయం|వ్యవసాయం]] |- |style="text-align: center;"|T||[[వేదిక:సాంకేతిక విజ్ఞానం|సాంకేతిక విజ్ఞానం]] |- |style="text-align: center;"|U||[[వేదిక:సైనిక విజ్ఞానం|సైనిక విజ్ఞానం]] |- |style="text-align: center;"|V||[[వేదిక:నౌకా విజ్ఞాన శాస్త్రం|నౌకా విజ్ఞాన శాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|X||[[వేదిక:వికీసోర్స్|వికీసోర్స్]] |- |style="text-align: center;"|Z||[[వేదిక:గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం|గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం]] |- ! colspan="2" | [[వేదిక:సూచిక|సూచిక]] |} [[వర్గం:వేదికలు]] [[it:Portale:Portali]] jan58s3sk7p6j7yhthdeun3wyxth5td 603058 603052 2026-11-02T13:10:43Z Vjsuseela 1850 603058 wikitext text/x-wiki {{portal header |name = వేదికలు |parent = |class = none |reviewed = n/a |sort = * |shortcut = |notes = ఇది వికీసోర్స్ (Wikisource) ప్రధాన విషయాలకు (subjects) సంబంధించిన వేదిక. ఇది 'లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణ' (Library of Congress Classification) వ్యవస్థ అనుసరించి తెలుగులో రూపొందించబడింది.</br>మీరు ఈ పట్టిక క్రింద ఉన్న [[వేదిక:సూచిక|వర్గాల]] ద్వారా వేదికలను అన్వేషించవచ్చు. <P>ప్రధాన పోర్టల్‌ల దృశ్య జాబితా కోసం [https://te.wikisource.org/wiki/వర్గం:దింపుకొనదగిన_పుస్తకాలు తెలుగు వికీసోర్స్ లో పుస్తకాలు/ప్రతులు]ని కూడా చూడండి. }} {| class="prettytable" style="margin: 1em auto 1em auto; border: 2px solid black;" |- !Class||Subject area |- |style="text-align: center;"|A||[[వేదిక:సాధారణ ప్రతులు|సాధారణ ప్రతులు]] |- |style="text-align: center;"|B||[[వేదిక:తత్త్వశాస్త్రం,మనస్తత్వశాస్త్రం,మతం|తత్త్వశాస్త్రం,మనస్తత్వశాస్త్రం,మతం]] |- |style="text-align: center;"|C||[[వేదిక:చారిత్రికవిజ్ఞానం,అధ్యయనాలు|చారిత్రికవిజ్ఞానం,అధ్యయనాలు]] |- |style="text-align: center;"|D||[[వేదిక:ప్రపంచ చరిత్ర|ప్రపంచ చరిత్ర]] |- |style="text-align: center;"|E||[[వేదిక:అమెరికా చరిత్ర|అమెరికా చరిత్ర]] |- |style="text-align: center;"|F||[[వేదిక:అమెరికా స్థానికచరిత్ర|అమెరికా స్థానికచరిత్ర]] |- |style="text-align: center;"|G||[[వేదిక:భౌగోళికశాస్త్రం,మానవశాస్త్రం|భౌగోళికశాస్త్రం,మానవశాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|H||[[వేదిక:సాంఘికశాస్త్రం|సాంఘికశాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|I||[[వేదిక:దేశాలవారీగా రచనలు|దేశాలవారీగా రచనలు]] |- |style="text-align: center;"|J||[[వేదిక:రాజనీతిశాస్త్రం|రాజనీతిశాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|K||[[వేదిక:చట్టం|చట్టం]] |- |style="text-align: center;"|L||[[వేదిక:విద్య|విద్య]] |- |style="text-align: center;"|M||[[వేదిక:సంగీతం|సంగీతం]] |- |style="text-align: center;"|N||[[వేదిక:లలితకళలు|లలితకళలు]] |- |style="text-align: center;"|P||[[వేదిక:భాష-సాహిత్యం|భాష-సాహిత్యం]] |- |style="text-align: center;"|Q||[[వేదిక:విజ్ఞానశాస్త్రం|విజ్ఞానశాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|R||[[వేదిక:వైద్యం|వైద్యం]] |- |style="text-align: center;"|S||[[వేదిక:వ్యవసాయం|వ్యవసాయం]] |- |style="text-align: center;"|T||[[వేదిక:సాంకేతిక విజ్ఞానం|సాంకేతిక విజ్ఞానం]] |- |style="text-align: center;"|U||[[వేదిక:సైనిక విజ్ఞానం|సైనిక విజ్ఞానం]] |- |style="text-align: center;"|V||[[వేదిక:నౌకా విజ్ఞానం|నౌకా విజ్ఞానం]] |- |style="text-align: center;"|X||[[వేదిక:వికీసోర్స్|వికీసోర్స్]] |- |style="text-align: center;"|Z||[[వేదిక:గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం|గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం]] |- ! colspan="2" | [[వేదిక:సూచిక|సూచిక]] |} [[వర్గం:వేదికలు]] [[it:Portale:Portali]] 950125gpu74xgid5l5t76p2voifxhjf 603059 603058 2026-11-02T13:13:01Z Rajasekhar1961 50 603059 wikitext text/x-wiki {{portal header |name = వేదికలు |parent = |class = none |reviewed = n/a |sort = * |shortcut = |notes = ఇది వికీసోర్స్ (Wikisource) ప్రధాన విషయాలకు (subjects) సంబంధించిన వేదిక. ఇది 'లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణ' (Library of Congress Classification) వ్యవస్థ అనుసరించి తెలుగులో రూపొందించబడింది.</br>మీరు ఈ పట్టిక క్రింద ఉన్న [[వేదిక:సూచిక|వర్గాల]] ద్వారా వేదికలను అన్వేషించవచ్చు. <P>ప్రధాన పోర్టల్‌ల దృశ్య జాబితా కోసం [https://te.wikisource.org/wiki/వర్గం:దింపుకొనదగిన_పుస్తకాలు తెలుగు వికీసోర్స్ లో పుస్తకాలు/ప్రతులు]ని కూడా చూడండి. }} {| class="prettytable" style="margin: 1em auto 1em auto; border: 2px solid black;" |- !Class||Subject area |- |style="text-align: center;"|A||[[వేదిక:సాధారణ ప్రతులు|సాధారణ ప్రతులు]] |- |style="text-align: center;"|B||[[వేదిక:తత్త్వశాస్త్రం, మనస్తత్వశాస్త్రం, మతం|తత్త్వశాస్త్రం, మనస్తత్వశాస్త్రం, మతం]] |- |style="text-align: center;"|C||[[వేదిక:చారిత్రికవిజ్ఞానం,అధ్యయనాలు|చారిత్రికవిజ్ఞానం,అధ్యయనాలు]] |- |style="text-align: center;"|D||[[వేదిక:ప్రపంచ చరిత్ర|ప్రపంచ చరిత్ర]] |- |style="text-align: center;"|E||[[వేదిక:అమెరికా చరిత్ర|అమెరికా చరిత్ర]] |- |style="text-align: center;"|F||[[వేదిక:అమెరికా స్థానికచరిత్ర|అమెరికా స్థానికచరిత్ర]] |- |style="text-align: center;"|G||[[వేదిక:భౌగోళికశాస్త్రం,మానవశాస్త్రం|భౌగోళికశాస్త్రం,మానవశాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|H||[[వేదిక:సాంఘికశాస్త్రం|సాంఘికశాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|I||[[వేదిక:దేశాలవారీగా రచనలు|దేశాలవారీగా రచనలు]] |- |style="text-align: center;"|J||[[వేదిక:రాజనీతిశాస్త్రం|రాజనీతిశాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|K||[[వేదిక:చట్టం|చట్టం]] |- |style="text-align: center;"|L||[[వేదిక:విద్య|విద్య]] |- |style="text-align: center;"|M||[[వేదిక:సంగీతం|సంగీతం]] |- |style="text-align: center;"|N||[[వేదిక:లలితకళలు|లలితకళలు]] |- |style="text-align: center;"|P||[[వేదిక:భాష-సాహిత్యం|భాష-సాహిత్యం]] |- |style="text-align: center;"|Q||[[వేదిక:విజ్ఞానశాస్త్రం|విజ్ఞానశాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|R||[[వేదిక:వైద్యం|వైద్యం]] |- |style="text-align: center;"|S||[[వేదిక:వ్యవసాయం|వ్యవసాయం]] |- |style="text-align: center;"|T||[[వేదిక:సాంకేతిక విజ్ఞానం|సాంకేతిక విజ్ఞానం]] |- |style="text-align: center;"|U||[[వేదిక:సైనిక విజ్ఞానం|సైనిక విజ్ఞానం]] |- |style="text-align: center;"|V||[[వేదిక:నౌకా విజ్ఞానం|నౌకా విజ్ఞానం]] |- |style="text-align: center;"|X||[[వేదిక:వికీసోర్స్|వికీసోర్స్]] |- |style="text-align: center;"|Z||[[వేదిక:గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం|గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం]] |- ! colspan="2" | [[వేదిక:సూచిక|సూచిక]] |} [[వర్గం:వేదికలు]] [[it:Portale:Portali]] qem3gg01pmuh7lmh7is2r4oy4dx9l5h 603102 603059 2026-11-02T13:26:42Z Vjsuseela 1850 603102 wikitext text/x-wiki {{portal header |name = వేదికలు |parent = |class = none |reviewed = n/a |sort = * |shortcut = |notes = ఇది వికీసోర్స్ (Wikisource) ప్రధాన విషయాలకు (subjects) సంబంధించిన వేదిక. ఇది 'లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణ' (Library of Congress Classification) వ్యవస్థ అనుసరించి తెలుగులో రూపొందించబడింది.</br>మీరు ఈ పట్టిక క్రింద ఉన్న [[వేదిక:సూచిక|వర్గాల]] ద్వారా వేదికలను అన్వేషించవచ్చు. <P>ప్రధాన పోర్టల్‌ల దృశ్య జాబితా కోసం [https://te.wikisource.org/wiki/వర్గం:దింపుకొనదగిన_పుస్తకాలు తెలుగు వికీసోర్స్ లో పుస్తకాలు/ప్రతులు]ని కూడా చూడండి. }} {| class="prettytable" style="margin: 1em auto 1em auto; border: 2px solid black;" |- !Class||Subject area |- |style="text-align: center;"|A||[[వేదిక:సాధారణ ప్రతులు|సాధారణ ప్రతులు]] |- |style="text-align: center;"|B||[[వేదిక:తత్త్వశాస్త్రం, మనస్తత్వశాస్త్రం, మతం|తత్త్వశాస్త్రం, మనస్తత్వశాస్త్రం, మతం]] |- |style="text-align: center;"|C||[[వేదిక:చారిత్రికవిజ్ఞానం,అధ్యయనాలు|చారిత్రికవిజ్ఞానం,అధ్యయనాలు]] |- |style="text-align: center;"|D||[[వేదిక:ప్రపంచ చరిత్ర|ప్రపంచ చరిత్ర]] |- |style="text-align: center;"|E||[[వేదిక:అమెరికా చరిత్ర|అమెరికా చరిత్ర]] |- |style="text-align: center;"|F||[[వేదిక:అమెరికా స్థానికచరిత్ర|అమెరికా స్థానికచరిత్ర]] |- |style="text-align: center;"|G||[[వేదిక:భౌగోళికశాస్త్రం,మానవశాస్త్రం,వినోదం|భౌగోళికశాస్త్రం,మానవశాస్త్రం,వినోదం]] |- |style="text-align: center;"|H||[[వేదిక:సాంఘికశాస్త్రం|సాంఘికశాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|I||[[వేదిక:దేశాలవారీగా రచనలు|దేశాలవారీగా రచనలు]] |- |style="text-align: center;"|J||[[వేదిక:రాజనీతిశాస్త్రం|రాజనీతిశాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|K||[[వేదిక:చట్టం|చట్టం]] |- |style="text-align: center;"|L||[[వేదిక:విద్య|విద్య]] |- |style="text-align: center;"|M||[[వేదిక:సంగీతం|సంగీతం]] |- |style="text-align: center;"|N||[[వేదిక:లలితకళలు|లలితకళలు]] |- |style="text-align: center;"|P||[[వేదిక:భాష-సాహిత్యం|భాష-సాహిత్యం]] |- |style="text-align: center;"|Q||[[వేదిక:విజ్ఞానశాస్త్రం|విజ్ఞానశాస్త్రం]] |- |style="text-align: center;"|R||[[వేదిక:వైద్యం|వైద్యం]] |- |style="text-align: center;"|S||[[వేదిక:వ్యవసాయం|వ్యవసాయం]] |- |style="text-align: center;"|T||[[వేదిక:సాంకేతిక విజ్ఞానం|సాంకేతిక విజ్ఞానం]] |- |style="text-align: center;"|U||[[వేదిక:సైనిక విజ్ఞానం|సైనిక విజ్ఞానం]] |- |style="text-align: center;"|V||[[వేదిక:నౌకా విజ్ఞానం|నౌకా విజ్ఞానం]] |- |style="text-align: center;"|X||[[వేదిక:వికీసోర్స్|వికీసోర్స్]] |- |style="text-align: center;"|Z||[[వేదిక:గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం|గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం]] |- ! colspan="2" | [[వేదిక:సూచిక|సూచిక]] |} [[వర్గం:వేదికలు]] [[it:Portale:Portali]] e5e9y5bhj8ns6641b7kl092xol1erz9 0 70148 603720 600902 2026-11-03T06:18:46Z Rajasekhar1961 50 /* తెలుగు భాష-సాహిత్యం */ 603720 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = భాష | class = P | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==తెలుగు భాష-సాహిత్యం== * [[ఆంధ్ర ధాతుమాల]] ===నిఘంటువులు=== * [[తెలుగు - సవర నిఘంటువు]] * శబ్దరత్నాకరము ===సామెతలు=== * [[ఆంధ్రలోకోక్తిచంద్రిక]] * [[ఆంధ్రలోకోక్తిచంద్రికాశేషము]] * [[లోకోక్తి ముక్తావళి]] ===వ్యాకరణం=== * [[పదబంధ పారిజాతము]] ==ఇతరభాషలు== [[వేదిక:కన్నడం|కన్నడం]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:భాషలు]] gdfl6ttbj0b4di1zmxusbi928gabvtn 603721 603720 2026-11-03T06:20:59Z Rajasekhar1961 50 /* ఇతరభాషలు */ 603721 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = భాష | class = P | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==తెలుగు భాష-సాహిత్యం== * [[ఆంధ్ర ధాతుమాల]] ===నిఘంటువులు=== * [[తెలుగు - సవర నిఘంటువు]] * శబ్దరత్నాకరము ===సామెతలు=== * [[ఆంధ్రలోకోక్తిచంద్రిక]] * [[ఆంధ్రలోకోక్తిచంద్రికాశేషము]] * [[లోకోక్తి ముక్తావళి]] ===వ్యాకరణం=== * [[పదబంధ పారిజాతము]] ==ఇతరభాషలు== ===ఒడియా భాష=== ===కన్నడ భాష=== [[వేదిక:కన్నడం|కన్నడం]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:భాషలు]] ph2lnwr5vb9fm3lrnk3h1z77a3r1er3 603722 603721 2026-11-03T06:22:56Z Rajasekhar1961 50 /* ఇతరభాషలు */ 603722 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = భాష | class = P | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==తెలుగు భాష-సాహిత్యం== * [[ఆంధ్ర ధాతుమాల]] ===నిఘంటువులు=== * [[తెలుగు - సవర నిఘంటువు]] * శబ్దరత్నాకరము ===సామెతలు=== * [[ఆంధ్రలోకోక్తిచంద్రిక]] * [[ఆంధ్రలోకోక్తిచంద్రికాశేషము]] * [[లోకోక్తి ముక్తావళి]] ===వ్యాకరణం=== * [[పదబంధ పారిజాతము]] ==ఇతరభాషలు== ===ఒడియా భాష=== ===కన్నడ భాష=== ===గుజరాతీ భాష=== [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:భాషలు]] 02x09610dn08gtlun7yp6i8cbpidlnz 603723 603722 2026-11-03T06:23:39Z Rajasekhar1961 50 /* ఇతరభాషలు */ 603723 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = భాష | class = P | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==తెలుగు భాష-సాహిత్యం== * [[ఆంధ్ర ధాతుమాల]] ===నిఘంటువులు=== * [[తెలుగు - సవర నిఘంటువు]] * శబ్దరత్నాకరము ===సామెతలు=== * [[ఆంధ్రలోకోక్తిచంద్రిక]] * [[ఆంధ్రలోకోక్తిచంద్రికాశేషము]] * [[లోకోక్తి ముక్తావళి]] ===వ్యాకరణం=== * [[పదబంధ పారిజాతము]] ==ఇతరభాషలు== ===ఒడియా భాష=== ===కన్నడ భాష=== ===గుజరాతీ భాష=== ===హిందీ భాష=== [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:భాషలు]] 4v3sv9000rqdmwdp76escy909nx6kbs 603724 603723 2026-11-03T06:24:22Z Rajasekhar1961 50 /* ఇతరభాషలు */ 603724 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = భాష | class = P | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==తెలుగు భాష-సాహిత్యం== * [[ఆంధ్ర ధాతుమాల]] ===నిఘంటువులు=== * [[తెలుగు - సవర నిఘంటువు]] * శబ్దరత్నాకరము ===సామెతలు=== * [[ఆంధ్రలోకోక్తిచంద్రిక]] * [[ఆంధ్రలోకోక్తిచంద్రికాశేషము]] * [[లోకోక్తి ముక్తావళి]] ===వ్యాకరణం=== * [[పదబంధ పారిజాతము]] ==ఇతరభాషలు== ===ఒడియా భాష=== ===కన్నడ భాష=== ===కాశ్మీరీ భాష=== ===గుజరాతీ భాష=== ===హిందీ భాష=== [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:భాషలు]] czzyq7a8crgvfl7rblw00yuh2gdhjzi 603725 603724 2026-11-03T06:25:56Z Rajasekhar1961 50 603725 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = భాష | class = P | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==[[వేదిక:సంస్కృత భాష-సాహిత్యం]]== ==తెలుగు భాష-సాహిత్యం== * [[ఆంధ్ర ధాతుమాల]] ===నిఘంటువులు=== * [[తెలుగు - సవర నిఘంటువు]] * శబ్దరత్నాకరము ===సామెతలు=== * [[ఆంధ్రలోకోక్తిచంద్రిక]] * [[ఆంధ్రలోకోక్తిచంద్రికాశేషము]] * [[లోకోక్తి ముక్తావళి]] ===వ్యాకరణం=== * [[పదబంధ పారిజాతము]] ==ఇతరభాషలు== ===ఒడియా భాష=== ===కన్నడ భాష=== ===కాశ్మీరీ భాష=== ===గుజరాతీ భాష=== ===హిందీ భాష=== [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:భాషలు]] 6ffy5ij2ur7u8gqyxqiwep6qhrsi9x1 0 70150 603080 600496 2026-11-02T13:23:04Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 603080 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = ప్రపంచ చరిత్ర | class = D | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== * [[ఆంధ్రుల చరిత్రము]] * [[ఆంధ్రుల పుట్టుపూర్వోత్తరములు]] * [[ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర]] * [[నాయకురాలు (పల్నాటి వీరచరిత్ర)]] * [[పలనాటి వీరచరిత్ర]] * [[ప్రపంచ చరిత్ర]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/చరిత్ర రచనారీతుల వికాసము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/చరిత్రాధారములు]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉత్కళదేశ చరిత్ర]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:చరిత్ర]] mg20dnm0m0dm8eekcm93ijby7abfmmt 0 70165 603051 250480 2026-11-02T12:47:13Z Rajasekhar1961 50 603051 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = జీవశాస్త్రం | class = QH | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = జీవుల అధ్యయనము జీవ శాస్త్రము (ఆంగ్లం biology). జీవుల ఉద్భావన, లక్షణాలు, వర్గీకరణ, జీవకోటిలో జాతులు, పర్యావరణ చట్రంలో వాటి మనుగడ, ఇలా ఎన్నో కోణాల నుండి జీవశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చెయ్యవచ్చు. కనుక జీవ శాస్త్రము యొక్క పరిధి చాలా విస్త్రుతమైనది. వృక్షశాస్త్రం, జంతుశాస్త్రం, వైద్యశాస్త్రం మొదలైన వర్గాలు చాలరోజులబట్టీ వున్నవే. ఈ రోజులలో ఈ వర్గీకరణ కూడ బాగా వ్యాప్తి చెందింది. జీవి లక్షణాలని అణు (atomic), పరమాణు (molecular) ప్రమాణాలలో అధ్యయనం చేస్తే దానిని అణుజీవశాస్త్రం (మాలిక్యులార్ బయాలజీ) అనీ, జీవరసాయనశాస్త్రం (బయోకెమిస్ట్రీ) అనీ, జీవసాంకేతిక శాస్త్రం (బయోటెక్నాలజీ) అనీ, అణుజన్యుశాస్త్రం (మాలిక్యులార్ జెనెటిక్స్) అనీ అంటున్నారు. జీవి లక్షణాలని జీవకణం స్థాయిలో చదివితే దానిని కణజీవశాస్త్రం (సెల్ బయాలజీ) అనీ, అంగము (organ) స్థాయిలో పరిశీలిస్తే దానిని శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము (అనాటమీ) అనీ, జన్యువు నిర్మాణాన్ని, అనువంశికతను జన్యుశాస్త్రం (Genetics), ఇలా రకరకాల కోణాలలో జీవశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చెయ్యవచ్చు. }} * [[జీవశాస్త్ర సంగ్రహము]] (1909) [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:జీవశాస్త్రం]] mij9hr0rrvtcwi9ebpp57jdfcui4hbq 0 70173 603225 250506 2026-11-02T13:51:43Z Rajasekhar1961 50 603225 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = ఇస్లాం | class = BP | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} * [[కురాన్ భావామృతం]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:ఇస్లాం]] 7wkj3us801oinbijhzxufrowjdkt6s9 603227 603225 2026-11-02T13:52:36Z Rajasekhar1961 50 603227 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = ఇస్లాం | class = BP | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== * [[కురాన్ భావామృతం]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇస్లాము]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:ఇస్లాం]] 6kw21a9ei2vxugufih086lfhvf1mi6z 0 70720 603130 252355 2026-11-02T13:31:30Z Rajasekhar1961 50 603130 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = సిక్కుమతం | class = BL | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = సిక్కుమతం (ఆంగ్లం : Sikhism), గురునానక్ ప్రబోధనల ఆధారంగా యేర్పడిన మతము. ఏకేశ్వరోపాసన వీరి అభిమతము. సిక్కు మతములో దేవుని పేరు "వాహే గురు". వీరి పవిత్ర గ్రంథము గురుగ్రంథ సాహిబ్ లేదా ఆది గ్రంథము లేదా ఆది గ్రంథ్. వీరి పవిత్ర క్షేత్రము అమృత్ సర్ లోని స్వర్ణ మందిరము. ఈ మతాన్ని అవలంబించేవారిని సిక్కులు అని సంబోధిస్తారు. వీరు ప్రధానంగా పంజాబు ప్రాంతంలో నివసిస్తుంటారు. ప్రస్తుతం ప్రపంచమంతటా వ్యాపించియున్నారు. }} [[File:SikhismSymbol.PNG|right|సిక్కుమత చిహ్నం.]] ==సిక్కుమత గురువులు== * [[రచయిత:చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం|చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం]] రచించిన [[నానకు చరిత్ర]] (1920) ==వ్యాసాలు== * [[అబద్ధాల వేట - నిజాల బాట/పునర్వికాసానికి సిక్కుల అవరోధం]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:సిక్కుమతం]] pkkcgjk1o85lf46wkfjk3j35r1c3e7y 8 71957 603433 281471 2026-11-02T23:07:07Z Maintenance script 2272 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 603433 javascript text/javascript /** * Tutorial script: ExtractImage ("Extract area typically image from pdf/djvu files of pages") * * A user script which adds a link to the toolbox to show a pop-up * dialog with page graphic of a book and enable a selection of an area(typically image) in it. * * Demonstrates: * - Use of the API * - Use of jQuery * - Use of ResourceLoader and some of the default modules that come with it * - Use of localization * * (Be bold and improve it!) * * Authors: * Arjuna Rao Chavala, Public domain * V2.1 2019-04-07 to deal with files with unicode names * V2.0, 2018-12-08 to deal with https://www.mediawiki.org/wiki/Contributors/Projects/Removal_of_the_2006_wikitext_editor * Disable CodeMirror (Code styling pencil icon, if you notice incorrect formatting) * V1.0 2015, */ mw.loader.using(['jquery.ui'], function() { var dialogobjcreated; function renderCropImageDialog(pageLinks) { dialogobj = $(this); // dialogobj.dialog('destroy'); var cictext = [""]; var scale = 1.50; $dialog = $('<div></div>') .html( '<div id="container">' + '<canvas id="canvas1" width="300" height="400" style="border: 1px solid black;">' + 'This text is displayed if your browser does not support HTML5 Canvas.' + '</canvas>' + '</div>' // pageLinks.join( '<br /><li>' ) + '</ul>' ) .dialog({ autoOpen: true, title: 'Crop image!', dialogClass: "no-close", width: '70%', modal: true, closeOnEscape: false, // open: function (event, ui) { // $(".ui-dialog-titlebar-close", ui.dialog || ui).hide(); // }, buttons: { "Done": function() { getTemplatetext(cictext, scale); console.log(cictext[0]); //add to document var $txt = $('#wpTextbox1'); // $txt.prepend(cictext[0]); //did not work on page namespace $("#wpTextbox1").val(cictext[0] + $("#wpTextbox1").val()); $(this).dialog('destroy').remove(); }, "Cancel": function(event, ui) { $(this).dialog('destroy').remove(); //cancel } }, }); } function cropimage() { var myPageLinks = []; // remdering and data preparations to be done renderCropImageDialog(myPageLinks); shapeinit(); } // By Simon Sarris // www.simonsarris.com // sarris@acm.org // // Code from the following pages merged by Andrew Clark (amclark7@gmail.com): // http://simonsarris.com/blog/510-making-html5-canvas-useful // http://simonsarris.com/blog/225-canvas-selecting-resizing-shape // Last update June 2013 // // Free to use and distribute at will // So long as you are nice to people, etc // Constructor for Shape objects to hold data for all drawn objects. // For now they will just be defined as rectangles. function Shape(state, x, y, w, h, fill) { "use strict"; // This is a very simple and unsafe constructor. All we're doing is checking if the values exist. // "x || 0" just means "if there is a value for x, use that. Otherwise use 0." // But we aren't checking anything else! We could put "Lalala" for the value of x this.state = state; this.x = x || 0; this.y = y || 0; this.w = w || 1; this.h = h || 1; this.fill = fill || '#AAAAAA'; } // Draws this shape to a given context Shape.prototype.draw = function(ctx, optionalColor) { "use strict"; var i, cur, half; ctx.fillStyle = this.fill; ctx.fillRect(this.x, this.y, this.w, this.h); if (this.state.selection === this) { ctx.strokeStyle = this.state.selectionColor; ctx.lineWidth = this.state.selectionWidth; ctx.strokeRect(this.x, this.y, this.w, this.h); // draw the boxes half = this.state.selectionBoxSize / 2; // 0 1 2 // 3 4 // 5 6 7 // top left, middle, right this.state.selectionHandles[0].x = this.x - half; this.state.selectionHandles[0].y = this.y - half; this.state.selectionHandles[1].x = this.x + this.w / 2 - half; this.state.selectionHandles[1].y = this.y - half; this.state.selectionHandles[2].x = this.x + this.w - half; this.state.selectionHandles[2].y = this.y - half; //middle left this.state.selectionHandles[3].x = this.x - half; this.state.selectionHandles[3].y = this.y + this.h / 2 - half; //middle right this.state.selectionHandles[4].x = this.x + this.w - half; this.state.selectionHandles[4].y = this.y + this.h / 2 - half; //bottom left, middle, right this.state.selectionHandles[6].x = this.x + this.w / 2 - half; this.state.selectionHandles[6].y = this.y + this.h - half; this.state.selectionHandles[5].x = this.x - half; this.state.selectionHandles[5].y = this.y + this.h - half; this.state.selectionHandles[7].x = this.x + this.w - half; this.state.selectionHandles[7].y = this.y + this.h - half; ctx.fillStyle = this.state.selectionBoxColor; for (i = 0; i < 8; i += 1) { cur = this.state.selectionHandles[i]; ctx.fillRect(cur.x, cur.y, this.state.selectionBoxSize, this.state.selectionBoxSize); } } }; // Determine if a point is inside the shape's bounds Shape.prototype.contains = function(mx, my) { "use strict"; // All we have to do is make sure the Mouse X,Y fall in the area between // the shape's X and (X + Height) and its Y and (Y + Height) return (this.x <= mx) && (this.x + this.w >= mx) && (this.y <= my) && (this.y + this.h >= my); }; var myState = []; //need to access it for return values for shape code var imageObj = new Image(); var curResourceCounter = 0; var initcomplete = false; function CanvasState(canvas) { "use strict"; // **** First some setup! **** this.canvas = canvas; this.width = canvas.width; this.height = canvas.height; this.ctx = canvas.getContext('2d'); // This complicates things a little but but fixes mouse co-ordinate problems // when there's a border or padding. See getMouse for more detail var stylePaddingLeft, stylePaddingTop, styleBorderLeft, styleBorderTop, html, i; if (document.defaultView && document.defaultView.getComputedStyle) { this.stylePaddingLeft = parseInt(document.defaultView.getComputedStyle(canvas, null).paddingLeft, 10) || 0; this.stylePaddingTop = parseInt(document.defaultView.getComputedStyle(canvas, null).paddingTop, 10) || 0; this.styleBorderLeft = parseInt(document.defaultView.getComputedStyle(canvas, null).borderLeftWidth, 10) || 0; this.styleBorderTop = parseInt(document.defaultView.getComputedStyle(canvas, null).borderTopWidth, 10) || 0; } // Some pages have fixed-position bars (like the stumbleupon bar) at the top or left of the page // They will mess up mouse coordinates and this fixes that html = document.body.parentNode; this.htmlTop = html.offsetTop; this.htmlLeft = html.offsetLeft; // **** Keep track of state! **** this.valid = false; // when set to false, the canvas will redraw everything this.shapes = []; // the collection of things to be drawn this.dragging = false; // Keep track of when we are dragging this.resizeDragging = false; // Keep track of resize this.expectResize = -1; // save the # of the selection handle // the current selected object. In the future we could turn this into an array for multiple selection this.selection = null; this.dragoffx = 0; // See mousedown and mousemove events for explanation this.dragoffy = 0; // New, holds the 8 tiny boxes that will be our selection handles // the selection handles will be in this order: // 0 1 2 // 3 4 // 5 6 7 this.selectionHandles = []; for (i = 0; i < 8; i += 1) { this.selectionHandles.push(new Shape(this)); } this.displayedImageWidth = 0; this.displayedImageHeight = 0; this.horScalingFactor = 0; this.verScalingFactor = 0; // this.img = imageObj;// keep imageObj outside of myState // **** Then events! **** // This is an example of a closure! // Right here "this" means the CanvasState. But we are making events on the Canvas itself, // and when the events are fired on the canvas the variable "this" is going to mean the canvas! // Since we still want to use this particular CanvasState in the events we have to save a reference to it. // This is our reference! myState = this; //fixes a problem where double clicking causes text to get selected on the canvas canvas.addEventListener('selectstart', function(e) { e.preventDefault(); return false; }, false); // Up, down, and move are for dragging canvas.addEventListener('mousedown', function(e) { var mouse, mx, my, shapes, l, i, mySel; if (myState.expectResize !== -1) { myState.resizeDragging = true; return; } mouse = myState.getMouse(e); mx = mouse.x; my = mouse.y; shapes = myState.shapes; l = shapes.length; for (i = l - 1; i >= 0; i -= 1) { if (shapes[i].contains(mx, my)) { mySel = shapes[i]; // Keep track of where in the object we clicked // so we can move it smoothly (see mousemove) myState.dragoffx = mx - mySel.x; myState.dragoffy = my - mySel.y; myState.dragging = true; myState.selection = mySel; myState.valid = false; return; } } // havent returned means we have failed to select anything. // If there was an object selected, we deselect it if (myState.selection) { myState.selection = null; myState.valid = false; // Need to clear the old selection border } }, true); canvas.addEventListener('mousemove', function(e) { var mouse = myState.getMouse(e), mx = mouse.x, my = mouse.y, oldx, oldy, i, cur; if (myState.dragging) { mouse = myState.getMouse(e); // We don't want to drag the object by its top-left corner, we want to drag it // from where we clicked. Thats why we saved the offset and use it here myState.selection.x = mouse.x - myState.dragoffx; myState.selection.y = mouse.y - myState.dragoffy; myState.valid = false; // Something's dragging so we must redraw } else if (myState.resizeDragging) { // time ro resize! oldx = myState.selection.x; oldy = myState.selection.y; // 0 1 2 // 3 4 // 5 6 7 switch (myState.expectResize) { case 0: myState.selection.x = mx; myState.selection.y = my; myState.selection.w += oldx - mx; myState.selection.h += oldy - my; break; case 1: myState.selection.y = my; myState.selection.h += oldy - my; break; case 2: myState.selection.y = my; myState.selection.w = mx - oldx; myState.selection.h += oldy - my; break; case 3: myState.selection.x = mx; myState.selection.w += oldx - mx; break; case 4: myState.selection.w = mx - oldx; break; case 5: myState.selection.x = mx; myState.selection.w += oldx - mx; myState.selection.h = my - oldy; break; case 6: myState.selection.h = my - oldy; break; case 7: myState.selection.w = mx - oldx; myState.selection.h = my - oldy; break; } myState.valid = false; // Something's dragging so we must redraw } // if there's a selection see if we grabbed one of the selection handles if (myState.selection !== null && !myState.resizeDragging) { for (i = 0; i < 8; i += 1) { // 0 1 2 // 3 4 // 5 6 7 cur = myState.selectionHandles[i]; // we dont need to use the ghost context because // selection handles will always be rectangles if (mx >= cur.x && mx <= cur.x + myState.selectionBoxSize && my >= cur.y && my <= cur.y + myState.selectionBoxSize) { // we found one! myState.expectResize = i; myState.valid = false; switch (i) { case 0: this.style.cursor = 'nw-resize'; break; case 1: this.style.cursor = 'n-resize'; break; case 2: this.style.cursor = 'ne-resize'; break; case 3: this.style.cursor = 'w-resize'; break; case 4: this.style.cursor = 'e-resize'; break; case 5: this.style.cursor = 'sw-resize'; break; case 6: this.style.cursor = 's-resize'; break; case 7: this.style.cursor = 'se-resize'; break; } return; } } // not over a selection box, return to normal myState.resizeDragging = false; myState.expectResize = -1; this.style.cursor = 'auto'; } }, true); canvas.addEventListener('mouseup', function(e) { myState.dragging = false; myState.resizeDragging = false; myState.expectResize = -1; if (myState.selection !== null) { if (myState.selection.w < 0) { myState.selection.w = -myState.selection.w; myState.selection.x -= myState.selection.w; } if (myState.selection.h < 0) { myState.selection.h = -myState.selection.h; myState.selection.y -= myState.selection.h; } } }, true); // double click for making new shapes .. not needed //canvas.addEventListener('dblclick', function(e) { // var mouse = myState.getMouse(e); // myState.addShape(new Shape(myState, mouse.x - 10, mouse.y - 10, 20, 20, 'rgba(0,255,0,.6)')); //}, true); // **** Options! **** this.selectionColor = '#CC0000'; this.selectionWidth = 2; this.selectionBoxSize = 6; this.selectionBoxColor = 'darkred'; this.interval = 30; // this.bSize=0; //to store displayed image width setInterval(function() { myState.draw(); }, myState.interval); } CanvasState.prototype.addShape = function(shape) { "use strict"; this.shapes.push(shape); this.valid = false; }; CanvasState.prototype.clear = function() { "use strict"; this.ctx.clearRect(0, 0, this.width, this.height); }; // While draw is called as often as the INTERVAL variable demands, // It only ever does something if the canvas gets invalidated by our code CanvasState.prototype.draw = function() { "use strict"; var ctx, shapes, l, i, shape, mySel, img; // if our state is invalid, redraw and validate! if (!this.valid) { ctx = this.ctx; shapes = this.shapes; img = imageObj; this.clear(); //log shape location // console.log("Scaled image width, height:",displayedImageWidth,displayedImageHeight); // console.log("Ext Image location:", shapes[0].x,shapes[0].y); // console.log("Ext extents:",shapes[0].w,shapes[0].h); //output Template text // ** Add stuff you want drawn in the background all the time here ** //*** Background picture on which graphic part is to be selected** //add background image if (curResourceCounter > 0) { // if height is more than width make height is equal to canvas height if (img.height >= img.width) { this.displayedImageHeight = this.height; this.verScalingFactor = this.height / img.height; this.displayedImageWidth = Math.round(this.verScalingFactor * img.width); this.horScalingFactor = this.verScalingFactor; } else { this.displayedImageWidth = this.width; this.horScalingFactor = this.width / img.width; this.displayedImageHeight = Math.round(this.horScalingFactor * img.height); this.verScalingFactor = this.horScalingFactor; } // if width is more than height make width equal to canvas height // this.bSize=displayedImageWidth; // imgSmall.removeAttr("class").removeAttr("height").removeAttr("style").css("width", "inherit"); // append to DOM for drawing // $("canvas1").append(imgSmall); ctx.drawImage(img, 0, 0, this.displayedImageWidth, this.displayedImageHeight); //first time setting of shape for center of image if (initcomplete) { shapes[0].x = Math.round(this.displayedImageWidth / 2 - 0.1 * this.displayedImageWidth); shapes[0].y = Math.round(this.displayedImageHeight / 2 - 0.1 * this.displayedImageHeight); shapes[0].w = Math.round(0.2 * this.displayedImageWidth); shapes[0].h = Math.round(0.2 * this.displayedImageHeight); initcomplete = false; } } // draw all shapes l = shapes.length; for (i = 0; i < l; i += 1) { shape = shapes[i]; // We can skip the drawing of elements that have moved off the screen: if (shape.x <= this.width && shape.y <= this.height && shape.x + shape.w >= 0 && shape.y + shape.h >= 0) { shapes[i].draw(ctx); } } // draw selection // right now this is just a stroke along the edge of the selected Shape if (this.selection !== null) { ctx.strokeStyle = this.selectionColor; ctx.lineWidth = this.selectionWidth; mySel = this.selection; ctx.strokeRect(mySel.x, mySel.y, mySel.w, mySel.h); } // ** Add stuff you want drawn on top all the time here ** this.valid = true; } }; // Creates an object with x and y defined, set to the mouse position relative to the state's canvas // If you wanna be super-correct this can be tricky, we have to worry about padding and borders CanvasState.prototype.getMouse = function(e) { "use strict"; var element = this.canvas, offsetX = 0, offsetY = 0, mx, my; // Compute the total offset if (element.offsetParent !== undefined) { do { offsetX += element.offsetLeft; offsetY += element.offsetTop; element = element.offsetParent; } while (element); } // Add padding and border style widths to offset // Also add the <html> offsets in case there's a position:fixed bar offsetX += this.stylePaddingLeft + this.styleBorderLeft + this.htmlLeft; offsetY += this.stylePaddingTop + this.styleBorderTop + this.htmlTop; mx = e.pageX - offsetX; my = e.pageY - offsetY; // We return a simple javascript object (a hash) with x and y defined return { x: mx, y: my }; }; var getTemplatetext = function(a, scale) { //{{Css image crop var cic = { Image: "", Page: 0, bSize: 0, cWidth: 0, cHeight: 0, oTop: 0, oLeft: 0, Location: "", Description: "" }; var str = ""; //|Image =TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu //|Page = 35 //|bSize = 351 //|cWidth = 274 //|cHeight = 165 //|oTop =210 //|oLeft = 17 //|Location = center //|Description = //}} var cictext = a[0]; // console.log('{{Css image crop'); str = imageObj.src; if (str === null) { alert('Wait for scan image of page to load completely and then try'); } // bug: need to change for unicode filenames 2019-04-03 ////thumb.wikimedia.org/wikisource/te/thumb/6/6f/2016-17_%E0%B0%B2%E0%B1%8B_%E0%B0%86%E0%B0%82%E0%B0%A7%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%A6%E0%B1%87%E0%B0%B6%E0%B1%8D_%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%9F%E0%B1%8D%E0%B0%B0_%E0%B0%86%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%A7%E0%B0%BF%E0%B0%95_%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A5%E0%B0%BF%E0%B0%A4%E0%B0%BF%E0%B0%97%E0%B0%A4%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B0%AA%E0%B1%88_%E0%B0%B8%E0%B0%BF%E0%B0%8E%E0%B0%9C%E0%B0%BF_%E0%B0%A8%E0%B0%BF%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%A6%E0%B0%BF%E0%B0%95.pdf/page15-1024px-thumbnail.pdf.jpg // pick the filename from last but one slash to last slash //cic.Image = str.substring(str.search("px-") + 3, str.search(".jpg")); lastslash=str.lastIndexOf("/") firstpart=str.substr(0,lastslash) //lastbutoneslash lastbutoneslash=firstpart.lastIndexOf("/") cic.Image=decodeURIComponent(firstpart.substr(lastbutoneslash+1)) str = str.match(/page[0-9]+/); cic.Page = str[0].replace("page", ""); cic.bSize = Math.round(myState.displayedImageWidth * scale); cic.cWidth = Math.round(myState.shapes[0].w * scale); cic.cHeight = Math.round(myState.shapes[0].h * scale); cic.oTop = Math.round(myState.shapes[0].y * scale); cic.oLeft = Math.round(myState.shapes[0].x * scale); cic.Location = "center"; cic.Description = ""; //compose string //{"Image":"file:///home/arjun/extractimagejq/images/page35-3091px-TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu.jpg","Page":1,"bSize":281,"cWidth":56,"cHeight":80,"oTop":160,"oLeft":112,"Location":"","Description":""} cictext = "{{Css image crop\n"; cictext += "|Image = " + cic.Image + "\n"; cictext += "|Page = " + cic.Page + "\n"; cictext += "|bSize = " + cic.bSize + "\n"; cictext += "|cWidth = " + cic.cWidth + "\n"; cictext += "|cHeight = " + cic.cHeight + "\n"; cictext += "|oTop = " + cic.oTop + "\n"; cictext += "|oLeft = " + cic.oLeft + "\n"; cictext += "|Location = " + cic.Location + "\n"; cictext += "|Description = " + cic.Description + "\n}}\n"; a[0] = cictext; return true; }; // If you dont want to use <body onLoad='init()'> // You could uncomment this init() reference and place the script reference inside the body tag //init(); function shapeinit() { "use strict"; var s = new CanvasState(document.getElementById('canvas1')); // add a large green rectangle dummy will be set after img size is available s.addShape(new Shape(s, 0, 0, 50, 50, 'rgba(0,205,0,0.7)')); var imgSmall = $('.prp-page-image img'); imageObj.height = imgSmall.attr('height'); imageObj.width = imgSmall.attr('width'); imageObj.onload = function() { ++curResourceCounter; initcomplete = true; myState.valid = false; // alert("img loaded "+imageObj.src); }; imageObj.src = imgSmall.attr('src'); // alert("img src "+imageObj.src); // add a green-blue rectangle // s.addShape(new Shape(s, 240, 120, 40, 40, 'rgba(2,165,165,0.7)')); // add a smaller purple rectangle // s.addShape(new Shape(s, 5, 60, 25, 25, 'rgba(150,150,250,0.7)')); } var customizeToolbar = function() { if (mw.config.get("wgCanonicalNamespace")=="Page") { $('#wpTextbox1').wikiEditor('addToToolbar', { section: 'advanced', group: 'format', tools: { "cropim": { label: 'Crop image', type: 'button', icon: '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Crop_button.svg/23px-Crop_button.svg.png', action: { type: 'callback', execute: function(context) { cropimage(); } } } } }); } }; /* Check if view is in edit mode and that the required modules are available. Then, customize the toolbar … */ if ( $.inArray( mw.config.get( 'wgAction' ), [ 'edit', 'submit' ] ) !== -1 ) { mw.loader.using( 'user.options' ).then( function () { // This can be the string "0" if the user disabled the preference ([[phab:T54542#555387]]) if ( mw.user.options.get( 'usebetatoolbar' ) == 1 ) { $.when( mw.loader.using( 'ext.wikiEditor' ), $.ready ).then( customizeToolbar ); } } ); } }); e0jgl1e8luakk3p47sic424fkml8942 8 72124 603431 303028 2026-11-02T23:07:04Z Maintenance script 2272 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 603431 javascript text/javascript /* @Author [[User:Jayprakash12345]] @OwnBy [[meta:Indic-TechCom]] */ var IndicOCR = function () { $( '#wpTextbox1' ).wikiEditor( 'addToToolbar', { 'section': 'main', 'group': 'insert', 'tools': { 'IndicOCR': { label: 'IndicOCR', // or use labelMsg for a localized label, see above type: 'button', icon: '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Iconocr.png/22px-Iconocr.png', action: { type: 'callback', execute: function () { var toolUrl = "//indic-ocr.toolforge.org/getOCR"; lang = mw.config.get( 'wgContentLanguage' ); loadingGifUrl = '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif'; showLoadingMsg( 'OCR is in process.' ); if ( $( '.prp-page-image img' ).length === 0 ) { mw.notify( 'Proofread Image not found.' ); } var imageUrl = 'https:' + $( '.prp-page-image img' ).attr('src'), requestUrl = toolUrl + "?imageurl=" + imageUrl + "&langcode="+lang+ "&api=True"; $.getJSON( requestUrl ) .done( processOcrResult ) .fail( processOcrResult ) // Same handler, for simplicity. .always( function () { showLoadingMsg( '' ); } ); } } } } } ); function processOcrResult( response ) { if ( response.responseJSON !== undefined && response.responseJSON.error ) { mw.notify( mw.message( 'error' ) + ' ' + response.responseJSON.error.code + ' ' + response.responseJSON.error.message ); return; } if ( response.text === undefined || response.text.length === 0 ) { mw.notify( "No OCR text." ); return; } $( '#wpTextbox1' ).val( response.text ); } function showLoadingMsg( msgLabel ) { var msg, loadingGif, loadingId = 'GoogleOcrLoading'; // Always remove any existing message. $( '#' + loadingId ).remove(); // Add the new message if required. if ( msgLabel.length !== 0 ) { msgBox = $( "<p>" ) .attr( "id", loadingId ) .css( "background-color", "#efefef" ).css( "border", "1px solid #ccc" ) .text( msgLabel ); loadingGif = $( "<img>" ) .attr( "src", loadingGifUrl ) .attr( "alt", "Animated loading indicator" ) .css( "display", "inline-block" ).css( "margin", "0.3em" ); msgBox.prepend( loadingGif ); $( '#wpTextbox1' ).before( msgBox ); } } }; /* Check if view is in edit mode and that the required modules are available. Then, customize the toolbar … */ if ( $.inArray( mw.config.get( 'wgAction' ), [ 'edit', 'submit' ] ) !== -1 ) { if ( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) === 'Page' ) { $.when( mw.loader.using( 'ext.wikiEditor' ), $.ready) .then( IndicOCR ); } } 8ftf87c1dtwibuw2dmzgilxsc6flcp9 106 89523 603742 584620 2026-11-03T08:50:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603742 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[అనంతుని ఛందము అను నామాంతరముగల ఛందోదర్పణము|ఛందోదర్పణము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:అనంతామాత్యుడు|అనంతామాత్యుడు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=[[వేదిక:వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్|వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్]] |చిరునామా=చెన్నై |సంవత్సరం=1921 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} [[వర్గం:ఛందస్సు]] 4ts3rpwjw8prll9lrewx7wmerfwx76s 8 99381 603429 342905 2026-11-02T23:07:01Z Maintenance script 2272 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 603429 javascript text/javascript /*********************************************************************** * addViafData.js * * A tool to make it easy to select and import authority control data * from VIAF (viaf.org) using a text query. * * Adds a link to the toolbox which opens a frame at the top of the page * containing a search box which loads data directly from VIAF. Click * the icon to use the record, or the number to jump to the VIAF record * page. * * Bugs and suggestions to [[User:Inductiveload]], or patch as needed * * Version 0.1 - 2012-01-19 - Initial release * - 2012-01-25 - Allow suggested text to load even on * non-existent pages * - 2012-03-10 - Warn when VIAF AutoSuggest might not * return all hits * - 2012-04-23 - Add ability to save pages, update pages * while editing, de-select VIAF entries * **********************************************************************/ var VIAFDataGrabber = function() { //constructor //translating from VIAF JSON names to WS template names this.template_parameters_translation = { 'viafid' : 'VIAF', 'lc' : 'LCCN', 'isni, isni-test' : 'ISNI', 'dnb' : 'GND', 'sudoc' : 'SUDOC', 'bnf' : 'BNF', 'selibr' : 'SELIBR', 'jpg' : 'ULAN', 'nla' : 'NLA', 'wksid' : 'WKS' } //list of parameters allowed in AC templates this.template_parameters_allowed = ['VIAF', 'LCCN', 'ISNI', 'GND', 'SUDOC', 'BNF', 'SELIBR', 'ULAN', 'NLA', 'WKS'] this.ac_template_re = /{{ *[Aa]uthority[ _]control *\|[\s\S]*?}}/m; //regex to find AC templates this.footer_re = /((\n(\[\[ *Category *:[^\]]+\]\]|\[\[\w+:[^\]]+\]\])?[\n\s]*)*)$/; //regex to find the footers which go under the AC template this.icons = { 'add':'//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Ambox_emblem_plus.svg/20px-Ambox_emblem_plus.svg.png', 'remove':'//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Dialog-error-round.svg/20px-Dialog-error-round.svg.png' } this.pageDataFound = false; this.acDataFound = false; this.acDataFoundIsBad = false; this.viafAutosuggestMaxResults= 10; //max results viaf returns this.add_VIAF_button(); //this.add_VIAF_pane(); //uncomment when debugging to prevent having to click button each time } VIAFDataGrabber.prototype.construct_VIAF_search_URL = function(query){ return 'http://viaf.org/viaf/search?query=local.personalNames+all+"'+ encodeURIComponent(query) +'"&maximumRecords=100&sortKeys=holdingscount&stylesheet=/viaf/xsl/results.xsl' } VIAFDataGrabber.prototype.close_VIAF_pane = function(){ $('#add_viaf_data_pane').remove(); } VIAFDataGrabber.prototype.add_VIAF_pane = function(){ var myself = this; if ($('#add_viaf_data_pane').length > 0){ return } mw.util.addCSS( '.selected .viaf-id-link { font-weight:bold; }' ); mw.util.addCSS( '.viaf-entry-icon { float:left; width:20px; height:20px; background-image:url("' + this.icons['add'] + '"); }' ); mw.util.addCSS( '.selected .viaf-entry-icon { background-image:url("' + this.icons['remove'] + '"); }' ); mw.util.addCSS( '#viaf_raw_proposed_data { margin-left:1em; font-size:120%; background-color:white; }' ); mw.util.addCSS( '.viaf-changes-list { margin-left:2em; font-size:84%; }' ); mw.util.addCSS( '#viaf-rendered-template { margin-top:0.25em; }' ); mw.util.addCSS( 'div#add_viaf_data_pane p { margin-top:0.25em; margin-bottom:0.25em; }' ); this.viafDiv = $('<div id="add_viaf_data_pane" style="position:relative; background-color:#EEEEEE; border:1px solid blue; padding:1em; margin-bottom:0.5em;"><h3 style="padding-top:0px;">Add authority control data</h3></div>') var closeDiv = $('<div style="position:absolute; right:1em; top:0.1em;"></div>'); var closeLink = $('<span><a href="#">[Close]</a></span>'); closeLink.click( function(){ myself.close_VIAF_pane() }); closeDiv.append(closeLink); this.viafDiv.append(closeDiv); var jump_to_viaf_link = $("<a> Go to VIAF's search page.</a>"); var viaf_query_input = $('<input type="text" name="viaf_query" id="viaf_query_input" size="48" value="' + mw.config.get('wgTitle') + '"/>'); viaf_query_input.change( function(){ // link to real VIAF search jump_to_viaf_link.attr('href', myself.construct_VIAF_search_URL( $('#viaf_query_input').val() ) ); } ); var submitVIAFquery = $('<input type="button" name="submit_viaf_query" id="submit_viaf_query" value="Search VIAF"/>') submitVIAFquery.click( function(){ //using real search (but how to make the cross domain request?) //var url = 'http://viaf.org/viaf/search?query=local.personalNames+all+"'+ encodeURIComponent($('#viaf_query_input').val()) +'"&version=1.1&operation=searchRetrieve&recordSchema=http://viaf.org/VIAFCluster&maximumRecords=50&startRecord=1&resultSetTTL=300&recordPacking=xml&recordXPath=&sortKeys=&httpAccept=text/xml' //using autosuggest (clumsy, but we can use JSONP) $.getJSON("https://viaf.org/viaf/AutoSuggest?query="+ encodeURIComponent($('#viaf_query_input').val()) +"&callback=?", function(data){ myself.display_query_results(data); }); } ); this.viafResultsDiv = $('<div id="viaf_results"></div>'); this.viafCurrentDataDiv = $('<div></div>'); this.viafProposedDataDiv = $('<div id="proposed_authority_control_data"></div>'); this.viafSaveACDiv = $('<div id="viaf_save_authority_control" style="display:none;"><hr></div>'); var saveACButton = $('<input type="button" value="Update authority control information" id="viaf_save_ac_template" name="viaf_save_ac_template"/>'); this.viafSaveACDiv.append(saveACButton); saveACButton.click( function(){ myself.save_ac_data(); }); this.viafDiv.append(viaf_query_input, submitVIAFquery, jump_to_viaf_link); this.viafDiv.append('<hr>', this.viafResultsDiv) this.viafDiv.append('<hr>', this.viafCurrentDataDiv); this.viafDiv.append('<hr>', this.viafProposedDataDiv); this.viafDiv.append(this.viafSaveACDiv); $('#bodyContent').prepend( this.viafDiv ); viaf_query_input.change(); //trigger an update of the link if (mw.config.get('wgAction') == 'view' ){ //get data from API this.get_raw_page(mw.config.get('wgPageName'), this.show_current_authority_data) } else if ($.inArray(mw.config.get('wgAction'), ['submit', 'edit'] ) > -1 ){ //or from the current edit box this.show_current_authority_data ($('#wpTextbox1').val() ); } submitVIAFquery.click(); //preload the page name results } VIAFDataGrabber.prototype.show_current_authority_data = function(data){ if (data == null){ var current_ac_data = null } else { var current_ac_data = data.match(/{{ *[Aa]uthority control *\|.*}}/g); } this.pageDataFound = true; if (current_ac_data == null ){ this.viafCurrentDataDiv.html('<p>No existing authority data has been found on this page.</p>'); this.acDataFound = false; this.acDataFoundIsBad = false; } else if (current_ac_data.length == 1){ this.viafCurrentDataDiv.html('<p>Authority control template found on this page. New data will be merged with it.</p>'); this.viafCurrentDataDiv.append('<tt style="margin-left:1em;" id="current_authority_control_data">' + current_ac_data[0] + '</tt>'); this.acDataFound = this.parse_ac_template( current_ac_data[0] ); this.acDataFoundIsBad = false; } else { this.viafCurrentDataDiv.html('<p class="error">Multiple authority control templates exist on this page:</p><br>') this.acDataFound = true; this.acDataFoundIsBad = true; for (i in current_ac_data){ this.viafCurrentDataDiv.append('<tt style="margin-left:1em" id="current_authority_control_data">' + current_ac_data[i] + '</tt><br>'); } } } VIAFDataGrabber.prototype.parse_ac_template = function(template){ //parse a string holding a AC template into the AC array var i = 0; var parameter = '' var array = {}; while(template[i] != '|'){ //get past the {{template name| i = i+1; } while(1){ if (i == template.length){ //somehow we have overstepped the end of the template - maybe it was incomplete break; } i = i + 1; if (template[i] != '|' && template[i] != '}'){ parameter = parameter + template[i]; } else { //we have completed a parameter var myRegexp = /([^=]+)\s*=\s*(.*)/g; //look for parameter = value var match = myRegexp.exec(parameter); if (match != null){ array[match[1]] = match[2] } if (template[i] == '}'){ //end of the template break; } parameter = ''; } } return array } VIAFDataGrabber.prototype.add_VIAF_button = function(){ var btn_id = 't-viaf-authority-control' var portletLink = mw.util.addPortletLink('p-tb', '#', 'Add authority control', btn_id, 'Add an authority control template using data from VIAF'); // Bind click handler $( '#' + btn_id ).click( $.proxy( this.add_VIAF_pane, this ) ); } VIAFDataGrabber.prototype.display_query_results = function(results){ if (results['result'] == null){ this.viafResultsDiv.html('No results found for "'+results['query']+'"'); } else { var viafids = []; //list of ids to prevent dupes var results_list = $('<ul id="viaf-results-list" style="list-style: none;"><ul>') var count = 0; for (i in results['result']){ if ($.inArray(results['result'][i]['viafid'], viafids) == -1 ){ //fliter out duplicate VIAF ids viafids.push(results['result'][i]['viafid']); results_list.append(this.build_list_entry(results['result'][i])); } count++; } this.viafResultsDiv.html('').append(results_list); if (count >= this.viafAutosuggestMaxResults ){ var warning = $("<span style='font-style:italic' id='viaf-warn-further-results'>These may not be all the results available from VIAF. See the <a href='" + this.construct_VIAF_search_URL( $('#viaf_query_input').val() ) + "'>full VIAF search page</a> for more results.</span>"); this.viafResultsDiv.append(warning); } } } VIAFDataGrabber.prototype.build_list_entry = function(result){ var myself = this; var entry = $('<li></li>'); var use_id = $('<div class="viaf-entry-icon"></div>'); use_id.click( function(){ if (entry.hasClass('selected')){ entry.removeClass('selected'); myself.remove_data(); } else { myself.add_viaf_data(result); myself.viafResultsDiv.find('li').removeClass('selected'); //remove other entries' bolding entry.addClass('selected'); //add it to this one } }); entry.append(use_id, '&nbsp;VIAF ID: ', '<a class="viaf-id-link" href="http://viaf.org/viaf/' + result['viafid'] + '">' + result['viafid'] + '</a> ', result['term']); return entry; } VIAFDataGrabber.prototype.remove_data = function(){ //remove any result selected this.viafProposedDataDiv.empty(); this.viafProposedDataDiv.empty(); this.merge_authority_data(null); } VIAFDataGrabber.prototype.add_viaf_data = function(result){ // adds data from a viaf json result to the AC data already present if (!this.pageDataFound){ this.viafCurrentDataDiv.html('<span class="error">Current page wikitext not loaded, please wait until this message changes and try again.</span>'); return; } if (this.acDataFoundIsBad){ this.viafCurrentDataDiv.append('<p class="error">The current authority control data cannot be merged with imported data. Fix the existing data first (eg. remove duplicate templates) and try again.</p>'); return; } //page data is loaded, and it is OK, let's merge the data! this.merge_authority_data(result); } VIAFDataGrabber.prototype.construct_ac_template = function(data){ var text = '{{authority control' for (field in data){ if ($.inArray(field, this.template_parameters_allowed) > -1 ){ text += '|' + field + '=' + data[field]; } } text = text + '}}'; return text; } VIAFDataGrabber.prototype.merge_authority_data = function(result){ //Merge authority data from a VIAF result with any existing data //construct an array of new data new_data = {}; var id; for (field in result){ var orig_id = result[field] if (field == 'lc'){//format IDs as needed id = ''; var id_i = 0; while (orig_id[id_i].search(/[A-Za-z]/) != -1){ //alphabetical prefix id = id + orig_id[id_i]; id_i = id_i + 1; } var year_len = (result[field].length - id_i < 9)?2:4; id = id + '/' + orig_id.slice(id_i,id_i+year_len) + '/' + orig_id.slice(id_i+year_len).replace(/^0+/, ''); //truncate leading zeroes } else if (field == 'dnb'){ id = orig_id.toUpperCase() } else if (field == 'nla'){ id = orig_id.replace(/^0+/, ''); //truncate leading zeroes } else if (field == 'bnf'){ var bnf_xdigits = '0123456789bcdfghjkmnpqrstvwxz'; var bnf_check_digit = 0; id = 'cb' + orig_id; for (var i=0; i<id.length; i++){ bnf_check_digit += bnf_xdigits.indexOf(id[i]) * (i+1); } id += bnf_xdigits[bnf_check_digit % 29]; //29 is the radix } else { id = orig_id } if (field in this.template_parameters_translation ){ //if the parameter is allowed, get the WS template parameter and save it new_data[this.template_parameters_translation[field] ] = id; } } this.added_fields = {}; //fields add the existing data this.conflicted_fields = {}; //fields that conflict and need approval this.pending_fields = {}; //fields that don't conflict but won't be added for (field in new_data){ if (this.acDataFound && field in this.acDataFound){ if (this.acDataFound[field] == new_data[field]){ //duplicate field, ignore continue; } //console.log('Conflict in field: ' + field + '. Current data: "' + this.acDataFound[field] + '" New data: "' + new_data[field] + '"' ); this.conflicted_fields[field] = new_data[field]; } else { this.added_fields[field] = new_data[field]; } } this.provisional_data = $.extend({}, this.acDataFound); for (field in this.added_fields){ if (!(field in this.provisional_data)){ //add any new data by default this.provisional_data[field] = this.added_fields[field] } } this.show_suggestions(); } VIAFDataGrabber.prototype.show_suggestions = function(){ var myself = this; this.viafSaveACDiv.css('display','none'); if (!('VIAF' in this.provisional_data)){ //we don't have a selected item, clear out and get out this.viafProposedDataDiv.empty(); return; } if ($.isEmptyObject(this.added_fields) && $.isEmptyObject(this.pending_fields) && $.isEmptyObject(this.conflicted_fields)){ this.viafProposedDataDiv.html('<p>No changes available for authority control template using VIAF ID ' + this.provisional_data['VIAF'] + '.</p>'); } else { if ($.isEmptyObject(this.added_fields) && $.isEmptyObject(this.provisional_data) ){ this.viafProposedDataDiv.html('<p>No authority data selected.</p>'); } else { template = this.construct_ac_template(this.provisional_data) this.viafProposedDataDiv.html('<p>Proposed authority control template:</p><tt id="viaf_raw_proposed_data">' +template+ '</tt><br>'); var renderedTemplateHTML = $('<div id="viaf-rendered-template"></div>'); this.viafProposedDataDiv.append(renderedTemplateHTML); //render the template and display it $.ajax({ url:mw.config.get('wgServer') + wgScriptPath + "/api.php" + '?action=parse&prop=text&format=json&title=' + mw.config.get('wgPageName') + '&text=' + template , success:function(data){ renderedTemplateHTML.append( $(data['parse']['text']['*'])); }, }); } var added_list = $('<ul class="viaf-changes-list"></ul>') var pending_list = $('<ul class="viaf-changes-list"></ul>') var conflict_list = $('<ul class="viaf-changes-list"></ul>') var list_item, link; for (field in this.added_fields){ list_item = $( '<li>Added field: ' + field + ': ' + this.added_fields[field] + '. </li>') link = $('<a href="#">Remove this field.</a>'); link.bind('click', {field: field}, function(e){ myself.remove_added(e.data.field) return false; }); added_list.append(list_item.append(link)); } for (field in this.pending_fields){ list_item = $( '<li>Pending field: ' + field + ': ' + this.pending_fields[field] + '. </li>') link = $('<a href="#">Add this value.</a>'); link.bind('click', {field: field}, function(e){ myself.add_removed(e.data.field) return false; }); pending_list.append(list_item.append(link)); } for (field in this.conflicted_fields){ list_item = $( '<li>Conflict in field: ' + field + '. Current value: ' + this.provisional_data[field] + '; Conflicting value: ' + this.conflicted_fields[field] + '. </li>') link = $('<a href="#">Switch values.</a>'); link.bind('click', {field: field}, function(e){ myself.approve_conflict(e.data.field) return false; }); conflict_list.append(list_item.append(link)); } //show whichever list have items if (!$.isEmptyObject(this.added_fields)){ this.viafProposedDataDiv.append('Changes made:', added_list); } if (!$.isEmptyObject(this.pending_fields)){ this.viafProposedDataDiv.append('Available fields:', pending_list);} if (!$.isEmptyObject(this.conflicted_fields)){this.viafProposedDataDiv.append('Conflicts:', conflict_list);} if ($('#viaf_raw_proposed_data').length > 0 && $('#viaf_raw_proposed_data').text() != $('#current_authority_control_data').text()){ //if we changed anything this.viafSaveACDiv.css('display',''); } else { this.viafSaveACDiv.css('display','none'); } } } VIAFDataGrabber.prototype.approve_conflict = function(field){ var temp = this.provisional_data[field]; this.provisional_data[field] = this.conflicted_fields[field]; this.conflicted_fields[field] = temp; this.show_suggestions(); //update the suggestions } VIAFDataGrabber.prototype.remove_added = function(field){ this.pending_fields[field] = this.added_fields[field]; delete this.added_fields[field]; delete this.provisional_data[field]; this.show_suggestions(); //update the suggestions } VIAFDataGrabber.prototype.add_removed = function(field){ this.added_fields[field] = this.pending_fields[field]; this.provisional_data[field] = this.pending_fields[field]; delete this.pending_fields[field]; this.show_suggestions(); //update the suggestions } VIAFDataGrabber.prototype.save_ac_data = function(){ if (mw.config.get('wgAction') == 'view' ){ //update in the background this.get_raw_page(mw.config.get('wgPageName'), this.update_page); } else if ($.inArray(mw.config.get('wgAction'), ['submit', 'edit'] ) > -1 ){ var text = $('#wpTextbox1').val(); var text = this.add_ac_template_to_text(text); $('#wpTextbox1').val(text); $('#wpTextbox1').css({'outline':'2px solid green'}); setTimeout(function() { $('#wpTextbox1').css({'outline':''}); }, 2000); } } VIAFDataGrabber.prototype.add_ac_template_to_text = function(text){ //splice the template into the text, overwriting any current template var raw_template = $('#viaf_raw_proposed_data').text(); var match = this.ac_template_re.exec(text); if (match == null){ //there is no existing template var foot = this.footer_re.exec(text) if (foot != null){ text = text.replace(this.footer_re, '\n' + raw_template + foot[1]) } else { text = text + '\n\n' + raw_template; } } else { text = text.replace(this.ac_template_re, raw_template); //update the text in the text box } return text; } VIAFDataGrabber.prototype.update_page = function(data){ var text = this.add_ac_template_to_text(data); this.save_page(mw.config.get('wgPageName'), text, 'VIAF data &#x21c9; local Authority Control' ); } VIAFDataGrabber.prototype.get_raw_page = function(pagetitle, callback){ var myself = this; //get the current page text $.ajax({ url: mw.util.wikiScript( 'index' ), data: { action: 'raw', title: pagetitle, }, cache:false, success:function(data){ $.proxy(callback, myself)(data); }, error:function(jqXHR, textStatus, errorThrown){ alert('Page text could not be loaded: [[' + pagetitle + ']]'); }, }); } VIAFDataGrabber.prototype.save_page = function(title, content, summary, go_to_diff){ var myself = this; $.ajax({ url: mw.util.wikiScript( 'api' ), data: { format: 'json', action: 'edit', title: title, summary: summary, text: content, token: mw.user.tokens.get( 'csrfToken' ) }, dataType: 'json', type: 'POST', success: function( data ) { if ( data && data.edit && data.edit.result == 'Success' ) { window.location = mw.config.get('wgServer') + wgScriptPath + '/index.php?' + $.param({ title: mw.config.get('wgPageName'), diff:data.edit.newrevid , oldid:data.edit.oldrevid }); } else if ( data && data.error ) { alert( 'Error: API returned error code "' + data.error.code + '": ' + data.error.info ); } else { alert( 'Error: Unknown result from API.' ); } }, error: function( xhr ) { $.alert( 'Error: Request failed.' ); } }); } $( document ).ready( function() { if ( $.inArray( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ), [ 0, 2, 14, 100, 102, 114 ] ) > -1 ){ //only trigger in sensible namespaces VIAFDataGrabberInstance = new VIAFDataGrabber(); } }); icb4f8g1t1buvjvq45shbmwkc018w1i 8 99517 603430 330482 2026-11-02T23:07:03Z Maintenance script 2272 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 603430 javascript text/javascript /** * iPad Sidebar Slider * Created on June 16th, 2010 * * see also: MediaWiki:Adjust4iPad.js, https://bugzilla.wikimedia.org/show_bug.cgi?id=14501 * TODO: support RTL-Languages, provide as a gadget * * @rev 15 (2011-10-16) * @author Krinkle */ $(function(){ //if (navigator.userAgent.match(/iPad/i) == null) return; //Dont ignore non-iPads (yet) window.iPadSidebarCustomOut = function(){ $('#mw-panel').animate( {width: 'hide'} ); $('#left-navigation').animate( {'left' : '1em'} ); $('#content,#footer').animate( {'marginLeft' : '1em'} ); } window.iPadSidebarCustomIn = function(){ $('#mw-panel').animate( {width: 'show'} ); $('#left-navigation').animate( {'left' : '10em'} ); $('#content,#footer').animate( {'marginLeft' : '10em'} ); } //Initalize $('#mw-panel').hide(); $('#left-navigation').css( 'left', '1em' ); $('#content,#footer').css( 'marginLeft', '1em' ); $('body').append( '<div id="kr-panel-toggle" style="width:28px;height:28px;background:white url(//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Nuvola_single_chevron_right.svg/21px-Nuvola_single_chevron_right.svg.png) center no-repeat;border:2px solid #f3f3f3;position:fixed;left:-5px;top:30%;-webkit-border-radius:15px;-moz-border-radius:15px;border-radius:15px"></div>' ); $('#kr-panel-toggle').hover( function(){ $(this).css( 'cursor', 'pointer' ); }, function(){ $(this).css( 'cursor', 'default' ); }); $('#kr-panel-toggle').click( function(){ if ( $(this).hasClass( 'go-out' ) ){ iPadSidebarCustomOut(); $(this).removeClass( 'go-out' ).addClass( 'go-in' ).animate( {'left' : '-5px'} ).css( 'background-image', 'url(//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Nuvola_single_chevron_right.svg/21px-Nuvola_single_chevron_right.svg.png)') ; } else { iPadSidebarCustomIn(); $(this).removeClass( 'go-in' ).addClass( 'go-out' ).animate( {'left' : '9em'} ).css( 'background-image', 'url(//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/1leftarrow.png/21px-1leftarrow.png)' ); } }); }); ac8fvgtvw83b9rrppv7se2g94qlq8sh 8 99518 603434 330484 2026-11-02T23:07:08Z Maintenance script 2272 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 603434 javascript text/javascript // <syntaxhighlight lang="javascript"> /*********************************************************************** * VIAFDataImporter.js * Loaded through [[MediaWiki:Gadget-VIAFDataImporter.js]] * Help at [[commons:Help:Gadget-VIAFDataImporter]] * * A tool to make it easy to select and import authority control data * from VIAF (viaf.org) using a text query. * * Adds a link to the toolbox which opens a frame at the top of the page * containing a search box which loads data directly from VIAF. Click * the icon to use the record, or the number to jump to the VIAF record * page. * * Bugs and suggestions to [[User:Inductiveload]], or patch as needed * * Version 0.1 - 2012-01-19 - Initial release * - 2012-01-25 - Allow suggested text to load even on * non-existent pages * - 2012-03-10 - Warn when VIAF AutoSuggest might not * return all hits * - 2012-04-23 - Add ability to save pages, update pages * while editing, de-select VIAF entries * 0.2 - 2012-04-25 - Add Commons-specific functionality * - 2012-04-26 - Tweak Template insertion points, add * category NS support * 0.3 - 2012-05-04 - Add Institution namespace support * Prevent adding AC data to pages with * Category or Insitution templates * - 2012-06-05 Prevent commented templates breaking * replacement. Escape input text to avoid * code injection. Pass JSLint * - 2012-06-08 URLEncode parameters, further escaping * before inserting stuff into the DOM * Pass JSLint webtool without having to * click buttons * - 2013-01-15 Add SUDOC and ISNI * - 2013-05-02 Change PND to GND **********************************************************************/ /*global jQuery:false, mediaWiki:false, alert:false */ /*jslint regexp:true, browser:true, white: true, vars:true */ (function ($, mw) { "use strict"; var nsCore = [ 100, 102 ], currentAction = mw.config.get('wgAction'), pageName = mw.config.get('wgPageName'), apiUrl = mw.util.wikiScript('api'), VIAFDataGrabber; window.VIAFDataGrabber = VIAFDataGrabber = function () { //constructor //translating from VIAF JSON names to Wiki template names this.template_parameters_translation = { 'viafid': 'VIAF', 'lc': 'LCCN', 'isni': 'ISNI', 'dnb': 'GND', 'selibr': 'SELIBR', 'bnf': 'BNF', 'sudoc': 'SUDOC', 'jpg': 'ULAN', 'nla': 'NLA' }; this.acTemplateRE = /\{\{ *[Aa]uthority[_ ]control *\|[^\}]*?\}\}/m; //regex to find AC templates this.preferredTemplatesRE = /\{\{ *([Cc]reator|[Ii]nstitution) *\:(.*?)\}\}/; //regex to find templates which preclude using AC templates on that page directly this.acTemplate = 'authority control'; //the template name this.acTemplateBareParameters = ['bare', 'Bare']; //the template parameters to trigger a "bare" template - the first one will be used this.editSummary = 'Authority control template information from VIAF (added by [[commons:Help:Gadget-VIAFDataImporter|VIAFDataImporter]]).'; this.preferredTemplatesWarning = 'This page has a {{$1}} template on it already. Please add the Authority Control data to that page instead.'; this.icons = { 'add': '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Ambox_emblem_plus.svg/20px-Ambox_emblem_plus.svg.png', 'remove': '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Dialog-error-round.svg/20px-Dialog-error-round.svg.png' }; this.pageDataFound = false; this.acDataFound = false; this.acDataFoundIsBad = false; this.acTemplateBare = $.inArray( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ), nsCore ) !== -1; //add the bare option to the template in the right namespaces this.viafAutosuggestMaxResults = 10; //max results viaf returns //this.add_VIAF_pane(); //uncomment when debugging to prevent having to click button each time }; // NOTICE: This is the function which you should change to alter where // this gadget saves the template within the page. VIAFDataGrabber.prototype.add_ac_template_to_text = function (text) { //splice the template into the text, overwriting any current template var raw_template = $('#viaf_raw_proposed_data').text(); var nsCore = [ 100, 102 ]; if ( $.inArray( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ), nsCore ) !== -1 ) { //creator or institution var parameter_re = /( *\| *[Aa]uthority *= *)(?:<!-- *)?(\{\{[^\}\n]*\}\})(?: *-->)?/, //regex to find an existing AC template as an existing parameter parameter = parameter_re.exec(text); if (parameter !== null) { //replace existing parameter text = text.replace(parameter_re, parameter[1] + raw_template); } else { //there is no parameter in the creator template - add to the end //format according to the namespace - {{institution} and {{creator}} have different standard spacing if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 100) { text = text.replace(/\}\}\n*$/, ' | authority = ' + raw_template + '\n}}'); } else if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 102) { text = text.replace(/\}\}\n*$/, ' | authority = ' + raw_template + '\n}}'); } } return text; } if ( $.inArray( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ), [0, 14]) !== -1) { //gallery or category page - place above IW links //warn about preferred templates and abort var preferredTemplatesMatch = this.preferredTemplatesRE.exec(text); if (preferredTemplatesMatch !== null) { alert(this.preferredTemplatesWarning.replace('$1', preferredTemplatesMatch[1])); return false; } var footer_re = /((\n(\[\[[a-z\-]+:[^\]]+\]\])?[\n\s]*)*)$/; //regex to find the footers which go under the AC template var match = this.acTemplateRE.exec(text); if (match === null) { //there is no existing template var foot = footer_re.exec(text); if (foot !== null) { text = text.replace(footer_re, '\n\n' + raw_template + foot[1]); } else { text = text + '\n\n' + raw_template; } } else { text = text.replace(this.acTemplateRE, raw_template); //update the text in the text box } return text; } alert('Saving is not supported in this namespace'); return false; }; VIAFDataGrabber.prototype.construct_VIAF_search_URL = function (query) { return 'http://viaf.org/viaf/search?query=local.personalNames = "' + encodeURIComponent(query) + '"&stylesheet=/viaf/xsl/results.xsl&sortKeys=holdingscount&maximumRecords=100'; }; VIAFDataGrabber.prototype.close_VIAF_pane = function () { $('#add_viaf_data_pane').remove(); }; VIAFDataGrabber.prototype.add_VIAF_pane = function () { var myself = this; if ($('#add_viaf_data_pane').length > 0) { return; } mw.util.addCSS('.selected .viaf-id-link { font-weight:bold; }'); mw.util.addCSS('.viaf-entry-icon { float:left; width:20px; height:20px; background-image:url("' + this.icons.add + '"); }'); mw.util.addCSS('.selected .viaf-entry-icon { background-image:url("' + this.icons.remove + '"); }'); mw.util.addCSS('#viaf_raw_proposed_data { margin-left:0.75em; font-size:106%; background-color:white; }'); mw.util.addCSS('.viaf-changes-list { margin-left:2em; font-size:80%; }'); mw.util.addCSS('.current_authority_control_data { margin-left:0.75em; font-size:106%; }'); mw.util.addCSS('#viaf-rendered-template { margin-top:0.25em; }'); mw.util.addCSS('div#add_viaf_data_pane p { margin-top:0.25em; margin-bottom:0.25em; }'); this.viafDiv = $('<div id="add_viaf_data_pane" style="position:relative; background-color:#EEEEEE; border:1px solid blue; padding:1em; margin-bottom:0.5em;"><h3 style="padding-top:0px;">Add authority control data</h3></div>'); var closeDiv = $('<div style="position:absolute; right:1em; top:0.1em;"></div>'); var closeLink = $('<span><a href="#">[Close]</a></span>'); closeLink.click(function () { myself.close_VIAF_pane(); }); closeDiv.append(closeLink); this.viafDiv.append(closeDiv); var jump_to_viaf_link = $("<a> Go to VIAF's search page.</a>"); var viaf_query_input = $('<input>', { type: 'text', value: mw.config.get('wgTitle'), name: 'viaf_query', id: "viaf_query_input", size: '60' }); viaf_query_input.change(function () { // link to real VIAF search jump_to_viaf_link.attr('href', myself.construct_VIAF_search_URL($('#viaf_query_input').val())); }); var submitVIAFquery = $('<input type="button" value="Search VIAF" id="submit_viaf_query" name="submit_viaf_query"/>'); submitVIAFquery.click(function () { //using real search (but how to make the cross domain request?) //var url = 'http://viaf.org/viaf/search?query=local.personalNames = "' + $('#viaf_query_input').val() + '"&version=1.1&operation=searchRetrieve&recordSchema=http://viaf.org/VIAFCluster&maximumRecords=50&startRecord=1&resultSetTTL=300&recordPacking=xml&recordXPath=&sortKeys=&httpAccept=text/xml' //using autosuggest (clumsy, but we can use JSONP) $.getJSON("https://viaf.org/viaf/AutoSuggest?query=" + encodeURIComponent($('#viaf_query_input').val()) + "&callback=?", function (data) { myself.display_query_results(data); }); }); this.viafResultsDiv = $('<div id="viaf_results"></div>'); this.viafCurrentDataDiv = $('<div></div>'); this.viafProposedDataDiv = $('<div id="proposed_authority_control_data"></div>'); this.viafSaveACDiv = $('<div id="viaf_save_authority_control" style="display:none;"><hr></div>'); var saveACButton = $('<input type="button" value="Update authority control information" id="viaf_save_ac_template" name="viaf_save_ac_template"/>'); this.viafSaveACDiv.append(saveACButton); saveACButton.click(function () { myself.save_ac_data(); }); this.viafDiv.append(viaf_query_input, submitVIAFquery, jump_to_viaf_link); this.viafDiv.append('<hr>', this.viafResultsDiv); this.viafDiv.append('<hr>', this.viafCurrentDataDiv); this.viafDiv.append('<hr>', this.viafProposedDataDiv); this.viafDiv.append(this.viafSaveACDiv); mw.util.$content.prepend(this.viafDiv); viaf_query_input.change(); //trigger an update of the link if (currentAction === 'view') { //get data from API this.get_raw_page(pageName, this.show_current_authority_data); } else if ($.inArray(currentAction, ['submit', 'edit']) > -1) { //or from the current edit box this.show_current_authority_data($('#wpTextbox1').val()); } submitVIAFquery.click(); //preload the page name results }; VIAFDataGrabber.prototype.show_current_authority_data = function (data) { var current_ac_data, i; if (data === null) { current_ac_data = null; } else { current_ac_data = data.match(/\{\{ *[Aa]uthority control *\|.*\}\}/g); } this.pageDataFound = true; if (current_ac_data === null) { this.viafCurrentDataDiv.html('<p>No existing authority data has been found on this page.</p>'); this.acDataFound = false; this.acDataFoundIsBad = false; } else if (current_ac_data.length === 1) { this.viafCurrentDataDiv.html('<p>Authority control template found on this page. New data will be merged with it.</p>'); this.viafCurrentDataDiv.append($('<tt>', {'class': 'current_authority_control_data', text: current_ac_data[0]})); this.acDataFound = this.parse_ac_template(current_ac_data[0]); this.acDataFoundIsBad = false; } else { this.viafCurrentDataDiv.html('<p class="error">Multiple authority control templates exist on this page:</p>'); this.acDataFound = true; this.acDataFoundIsBad = true; for (i = 0; i < current_ac_data.length; i += 1) { this.viafCurrentDataDiv.append($('<tt>', {'class': 'current_authority_control_data', text: current_ac_data[i]}), '<br>'); } } }; VIAFDataGrabber.prototype.parse_ac_template = function (template) { //parse a string holding a AC template into the AC array var i = 0; var parameter = ''; var array = {}; while (template[i] !== '|') { //get past the {{template name| i = i + 1; } while (true) { if (i === template.length) { //somehow we have overstepped the end of the template - maybe it was incomplete break; } i = i + 1; if (template[i] !== '|' && template[i] !== '}') { parameter = parameter + template[i]; } else { //we have completed a parameter var myRegexp = /([^=]+)\s*=\s*(.*)/g; //look for parameter = value var match = myRegexp.exec(parameter); if (match !== null && $.inArray(match[1], this.acTemplateBareParameters) === -1 && match[2] !== '') { array[match[1]] = match[2]; } if (template[i] === '}') { //end of the template break; } parameter = ''; } } return array; }; VIAFDataGrabber.prototype.add_VIAF_button = function () { var btn_id = 'tb-viaf-authority-control'; mw.util.addPortletLink('p-tb', '#', 'Add authority control', btn_id, 'Add an authority control template using data from VIAF'); // Bind click handler $('#' + btn_id).click($.proxy(this.add_VIAF_pane, this)); }; VIAFDataGrabber.prototype.display_query_results = function (results) { var i; if (results.result === null) { this.viafResultsDiv.html('No results found for "' + results.query + '"'); } else { var viafids = []; //list of ids to prevent dupes var results_list = $('<ul id="viaf-results-list" style="list-style: none;"><ul>'); var count = 0; for (i = 0; i < results.result.length; i += 1) { if ($.inArray(results.result[i].viafid, viafids) === -1) { //fliter out duplicate VIAF ids viafids.push(results.result[i].viafid); results_list.append(this.build_list_entry(results.result[i])); } count += 1; } this.viafResultsDiv.html('').append(results_list); if (count >= this.viafAutosuggestMaxResults) { var warning = $('<p>', { style: 'font-style:italic', id: 'viaf-warn-further-results' }).append( "These may not be all the results available from VIAF. See the ", $('<a>', { href: this.construct_VIAF_search_URL($('#viaf_query_input').val()), text: "full VIAF search page" }), " for more results." ); this.viafResultsDiv.append(warning); } } }; VIAFDataGrabber.prototype.build_list_entry = function (result) { var myself = this; var entry = $('<li>'); var use_id = $('<div class="viaf-entry-icon"></div>'); use_id.click(function () { if (entry.hasClass('selected')) { entry.removeClass('selected'); myself.remove_data(); } else { myself.add_viaf_data(result); myself.viafResultsDiv.find('li').removeClass('selected'); //remove other entries' bolding entry.addClass('selected'); //add it to this one } }); entry.append(use_id, '&nbsp;VIAF ID: ', '<a class="viaf-id-link" href="http://viaf.org/viaf/' + mw.html.escape(result.viafid) + '">' + mw.html.escape(result.viafid) + '</a> ', mw.html.escape(result.term)); return entry; }; VIAFDataGrabber.prototype.remove_data = function () { //remove any result selected this.viafProposedDataDiv.empty(); this.viafProposedDataDiv.empty(); this.merge_authority_data(null); }; VIAFDataGrabber.prototype.add_viaf_data = function (result) { // adds data from a viaf json result to the AC data already present if (!this.pageDataFound) { this.viafCurrentDataDiv.html('<p class="error">Current page wikitext not loaded, please wait until this message changes and try again.</p>'); return; } if (this.acDataFoundIsBad) { this.viafCurrentDataDiv.append('<p class="error">The current authority control data cannot be merged with imported data. Fix the existing data first (eg. remove duplicate templates) and try again.</p>'); return; } //page data is loaded, and it is OK, let's merge the data! this.merge_authority_data(result); }; VIAFDataGrabber.prototype.construct_ac_template = function (data, bare) { var text = '{{' + this.acTemplate; $.each(data, function (field, value) { text += '|' + field + '=' + value; }); text = text + (bare ? ('|' + this.acTemplateBareParameters[0] + '=1') : '') + '}}'; return text; }; VIAFDataGrabber.prototype.merge_authority_data = function (result) { //Merge authority data from a VIAF result with any existing data var myself = this; //construct an array of new data var new_data = {}; var i, id; $.each(result, function (field, orig_id) { if (field === 'lc') { //format IDs as needed id = ''; var id_i = 0; while (orig_id[id_i].search(/[A-Za-z]/) !== -1) { //alphabetical prefix id = id + orig_id[id_i]; id_i = id_i + 1; } var year_len = (result[field].length - id_i < 9) ? 2 : 4; id = id + '/' + orig_id.slice(id_i, id_i + year_len) + '/' + orig_id.slice(id_i + year_len).replace(/^0+/, ''); //truncate leading zeroes } else if (field === 'dnb') { id = orig_id.toUpperCase(); } else if (field === 'nla') { id = orig_id.replace(/^0+/, ''); //truncate leading zeroes } else if (field === 'bnf') { var bnf_xdigits = '0123456789bcdfghjkmnpqrstvwxz'; var bnf_check_digit = 0; id = 'cb' + orig_id; for (i = 0; i < id.length; i += 1) { bnf_check_digit += bnf_xdigits.indexOf(id[i]) * (i + 1); } id += bnf_xdigits[bnf_check_digit % 29]; //29 is the radix } else { id = orig_id; } if (myself.template_parameters_translation.hasOwnProperty(field)) { //if the parameter is allowed, get the WS template parameter and save it new_data[myself.template_parameters_translation[field]] = id; } }); this.added_fields = {}; //fields add the existing data this.conflicted_fields = {}; //fields that conflict and need approval this.pending_fields = {}; //fields that don't conflict but won't be added $.each(new_data, function (field, value) { if (myself.acDataFound && myself.acDataFound.hasOwnProperty(field)) { if (myself.acDataFound[field] === value) { //duplicate field, ignore return true; } myself.conflicted_fields[field] = value; } else { myself.added_fields[field] = value; } }); this.provisional_data = $.extend({}, this.acDataFound); $.each(this.added_fields, function (field, value) { if (!myself.provisional_data.hasOwnProperty(field)) { //add any new data by default myself.provisional_data[field] = value; } }); this.show_suggestions(); }; VIAFDataGrabber.prototype.show_suggestions = function () { var myself = this; this.viafSaveACDiv.css('display', 'none'); if (!this.provisional_data.hasOwnProperty('VIAF')) { //we don't have a selected item, clear out and get out this.viafProposedDataDiv.empty(); return; } if ($.isEmptyObject(this.added_fields) && $.isEmptyObject(this.pending_fields) && $.isEmptyObject(this.conflicted_fields)) { this.viafProposedDataDiv.html('<p>No changes available for authority control template using VIAF ID ' + mw.html.escape(this.provisional_data.VIAF) + '.</p>'); } else { if ($.isEmptyObject(this.added_fields) && $.isEmptyObject(this.provisional_data)) { this.viafProposedDataDiv.html('<p>No authority data selected.</p>'); } else { var template = this.construct_ac_template(this.provisional_data, this.acTemplateBare); this.viafProposedDataDiv.html('<p>Proposed authority control template:</p><tt id="viaf_raw_proposed_data">' + mw.html.escape(template) + '</tt><br>'); var renderedTemplateHTML = $('<div id="viaf-rendered-template"></div>'); this.viafProposedDataDiv.append(renderedTemplateHTML); //render the template and display it $.ajax({ url: apiUrl + '?' + $.param({ format: 'json', action: 'parse', prop: 'text', title: pageName, text: template }), success: function (data) { renderedTemplateHTML.append($(data.parse.text['*'])); } }); } var added_list = $('<ul class="viaf-changes-list"></ul>'); var pending_list = $('<ul class="viaf-changes-list"></ul>'); var conflict_list = $('<ul class="viaf-changes-list"></ul>'); var list_item, link; $.each(this.added_fields, function (field, value) { list_item = $('<li>').text('Added field: ' + field + ': ' + value + ' .. '); link = $('<span><a href="#">Remove this field</a>.</span>'); link.bind('click', { field: field }, function (e) { myself.remove_added(e.data.field); return false; }); added_list.append(list_item.append(link)); }); $.each(this.pending_fields, function (field, value) { list_item = $('<li>').text('Pending field: ' + field + ': ' + value + ' .. '); link = $('<span><a href="#">Add this value</a>.</span>'); link.bind('click', { field: field }, function (e) { myself.add_removed(e.data.field); return false; }); pending_list.append(list_item.append(link)); }); $.each(this.conflicted_fields, function (field, value) { list_item = $('<li>Conflict in field: ' + field + ' → Current value: ' + myself.provisional_data[field] + '; Conflicting value: ' + value + ' .. </li>'); link = $('<span><a href="#">Switch values</a>.</span>'); link.bind('click', { field: field }, function (e) { myself.approve_conflict(e.data.field); return false; }); conflict_list.append(list_item.append(link)); }); //show whichever list have items if (!$.isEmptyObject(this.added_fields)) { this.viafProposedDataDiv.append('<p>Changes made:</p>', added_list); } if (!$.isEmptyObject(this.pending_fields)) { this.viafProposedDataDiv.append('<p>Available fields:</p>', pending_list); } if (!$.isEmptyObject(this.conflicted_fields)) { this.viafProposedDataDiv.append('<p>Conflicts:</p>', conflict_list); } if ($('#viaf_raw_proposed_data').length > 0 && $('#viaf_raw_proposed_data').text() !== $('.current_authority_control_data').text()) { //if we changed anything this.viafSaveACDiv.css('display', ''); } else { this.viafSaveACDiv.css('display', 'none'); } } }; VIAFDataGrabber.prototype.approve_conflict = function (field) { var temp = this.provisional_data[field]; this.provisional_data[field] = this.conflicted_fields[field]; this.conflicted_fields[field] = temp; this.show_suggestions(); //update the suggestions }; VIAFDataGrabber.prototype.remove_added = function (field) { this.pending_fields[field] = this.added_fields[field]; delete this.added_fields[field]; delete this.provisional_data[field]; this.show_suggestions(); //update the suggestions }; VIAFDataGrabber.prototype.add_removed = function (field) { this.added_fields[field] = this.pending_fields[field]; this.provisional_data[field] = this.pending_fields[field]; delete this.pending_fields[field]; this.show_suggestions(); //update the suggestions }; VIAFDataGrabber.prototype.save_ac_data = function () { if (currentAction === 'view') { //update in the background this.get_raw_page(pageName, this.update_page); } else if ($.inArray(currentAction, ['submit', 'edit']) > -1) { var text = $('#wpTextbox1').val(); text = this.add_ac_template_to_text(text); if (!text) { return; } $('#wpTextbox1').val(text); $('#wpTextbox1').css({ 'outline': '2px solid green' }); setTimeout(function () { $('#wpTextbox1').css({ 'outline': '' }); }, 2000); } }; VIAFDataGrabber.prototype.update_page = function (data) { var text = this.add_ac_template_to_text(data); if (text) { this.save_page(pageName, text, this.editSummary); } }; VIAFDataGrabber.prototype.get_raw_page = function (pagetitle, callback) { var myself = this; //get the current page text /*jslint unparam: true*/ $.ajax({ url: mw.util.wikiScript(), data: { action: 'raw', title: pagetitle }, cache: false, success: function (data) { $.proxy(callback, myself)(data); }, error: function (jqXHR, textStatus, errorThrown) { alert('Page text could not be loaded: [[' + pagetitle + ']]'); } }); }; VIAFDataGrabber.prototype.save_page = function (title, content, summary) { $.ajax({ url: apiUrl, data: { format: 'json', action: 'edit', title: title, summary: summary, text: content, token: mw.user.tokens.get('csrfToken') }, dataType: 'json', type: 'POST', success: function (data) { if (data && data.edit && data.edit.result === 'Success') { window.location = mw.util.wikiScript() + '?' + $.param({ title: pageName, diff: data.edit.newrevid, oldid: data.edit.oldrevid }); } else if (data && data.error) { alert('Error: API returned error code "' + data.error.code + '": ' + data.error.info); } else { alert('Error: Unknown result from API.'); } }, error: function () { $.alert('Error: Request failed.'); } }); }; $(function () { if ( $.inArray( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ), [ 0, 2, 14, 100, 102, 106, 114 ] ) !== -1 ) { //only trigger in sensible namespaces var x = new VIAFDataGrabber(); $(document).triggerHandler('scriptLoaded', ['VIAFDataImporter', x]); } }); }(jQuery, mediaWiki)); // </syntaxhighlight> 3z95jidnjc4f2vnr7uxe2vpmafbyg9r 8 102413 603432 337938 2026-11-02T23:07:06Z Maintenance script 2272 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 603432 css text/css /* CSS placed here will affect users of the mobile site */ #ca-export-epub { background-image: url( //thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/EPUB_silk_icon_monochrome.svg/22px-EPUB_silk_icon_monochrome.svg.png ); background-image: url( //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bb/EPUB_silk_icon_monochrome.svg ); background-position: 50% 50%; background-repeat: no-repeat; background-size: 1.25em 1.25em; } /* Tablet specific styling */ @media all and (min-width: 768px) { #content .vertical-navbox, #content .navbox { display: inherit; } } /* Proofread Page specific */ #content .pagetext { text-align: justify; } .prp-page-image img { max-width: 100%; height: auto; } /* @end */ 2xvae1hygj4zvg58lkyhqk0ydcejxy0 0 108239 603071 580378 2026-11-02T13:21:42Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:చరిత్ర]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603071 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[నాయకురాలు (పల్నాటి వీరచరిత్ర)]] | రచయిత = ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[నాయకురాలు (పల్నాటి వీరచరిత్ర)/పీఠిక|పీఠిక]] | వివరములు = {{featured download trial|pagename=నాయకురాలు (పల్నాటి వీరచరిత్ర)}} |సంవత్సరం=1926 }} <pages index="Naayakuraalu.Play.pdf" from=1 to=1 /> {{padded page break}} <pages index="Naayakuraalu.Play.pdf" from=2 to=2 /> {{padded page break}} <pages index="Naayakuraalu.Play.pdf" from=3 to=3 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/పీఠిక/]] #[[/1-వ అంకము/]] #[[/2-వ అంకము/]] #[[/3-వ అంకము/]] #[[/4-వ అంకము/]] #[[/5-వ అంకము/]] #[[/6-వ అంకము/]] }} {{PD-India}} [[వర్గం:నాటకాలు]] [[వర్గం:20వ శతాబ్దపు రచనలు]] [[వర్గం:చరిత్ర]] a0i4qdoczmppost4f1h79py1cvz0gxd 10 123866 603435 386003 2026-11-02T23:07:10Z Maintenance script 2272 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 603435 sanitized-css text/css .wst-brace-border > p:last-child { margin-bottom: 0; } .wst-brace-border > p:first-child { margin-top: 0; } .wst-brace-border-shrink { display: inline-block; } .wst-brace-border-outside { margin-left: -10px; margin-right: -10px; } .wst-brace-border-left, .wst-brace-border-right, .wst-brace-border-lr { border-image-source: url('https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/GullBraceLeftRight.svg/90px-GullBraceLeftRight.svg.png'); border-image-slice: 10% 50%; } .wst-brace-border-left { border-left: solid; border-width: 0 0 0 10px; border-image-width: 4px 0 4px 10px; } .wst-brace-border-right { border-right: solid; border-width: 0 10px 0 0; border-image-width: 4px 10px 4px 0; } .wst-brace-border-lr { border-right: solid; border-left: solid; border-width: 0 10px 0 10px; border-image-width: 4px 10px 4px 10px; } .wst-brace-border-top, .wst-brace-border-bottom, .wst-brace-border-tb { border-image-source: url('https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/GullBraceTopBottom.svg/166px-GullBraceTopBottom.svg.png'); border-image-slice: 50% 10%; } .wst-brace-border-top { border-top: solid; border-width: 10px 0 0 0; border-image-width: 10px 4px 0 4px; } .wst-brace-border-bottom { border-bottom: solid; border-width: 0 0 10px 0; border-image-width: 0 4px 10px 4px; } .wst-brace-border-tb { border-top: solid; border-bottom: solid; border-width: 10px 0 10px 0; border-image-width: 10px 4px 10px 4px; } eu2w2lezx2f4so35gp3t60ublpnk888 106 141830 603244 583883 2026-11-02T14:14:11Z Rajasekhar1961 50 603244 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[బ్రహ్మోత్తరఖండము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుడు|శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుడు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=[[రచయిత:వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి|వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=[[వేదిక:వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్|వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్]] |చిరునామా=చెన్నపురి |సంవత్సరం=1901 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=V |పుటలు=<pagelist 1="ముఖచిత్రం" 2to3="పీఠిక" 4to7="విసూ" 8=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు={{:పుట:బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf/4}} {{:పుట:బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf/5}} {{:పుట:బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf/6}} {{:పుట:బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf/7}} |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} ec0nj7i4b52352ywj8s932nmpa98ttz 603424 603244 2026-11-02T19:53:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603424 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[బ్రహ్మోత్తరఖండము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుడు|శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుడు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=[[రచయిత:వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి|వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=[[వేదిక:వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్|వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్]] |చిరునామా=చెన్నపురి |సంవత్సరం=1901 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=T |పుటలు=<pagelist 1="ముఖచిత్రం" 2to3="పీఠిక" 4to7="విసూ" 8=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు={{:పుట:బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf/4}} {{:పుట:బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf/5}} {{:పుట:బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf/6}} {{:పుట:బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf/7}} |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} e5tsfrbn829wfgqc24jv6lwxhfhvuvk 0 141854 603237 420360 2026-11-02T14:07:15Z Rajasekhar1961 50 603237 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[బ్రహ్మోత్తరఖండము]] | రచయిత = శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుడు |అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి =[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పీఠిక|పీఠిక]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1901 }} <pages index="బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf" from=1 to=1 /> p50adm6wtmnk9h6b015f3yj2enrw9kt 0 141856 603238 420362 2026-11-02T14:08:05Z Rajasekhar1961 50 603238 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుడు |అనువాదం= | విభాగము = బ్రహ్మోత్తరఖండము - పీఠిక | ముందరి = [[../పీఠిక/]] | తదుపరి =[[../ప్రథమాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1901 }} <pages index="బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf" from=8 to=24 /> ge6t862phjt1l30idvv8lydb6l6v2pl 0 141857 603239 420363 2026-11-02T14:08:20Z Rajasekhar1961 50 603239 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుడు |అనువాదం= | విభాగము = ప్రథమాశ్వాసము | ముందరి = [[../బ్రహ్మోత్తరఖండము - పీఠిక/]] | తదుపరి =[[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1901 }} <pages index="బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf" from=25 to=52 /> l4whd6cqg3r9rej2w58jx67ivhei1c4 0 141858 603240 420364 2026-11-02T14:08:39Z Rajasekhar1961 50 603240 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుడు |అనువాదం= | విభాగము = ద్వితీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]] | తదుపరి =[[../తృతీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1901 }} <pages index="బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf" from=53 to=135 /> mg98kub1qv078bysl7ixrkhx7npal7x 0 141859 603241 420365 2026-11-02T14:08:56Z Rajasekhar1961 50 603241 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుడు |అనువాదం= | విభాగము = తృతీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | తదుపరి =[[../చతుర్థాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1901 }} <pages index="బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf" from=136 to=201 /> rxcqbcvbg70g0ddtegqp915kxkthpw2 0 141860 603242 420366 2026-11-02T14:09:13Z Rajasekhar1961 50 603242 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుడు |అనువాదం= | విభాగము = చతుర్థాశ్వాసము | ముందరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]] | తదుపరి =[[../పంచమాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1901 }} <pages index="బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf" from=202 to=279 /> 723aj6x3uaxnitfj8hstw83b292q5pi 0 141861 603243 420367 2026-11-02T14:09:30Z Rajasekhar1961 50 603243 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుడు |అనువాదం= | విభాగము = పంచమాశ్వాసము | ముందరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1901 }} <pages index="బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf" from=280 to=356 /> 06dam1ewsam061jjqeph1iia8181icb 104 142526 603421 583811 2026-11-02T19:42:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 603421 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/ద్వితీయాశ్వాసము|గోపబాలునిచరిత్రము]]}} |{{DJVU page link|88|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/ద్వితీయాశ్వాసము|హనుమంతుడు రాజులకుఁ బ్రత్యక్షంబై గోపబాలునికథఁ జెప్పుట]]}} |{{DJVU page link|98|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/ద్వితీయాశ్వాసము|సత్యమహారాజుకథ]]}} |{{DJVU page link|101|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/ద్వితీయాశ్వాసము|శివపూజావిధానము]]}} |{{DJVU page link|110|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/ద్వితీయాశ్వాసము|వసంతఋతువర్ణనము]]}} |{{DJVU page link|119|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/ద్వితీయాశ్వాసము|చిత్రరథుం డనుగంధర్వరాజు ధర్మగుప్తునకుఁ దనకూఁతు నిచ్చి వివాహం బొనర్చుట]]}} |{{DJVU page link|122|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/ద్వితీయాశ్వాసము|ధర్మగుప్తమహారాజు తనశత్రువైన దుర్మర్షణుని వధించి తనరాజ్యంబు మరలఁ గైగొనుట]]}} |{{DJVU page link|125|7}} }} {{Center| [[బ్రహ్మోత్తరఖండము/తృతీయాశ్వాసము|తృతీయాశ్వాసము]] }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/తృతీయాశ్వాసము|సోమవారవ్రతప్రభావము]]}} |{{DJVU page link|130|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/తృతీయాశ్వాసము|చిత్రవర్మమహారాజుచరిత్రము]]}} |{{DJVU page link|131|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/తృతీయాశ్వాసము|చిత్రవర్మ సీమంతినికి వివాహం బొనర్చుట]]}} |{{DJVU page link|138|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/తృతీయాశ్వాసము|సీమంతినీపునర్వివాహఘట్టము]]}} |{{DJVU page link|163|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/తృతీయాశ్వాసము|సుమేధ సోమవంతులచరిత్రము]]}} |{{DJVU page link|172|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/తృతీయాశ్వాసము|ఆశ్వాసాంతము]]}} |{{DJVU page link|194|7}} }} {{Center| [[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|చతుర్థాశ్వాసము]] }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|మందరుండను బ్రాహ్మణుని చరిత్ర]]}} |{{DJVU page link|196|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|ఋషభయోగి మందరుండను బ్రాహ్మణుగృహంబునకు వచ్చుట]]}} |{{DJVU page link|196|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|వజ్రబాహుడు తనజ్యేష్ఠభార్యయైన సుమతిని పుత్త్రసహితంబుగా నరణ్యంబున కనుచుట]]}} |{{DJVU page link|199|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|సుమతి దైవవశంబునఁ బద్మాకరుండను వైశ్యునిపట్టనంబుఁ జేరి యతనిచే మన్ననలఁ బొందుట]]}} |{{DJVU page link|200|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|మృతుం డైనకుమారునిం గూర్చి సుమతి విలపించుట]]}} |{{DJVU page link|202|7}} }}<noinclude><references/></noinclude> 1bq9tumdmu3an972m0h4ji43ljjmewy 14 149811 603718 438022 2026-11-03T06:11:46Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:విజ్ఞానశాస్త్రం]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603718 wikitext text/x-wiki [[వర్గం:శాస్త్రాలు]] [[వర్గం:విజ్ఞానశాస్త్రం]] 5hazzbx251orwru47y9hemk50y8oj1v 0 151387 603388 445258 2026-11-02T18:57:25Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:చరిత్ర]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603388 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = గణితశాస్త్ర చరిత్రము | ముందరి = [[../గణిత భూగోళము/]] | తదుపరి =[[../గణితశాస్త్రము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1962 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Three.pdf" from=303 fromsection="303B" to=318 tosection="318A" /> [[వర్గం:గణితము]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] [[వర్గం:చరిత్ర]] fn964hmi0kbfduexo6qsu6es8txiiv5 104 163228 603363 469626 2026-11-02T17:26:04Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 603363 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh||బెజవాడ కాంగ్రెసు కార్యక్రమము|343}}</noinclude>{{ZWNJ}}కుమారరాజాగారితో చెప్పవలసినదని నన్ను వెనుకకు బరంపురము తీసుకొని వెళ్లి నాడు. నేను మరల బరంపురమువెళ్లి అక్కడి సెంట్రలుజైలులోనున్న కుమారరాజాగారిని ఒక లాయరుగారిసహాయముతో కలుసుకొని ఈ ధీరో దాత్తమయిన సందేశమును వారికి తెలిపినాను. ఆయన సంతోషించినారు. అపు డందరికి 'సి' క్లాసే. నెయ్యి, మజ్జిగ లేవు. ఒక అన్నంముద్ద, పప్పు పులుసు, ముంత, మూకుడు, గొంగళి, మట్టలాగు ఇవ్వబడెను. జైలు సూపరింటెండెంటు మంచివాడై తే పళ్లెం, చెంబు, పక్కచుట్ట, లాంతరు తెచ్చుకొనుట కనుమతి నివ్వవచ్చును. గంపలగూడెం కుమారరాజాగారు నాయకుడుగనుక నా విన్నపముతో సూపరింటెండెంటుగారు లాంతరు, చెంబు పళ్లెం, పక్కచుట్ట కుమారరాజాగారు తెచ్చుకొనుట కంగీకరించెను. ఆయన జామీనుఇవ్వకుండా సంవత్సరంశిక్ష పూర్తిచేసి అటుపిమ్మట విడుదలైనారు. 1921 నవంబరు 5 తేదీన సమావేశమైన అఖిలభారత కాంగ్రెసు వర్కింగుకమిటీలో ఏరాష్ట్రములోనైనను ఆ రాష్ట్రకాంగ్రెసుకమిటీ బాధ్యత మీద పన్నులనిరాకరణము మొదలగు శాసనోల్లంఘనముచేయుట కధికార మిచ్చుచు తీర్మానించబడినది. ఈ తీర్మానము డిశంబరునెలలోజరిగిన అహ మ్మదాబాదు కాంగ్రెసుమహాసభలో పునరుద్ఘాటింపబడినది. దీని ననుసరించి ఆసంవత్సరము డిశెంబరునెలనుండి పెదనందిపాడు పన్నులనిరాకరణము ప్రారంభమయ్యెను. ఇది ఆంధ్రదేశ సత్యాగ్రహచరిత్రలో మిగుల ప్రసిద్ధి కెక్కినది. మిగుల జయప్రదముగ బ్రిటిషుప్రభుత్వముపై జరిగిన తిరుగు బాటు. ప్రజలు అద్భుతమైన దేశాభిమానమును, ఐకమత్యమును ప్రదర్శిం చిరి. బ్రిటిషుప్రభుత్వము గడగడ వణికినది. బ్రిటిషుపార్లమెంటుదృష్టి నిది యాకర్షించినది. ఇట్టి మహోద్యమముయొక్క పురోగతిని, ఆపుదలను గూర్చి దీనికి నాయకత్వమువహించిన దేశభక్త కొండా వెంకటప్పయ్యగారి స్వీయ చరిత్రనుండియే ముఖ్యసంగతులు ఎత్తివ్రాయుచున్నాను. ఆకాలమున ఆంధ్ర రాష్ట్ర కాంగ్రెసుకమిటీకి కొండా వెంకటప్పయ్యపంతులుగా రధ్యక్షులు. గొల్లపూడి సీతారామశాస్త్రులువారు ప్రధానకార్యదర్శి. శ్రీ వెంకటప్పయ్య పంతులుగా రిటుల వ్రాసినారు:<noinclude><references/></noinclude> 6sufacxpikl3u71qpl4myfuqt3hoaap 104 163229 603364 469628 2026-11-02T17:30:03Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 603364 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|344|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>"1921వ డిశంబరులో నేను, (వెంకటప్పయ్యవంతులుగారు.) గొల్ల పూడి సీతారామశాస్త్రిగారును గుంటూరుజిల్లాను పన్నులనిరాకరణముకొరకు సిద్ధపరచవలెనని ఉద్దేశించి ప్రతిదినము ఉదయము 7 గంటలకే భోజనము చేసి చెరియొకమోటారులో సంచారముచేసి రాత్రి 7,8 గంటలకు గుంటూరు చేరుచుంటిమి. అటుల పదునైదుదినములు ప్రచారముచేసినతరువాత అహ మ్మదాబాదులో జరుగనున్న కాంగ్రెసుమహాసభకు వెళ్ళవలసివచ్చెను. "కాంగ్రెసుమహాసభ పన్నులనీయవలదని తీర్మానించునని మావిశ్వా సము. కావున ఆ సభలో తీర్మానమగువరకు పన్నులియ్యక వేచియుండవలె ననియు, సభానంతరము పన్నులిచ్చుటో మానుటో చేయదగుననియు మేము ప్రజలకుబోధించితిమి. ప్రజలును అందుకు ఉత్సాహముతో సమ్మతించిరి. ఆ మహాసభలో పన్నులనిరాకరణతీర్మానము ఆమోదించబడినది. నేను జ్వరము వలన ఆసభకు పోజాలకపోతిని. నన్నుమరల కార్యవర్గసభ్యుడుగా నియమిం చిరి. గాంధీజీ, విఠల్‌భాయ్‌పటేల్ వచ్చి నన్ను పరామర్శచేసివెళ్ళిరి. ఆ మరు నాడు గుంటూరుకు ప్రయాణమైతిని. డాక్టరు పట్టాభిసీతారామయ్యగారు నాకు తోడుగానుండిరి. నేను గాంధీజీకి కబురంపి వారిఅంగీకారమును తీసుకొని గుంటూరు వెళ్ళితిని. నేను స్వయముగా వారిని చూడలేకపోతిని. నేను జ్వరముతోనే గుంటూరువచ్చితిని. నెలదినములు డాక్టర్ చౌదరిగారు నాకు చికిత్సచేసినమీదట క్రమక్రమముగ జాడ్యము నయమయ్యెను. నేను జాడ్యము నయమై మంచముమీదనుండగనే పన్నులనిరాకరణోద్యమము ఆంధ్ర రాష్ట్రమునందు ప్రారంభించబడెను. కాంగ్రెసుమహాసభ చేసిన పన్నుల నిరాకరణతీర్మానము నమలులోపెట్టుటకు తగినప్రదేశములనిర్ణయించుఅధికా రము రాష్ట్రములకే నొసంగబడెను. ఆంధ్రరాష్ట్రకాంగ్రెసుసంఘము బెజవా డలో సమావేశమై గుంటూరు, తూర్పుగోదావరిజిల్లాలలో నెచట కాంగ్రెసు విధించిన షరతులన్నియు పరిపూర్తిచెందునో అట్టిచోట్ల పన్నులనిరాకరణము సాగించవచ్చునని తీర్మానించిరి. దానిననుసరించి గుంటూరులో పెదనంది పాడును, మరికొన్నిచోట్లును నిర్దేశించబడినవి. తూర్పుగోదావరిలో సీతా నగరప్రాంతములో జరుపునట్లు ఆ జిల్లాసంఘము నిర్ణయించెను. గుంటూరు జిల్లాసంఘము జిల్లాలో ఏప్రాంతములో పన్నులనిరాకరణము సాగించవలెనో<noinclude><references/></noinclude> mc6z1ndo9a8jod1ozg82pdueqkrk0cd 104 163230 603365 469630 2026-11-02T17:33:22Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 603365 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|44]|బెజవాడ కాంగ్రెసు కార్యక్రమము|345}}</noinclude>యోచించుటకు పొన్నూరులో సభజరుప యత్నించుచుండగా జిల్లామేజిస్ట్రేటు పొన్నూరుసరిహద్దులలో ఎక్కడను సభ జరుపకూడదని నిషేధించుచు ఉత్తరువులనుప్రకటించి దండోరావేయించెను. ఆ ఉత్తరువును ధిక్కరించి జిల్లాసంఘసభ్యులు పలువురు పొన్నూరులోనే సమావేశమై పెదనందిపాడు ఫిర్కాగ్రామములలోను, మరికొన్నిస్థలములలోను పన్నులనిరాకరణ చేయ వలెనని తీర్మానించిరి. పొన్నూరులో సభ ప్రారంభమైనతోడనే పోలీసులు శ్రీ గొల్లపూడి సీతారామశాస్త్రి, మద్ది రాధాకృష్ణయ్య మొదలైన మిత్రులను బంధించి వెంటనే విచారణచేసి శిక్షలువిధించి జైలుకుపంపిరి. నేను మోటారు కారుమీద మెల్లగా అక్కడికి వెళ్లి కారుమీదనేయుండి జైలుకుపోవుచున్న వారిని అభినందించితిని. పన్నులనిరాకరణమునకు పూర్వమే సహాయనిరా కరణోద్యమము ననుసరించి గ్రామోద్యోగులగు మునసబులు, కరణములు, కొందరు వెట్టివారుసైతము ఉద్యోగములకు రాజీనామాలనిచ్చిరి. పెదనంది పాడుఫిర్కా గ్రామములలోని ఉద్యోగులను పురికొల్పుటకు శ్రీ పర్వతనేని వీరయ్యచౌదరిగారు భారమువహించి ఊళ్ళలో తీవ్రముగ ప్రచారముచేసిరి. పెదనందిపాడుఫిర్కాగ్రామములలోను, మరికొన్ని పరిసరగ్రామములలోను కరణములు, మునసబులు ఉద్యోగములకు రాజీనామాలిచ్చిరి. కాబట్టి ఆ గ్రామములలో పన్నులనిరాకరణోద్యమము సుకరముగా సాగించుట కవకా శము హెచ్చుగానుండెను. ఈ ఉద్యమము మొదలుపెట్టి సాగించుటకు ముఖ్యసాధకుడు శ్రీ పర్వతనేని వీరయ్యచౌదరిగారు, నాయకప్రముఖులైన ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణగారును, మాడభూషి వేదాంతం నరసింహాచార్యులు గారును అదివరికే పల్నాటి అడవుల పుల్లరిసత్యాగ్రహమునకు దండితులై జైలుకేగియుండిరి. దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్యగారుకూడ అదివరకే జైలులో పెట్టబడిరి. పర్వతనేని వీరయ్యచౌదరిగారు పల్లెటూరిచదువుమాత్రమే చదివిన వాడైనను కాంగ్రెసులో సంపూర్ణవిశ్వాసమున్న ఉత్సాహశీలి యగుటవలన పెదనందిపాడుప్రజలకు వారియందు ప్రత్యేక గౌరవమున్నందున ప్రచారము చేసి పన్నులుచెల్లించకుండ ప్రజలను దిట్టపరచి ఊరూరు శాంతిసైనికులను సిద్ధపరిచెను. పన్నులు వసూలుచేయుటకు ప్రభుత్వోద్యోగులకు సాధ్యము కాకుండెను. రైతులు భయమునువిడనాడి పన్నులుచెల్లింప నిరాకరించిరి.<noinclude><references/></noinclude> dqewt3ufqkw59fjko593bfs6qooq667 104 163231 603366 469634 2026-11-02T17:37:06Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 603366 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|346|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>ధాన్యముకాని, తలుపులు, మంచములు మొదలగుపరికరములుకాని, ప్రభుత్వో ద్యోగులు జప్తుచేసినను వాటిని వేలంవేయుటకై తాలూకా కచేరీకి మోసు కొనిపోవువారు దొరకరైరి. పెదనందిపాడుఫిర్కామాత్రమేకాక చుట్లుపట్ల గ్రామములవారును పన్నులను చెల్లింపకుండిరి. దౌర్జన్యములుచేసి పన్నులు వసూలుచేయవలెనని యుద్దేశించి చెన్నపట్టణమునుంచి సైనికదళమును మందుగుండుసామానుతోను, మరఫిరంగులతోను గుంటూరు రప్పించిరి. సైనికులు పెదనందిపాడు వెలుపల చింతలతోపులో విడిసియుండి గ్రామాల వెంట తిరుగుచుండిరి. కాని ప్రయోజనము లేకపోయెను. ఊళ్లలోతిరుగు చుండిన సర్కారుఉద్యోగస్థులకు మంచినీళ్ళు పుట్టవయ్యెను. కోమటియిం డ్లలో ఉప్పు చింతపండైనను వారికి అమ్ముటలేదు. కాకుమానుగ్రామములో ఒకఆసామిఎద్దులను, మరియొకఆసామిబండిని ఉద్యోగులు జప్తుచేసిరి. బండిని ఎద్దులను 40 మంది సైనికులసహాయముతో తోలుకొనిపోవుటకై ప్రయత్నించిరి. గ్రామప్రజలు గుంపులుగాచేరి ఆ బండినీ, ఎద్దులను తోలు కొనిపోవుటకు అడ్డునిలచిరి. సైనికులు తుపాకులుకాల్చుటకు సిద్ధపడిరి. ఇంతలో వీరయ్యచౌదరిగారు వచ్చి ప్రజలను శాంతింపగోరి శాంతినినెలకొ ల్పగా సిపాయిలు ఎద్దులను, బండిని తోలుకొనిపోయిరి. ఇట్లు నడచుచున్న మహాయజ్ఞమునుగూర్చినవార్తలు పత్రికలలోపడుటచే దేశమంతటవ్యాపించు చుండెను. ఉత్తరజిల్లాలవారు ఈ ఉద్యమచర్యలను చూచుటకు వచ్చుచుం డిరి. కృష్ణాపత్రికనంపాదకులు శ్రీ ముట్నూరు కృష్ణారావుగారు ఒకరాత్రి బందరునుండి నావద్దకువచ్చి ఈ పన్నులనిరాకరణము జరుగుచున్న పెద నందిపాడులో కాంగ్రెసునియమించినఅహింస, ఖద్దరు, అస్పృశ్యతా నివా రణనుగురించిన సూత్రములను ప్రజలు పూర్తిగా అనుష్టించుచున్నారా అని ప్రశ్నించినారు. నాకు తెలిసినంతవరకు వారు చాలవరకు అనుష్టించుచున్నా రనియే నా అభిప్రాయము. కాని మీరు ఆ గ్రామములకు పోయి చూడవచ్చు నవి బదులుచెప్పితిని. కాని వారు అచటికి పోక నామాటలను విశ్వసించకయే వెడలిపోయిరి. ఆ సంవత్సరముననే మహాత్ముడు బార్డోలీలో పన్నులనిరా కరణోద్యమము సాగించదలచి దానినిగురించి గవర్నర్‌జనరలుగారికి లేఖ వ్రాయుచు అందులో గుంటూరుజిల్లాలోకూడ ఇట్టి ఉద్యమము నడచుచున్న<noinclude><references/></noinclude> bbmeyaddszz41es4l7ofqptae0o1k6d 104 163232 603367 469700 2026-11-02T17:40:45Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 603367 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh||బెజవాడ కాంగ్రెసు కార్యక్రమము|347}}</noinclude>దనియు, అవసరమైన అచ్చటికి తాము పోపుదుమనియు వివరించిరి. ఈ లేఖచే గుంటూరుఉద్యమవిషయము మరింత ప్రాముఖ్యమువహించెను. నాకును, నా తమ్ములకును జాయంటుభూములు కొన్ని గుంటూరులో కలవు. ఆ భూమిమీద శిస్తులు మొదటికిస్తీ 5, 6 రూప్యములు మాతమ్ముడు సూర్య నారాయణ నాకు తెలుపకుండ చెల్లించెను. ఆ భూమి గుంటూరు కాంగ్రెసు కమిటీవారు ఉద్యమములో చేర్చకూడదని నిషేధించినప్రాంతములోవై నను, కిస్తీచెల్లించినట్లు నాకు తెలియగనే యికముందు చెల్లించవద్దని నేను మా తమ్మునితోచెప్పి భద్రపరచితిని. దీనినిగోరంతలుకొండంతలుచేసి ప్రభుత్వము వారు ప్రచారముసాగించిరి. .... ఇట్లు ఉద్యమము తీవ్రముగ జరుగుచున్న కాలములో మహాత్ములవారు ఈ పన్నులనిరాకరణోద్యమమును ఆపివేయ వలసినదని నాకు ఉత్తరము వ్రాసినను దానిని లేఖ్కచేయక నేను మూర్ఖించి ఉద్యమము సక్రమముగ నడపించుచున్నట్లు కరపత్రములను అచ్చువేయించి ఉద్యోగులు జిల్లాఅంతటా పంచిపెట్టుచున్నారని నాకు తెలియవచ్చినది. ఉత్తరమేదియునాకు మహాత్మునియొద్దనుంచి రాలేదు. దానినిగురించివిచారణ చేయగ శ్రీ భోగరాజు పట్టాభిసీతారామయ్యగారు మహాత్మునివద్దకు పోయి ఇక్కడిఉద్యమము షరతులకుభిన్నముగ నడిపింపబడుచున్నదని చెప్పినం దున వారిమాట నమ్మి మహాత్ములు నాకు ఉద్యమము ఆపివేయవలసినదని ఉత్తరమువ్రాసి దానిని నా కందచేయవలసినదని సీతారామయ్యగారిచేతికి యిచ్చినట్లును, ఆయన మరెవ్వరిద్వారానో నా కిమ్మని పంపగా, అది అధికా రులచేత చిక్కినందున వారు కరపత్రములు అచ్చొత్తించి ప్రకటించినారని తెలిసినది. నేను గుంటూరులో నడింపల్లి లక్ష్మీనరసింహారావు, గొల్లపూడి రామనాధయ్య మొదలగు ప్రముఖులను పిలిపించి వారితోసంప్రతించి పెద నందిపాడుకు మనుష్యులనుపంపి పరిస్థితులను మరల రూఢిచేసుకుని ఒక తంతివార్త మహాత్మునికి పంపితిని. ఉద్యమము అప్పటికే చాలదూరము సాగినదనియు, అపుడు ఆపివేయుటయే సంభవించినయడల ఆంధ్రదేశమును కాంగ్రెసునుండి బొత్తుగా తొలగించవచ్చుననియు ఖండితముగ తెలిపితిని. ఈ వార్తారావము దేశములో ఆసేతుహిమాచలము ప్రతిధ్వనించినది. వార్తా పత్రికలలో ప్రకటింపబడినది. ఈ ఉద్యమము ప్రభుత్వమును భయాక్రాంత<noinclude><references/></noinclude> 711co3v5u81llfv5j2tlj388h0rj2au 104 163233 603368 469712 2026-11-02T17:43:54Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 603368 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|348|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>మొనర్చినది. మహాత్మునికి తంతితోపాటు ఇక్కడిపరిస్థితులు తెలుపుచు ఒక జాబు వ్రాసి నడింపల్లి నరసింహారావుగారిని పంపితిని. వారు దానికి బదులు వ్రాయుచు 'అచ్చటిస్థితిగతులు స్థానికులైన మీకు తెలిసినట్లు నాకు తెలి యవు. గాన ఆబాధ్యతఅంతయుమీదే'నని స్పష్టపరచిరి. అపుడు మద్రాసుగవ ర్నరు లార్డు వెల్లింగ్టన్ పిమ్మట కొంతకాలానికి ఇంగ్లండుకు వెళ్ళినపుడు పెదనందిపాడుఫిర్కాలోని పన్నులనిరాకరణోద్యమము బ్రిటిషుప్రభుత్వమును కూకటివ్రేళ్ళతో కదిలించినదని పార్లమెంటులో వాక్రుచ్చెను. పెదనంది పాడుఉద్యమమునుగురించి కాంగ్రెసుచరిత్రకారులు కాంగ్రెసుచరిత్రలో నామ మాత్రముగ సూచించి విడచుట శోచనీయము. గాంధీగారువ్రాసిన లేఖను బట్టియే కాబోలు ఆవెంటనే ఆంధ్రరాష్ట్రకాంగ్రెసు కార్యనిర్వాహకవర్గము పెదనందిపాడుఫిర్కాలో జరుగుచున్న ఉద్యమఫలితములను బాగుగ పరిశీ లనచేసి నివేదికపంపుటకు కాశీనాధుని నాగేశ్వరరావుపంతులు, టంగుటూరి ప్రకాశంపంతులు, దండు నారాయణరాజుగారలను ఉపసంఘముగ నియమిం చెను. వారు ఆ గ్రామములలో సంచారముచేసి కాంగ్రెసుషరతులన్నియు ప్రజలు చక్క గా పాటించియే ఉద్యమమును మిక్కిలి దీక్షతో జరుపుచున్నం దుకు వారిని ప్రస్తుతించుచు, ప్రభుత్వము ప్రజలపై దౌర్జన్యమును ప్రయోగిం చినపుడు తాళుకొనునంత నిబ్బరము వారియందుగలదని విశ్వసింపజాల కున్నామనియు, అందువల్ల ఉద్యమము నిలిపివేయుటయే యుత్తమమనియు నివేదికను సిద్ధముచేసిరి. మరల జిల్లాకాంగ్రెసుకార్యవర్గము మాయింటిలో సమావేశమై ఆ నివేదికవిషయమై విమర్శచేయుసమయముననే మహాత్ములు వ్రాసిన చిన్నకాగితపుముక్క నొకదాని నెవరో అందించిరి. అందులో తాము అదేసమయములో బార్డోలీలో ఉద్యమము సాగించుచున్నందున గుంటూరుఉద్యమ మెట్లు సాగుచున్నదో అను విషయము ఎప్పుడును మన స్సును కలతనొందించుచుండును గాన అచట ఉద్యమమును ఆపివేయ వలసినదని యుండెను. అది చదువుకొనినతోడనే నాహృదయము మిక్కిలి విచారముచే కృంగిపోయెను. అంత చక్కగా సాగుచున్న ఉద్యమమును బుద్ధిపూర్వకముగ ఆపివేయుట నాకు ఇష్టములేకపోయెను. అయినను గాంధీ గారే తాముసాగించు ఉద్యమమున కిది అడ్డమువచ్చుచున్నదనుభావము వెలి<noinclude><references/></noinclude> 9tjgum8a07xsn1c4ogbsxo9884uiew4 104 163234 603369 469750 2026-11-02T17:53:28Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 603369 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh||బెజవాడ కాంగ్రెసు కార్యక్రమము|349}}</noinclude>బుచ్చినపుడు నే నింక ముందుకుసాగించుట అవధ్యమని నాకు తోచెను. తక్కినసభ్యులును ఆపివేయుటయే సమంజసమని అభిప్రాయపడిరి. గాన ఆపివేయక తప్పినదికాదు. కాని గాంధీగారియొద్దనుండి ఆ చిన్న కాగితపు ముక్క నెవరు తెచ్చిరో, నాకే వారు ఏల ఉత్తరమువ్రాయలేదో, నేను విచారించలేదు. వారు రహస్యముగ నుండవలెనని యుద్దేశించి అట్లు వ్రాసి యుందురని తలంచితిని. ఉద్యమము ఆపివేయబడినదనువార్త తెలియుట తోడనే కాంగ్రెసువారి ఆజ్ఞఆయినది గాన పన్నులు చెల్లించవచ్చునని రైతులు గ్రహించి పన్నులు పూర్తిగ చెల్లించిరి. ఉద్యమము ఇట్లు ఆగిపో యినపిమ్మట ప్రభుత్వము పూర్తిగ నిరంకుశవిధానమువహించి ప్రజలను పీడింపసాగెను. గుంటూరుజిల్లాకలెక్టరు రూధర్‌పోర్డు మిక్కిలి కఠినుడు. అనేకమంది రైతులను కొరడాదెబ్బలుకొట్టించెను. అనేకమందికి శిక్షలు వేసి జైలుకుపంపించెను. వీరయ్యచౌదరిగారిని అరెస్టుచేసి కాల్చివై చెదమని భయపెట్టి ఆయనవద్ద క్షమాపణను పుచ్చుకొని విడచిపెట్టిరి. ఆపిమ్మట నన్ను మాయింటిలోనుండగా పట్టుకొని చెరసాలయందుంచిరి. న న్నొక సంవత్స రము పూచీకత్తును వ్రాయవలసినదని మేజిస్ట్రేటు కోరినదానికి నేను సమ్మ తించనందున ఒకసంవత్సరము విడిఖైదుశిక్షను విధించి రాజమహేంద్ర వరముచెరసాలలో పెట్టిరి. 1921 సం॥ నవంబరు 17వతేదీన బ్రిటిషు రాకుమారుడు బొంబాయిలో దిగెను. ఆయనను బహిష్కరించవలెనని కాంగ్రెసు తీర్మానించెను. ఆ బహి ష్కరణఫలితముగ బొంబాయిలో అల్లరులు జరిగెను. పోలీసులు తుపాకులు కాల్చిరి. అయిదుగురు మరణించిరి. విదేశీవస్త్రములు దేశమందంతటను మంటలకాహుతిచేయబడెను. ఆంధ్రదేశములో అన్నిచోట్లను విదేశబట్టలను ప్రతియింటినుండి పోగుచేసి కాంగ్రెసువాదులము తగులబెట్టితిమి. రాజ కుమారుడు కలకత్తా, ఉత్తరప్రదేశ్, పంజాబులను దర్శించుటకు వెళ్ళగా కాంగ్రెసు, ఖిలాఫతు వాలంటీర్లు, శాంతిసైనికులు బహిష్కారమును ఏర్పాటు చేసిరి. శాంతిసేన అక్రమసంఘమని ప్రకటించబడెను. 1921 డిశంబరులో జరిగిన అహమ్మదాబాదుకాంగ్రెసునాటికి దేశబంధు చిత్తరంజనదాసు, మోతీ లార్ నెహ్రూ, జవహర్లాల్ నెహ్రూ, లాలా లజపతిరాయ్ మొదలగువారు<noinclude><references/></noinclude> a8bs0cz6waowz44umxbj4izolxm4efj 104 163235 603370 469751 2026-11-02T17:57:03Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 603370 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|350|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>జైళ్ళకు పంపబడిరి. ఇంకను ఆ రాష్ట్రములలో 20 వేలమంది శాంతిసైని కులు నిషేధాజ్ఞలనుల్లంఘించి జైళ్లకుపోయిరి. {{c|(5)}} 1922 జనవరినుండి మేము బెజవాడ మునిసిపలుపన్నులనిరాకరణ మును సాగించితిమి. 1884 సంవత్సరపు మునిసిపలుచట్టమును మదరాసు శాసననభవారు బాగుగా సవరణచేసి 1920లో అమలులోపెట్టిరి. దాని ప్రకా రము కౌన్సిలులో మూడువంతులమంది ప్రజల ఎన్నికసభ్యులు, నాలుగవ వంతుమాత్రమే ప్రభుత్వనియమితు లుందురు. చైర్మను, వైస్‌చైర్మన్ ఇద్దరూ కౌన్సిలర్లచే ఎన్నుకోబడవలెను. ఓటర్లకుగల అర్హతలలో ఆస్తిని తగ్గింపుచేసి ఓటర్లసంఖ్యను చాల వృద్ధిచేసిరి. కౌన్సిలుకుకూడ అధికారము లెక్కువచేసిరి. ఈప్రకారము నూతనఎన్నికలు మదరాసురాష్ట్రములో అన్ని మునిసిపాలిటీలలోను 1920 నవంబరునెలలోగా జరుపబడెను. గాని బెజ వాడ మునిసిపలుకౌన్సిలర్లఎన్నిక, ఛైర్మనుఎన్నిక జరుపకుండ నాపిరి. ఎన్నికలుజరిపినచో కాంగ్రెసువారు పోటీచేసి గెలిచి, మునిసిపాలిటీని స్వాధీనపర్చుకుంటారని మదరాసుప్రభుత్వమునకు భయము. బెజవాడలో కలి గిన నూతన రాజకీయచైతన్యము మరిఎచ్చటను కానరాకుండెను. అందువల్ల 1921 జనవరినుంచి అధికారములోకివచ్చిన జస్టిసుపార్టీ ముఖ్యమంత్రియగు రాజా పానుగల్లు రామారాయణంగారుకూడ ఎన్నికలు జరుపక కాలహరణము చేయుచుండిరి. దినవహి హనుమంతరావుగారు చైర్మనుగానుండి, ఈ భయ మును గవర్నమెంటులో వృద్ధిచేసి రద్దుచేయబడిన పాతచట్టప్రకారము అధికా రములోకివచ్చిన తాను, తన కౌన్సిలర్లు కాలపరిమితి దాటినపిమ్మటకూడ ఉద్యోగములలోనుండుచువచ్చిరి. వారి స్థితి లిమిటేషన్‌పట్టిన ప్రామిసరీ నోట్లు చలామణియయినట్లుండెను. వెంటనే ఎన్నికలు పెట్టించవలసినదని ఎన్ని బహిరంగసభలలో తీర్మానాలుచేసి పంపినను గవర్నమెంటువారు పెడ చెవినిపెట్టిరి. అందుమీద మునిసిపలు ఎన్నికలు పెట్టేదాకా మునిసిపలు పన్నులు ఇవ్వవద్దని నేను, అద్దేపల్లి వెంకటగురునాధరామశేషయ్య శ్రేష్ఠిగారు ప్రజలకు ఆదేశించినాము. బహిరంగసభలు జరిపి బోధించినాము. ప్రజ<noinclude><references/></noinclude> 0qvcy01if95dkqxueug0b9fjhcxjanm 104 163236 603374 469753 2026-11-02T18:06:01Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 603374 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh||బెజవాడ కాంగ్రెసు కార్యక్రమము|351}}</noinclude>లంతా మామాటమీద నిల్చినారు. పన్నులివ్వకుండా వర్తకులు, విద్యాధికులు, మామూలుప్రజలు - కూడ బిగబట్టినారు. ఒక రూపాయికూడ వసూలగుటలేదు. అంతేగాక వాయిద్యములతో మేము, మరికొంతమంది స్నేహితులు వెళ్ళి కౌన్సిలర్లుగానున్నవారిచేత రాజీనామాలుచేయించి వారు దస్కతుచేసిన రాజీ నామాలను ప్రభుత్వమునకు, చైర్మనుగారికి పంపించినాము. కౌతా పూర్ణా నందం, అద్దేపల్లి వెంకటప్పయ్య, సౌదాగరుసాహెబు మొదలైన ప్రముఖు లంతా మాతో సహకరించి రాజీనామాలు పెట్టినారు. కోరంలేకుండ చేసి నాము. 24 మంది కౌన్సిలర్లలో 18 మంది రాజీనామాలిచ్చినారు. బెజవాడ మునిసిపలువ్యవహారములను నడుపుటకు ప్రజలచే ఎన్నుకొనబడిన ఒక కౌన్సిలు నేర్పాటుచేసినాము. ఈ ప్రజాకౌన్సిలుకే ప్రజలు పన్నులివ్వవలె ననికూడ బోధించినాము. పన్నులువసూలుచేసి ఖర్చుపెట్టేఅధికారము వీరిదే నన్నాము. అదివరకే నేను కొండపల్లిలో ఇచ్చిన యుపన్యాసము ఘాటుగా నున్నదని నన్ను అరెస్టుచేయవలెనా లేదా యని ఆలోచనలోనున్నట్లు నా కొక పోలీసుఅధికారి వచ్చి చెప్పినాడు. ప్రభుత్వ మునిసిపలుకౌన్సిలుకు పన్నులు బందుఅయినవి. అంతేగాక ప్రజలచే ఎన్నుకొనబడిన కౌన్సిలు ఏర్పడినది. దానికి కౌతా పూర్ణానందంగారు అధ్యక్షుడుగఎన్నుకొనబడినాడు. దీనిమీద ప్రభుత్వమువారు 1922 ఫిబ్రవరి 23 వ తేదీన నన్ను, వెంకట గురునాధరామశేషయ్యశ్రేష్ఠిగారిని, ఆతుకూరుకాపురస్తుడు మాతోపాటు పని చేసిన సత్యనారాయణ అనే బాబూరావును - ముగ్గురిని 107 శెక్షన్‌క్రింద జామీనుకేసుపెట్టి అరెస్టుచేసినారు. అరెస్టుకు మూడురోజులు కద్దనగానే నాకు సబుకలెక్టరుఆఫీసునుంచి, పోలీసులనుంచికూడ రహస్యపుకబురువచ్చి నది. మేము సిద్ధముగానే యున్నాము. మాయింట్లో మావాళ్ళతో చెప్పినాను. మా చెల్లెలు, బావగారు ఆరుగొలనునుంచి వచ్చినారు. అరెస్టుచేసేదినము నాకు తెలుసును. ఇందువల్ల భోజనంచేసి జైలుకు పోవుటకు పెందలాడే వంటచెయ్యమని మా యింట్లో చెప్పినాను. వంట అవకుండగనే అరెస్టు చేయుటకు పోలీసుఇన్‌స్పెక్టరు వచ్చినాడు. 'అబ్బాయి భోజనం అయ్యేదాకా కొంచెం ఆగవలసిన' దని మా అక్కగారు చెప్పగా, ఆయన వెళ్ళి మరల కొంతసేపటికి వచ్చినాడు. భోజనము చేసి సిద్దముగానున్నాను. హారతి<noinclude><references/></noinclude> 0p6oc5905bcyro03m71p7tnsphm6win 104 163237 603377 469755 2026-11-02T18:09:28Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 603377 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|352|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}</noinclude>యిచ్చి ప్రార్థనలుజరిపి కుంకుమబొట్టుపెట్టి ఆశీర్వచనములతో నన్ను మా వాళ్ళు జైలుకుపంపినారు. నా గుర్రపుబగ్గిలోనే నేను, పోలీసుఇన్‌స్పెక్టరు కూర్చొని బెజవాడ మేజిస్ట్రేటుకోర్టులో కనిపెట్టుకొనియున్న డెప్యూటీకలె క్టరు వడ్లమూడి బ్రహయ్యగారివద్ద హాజరైనాము. అప్పటికే తక్కినఇద్దరు మిత్రులను (ముద్దాయిలను) తీసుకొనివచ్చియున్నారు. ఆయన వెంటనే విచారణప్రారంభించి సాయంత్రం 4 గంటలయ్యేసరికి మా ముగ్గురికి ఒక సంవత్సరం జామీనుకోరుచు తీర్పుచెప్పినాడు. జామీనుఇచ్చుటకు నిరాక రించినాము. ఆ సాయంత్రం రైలులో రాజమహేంద్రవరము సెంట్రలు జైలుకు పంపినారు. ఆ సాయంత్రం పదివేలమందిజనము మేజిస్ట్రేటుకోర్టు వద్ద గుంపుకూడినారు. నేను బయటికివచ్చి “యాత్రకు పోతున్నాము. ఒక యేడాదికి ఇంటికి మరల వస్తాము. మీరందరు శాంతముగా సంతోషముగా ఆశీర్వదించిపంపండి. గాని ఎన్నికలుపెట్టేదాకా మునిసిపలుపన్నులు ఇవ్వ కండి" అని చెప్పినాను. రామశేషయ్యగారుకూడా అలాగేచెప్పినారు. అందరు శాంతముగా నున్నారు. జైజైలుకొట్టినారు. పోలీసువారుకూడ మా ప్రక్కనే యుండి చూస్తూ ఊరుకున్నారు. ఏ అల్లర్లు జరుగకుండా మేము రైలుఎక్కి జైలుకుపోయినాము. అపుడు అందరికి 'సి' క్లాసే. తరువాత మూడునెల లకు జబ్బుచేసి సత్యనారాయణ అనే బాబూరావుకు బంకవిరేచనములుకాగా జామీనిచ్చి జైలునుంచి వెళ్ళిపోయినాడు. నేను, రామశేషయ్యశ్రేష్ఠి యేడాది జైలుజీవితము పూర్తిచేసినాము. మమ్ము జైలులోపెట్టినమూడునెలలకు మంత్రి రామారాయణంగారు బొడ్డపాటి వెంకటప్పయ్య, సి. రాజగోపాలాచారి, కౌతా పూర్ణానందం మొదలైన పెద్దలను పిలిపించి మునిసిపలుపన్నులు యిచ్చేటట్లయితే మునిసి పలుఎన్నికలు వెంటనే జరిపించెదమని చెప్పినారు. దానిమీద జైలులో నున్న మా నాయకులను సంప్రతించి ఏ సంగతి మీకు తెలుపుతామని వారు మంత్రిగారికి జవాబుచెప్పినారు. ఆ మిత్రులు అప్పటికి కడలూరుజైలులో నున్న నన్ను, రామశేషయ్యశ్రేష్ఠిగారిని జైలుఅధికారులఅనుమతితో చూచి మాట్లాడినారు. మునిసిపలుఎన్నికలు జరిపితే పన్నులు యివ్వండి. అది మనకు విజయమే. మా ఖైదుకు మీరు పన్నులుయివ్వడానికి ముడిపెట్ట<noinclude><references/></noinclude> b1okoga8217far1sobwjovw5802g7ao 104 163238 603378 469757 2026-11-02T18:11:59Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 603378 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" />{{rh|45]|బెజవాడ కాంగ్రెసు కార్యక్రమము|353}}</noinclude>వద్దు. మేము గాంధీగారిసహాయనిరాకరణోద్యమములో జైలుకువచ్చిన వారము. మీరు పన్నులివ్వక యింకా కొన్నినెలలు బిగబట్టితే జప్తులు, వేల ములు మొదలైనవి జరిగి, ప్రజలలో కొందరిని ప్రభుత్వమువారు చీలదీసి ఇపుడున్న ఐకమత్యమును చెడగొడితే మనము ఓడిపోతాము. కనుక ఇప్పుడే, ప్రభుత్వము మిమ్ము బ్రతిమలాడుచున్నపుడే పన్నులనిచ్చివేసి ఎన్ని కలు తెచ్చుకోండి అని సలహాచెప్పినాము. మమ్ము విడుదలచేయమని మా మిత్రులు ప్రభుత్వమునకు చెప్పగా, వారిని సహాయనిరాకరణోద్యమములో తీవ్రముగా పనిచేస్తున్నందుకు పట్టుకున్నాము. కేవలము మీ పన్నులనిరా కరణముకొరకే కాదు. దానికి ముడిపెట్టితే రాజీకుదరదు అని ప్రభుత్వపక్ష మున చెప్పబడినది. బెజవాడపౌరులు మా సలహాప్రకారము పన్నుల నిచ్చి నారు. 1922 సం॥ మధ్యభాగములోనే బెజవాడ మునిసిపలుఎన్నికలు జరిగి నవి. ఆ ఎన్నికలలో దినవహి హనుమంతరావుగారు కాంగ్రెసుపార్టీతో తీవ్రముగ పోటీచేసినారు కాంగ్రెసుపార్టీకి 15 మంది సభ్యులును, హనుమం తరావుగారిపక్షమున 9 మంది సభ్యులును గెలిచినారు. అప్పుడు కాంగ్రెసు పార్టీయే చైరుమను, వైస్-చైరుమను పదవులను సంపాదించుకున్నది. చైరుమనువిషయములో ఎవరిని ఎన్నుకుంటే బాగుంటుందని మరల రాజ గోపాలాచారి, బారిస్టరు తుర్లపాటి వెంకటేశ్వరరావుగారలు నాతోను, రామ శేషయ్యశ్రేష్ఠిగారితోను సంప్రతించుటకు కడలూరుజైలుకువచ్చి కలుసుకు న్నారు. పశ్చిమకృష్ణాజిల్లా కాంగ్రెసుకమిటీ అధ్యక్షుడు, జాతీయ క్రైస్త వుడైన డాక్టరు ధన్వాడ రామచంద్రరావు ఎమ్. ఏ. ఎమ్. డి. గారిని మునిసిపలుచైరుమనుగా ఎన్నుకొనవలసినదని మేము సలహాయిచ్చినమీదట ఆప్రకారమే రామచంద్రరావుగారిని కాంగ్రెసుపార్టీ చైరుమనుగా ఎన్నిక చేయించుకున్నారు. మేము సంతోషముగా పూర్తిగ సంవత్సరము జైలులో నుండినాము. మేమిద్దరము విడుదలై బెజవాడలో ఉదయమున రైలులో నుంచి దిగగానే వేలాదిప్రజలు, చైరమను, వైస్-ఛైరుమను, కౌన్సిలర్లు, లాయర్లు, వర్తకులు, డాక్టర్లు, కార్మికులు మొదలగువారు మమ్ము స్టేషనులో గొప్పగా సన్మానించి పెద్దయూరేగింపుతో ముందుగ మునిసిపలుఆఫీసుకు తీసుకొనిపోయి అక్కడ పౌరసన్మానపత్రమును సమర్పించి, అనన్యసాదా<noinclude><references/></noinclude> sgzv1w82uz0sr84nb7glui0p630fydf 0 171917 603375 485967 2026-11-02T18:06:23Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:విద్య]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603375 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[పాఠశాల విద్యారంగంలో ప్రపంచబ్యాంకు ప్రయోగాలు, పర్యవసానాలు ]] | రచయిత = విఠపు బాలసుబ్రహ్మణ్యం | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=2021 }} <pages index="Paatashala Vidya Rangam Lo Prapancha Bank Prayogalu Paryavasanalu VBS JVV.pdf" from=1 to=60 /> [[వర్గం:విద్య]] 5r6ntafb8la5ptrs5krec2yxsn5u5xu 0 189256 603787 507801 2026-11-03T10:32:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603787 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్రరసగంగాధరము (ప్రథమాననము)]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆంధ్రరసగంగాధరము (ప్రథమాననము)/గ్రంథారంభము|గ్రంథారంభము]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1969 }} <pages index="ఆంధ్రరసగంగాధరము (ప్రథమాననము).pdf" from=1 to=5 /> <pages index="ఆంధ్రరసగంగాధరము (ప్రథమాననము).pdf" from=8 to=8 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] n1hol7tfpa4j2f0avd0dgiimrziqrqd 106 203173 603376 532374 2026-11-02T18:06:55Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:భాషలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603376 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[పిల్లలు భాష ఎలా నేర్చుకొంటారు?]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:విఠపు బాలసుబ్రహ్మణ్యం|విఠపు బాలసుబ్రహ్మణ్యం]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=2008 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1=ముఖచిత్రం 2=- 3to5=ప్ర.వే 6=వి.సూ. /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} [[వర్గం:భాషలు]] 0rsa7xprxi6yrek80ek79o4kxxm2q73 0 205432 603371 535421 2026-11-02T18:00:48Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:విజ్ఞానశాస్త్రం]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603371 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సైన్సు ఎలా పుట్టి పెరిగింది?]] | రచయిత = విఠపు బాలసుబ్రహ్మణ్యం | అనువాదం= | విభాగము =ముఖపత్రం | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Science Ela Putti Perigindhi VBS JVV.pdf" from=1 to=6 /> {{CC-BY-SA-4.0}} [[వర్గం:క్రియేటివ్ కామన్స్ కృతులు]] [[వర్గం:విజ్ఞానశాస్త్రం]] gbsjjrukxwh6t879f82fer33siuci4e 0 208198 603379 543791 2026-11-02T18:28:41Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:జపాను]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603379 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కాశీభట్ట బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = జపానుదేశము-వేదాంతము | ముందరి = [[../వేదములు-శ్రోత్రియులు/]] | తదుపరి =[[/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="Upanyaasapayoonidhi (1911).pdf" from=250 fromsection="250B" to=261 tosection="261A" /> [[వర్గం:జపాను]] mfvp1wgk6jnsjvhjo4n0xd457shqpyy 0 225615 603380 580712 2026-11-02T18:41:19Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:గణితము]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603380 wikitext text/x-wiki {{header | title = సారసంగ్రహగణితము | author = పావులూరి మల్లన | translator = | section = | previous = | next = | year = 1952 | notes = }} <pages index="1950 SaaraSangrahaGanditamu Telugu PDF.pdf" from=7 to=7 /> {{page break}} <pages index="1950 SaaraSangrahaGanditamu Telugu PDF.pdf" from=8 to=12 /> {{page break}} <pages index="1950 SaaraSangrahaGanditamu Telugu PDF.pdf" from=13 to=14 /> [[వర్గం:గణితము]] 9ed1r8i7owuki881ev3xc66tt6d8w1u 0 227846 603774 583753 2026-11-03T09:49:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603774 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ప్రతాపరుద్రీయమ్]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ప్రతాపరుద్రీయమ్/ఉపోద్ఘాతః|ఉపోద్ఘాతః]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1934 }} <pages index="ప్రతాపరుద్రీయమ్ (విద్యానాథ).pdf" from=1 to=1 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] ng02nua3bmc7qpn6zfa8z2yutu0ragx 104 227848 603422 583863 2026-11-02T19:46:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 603422 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|ఋషభయోగి సుమతికిఁ దత్వోపదేశంబు చేయుట]]}} |{{DJVU page link|203|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|ఋషభయోగీశ్వరుండు మృతుండైన రాజకుమారుని బ్రదికించుట]]}} |{{DJVU page link|208|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|ఋషభయోగీశ్వరుఁడు భద్రాయువునకు నష్టాదశపురాణరహస్యంబు లుపదేశించుట]]}} |{{DJVU page link|212|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|ఋషభయోగి భద్రాయువునకు శివకవచం బుపదేశంబు చేయుట]]}} |{{DJVU page link|217|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|వజ్రబాహుని మగధదేశపురాజు జయించుట]]}} |{{DJVU page link|224|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|భద్రాయువు మాగధుని జయించి తనతండ్రికి మరల రాజ్యము నిచ్చుట]]}} |{{DJVU page link|226|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|సూర్యాస్తమయవర్ణనము]]}} |{{DJVU page link|233|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|ఋషభయోగీశ్వరుండు చంద్రాంగదునియొద్దకిఁ జని భద్రాయువునకుఁ గూఁతు నిచ్చి వివాహంబు సేయుమని యుపదేశించుట]]}} |{{DJVU page link|235|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|చంద్రాంగదమహారాజు భద్రాయువును శుభలేఖ వ్రాసి పిలిపించుట]]}} |{{DJVU page link|238|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|భద్రాయువు వివాహార్థమై నిషధపురమునకు వచ్చుట]]}} |{{DJVU page link|239|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|భద్రాయువునకు వివాహం బొనర్చుట]]}} |{{DJVU page link|240|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|చంద్రాంగదమహారాజు వజ్రబాహునకు భద్రాయుసుమతులవృత్తాంతం బెఱింగించి మరల నొప్పగించుట]]}} |{{DJVU page link|243|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|భద్రాయువునకుఁ బట్టముగట్టుట]]}} |{{DJVU page link|251|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|వసంతఋతువర్ణనము]]}} |{{DJVU page link|256|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|భద్రాయువు భార్యతోఁ గూడి వనవిహారంబు సల్పుట]]}} |{{DJVU page link|256|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|కృత్రిమదంపతీకథనము]]}} |{{DJVU page link|259|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|భద్రాయువునకు శ్రీసాంబమూర్తి ప్రత్యక్షం బగుట]]}} |{{DJVU page link|264|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/చతుర్థాశ్వాసము|ఆశ్వాసాంతము]]}} |{{DJVU page link|271|7}} }} {{Center| [[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|పంచమాశ్వాసము]] }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|విభూతిమహత్వము-వామదేవోపాఖ్యానము]]}} |{{DJVU page link|273|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|వామదేవభక్షణాసక్తిచే బ్రహ్మరాక్షసుండు చనుదెంచుట]]}} |{{DJVU page link|274|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|వామదేవమహామునియొక్క దేహస్పర్శనముచే బ్రహ్మరక్షస్సు తనరాక్షసభావము వదలి పూర్వజన్మజ్ఞానముచే స్తుతియించుట]]}} |{{DJVU page link|275|7}} }}<noinclude><references/></noinclude> 0kgghy9v8bdr8ov1nccsl75rat6fc3z 104 227849 603423 583868 2026-11-02T19:52:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 603423 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|వామదేవుండు బ్రహ్మరాక్షసునకు భస్మప్రభావంబు దెలుపుట]]}} |{{DJVU page link|278|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|వామదేవమహాముని పాపవిముక్తుఁ డగు బ్రహ్మరాక్షసునకు నితిహాసరూపంబున భస్మధారణవిక్రమం బెఱింగించుట]]}} |{{DJVU page link|281|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|సాంబమూర్తి సనత్కుమారునకు భస్మప్రభావం బెఱింగించుట]]}} |{{DJVU page link|283|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|సూతుండు శౌనకాదిఋషులకు భక్తిశ్రద్ధాస్వరూపంబుల నితిహాసరూపంబుగా నెఱింగించుట]]}} |{{DJVU page link|287|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|చండకుండను శబరోపాఖ్యానము]]}} |{{DJVU page link|289|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|ఉమామహేశ్వర వ్రతమునందు శారదోపాఖ్యానము]]}} |{{DJVU page link|295|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|శారద దీర్ఘసుమంగలి యగుట]]}} |{{DJVU page link|296|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|ఉమామహేశ్వరవ్రతక్రమము దెలుపుట]]}} |{{DJVU page link|298|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|శారదయొక్క పూర్వజన్మవృత్తాంతము దెలుపుట]]}} |{{DJVU page link|302|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|రుద్రాక్షమహత్వము]]}} |{{DJVU page link|312|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|పరాశరుండు భద్రసేనుసభకు వచ్చుట]]}} |{{DJVU page link|315|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|పరాశరుండు సుధర్మతారకులవృత్తాంతంబు దెలిపెడు కథ]]}} |{{DJVU page link|316|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|కుక్కుటకథనము]]}} |{{DJVU page link|317|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|వేశ్యావైశ్యసంవాదము]]}} |{{DJVU page link|318|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|మనోరంజనికి సాంబమూర్తి ప్రత్యక్షం బగుట]]}} |{{DJVU page link|323|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|పరాశరుఁడు భద్రసేనమహారాజునకు రుద్రాధ్యాయప్రభావం బెఱింగించుట]]}} |{{DJVU page link|326|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|యముఁడు బ్రహ్మసభకుఁ బోవుట]]}} |{{DJVU page link|327|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|భద్రసేనుసభకు నారదమహాముని వచ్చుట]]}} |{{DJVU page link|331|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|వీరభద్రయమవివాదము]]}} |{{DJVU page link|332|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|పురాణశ్రవణమాహాత్మ్యము]]}} |{{DJVU page link|334|7}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[బ్రహ్మోత్తరఖండము/పంచమాశ్వాసము|విదురవంజుళోపాఖ్యానము]]}} |{{DJVU page link|338|7}} }} {{rule|4em}}<noinclude><references/></noinclude> 83vweh1pdy8ff3j2vilprifc2ig6njn 0 228872 603730 600481 2026-11-03T07:21:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603730 wikitext text/x-wiki {{p|al|fwb}}అలంకారము</p> *[[అప్పకవీయము]] ― కాకునూరి అప్పకవి *[[అలంకారచంద్రోదయము]] ― ఇమ్మానేని శరభలింగకవి *[[అలంకారమకరందః]] ― కొల్లూరి రాజశేఖర సుధీ *అలంకారశేఖరము ― కేశవమిశ్రుడు *అలంకారసర్వస్వమ్ ― రుయ్యకుడు *ఏకావలీ ― విద్యాధరుడు *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/ఔచిత్యవిచారచర్చా|ఔచిత్యవిచారచర్చా]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/కవికంఠాభరణము|కవికణ్ఠాభరణమ్]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[కవికల్పలత]] ― దేవేశ్వరుడు; ఆంధ్రవివరణము ― కల్లూరి వెంకటసుబ్రహ్మణ్యదీక్షితులు *[[కవిగజాంకుశము]] ― భైరవుడు *కవిచింతామణి (కవిలోకచింతామణి) - వెల్లంకి తాతంభట్టు *[[కవిరాక్షసీయము]] ― కవిరాక్షసుడు *[[కావ్యదర్పణము]] ([[काव्यदर्पणः]])― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు *[[కావ్యప్రకాశము]] ― మమ్మటుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[కావ్యమీమాంసా]] ― రాజశేఖరుడు *[[కావ్యాదర్శః]] (కావ్యలక్షణము) ― దండి; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు **[[కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు)]] ― అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి *కావ్యానుశాసనము ― వాగ్భటుడు కావ్యానుశాసనవ్యాఖ్య ― హేమచంద్రుడు *[[కావ్యాలంకారచూడామణి]] ― విన్నకోట పెద్దన *కావ్యాలంకారము ― భామహుడు *కావ్యాలంకారసారసంగ్రహము ― ఉద్భటుడు *[[కావ్యాలంకారసంగ్రహము]] [[నరసభూపాలీయము]] ― రామరాజభూషణుడు *కావ్యాలంకారసూత్రాణి ― వామనుడు *[[కువలయానందః]] (1870) ― అప్పయ్యదీక్షితుడు **[[కువలయానందసారము]] (1934) ― బులుసు వేంకటరమణయ్య **[[ఆంధ్ర కువలయానందము]] (1947) ― కంభంపాటి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి **[[భాషా కువలయానందము]] (1957) ― మహీధర వేంకటరామశాస్త్రి *చమత్కారచంద్రికా ― విశ్వేశ్వరుడు *[[చంద్రాలోకము]] ― జయదేవుడు *చిత్రమీమాంసా ― అప్పయ్యదీక్షితుడు *[[దశరూపకము]] ― ధనంజయుడు *ధ్వన్యాలోకము ― ఆనందవర్ధనుడు **[[ధ్వన్యాలోకము (ప్రథమభాగము)]] ― **[[ధ్వన్యాలోకము (ద్వితీయభాగము)]] ― *ధ్వన్యాలోకలోచనం ― అభినవగుప్తుడు *[[నాట్యశాస్త్రం]] ― భరతముని; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[ప్రతాపరుద్రీయమ్]] ― విద్యానాథ *ప్రదీపవ్యాఖ్య — నాగేశభట్టు *[[భరతరసప్రకరణము]] ― నీడామంగలం తిరువేంకటాచార్యులు *భవద్భక్తిరసాయనం — మధుసూదనసరస్వతి *[[యమకరత్నాకరమ్]] ― కూరత్తాళ్వార్ *[[రసగంగాధరము]] ― జగన్నాథ పండితరాయలు **[[నవరసగంగాధరము]] ― జమ్ములమడక మాధవరామశర్మ *[[రసతరఙ్గిణీ]] ― భానుసూరి *[[రసమఞ్జరీ]] ― భానుసూరి *[[రసార్ణవసుధాకరము]] (సింగభూపాలీయము) ― సింగభూపాలుఁడు *[[రసార్ణవాలంకారము]] ― ప్రకాశవర్షుడు *[[రసాభరణము]] ― అనంతామాత్యుడు *లక్షణచంద్రిక ― చిల్లరిగె యోగానందకవి *లక్షణదీపిక ― గౌరన *[[వక్రోక్తిజీవితము]] ― కుంతకుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[వికృతివివేకము]] (అథర్వణకారికావళి) ― అథర్వణాచార్య *[[వ్యక్తివివేకము]] ― మహిమభట్టు *శబ్దకల్పద్రుమః ― చౌఖాంబాసంస్కృత సీరీస్ *[[శృంగారరసాలవాలము]] ― వెణుతుర్ల వడ్డికవి *[[సరస్వతీకంఠాభరణము]] ― భోజుడు *సాహిత్యకల్పద్రుమః ― రాజశేఖరుడు *[[సాహిత్యచింతామణి]] ― శ్రీరామసుధి *సాహిత్యదర్పణము — [[రచయిత:విశ్వనాథకవిరాజ|విశ్వనాథకవిరాజ]] **[[ఆంధ్రసాహిత్యదర్పణము]] ― [[రచయిత:వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి|వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి]] *[[సాహిత్యదర్పణము]] ― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు *[[సాహిత్యరత్నాకరము]] ― ధర్మసూరి *[[సుకవి మనోరంజనము]] ― కూచిమంచి వేంకటరాయ {{p|al|fwb}}ఛందస్సు</p> *[[అథర్వణచ్ఛందము]] - అథర్వణాచార్య (అలభ్యం) *[[ఆనందరంగరాట్ఛందము]] ― కస్తూరి రంగయ *[[కవిజనాశ్రయము]] ― వేములవాడ భీమన *గోకర్ణచ్ఛందము *[[ఛందోదర్పణము]] ― అనంతుడు *నీలకంఠచ్ఛందము *[[లక్షణశిరోమణి]] ― పొత్తపి వేంకటరమణ *[[లక్షణసారసంగ్రహము]] ― చిత్రకవి పెద్దన *శ్రీధరచ్ఛందము ― శ్రీధరుడు *[[సులక్షణసారము]] ― లింగమకుంట తిమ్మన *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/సువృత్తతిలకమ్|సువృత్తతిలకమ్]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *హనుమచ్ఛందము {{p|al|fwb}}వ్యాకరణము</p> *[[కవిజనసంజీవని]] ― ముద్దరాజు రామభద్రుడు *[[కవిశిరోభూషణము]] ― అహోబలపండితుడు *[[సర్వలక్షణసారసంగ్రహము]] ― కూచిమంచి తిమ్మన o1hmrgksus6ll5gpkthrve3ph94mux1 603731 603730 2026-11-03T07:23:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603731 wikitext text/x-wiki {{p|al|fwb}}అలంకారము</p> *[[అప్పకవీయము]] ― కాకునూరి అప్పకవి *[[అలంకారచంద్రోదయము]] ― ఇమ్మానేని శరభలింగకవి *[[అలంకారమకరందః]] ― కొల్లూరి రాజశేఖర సుధీ *అలంకారశేఖరము ― కేశవమిశ్రుడు *అలంకారసర్వస్వమ్ ― రుయ్యకుడు *ఏకావలీ ― విద్యాధరుడు *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/ఔచిత్యవిచారచర్చా|ఔచిత్యవిచారచర్చా]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/కవికంఠాభరణము|కవికణ్ఠాభరణమ్]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[కవికల్పలత]] ― దేవేశ్వరుడు; ఆంధ్రవివరణము ― కల్లూరి వెంకటసుబ్రహ్మణ్యదీక్షితులు *[[కవిగజాంకుశము]] ― భైరవుడు *కవిచింతామణి (కవిలోకచింతామణి) - వెల్లంకి తాతంభట్టు *[[కవిరాక్షసీయము]] ― కవిరాక్షసుడు *[[కావ్యదర్పణము]] ([[काव्यदर्पणः]])― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు *[[కావ్యప్రకాశము]] ― మమ్మటుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[కావ్యమీమాంసా]] ― రాజశేఖరుడు *[[కావ్యాదర్శః]] (కావ్యలక్షణము) ― దండి; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు **[[కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు)]] ― అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి *కావ్యానుశాసనము ― వాగ్భటుడు కావ్యానుశాసనవ్యాఖ్య ― హేమచంద్రుడు *[[కావ్యాలంకారచూడామణి]] ― విన్నకోట పెద్దన *కావ్యాలంకారము ― భామహుడు *కావ్యాలంకారసారసంగ్రహము ― ఉద్భటుడు *[[కావ్యాలంకారసంగ్రహము]] [[నరసభూపాలీయము]] ― రామరాజభూషణుడు *కావ్యాలంకారసూత్రాణి ― వామనుడు *[[కువలయానందః]] (1870) ― అప్పయ్యదీక్షితుడు **[[కువలయానందసారము]] (1934) ― బులుసు వేంకటరమణయ్య **[[ఆంధ్ర కువలయానందము]] (1947) ― కంభంపాటి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి **[[భాషా కువలయానందము]] (1957) ― మహీధర వేంకటరామశాస్త్రి *చమత్కారచంద్రికా ― విశ్వేశ్వరుడు *[[చంద్రాలోకము]] ― జయదేవుడు *చిత్రమీమాంసా ― అప్పయ్యదీక్షితుడు *[[దశరూపకము]] ― ధనంజయుడు *ధ్వన్యాలోకము ― ఆనందవర్ధనుడు **[[ధ్వన్యాలోకము (ప్రథమభాగము)]] ― **[[ధ్వన్యాలోకము (ద్వితీయభాగము)]] ― *ధ్వన్యాలోకలోచనం ― అభినవగుప్తుడు *[[నాట్యశాస్త్రం]] ― భరతముని; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[ప్రతాపరుద్రీయమ్]] ― విద్యానాథ *ప్రదీపవ్యాఖ్య — నాగేశభట్టు *[[భరతరసప్రకరణము]] ― నీడామంగలం తిరువేంకటాచార్యులు *భవద్భక్తిరసాయనం — మధుసూదనసరస్వతి *[[యమకరత్నాకరమ్]] ― కూరత్తాళ్వార్ *[[రసగంగాధరము]] ― జగన్నాథ పండితరాయలు **[[నవరసగంగాధరము]] ― జమ్ములమడక మాధవరామశర్మ *[[రసతరఙ్గిణీ]] ― భానుసూరి *[[రసమఞ్జరీ]] ― భానుసూరి *[[రసార్ణవసుధాకరము]] (సింగభూపాలీయము) ― సింగభూపాలుఁడు *[[రసార్ణవాలంకారము]] ― ప్రకాశవర్షుడు *[[రసాభరణము]] ― అనంతామాత్యుడు *లక్షణచంద్రిక ― చిల్లరిగె యోగానందకవి *లక్షణదీపిక ― గౌరన *[[వక్రోక్తిజీవితము]] ― కుంతకుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[వికృతివివేకము]] (అథర్వణకారికావళి) ― అథర్వణాచార్య *[[వ్యక్తివివేకము]] ― మహిమభట్టు *శబ్దకల్పద్రుమః ― చౌఖాంబాసంస్కృత సీరీస్ *[[శృంగారరసాలవాలము]] ― వెణుతుర్ల వడ్డికవి *[[సరస్వతీకంఠాభరణము]] ― భోజుడు *సాహిత్యకల్పద్రుమః ― రాజశేఖరుడు *[[సాహిత్యచింతామణి]] ― శ్రీరామసుధి *సాహిత్యదర్పణము — [[రచయిత:విశ్వనాథకవిరాజ|విశ్వనాథకవిరాజ]] **[[ఆంధ్ర సాహిత్యదర్పణము]] ― [[రచయిత:వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి|వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి]] *[[సాహిత్యదర్పణము]] ― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు *[[సాహిత్యరత్నాకరము]] ― ధర్మసూరి *[[సుకవి మనోరంజనము]] ― కూచిమంచి వేంకటరాయ {{p|al|fwb}}ఛందస్సు</p> *[[అథర్వణచ్ఛందము]] - అథర్వణాచార్య (అలభ్యం) *[[ఆనందరంగరాట్ఛందము]] ― కస్తూరి రంగయ *[[కవిజనాశ్రయము]] ― వేములవాడ భీమన *గోకర్ణచ్ఛందము *[[ఛందోదర్పణము]] ― అనంతుడు *నీలకంఠచ్ఛందము *[[లక్షణశిరోమణి]] ― పొత్తపి వేంకటరమణ *[[లక్షణసారసంగ్రహము]] ― చిత్రకవి పెద్దన *శ్రీధరచ్ఛందము ― శ్రీధరుడు *[[సులక్షణసారము]] ― లింగమకుంట తిమ్మన *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/సువృత్తతిలకమ్|సువృత్తతిలకమ్]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *హనుమచ్ఛందము {{p|al|fwb}}వ్యాకరణము</p> *[[కవిజనసంజీవని]] ― ముద్దరాజు రామభద్రుడు *[[కవిశిరోభూషణము]] ― అహోబలపండితుడు *[[సర్వలక్షణసారసంగ్రహము]] ― కూచిమంచి తిమ్మన 73k81vip2k8vv5mu5ley7nm57f84do5 603732 603731 2026-11-03T07:27:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603732 wikitext text/x-wiki {{p|al|fwb}}అలంకారము</p> *[[అప్పకవీయము]] ― కాకునూరి అప్పకవి *[[అలంకారచంద్రోదయము]] ― ఇమ్మానేని శరభలింగకవి *[[అలంకారమకరందః]] ― కొల్లూరి రాజశేఖర సుధీ *అలంకారశేఖరము ― కేశవమిశ్రుడు *అలంకారసర్వస్వమ్ ― రుయ్యకుడు *ఏకావలీ ― విద్యాధరుడు *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/ఔచిత్యవిచారచర్చా|ఔచిత్యవిచారచర్చా]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/కవికంఠాభరణము|కవికణ్ఠాభరణమ్]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[కవికల్పలత]] ― దేవేశ్వరుడు; ఆంధ్రవివరణము ― కల్లూరి వెంకటసుబ్రహ్మణ్యదీక్షితులు *[[కవిగజాంకుశము]] ― భైరవుడు *కవిచింతామణి (కవిలోకచింతామణి) - వెల్లంకి తాతంభట్టు *[[కవిరాక్షసీయము]] ― కవిరాక్షసుడు *[[కావ్యదర్పణము]] ([[काव्यदर्पणः]])― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు *[[కావ్యప్రకాశము]] ― మమ్మటుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[కావ్యమీమాంసా]] ― రాజశేఖరుడు *[[కావ్యాదర్శః]] (కావ్యలక్షణము) ― దండి; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు **[[కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు)]] ― అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి *కావ్యానుశాసనము ― వాగ్భటుడు కావ్యానుశాసనవ్యాఖ్య ― హేమచంద్రుడు *[[కావ్యాలంకారచూడామణి]] ― విన్నకోట పెద్దన *కావ్యాలంకారము ― భామహుడు *కావ్యాలంకారసారసంగ్రహము ― ఉద్భటుడు *[[కావ్యాలంకారసంగ్రహము]] [[నరసభూపాలీయము]] ― రామరాజభూషణుడు *కావ్యాలంకారసూత్రాణి ― వామనుడు *[[కువలయానందః]] (1870) ― అప్పయ్యదీక్షితుడు **[[కువలయానందసారము]] (1934) ― బులుసు వేంకటరమణయ్య **[[ఆంధ్ర కువలయానందము]] (1947) ― కంభంపాటి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి **[[భాషా కువలయానందము]] (1957) ― మహీధర వేంకటరామశాస్త్రి *చమత్కారచంద్రికా ― విశ్వేశ్వరుడు *[[చంద్రాలోకము]] ― జయదేవుడు *చిత్రమీమాంసా ― అప్పయ్యదీక్షితుడు *[[దశరూపకము]] ― ధనంజయుడు *ధ్వన్యాలోకము ― ఆనందవర్ధనుడు **[[ధ్వన్యాలోకము (ప్రథమభాగము)]] ― **[[ధ్వన్యాలోకము (ద్వితీయభాగము)]] ― *ధ్వన్యాలోకలోచనం ― అభినవగుప్తుడు *[[నాట్యశాస్త్రం]] ― భరతముని; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[ప్రతాపరుద్రీయమ్]] ― విద్యానాథ *ప్రదీపవ్యాఖ్య — నాగేశభట్టు *[[భరతరసప్రకరణము]] ― నీడామంగలం తిరువేంకటాచార్యులు *భవద్భక్తిరసాయనం — మధుసూదనసరస్వతి *[[యమకరత్నాకరమ్]] ― కూరత్తాళ్వార్ *[[రసగంగాధరము]] ― జగన్నాథ పండితరాయలు **[[నవరసగంగాధరము]] ― జమ్ములమడక మాధవరామశర్మ *[[రసతరఙ్గిణీ]] ― భానుసూరి *[[రసమఞ్జరీ]] ― భానుసూరి *[[రసార్ణవసుధాకరము]] (సింగభూపాలీయము) ― సింగభూపాలుఁడు *[[రసార్ణవాలంకారము]] ― ప్రకాశవర్షుడు *[[రసాభరణము]] ― అనంతామాత్యుడు *లక్షణచంద్రిక ― చిల్లరిగె యోగానందకవి *లక్షణదీపిక ― గౌరన *[[వక్రోక్తిజీవితము]] ― కుంతకుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[వికృతివివేకము]] (అథర్వణకారికావళి) ― అథర్వణాచార్య *[[వ్యక్తివివేకము]] ― మహిమభట్టు *శబ్దకల్పద్రుమః ― చౌఖాంబాసంస్కృత సీరీస్ *[[శృంగారరసాలవాలము]] ― వెణుతుర్ల వడ్డికవి *[[సరస్వతీకంఠాభరణము]] ― భోజుడు *సాహిత్యకల్పద్రుమః ― రాజశేఖరుడు *[[సాహిత్యచింతామణి]] ― శ్రీరామసుధి *సాహిత్యదర్పణము — [[రచయిత:విశ్వనాథకవిరాజ|విశ్వనాథకవిరాజ]] **[[ఆంధ్ర సాహిత్యదర్పణము]] ― [[రచయిత:వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి|వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి]] *[[సాహిత్యదర్పణము]] ― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు *[[సాహిత్యరత్నాకరము]] ― ధర్మసూరి *[[సుకవి మనోరంజనము]] ― కూచిమంచి వేంకటరాయ {{p|al|fwb}}ఛందస్సు</p> *[[అథర్వణచ్ఛందము]] - అథర్వణాచార్య (అలభ్యం) *[[ఆనందరంగరాట్ఛందము]] ― కస్తూరి రంగయ *[[కవిజనాశ్రయము]] ― వేములవాడ భీమన *గోకర్ణచ్ఛందము *[[ఛందోదర్పణము]] ― అనంతుడు *నీలకంఠచ్ఛందము *[[లక్షణశిరోమణి]] ― పొత్తపి వేంకటరమణ *[[లక్షణసారసంగ్రహము]] ― చిత్రకవి పెద్దన *శ్రీధరచ్ఛందము ― శ్రీధరుడు *[[సులక్షణసారము]] ― లింగమకుంట తిమ్మన *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/సువృత్తతిలకమ్|సువృత్తతిలకమ్]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *హనుమచ్ఛందము {{p|al|fwb}}వ్యాకరణము</p> *[[కవిజనసంజీవని]] ― ముద్దరాజు రామభద్రుడు *[[కవిశిరోభూషణము]] ― అహోబలపండితుడు *[[తత్త్వబోధినీ]] — జ్ఞానేంద్రసరస్వతి *[[సర్వలక్షణసారసంగ్రహము]] ― కూచిమంచి తిమ్మన poio36ji3bcg5l5f2mnuhmnxtqhld10 603739 603732 2026-11-03T08:17:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603739 wikitext text/x-wiki {{p|al|fwb}}అలంకారము</p> *[[అప్పకవీయము]] ― కాకునూరి అప్పకవి *[[అలంకారచంద్రోదయము]] ― ఇమ్మానేని శరభలింగకవి *[[అలంకారమకరందః]] ― కొల్లూరి రాజశేఖర సుధీ *అలంకారశేఖరము ― కేశవమిశ్రుడు *అలంకారసర్వస్వమ్ ― రుయ్యకుడు *ఏకావలీ ― విద్యాధరుడు *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/ఔచిత్యవిచారచర్చా|ఔచిత్యవిచారచర్చా]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/కవికంఠాభరణము|కవికణ్ఠాభరణమ్]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[కవికల్పలత]] ― దేవేశ్వరుడు; ఆంధ్రవివరణము ― కల్లూరి వెంకటసుబ్రహ్మణ్యదీక్షితులు *[[కవిగజాంకుశము]] ― భైరవుడు *కవిచింతామణి (కవిలోకచింతామణి) - వెల్లంకి తాతంభట్టు *[[కవిరాక్షసీయము]] ― కవిరాక్షసుడు *[[కావ్యదర్పణము]] ([[काव्यदर्पणः]])― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు *[[కావ్యప్రకాశము]] ― మమ్మటుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[కావ్యమీమాంసా]] ― రాజశేఖరుడు *[[కావ్యాదర్శః]] (కావ్యలక్షణము) ― దండి; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు **[[కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు)]] ― అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి *కావ్యానుశాసనము ― వాగ్భటుడు కావ్యానుశాసనవ్యాఖ్య ― హేమచంద్రుడు *[[కావ్యాలంకారచూడామణి]] ― విన్నకోట పెద్దన *కావ్యాలంకారము ― భామహుడు *కావ్యాలంకారసారసంగ్రహము ― ఉద్భటుడు *[[కావ్యాలంకారసంగ్రహము]] [[నరసభూపాలీయము]] ― రామరాజభూషణుడు *కావ్యాలంకారసూత్రాణి ― వామనుడు *[[కువలయానందః]] (1870) ― అప్పయ్యదీక్షితుడు **[[కువలయానందసారము]] (1934) ― బులుసు వేంకటరమణయ్య **[[ఆంధ్ర కువలయానందము]] (1947) ― కంభంపాటి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి **[[భాషా కువలయానందము]] (1957) ― మహీధర వేంకటరామశాస్త్రి *చమత్కారచంద్రికా ― విశ్వేశ్వరుడు *[[చంద్రాలోకము]] ― జయదేవుడు *చిత్రమీమాంసా ― అప్పయ్యదీక్షితుడు *[[దశరూపకము]] ― ధనంజయుడు *ధ్వన్యాలోకము ― ఆనందవర్ధనుడు **[[ధ్వన్యాలోకము (ప్రథమభాగము)]] ― **[[ధ్వన్యాలోకము (ద్వితీయభాగము)]] ― *ధ్వన్యాలోకలోచనం ― అభినవగుప్తుడు *[[నాట్యశాస్త్రం]] ― భరతముని; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[ప్రతాపరుద్రీయమ్]] ― విద్యానాథ *ప్రదీపవ్యాఖ్య — నాగేశభట్టు *[[భరతరసప్రకరణము]] ― నీడామంగలం తిరువేంకటాచార్యులు *భవద్భక్తిరసాయనం — మధుసూదనసరస్వతి *[[యమకరత్నాకరమ్]] ― కూరత్తాళ్వార్ *[[రసగంగాధరము]] ― జగన్నాథ పండితరాయలు **[[నవరసగంగాధరము]] ― జమ్ములమడక మాధవరామశర్మ *[[రసతరఙ్గిణీ]] ― భానుసూరి *[[రసమఞ్జరీ]] ― భానుసూరి *[[రసార్ణవసుధాకరము]] (సింగభూపాలీయము) ― సింగభూపాలుఁడు *[[రసార్ణవాలంకారము]] ― ప్రకాశవర్షుడు *[[రసాభరణము]] ― అనంతామాత్యుడు *లక్షణచంద్రిక ― చిల్లరిగె యోగానందకవి *లక్షణదీపిక ― గౌరన *[[వక్రోక్తిజీవితము]] ― కుంతకుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[వికృతివివేకము]] (అథర్వణకారికావళి) ― అథర్వణాచార్య *[[వ్యక్తివివేకము]] ― మహిమభట్టు *శబ్దకల్పద్రుమః ― చౌఖాంబాసంస్కృత సీరీస్ *[[శృంగారరసాలవాలము]] ― వెణుతుర్ల వడ్డికవి *[[సరస్వతీకంఠాభరణము]] ― భోజుడు *సాహిత్యకల్పద్రుమః ― రాజశేఖరుడు *[[సాహిత్యచింతామణి]] ― శ్రీరామసుధి *సాహిత్యదర్పణము — [[రచయిత:విశ్వనాథకవిరాజ|విశ్వనాథకవిరాజ]] **[[ఆంధ్ర సాహిత్యదర్పణము]] ― [[రచయిత:వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి|వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి]] *[[సాహిత్యదర్పణము]] ― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు *[[సాహిత్యరత్నాకరము]] ― ధర్మసూరి *[[సుకవి మనోరంజనము]] ― కూచిమంచి వేంకటరాయ {{p|al|fwb}}ఛందస్సు</p> *[[అథర్వణచ్ఛందము]] - అథర్వణాచార్య (అలభ్యం) *[[ఆనందరంగరాట్ఛందము]] ― కస్తూరి రంగయ *[[కవిజనాశ్రయము]] ― వేములవాడ భీమన *గోకర్ణచ్ఛందము *[[ఛందోదర్పణము]] ― అనంతుడు *నీలకంఠచ్ఛందము *[[లక్షణశిరోమణి]] ― పొత్తపి వేంకటరమణ *[[లక్షణసారసంగ్రహము]] ― చిత్రకవి పెద్దన *శ్రీధరచ్ఛందము ― శ్రీధరుడు *[[సులక్షణసారము]] ― లింగమకుంట తిమ్మన *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/సువృత్తతిలకమ్|సువృత్తతిలకమ్]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *హనుమచ్ఛందము {{p|al|fwb}}వ్యాకరణము</p> *[[కవిజనసంజీవని]] ― ముద్దరాజు రామభద్రుడు *[[కవిశిరోభూషణము]] ― అహోబలపండితుడు *సిద్ధాంతకౌముది — భట్టోజీ దీక్షితులు (అష్టాధ్యాయిపై వ్యాఖ్యానం) *బాలమనోరమ — వాసుదేవ దీక్షితులు (సిద్ధాంతకౌముదిపై వ్యాఖ్యానం) *ప్రౌఢమనోరమ — భట్టోజీ దీక్షితులు (సిద్ధాంతకౌముదిపై వ్యాఖ్యానం) *[[తత్త్వబోధినీ]] — జ్ఞానేంద్రసరస్వతి (ప్రౌఢమనోరమపై వ్యాఖ్యానం) *[[సర్వలక్షణసారసంగ్రహము]] ― కూచిమంచి తిమ్మన rvecwi5h13it9pmtztmiowla54ctek3 603741 603739 2026-11-03T08:48:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603741 wikitext text/x-wiki {{p|al|fwb}}అలంకారము</p> *[[అప్పకవీయము]] ― కాకునూరి అప్పకవి *[[అలంకారచంద్రోదయము]] ― ఇమ్మానేని శరభలింగకవి *[[అలంకారమకరందః]] ― కొల్లూరి రాజశేఖర సుధీ *అలంకారశేఖరము ― కేశవమిశ్రుడు *అలంకారసర్వస్వమ్ ― రుయ్యకుడు *ఏకావలీ ― విద్యాధరుడు *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/ఔచిత్యవిచారచర్చా|ఔచిత్యవిచారచర్చా]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/కవికంఠాభరణము|కవికణ్ఠాభరణమ్]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[కవికల్పలత]] ― దేవేశ్వరుడు; ఆంధ్రవివరణము ― కల్లూరి వెంకటసుబ్రహ్మణ్యదీక్షితులు *[[కవిగజాంకుశము]] ― భైరవుడు *కవిచింతామణి (కవిలోకచింతామణి) - వెల్లంకి తాతంభట్టు *[[కవిరాక్షసీయము]] ― కవిరాక్షసుడు *[[కావ్యదర్పణము]] ([[काव्यदर्पणः]])― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు *[[కావ్యప్రకాశము]] ― మమ్మటుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[కావ్యమీమాంసా]] ― రాజశేఖరుడు *[[కావ్యాదర్శః]] (కావ్యలక్షణము) ― దండి; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు **[[కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు)]] ― అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి *కావ్యానుశాసనము ― వాగ్భటుడు కావ్యానుశాసనవ్యాఖ్య ― హేమచంద్రుడు *[[కావ్యాలంకారచూడామణి]] ― విన్నకోట పెద్దన *కావ్యాలంకారము ― భామహుడు *కావ్యాలంకారసారసంగ్రహము ― ఉద్భటుడు *[[కావ్యాలంకారసంగ్రహము]] [[నరసభూపాలీయము]] ― రామరాజభూషణుడు *కావ్యాలంకారసూత్రాణి ― వామనుడు *[[కువలయానందము]] (1870) ― అప్పయ్యదీక్షితులు **[[కువలయానందసారము]] (1934) ― బులుసు వేంకటరమణయ్య **[[ఆంధ్ర కువలయానందము]] (1947) ― కంభంపాటి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి **[[భాషా కువలయానందము]] (1957) ― మహీధర వేంకటరామశాస్త్రి *చమత్కారచంద్రికా ― విశ్వేశ్వరుడు *[[చంద్రాలోకము]] ― జయదేవుడు *చిత్రమీమాంసా ― అప్పయ్యదీక్షితులు *[[దశరూపకము]] ― ధనంజయుడు *ధ్వన్యాలోకము ― ఆనందవర్ధనుడు **[[ధ్వన్యాలోకము (ప్రథమభాగము)]] ― **[[ధ్వన్యాలోకము (ద్వితీయభాగము)]] ― *ధ్వన్యాలోకలోచనం ― అభినవగుప్తుడు *[[నాట్యశాస్త్రం]] ― భరతముని; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[ప్రతాపరుద్రీయమ్]] ― విద్యానాథ *ప్రదీపవ్యాఖ్య — నాగేశభట్టు *[[భరతరసప్రకరణము]] ― నీడామంగలం తిరువేంకటాచార్యులు *భవద్భక్తిరసాయనం — మధుసూదనసరస్వతి *[[యమకరత్నాకరమ్]] ― కూరత్తాళ్వార్ *[[రసగంగాధరము]] ― జగన్నాథ పండితరాయలు **[[నవరసగంగాధరము]] ― జమ్ములమడక మాధవరామశర్మ *[[రసతరఙ్గిణీ]] ― భానుసూరి *[[రసమఞ్జరీ]] ― భానుసూరి *[[రసార్ణవసుధాకరము]] (సింగభూపాలీయము) ― సింగభూపాలుఁడు *[[రసార్ణవాలంకారము]] ― ప్రకాశవర్షుడు *[[రసాభరణము]] ― అనంతామాత్యుడు *[[వక్రోక్తిజీవితము]] ― కుంతకుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[వికృతివివేకము]] (అథర్వణకారికావళి) ― అథర్వణాచార్య *[[వ్యక్తివివేకము]] ― మహిమభట్టు *శబ్దకల్పద్రుమః ― చౌఖాంబాసంస్కృత సీరీస్ *[[శృంగారరసాలవాలము]] ― వెణుతుర్ల వడ్డికవి *[[సరస్వతీకంఠాభరణము]] ― భోజుడు *సాహిత్యకల్పద్రుమః ― రాజశేఖరుడు *[[సాహిత్యచింతామణి]] ― శ్రీరామసుధి *సాహిత్యదర్పణము — [[రచయిత:విశ్వనాథకవిరాజ|విశ్వనాథకవిరాజ]] **[[ఆంధ్ర సాహిత్యదర్పణము]] ― [[రచయిత:వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి|వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి]] *[[సాహిత్యదర్పణము]] ― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు *[[సాహిత్యరత్నాకరము]] ― ధర్మసూరి *[[సుకవి మనోరంజనము]] ― కూచిమంచి వేంకటరాయ {{p|al|fwb}}ఛందస్సు</p> *[[అథర్వణచ్ఛందము]] - అథర్వణాచార్య (అలభ్యం) *[[ఆనందరంగరాట్ఛందము]] ― కస్తూరి రంగయ *[[కవిజనాశ్రయము]] ― వేములవాడ భీమన *గోకర్ణచ్ఛందము *[[ఛందోదర్పణము]] ― అనంతుడు *నీలకంఠచ్ఛందము *లక్షణచంద్రిక ― చిల్లరిగె యోగానందకవి *లక్షణదీపిక ― గౌరన *[[లక్షణశిరోమణి]] ― పొత్తపి వేంకటరమణ *[[లక్షణసారసంగ్రహము]] ― చిత్రకవి పెద్దన *శ్రీధరచ్ఛందము ― శ్రీధరుడు *[[సులక్షణసారము]] ― లింగమకుంట తిమ్మన *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/సువృత్తతిలకమ్|సువృత్తతిలకమ్]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *హనుమచ్ఛందము {{p|al|fwb}}వ్యాకరణము</p> *[[కవిజనసంజీవని]] ― ముద్దరాజు రామభద్రుడు *[[కవిశిరోభూషణము]] ― అహోబలపండితుడు *సిద్ధాంతకౌముది — భట్టోజీ దీక్షితులు (అష్టాధ్యాయిపై వ్యాఖ్యానం) *బాలమనోరమ — వాసుదేవ దీక్షితులు (సిద్ధాంతకౌముదిపై వ్యాఖ్యానం) *ప్రౌఢమనోరమ — భట్టోజీ దీక్షితులు (సిద్ధాంతకౌముదిపై వ్యాఖ్యానం) *[[తత్త్వబోధినీ]] — జ్ఞానేంద్రసరస్వతి (ప్రౌఢమనోరమపై వ్యాఖ్యానం) *[[సర్వలక్షణసారసంగ్రహము]] ― కూచిమంచి తిమ్మన s6mvc2yazjzyf3o1nfawanvv19h0jh8 603771 603741 2026-11-03T09:30:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603771 wikitext text/x-wiki {{p|al|fwb}}అలంకారము</p> *[[అప్పకవీయము]] ― కాకునూరి అప్పకవి *[[అలంకారచంద్రోదయము]] ― ఇమ్మానేని శరభలింగకవి *[[అలంకారమకరందః]] ― కొల్లూరి రాజశేఖర సుధీ *అలంకారశేఖరము ― కేశవమిశ్రుడు *అలంకారసర్వస్వమ్ ― రుయ్యకుడు *ఏకావలీ ― విద్యాధరుడు *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/ఔచిత్యవిచారచర్చా|ఔచిత్యవిచారచర్చా]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/కవికంఠాభరణము|కవికణ్ఠాభరణమ్]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[కవికల్పలత]] ― దేవేశ్వరుడు; ఆంధ్రవివరణము ― కల్లూరి వెంకటసుబ్రహ్మణ్యదీక్షితులు *[[కవిగజాంకుశము]] ― భైరవుడు *కవిచింతామణి (కవిలోకచింతామణి) - వెల్లంకి తాతంభట్టు *[[కవిరాక్షసీయము]] ― కవిరాక్షసుడు *[[కావ్యదర్పణము]] ([[काव्यदर्पणः]])― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు *[[కావ్యప్రకాశము]] ― మమ్మటుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[కావ్యమీమాంసా]] ― రాజశేఖరుడు *[[కావ్యాదర్శః]] (కావ్యలక్షణము) ― దండి; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు **[[కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు)]] ― అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి *కావ్యానుశాసనము ― వాగ్భటుడు కావ్యానుశాసనవ్యాఖ్య ― హేమచంద్రుడు *[[కావ్యాలంకారచూడామణి]] ― విన్నకోట పెద్దన *కావ్యాలంకారము ― భామహుడు *కావ్యాలంకారసారసంగ్రహము ― ఉద్భటుడు *[[కావ్యాలంకారసంగ్రహము]] [[నరసభూపాలీయము]] ― రామరాజభూషణుడు *కావ్యాలంకారసూత్రాణి ― వామనుడు *[[కువలయానందము]] (1870) ― అప్పయ్యదీక్షితులు **[[కువలయానందసారము]] (1934) ― బులుసు వేంకటరమణయ్య **[[ఆంధ్ర కువలయానందము]] (1947) ― కంభంపాటి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి **[[భాషా కువలయానందము]] (1957) ― మహీధర వేంకటరామశాస్త్రి *చమత్కారచంద్రికా ― విశ్వేశ్వరుడు *[[చంద్రాలోకము]] ― జయదేవుడు *చిత్రమీమాంసా ― అప్పయ్యదీక్షితులు *[[దశరూపకము]] ― ధనంజయుడు *ధ్వన్యాలోకము ― ఆనందవర్ధనుడు **[[ధ్వన్యాలోకము (ప్రథమభాగము)]] ― **[[ధ్వన్యాలోకము (ద్వితీయభాగము)]] ― *ధ్వన్యాలోకలోచనం ― అభినవగుప్తుడు *[[నాట్యశాస్త్రం]] ― భరతముని; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[ప్రతాపరుద్రీయమ్]] ― విద్యానాథ *ప్రదీపవ్యాఖ్య — నాగేశభట్టు *[[భరతరసప్రకరణము]] ― నీడామంగలం తిరువేంకటాచార్యులు *భవద్భక్తిరసాయనం — మధుసూదనసరస్వతి *[[యమకరత్నాకరమ్]] ― కూరత్తాళ్వార్ *[[రసగంగాధరము]] ― జగన్నాథ పండితరాయలు **[[నవరసగంగాధరము]] ― జమ్ములమడక మాధవరామశర్మ *[[రసతరఙ్గిణీ]] ― భానుసూరి *[[రసమఞ్జరీ]] ― భానుసూరి *[[రసార్ణవసుధాకరము]] (సింగభూపాలీయము) ― సింగభూపాలుఁడు *[[రసార్ణవాలంకారము]] ― ప్రకాశవర్షుడు *[[రసాభరణము]] ― అనంతామాత్యుడు *[[వక్రోక్తిజీవితము]] ― కుంతకుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[వికృతివివేకము]] (అథర్వణకారికావళి) ― అథర్వణాచార్య *[[వ్యక్తివివేకము]] ― మహిమభట్టు *శబ్దకల్పద్రుమః ― చౌఖాంబాసంస్కృత సీరీస్ *[[శృంగారరసాలవాలము]] ― వెణుతుర్ల వడ్డికవి *[[సరస్వతీకంఠాభరణము]] ― భోజుడు *సాహిత్యకల్పద్రుమః ― రాజశేఖరుడు *[[సాహిత్యచింతామణి]] ― శ్రీరామసుధి *సాహిత్యదర్పణము — [[రచయిత:విశ్వనాథకవిరాజ|విశ్వనాథకవిరాజ]] **[[ఆంధ్ర సాహిత్యదర్పణము]] ― [[రచయిత:వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి|వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి]] *[[సాహిత్యదర్పణము]] ― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు *[[సాహిత్యరత్నాకరము]] ― ధర్మసూరి *[[సుకవి మనోరంజనము]] ― కూచిమంచి వేంకటరాయ {{p|al|fwb}}ఛందస్సు</p> *[[అథర్వణచ్ఛందము]] - అథర్వణాచార్య (అలభ్యం) *[[ఆనందరంగరాట్ఛందము]] ― కస్తూరి రంగయ *[[కవిజనాశ్రయము]] ― వేములవాడ భీమన *గోకర్ణచ్ఛందము *[[ఛందోదర్పణము]] ― అనంతుడు *నీలకంఠచ్ఛందము *లక్షణదీపిక ― గౌరన (అముద్రితం) *[[లక్షణశిరోమణి]] ― పొత్తపి వేంకటరమణ *[[లక్షణసారసంగ్రహము]] ― చిత్రకవి పెద్దన *శ్రీధరచ్ఛందము ― శ్రీధరుడు *[[సులక్షణసారము]] ― లింగమకుంట తిమ్మన *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/సువృత్తతిలకమ్|సువృత్తతిలకమ్]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *హనుమచ్ఛందము {{p|al|fwb}}వ్యాకరణము</p> *[[కవిజనసంజీవని]] ― ముద్దరాజు రామభద్రుడు *[[కవిశిరోభూషణము]] ― అహోబలపండితుడు *సిద్ధాంతకౌముది — భట్టోజీ దీక్షితులు (అష్టాధ్యాయిపై వ్యాఖ్యానం) *బాలమనోరమ — వాసుదేవ దీక్షితులు (సిద్ధాంతకౌముదిపై వ్యాఖ్యానం) *ప్రౌఢమనోరమ — భట్టోజీ దీక్షితులు (సిద్ధాంతకౌముదిపై వ్యాఖ్యానం) *[[తత్త్వబోధినీ]] — జ్ఞానేంద్రసరస్వతి (ప్రౌఢమనోరమపై వ్యాఖ్యానం) *లక్షణచంద్రిక ― చిల్లరిగె యోగానందకవి *[[సర్వలక్షణసారసంగ్రహము]] ― కూచిమంచి తిమ్మన kdgo76vsyk97beixymt29p99r3evm3j 603795 603771 2026-11-03T10:55:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603795 wikitext text/x-wiki {{p|al|fwb}}అలంకారము</p> *[[అప్పకవీయము]] ― కాకునూరి అప్పకవి *[[అలంకారచంద్రోదయము]] ― ఇమ్మానేని శరభలింగకవి *[[అలంకారమకరందః]] ― కొల్లూరి రాజశేఖర సుధీ *అలంకారశేఖరము ― కేశవమిశ్రుడు *అలంకారసర్వస్వమ్ ― రుయ్యకుడు *ఏకావలీ ― విద్యాధరుడు *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/ఔచిత్యవిచారచర్చా|ఔచిత్యవిచారచర్చా]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/కవికంఠాభరణము|కవికణ్ఠాభరణమ్]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[కవికల్పలత]] ― దేవేశ్వరుడు; ఆంధ్రవివరణము ― కల్లూరి వెంకటసుబ్రహ్మణ్యదీక్షితులు *[[కవిగజాంకుశము]] ― భైరవుడు *కవిచింతామణి (కవిలోకచింతామణి) - వెల్లంకి తాతంభట్టు *[[కవిరాక్షసీయము]] ― కవిరాక్షసుడు *[[కావ్యదర్పణము]] ([[काव्यदर्पणः]])― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు *[[కావ్యప్రకాశము]] ― మమ్మటుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[కావ్యమీమాంసా]] ― రాజశేఖరుడు *[[కావ్యాదర్శః]] (కావ్యలక్షణము) ― దండి; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు **[[కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు)]] ― అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి *కావ్యానుశాసనము ― వాగ్భటుడు కావ్యానుశాసనవ్యాఖ్య ― హేమచంద్రుడు *[[కావ్యాలంకారచూడామణి]] ― విన్నకోట పెద్దన *కావ్యాలంకారము ― భామహుడు *కావ్యాలంకారసారసంగ్రహము ― ఉద్భటుడు *[[కావ్యాలంకారసంగ్రహము]] [[నరసభూపాలీయము]] ― రామరాజభూషణుడు *కావ్యాలంకారసూత్రాణి ― వామనుడు *[[కువలయానందము]] (1870) ― అప్పయ్యదీక్షితులు **[[కువలయానందసారము]] (1934) ― బులుసు వేంకటరమణయ్య **[[ఆంధ్ర కువలయానందము]] (1947) ― కంభంపాటి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి **[[భాషా కువలయానందము]] (1957) ― మహీధర వేంకటరామశాస్త్రి *చమత్కారచంద్రికా ― విశ్వేశ్వరుడు *[[చంద్రాలోకము]] ― జయదేవుడు *చిత్రమీమాంసా ― అప్పయ్యదీక్షితులు *[[దశరూపకము]] ― ధనంజయుడు *ధ్వన్యాలోకము ― ఆనందవర్ధనుడు **[[ధ్వన్యాలోకము (ప్రథమభాగము)]] ― **[[ధ్వన్యాలోకము (ద్వితీయభాగము)]] ― *ధ్వన్యాలోకలోచనం ― అభినవగుప్తుడు *[[నాట్యశాస్త్రం]] ― భరతముని; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[ప్రతాపరుద్రీయమ్]] ― విద్యానాథ *ప్రదీపవ్యాఖ్య — నాగేశభట్టు *[[భరతరసప్రకరణము]] ― నీడామంగలం తిరువేంకటాచార్యులు *భవద్భక్తిరసాయనం — మధుసూదనసరస్వతి *[[యమకరత్నాకరమ్]] ― కూరత్తాళ్వార్ *[[రసగంగాధరము]] ― జగన్నాథ పండితరాయలు **ఆంధ్రరసగంగాధరము [[ఆంధ్రరసగంగాధరము (ప్రథమాననము)|ప్రథమాననము]] [[ఆంధ్రరసగంగాధరము (ద్వితీయాననము)|ద్వితీయాననము]] వేదాల తిరువేంగళాచార్యులు **[[నవరసగంగాధరము]] ― జమ్ములమడక మాధవరామశర్మ *[[రసతరఙ్గిణీ]] ― భానుసూరి *[[రసమఞ్జరీ]] ― భానుసూరి *[[రసార్ణవసుధాకరము]] (సింగభూపాలీయము) ― సింగభూపాలుఁడు *[[రసార్ణవాలంకారము]] ― ప్రకాశవర్షుడు *[[రసాభరణము]] ― అనంతామాత్యుడు *[[వక్రోక్తిజీవితము]] ― కుంతకుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *[[వికృతివివేకము]] (అథర్వణకారికావళి) ― అథర్వణాచార్య *[[వ్యక్తివివేకము]] ― మహిమభట్టు *శబ్దకల్పద్రుమః ― చౌఖాంబాసంస్కృత సీరీస్ *[[శృంగారరసాలవాలము]] ― వెణుతుర్ల వడ్డికవి *[[సరస్వతీకంఠాభరణము]] ― భోజుడు *సాహిత్యకల్పద్రుమః ― రాజశేఖరుడు *[[సాహిత్యచింతామణి]] ― శ్రీరామసుధి *సాహిత్యదర్పణము — [[రచయిత:విశ్వనాథకవిరాజ|విశ్వనాథకవిరాజ]] **[[ఆంధ్ర సాహిత్యదర్పణము]] ― [[రచయిత:వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి|వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి]] *[[సాహిత్యదర్పణము]] ― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు *[[సాహిత్యరత్నాకరము]] ― ధర్మసూరి *[[సుకవి మనోరంజనము]] ― కూచిమంచి వేంకటరాయ {{p|al|fwb}}ఛందస్సు</p> *[[అథర్వణచ్ఛందము]] - అథర్వణాచార్య (అలభ్యం) *[[ఆనందరంగరాట్ఛందము]] ― కస్తూరి రంగయ *[[కవిజనాశ్రయము]] ― వేములవాడ భీమన *గోకర్ణచ్ఛందము *[[ఛందోదర్పణము]] ― అనంతుడు *నీలకంఠచ్ఛందము *లక్షణదీపిక ― గౌరన (అముద్రితం) *[[లక్షణశిరోమణి]] ― పొత్తపి వేంకటరమణ *[[లక్షణసారసంగ్రహము]] ― చిత్రకవి పెద్దన *శ్రీధరచ్ఛందము ― శ్రీధరుడు *[[సులక్షణసారము]] ― లింగమకుంట తిమ్మన *[[క్షేమేంద్రుని రచనలు/సువృత్తతిలకమ్|సువృత్తతిలకమ్]] ― క్షేమేంద్రుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు *హనుమచ్ఛందము {{p|al|fwb}}వ్యాకరణము</p> *[[కవిజనసంజీవని]] ― ముద్దరాజు రామభద్రుడు *[[కవిశిరోభూషణము]] ― అహోబలపండితుడు *సిద్ధాంతకౌముది — భట్టోజీ దీక్షితులు (అష్టాధ్యాయిపై వ్యాఖ్యానం) *బాలమనోరమ — వాసుదేవ దీక్షితులు (సిద్ధాంతకౌముదిపై వ్యాఖ్యానం) *ప్రౌఢమనోరమ — భట్టోజీ దీక్షితులు (సిద్ధాంతకౌముదిపై వ్యాఖ్యానం) *[[తత్త్వబోధినీ]] — జ్ఞానేంద్రసరస్వతి (ప్రౌఢమనోరమపై వ్యాఖ్యానం) *లక్షణచంద్రిక ― చిల్లరిగె యోగానందకవి *[[సర్వలక్షణసారసంగ్రహము]] ― కూచిమంచి తిమ్మన c4k1r1nihyymwneyr9b0kat1h2mtohc 0 241984 603162 600377 2026-11-02T13:36:59Z Rajasekhar1961 50 603162 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = తత్త్వశాస్త్రం, మనస్తత్వశాస్త్రం, మతం | class = B | shortcut = | wikipedia = | commons = | wikibooks = | wikiversity = | wikinews = | notes = | reviewed = }} ==తత్త్వశాస్త్రం== * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[దివ్యజ్ఞానసారము]] ==మనస్తత్వశాస్త్రం== ==మతం== [[వర్గం:వేదికలు]] f5anbpfk99eld6fz4za3u36ts7sfgud 603188 603162 2026-11-02T13:42:16Z Rajasekhar1961 50 /* తత్త్వశాస్త్రం */ 603188 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = తత్త్వశాస్త్రం, మనస్తత్వశాస్త్రం, మతం | class = B | shortcut = | wikipedia = | commons = | wikibooks = | wikiversity = | wikinews = | notes = | reviewed = }} ==తత్త్వశాస్త్రం== * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[దివ్యజ్ఞానసారము]] * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము]] ==మనస్తత్వశాస్త్రం== ==మతం== [[వర్గం:వేదికలు]] 392u54xbcvmj2v18xkwhyvvycx5qbtg 603220 603188 2026-11-02T13:48:16Z Rajasekhar1961 50 /* తత్త్వశాస్త్రం */ 603220 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = తత్త్వశాస్త్రం, మనస్తత్వశాస్త్రం, మతం | class = B | shortcut = | wikipedia = | commons = | wikibooks = | wikiversity = | wikinews = | notes = | reviewed = }} ==తత్త్వశాస్త్రం== * [[ఆత్మవిచారము (పూర్వభాగము)]] * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[దివ్యజ్ఞానసారము]] * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము]] ==మనస్తత్వశాస్త్రం== ==మతం== [[వర్గం:వేదికలు]] 5lwvub1xtad7dhs97csf4z73p57y5xe 603222 603220 2026-11-02T13:49:21Z Rajasekhar1961 50 /* తత్త్వశాస్త్రం */ 603222 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = తత్త్వశాస్త్రం, మనస్తత్వశాస్త్రం, మతం | class = B | shortcut = | wikipedia = | commons = | wikibooks = | wikiversity = | wikinews = | notes = | reviewed = }} ==తత్త్వశాస్త్రం== * [[రచయిత:అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి|అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి]] రచించిన [[ఆత్మవిచారము (పూర్వభాగము)]] * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[దివ్యజ్ఞానసారము]] * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము]] ==మనస్తత్వశాస్త్రం== ==మతం== [[వర్గం:వేదికలు]] 4dnchc6afdmt6zopz9agcguyoq2ga89 603223 603222 2026-11-02T13:50:02Z Rajasekhar1961 50 /* తత్త్వశాస్త్రం */ 603223 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = తత్త్వశాస్త్రం, మనస్తత్వశాస్త్రం, మతం | class = B | shortcut = | wikipedia = | commons = | wikibooks = | wikiversity = | wikinews = | notes = | reviewed = }} ==తత్త్వశాస్త్రం== * [[రచయిత:అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి|అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి]] రచించిన [[ఆత్మవిచారము (పూర్వభాగము)]] * [[రచయిత:అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి|అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి]] రచించిన [[ఆత్మవిచారము (ఉత్తరభాగము)]] * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[దివ్యజ్ఞానసారము]] * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము]] ==మనస్తత్వశాస్త్రం== ==మతం== [[వర్గం:వేదికలు]] pnmw5b423dy8cgimdottfahgu840ojy 603224 603223 2026-11-02T13:50:50Z Rajasekhar1961 50 /* మతం */ 603224 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = తత్త్వశాస్త్రం, మనస్తత్వశాస్త్రం, మతం | class = B | shortcut = | wikipedia = | commons = | wikibooks = | wikiversity = | wikinews = | notes = | reviewed = }} ==తత్త్వశాస్త్రం== * [[రచయిత:అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి|అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి]] రచించిన [[ఆత్మవిచారము (పూర్వభాగము)]] * [[రచయిత:అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి|అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి]] రచించిన [[ఆత్మవిచారము (ఉత్తరభాగము)]] * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[దివ్యజ్ఞానసారము]] * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము]] ==మనస్తత్వశాస్త్రం== ==మతం== * [[వేదిక:ఇస్లాం|ఇస్లాం]] [[వర్గం:వేదికలు]] i5qo6o4vdkn5fdgozlnn91fil8ix5pq 603234 603224 2026-11-02T13:53:54Z Rajasekhar1961 50 /* మతం */ 603234 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = తత్త్వశాస్త్రం, మనస్తత్వశాస్త్రం, మతం | class = B | shortcut = | wikipedia = | commons = | wikibooks = | wikiversity = | wikinews = | notes = | reviewed = }} ==తత్త్వశాస్త్రం== * [[రచయిత:అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి|అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి]] రచించిన [[ఆత్మవిచారము (పూర్వభాగము)]] * [[రచయిత:అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి|అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి]] రచించిన [[ఆత్మవిచారము (ఉత్తరభాగము)]] * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[దివ్యజ్ఞానసారము]] * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము]] ==మనస్తత్వశాస్త్రం== ==మతం== * [[వేదిక:ఇస్లాం|ఇస్లాం]], [[వేదిక:క్రైస్తవమతం|క్రైస్తవమతం]] [[వర్గం:వేదికలు]] 32z92uu2tbs6s7fg37ab5sxiat8glle 603235 603234 2026-11-02T13:54:54Z Rajasekhar1961 50 /* మతం */ 603235 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = తత్త్వశాస్త్రం, మనస్తత్వశాస్త్రం, మతం | class = B | shortcut = | wikipedia = | commons = | wikibooks = | wikiversity = | wikinews = | notes = | reviewed = }} ==తత్త్వశాస్త్రం== * [[రచయిత:అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి|అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి]] రచించిన [[ఆత్మవిచారము (పూర్వభాగము)]] * [[రచయిత:అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి|అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి]] రచించిన [[ఆత్మవిచారము (ఉత్తరభాగము)]] * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[దివ్యజ్ఞానసారము]] * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము]] ==మనస్తత్వశాస్త్రం== ==మతం== * [[వేదిక:ఇస్లాం|ఇస్లాం]], [[వేదిక:క్రైస్తవమతం|క్రైస్తవమతం]], [[వేదిక:హిందూమతం|హిందూమతం]] [[వర్గం:వేదికలు]] eikfs4mhnxpw81kln9fhz7y5rgg7xz8 603236 603235 2026-11-02T13:58:17Z Rajasekhar1961 50 /* మతం */ 603236 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = తత్త్వశాస్త్రం, మనస్తత్వశాస్త్రం, మతం | class = B | shortcut = | wikipedia = | commons = | wikibooks = | wikiversity = | wikinews = | notes = | reviewed = }} ==తత్త్వశాస్త్రం== * [[రచయిత:అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి|అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి]] రచించిన [[ఆత్మవిచారము (పూర్వభాగము)]] * [[రచయిత:అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి|అద్దంకి సీతారామ శాస్త్రి]] రచించిన [[ఆత్మవిచారము (ఉత్తరభాగము)]] * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[దివ్యజ్ఞానసారము]] * [[రచయిత:చిట్టమూరు రామయ్య|చిట్టమూరు రామయ్య]] రచించిన [[బ్రహ్మవిద్యాదర్పణము]] ==మనస్తత్వశాస్త్రం== ==మతం== * [[వేదిక:ఇస్లాం|ఇస్లాం]], [[వేదిక:క్రైస్తవమతం|క్రైస్తవమతం]], [[వేదిక:సిక్కుమతం|సిక్కుమతం]], [[వేదిక:హిందూమతం|హిందూమతం]] [[వర్గం:వేదికలు]] pag760x34gn3d5bfuyji9bkuapum7zy 104 242786 603425 601274 2026-11-02T22:46:25Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603425 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|32|దివ్యజ్ఞానసారము|}}</noinclude>శక్తిని స్వాధీనము చేసికొనినవాఁడై ప్రకృతిని వశపఱచుకొని యిష్టానుసారముగ నాప్రకృతిఁ దన కుపాధిగ నొనరించుకొని వర్తింప శక్తిగలవాడు. కావున నీశ్వరుఁడు ప్రకృతియందుఁ బ్రవేశించి వర్తించుచుండినను, ప్రకృతి లేనిచోఁ దాను వ్యాపారహీనుఁడై యుండియు, నాప్రకృతి యీశ్వరుని బంధించి మోహింపఁజాలక యున్నది. ప్రకృతిగుణము లగు సత్త్వరజస్త మోగుణములు వారి కధీనములై వర్తించునవి. జీవులన్ననో అట్లు కాదు. ఈశ్వరునియం దంతర్భూతములై యున్నంతవఱకు, ఈశ్వరస్వరూపకల్పులై యుండియు, ఈశ్వరుఁడు స్వేచ్ఛగాఁ బ్రకృతియందుఁ బ్రవేశింపఁగా, జీవులును ఈశ్వరేచ్ఛావశవర్తులై పాంచభౌతికమగు ప్రపంచమునం బ్రవేశించి ప్రకృతివశులైరి. ప్రకృతియందుఁ బ్రవేశించియు స్వతంత్రుఁడై యధీశ్వరుఁడై వర్తించు శక్తిగలవాడు ఈశ్వరుఁడు. ప్రవేశించి పరతంత్రులై ప్రకృతి కధీనులై వర్తించు వారలు జీవులు. ఇట్లు తమ్ము బంధించు ప్రకృతియందుఁ బ్రవేశించి, యీ ప్రకృతియే తామను భావముగలిగి, సంసారచక్రమునంబడి బహుకాలము పరిభ్రమించుటవలన తమ్ము బంధించుచుండు ప్రకృతిస్వరూపమును కొంచెము కొంచెముగఁ దెలిసికొనుచు కాలక్రమమున నాప్రకృతి తమకంటె భిన్నముగ నెఱింగి కట్టకడపట ప్రకృతిని స్వాధీనము చేసికొని యీశ్వరునివలె తామును బ్రకృతిగుణముల నతిక్రమించి<noinclude><references/></noinclude> rsbb56yjr6pv86d4y63a5qk7xsos6zl 104 242787 603426 601275 2026-11-02T22:53:02Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603426 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||జీవునియాత్ర|33}}</noinclude>ప్రకృతికధీశ్వరులగుటయే సంసారచక్రమునం బ్రవేశించుట వలని ప్రయోజనము. ఆదియందు ప్రకృతికి వశులైనం గాని తుదను ప్రకృతిని స్వాధీనము చేసికొనుట సాధ్యముగాదు. ఒక దృష్టాంతము దీని విశదీకరించును. ఒకానొక పురుషుఁడు తనదేశమునంతయు చక్కగ పరిశీలించి సర్వము తనకుఁ దెలిసినదిగఁ జేసికొని, తన దేశమునఁ దనకుఁ దెలియని దొక్కటిగాని లేకయుండె ననుకొనెదము. అట్టిపురుషుఁడొకఁడు దేశాంతరయాత్ర నుద్దేశించినచో నాదేశమున సర్వము దానెఱుఁగనిదియే. ఆ దేశపుప్రాంతములఁ జేరినది మొదలు దిక్కు తెలియక త్రోవచూపువాఁ డొక్కఁడుండిన బాగుగదా యని పరితపించునుగదా ! అప్పు డాదేశస్థుని నొకనిఁ దనకుఁ ద్రోవఁజూపుటకు నియమించుకొని యాతఁడేదిక్కునకుఁ గొనిపోయిన నాదిక్కునకేగుచు, నామార్గదర్శికి లోఁబడి సంచరింపక తీరదుగదా! అట్లు వానికి మొదట లోఁబడి దేశమంతయు సంచరించి యాదేశము నామూలాగ్రముగఁ బరిశీలించి దేశ స్వరూపమంతయు చక్కగ నెఱింగినపిదప నామార్గదర్శి తనకులోఁబడి వర్తించువాఁడేగదా ! అటులనే జీవుఁడు తొలుదొల్త పాంచభౌతికమగు ప్రపంచమునం బ్రవేశింపఁగాఁ బ్రకృతికి లోఁబడి, యంధప్రక్రియనుండి, బహుకాలము నానావిధములగు ననుభవములఁ బొందుచు ప్రకృతిస్వరూపము నెఱుంగుచు క్రమ<noinclude><references/></noinclude> i10oq34jbbp8v7cshsds09q8h1qqd0d 104 242788 603427 601276 2026-11-02T23:00:08Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603427 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|34|దివ్యజ్ఞానసారము|}}</noinclude>క్రమమునఁ బ్రకృతిని జయించి స్వాధీనము చేసికొని సర్వజ్ఞుఁడును, సర్వశక్తిమంతుఁడునయి బ్రహ్మస్వరూపుఁడగును. ఇట్టి పదవినిఁ బొందుటకు జీవుఁ డేయే యనుభవములను బొందునో విచారింపఁదగియున్నది. జీవులీశ్వరాంశములగుటంబట్టి మొట్టమొదట నీశ్వరునియందే లీనమైయుందురు. అవుడు జీవులు అహంకారతత్త్వమున నుండువారలు. అనఁగా సూక్ష్మాకాశమునకంటె సూక్ష్మతరమగు ప్రకృతి నుపాధిగఁ జేసికొని నిష్ప్రపంచమనదగు స్థితిని వెలయుచుందురు. ఈశ్వరుఁడు యోగనిదురనుండి మేల్కాంచి సృష్ట్యున్ముఖుడై "బహుస్యాం ప్రజాయేయ” యని సంకల్పింప నాయీశ్వరునియందు లీనులైయుండు జీవులందఱును ఇంచుక బహిర్ముఖులగుదురు. అంత నాజీవులయందు కొంచెముగ ఇచ్ఛ యంకురింప నొక్కొక్క యీశ్వరాంశమును పాంచభౌతికమగు ప్రపంచమున బ్రవేశించి క్రమక్రమమున నొకొక్క తత్త్వమునుండి యొక్కొక్క సూక్ష్మభూతమును స్వీకరించి వాని నుపాధులుగఁ జేసికొని యాయాలోకములోని యనుభవములను బొందుటకు అర్హుఁడగును. ఈ యణువులు (సూక్ష్మభూతములు) అన్నియు వేదాంతగ్రంథములయందు దేహబీజములని యెఱుంగఁబడుచున్నవి. అనగా రాబోవుకాలమున జీవునకుంగల నానావిధములగు కర్మజాతములగు శుభాశుభవాసనల కునికిపట్టయి యనేకజన్మములయందు కర్మానుసారముగ దేహముల<noinclude><references/></noinclude> 2v86qs8has7qgkvdavwdjsn7ch6yere 104 242789 603428 601277 2026-11-02T23:05:55Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603428 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||జీవునియాత్ర|35}}</noinclude>నుత్పత్తిచేయుట కాధారములయి యుండును. ఇట్లు క్రమముగ నీదేహబీజములద్వారా స్థూలములగు లోకములయందుఁ బ్రవేశించి కట్టకడపట పృథివీతత్త్వమున అనఁగా భూలోకమునఁ బ్రవేశించినవాఁడగు. అపుడు జీవునిస్థితి యెట్టిదనిన, ప్రపంచజ్ఞాన మించుకయైనను లేక కేవలాంధకారమగ్నుఁడై యు౦డును. అపుడు పాషాణాదు లుపాధిగ గలిగి యతిస్థూలమగు ప్రకృతియందు అంతర్భూతమై యుండుటచే నందు జీవకళయనునది యొకటియున్నదా యని సంశయమున కాస్పదమగుచున్నది. అపుడు జీవకళ పాషాణాదులయందు గాఢనిద్రయం దుండునట్లు తమోమగ్నమై యుండును. అయినను పాషాణాదులయందును జీవకళ యున్నదని యూహింపక తీరదు. పటిక, మైల్తుత్తము మొదలగు పదార్థములు కొన్ని పాషాణాదులలో చేరినవియే. అవి ఖనిజములు. వానిని చక్కగ పొడిచేసి వేఁడివేఁడి నీటియందు కరిగించి యానీటి నొకవెడల్పు మట్టిపాత్రమున గాలిసోకు స్థలమునందుంచి యారనిచ్చినచో నా నీరావిరి రూపమున నదృశ్యమగును. అపుడు నీటియందు కరిగిపోయి యుండిన పటిక లోనగుపదార్థములు వెనుకనిలుచును గదా! తొలుత పొడిచేయఁబడి నీటిలో కలిసిపోయి యుండినవి గావున నీ రెండిపోయినవెనుక నా పదార్థము పొడిపొడిగా నడుగున నిలిచిపోవుననుకొనుట సహజము గదా! అట్లగపడుట లేదు. ఆ నలుసులన్నియు నొకటి<noinclude><references/></noinclude> 013bv3lv1dj61r56ps1n48b5dhx1y5z 104 242790 603436 601278 2026-11-02T23:11:56Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603436 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|36|దివ్యజ్ఞానసారము|}}</noinclude>తోనొకటి చిత్రముగజేరి విచిత్రములగు సుందరమైన రూపము లేర్పడును. ఆ రూపములన్నియు ఒక్కొక్క వస్తువున కొక్కొక్క రూపముగ నుండును. మన మెన్నివిధముల మార్పఁజూచినను, ఎన్నిమారులు పరీక్షించినను ఆ వస్తువు నీటినుండి బయట వచ్చునపుడెల్ల నారూపమునే ధరించును. నున్నని పొడిగాఁ జేయఁబడి నీటిలో గలిసిపోయిన నలుసులు తమంతట తామొకటితో నొకటిచేరి దివ్యసుందరములగు రూపముల ధరించుటవలన నా నలుసులయందుఁగూడ నొక విలక్షణమగు జ్ఞానశక్తి యున్నదని తలంపక తీరదు. ఇంతియ కాదు. రెండుమూడు వస్తువులను కలిపి పొడిచేసి నీటిలో కరిగించి పైన సూచించిన విధమున నారనిచ్చినచో నావస్తువులు తిరిగి తమంతట తాము వేఱు వేఱుగా నేర్పడి యొక్కొక్క వస్తువును తనకు స్వభావమగు సుందరరూపమును ధరించును. ఇట్టిశక్తి ధాతువర్గమునందు (అనగా పాషాణాదులయందు) గలిగియుండుటచే వానియందాత్మకళ యున్నదని యూహింపక తీరదు. ఈ విషయము గీతాశాస్త్రమునందు భగవంతుఁడు నొక్కి చెప్పియున్నాడు. <poem> {{left margin|5em}} యావత్సంజాయతే కించిత్సత్త్వం స్థావరజంగమమ్ । క్షేత్రక్షేత్రజ్ఞ సంయోగా త్తద్విద్ధి భరతర్షభ ॥ </poem><noinclude><references/></noinclude> pluti63onsdiv8x6jc4vb80bw654inw 104 242791 603438 601279 2026-11-02T23:18:42Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603438 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||జీవునియాత్ర|37}}</noinclude>స్థావరముగాని జంగమముగాని యెంతస్వల్పమైన దైనను వస్తువొకటి లోకమునపుట్టెనా, అది క్షేత్రక్షేత్రజ్ఞ సంయోగముచేతనే పుట్టునని తెలిసికొనుము. “న తదస్తి వినా యత్స్యాన్మయా భూతం చరాచరమ్॥|" చరముగాని అచరముగాని భూతమొక్కటియైనను నేను లేకయే ఉండజాలదు. "ఈశ్వర స్సర్వభూతానాం హృద్దేశే౽ర్జున తిష్ఠ తి" సమస్తభూతములలో హృదయప్రదేశమున, అనఁగా అంతర్భూతుఁడై, ఈశ్వరుఁడున్నాఁడు. “అహమాత్మా గుడాకేశ సర్వభూతాశయస్థితః ॥” సమస్తభూతములయం దంతర్భూతుఁడనై యుండు నాత్మస్వరూపుడను నేనే సుమీ ! మఱియు నిట్టిప్రమాణములు లెక్కలేక శ్రుతిస్మృతుల నుండి గ్రహింపనగు. ఇక్కాలపు ప్రకృతిశాస్త్రపారీణులలో ప్రథమగణ్యుఁడని లెక్కింపఁబడుచు, కలకత్తాకళాశాల యందు ప్రకృతిశాస్త్రపండితుఁడు (Professor of Physical Science) నగు జగదీశచంద్రబోసు అను ప్రముఖుఁడు కొన్ని యంత్రముల నిర్మించి లోహములయందును, చెట్లయందును, జంతువులయందును, మానవులయందును ఒక్కేరూపమగు<noinclude><references/></noinclude> cz09ujqxfel3ysi4xq9l0n6xknmj3e2 104 242792 603546 601280 2026-11-03T01:15:47Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|38|దివ్యజ్ఞానసారము|}}</noinclude>ప్రాణమున్నదని స్పష్టముగ దృగ్గోచరమగునటుల నిరూపించి ఖ్యాతివహించి యున్నారు. విషపదార్థములను, మైకమును కలిగించు వస్తువులను, జంతువులకిచ్చి, చెట్లమీదను, తీగలవిూదను ప్రయోగించి, లోహములమీదను ప్రయోగించి వారు నిర్మించిన యంత్రములతో పరీక్షించినయెడల, నన్నింటియందును ఒక్కవిధమైన గుణమే కనఁబడెను. ఆ విధమున నన్నింటియందు ప్రాణమనునది యొక్కవిధమున నున్నదనియును, సజీవములు నిర్జీవములను భేదము మిథ్య యనియును స్పష్టముగ నిర్ధారణచేసి పాశ్చాత్యులలో ప్రకృతిశాస్త్రపారీణులగు వారలలో కీర్తివహించినారు. మనదేశపు మతగ్రంథములయందు దృఢముగ చాటించియుండియు, పశ్చిమాత్యులచేతను, వారలంజూచి మన దేశస్థులలో గొందఱచే నమ్మరానిదని యెంచబడుచున్న యీ గొప్పవిషయము కడపట, పశ్చిమదేశపద్ధతుల ప్రకృతిశాస్త్రములంజదివి వారిమార్గములతోడనే యీగొప్పరహస్యము పశ్చిమదేశస్థులకు వెల్లడిచేయు పుణ్యము, మనదేశమున జన్మించి పాశ్చాత్యులచేత గౌరవపాత్రుఁడని కీర్తివహించిన జగదీశచంద్రబోసుగారి కే గలిగెగదా ! యెంత సంతసమునకు కారణము ! పాషాణాదులయందు జీవకళయున్నదంటిమి. అక్కాలమున గాఢనిద్రయందుండు నట్లుండుననియు నుడివితిమి. బహిఃప్రజ్ఞయనునది యించుకయైనను లేదు. అయినను<noinclude><references/></noinclude> h7y26ozsr1rh1f3y5d6fit38ondf7j8 104 242793 603565 601281 2026-11-03T01:22:22Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||జీవునియాత్ర|39}}</noinclude>పాషాణాదులయం దాత్మశక్తి సత్తామాత్రముగ నుండునని శ్రుతులయందు చెప్పఁబడియున్నది. ఇట్టి స్థితియం దీ జీవకళలు ఎట్టియనుభవములఁ బొందుదురో నిచ్చట సూచించుట కలవికాదు. ఎండ కెండి, వానకు తడిసి మంచుచే స్పృశింపఁబడి గాలిచేగొట్టబడి కొన్ని వేళల కొలిమియందలి యగ్నియందును, మఱికొన్ని సమయముల భూమియందును జలములందును పడి బహువిధములగు ననుభవములు గలిగి, పరిపక్వులై యాస్థితినుండి యంతకంటె నుత్తమమగు శరీరములదాల్చుట కర్హులు కాగా నా జీవకళలు ఓషధివనస్పతులయందు ప్రవేశింతురని గ్రంథములయందు సూచింపబడి యున్నది. ఆ యోషధివనస్పతులయందుండు కాలమున ఆత్మశక్తి మునుపటికంటె నెక్కుడుగ నభివ్యక్తమగుచున్న యది. వేసవికాలమున సూర్యుని చండకిరణములకు వృక్షములు వాడి వ్రేలబడుటయు, ఇంచుకవర్షము కురియగా నా చెట్లు మిగుల ప్రకాశముగలిగి తలలనెత్తుటయు, తమకాహారము, వెలుతురు ఏయే స్థలముల యందు దొరకునో ఆయా స్థలములకు వేరులను శాఖలను తీగలను వ్యాపింపఁ జేయుటయు, లతలు తమకాధారము దొరకునాయని యాకసమున నల్లాడి సన్నని పుడకయొకటి దొరికినను దానిని చుట్టుకొని గట్టిగ పట్టుకొని మఱియొక యాధారమునకు వెదకుచు సంచరించుటయు, కొన్ని కొన్ని పుష్పములు లోనగునవి సూర్యునికాంతి కెదురుచూచుచు, సూర్యుఁ డేది క్కు<noinclude><references/></noinclude> rqyr447m4a1fgq6ejbfluy50lucxyjw 104 242794 603566 601282 2026-11-03T01:28:27Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|40|దివ్యజ్ఞానసారము|}}</noinclude>నకుఁ బోయిన నాదిక్కునకుం దిరుగుటయు నీ మొదలగు లక్షణములన్నియు, నా యోషధివనస్పతులయందుండు నాత్మశక్తి పాషాణాదులయందుండుటకంటె నెక్కుడుగ నభివ్యక్తమగుచున్న దని స్పష్టముగఁ దెలుపుచున్నది. ఓషధివనస్పతుల యందు బ్రాణము కనఁబడుచున్న యదిగదా! రసరూపమున ప్రాణము ప్రసరించుచున్నది. వృక్షములలో బ్రతికియుండునవి, యెండిపోయినవని భేదములు స్పష్టములుగ నున్నయవి. పాషాణాదులయందు ఆత్మ సత్తామాత్రముగ నున్నదని ముందు చెప్పితిమి. వృక్షజాతియందు ఆత్మయొక్క చిచ్ఛక్తియు కొంచెము పొడచూపుచున్నది గదా ! ఈ స్థితియందు బహుకాలముండిన వెనుక నా జీవకళలు వృక్షజాతి యుపాధులను వదలి యంతకంటె నుత్కృష్టమగు నుపాధులనొందుట కర్హములై తిర్యగ్జంతువులయందు గొంతకాలముండును. నిశ్చలములగు పాషాణాదులయందుఁడు కాలమున గలుగు ననుభవములకంటె నెక్కుడగుననుభవములు ఓషధివనస్పతులయందు జీవకళలకు గలుగును. వృక్షములు స్థావరములయ్యును కొంత మట్టుకు చలనముగలిగి యిష్టానుసారముగ నలుదిక్కుల వ్యాపించుటకు, వృక్షములకును గుల్మలతాదులకును శక్తిగలదు గదా! తమకు సుఖదాయకములగు సూర్యునివెలుగు, జలములు, ఆహారము ఏదిక్కున నబ్బునో ఆ దిక్కునకు శాఖలను, తీగెలను, వేరులను వ్యాపింపజేసి యాయనుభవములను<noinclude><references/></noinclude> 7yet308jupxaa6wv4yv8urgbn35qhoj 104 242795 603567 601283 2026-11-03T01:34:33Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||జీవునియాత్ర|41}}</noinclude>బొందజాలి యున్నవి. తిర్యగ్జంతువులలోనుండు కాలమున నాజంతువు ఇష్టానుసారముగ సంచరించి, యిష్టములగు నాహారముల సంపాదించుకొని భుజించి తమతమశక్తిని వృద్ధిచేసికొనుచు మఱియుఁ నితర జంతువులవలన బాధల జెందుచు, జాతివైషమ్యములకును భయమునకును లోనగుచు, సుఖదుఃఖానుభవముల పలుమరు పొందుటచే ననేకములగు ననుభవములు గలిగి ఆత్మయందు బీజరూపముగనుండిన శక్తులను అభివ్యక్తములుగఁ జేసికొనుచు బహుకాలానుభవమునకు తుదను ఆజాతి శరీరములవదలి మానవశరీరమును దాల్చుట కర్హములగును. ఇంతకాలమువరకు శిశువును గర్భమున నుంచుకొని రక్షించి వృద్ధిచేయు తల్లివలె జీవకళలు ఈశ్వరుని శక్తిచేతనే యభివృద్ధిఁజెందుచు, బీజరూపముగనుండు శక్తులను, కొంచ కొంచముగ నభివ్యక్తములుగఁ జేసికొనుచుండును. మానవ తనువుదాల్చు కాలమురాగా మనశ్శక్తి వ్యక్తమై యుక్తాయుక్తవివేకము కొంతదనుక వికసించి, యీపైకాలమున చేయు సమస్తకార్యముల ఫలము ననుభవించుట కర్హుఁడగును. ఆ పిదప పుణ్యపాపకర్మములవలని ఫలముల ననుభవించుటకు బద్ధుడగుచున్నాడు. ఈ వివేకము కలుగుటంబట్టియే మానవజన్మము ఉత్తమమని శ్రీ శంకరాచార్యులవారు చాటించియున్నారు.<noinclude><references/></noinclude> mfs68e2lqhpyh9g6hl7iqzjuqtn78ev 104 242797 603568 601286 2026-11-03T01:40:28Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs125|ac}}ఐదవ అధ్యాయము</p> {{p|fs100|ac}}జీవునియాత్ర</p> జీవకళలు పాంచభౌతికమగు ప్రపంచమునం బ్రవేశించినది మొదలు క్రమక్రమమున స్థూల స్థూలతర స్థూలతమములగు ప్రకృతియందుఁ బ్రవేశించి మొట్టమొదట మృత్పాషాణాదులయందును, ఆవల తరుగుల్మలతాదులయందును ఓషధి వనస్పతులయందును, ఆపైన తిర్యగ్జంతువులయందును అనగా పశుపక్ష్యాదులయందును బహుకాలము గడిపి నానావిధములగు ననుభవములనుఁబొంది బీజరూపముగ నుండిన యాత్మశక్తులను క్రమక్రమముగఁ గొంతదనుక నభివ్యక్తములుగఁ జేసికొని తుదను మానవశరీరమును దాల్చుట కర్హములగు. నను నంశములు పూర్వము సంక్షేపముగ వ్రాయఁబడెను. మఱియును జీవకళలు తమతమ దేహబీజములగు సూక్ష్మభూతములతో పాషాణాదులయందుండు కాలమున, ఆత్మ సత్తామాత్రముగ నభివ్యక్తమై యుండుననియు, అనగా సచ్చిదానందములను లక్షణత్రయములో 'సత్' అను లక్షణము మాత్రము వ్యక్తమై యుండుననియును, తరుగుల్మలతాదుల యందు ఇంచుక సుఖేచ్ఛపొడముట గానవచ్చుననియు, తిర్య<noinclude><references/></noinclude> dgi0g1uauuvn2b9r55wooz8s5ggxd4c 104 242798 603790 601287 2026-11-03T10:41:46Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|44|దివ్యజ్ఞానసారము|}}</noinclude>గ్జంతువులయం దుండుకాలమున నీయిచ్ఛ యభివృద్ధియయి, యీసుఖానుభవసాధనములగు నింద్రియములుసహిత మభివ్యక్తములయి, కొంచెముగ మనశ్శక్తి బీజరూపముగ గన్పట్టుచున్నదనియును, ఆ కాలమున జీవునియందలి 'చిత్' అను లక్షణ మభివ్యక్తమగుననియును తెలుపఁబడెను. యథార్థముగ జీవుఁ డీశ్వరాంశమై, ఈశ్వరునితో 'సరూపమై ' యు0డుటం బట్టి ఈశ్వరుని ప్రతిబింబమనదగియుండు సచ్చిదానంద స్వరూపుఁడు. కావున నచేతనములయందును, స్థావరజంగమములయం దుండునపుడు సత్, చిత్, అను లక్షణద్వయము మాత్రమే యభివ్యక్తములయి యండెను. ఆ 'చిత్' అనులక్షణము సహితము పూర్ణముగ నభివ్యక్తమై యుండ లేదు. అది పూర్ణముగ నభివ్యక్తమయి వికసించుటకును, నిజమైన యానందమును వికసింపఁ జేసికొనుటకును జీవుఁడు మనుష్యతనువును దాల్చును. ఇట్లనేక కల్పములకాలము అనేకకోట్ల యోనుల యందు జననమొంది నానావిధములగు సుఖదుఃఖముల ననుభవించి కట్టకడపట మానవజన్మము నొందును. కావున మానవులందరు పూర్వము ఈ యనుభవము లన్నింటిని పొందినవారలే యనుటకు సందియమించుకయైనను లేదు. ఈ విషయము శ్రుతులయందును, భాష్యములయందును స్పష్టముగ నిరూపింపఁబడియున్న యది. ఐతరేయారణంకమున :<noinclude><references/></noinclude> 0yrb6nvw7wx1qbuccir0vmgi4a1b1tw 104 242799 603794 601288 2026-11-03T10:51:32Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||జీవునియాత్ర|45}}</noinclude>"తస్యయ ఆత్మానమావిస్తరాం వేదాశ్ను తే హావిర్భూయః, ఓషధి వనస్పతయో యచ్చ కిం చ ప్రాణభృత్ సఆత్మానమా విస్త రాంవేద, ఓషధివనస్పతిషు హి రసోదృశ్యతే, చిత్తం ప్రాణభృత్సు, ప్రాణభృత్సు త్వేవా విస్త రామాత్మా, తేషు హి రసో౽పి దృశ్యతే, న చిత్త మిత రేషు. పురుషే త్వేవా విస్త రామాత్మా. స హి ప్రజ్ఞానేన సంపన్నతమః, విజ్ఞాతం వదతి విజ్ఞాతం పశ్యతి వేదశ్వస్తనం వేదలోకాలోకౌ మర్త్యేనామృతమీప్సతి, ఏవం సంపన్నః, అథేత రేషాం పశూనాం అశనాపిపాసే ఏవాభి విజ్ఞానమ్, నవిజ్ఞాతం వదంతి నవిజ్ఞాతం పశ్యంతి న విదుః శ్వస్తనం నలోకాలోకౌ, త ఏతావంతో భవంతి, యథా ప్రజ్ఞం హి సంభవాః" (2-32) అభివ్యక్తమగు సమస్త జగత్తునం దాత్మ నెవఁడు చూడఁగలఁడో ఆ పురుషుఁడు సృష్టిమహిమ నెఱుఁగఁగలవాఁడు. తరుగుల్మలతాదులును, ఓషధివనస్పతులును, ప్రాణధారులగు సమస్తభూతములును అభివ్యక్తమైయుండు నాత్మగా నెఱుంగును. ఓషధివనస్పతులయందు రసము గానవచ్చును. ప్రాణభృత్తులయందు చిత్తము గాననగును. ప్రాణభృత్తులయం దాత్మశక్తి యెక్కుడుగా వ్యక్తమగుచున్నయది. వానియందును రసము గానవచ్చుచున్నదిగాని యితరములందు చిత్తము గానరాదు. అన్నిటికంటె మానవునం దాత్మ<noinclude><references/></noinclude> 3jdsy9o5e9wtslaypcb0vsho9tqx4ru 104 242800 603796 601289 2026-11-03T10:58:38Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603796 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|46|దివ్యజ్ఞానసారము|}}</noinclude>యెక్కుడుగ నభివ్యక్తమగుచున్న యది. తక్కుభూతము లన్నింటికంటె మనుజుఁడు సంపూర్ణముగ జ్ఞానముగలవాఁడు [ప్రజ్ఞానసంపన్న తమః] తెలిసినదానిని వచింపఁగలఁడు. తెలిసినదానిని కన్నులతోఁ జూడఁగలడు. ముందుదినము జరిగిన విషయము స్మరించగలఁడు. దృశ్యాదృశ్యముల నెఱుంగును. మర్త్యము నాధారము చేసికొని యమృతత్వమును గోరును. ఇవ్విధంబున సంపన్నుఁడై యున్నవాఁడు. ఇతరభూతములన్ననో, తిర్యగ్జంతువులందు క్షుత్పిపాసావిషయములే జ్ఞానము. తెలిసిన విషయములను మాటాడఁజాలవు. వానిం జూడజాలవు. ముందటి దినమున జరిగిన విషయమును స్మరింపజాలవు. లోకాలోకముల నెఱుంగఁజాలవు. వానిశక్తి యింతమాత్రమే, జ్ఞానము ననుసరించియేగదా జన్మములు.—అని తాత్పర్యము. సమస్తభూతములును ఆత్మయొక్క యుపాధులేగాని యాత్మేతరపదార్థ మొక్కటియు లేదు. ఆత్మ తనయందు బీజరూపముగనుండు శక్తులను క్రమక్రమమున ఓషధివనస్పతులయందుఁ గొన్నింటిని, ప్రాణభృత్తులయందు అనగా పశుపక్ష్యాదికములగు తిర్యగ్జంతువులయందు మఱి కొన్నింటి నభివ్యక్తముగఁ జేసికొని కడపట మనుష్యశరీరముఁదాల్చి, సమస్తశక్తులను వికసింపచేసికొని పరిపూర్ణజ్ఞానసంపన్నుఁడగునని స్పష్టముగా విదితమగుచున్నది.<noinclude><references/></noinclude> sih3zj4vcf7r1bnuuhdg49d22cwmcis 104 242801 603797 601290 2026-11-03T11:04:48Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||జీవునియాత్ర|47}}</noinclude>జీవకళలు మానవజన్మము నొందుటకుమున్ను వరుసగ ఓషధివనస్పతులయందును, తిర్యగ్యోనులయందును బహుకాలము నానావిధానుభవములఁ జెందియే మానవజన్మమున కర్హములగు. పాషాణాదులు సయితము ఆత్మయుపాధులే గాని యితరము గాదు. పైన ఉదహరింపఁబడిన శ్రుతివాక్యములపై శ్రీ సాయణాచార్యులవారు భాష్యము వ్రాయుచో నిట్లు వ్రాసియున్నారు. “సచ్చిదానందరూపస్య జగత్కారణస్య పరమాత్మనః కార్యభూతాః సర్వే౽పి పదార్థాః ఆవిర్భావో పాధయః, తత్ర అచేత నేషు మృత్పాపాణాదిషు సత్తామాత్ర మావిర్భవతి, నచాత్మనో జీవరూపత్వం, యేతు ఓషధివనస్పతయో జీవరూపాః స్థావరాః, యేచ శ్వాసరూపప్రాణధారిణః జీవరూపాజంగమాః, తే ఉభయే అతిశయేన ఆవిర్భావస్థానమితి.” కార్యరూపమైన సమస్తపదార్థములు జగత్కారణుఁడును, సచ్చిదానందస్వరూపుఁడునగు పరమాత్మయొక్క యుపాధులు. అందు అచేతనములగు మృత్పాషాణాదులయం దాత్మ ' సత్తామాత్ర' మావిర్భవించి యున్నయది. అం దాత్మకు జీవరూపత్వము లేదు. స్థావరములగు జీవరూపములు ఓషధివనస్పతులు. శ్వాసరూపమగు ప్రాణమును గలవి జంగ<noinclude><references/></noinclude> lb9jwxhwnu7lg7hc5jgnc898mtq92vh 104 242802 603799 601291 2026-11-03T11:10:51Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|48|దివ్యజ్ఞానసారము|}}</noinclude>మములగు జీవరూపములు. ఈ రెండింటియందు ఆత్మ అతిశయముగ నావిర్భావము చేసియున్నది - అని తాత్పర్యము. కావున నాత్మ మృత్పాషాణాదులయందు సత్తామాత్రముగ నావిర్భవించియుండి, యాపిదప స్థావరములగు జీవరూపమును దాల్చి, జంగమములగు జీవరూపముల కొంతకాలము గడిపి, కడపట జీవుఁడు మనుష్యశరీరము దాల్చెనను విషయము నవీనసిద్ధాంతము కాదు. జీవకళలకు పాంచభౌతికమగు ప్రపంచమంతయు జ్ఞానసాధనమగు విద్యాశాలవంటిది. ఇవుడు మనుష్యజన్మమున నుండు జీవులు పూర్వకాలమునుండి వికాసముచెందినటులనె యనేకులు జీవకళలు ఇక్కాలమునను పాషాణాదులయందును, తీగెలు, మ్రాకులు, పొదలు లోనగు వానియందును, పశుపక్ష్యాదులయందును క్రమక్రమమున వికాసమునొందుచున్న యవియె. కనుక మానవులు తక్కుభూతములకన్నింటికి జ్యేష్ఠభ్రాతల స్థానముననుండు వారలు. వాని నెన్ని విధముల నైనను ప్రేమించి వానియెడ మిగుల దయతో వర్తించి వానియందలి యాత్మశక్తులను వికసింపఁజేయఁ బ్రయత్నము చేయుట యుక్తము. అన్నింటియందును ఆత్మ ప్రవేశించియే యున్నదని తెలిసికొని, వానికి సాధ్యమైనంతవరకు హానిగలుగక యుండ ప్రవర్తించవలెను. కావుననే శాస్త్రములయందు<noinclude><references/></noinclude> pcp3tuwwqpizxvawlpr4n5s4q6ocu1w 104 242803 603800 601292 2026-11-03T11:15:48Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603800 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||జీవునియాత్ర|49}}</noinclude>విధింపఁబడియుండు నిబంధనలు సార్థములుగ నున్నట్లు స్పష్టమగుచున్నది. ప్రాతఃకాలమున మానవుఁడు దేహబాధలం దీర్చుకొనవలెనన్న భూమిని ప్రార్థించి, యాపిదప మలమూత్రవిసర్జనము చేయవలయునని విధింపఁబడియున్నది. దంతధావనమునకు సయితము ఒక పుడుక విరువవలెనన్న, వృక్షమును వినయపూర్వకముగ ప్రార్థించి, యాపుల్లను తీసికొనవలెననియును ఆజ్ఞాపింపఁబడి యున్నది. నదీజలములను స్నానము చేయవలెనన్నను, తీర్థ రాజమును ప్రార్థించి, తీర్థమును యాచింపుడని విధింపఁబడి యున్నదిగదా ! ఈ నిబంధనలన్నియు, సర్వత్ర ఆత్మ వ్యాపించియున్నదనియును ఒక్కొక్క కార్యమునను, సర్వత్ర వ్యాపించియుండు నాత్మను గమనించి చూడవలయు ననియు, ఏ భూతము నైనను లాఘవముగ చూడక గౌరవముతో నెంచవలయుననియును సూచించుచున్నయవి. వంట చెఱుకుగా ఎండినమ్రాకుల నుపయోగింప వలయునుగాని, బ్రతికి వృద్ధియగుచుండు వృక్షముల కొట్టరాదను నియమము సయిత మీయర్థమునె ప్రతిపాదించుచున్నది. గృహనిర్మాణముకొఱకు సామాన్యముగ మ్రానులనరికి యిల్లుకట్టుట శ్రేయస్కరము కాదను నమ్మకము దేశమునందంతట గలిగియే యున్నది. యోగులగువారు అరణ్యములందు ఆకలములు భక్షించి జీవించుట సాధ్యమైనంతవఱకు భూతములకు హింస<noinclude><references/></noinclude> cmoin8w2shhfvznxk8c019rmfrd8ajr 104 242804 603801 601293 2026-11-03T11:20:35Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|50|దివ్యజ్ఞానసారము|}}</noinclude>మానవలయుననియే గదా ! అచ్చటనుఁ గూడ, పండి నేలరాలిన ఆకులుమాత్రము భక్షించుచు, పచ్చియాకులను భక్షింపకయుండు నియమము మహాయోగులు అవలంబించుచుండిరని గ్రంథములవలన తెలియవచ్చుచున్నది. దేవకార్యములయందు సైతము, హెూమాదులకు శుష్కేంధనములు, అనగా ఎండిన సమిధలు మాత్రము గొనవచ్చునుగాని, పచ్చిసమిధలు కొనరాదనియు నియమము గలదు. ఇవియన్నియు, అంతటను ఆత్మ వ్యాపించియే యున్నదని జ్ఞాపకము చేయుటకుకాక వేరేమి? ఇట్లు చెట్టుచేమల విషయమై యిన్ని నియమములును నిబంధనలును గృహస్థులకు విధింపఁబడియుండ, జీవహింస విషయము వ్రాయవలయునా ! “అహింసా పర మో ధర్మః” హింస వదలుటకంటె శ్రేష్ఠమగు ధర్మము లేదను వాక్యము సర్వత్ర ఆదరణీయము గదా! ఆత్మ సర్వాంతర్యామి యని నోటీమాటలతోఁ జెప్పుచు, హింసారూపమగు నడత నడచుటకంటె దోషము వేరు కలదా? “ఆత్మవత్సర్వ భూతాని" యను నార్యోక్తి ననుసరించి, తనవలెనె సమస్త భూతములును సుఖము నన్వేషించుచున్న వనియును, దుఃఖము నివారించుకొన గోరుచుండుననియు నెఱింగి పరమధర్మమగు 'అహింస' ఎల్లవారును అనుష్ఠింతురుగాక. మఱియు నీ విషయము శ్రీ కృష్ణులవారు ఉద్ధవున కుపదేశించిన మోక్షమార్గమున మిగుల స్పష్టముగ నిరూపిం<noinclude><references/></noinclude> 94mwu8x4izf5cyxajow52hlc1xcm72v 106 244046 603420 602691 2026-11-02T19:35:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603420 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[వివేకచూడామణి (1995)|వివేకచూడామణి]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:ఆదిశంకరాచార్యులు|ఆదిశంకరాచార్య]] |అనువాదకులు=[[రచయిత:పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు|పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు]] (వ్యాఖ్యాత) |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=సంస్కృతభాషాప్రచారసమితి |చిరునామా=హైదరాబాదు |సంవత్సరం=1995 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.389291/page/n1/mode/2up |మూలం=pdf |బొమ్మ=2 |పురోగతి=C |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} [[వర్గం:ప్రకరణగ్రంథములు]] 237ljf92tur427xblujqbrpifcjbwad 104 244242 602926 2026-11-02T11:59:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అహంకారము ===== 181 ఇచ్ఛకు విరుద్ధముగ ప్రాప్తి కలిగినపుడు, దుఃఖీ నేను దుఃఖవంతు డను అని అభిమానము (కలుగును), ఈ విధముగ సుఖదుఃఖములు రెండును అంతరకరణముయొక్క ఇచ్ఛను అనుసరించి యుండుట వల...' 602926 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అహంకారము ===== 181 ఇచ్ఛకు విరుద్ధముగ ప్రాప్తి కలిగినపుడు, దుఃఖీ నేను దుఃఖవంతు డను అని అభిమానము (కలుగును), ఈ విధముగ సుఖదుఃఖములు రెండును అంతరకరణముయొక్క ఇచ్ఛను అనుసరించి యుండుట వలన, సదానన్దస్య =" ఆనన్దో బ్రహ్మ ” “విజ్ఞానమానన్దం బ్రహ్మ ” “రసౌ వై సః ” “యదేష ఆకాశః" ఇత్యాదిశ్రుతులచే ఎల్లప్పుడును ఆనందస్వరూపుడగు ఆత్మయొక్క ధర్మము కాదు. బాగుగా పరిశీ లించినచో ఇది యుక్తమే. ఒక సమయమున సుఖమును కలిగించిన శబ్దమే మరియొక సమయమున దుఃఖజనకమగుట లోక ప్రసిద్ధము . అందులకు కారణము మనోభేదముతక్క మరియొకటి ఏదియు చెప్పు టకు వీలులేదు. శబ్దరూపమగు ఆ విషయము, కాలముగూడ ఒకే విధముగ నున్నవి కదా. అదే శబ్దముచే మరియొకనికి సుఖము కలుగు చున్నది గాన ఆ కాలమునం దుండుటచే ఆ శబ్దము సుఖ హేతువు కాలేదు అని చెప్పుట గూడ యుక్తము కాదు, మనస్సునకు పూర్వము ఈ శబ్దము సుఖ హేతువని తోచినది; ఇపుడు ప్రతికూలమని తోచినది. అందుచే సుఖదుఃఖములు రెండును మనోధర్మములే యని చెప్ప వలెను. అవ. ఇపుడు, ఆత్మ సదానందస్వరూపమని శ్రుతిప్రసిద్ధమగు విషయమును యుక్తి చే ప్రతిపాదించుచున్నాడు... అన్ని ప్రియములు ఆత్మకొఱకే ఆత్మార్ధత్వేన హి ప్రేయాన్ విషయో న స్వతః ప్రియః, స్వత ఏవ హి సర్వేషా మాత్మా ప్రియతమో మతః. 108 = హి ఎందువలన ననగా, విషయః= విషయము, స్వతః = స్వతః సిద్ధముగ, న ప్రియః = ప్రియముకాదు, ఆత్మార్థత్వేన = ఆత్మకొఱకైన దగుటచే, ప్రేయాన్ = ప్రియమైనది, హి ఏ కారణమువలన, ఆత్మా= = ఆత్మ, స్వత ఏవ = స్వతఃసిద్ధముగనే, సర్వేషాం - అందరికిని, ప్రియ తమః = ఎక్కువ ప్రియమైనదిగా, మతః - అంగీకరింపబడినదో.<noinclude><references/></noinclude> 6ohnkz9rizrb5k57nu46jo8545e0si4 104 244243 602927 2026-11-02T11:59:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '182 = శ్రీవివేక చూడామణి హి_ ఏ కారణమువలన, విషయము, స్వతః - అది విషయము అనే కారణముచేత, ప్రీతిగోచరముకాదు. కానీ, ఆత్మార్థత్వేన ఆత్మకు సుఖమునుగాని, దుఃఖనివృత్తినిగాని, కలిగించుచున్నద...' 602927 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>182 = శ్రీవివేక చూడామణి హి_ ఏ కారణమువలన, విషయము, స్వతః - అది విషయము అనే కారణముచేత, ప్రీతిగోచరముకాదు. కానీ, ఆత్మార్థత్వేన ఆత్మకు సుఖమునుగాని, దుఃఖనివృత్తినిగాని, కలిగించుచున్నది గాన ప్రేమ విషయ మగుచున్నది. విషయమైనంత మాత్రముననే, ప్రియమైనచో అది ఎల్లప్పుడును ప్రియముగనే ఉండవలెను. కాని అట్లు కనబడుట లేదు. ఒకకాలమున చాలఇష్టమైన శబ్దాదివిషయములను మిత్రపుత్రకళ త్రాదులనుగూడ జనులు విడచివేయుచున్నారు; తమ శరీరమును గూఢ దండించుచున్నారు; ప్రాణమును నిరోధించుచున్నారు; మనస్సును కూడ లయ మొందించుచున్నారు. ఇక చెప్పవలసినది ఏమున్నది? ఆనందమయకోశమని ప్రసిద్ధమైన అజ్ఞానమునుకూడ భంజింపచేయు చున్నారు. ఇందుల కేమికారణము ? ఆత్మభిన్నము లన్నియు ఆనంద రూపములు కాకుండుట, తప్పక ఆనందమును కలిగించునను నిశ్చ యము లేకుండుట. కాని ఆత్మ ఆనందరూపమగుట స్వతఃసిద్ధము గాన అది ఎల్లప్పుడును ప్రియతమమే. కావుననే"మా నభూవం హి భూయాసమితి ప్రేమాత్మనీక్ష్యతే" అని చెప్పుదురు. “నేను లేకుండ పోవుదును గాక అను అభిప్రాయ మెన్నడును కలుగదు. నేను ఎల్ల ప్పుడును ఉందును గాక అనుప్రేమ ఆత్మవిషయమున ఉండును” అని ఈ వాక్యమున కర్థము. ఇట్టి ప్రేమ ఒక్క ఆత్మవిషయముననే ఉండుటకు అవకాశమున్నది. స్థూలశరీరము స్వప్నమునందు భాసించుట లేదు; సూక్ష్మశరీరము సుషుప్తిలో భాసించుట లేదు; కారణశరీరము సమా ధిలో భాసించుటలేదు. సుషుప్తి సమాధ్యవస్థలలో శబ్దాదివిషయములు గూడ భాసించుటలేదు. అవి భాసించెడు జాగ్రత్స్వప్నావస్థలలోకూడ తప్పక ఆనందజనకములే అని చెప్పుటకు అవకాశము లేదు. ఈ విష యము వెనుక చూపబడినది కాన సర్వావస్థలయందును అనువర్తించు చున్నదియు, సుషుప్తిలో విషయాదులు లేకున్నను ఆనందరూపముగ సకలప్రాణుల అనుభవములో నున్నదియు, జ్ఞానుల అనుభవము ప్రకా 3<noinclude><references/></noinclude> b8nqzelyl9m7rxjjbm4hixdvkuum04k 104 244244 602928 2026-11-02T11:59:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అన్ని ప్రియములు ఆత్మకొరకే 169 రము, సమాధ్యవస్థలోగూడ ఆనందరూపమున నున్నట్లు గోచరించు నదియు అగు ఆత్మ, ఉపాధిసంబంధ మేమియు లేకుండగనే ప్రాణుల కెల్లరకును ప్రియతమము కదా. తత ఆత్మా సదా...' 602928 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అన్ని ప్రియములు ఆత్మకొరకే 169 రము, సమాధ్యవస్థలోగూడ ఆనందరూపమున నున్నట్లు గోచరించు నదియు అగు ఆత్మ, ఉపాధిసంబంధ మేమియు లేకుండగనే ప్రాణుల కెల్లరకును ప్రియతమము కదా. తత ఆత్మా సదానన్దో నాస్య దుఃఖం కదాచన, యత్సుషుప్తా నిర్విషయ ఆత్మానన్డోఒనుభూయతే, శ్రుతిః ప్రత్యక్ష మైతిహ్య మనుమానం చ జాగ్రతి. 109 = నిర్వి యత్ = ఏ కారణమువలన, సుషుప్తా = సుషుప్తి యందు, షయః=విషయశూన్యమగు, ఆత్మానన్దః = ఆత్మానందము, అనుభూతే అనుభవింపబడుచున్నదో, తతః = ఆ కారణమువలన, ఆత్మా = ఆత్మ, సదానన్దః = ఎల్లప్పుడును ఆనందస్వరూపుడు; అస్య = ఈ ఆత్మకు, కదా చన= ఎన్నడును, దుఃఖం దుఃఖము, న= లేదు, శ్రుతిఃవేదము, ప్రత్యక్షం = ప్రత్యక్షము, ఐతిహ్యం ఐతిహ్యము (ఆప్తవచనము), అనుమానం చ అనుమానము, జాగ్రతి = ఉన్నవి. _ 1 = తతః = ఎల్లప్పుడును సర్వప్రాణులకును ప్రియతమ మైనదగు టచే, ఆత్మా = ఆత్మ, సదానన్దః = ఎల్లప్పుడును ఆనందస్వరూపుడు, అస్య = ఆనందరూపమగు ఈ ఆత్మకు, ఎన్నడును దుఃఖము లేదు. ఇందులకు అనుభవమును ప్రమాణముగ చూపుచున్నాడు..ఏ కారణము వలన సుషుప్త్యవస్థయందు, నిర్విషయః = ఆనంద హేతువులుగా భావింపబడుచున్న శబ్ద స్పర్శ - రూప రస గంధాది సకలవిషయ _ సంబంధరహితమైన, ఆత్మానన్దః = స్వభావసిద్ధమగు స్వరూపానందము, సర్వైః = అని అధ్యాహారము; ఎల్లరచేతను అనుభవింపబడుచున్నదో, దేహాత్మానుభవమువలె ఈ అనుభవము కూడ భ్రాంతియే యను శంకను నిరాకరించుటకై 'శ్రుతిః' ఇత్యాదివాక్యమును చెప్పుచున్నాడు 'ఏషో ఒస్య పరమ ఆనందః" ఈతని కిదియే పరమానందము, "ఏష్కోస్య పరమా సంపత్ ” ఈతని కిదియే పరమసంపద ఇత్యాది శ్రుతులు అజ్ఞానావస్థలోనున్న ప్రాణులకు సుషుప్తియందు కలుగు 66 66<noinclude><references/></noinclude> 5a3buwxh4k7h1x77d9nk5eanddv5po4 104 244245 602929 2026-11-02T11:59:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '184 శ్రీ వివేక చూడామణి ఆనందమే పరమానందమని చెప్పుచున్నవి. ఇది యుక్తమే. విషయా నందము ఆమయముతో(దుఃఖముతో) మిశ్రమైనది; ఈ సుషుప్త్యవస్థ లోని ఆనందము నిరామయము. కావుననే వేలకొలది విషయము...' 602929 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>184 శ్రీ వివేక చూడామణి ఆనందమే పరమానందమని చెప్పుచున్నవి. ఇది యుక్తమే. విషయా నందము ఆమయముతో(దుఃఖముతో) మిశ్రమైనది; ఈ సుషుప్త్యవస్థ లోని ఆనందము నిరామయము. కావుననే వేలకొలది విషయము లను సంపాదించుకొని అనుభవింప సామర్థ్యముగల సార్వభౌముడు కూడ నిద్రలేనిదే జీవింప జాలడు. అందులకు కారణమేమి? స్వరూపా నందము దుఃఖలిప్తము కాకుండుటయే. “కో హ్యేవాన్యాత్కః ప్రాణ్యాత్; యదేష ఆకాశ ఆనన్డో న స్యాత్ " ఆకాశమువలె నిర్లి మగు ఈ ఆనందము లేకున్నచో ఎవడు జీవింపగలడు, ఎవడు చూప గలడు? అను శ్రుతి ఈ విషయమునే చెప్పుచున్నది. సుషుప్త్యవస్థలో సుఖము తమస్సుచే ఆవృతమైనను, అది జాగ్రత్స్వప్న సుఖములకంటె ఉత్తమ మైనది అని చెప్పినచో, ఆ తమస్సు కూడ జ్ఞానముచే నశించి ఆవరణము తొలగిపోవగనే, మంచుతెర తప్పుకొనిన వెంటనే ప్రకాశించు సూర్యుడువలె స్వయంప్రకాశమానమగు ఆత్మానందము ఇట్టిదని ఏమి చెప్పవలెను? ఈ విధముగ శ్రుతియు, సర్వజనానుభవగోచరమగు సాక్షి ప్రత్యక్షము, ఐతిహ్యం = పెద్దలవచనము, అనుమానం = ఆత్మా సదానన్దరూపః; సదా నిరతిశయ ప్రేమాస్పదత్వాత్ ; యన్నైనం తన్నైవం; యథా శబ్దాదిః ” ఆత్మ నిరతిశయ ప్రేమాస్పదము గాన సదానందరూపమైనది; ఇట్లు కానిచో అట్లుకాజాలదు. ఇందులకు వ్యతిరేకోదాహరణము నిరతిశ్రయ ప్రేమాస్పదములు కాని, కావుననే సదానందరూపములు కాని శబ్దాదులు మొదలగు అనుమాన ప్రమాణము, ఆత్మ సదానందమయ మను విషయమున ప్రమాణములుగ ఉన్నవి. - అవ. ఈ విధముగ ఇంతవరకును ఉన్న ప్రబంధముచే, ఆత్మ భిన్నములగు స్థూలదేహమును, శబ్దాదివిషయములను, సూక్ష్మ దేహమును విభజించి, ధర్మరహితము, అనంగము అగు ఆత్మయొక్క తత్త్వము తెలియుటకై స్థూలదేహాదిధర్మములను గూడ వివేచించి, ఇపుడు ఈ అనాత్మలకన్నింటికిని హేతువగు కారణదేహమును నిరూ పించుటకై ప్రారంభించుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> 6ewnt7h0o6i9ccungxnqhj6btatuel0 104 244246 602930 2026-11-02T11:59:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మాయానిరూపణము మాయానిరూపణము అవ్యక్త నామ్నీ పరమేశశక్తి రనాద్యవిద్యా త్రిగుణాత్మికా పరా, కార్యానుమేయా సుధియైన మాయా యయా జగత్సర్వమిదం ప్రసూయతే. అవ్యక్త నామ్నీ = అవ్యక్త మను ప...' 602930 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మాయానిరూపణము మాయానిరూపణము అవ్యక్త నామ్నీ పరమేశశక్తి రనాద్యవిద్యా త్రిగుణాత్మికా పరా, కార్యానుమేయా సుధియైన మాయా యయా జగత్సర్వమిదం ప్రసూయతే. అవ్యక్త నామ్నీ = అవ్యక్త మను పేరు కలదియు, పరమేశ శక్తి ః = పర మేశ్వరుని శక్తి యైనదియు, అనాద్యవిద్యా=ఆదిరహితమగు అవిద్యయు, త్రిగుణాత్మికా = త్రిగుణస్వరూపము కలదియు, పరా = పర మైనదియు అగు, మాయా=మాయ, సురియైప = మంచిబుద్ధి కలవానిచేతనే, కార్యాను మేయా = కార్యమునుబట్టి ఊహింపదగినది, యయా = ఏ మాయచే, ఏ ఇదం=ఈ, సర్వం = సమస్తమైన, జగత్ ఉ జగత్తు, ప్రసూయతే పుట్టింపబడుచున్నదో. 185 110 అది ప్రత్యక్షముగ కనబడకుండుటచే అవ్యక్తము. అందులకు రూపాదిరహితత్వము కారణము. పరమేశ్వరుడగు బ్రహ్మ యొక్క అచింత్యము అద్భుతమునగు శక్తి. ఆదిలేని అవిద్య, వాస్తవమున ఏది లేదో అది అవిద్య. “న విద్యతే ఇతి అవిద్యా." సత్త్వరజస్తమస్సులను మూడు గుణములు గల ఏ స్వరూపమున్నదో అట్టి స్వరూపము కలది. లేదా మూడు గుణము లే ఆత్మగా కలది. : గుణత్రయస్వరూప అని యర్థము. పరా = హిరణ్యగర్భుడు మొదలగు కార్యములు గూడ దీని నుండియే జనించిన వగుటచే వాటికంటే ఉత్కృష్టమైనది. ఇది అవ్యక్త మనుటకు కారణమును 'కార్యానుమేయా' అను పదముచే చెప్పుచున్నాడు. రూపాదులు లేకపోవుటచే ప్రత్యక్ష గోచరము కాదు. అయినను శబ్దాదులచే గగనాదికమును ఊహించినట్లు కార్యము లనెడు హేతువుచే ఊహింపదగినది. ఈ శక్తిని అంగీకరించనిచో నిర్గుణుడగు బ్రహ్మకు స్రష్టృత్వము కుదరదు. కార్యము జనించుట అసంభావ్యము. అందుచే ఆకాశాదిసకలవికారము కారణము లేకుండ<noinclude><references/></noinclude> fnbmej10i79svnxuntoq8iy1ugghoox 104 244247 602931 2026-11-02T11:59:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '188 పదముచే సూచితము. శ్రీవివేక చూడామణి లకును హేతువుగను, శ్రుతిబోధితములగు ఈక్షణ సంకల్పాది పరిణామములకు ఆశ్రయముగను మాయ సిద్దించుచున్నది అని భావము. శబ్దప్రామాణ్యము నంగీకరింపన...' 602931 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>188 పదముచే సూచితము. శ్రీవివేక చూడామణి లకును హేతువుగను, శ్రుతిబోధితములగు ఈక్షణ సంకల్పాది పరిణామములకు ఆశ్రయముగను మాయ సిద్దించుచున్నది అని భావము. శబ్దప్రామాణ్యము నంగీకరింపని వారు జగదుత్పత్తిని గూర్చి వేరు వేరు విధముల తర్కించుచున్నారు. అది అసంగతమని 'సుధియా' ఇత్యాదికముచే సూచించుచున్నాడు. బుద్ధిగా సుష్ఠుగా ఉన్నదనగా శ్రుత్యనుసారిగ ఉన్నదని యర్థము. అది ‘పరమేశశక్తి ’ ఇట్లు చెప్పుటచే సాంఖ్యాభిమతమగు, జడమును, స్వతంత్రమును, సత్యమును అగు ప్రధానము జగన్మూల మనునది నిరస్తమైనదిగా తెలియవలెను. ఈ విషయమును శ్రుతులు కూడ ప్రతిపాదించుచున్నవి "మాయాం తు ప్రకృతిం విద్యా న్మాయినం తు మ హేశ్వరమ్ -ప్రకృతిని మాయయని మహేశ్వరుని మాయ కలవానినిగను తెలుసుకొనవలెను, "జీవేశావాభాసేన కరోతి; మాయా విద్యా చ స్వయమేవ భవతి" చిదాభాసచే జీవుని ఈశ్వరుని కల్పించుచున్నది. తానే మాయగాను అవిద్యగాను అగు చున్నది, “ఇన్దో మాయాభి: పురురూప ఈయతే " _ఆత్మయే మాయలచే వివిధరూపములు కలదగుచున్నది. శ్రుతిని అనుస రించిన బుద్ధి యెవనికో అట్టి వానిచే, కార్యమును బట్టి ఊహించదగిన మాయ మహత్తత్త్వము మొదలు బ్రహ్మాండము వరకును గల ఈ ప్రపం చము నంతను, సృజించుచున్నది. దీనికి 122వ శ్లోకములోని "తతా రణం నామ శరీరమాత్మనః" అను వాక్యముతో అన్వయము • 66 3 అవ. దాని స్వరూపమును నిరూపించుచున్నాడు. సన్నావ్యసన్నాప్యు భయాత్మికా నో భిన్నాప్యభిన్నాప్యుభయాత్మికా నో, సాంగాప్యనంగాప్యుభయాత్మికా నో మహాద్భు తానిర్వచనీయరూపా. 111<noinclude><references/></noinclude> k33u40b73y0t5xbnaemk49no66aa0ym 104 244248 602932 2026-11-02T12:00:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మాయానిరూపణము (ఆ మాయ) సత్ = సత్స్వరూపమైనది, నౌకాదు, అసదపి అసత్స్వరూపమైనదికూడ, న= కాదు, ఉభయాత్మికాపి = సదసదుభయ స్వరూపమైనదికూడ, నో - కాదు, భిన్నాపి వేరైనదిగాని, అభిన్నా - అభిన్నమైన...' 602932 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మాయానిరూపణము (ఆ మాయ) సత్ = సత్స్వరూపమైనది, నౌకాదు, అసదపి అసత్స్వరూపమైనదికూడ, న= కాదు, ఉభయాత్మికాపి = సదసదుభయ స్వరూపమైనదికూడ, నో - కాదు, భిన్నాపి వేరైనదిగాని, అభిన్నా - అభిన్నమైనదిగాని, ఉభయాత్మికాపి - ఉభయరూపమైనదిగాని, నో= కాదు, సాంగాపి = అవయవములు కలది గాని, అనంగాలి అవయవములులేనిది = 1 - గాని, ఉభయాత్మికా = ఉభయరూపమైనది గాని, నోకాదు. మహాద్భుతా= చాల ఆశ్చర్యకరమైనది, అనిర్వచనీయరూపా - నిర్వచింప శక్యము కాని రూపము కలది. 167 అబాధితమైనది సత్తనియు, బాధితమైనది అసత్తనియు లోక మున ప్రసిద్ధము. ఇందులకు క్రమముగ సత్యాసత్యపదార్థములు ఉదాహరణములు. కుందేటి కొమ్ము, ఆకాశపుష్పము మొదలగునవి ఎప్పుడును, ఎవ్వనికిని కనబడునవి కావు. అందుచే అవి అసత్పదార్థ ములు. కాని ఈ మాయ, జ్ఞానముచే బాధ్యమగునని శ్రుతిస్మృతులు చెప్పుచున్నవి. “భూయశ్చానే విశ్వమాయా నివృత్తిః" అంతము నందు మాయలన్నియు నివర్తించును, తరత్యవిద్యాం వితతాం హృది యస్మిన్ని వేళితే, యోగి మాయామమేయాయ తస్మై విద్యాత్మనే నమః. ఎవ్వడు హృదయమునందు నిలుపబడినంతనే యోగి, విస్తృతమగు అవిద్యను మాయను దాటునో అట్టి విద్యాస్వరూపుడగు అప్రమేయు నకు నమస్కారము, “మామేవ యే ప్రపద్యస్తే మాయామేతాం యే తరన్తి తే” నన్నే శరణుపొందెడువారు ఈ మాయను దాటగలరు. కావున మాయ ఆత్మవలె సత్ పదార్థమని చెప్పుటకు వీలులేదు. 'సత్ అయినది ఎన్నడును లేకుండ పోదు.” “నా భావో విద్యతే సతః" అను గీతావాక్యము ననుసరించిగూడ, జ్ఞానానంతరము తప్పక అభావమును పొందనున్న ఈ మాయకు సత్త్వము లేదు. జ్ఞానము కంటె పూర్వము కార్యరూపమున ప్రతీయమాన మగుటచేతను,<noinclude><references/></noinclude> ksokzq8l2xy68b5l2v6pn1y5gy0lzaa 104 244249 602933 2026-11-02T12:00:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '168 - శ్రీవి వేక చూడామణి కార్యరూపమున పరిణతి చెందుటచేతను, అనుమితికి విషయమగుట చేతను, ఈ మాయ శశవిషాణమువలె అసక్తిని చెప్పుటకు కూడ వీలు లేదు. ఇది సదసదుభయాత్మకము కూడ కాదు. ఏలయన సద నత...' 602933 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>168 - శ్రీవి వేక చూడామణి కార్యరూపమున పరిణతి చెందుటచేతను, అనుమితికి విషయమగుట చేతను, ఈ మాయ శశవిషాణమువలె అసక్తిని చెప్పుటకు కూడ వీలు లేదు. ఇది సదసదుభయాత్మకము కూడ కాదు. ఏలయన సద నత్త్వములు వ్యావ్యవృత్తులు. అనగా సత్త్వము ఉన్న చోట ఎన్నటికి అనత్త్వ ముండుటకు అవకాశము లేదు, అసత్త్వమున్న చోట ఎన్నటికి సత్త్వము ఉండుటకు అవకాశము లేదు. అందుచే మాయయందు కాల భేదముచే సత్యాసత్త్వములను అంగీకరించుటకు అవకాశము లేదు. అనగా మాయ కొంతకాలము పాటు 'సత్' ఉండి, తరువాత 'అసత్ ' అగునని చెప్పి దానికి సదసదుభయాత్మకత్వమును అంగీక రింప వీలు లేదు. మరియు సద్రూపత్వము అసద్రూపత్వము అనునవి వేరు వేరుగ లేనపుడు తదుభయరూపత్వము అత్యంతము అసంభా వ్యము కదా? స్వప్నమునందు కనబడు పదార్థములు, ఇంద్రజాల ముచే సృజింపబడిన పదార్థములును దృష్టనష్టరూపము లగుటచే అనగా కనబడి నశించున వగుటచే, అవి సదసద్విలక్షణములై (సత్ గాని అసత్ గాని కాక) మిథ్యాభూతము లని చెప్పబడుచున్నవి. అట్లే మాయకూడ మిథ్యాభూత మైనది. కావుననే భగవద్గీతలో నాసతో విద్యతే భావో నాభావో విద్యతే సతః, ఉభయోరపి దృష్టో ఒన్త స్వనయోస్తత్త్వదర్శిభిః. అసత్తుకు సత్త్వములేదు, సత్తుకు అసత్త్వములేదు. తత్త్వవేత్తలు ఈ రెండింటి యొక్క నిర్ణం యమును బాగుగ చూడగలరు అని చెప్పబడినది. కేవల లౌకిక దృష్టికలవారు ఉత్పత్తికి పూర్వము అసత్తుగ నున్న ఘటాదికము ఉత్పన్నమై సత్తుగా అగుచున్నదనియు, ఇదియే నశించి మరల అసత్తుగా అగుచున్న దనియు అనుకొనుచుండవచ్చును. కాని అది అయుక్తము అని భగవంతుడే " ఈ రెండింటియొక్క నిర్ణయము తత్త్వవేత్తలచే చూడబడినది” అని చెప్పుచున్నాడు. కావున ఈ మాయ సద్వస్తువు కాదు, అసద్వస్తువు కాదు. ఉభయాత్మకము కూడ కాదు:<noinclude><references/></noinclude> esfki165fccdslzex8uqtg5r1fvnw93 104 244250 602934 2026-11-02T12:00:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మాయానిరూపణము 189 సత్త్వసత్త్వములచే నిర్వచింప శక్యముకానిది గాన అనిర్వచనీయము. ఈ మాయ సద్వస్తువా అసద్వస్తువా అని నిర్వచించుటకు ఎట్లు శక్యము కాదో అట్లే ఇది బ్రహ్మకంటె భిన్నమై...' 602934 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మాయానిరూపణము 189 సత్త్వసత్త్వములచే నిర్వచింప శక్యముకానిది గాన అనిర్వచనీయము. ఈ మాయ సద్వస్తువా అసద్వస్తువా అని నిర్వచించుటకు ఎట్లు శక్యము కాదో అట్లే ఇది బ్రహ్మకంటె భిన్నమైన అభిన్నమైనదా అని కూడ నిర్వచింప శక్యముకాదు. ఇది బ్రహ్మకంటే పూర్తిగ భిన్నము అని చెప్పినచో అద్వైతబోధకములగు శ్రుతులతో విరోధము వచ్చును. లోకములో కూడ శక్తికిని శక్తి కలదానికిని అత్యంతభేదము కానరాదు కదా? అట్లని బ్రహ్మకంటే అభిన్నము అని అంగీకరించినచో బ్రహ్మ వలెనే ఇది కూడ కాలత్రయాబాధ్యము కావలసియుండును. కావున అభిన్నము కాదు. భిన్నా భిన్నత్వములు పరస్పర విరుద్ధ ధర్మములు గాన ఇది భిన్నా భిన్న యని కూడ చెప్ప శక్యము కాదు. ఈ మాయ అనాది, అందుచే ఇది సావయవము అని చెప్ప శక్యము కాదు. సావయవ మైనచో జన్యమని చెప్పవలసి వచ్చును కదా? నిరవయవమని కూడ చెప్పుటకు వీలులేదు; నిరవయవమైనచో పరిణామము అసంభావ్యము కదా? సావయవత్వ _ నిరవయవత్వములు పరస్పర విరుద్దములు గాన ఉభయాత్మకముకూడ కాజాలదు. ఈ విధముగ సత్ అనిగాని అసత్ అనిగాని, బ్రహ్మభిన్నము అనిగాని, బ్రహ్మాభిన్నము అనిగాని, సావ యవ మనిగాని నిరవయవ మనిగాని నిర్వచించుటకు శక్యము కాకుండుటచే ఇది అనిర్వచనీయము, అత్యంతాశ్చర్యకరము అని యరము. అవ. ఇది పూర్తిగా తొలగిపోవుటకు హేతువు ఉన్నది. అందు చేతగూడ ఇది అసత్ కాదు అని చెప్పుచున్నాడు. శుద్ధాద్వయబ్రహ్మవిబోధనాశ్యా సర్పభ్రమో రజ్జువివేకతో యథా, రజస్తమః సత్త్వమితి ప్రసిద్ధా గుణాస్త దీయాఃప్రధితాః స్వకార్యైః. 112<noinclude><references/></noinclude> do8v4bcgfvbz74lmp0rpcm87u885z5a 104 244251 602935 2026-11-02T12:00:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '170 శ్రీవివేకచూడామణి రజ్జువి వేకతః = రజ్జుసాక్షాత్కారమువలన, సర్వభ్రమః = సర్ప భ్రాంతి, యథా = ఎట్లు నాళ్యమైనదో, (తథా = అట్లే) శుద్ధాద్వయ బ్రహ్మ విబోధనాశ్యా = శుద్ధమగు అద్వితీయ బ్ర...' 602935 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>170 శ్రీవివేకచూడామణి రజ్జువి వేకతః = రజ్జుసాక్షాత్కారమువలన, సర్వభ్రమః = సర్ప భ్రాంతి, యథా = ఎట్లు నాళ్యమైనదో, (తథా = అట్లే) శుద్ధాద్వయ బ్రహ్మ విబోధనాశ్యా = శుద్ధమగు అద్వితీయ బ్రహ్మ యొక్క సాక్షాత్కారముచేత నశింపచేయుటకు శక్యమైనది. రాజః = రజోగుణము, తమః = తమో గుణము, సత్త్వం ఇతి=సత్త్వగుణము అని, తదీయాః=దానిసంబంధమైన, గుణాః = గుణములు, ప్రధితైః - ప్రసిద్ధములైన, స్వకార్యైః = వాటి కార్యములచే, ప్రసిద్ధములు. = శుద్ధం = నిర్గుణమగు, అద్వయం = సజాతీయ విజాతీయ స్వగతభేద శూన్యమైన, ఏ, బ్రహ్మ = బ్రహ్మకలదో, దానియొక్క విబోధః _అభేదరూపమున సాక్షాత్కారము, దానిచే, నాశ్యా= (నశింపచేయదగినది) దానివలన కలుగు ధ్వంసాభావమున ప్రతి యోగియైనది. ఆ విషయమున దృష్టాంతమును చెప్పుచున్నాడు. సర్వభ్రమః_రజ్జువునుచూచినపుడు ' ఇదిసర్పము' అని కలిగిని భ్రమ, రజువివేకతః యథా _కల్పితమగు సర్పమునకు అధిష్ఠానమగు రజ్జువు యొక్క సాక్షాత్కారముచేతవలె, “ఇది సర్పము కాదు, త్రాడు మాత్రమే " అనెడు జ్ఞానముచేతవలె; ఈ విధముగ నిర్గుణమును అద్వితీయమును అగు బ్రహ్మమునందు కల్పితమగు మాయ అధిష్ఠా నముయొక్క తత్త్వమును సాక్షాత్కారముచే బాధ్యమనువిషయము చెప్పబడినది. “కార్యానుమేయా సుధియైవ మాయా” అని పూర్వము చెప్పబడిన విషయమునే దాని (మాయ యొక్క) ధర్మము లగు గుణముల కార్యములను ప్రతిపాదించుటద్వారా 'రజ' ఇత్యాది వాక్యమున చెప్పుచున్నాడు. తదీయాః - మాయకు సంబంధించిన, గుణాః = ధర్మములు, రజస్సు, తమస్సు సత్త్వము అని ప్రసిద్ధమైనవి ఈ గుణములు అప్రత్యక్షములు గాన అవి కార్యములద్వారా ప్రసిద్ధము లని చెప్పుచున్నాడు. ప్రథితైః = ప్రసిద్దములగు, చెప్పనున్న ఆ యా గుణకార్యముల చేత. ==<noinclude><references/></noinclude> pr74ky7mp5m2kn69c341b4jedutqe1o 104 244252 602936 2026-11-02T12:00:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మాయానిరూపణము 171 అవ. రజస్తమస్సత్త్వగుణముల కార్యములను క్రమముగ చెప్ప నున్నవాడై ముందుగ రజోగుణ కార్యములను చెప్పుచున్నాడు. రజోగుణము విక్షేపశక్తీ రజసః క్రియాత్మికా యతః ప్రవృత...' 602936 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మాయానిరూపణము 171 అవ. రజస్తమస్సత్త్వగుణముల కార్యములను క్రమముగ చెప్ప నున్నవాడై ముందుగ రజోగుణ కార్యములను చెప్పుచున్నాడు. రజోగుణము విక్షేపశక్తీ రజసః క్రియాత్మికా యతః ప్రవృత్తిః ప్రసృతా పురాణీ, రాగాదయో ఒస్యాః ప్రభవన్తి నిత్యం దుఃఖాదయో యే మనసో వికారాః. == ==== విక్షేపశక్తి ః =విక్షేపశక్తి, రజసః = రజోగుణమునకు సంబంధిం చిన, క్రియాత్మికా=క్రియాత్మకమగు శక్తి, యతః = దేనివలన, పురాణీజ ప్రాచీన మైన_అనాదికాలసిద్ధమైన, ప్రవృత్తిః = ప్రవృత్తి, ప్రసృతా విస్తృతమైనదో, అస్యాః = దీనివలన, రాగాదియః = రాగము మొదలగు నవియు, మనసః = మనస్సుయొక్క వికారాః వికారములగు, యే= ఏ, దుఃఖాదయః దుఃఖము మొదలగునవియు కలవో, అని నిత్యం= ఎల్లప్పుడును, ప్రభవన్తి = పుట్టుచున్నవి. = . 3 113 మాయయందు, విక్షేపశక్తి, ఆవరణశక్తి, జ్ఞానశక్తి అను మూడు శక్తులున్నవి. వీటిలో మొదటి రెండును బంధ హేతువులు. మూడవది మోక్ష హేతువు. వాటిలో విక్షేపశక్తి రజోగుణమునకు సంబంధించినది, క్రియాత్మికా = కార్యరూపమైనది, రజోగుణము ఉద్రిక్తమైనపుడు అనేక విధములగు విక్షేపములు కలుగునని తెలియ వలెను. యతః= రజఃకార్యమగు ఏ విక్షేపశక్తి వలన, పురాణీ - అనాది. కాలసిద్ధమగు, ప్రవృత్తిః = సంసార హేతువగు ప్రవృత్తి, ప్రసృతా విస్తృతమైనదో, ఆ ప్రవృత్తి జీవునకు సంబంధించినది కావచ్చును. లేదా ప్రపంచసృష్టికి హేతువైన ఈశ్వరసంబంధి ప్రవృత్తి కావచ్చును ప్రపంచసృష్టి కూడ విక్షేపశక్తి వలననే కలుగును కదా? కాని ఈశ్వరుడు శుద్ధసత్త్వ ప్రధానమగు మాయచే ఉపహితుడు. ఆ మాయ కూడ == ==<noinclude><references/></noinclude> l0wwq953t79xa61ymz1w5ukj4zwsh3j 104 244253 602937 2026-11-02T12:00:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '172 శ్రీవివేకచూడామణి మలిన స్వాధీనమై యుండుటచే ఈశ్వరునకు బంధప్రసక్తి లేదు. సత్త్వప్రధానమగు అవిద్య జీవునకు ఉపాధిగ నున్నది. అందుచే జ్ఞానశక్తి రజస్తమోగుణములచే ప్రతిహతమగుటచే...' 602937 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>172 శ్రీవివేకచూడామణి మలిన స్వాధీనమై యుండుటచే ఈశ్వరునకు బంధప్రసక్తి లేదు. సత్త్వప్రధానమగు అవిద్య జీవునకు ఉపాధిగ నున్నది. అందుచే జ్ఞానశక్తి రజస్తమోగుణములచే ప్రతిహతమగుటచే జీవుడు ఉపాధ్య ధీనుడై తత్కృతమగు బంధము కల్గియుండును. ' రాగాదయః ' ఇత్యాదికము కేవలము జీవుని విషయముననే, అస్యాః=-రజఃకార్యమగు ఈ విక్షేపశక్తి వలన, రాగాదయః = ప్రవృత్తి హేతువులగు రాగద్వేషాది దోషములు, జీవునకు నిత్యము కలుగుచుండును. వాటివలన, మనస్సు యొక్క వికారములగు ఏ, దుఃఖాదయః = దుఃఖ_హర్ష-తర్షా -మర్షాదులు కలవో అవి యన్నియు, “కామః సంకల్పో విచికిత్సా శ్రద్ధాశ్రద్ధా ధృతిరధృతిః హ్రీర్థీర్భీరిత్యేతత్సర్వం మన ఏవ”_కామము సంకల్పము, సంశయము, శ్రద్ధ, అశ్రద్ధ, ధైర్యము, అధైర్యము, సిగ్గు, బుద్ధి, భయము ఇదియంతయు మనస్సే, అను శ్రుతి ననుసరించి మనస్సునకు సంబంధించినవే కాని నిర్వికారమగు ఆత్మయొక్క ధర్మము లెన్నడును కాజాలవు అని చెప్పుటకై 'మనసః' అను పదము ప్రయోగింపబడినది. ఆ మనస్సుతో తాదాత్మ్యాధ్యానముచే జీవునిపై కల్పింపబడుచున్నవి. వాస్తవమున జీవునియందు లేవు. "సాక్షి చేతా కేవలో నిర్గుణశ్చ”- సాక్షిభూతము, చైతన్యరూపము, అద్వితీ యము, నిర్గుణము, “నాన్యో తోస్తి ద్రష్టా" ఆత్మకంటె భిన్నుడగు ద్రష్ట లేడు, "నిష్కలం నిష్క్రియం శాన్తమ్" - నిరవయవము, సిష్క్రియము, శాస్త్రము అని శ్రుతులు చెప్పుచున్నవి. ఆ " L 9 అవ. ఇప్పుడు "రాగాదయః " అను పదమునందలి 'ఆది' శబ్దముచే గ్రహింపదగినవియు, రజఃకార్యమగు విక్షేపశక్తి వలన కలి గిన వగుటచే రాజసములును అగు ధర్మములను, అవి ఘోరములగు టచే దుఃఖ హేతువు లను విషయమును, ఈ ధర్మములు నిరంతర ప్రవృత్తి హేతువు లగుటచే వాటి కారణమగు రజస్సు బంధక మను విషయమును చెప్పుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> qbarnres9u2113hg6m2u2xf69y5hw3k 104 244254 602938 2026-11-02T12:00:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రజోగుణము కామః క్రోధో లోభదమ్భాభ్యసూయా హంకారేర్ష్యా మత్సరాద్యాస్తు ఘోరాః, ధర్మా ఏతే రాజసాః పుం ప్రవృత్తి ర్యస్మా దేతత్త ద్రజో బద్ధ హేతుః. == 1 = = = = కామః = కామము, క్రోధః = క్రోధము,...' 602938 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రజోగుణము కామః క్రోధో లోభదమ్భాభ్యసూయా హంకారేర్ష్యా మత్సరాద్యాస్తు ఘోరాః, ధర్మా ఏతే రాజసాః పుం ప్రవృత్తి ర్యస్మా దేతత్త ద్రజో బద్ధ హేతుః. == 1 = = = = కామః = కామము, క్రోధః = క్రోధము, లోభ....మత్సరాద్యాః లోభ= లోభము, దంభ దంభము, అభ్యసూయ - అసూయ, అహం కార = అహంకారము, ఈర్ష్యా = ఈర్ష్య ' మత్సరాద్యాః = మత్సరము మొదలగు, ఏతే= ఈ, ఘోరాః = ఘోరములైన, ధర్మాః - ధర్మములు, రాజసా ః = రజోగుణజన్యములు, యస్మాత్ = ఏ రజోగుణమువలన, పుం ప్రవృత్తి ' =పురుష ప్రవృత్తి కలుగుచుండునో, ఏతత్ = ప్రసిద్ధమగు, : తద్రజః= ఆ రజోగుణము, బన్ధహేతు బంధమునకు హేతువు. = = = 178 114 = కామః = విషయాభిలాష, క్రోధః - కామమునకు అడ్డుతగిలి నపుడు కలుగు కోపమను నామాన్తరముగల మనోవృత్తి, లోభః లభించిన ధనమును రక్షించుకొనవలె ననెడి బుద్ధి, దంభః = ధర్మా త్ముడనని పైకి ఆడంబరము చూపుట, అభ్యసూయా_పరులు ఉత్తర్షను చూచి సహింపలేకపోవుట, అహంకారః - తానే గొప్పవాడనను అభి ప్రాయము, ఈర్ష్యా = పరగుణములను దోషములుగ చిత్రించుట, మత్సరః = క్షీణింపనివస్తువును పరిత్యజింపకుండుటకై ఇచ్ఛ. ఉ హరణమునకు రాజకీయమగు ఉదకప్రాప్తి స్థానమునుండి నీరు త్రాగ వద్దు అను ప్రవృత్తి . ఆది పదముచే మదదర్పాదులను గ్రహింపవలెను. ఇహలో కపరలోకముల రెండింటియందును భయ హేతువు ఇవి = లగుటచే ఘోరములని చెప్పబడినవి. కామక్రోధాదులు కలవాడు ఎన్నటికిని ప్రవృత్తినుండి విరమింపజాలడు; ఎల్లప్పుడును ఏదియో యొక పని చేయుచునే ఉండును; అందుచే ఈ ధర్మములు రాజసములు. “రజః కర్మణి భారత సంజయతి" అర్జునా ! రజోగుణము కర్మ '- యందు ఆసక్తుడగునట్లు చేయును అని భగవద్గీతలో చెప్పబడుట చే<noinclude><references/></noinclude> qu77ja2rf32mlw8jptd45i4zlbsih95 104 244255 602939 2026-11-02T12:01:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '174 శ్రీవివేక చూడామణి ఎల్లపుడును ఏదియో ఒక కర్మ చేయుటకు కారణభూతములగు ఈ ధర్మములు రాజనములు. "ప్రవర్తనా లక్షణా దోషాః' - ప్రవర్తింప చేయుటయే దోషముల లక్షణము అని న్యాయసూత్రము చెప్పు...' 602939 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>174 శ్రీవివేక చూడామణి ఎల్లపుడును ఏదియో ఒక కర్మ చేయుటకు కారణభూతములగు ఈ ధర్మములు రాజనములు. "ప్రవర్తనా లక్షణా దోషాః' - ప్రవర్తింప చేయుటయే దోషముల లక్షణము అని న్యాయసూత్రము చెప్పుచున్నది. అన్నింటినుండియు నివర్తించినచో సుఖము కలుగును. (కామాదులలో) ఏ ఒక్కటియు నివృత్తి ప్రయోజకము కాదు. “లోభః ప్రవృత్తి రారంభః కర్మణామశమః స్పృహా, రజస్యేతాని జాయర్తే వివృద్ధే భరతర్షభ . వీటిలో __ఓ అర్జునా ! రజోగుణము వృద్ధి పొందినపుడు లోభము, ప్రవృత్తి, కర్మల నారంభించుట, శాంతి లేకపోవుట, ఆసక్తి అనునవి జనించును అని కూడ గీత చెప్పుచున్నది. దేనివలన పురుషప్రవృత్తి కలుగు చున్నదో, ఏతత్ = సర్వజనానుభవసిద్ధమైన; తత్ =మాయాగుణముగ చెప్పబడిన, రజోగుణము బంధ హేతువు. కార్యకరణ (శరీరేంద్రి యాది) సంఘాతాధ్యాసమే బంధమును కలిగించును. అధ్యాసము లేనిచో కర్మయే యుండదు. అందుచే రజోగుణమే బంధ హేతువని గ్రహింప వలెను. ఆత్మత్వమును అధ్యసింపని దేహముతో ఏ ఒకడును వ్యాపార ప్రవృత్తుడగుట లేదు కదా? అని అధ్యాసభాష్యమున చెప్పబడినది. అవ. ఇపుడు సకలసంసారమునకును ఆదికారణమైనదియు, విక్షేపశక్తి విజృంభించుటకు హేతువైనదియు అగు తమోగుణసంబం ధియగు ఆవరణశక్తిని నిరూపించుచున్నాడు_ తమోగుణము ఏషావృతిర్నామ తమోగుణస్య శక్తి ర్యయా వస్త్వవభాసతేఒన్యథా, నైషా నిదానం పురుషస్య సంసృతేః విక్షేపశక్తేః ప్రసరస్య హేతుః. 115<noinclude><references/></noinclude> a3vasdr398bdua100koakfgyhl23t8g 104 244256 602940 2026-11-02T12:01:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తమోగుణము యయా ఏ ఆవరణశక్తి చే, వస్తు==వస్తువు, అన్యథా = మరియొక విధముగా, అవభాసతే - భాసించుచున్నదో, ఏషా ఇది, తమోగుణస్య= తమోగుణముయొక్క, ఆవృతిర్నామ = ఆవృతియనెడు, శక్తిః = శక్తి, ఏషా – ఇద...' 602940 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తమోగుణము యయా ఏ ఆవరణశక్తి చే, వస్తు==వస్తువు, అన్యథా = మరియొక విధముగా, అవభాసతే - భాసించుచున్నదో, ఏషా ఇది, తమోగుణస్య= తమోగుణముయొక్క, ఆవృతిర్నామ = ఆవృతియనెడు, శక్తిః = శక్తి, ఏషా – ఇది, పురుషస్య = పురుషునియొక్క, సంస్కృతేః=సంసారమునకు, నిధానం,మూలకారణము విక్షేపశక్తేః విక్షేపశక్తి యొక్క, ప్రసరస్య= |ప్రసారమునకు, హేతుః = కారణము. = ه = 175 ఏ శక్తి చే, వస్తు అన్యథా అవభాసతే సచ్చిదానందరూపమగు వస్తువు అంతఃకరణదేహాదిరూపమున భాసించునో, ఇది, తమో గుణమునకు సంబంధించిన ఆవరణశక్తి. ఇది దుఃఖజస్మజరామరణాది రూపమగు పురుషుని సంసారమునకు ఆదికారణము. ఏలయన పురుషుడు భ్రాంతిచే అనాత్మధర్మములను అనుసారియగు ఆత్మ యందు ఆరోపించుచున్నాడు. అందుచేత, యథార్థముకాని వస్తువు భాసించుట అనెడు ఆకారముగల భ్రాంతికి హేతువగు ఈ ఆవరణ శక్తియే సంసారమునకు మూలకారణము. ఈ ఆవరణశక్తి లేకున్నచో విక్షేపశక్తి ఏమియు చేయజాలదని 'విక్షేపశక్తేః' ఇత్యాదివాక్యముచే చెప్పుచున్నాడు. రజ్జుస్వరూపము ఆవరణశక్తిచే కప్పబడినపుడే దాని యందు సర్పరూపవిశేషము జనించి భయాదికమును కలిగించును గాని మరియొకవిధము కాదు అని భావము. కావుననే జనుల విషయమున ఆవరణము భగ్నమైపోవుటవలన ప్రారబ్ధకర్మాత్మకమగు విక్షేప మున్నను వారికి బంధములేదు. ఈ విషయము ‘కబలితదిననాథే ' ఇత్యాదిశ్లోకమున (145) స్పష్టము కాగలదు. లోకములోగూడ ఏదైన ఒక వస్తువు విషయమున సంశయము గాని, విపర్యయబుద్ది గాసి యెవ్వనికుండునో అతడే విక్షోభముచే కలతచెందుచుండును. నిశ్చిత మగు జ్ఞానము కలవానికి అట్టి విక్షేపమే కలుగదు. కావున తమోగుణ శక్తి వస్తుస్వరూపమును కప్పివేసి, ఆ వస్తువును మరియొక విధమున చూపుచు, విక్షేపమును కలిగించుటద్వారా బంధ హేతు వగుచున్నదని యభిప్రాయము.,<noinclude><references/></noinclude> c4q2r9y8hvbyx3y4lfgd4nwjkbqlb75 104 244257 602941 2026-11-02T12:01:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '176 శ్రీ వివేక చూడామణి అవ. బంధ హేతువులగు రెండుశక్తులలో ఈ శక్తి ప్రబలమైనదని చెప్పుచున్నాడు. ప్రజ్ఞావానపి పండితో2పీ చతురోఒ ప్యత్యన్త సూక్ష్మార్థదృ గ్వ్యాలీఢ స్తమసా న వేత్తి...' 602941 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>176 శ్రీ వివేక చూడామణి అవ. బంధ హేతువులగు రెండుశక్తులలో ఈ శక్తి ప్రబలమైనదని చెప్పుచున్నాడు. ప్రజ్ఞావానపి పండితో2పీ చతురోఒ ప్యత్యన్త సూక్ష్మార్థదృ గ్వ్యాలీఢ స్తమసా న వేత్తి బహుధా సంబోధితో ఒపి స్ఫుటమ్, భ్రాన్త్యారోపితమేవ సాధు కలయత్యాలంబతే తద్గుణాన్ హంతాసౌ ప్రబలా దురన్తతమసః శక్తి ర్మహత్యావృతిః. ====== ప్రజ్ఞావానపి = ప్రజ్ఞకలవాడైనను, పండితో ఒపి - పండితుడైనను, చతురోఒపి = నేర్పుకలవాడైనను, అత్యన్త సూక్ష్మార్థదృక్ = మిక్కిలి సూక్ష్మములగు విషయములను చూడగల్గినవాడైనను మానవుడు, బహుధా సంబోధితోఒపి—అనేక విధముల బోధింపబడినవాడైనను, తమసా= తమో గుణముచే, వ్యాలీఢ = ఆక్రమింపబడినవాడై, స్ఫుటం = స్పష్టముగా, న వేత్తి= తెలిసికొనడు. భ్రాన్త్యా = భ్రాంతిచే, ఆరోపిత మేన =ఆరోపింప బడినదానినే, సాధు మంచిదానినిగా, కలయతి = భావించును. తద్గుణాన్= దానియొక్క గుణములను, ఆలంబతే అవలంబించును, హస్త = ఎంత కష్టము: దురన్త తమసః - దుఃఖాంతమైన తమోగుణము యొక్క, అసౌ= ఈ, ఆవృతిః = ఆపృతీయనెడు, మహతీ శక్తిః = గొప్పశక్తి, ప్రబలా! = చాల బలము కలది. 1 = = = 116 ప్రజ్ఞావాన్ = “ప్రజ్ఞా త్రైకాలికీ మతా” అను ప్రమాణము ననుస రించి కాలత్రయమందును నిశ్చలమగు బుద్ధికలవాడు. అట్టివాడైనను పడ్డీతో..పి—శాస్త్రజన్యమగు పరోక్షజ్ఞానమునకు 'పండ' అని పేరు. అట్టి పండ కలిగినవాడై నను - చతురోపి - ఊహాపోహలు చేయు సామర్థ్యము కలవాడైనను, అత్యన్త సూక్ష్మార్థదృక్ = ప్రజ్ఞాపాండిత్య చాతుర్యములు అత్యంతసూక్ష్మ విషయములను చూచుటయందు హేతువులు. ఏలయన ఎల్లప్పుడును నిశ్చలమగు బుద్ధికలవాడు, శాస్త్రసాహాయ్యముచే ఊహాపోహకుశలుడై అత్యంతసూక్ష్మములగు<noinclude><references/></noinclude> kxosj4dc6tsyu3a4je633n8hi3qeith 104 244258 602942 2026-11-02T12:01:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రజోగుణము 177 విషయములను గూడ గ్రహించుటకు సమర్థుడగును. ఇట్టి పురుషుడు కూడ తమస్సుచే, వ్యాలీఢః = విశేషముగ అంతటను ఆవృతమగు స్వరూపముకలవాడై, మంచి దృష్టికలవాడైనను గాఢాంధకారమున ఏమి చ...' 602942 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రజోగుణము 177 విషయములను గూడ గ్రహించుటకు సమర్థుడగును. ఇట్టి పురుషుడు కూడ తమస్సుచే, వ్యాలీఢః = విశేషముగ అంతటను ఆవృతమగు స్వరూపముకలవాడై, మంచి దృష్టికలవాడైనను గాఢాంధకారమున ఏమి చేయగలడు అని అభిప్రాయము. అనేక విధముల బి ంపబడినను స్పష్టముగ తెలియజాలడు. “శృణ్వన్తో ఒపి బహవోయం విద్యుః -దేనినిగూర్చి వినుచున్నను ఛాలమంది తెలిసికొనజాలరో, “నాయ మాత్మా బలహీనేన లభ్యః” ఈ ఆత్మ బలహీనునిచే లభ్యమగునది కాదు, "న మేధయా న బహునా శ్రుతేన”-మేధాశక్తి చేగాని, అధికశాస్త్రా భ్యాసముచేగాని లభ్యమగునదికాదు, "ఆశ్చర్యవత్పశ్యతి కశ్చిదేనమ్” ఈ ఆత్మను ఎవ్వడో ఒకడు ఆశ్చర్యకరమగు వస్తువును వలె చూచును అని శ్రుతులుకూడ చెప్పుచున్నవి. బ్రాన్త్యా = అట్లు కాని దానిని అట్లుగా భావించుట అను ఆకారముగల భ్రాంతిచే ఆరోపితమగు స్థూలదేహాదికమునే, సాధు = అబాధితమైనదానినిగా, తెలిసికొను చున్నాడు. దాని గుణములగు పూజావమానాదులను, దృఢత్వ ఆరో గ్యాదులను సూక్ష్మదేహధర్మములగు కర్తృత్వాదులను తనకు సంబంధించిన వాటినిగా గ్రహించుచున్నాడు. ఆత్మవ్యతిరిక్తమైన దంతయు మిథ్యయని శ్రుతులు ఆచార్యులు బోధించుచున్నను జనుల భ్రాంతి తొలగకుండుట అనుభవసిద్ధమే కదా? హంత ఎంత కష్టము! దురంతతమసః_దుష్టమైన పర్యవసానముగల, అనగా అనర్థమునకు దారితీయునదియగు తమోగుణముయొక్క ఆవృతియనెడు మహాశక్తి సత్త్వోత్కర్ష లేనిదే తొలగింప శక్యము కానిది. ఇది అత్యంత మోహ హేతు వగుటచే విక్షేపశక్తి కంఠ ప్రబలమైనది. ♡ - - అవ. ఈ ఆవరణశక్తి శ్రవణ మనన విదిధ్యాసన జన్యమగు జ్ఞానముచే నాశ్య మను విషయమును ప్రతిపాదింపనున్నవాడై, ఆ మూడింటిచేతను తొలగింపదగిన దోషములకు హేతువగు ఇది ప్రత్యగభిన్నమగు బ్రహ్మవిషయమున అసంభావనను (దాని జ్ఞానము<noinclude><references/></noinclude> rwrme8772023vlux62memcmn6u309yh 104 244259 602944 2026-11-02T12:01:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '178 శ్రీవివేకచూడామణి లేకుండుటను) శరీరాధ్యనాత్మలవిషయమున విపరీతాత్మత్వభావనను, శ్రుతులును ఆచార్యులును బోధించిన విషయములపై సంశయమును కలిగించుచు, అనేకవిధముల మానసవిక్షేపమును...' 602944 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>178 శ్రీవివేకచూడామణి లేకుండుటను) శరీరాధ్యనాత్మలవిషయమున విపరీతాత్మత్వభావనను, శ్రుతులును ఆచార్యులును బోధించిన విషయములపై సంశయమును కలిగించుచు, అనేకవిధముల మానసవిక్షేపమును కలిగించుచు పురుషుని భాసింపని స్వరూపముకలవానినిగా చేయుచు నశింప చేయుచున్నదని చెప్పుచున్నాడు. అభావనా వా విపరీత భావనా సంభావనా విప్రతిపత్తి రస్యాః, సంసర్గయుక్తం న విముంచతి ధ్రువం విక్షేపశక్తిః క్షపయత్యజస్రమ్. = సంభావనా- అస్యాః = దీనివలన, అభావనా వా= అభావన, విపరీతభావనా విపరీతభావన, విప్రతిపత్తి ః = విరుద్ధజ్ఞానరూపమగు, సంశయము, ఈ త్రయము, అస్యాః = ఈ 'ఆవరణశక్తి యొక్క, సంసర్గ : సంబంధము ఏర్పరచుకొనిన వానిని, న విముఞ్చతి=విడువదు ధ్రువం = నిశ్చయము, విక్షేపశక్తిః -విక్షేపశక్తి, అజస్రం= ఎల్లప్పుడును, క్షపయతి - నశింప జేయును. - - 117 అభావనా = శాస్త్రములో చెప్పిన జీవబ్రహ్మైక్యము, ప్రపంచ మిథ్యాత్వము కూడ సంభావ్యములుకావు అను భావన, లేదు లేదు అను భావన; నాస్తిక్యమని యర్థము. విపరీతభావనా = శరీరాదిక మే ఆత్మయనెడు భావన. విప్రతిపత్తి - విరుద్ధజ్ఞానరూపమగు సంభావనా- సంశయజ్ఞానము. ఒక ధర్మియందు విరుద్ధములగు వేరు వేరు ధర్మము లను చూచుట సంశయమని సంశయలక్షణము . ఈ త్రయము, అస్యాః = ఈ ఆవరణశక్తి యొక్క, సంసర్గయుక్తం = సంబంధముతో కూడిన మనుష్యుని, ధ్రువం న విముఖ్చాతి విడువనే విడువదు. అట్టి పురుషుని “అజ్ఞ శ్చాశ్రద్దధానశ్చ సంశయాత్మా వినశ్యతి "_అజ్ఞుడు, శ్రద్ధాహీనుడు, సంశయాతుడు అయిన పురుషుడు నశించును అని గీతలో చెప్పిన విధముగ, విక్షేపశక్తి ఎల్లప్పుడును నశింపజేయును. 6<noinclude><references/></noinclude> soj7tk5pubw3ggs8yctwazos6bt9n67 104 244260 602945 2026-11-02T12:01:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రజోగుణము 199 అవ. ఇపుడు తమోగుణకార్యములను విశదీకరించుచున్నాడు. అజ్ఞాన మాలస్య జడత్వ నిద్రా ప్రమాద మూఢత్వ ముఖా స్తమోగుణాః, ఏతైః ప్రయుక్తో న హి వేత్తి కించి న్నిదాళువత్ సమ్భవదే...' 602945 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రజోగుణము 199 అవ. ఇపుడు తమోగుణకార్యములను విశదీకరించుచున్నాడు. అజ్ఞాన మాలస్య జడత్వ నిద్రా ప్రమాద మూఢత్వ ముఖా స్తమోగుణాః, ఏతైః ప్రయుక్తో న హి వేత్తి కించి న్నిదాళువత్ సమ్భవదేవ తిష్ఠతి. 118 అజ్ఞానం = అజ్ఞానము, ఆలస్య.... ముఖాః = = అలసత్వము, జడత్వము, నిద్ర, ప్రమాదము, మూఢత్వము మొదలగునవి, తమో గుణాః==తమస్సుయొక్క గుణములు, ఏతైః వీటిచే, ప్రయుక్తః = కూడినవాడు, కించిత్ = ఏమియు, న హి వేత్తి = తెలియజాలడు, నిద్రాశు వత్ = నిద్రలోనున్నవాడువలె, స్తంభవదేవ - స్తంభమువలె, తిష్ఠతి ఉండును. - כ అజ్ఞానం=చెప్పిన విషయమును గూడ అర్థము చేసికొనజాలక పోవుట. లేదా … “ఏతద్ జ్ఞానమితి ప్రోక్త మజ్ఞానం యదతోఒన్యథా ” ఇది …అమానిత్వాదికము – జ్ఞానము. ఏతద్భిన్నమైనది అజ్ఞానము అనీ గీతలో చెప్పిన మానిత్వాదికము అజ్ఞానము. ఆలస్యం=ప్రయత్నము చేయకుండుట. జడత్వం = పనులుచేయుటయందు సామర్థ్యము లేకుండుట. నిద్రా= ప్రసిద్ధమైన నిద్ర; అభావప్రత్యయాలంబనా వృత్తిర్నిద్రా" అని యోగసూత్రములో చెప్పిన లక్షణము కలది. ఏ తమస్సు ఆవారకమైయున్నపుడు వస్తువులు అభావము గోచరించునో అట్టి తమస్సే అభావ ప్రత్యయము. దానిని విషయముగా చేసికొను చున్న వృత్తి నిద్ర. ప్రమాదః = చేయుటకు సామర్థ్యమున్నను పనిని చేయకుండుట; మెలకువతో సంచరింపకపోవుట 'ప్రమాదో ఒ నవధానతా' - పనియందు సరిగా దృష్టినుంచకుండుట ప్రమాదము అని నిఘంటువు. మూఢత్వం ఒక విధముగనున్న దానిని మరియొక విధముగ గ్రహించుట. ఈ ఆలస్యాదులు ఏ సంశయాదులకు ప్రారంభమున నున్నవో అవి తమోగుణము యొక్క కార్యములు.<noinclude><references/></noinclude> 8cow94x4c15nv0m20ksratdg1k7m8rr 104 244261 602946 2026-11-02T12:02:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '180 శ్రీవివేకచూడామణి ఈ విషయమునే ఉపపాదించుచున్నాడు _ ఏతైః = ఈ అజ్ఞానాది ధర్మ ములతో, ప్రయుక్తః= కూడినవాడు, ఏమియు తెలియజాలడు. నిద్రాళువత్ = నిద్రపోవుచున్నవాడు ఎట్లు ఏమియు తెలిసి...' 602946 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>180 శ్రీవివేకచూడామణి ఈ విషయమునే ఉపపాదించుచున్నాడు _ ఏతైః = ఈ అజ్ఞానాది ధర్మ ములతో, ప్రయుక్తః= కూడినవాడు, ఏమియు తెలియజాలడు. నిద్రాళువత్ = నిద్రపోవుచున్నవాడు ఎట్లు ఏమియు తెలిసికొన జాలడో అట్లే స్తంభమువలె ఉండును. శ్రేయస్సుకొరకై ప్రయత్న మేమియు చేయడు లేదా తెలిసికొనుటకు అవకాశమున్న విషయ ములను తెలిసికొనకుండుట ప్రమాదము, చేయవలసియున్న కార్యమును చేయకుండుట ఆలస్యము అని ఈ రెండింటికిని భేదము చెప్పవచ్చును. అవ. ఈ విధముగ రాజసతామస ధర్మములు మిక్కిలి శ్రేయో విఘాతకములని చెప్పుటచే, సత్త్వగుణమును బాగుగ ఆశ్రయించి ఆ రెండు గుణములను పూర్తిగా విడనాడవలెనని చెప్పినట్లైనది. 'పరిహ రించుటకై అధర్మమును గూర్చి కూడ బాగుగ తెలిసికొనవలెను' అను న్యాయము ననుసరించి ఆ రజస్తమోధర్మములను ఈ విధముగ విస్తృత ముగ వివరించుట జరిగినది. ఇపుడు సత్త్వకార్యములు ఉపాధేయము లను విషయమును చెప్పుటకై, సత్వగుణస్వభావమును వర్ణించు చున్నాడు. సత్త్వగుణము సత్త్వం విశుద్ధం జలవత్త థాపి తాఖ్యం మిలిత్వా సరణాయ కల్పతే, యత్రాత్మబింబః ప్రతిబింబితః సన్ ప్రకాశయత్యర్క ఇవాఖిలం జడమ్. - సత్త్వం = సత్త్వగుణము, జలవత్ = జలమువలె, (యద్యపి) విశుద్ధం = పరిశుద్ధమైనదే యైనను, తథాపి అట్లైనను, తాభ్యాం – ఆ రెండింటితో, మిలిత్వా=కలిసియే, సరణాయ సంసారమునకై, కల్పతే సమర్థ మగుచున్నది. యత్ర - దీనియందు, ఆత్మబింబః = ఆత్మబింబము, 118<noinclude><references/></noinclude> 1k0jx9xzquy4vqultqox21qbjwozktw 104 244262 602947 2026-11-02T12:02:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'గుణము = L ప్రతిబింబితః సన్ = ప్రతిబింబించినదై, అర్కః ఇవ సూర్యుడువలె, అఖిలం = సమస్తమైన, జడం - జడపదార్థమును, ప్రకాశయతి=ప్రకాశింప జేయును. = = 181 ముందు 'తథాపి' అని యుండుటచే మొదట 'యద్యపి '...' 602947 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>గుణము = L ప్రతిబింబితః సన్ = ప్రతిబింబించినదై, అర్కః ఇవ సూర్యుడువలె, అఖిలం = సమస్తమైన, జడం - జడపదార్థమును, ప్రకాశయతి=ప్రకాశింప జేయును. = = 181 ముందు 'తథాపి' అని యుండుటచే మొదట 'యద్యపి ' అని చేర్చవలెను. స్వభావముచే జలము నిర్మలమైనట్లే సత్త్వగుణము గూడ నిర్మలమైనదే యైనను ఆ రజస్తమోగుణములతో కలిసి సంసార హేతు వగుచున్నది. 'యత్ర ' ఇత్యాది వాక్యముచే ఆ సత్త్వముయొక్క పరి శుద్ధత్వమును స్పష్టీకరించుచున్నాడు. ఆత్మబింబః = ఆత్మయే, ముఖా దికమువలె, బింబము, నిర్మలమగు ఆకాశమున మేఘనక్షత్రసహిత మగు ఆకాశము ప్రతిబింబించినట్లును, నిర్మలమగు అద్దమునందు ముఖము ప్రతిబింబించునట్లును, ఆత్మ శుద్ధమగు సత్త్వమునందు ప్రతి బింబించి, నిర్మలమగు అద్దమునందు ప్రతిబింబించిన సూర్యుడువలె, అఖిలం జడం = సమస్తమగు అనాత్మపదార్థమును, ప్రకాశయతి తెలియబడిన స్వరూపము కలదానినిగా చేయుచున్నాడు. “సత్త్వాత్ సంజాయతే జ్ఞానమ్”_సత్త్వమువలన జ్ఞానము కలుగును. సర్వద్వారేషు దేహే స్మిన్. ప్రకాశ ఉపజాయతే, జ్ఞానం యదా తదా విద్యాత్ వివృద్ధం సత్త్వమిత్యుత. ఈ దేహమునందలి అన్ని ద్వారములయందును, ఎప్పుడు ప్రకాశము, జ్ఞానము కలుగునో అప్పుడు సత్త్వము వృద్ధిపొందినదని గ్రహింప వలెను అని స్మృతివాక్యము. అవ. రజస్తమోగుణము లున్నను వాటిచే తిరస్కరింపబడని సత్త్వముయొక్క గుణములను చెప్పుచున్నాడు. మిశ్రస్య సత్త్వస్య భవన్తి ధర్మా స్వమానితాద్యా నియమా యమాద్యాః, - శ్రద్ధాచ భక్తి శ్చ ముముక్షుతా చ దైవీ చ సంపత్తి రసన్ని వృత్తి ః. 120<noinclude><references/></noinclude> hx8k0s1r284sgap2cnn5d5ppevbarj6 104 244263 602948 2026-11-02T12:02:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '182 శ్రీవివేక చూడామణి అమానితాద్యాః = అమానిత్వము మొదలగునవియు, యమాద్యాః= యమము మొదలైనవియు, నియమాఃజనియమములు, శ్రద్ధాః= శ్రద్ధయు, భక్తిశ్చ= భక్తియు, ముముక్షుతా మోక్షేచ్ఛ, ===== సంపద, అ...' 602948 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>182 శ్రీవివేక చూడామణి అమానితాద్యాః = అమానిత్వము మొదలగునవియు, యమాద్యాః= యమము మొదలైనవియు, నియమాఃజనియమములు, శ్రద్ధాః= శ్రద్ధయు, భక్తిశ్చ= భక్తియు, ముముక్షుతా మోక్షేచ్ఛ, ===== సంపద, అసన్నివృత్తి ః= ఆసుర సంపన్ని వృత్తి మైన, సత్త్వస్య = సత్త్వగుణము యొక్క, భవన్తి = అగుచున్నవి. దైవీసంపత్తిః = దైవ యు, మిశ్రస్య= మిశ్రమ ధర్మాః - ధర్మములుగా, మిశ్రస్య = ఏ మాత్రము తమోగుణసంపర్కము లేనిదియు, కొంచెము రజోగుణమిశ్రితమును అగు సత్త్వముయొక్క, ఆ రెండింటి చేత సత్త్వము అభిభూతమైనచో చెప్పనున్న గుణము లుండుటకు వీలు లేదు. 'తు' శబ్దము మిగిలిన రజస్తమోగుణములను, వాటిచే అభిభూతమగు సత్త్వగుణమును వ్యావర్తింప జేయును (అనగా వాటికి ఈ ధర్మము లుండవు). అమానితాద్యాః — ఏ అదంభిత్వాదులకు = అమానిత్వము మొదటనున్నదో అట్టి గీతోక్తములగు ధర్మములు.... అమానిత్వనదంభిత్వ మహింసా క్షాన్తిరార్జవమ్, ఆచార్యోపాసనం శౌచం స్థైర్య మాతృవినిగ్రహః. ఇస్ట్రియార్థేషు వైరాగ్య మనహంకార ఏవ చ, జన్మమృత్యుజరావ్యాధిదుఃఖదోషాను దర్శనమ్. అసక్తి రనభిష్వఙ్గః పుత్రదారగృహాదిషు, నిత్యం చ సమచిత్తత్వ మిష్టానిష్టోపపత్తిపు. మయి చానన్యయోగేన భక్తి రవ్యభిచారిణీ, వివిక్త దేశసేవిత్వ మరతి ర్ధనసంపది. అధ్యాత్మజ్ఞాననిత్యత్వం తత్త్వజ్ఞానార్థదర్శనమ్. వాస్తవముగా తనయందున్నవి. లేదా లేనివి అగు గుణములనుబట్టి తనను తాను శ్లాఘించుకొనుట మానిత్వము. అది లేకపోవుట 'అమానిత్వము'. కీర్తి కొరకు లేదా పూజకొరకు తను చేయు ధర్మ మును ప్రకటింపజేసికొనుట దంభము. అది లేకుండుట అదంభిత్వము.<noinclude><references/></noinclude> d2z1tcuhn4bnlr7qic4mhro18e7h92f 104 244264 602949 2026-11-02T12:02:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సత్త్వగుణము 183 మనోవాక్యాయములచే పరపీడను చేయకుండుట 'అహింస', ఇతరులు అవమానించుచున్నను వారి విషయమున చిత్తవికారమేమియు లేకుం డుట 'క్షాన్తి' మనోవాక్కాయములలో ఒక విధమగు ప్రవృత్తి య...' 602949 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సత్త్వగుణము 183 మనోవాక్యాయములచే పరపీడను చేయకుండుట 'అహింస', ఇతరులు అవమానించుచున్నను వారి విషయమున చిత్తవికారమేమియు లేకుం డుట 'క్షాన్తి' మనోవాక్కాయములలో ఒక విధమగు ప్రవృత్తి యుండుట అర్జవము. నమస్కరించుట, ప్రశ్నించుట, సేవచేయుట మొదలగు వాటిచే ఆచార్యుని అనుసరించుట ఆచార్యోపాసనము. మట్టిచేతను జలముచేతను బాహ్యమలములను, మైత్ర్యాదివాననచేతను విషయదోషములను చూచుటయందు అభ్యాసముచేతను రాగాదులగు అంతర్మలములను క్షాళనచేసికొని బైటను, లోపలనుగూడ శుచిగా ఉండుట శౌచము. ముక్తిని సాధించుటకై ప్రయత్నించునపుడు విఘ్న ములు వచ్చినను ఆ ప్రయత్నము వీడక మాటిమాటికిని అధికప్రయ త్నముచేయుట స్థైర్యము. ఆత్మశబ్దవాచ్యమగు దేహేంద్రియాదిక మును, దానికి గల మోక్షసాధనమునకు ప్రతికూలముగనుండుట అనెడు స్వభావమును తొలగించి అందులకు అనుకూలముగ నుండు నట్లు ఉంచుకొనుట 'ఆత్మవినిగ్రహము', ఇన్రియార్థేషు = చూడ బడుచున్నవి, వినబడినవి అగు శబ్దస్పర్శరూపాదులయందు వైరా గ్యము. అనహంకారః - నేనే అందరికంటెను గొప్పవాడను అనెడు గర్వములేకుండుట. గర్భవాసముచేసి గర్భవాసయోనిద్వారా బైటకు వచ్చుట జన్మ.. సకలమర్మస్థానముల భేదనము మృత్యువు. బుద్ధి- బల తేజస్సులు నశించి అందరి తిరస్కారమునకు పాత్రమగు అవస్థ జర. జ్వరాదులు వ్యాధులు. అనిష్టప్రాప్తి, ఇష్టవియోగమువలన కలిగిన ఆధ్యాత్మికాది దుఃఖములు, వాతపిత్త శ్లేష్మములు, మలమూత్ర దుర్గంధాది రూపములు ఐన దోషములు. ఈ జన్మాదుల, అనుదర్శనం= పునఃపునరాలోచనము. అసక్తిః - పుత్రాదులపై ప్రేమను విడచుట. వారియందు, అనభిష్వంగః - వారికి సుఖముగాని దుఃఖముగాని కలిగినపుడు నేనే సుఖవంతుడను, నేనే దుఃఖవంతుడను అను అధ్యాన లేకుండుట, ఇష్టానిష్టములు, ఉపపత్తిషు=ప్రాప్తియందు, ఎల్లప్పుడును<noinclude><references/></noinclude> 0tidhggr2hlqjm36exlgrchibhydfhq 104 244265 602950 2026-11-02T12:02:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '.184 శ్రీని వేక చూడామణి సమచిత్తత్వం.హర్ష విషాదములు లేకుండుట. అనన్యయోగేన భేద రహితమగు సమాధిచే, నేనే భగవంతుడుగు వాసుదేవుడను అను నిశ్చ యముచే, స్వాత్మభూతుడనగు నా విషయమున తిరుగుల...' 602950 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>.184 శ్రీని వేక చూడామణి సమచిత్తత్వం.హర్ష విషాదములు లేకుండుట. అనన్యయోగేన భేద రహితమగు సమాధిచే, నేనే భగవంతుడుగు వాసుదేవుడను అను నిశ్చ యముచే, స్వాత్మభూతుడనగు నా విషయమున తిరుగులేని భక్తి, వివిక్త .... సేవిత్వం—పరిశుద్ధము, మనస్సునకు ప్రసాదమును కల్గించు నదియు అగు ఏ ప్రదేశమున్నదో దానిని సేవించుట, విషయాభిలాషు లగు జనుల సముదాయమునందు ఆసక్తి లేకపోవుట. ఆత్మను గూర్చి ప్రవర్తించు ఆత్మానాత్మ వివేకజ్ఞానము 'అధ్యాతజ్ఞానము'. దానియందు నిత్యత్వం=స్థిరముగనుండుట. ఎల్లప్పుడును త్వంపదార్థమును శోధిం చుటయందే అసక్తి అని యర్థము. ఏలయన పదార్థవివేకము చేయ గల్గినవాడు మాత్రమే వాక్యార్థజ్ఞానమును పొందగల్గును. వాక్యార్థజ్ఞాన రూపమగు తత్త్వజ్ఞానముయొక్క ఫలమగు మోక్షము చూచుట “తత్త్వ జ్ఞానార్థదర్శనము " . తత్త్వజ్ఞానమునకు ఫల మేదియో బాగుగ తెలిసి కొనినపుడే దాని విషయమున ప్రవృత్తి కలుగునని భావము. యమము లలో అంతర్గతమగు అహింసయు, నియమాన్తర్గతమగు శౌచమును ఇచట చెప్పబడినది. కావున "నియమా యమాద్యాః" అనునపుడు అహింసాభిన్నములగు యమములు, శౌచభిన్నములుగు నియమము లును గ్రాహ్యములు. “శౌచసన్తోషతపః స్వాధ్యాయేశ్వర ప్రణిధానాని నియమా” అను సూత్రమునందు చెప్పిన శాచాదులు నియమములు. ఇవి జన్మ హేతువగు కామ్యధర్మము నుండి మరల్చి మోక్ష హేతువగు నిష్కామధర్మమునందు మానవుని నిలుపును గాన నియమములని చెప్పబడుచున్నవి. శౌచము వెనుక వివరింపబడినది. లభించిన దానితో తృప్తి చెందుట సంతోషము శరీరమును ఎండింప జేయుట తపస్సు. విధినోక్తేన మార్గేణ కృచ్ఛ చాన్దాయణాదిభిః, శరీరశోషణం ప్రాహుః తాపసాస్తప ఉత్తమమ్. శాస్త్రోక్తమార్గమున కృచ్ఛ చాంద్రాయణాది వ్రతముల నాచరించి శరీర మును శుష్కింపజేయుట ఉత్తమతపస్సు అని తాపసులు చెప్పుదురు<noinclude><references/></noinclude> afuch853kufiayj7iee83grer5sx4pz 104 244266 602951 2026-11-02T12:02:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సత్త్వగుణము 185 - _ అని యోగయాజ్ఞవల్క్యోక్తి, స్వాధ్యాయః = ఓంకార_గాయత్రీ మంత్రాదులజపము, ఈశ్వరప్రణిధానం = చెప్పబడినవి, చెప్పబడనివి అగు అన్ని క్రియలను ఫలాపేక్షలేక పరమేశ్వరునికి...' 602951 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సత్త్వగుణము 185 - _ అని యోగయాజ్ఞవల్క్యోక్తి, స్వాధ్యాయః = ఓంకార_గాయత్రీ మంత్రాదులజపము, ఈశ్వరప్రణిధానం = చెప్పబడినవి, చెప్పబడనివి అగు అన్ని క్రియలను ఫలాపేక్షలేక పరమేశ్వరునికి సమర్పించుట. కామతోఒకామతో వాపి యత్కరోమి శుభాశుభమ్, తత్సర్వం త్వయి విన్యస్య త్వత్ప్రయుక్త కరోమ్యహమ్. కామముతోకాని, కామము లేకుండకాని ఏ శుభాశుభకర్మలను చేయు చున్నానో దాని నంతను నీయందే సమర్పించి, నీచే ప్రేరేపింపబడిన వాడనై నేను చేయుచున్నాను” అని చెప్పబడినది. అపి ప్రయత్న సంపన్నం కామేనోపహతం తపః, న తుష్టయే మహేశస్య శ్వలీఢమివ పాయసమ్. ఎంత ప్రయత్నముతో చేసిన తపస్సైనను, అది కామముచే దూషిత మైనచో, కుక్కముట్టిన పాయసమువలె, పరమేశ్వర ప్రీతికరము కాజాలదు అను శ్లోకమున, ఫలాభిసంధి తపోవినాశకరమని పెద్దలు చెప్పియున్నారు. ఈ ఐదును నియమములు. “అహింసా సత్యాస్తేయ బ్రహ్మచర్యాపరిగ్రహా యమ్మా” అను సూత్రమునందు చెప్పిన అహిం సాదులైదును యమములు. వాటిలో అహింస పూర్వమే వివరింపబడి నది. ఎన్నడును అసత్యమును పలుకకుండుట సత్యము. పరధనమును అపహరింపకుండుట అస్తేయము. అష్టవిధములగు మైథునమును విడచుట బ్రహ్మచర్యము. శరీరమాత్రస్థితికి ఏవి ఆవశ్యకములో వాటిని మించిన భోగసాధనములను స్వీకరింపకుండుట అపరిగ్రహము. ఏ ఆసన_ప్రాణాయామ ప్రత్యాహార_ధారణా-ధ్యాన_సమాధులకు యమములు మొదటనున్నవో ఆ ఆసనము మొదలు సమాధి వరకును ఉన్న యోగాంగములు 'యమాద్యాః' లోని ఆదిపదముచే గ్రహింప బడును.<noinclude><references/></noinclude> 0o045m3dvaw9twgut6feboi081v0lwi 104 244267 602952 2026-11-02T12:03:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '186 శ్రీ వివేక చూడామణి సకల శ్రేయస్సులకును మూలకారణమగు ఆస్తిక్యబుద్ధి 'శ్రద్ధ' పరభక్తియనియు అపరభక్తియనియు భక్తి రెండు విధములు. అపర భక్తి కే సాధనభక్తి యని నామాంతరము, “భక్త్యా...' 602952 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>186 శ్రీ వివేక చూడామణి సకల శ్రేయస్సులకును మూలకారణమగు ఆస్తిక్యబుద్ధి 'శ్రద్ధ' పరభక్తియనియు అపరభక్తియనియు భక్తి రెండు విధములు. అపర భక్తి కే సాధనభక్తి యని నామాంతరము, “భక్త్యా సంజాతయా భక్త్యా బిభ్రత్యుత్పులకాం తనుమ్” -అపరభక్తి చే కలిగిన పరభక్తి చే గగుర్పొ డిచిన శరీరమును ధరించుచున్నారు అను భాగవతవాక్య మిందులకు ప్రమాణము. هـ శ్రవణం కీర్తనం విష్ణోః స్మరణం పాదసేవనమ్, అర్చనం వన్దనం దాస్యం సఖ్య మాత్మనివేదనమ్. అను నవవిధభక్తి పరమ ప్రేమరూపమగు పరభక్తి కి సాధనము. ముము క్షుతా= స్వస్వరూపసాక్షాత్కారమును పొంది, అవిద్యాకృతములగు అహంకారాది దేహాన్త బంధములను తొలగించుకొనవలె ననెడు ఇచ్ఛ. దైవీసమ్పత్తిః = గీతలోని షోడశాధ్యాయమున “అభయం సత్త్వసం శుద్ధిః." ఇత్యాదిశ్లోకములలో చెప్పబడిన దైవసంపద. అభయం సత్త్వసంశుద్ధి జ్ఞానయోగ వ్యవస్థితిః, దానం దమశ్చ యజ్ఞశ్చ స్వాధ్యాయ స్తప ఆర్జవమ్. అహింసా సత్యమక్రోధ స్యాగః శాన్తి రపైశునమ్, దయా భూతేష్వ లోలుత్వం మార్దవం హ్రీ రచాపలమ్. తేజః క్షమా ధృతిః శౌచ మద్రోహో నాతిమానితా, భవన్తి సంపదం దైవీ మభిజాతస్య భారత. అభయ మనగా ఇష్టవియోగమును అనిష్టసంయోగమును కలిగించు హేతువులను చూచుటచే కలుగు ఏ దుఃఖభయము కలదో అట్టి భయము లేకుండుట లేదా శాస్త్రోక్త విషయములను సందేహబుద్ధి లేకుండ అనుష్ఠించుటకై నిష్ఠ. సత్త్వసంశుద్ధిః = అంతఃకరణము చాల నిర్మలముగ నుండుట. చాల నిర్మలముగ నుండుట యనగా భగవ త్తత్త్వము స్ఫురించుటకు యోగ్యముగ నుండుట. శాస్త్రాచార్యోప 1<noinclude><references/></noinclude> 1mymed893a6nm53ekvxwzvghn65k77f 104 244268 602953 2026-11-02T12:03:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సత్త్వగుణము 187 దేశములద్వారా ఆత్మతత్త్వమును తెలిసికొనుట జ్ఞానము. తెలిసిన విషయముపై మనస్సును ఏకాగ్రముగ నిలిపి ఆ విషయము స్వాను భవములోనికి వచ్చునట్లు చేసికొనుట యోగము. ఈ జ్ఞా...' 602953 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సత్త్వగుణము 187 దేశములద్వారా ఆత్మతత్త్వమును తెలిసికొనుట జ్ఞానము. తెలిసిన విషయముపై మనస్సును ఏకాగ్రముగ నిలిపి ఆ విషయము స్వాను భవములోనికి వచ్చునట్లు చేసికొనుట యోగము. ఈ జ్ఞానయోగములు రెండింటియందును అధికముగ నిలచియుండుట, అనగా ఎల్లపుడును వాటియందే మనస్సు నిలుపుట 'జ్ఞానయోగవ్యవస్థితి'. తన ద్రవ్యమును అధికారానుసారముగా సత్పాత్రలకు ఇచ్చుట దానము. బాహ్యేం ద్రియ నిగ్రహము దమము. అగ్నిహోత్ర దర్శపూర్ణ మాసాదికము శ్రుతివిహితమగు యజ్ఞము. దేవయజ్ఞ పితృయజ్ఞ భూతయజ్ఞ మనుష్యయజ్ఞము లను చతుర్విధయజ్ఞము స్మృతివిహితము. 'స్వా ధ్యాయ ' పదముచే బ్రహ్మయజ్ఞమును వేరుగ చెప్పుటచే 'యజ్ఞం' శబ్దముచే పై యజ్ఞములకే గ్రహణము. స్వాధ్యాయ మనగా అదృ ష్టముకొరకై ఋగ్వేదాద్యధ్యయనరూపమగు బ్రహ్మయజ్ఞము. శారీ రాదిభేదముచే తపస్సు మూడువిధములు. దేవద్విజగురుప్రాజ్ఞ పూజనం శౌచ మార్జవమ్, బ్రహ్మచర్య మహింసా చ శారీరం తప ఉచ్యతే. అనుద్వేగకరం వాక్యం సత్యం ప్రియహితం చ యత్, స్వాధ్యాయాభ్యసనం చైవ వాఙ్మయం తప ఉచ్యతే. మనఃప్రసాదః సౌమ్యత్వం మాన మాతృవినిగ్రహః, భావసంశుద్ధి రిత్యేతత్తపో మానస ముచ్యతే. దేవతలను, గురువులను, జ్ఞానవంతులను పూజించుట, శౌచము, ఋజుస్వభావము, బ్రహ్మచర్యము, అహింస అనునవి శారీరతపస్సు. ఇతరులను నొప్పింపనిదియు, సత్యము, ప్రియము, హితము అగు వాక్యము, స్వాధ్యాయాభ్యాసము అనునవి వాఙ్మయతపస్సు. మనస్సు యొక్క నైర్మల్యము, సౌమ్యత్వము, మౌనము, మనోనిగ్రహము, భావశుద్ది అనునవి మానసతపస్సు అని త్రివిధములగు తపస్సులు చెప్పబడినవి. అర్జవం = వక్రత్వము లేకపోవుట. మనోవాక్కాయ<noinclude><references/></noinclude> ioe494rtk07she8onxc35cdkhlk1t56 104 244269 602954 2026-11-02T12:03:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '188 శ్రీవివేక చూడామణి ప్రవృత్తులు ఒకే విధముగ నుండుట యని తాత్పర్యము. పరులను పీడింపకుండుట అహింస. చూచినట్లు చెప్పుట సత్యము. పరులు నిందించినను, కొట్టినను వెంటనే కలిగిన కోపమును...' 602954 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>188 శ్రీవివేక చూడామణి ప్రవృత్తులు ఒకే విధముగ నుండుట యని తాత్పర్యము. పరులను పీడింపకుండుట అహింస. చూచినట్లు చెప్పుట సత్యము. పరులు నిందించినను, కొట్టినను వెంటనే కలిగిన కోపమును అప్పుడే శాం తింప చేసికొనుట అక్రోధము. దానము వెనుక చెప్పబడినది గాన త్యాగమనగా దుఃఖసంగమును విడచుట. శాంతిః - అంతరింద్రియ ముల నిగ్రహము. పైశున మనగా పరదోషములను చాటుట. అది లేక పోవుట 'అపైశునము'. ప్రాణులు దుఃఖపడుచున్నపుడు వాటి దుఃఖ మును సహింపజాలకుండుట 'దయ'. అలోలుత్వం = ఇంద్రియ ములకు విషయములు సమీపమునందున్నను వికారము చెంద కుండుట. 'అలోలుపత్వం' అను పదములోని 'ప'కు లోపముచేసి 'అలోలుత్వం' అని ప్రయోగించుట అర్థము. లేదా 'అలోలుప్త్వం' అని పాఠము. మృదుత్వం సాధుజనుల సంబంధమును పొందుటకు అర్హత కల్గియుండుట. 'హీ' అనగా అకార్యము చేయుటకు లజ్జ. అచాపలం=వ్యర్థచేష్టలు చేయకుండుట. ప్రాగల్భ్యం = తేజస్సు; స్త్రీ బాలాది మూఢజనులచే తిరస్కరింప శక్యముకాకుండుట అని యర్థము. సామర్థ్యమున్నను అవమానించిన వాని విషయమున కోపము కలుగ కుండుట క్షమ. పుట్టిన కోపము వెంటనే శాంతించుట ' అక్రోధము ' అని ఈ రెండింటికిని భేదము. దుఃఖాదులచే క్రుంగిపోవుచున్న చిత్త మును స్థిరముగ నిల్పుట 'ధృతి'. బాహ్యాభ్యంతర శుద్ధి శౌచము. పరు లను హింసింపవలె నను అభిప్రాయముతో శస్త్రాదులను గ్రహింప కుండుట అద్రోహము. “నేను ఎంతయు పూజ్యుడను" అను భావ నకు అతిమానిత అని పేరు. అది లేకపోవుట నాతిమానిత. దానిచే దాని కార్యములగు పూజ్యుల విషయమున నమ్రత్వము మొదలగునవి గూడ గ్రహింపబడును. పుణ్యకర్మచే, శరీరారంభకాలమునందు, అభివ్యక్త మైనదియు, దేవతలకు యోగ్యమైన సాత్త్విక శుభవాసనారూపమును అగు సంపత్తిని పొంది జనించిన పురుషునకు అభయము మొదలగు ఈ ఇరువదియారు ధర్మములును కలుగును.<noinclude><references/></noinclude> 2oghaz1lt3lbxr2b08jdnpjk76pmx73 104 244270 602955 2026-11-02T12:03:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సత్త్వగుణము 189 "తం విద్యాకర్మణీ నమన్వారభేతే పూర్వప్రజ్ఞా చ విద్యాకర్మలును పూర్వప్రజ్ఞయు ఆ పురుషుని ప్రారంభించుచున్నవి .(సృజించుచున్నవి). "పుణ్యః పుణ్యేన కర్మణా భవతి పాపః...' 602955 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సత్త్వగుణము 189 "తం విద్యాకర్మణీ నమన్వారభేతే పూర్వప్రజ్ఞా చ విద్యాకర్మలును పూర్వప్రజ్ఞయు ఆ పురుషుని ప్రారంభించుచున్నవి .(సృజించుచున్నవి). "పుణ్యః పుణ్యేన కర్మణా భవతి పాపః పాపేన” పుణ్యకర్మచే పుణ్యాత్ముడగును, పాపకర్మచే పాపాత్ము డగును అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. అసన్నివృత్తిః = బ్రహ్మవ్యతిరిక్తమైన దానినుండి నివర్తించుట, ‘ నావిరతో దుశ్చరితాత్' దుశ్చరితమునుండి విరమింపని వాడు ఈ ఆత్మను పొందజాలడు అను శ్రుతిచే 'పాపరహితత్వము ' అని యర్థము. అవ. ఈ విధముగ రజస్తమోగుణము లున్నను వాటిచే తిరస్క రింప శక్యముకాని సత్త్వధర్మములను చెప్పి, ఏ మాత్రము సంపర్ణము లేని సత్త్వగుణముయొక్క ధర్మములను చెప్పుచున్నాడు.. విశుద్ధసత్త్వస్య గుణాః ప్రసాదః స్వాత్మానుభూతిః పరమా ప్రశాన్తిః, తృప్తిః ప్రహర్షః పరమాత్మనిష్ఠా యయా. సదానన్దరసం సమృచ్ఛతి. = ప్రసాదః = మనో నై ర్మల్యము, స్వాత్మానుభూతిః = స్వాత్మాను భవము, పరమా ప్రశాన్తిః = గొప్పశాంతియు, తృప్తిః= తృప్తియు, ప్రహర్షః = ఆనందము, యయా - దేనిచే, సదా = ఎల్లప్పుడును, ఆనన్ద రసం – ఆనన్దరసమును, సమృచ్ఛతి = పొందునో, అట్టి, పరమాత్మ నిష్ఠా = పరమాత్మయందు ఏకాగ్రస్థితియు, ఇవి, విశుద్ధసత్త్వస్య = = విశుద్ధమగు సత్త్వగుణముయొక్క గుణాః = గుణములు. - 121 విశుద్ధత్వ మనగా రజస్తమోగుణములతో కలియకుండుట. కేవల సత్త్వగుణముయొక్క గుణాః = కార్యములగు ధర్మములు. ప్రసాదః = మనస్సు నిర్మలముగా నుండుట. ఆవరకమగు తమస్సు =<noinclude><references/></noinclude> 5szzlq9sk2pprsjv1bz6575min6oyc5 104 244271 602956 2026-11-02T12:03:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '190 శ్రీవి వేక చూడామణి విక్షేపకమగు రజస్సు లేకపోవుటచే ఎట్టి ప్రతిబంధము లేకుండగ స్వాత్మానుభూతి. ఆత్మతత్త్వము తమస్సుచే ఆవరింపబడినపుడు, అది స్పష్టముగ భాసింపక అన్నమయాదులు భాస...' 602956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>190 శ్రీవి వేక చూడామణి విక్షేపకమగు రజస్సు లేకపోవుటచే ఎట్టి ప్రతిబంధము లేకుండగ స్వాత్మానుభూతి. ఆత్మతత్త్వము తమస్సుచే ఆవరింపబడినపుడు, అది స్పష్టముగ భాసింపక అన్నమయాదులు భాసించును. కేవల సత్త్వమే ఉన్నపుడు మాత్రము స్వస్వరూపము నిర్విఘ్నముగ అనుభ వింపబడును. కావుననే, పరమా - నిరతిశయమైన, ప్రకృష్టమగు శాన్తి యు; ముందుగూడ "కస్తాం పరానన్దరసానుభూతిమ్" ఇత్యాది శ్లోకమున (528) చెప్పనున్నాడు. మొదట సాధకదశలో ప్రయత్న పూర్వకముగ సంపాదింపదగిన శాస్త్రి ఆత్మదర్శనము కలిగిన పిమ్మట స్వభావముగ అయిపోవును అని భావము. కావుననే నీచమగు ఈ ప్రపంచమున సంచారము లేకపోవుటచే మనస్సునకు తృప్తి, అనగా 'చాలును' అనెడు బుద్ధి నిరంకుశముగ కలుగును. ప్రహర్షః = ఇతర సాధనములపై ఆధారపడనిదియు, ఎల్లప్పుడును స్వయముగనే భాసించుచున్న ఆనందము. లేదా " చేయదగినపని చేసితిని; పొందదగినది పొందితిని" అని తనను ధన్యునిగా తలచుచు సంత సించునుగాన ప్రకృష్టమగు హర్షము. దేనిచే ఎల్లప్పుడును అనంద రసమును బాగుగ పొందునో అట్టి పరమాత్మనిష్ఠ, స్వరూపానందమును సాక్షాత్త రించుకొనుటచే మనస్సు మరల లేచుటకు అశక్తమై, లీనమై నిర్వికల్పసమాధిని అనుభవించునని భావము. అవ. ఇపుడు, గుణత్రయమయము, 'మాయ' 'అవిద్య' మొదలగు శబ్దములచే వాచ్యము, కార్యమునుబట్టి ఊహింపదగినదియు అగు ఈ అవ్యక్తమే, స్థూలసూక్ష్మాది సకలకార్యములకు హేతువగుట వలనను, జ్ఞాననాశ్యమగుటవలనను, "శీర్యతే ఇతి శరీరమ్”_నశించు నది గాన శరీరము అను వ్యుత్పత్తి ననుసరించి 'కారణశరీరము' అని చెప్పుచు ' అవ్యక్త నామ్ని' ఇత్యాది శ్లోకమునందు (110) ఉపక్ర మింపబడిన మాయను 'అవ్యక్తమేతత్' ఇత్యాది శ్లోకమునందు ఉపసంహరించుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> 3liw2z1s19g4qtk0wdxuqhanhiuz90h 104 244272 602957 2026-11-02T12:03:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కారణ శరీరము కారణశరీరము అవ్యక్త మేతత్రి గుణై ర్నిరుక్తం తత్కారణం నామ శరీరమాత్మనః, సుషుప్తి రేతస్య విభర్త్యవస్థా ప్రలీన సర్వేన్దియ బుద్ధివృత్తి :- ఏతత్త్రిగుణై ః=ఈ గుణత్రయ...' 602957 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కారణ శరీరము కారణశరీరము అవ్యక్త మేతత్రి గుణై ర్నిరుక్తం తత్కారణం నామ శరీరమాత్మనః, సుషుప్తి రేతస్య విభర్త్యవస్థా ప్రలీన సర్వేన్దియ బుద్ధివృత్తి :- ఏతత్త్రిగుణై ః=ఈ గుణత్రయముచే, నిరుక్తం=నిర్వచింపబడిన, తత్=ఆ, అవ్యక్తం=అవ్యక్తము, ఆత్మనః = ఆత్మయొక, కారణం నామ శరీరం—కారణమను పేరుగల శరీరము, ప్రలీన సర్వేన్డ్రియబుద్ధి వృత్తి ః = అణగిపోయిన సకలేంద్రియవృత్తులును బుద్ధివృత్తి యుగల, సుషుప్తిః = సుషుప్త్యవస్థ, ఏతస్య = ఈ కారణశరీరముయొక్క, విభక్త్యవస్థా= విశిష్టమగు అవస్థ. 191 122 అవ్యక్తం = దాని స్వరూపముచే సాక్షాత్తుగ అస్పష్టమైనది. కామ_క్రోధ-జ్ఞాన_ఆలస్య- అమానిత్వాది ధర్మములచే ఊహింపదగిన ఈ రజస్త మఃసత్త్వగుణములచే, నిరుక్తం = త్రిగుణాత్మిక, కార్యాను – - మేయ అని పూర్వము చెప్పబడిన నిర్వచనము కలది. తత్ అవ్యక్తం= అవిద్యాదిశబ్దములచే చెప్పబడు ఆ అవ్యక్తము, ఆత్మకు కారణశరీరము. ఇది శాస్త్రమునందు కారణశరీర మని ప్రసిద్ధము. 'సుషుప్తిః' ఇత్యాది వాక్యముచే ఈ కారణశరీరము యొక్క అసాధారణమగు అవస్థను చెప్పుచున్నాడు. ఏతస్య-- కారణశరీరమైన ఈ అవ్యక్త మునకు 'ప్రలీన సర్వేంద్రియబుద్ధివృత్తి ః' అనునది సుషుప్తికి విశేషణము. ఏ సుషుప్తి యందు సర్వేంద్రియవృత్తులును, బుద్ధివృత్తియు లీనమై పోయినవో అది. దీనిచే సర్వేంద్రియముల వృత్తులతో కూడిన జాగ్రదావస్థయు, కేవల బుద్ధివృత్తి యేగల స్వప్నావస్థయు వ్యావర్తింపబడినవి. విభక్త్య వస్థా = విభాజకమగు – అనగా ఇతర అవస్థలకంటె దీనిని వేరుచేయు అవస్థ. అజ్ఞానము అవస్థాత్రయమునందును ఉండును. ఐనను<noinclude><references/></noinclude> 2u55smkdsvkor8bd74gnrithjfwmvgq 104 244273 602958 2026-11-02T12:04:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '192 శ్రీ వివేక చూడామణి జాగ్రత్స్వప్నావస్థలు అజ్ఞానమునకును, ఇంద్రియబుద్ధి వృత్తులకును గూడ సాధారణములు. సుషుప్తి మాత్రము ఒక్క అజ్ఞానమునకే ' (అవ్యక్త మున కే) సంబంధించిన దగుటచే...' 602958 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>192 శ్రీ వివేక చూడామణి జాగ్రత్స్వప్నావస్థలు అజ్ఞానమునకును, ఇంద్రియబుద్ధి వృత్తులకును గూడ సాధారణములు. సుషుప్తి మాత్రము ఒక్క అజ్ఞానమునకే ' (అవ్యక్త మున కే) సంబంధించిన దగుటచే దాని అసాధారణావస్థయని భావము. అవ. నాల్గవ పాదముయొక్క అర్థమును అనుభవముచే స్పష్టీకరించు చున్నాడు. సర్వప్రకార ప్రమితిప్రశాన్తి ర్భీజాత్మనావస్థితి రేవ బుద్ధిః, సుషుప్తి రత్రాస్యకీలప్రతీతిః కించిన్న వేద్మితి జగత్ప్రసిద్ధేః. సర్వప్రకారప్రమితి ప్రశాన్తి ః = సర్వవిధములగు జ్ఞానముల ప్రశాంతి గల, సుషుప్తికి విశేషణము) బుద్ధేః = బుద్ధి యొక్క, బీజాత్మనా = బీజ స్వరూపమున, అవస్థితిరేవఉండుటయే, సుషుప్తిః=సుషుప్తి, అత్ర= ఈ అవస్థయందు, అస్య=పురుషునకు, “కించిన వేది" ఇతి = ఏమియు ఎరుగను అని, జగత్ప్రసిద్ధేః జగత్తులోని ప్రసిద్ధినిబట్టి, ప్రతీతిః కిల = ప్రతీతియుండును కదా? - 1:3 ప్రత్యక్షత్వము, అనుమితిత్వము మొదలగు అనేక ప్రకారములు గల ప్రమితులు ఏ సుషుప్తియందు పూర్తిగ శాంతించుచున్నవో అది “సర్వప్రకారప్రమితి ప్రశాంతి". అటైనచో మరునాడు వ్యవహారమేట్లు జరుగుచున్నది అని ఆశంకించుకొని 'బీజాత్మనా' ఇత్యాది వాక్యముచే సమాధానము చెప్పుచున్నాడు. బుద్దేః అంతఃకరణమునకు; బీజాత్మనా = సంస్కారరూపమున, అనగా కారణాజ్ఞానరూపమున, మాత్రమే, అవస్థితిః_ఉనికి, అంతియేకాని ఆ సమయమున తనవలన కలిగిన వృత్తి స్వరూపముతో బుద్ధికి ఉనికి లేదు అను విషయము 'ఏవ' కారముచే తెలియుచున్నది. అదియే సుషుప్తి. ఆ సమయమున ఏ విధమగు జ్ఞానము లేకుండుటకు అనుభవమును ప్రమాణముగ =<noinclude><references/></noinclude> reewvsf0tec73g9pzehb29jedd4nh96 104 244274 602959 2026-11-02T12:04:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కారణశరీరము ఆ = 193 చూపుచున్నాడు. అత్ర- ఈ సుషుప్తి విషయమున, అస్య = నిద్రించి మేల్కొన్న జీవునియొక్క, 'నాకేమియు తెలియలేదు' అను ప్రతీతి, కిల=ప్రసిద్ధమైనది. ఆ సమయమున అంతఃకరణ వృత్తి కూ...' 602959 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కారణశరీరము ఆ = 193 చూపుచున్నాడు. అత్ర- ఈ సుషుప్తి విషయమున, అస్య = నిద్రించి మేల్కొన్న జీవునియొక్క, 'నాకేమియు తెలియలేదు' అను ప్రతీతి, కిల=ప్రసిద్ధమైనది. ఆ సమయమున అంతఃకరణ వృత్తి కూడ ఉన్నచో అపుడు నా కేమియు తెలియలేదు' అను ప్రతితి ఉండుటకు వీలులేదు. జాగ్రత్స్వప్నావస్థలలో అట్లు లేదు కదా ? ఈ అనుభవమును గూర్చి వివాదము చేయువానినిగూర్చి ' జగత్ప్రసిద్ధే ' అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ విధముగ సకల ప్రసిద్దమగు ప్రతీతి యున్నప్పుడు వివాదము చేయుట అసంగతమని అభిప్రాయము. అవ. ఆత్మానాత్మ వివేచనమునకై చెప్పదలచిన అనాత్మ విషయము నిపుడు ఉపసంహరించుచున్నాడు. అనాత్మ నిరూపణము దేహేన్డ్రియప్రాణమనో2 హమాదయః సర్వే వికారా విషయాః సుఖాదయః, వ్యోమాది భూతాన్యఖిలం చ విశ్వ మవ్యక్త పర్యన్త మిదం హ్యనాత్మా. దేహేంద్రియ ప్రాణమనోఒహమాదయ్య - దేహము, ఇంద్రియ ములు, ప్రాణములు, మనస్సు, అహంకారము మొదలగు, సర్వే వికారాః- సమస్తమైన వికారములు, విషయాః = విషయములు, సుఖాదయః = సుఖాదులు, వ్యోమాదిభూతాని=ఆకాశము మొదలగు భూతములు, అవ్యక్త పర్యంతం = అవ్యక్త మువరకును గల, ఇదం విశ్వం ఈ ప్రపంచము అనాత్మా హి = అనాత్మయే కదా? 124 దేహము, ఇంద్రియములు, ప్రాణము, మనస్సు, అహంకారము అనునవి ఏ బుద్ధ్యాది వికారములు ఆదియందున్నవో అట్టి, సర్వే వికారాః = సమస్తమైన భౌతిక పదార్థములు, విషయాః = శబ్దస్పర్శ<noinclude><references/></noinclude> 5o865z1aw28rbyyujyn6u7q95o9sztk 104 244275 602960 2026-11-02T12:04:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '194 ==== శ్రీ వివేక చూడామణి అట్టి రూపరసగంధములు, సుఖాదయః = సుఖము మొదటిది వేటికో, మనఃపరిణామ రూపములైన, భయాంతములగు దుఃఖమోహ సంకల్పాదివృత్తులును, వ్యోమాదిభూతాని - ఆకాశము ఏ పృథివి వరకు...' 602960 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>194 ==== శ్రీ వివేక చూడామణి అట్టి రూపరసగంధములు, సుఖాదయః = సుఖము మొదటిది వేటికో, మనఃపరిణామ రూపములైన, భయాంతములగు దుఃఖమోహ సంకల్పాదివృత్తులును, వ్యోమాదిభూతాని - ఆకాశము ఏ పృథివి వరకును గల ఏ భూతములకు ఆదియో అట్టి భూతములును, అధిక ముగ చెప్ప నేల? ఈ దృశ్యమగు అవ్యక్త పర్యంతమైన సకలజగత్తును అనాత్మయే. దానిచే “కో సావనాత్మా" అను దానికి ప్రత్యుత్తర మీయబడినది. అవ. అన్తిమకార్యమగు దేహము మొదలు ఆదిమ పరిణామ్యు పాదానకారణమగు అవ్యక్తము వరకును ఉన్నవన్నియు అనాత్మ లే యని చెప్పబడినది. ఇపుడు, దీనికి విపరీతముగ, ఆదిమ పరిణామ్యు పాదానకారణమగు అవ్యక్తము మొదలు అన్తిమకార్యమగు దేహము వరకును గల సమస్తదృశ్య ప్రపంచమును అనాత్మయే యని దార్థ్యము కొరకై చెప్పుచు, అది మిథ్య యను విషయమును గూడ' చెప్పు చున్నాడు. మాయా మాయాకార్యం సర్వం మహదాది దేహపర్యన్తమ్ అసదిద మనాత్మతత్త్వం విద్ధి త్వం మరుమరీచికాకల్పమ్. మాయా_మాయయు, మహదాది = మహత్తు మొదలుకొని, దేహ పర్యన్తం n. దేహమువరకును గల, సర్వం సమస్తమైన, = మాయా కార్యం = మాయాకార్యము, ఇదం = ఈ, అనాత్మతత్త్వం = అనాత్మ = తత్త్వము, అసత్ = అసత్తనియు, మరుమరీచికాకల్పం – మరుమరీచికతో సమానమైన దనియు, త్వం= నీవు, విద్ధి = తెలిసికొనుము. - = 125 మాయా=మూలప్రకృతి, మహత్ = మహత్తత్త్వము, తదై క్షత _అది చూచెను అను శ్రుతియందు ప్రసిద్ధమగు ఈ క్షణము .<noinclude><references/></noinclude> cp8g0jzzvlcodifhbo85s92lngwy4is 104 244276 602961 2026-11-02T12:04:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అనాత్మనిరూపణము 195 అది దేహపర్యంతమగు ఏ మాయాకార్యమునకు ఆదియో అట్టి మహ అహంకారః = 'స్కో.కామయత' ఆ ఈశ్వరుడు కోరెను దాదికము. - అను శ్రుతియందు చెప్పిన ఈశ్వరసంకల్పము. L తరువాత పంచ సూక్ష్...' 602961 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అనాత్మనిరూపణము 195 అది దేహపర్యంతమగు ఏ మాయాకార్యమునకు ఆదియో అట్టి మహ అహంకారః = 'స్కో.కామయత' ఆ ఈశ్వరుడు కోరెను దాదికము. - అను శ్రుతియందు చెప్పిన ఈశ్వరసంకల్పము. L తరువాత పంచ సూక్ష్మభూతములు, తరువాత పంచీకృతస్థూలభూతములు, తరువాత బ్రహ్మాండము, అందలి చతుర్దశభువనములు, వాటిలో నున్న స్థూల దేహాదులు. ఈ దేహపర్యంతమగు సమస్తమైన, మాయాకార్యం := మాయయు, దాని కార్యము అయిన, అనాత్మతత్త్వం - ' కోసావ నాత్మా' అను ప్రశ్నకు సమాధానముగ చెప్పబడిన ఆత్మవ్యతిరిక్త పదా ర్ధమును, అసత్ = సద్రూపమగు ఆత్మకంటే భిన్నమైనదనియు, కావు ననే పూర్వోక్త మగు శుద్ధాద్వితీయబ్రహ్మజ్ఞానముచే నాశత్వము మొద లగు హేతువుచే, మరుమరీచికాకల్పం కనబడి నశించిన స్వరూపము కలదగుటచే ఎండమావులతో సమానమైన దానినిగా మిథ్యాభూతమైన దానినిగా, విద్ది = తెలిసికొనుము. గ్రీష్మమునందు మరుభూమిపై ప్రసరించిన సూర్యకిరణములు మహాజలప్రవాహబుద్ధిని కలిగించును. పరిశీలించి చూచినచో అచట జల మేమియు ఉండదు. అట్లే బ్రహ జ్ఞానము కలుగుటకు పూర్వము మాయయు, తత్కార్యములును భాసించును. బ్రహ్మసాక్షాత్కారము కలుగగనే, మెలకువ వచ్చిన పిమ్మట స్వప్నమువలె, అది యంతయు సమూలముగ నశించును. ఈ విధముగ మాయా మాయాకార్యములు దృష్టనష్టస్వరూపము లగు టచే మరుమరీచికలవలె మిథ్యాభూతములు. మరుమరీచిక లనగా ఎడారిప్రదేశమున ప్రసరించిన సూర్యకిరణములు . అవ. ఈ విధముగ అనాత్మను గూర్చి పూర్తిగ వివరించి 'పరమః క ఆత్మా' అను ప్రశ్నకు సమాధానము చెప్పుటకు ప్రారం భించుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> o42j351yxh5hvice5fpic2eb2etj8vi 104 244277 602962 2026-11-02T12:04:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '198 ఆత్మనిరూపణము శ్రీవి.వేకచూడామణి అథ తే సంప్రవక్ష్యామి స్వరూపం పరమాత్మనః, యద్విజ్ఞాయ నరో బన్ధన్ముక్తః కైవల్యమశ్నుతే. అథ … అటు తరువాత, పరమాత్మనః = పరమాత్మ యొక్క స్వరూపం=స్వర...' 602962 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>198 ఆత్మనిరూపణము శ్రీవి.వేకచూడామణి అథ తే సంప్రవక్ష్యామి స్వరూపం పరమాత్మనః, యద్విజ్ఞాయ నరో బన్ధన్ముక్తః కైవల్యమశ్నుతే. అథ … అటు తరువాత, పరమాత్మనః = పరమాత్మ యొక్క స్వరూపం=స్వరూపమును, తే నీకు, సంప్రవక్ష్యామి = చెప్పెదను, యత్=దేనిని, విజ్ఞాయ= తెలిసికొని, నరః నరుడు, బంధాత్ బంధము నుండి,ము క్త ః=ముక్తు డై, కైవల్యం = మోక్షమును, అశ్నుతే=పొందునో. == 126 ' అథ' శబ్దమునకు ' అనాత్మను గూర్చి చెప్పిన తరువాత' అని యర్థము, యత్ = ఏ పరమాత్మస్వరూపమును, విజ్ఞాయ= సాక్షా ఏ = త్కరింప జేసికొని, నరః విద్యాధికారముగల పురుషుడు, బన్దాత్ = అహుకారాది దేహాన్త బంధమునుండి, ముక్తః = విడువబడినవాడై, అనగా దేహాదితాదాత్మ్యాధ్యాసమును విడచినవాడై, కైవల్యం=సర్వో పాధి వినిర్ముక్తుడగుటచే కేవల దృగ్రూపత్వమును, భేదరహితమగు సచ్చిదానంద రూపత్వమును, అశ్నుతే పొందునో, అట్టి పరమాత్మ యొక్క స్వరూపమును, పరమాత్మను గూర్చిన సత్యమును, నీకు స్పష్టముగను, విస్తరముగను చెప్పెదను. అవ. ఆత్మను గూర్చి చెప్పుటకు ఉపక్రమించుచున్నాడు. అస్తి కశ్చిత్స్వయం నిత్యమహంప్రత్యయలంబనః, అవస్థాత్రయసాక్షీ సన్ పంచకోశవిలక్షణః. స్వయం= స్వయముగనే, అహంప్రత్యయలంబనః = ' అహం ' అనువృత్తికి ఆశ్రయభూతుడును, అవస్థాత్రయసాక్షి సన్-అవస్థాత్రయ మునకు సాక్షియై, పంచకోశవిలక్షణః - ఐదు కోశములకంటె భిన్నుడైన, కశ్చిత్ = ఒకానొకడు, నిత్యం= ఎల్లప్పుడును, అస్తి = ఉన్నాడు. = 127 స్వయం= సత్తాస్ఫూరి విషయమున ఇతర పేక్ష లేకుండగనే, అహంప్రత్యయలంబనః _ 'అహం' అను ఆకారముగల మనోవృత్తి తో<noinclude><references/></noinclude> 01s32wyufn3nnydk9rc2e6cdxqnnve1 104 244278 602963 2026-11-02T12:04:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మనిరూపణము == 197 తాదాత్మ్యమును పొందుటచే అహంవృత్తికి ఆశ్రయభూతుడును, అహుప్రత్యయః_అహంవృత్తి, లంబనః బింబమునుగ్రహించునదిగా ఎవనికి ఉన్నదో అతడు అనగా అహంవృత్తికి విషయభూతుడు (“...' 602963 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మనిరూపణము == 197 తాదాత్మ్యమును పొందుటచే అహంవృత్తికి ఆశ్రయభూతుడును, అహుప్రత్యయః_అహంవృత్తి, లంబనః బింబమునుగ్రహించునదిగా ఎవనికి ఉన్నదో అతడు అనగా అహంవృత్తికి విషయభూతుడు (“నేను” అనబడేవాడు అని అర్థము). అవస్థాత్రయసాక్షి సన్ జాగ్రత్స్వప్న సుషుప్తులనెడు అవస్థాత్రయమునకు సాక్షాద్రష్టయై, పంచకోశవిల క్షణః = అన్నమయ_ప్రాణమయ_మనోమయ_విజ్ఞానమయ ఆనంద మయకోశములకంటె వ్యతిరిక్తుడు అగువాడు, ఎల్లప్పుడును ఒక డున్నాడు," అతడే ఆత్మ యని అధ్యాహారము . ఈ ఆత్మ కాల త్రయాబాధ్యసద్రూపమని చెప్పినట్లైనది. = " అవ. ఆత్మ అవస్థాత్రయసాక్షి యను విషయమును ఉపపా దించుచున్నాడు._ యో విజానాతి సకలం జాగ్రత్స్వప్న సుషుప్తి షు, బుద్ధితద్వృత్తి సద్భావ మభావ మహ మిత్యయమ్. 128 యః = ఎవడు, అహమితి " నేను నేను” అని, జాగ్రత్స్వప్న సుషుప్తిషు= జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్త్యవస్థలయందు, బుద్ధితద్వృత్తి సద్భా వం బుద్ధి యొక్కయు, దాని వృత్తులయొక్కయు ఉనికిని, అభావం, వాటి యొక్క అభావమును, సకలం ఈ సమస్తమును, విజానాతి= తెలిసికొను చున్నాడో, అయం . ఇది ఆత్మ అని అన్వయము. = “నేను” దానిని చూచుచున్నాను; దీని అనుమితి చేయుచు న్నాను; శబ్దముద్వారా తెలిసికొనుచున్నాను, స్మరించుచున్నాను ఇత్యాదివిధమున జాగ్రత్స్వప్నములయందు, బుద్ధియొక్కయు దానికి సంబంధించిన వృత్తులయొక్కయు ఉనికిని, సుషుప్త్యనంతరము కలుగు “నాకేమియు తెలియలేదు” అను స్మృతి ననుసరించి, సుషుప్త్యవస్థయందు బుద్దియొక్కయు, దాని వృత్తులయొక్కయు అభావమును, 'నేను దీనిని తెలిసికొనుచున్నాను; దీనిని తెలిసి "<noinclude><references/></noinclude> ne40tais41soz9gtvcsoxbvw1brxcec 104 244279 602964 2026-11-02T12:05:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '198 శ్రీవివేకచూడామణి కొంటిని; దీనిని తెలిసికొనగలను" అను అనుభవము వలన, సకల ములగు జాగ్రదావస్థలోని పదార్థములను, స్వాప్న పదార్థములను, సుషుప్తియందు అజ్ఞానమును తెలిసికొనుచున్నా...' 602964 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>198 శ్రీవివేకచూడామణి కొంటిని; దీనిని తెలిసికొనగలను" అను అనుభవము వలన, సకల ములగు జాగ్రదావస్థలోని పదార్థములను, స్వాప్న పదార్థములను, సుషుప్తియందు అజ్ఞానమును తెలిసికొనుచున్నాడో అతడు ఆత్మ అని అన్వయము. అవ. అన్నింటిని చూచున దగుటచేతను దీనిని చూచునది మరియెకటి ఏదియు లేకుండుటచేతను, ఆత్మ జ్ఞానస్వరూపము అని చెప్పుచున్నాడు 2 యః పశ్యతి స్వయం సర్వం యం న పశ్యతి కించన, య శ్చేతయతి బుద్ధ్యాది న తద్ యం చేతయత్యయమ్. = = యః = ఏది, స్వయం = తాను, సర్వం = సమస్తమును, పశ్యతి= చూచునో, యం = దేనిని, కించన ఏదియు, న పశ్యతి=చూడదో, యః= ఏది, బుద్ధ్యాది బుద్ధి మొదలగు దానిని, చేతయతి - చైతన్యవంతము చేయు చున్నదో, తత్=ఆ బుద్ధ్యాదికము, యం. దేనిని, న చేతయతి=చై తన్యవం యం=దేనిని, న తముగ చేయజాలదో, అయం ఇది (ఆత్మ). - 129 “నాన్యో2తో స్త్రీ|దష్టా”…ఈ ఆక్మకంటె భిన్నమగు చూచు “నాన్యో2తో2స్తి!దష్టా’ నది మరియొకటి ఏదియును లేదు అను శ్రుతి ననుసరించి ఏది సర్వ మును చూచుచున్నదో, దేనిని మరెవ్వరును చూడజాలరో ; “న తత్ర చక్షుర్గచ్ఛతి న వాగ్గచ్ఛతి నో మనః" అచటకు నేత్రము, వాక్కు, మనస్సు వెళ్లజాలవు; “న చక్షుషా గృహ్యతే నాపి వాచా నాన్యై L ”_నేత్రముచేతగాని, వాక్కుచేతగాని, ఇతరములగు ఇంద్రియ ములచేతగాని గ్రహింపబడదు. “నైవ వాచా న మనసా ప్రాప్తుం శక్యో న చక్షుషా ”_వాక్కుచేగాని, మనస్సుచేగాని, నేత్రముచేగాని పొందుటకు శక్యముకాదు అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. ఏది బుద్ధ్యాది జడపదార్థమును తన ప్రతిబింబముచే చేతనముకల దానినిగా చేయు<noinclude><references/></noinclude> r8a0xjedycotu7c0unar72fsn6c25ko 104 244280 602965 2026-11-02T12:05:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మనిరూపణము 199 చున్నదో, ఆ బుద్ధ్యాదికము స్వతః చేతనస్వభావమగు దేనిని చేతన వంతముచేయజాలదో, జడవస్తువు తనకార్యమును నిర్వర్తింపవలె నన్నచో దానికి చేతనా పేక్షయుండును గాని, చేతన...' 602965 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మనిరూపణము 199 చున్నదో, ఆ బుద్ధ్యాదికము స్వతః చేతనస్వభావమగు దేనిని చేతన వంతముచేయజాలదో, జడవస్తువు తనకార్యమును నిర్వర్తింపవలె నన్నచో దానికి చేతనా పేక్షయుండును గాని, చేతనమునకు పరా పేక్షయుండదు_ ఇది ఆత్మ అని అన్వయము . యేన విశ్వ మిదం వ్యాప్తం యం న వ్యాప్నోతి కించన, అభారూప మిదం సర్వం యం ఖాన్త మనుభాత్యయమ్. - = = = యేన_దేనిచేత, ఇదం విశ్వం - ఈ ప్రపంచము, వ్యాప్తం= వ్యాపింపబడినదో, యం దేనిని, కించన ఏదియు, న వ్యాప్నోతి = వ్యాపించదో, అథారూపం=అప్రకాశమగు, ఇదం సర్వం = ఇదియంతయు, భాన్తం = ప్రకాశించుచున్న, యం = దేనిని, = ప్రకాశించుచున్నదో, ఆయం - ఇది (ఆత్మ). అనుభాతి = అనుసరించి 130 అంతకును ఉపాదానకారణ మగుటచే సర్వాంతరమగు దేనిచే ఈ జగత్తు అంతయు, వ్యాప్తం విశేషముగ సంబద్ధమైనదో, ఏ వస్తువు కూడ ఏ ఆత్మను వ్యాపింపజాలదో, ఈ వస్తువు లన్నియు బాహ్య ములు గాన దీనిని వ్యాపింపజాలవు. "విష్టభ్యాహమిదం కృత్స్న మేకాంశేన స్థితో జగత్ ”నేను జగత్తునంతను ఒక్క అంశతో నిలిపి యున్నాను. “వికారావర్తి చ తథా హి స్థితిమాహ”-పరమేశ్వర వికార మాత్రగోచరమే కాక అవికారముగ కూడ నున్నది. ఆమ్నాయము వికారభూతములగు సవితృమండలాదులం దున్న దియు తదతీతము నగు ద్విరూపమగుస్థితిని చెప్పుచున్నది. “పాదో జస్య విశ్వా భూతాని త్రిపాదస్యామృతం దివి" - భూతము లన్నియు ఈతనిలో నాల్గవవ తు మాత్రమే. అమృతమగు ఈతని మిగిలిన పాదత్రయము పైన ఉన్నది అని స్మృతి-సూత్ర- శ్రుతులు చెప్పుచున్నవి. "జ్యాయాన్ పృథివ్యాః జ్యాయానన్తరిక్షాత్<noinclude><references/></noinclude> 8v54xm6imbaonwwb3moy2ix49x13rnb 104 244281 602966 2026-11-02T12:05:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '200 శ్రీవివేక చూడామణి జ్యాయానేభ్యో లో కేభ్యః" ఈ ఆత్మ ఈ భూమికంటెను, అన్తరిక్షము కంటెను, అన్ని లోకముల కంటెను పెద్దది అని కూడ శ్రుతులు చెప్పు చున్నవి. అభారూపం = అప్రకాశరూపమైన_జడమ...' 602966 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>200 శ్రీవివేక చూడామణి జ్యాయానేభ్యో లో కేభ్యః" ఈ ఆత్మ ఈ భూమికంటెను, అన్తరిక్షము కంటెను, అన్ని లోకముల కంటెను పెద్దది అని కూడ శ్రుతులు చెప్పు చున్నవి. అభారూపం = అప్రకాశరూపమైన_జడమైన, “తమేవ భాన్త మను భాతి సర్వమ్" - ప్రకాశించుచున్న ఈ ఆత్మను అనుసరించియే మిగిలిన వన్నియు భాసించుచున్నవి, అను శ్రుతి ననుసరించి ఇది 3 యంతయు, చిద్రూపమైన, ప్రకాశించుచున్న దేనిని అనుసరించి భాసించుచున్నదో అది ఆత్మయని అన్వయము. ఈ శ్లోకమున - 'సత్యం జ్ఞాన మనన్తం బ్రహ్మ' అను శ్రుతిచే చెప్పబడిన అనస్తత్వము దేశపరిచ్ఛేదములేదు అని చెప్పుటద్వారా చెప్పబడినది. L అవ. “‘య శ్చేతయతి బుద్ధ్యాది' అను వాక్యములో చెప్పిన విషయమునే వివరించుచున్నాడు. యస్య సన్నిధి మాత్రేణ దేహేంద్రియ మనో ధియః, విషయేషు స్వకీయేషు వర్తక్తి ప్రేరితా ఇవ. యస్య=దేనియొక్క, సన్నిధిమాత్రేణ సన్నిధిమాత్రము చేతనే, దేహేంద్రియమనోధియః = దేహము, ఇంద్రియములు, మనస్సు, బుద్ధి, ఇవి యన్నియు, ప్రేరితా ఇవ = ప్రేరేపింపబడినవి వలె, స్వకీయేషు= తమకు సంబంధించిన, విషయేషు - విషయములయందు, వర నే ప్రవర్తించుచున్నవో. 131 "కేనేషితం పఠతి ప్రేషితం మనః కేన ప్రాణః ప్రథమః ప్రైతి యుక్తః కేనేషితాం వాచమిమాం వదన్తి చక్షుః శ్రోత్రం క ఉ దేవో యునక్తి"-మనస్సు ఎవనిచే ప్రేరేపింపబడినదై వెళ్లుచున్నది? ప్రథమ ప్రాణము ఎవనిచే ప్రేరితమై బయల్వెడలుచున్నది? ఎవనిచే ప్రేరేపితమగు ఈ వాక్కును పలుకుచున్నారు? చక్షుః శ్రోత్రములను ఏ దేవుడు ప్రేరేపించుచున్నాడు? అని ప్రశ్నించి, “శ్రోత్రస్య శ్రోత్రం మనసో. మనో యద్వాచో హ వాచం స ఉ ప్రాణస్య ప్రాణః చక్రు<noinclude><references/></noinclude> sf5vl8hejt1yw24sa4nzaqobmvlm2x9 104 244282 602967 2026-11-02T12:05:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మనిరూపణము == = 201 దేహ షశ్చక్షుః”_ఆత్మ శ్రోత్రమునకు శ్రోత్రము; మనస్సునకు మనస్సు; వాక్కునకు వాక్కు; ప్రాణమునకు ప్రాణము; నేత్రమునకు నేత్రము అని (కేనోపనిషత్తునందు) ప్రత్యుత్త...' 602967 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మనిరూపణము == = 201 దేహ షశ్చక్షుః”_ఆత్మ శ్రోత్రమునకు శ్రోత్రము; మనస్సునకు మనస్సు; వాక్కునకు వాక్కు; ప్రాణమునకు ప్రాణము; నేత్రమునకు నేత్రము అని (కేనోపనిషత్తునందు) ప్రత్యుత్తరముగ చెప్పబడిన విషయమును చెప్పుచున్నాడు. ఏ ఆత్మ యొక్క, సంనిధిమాత్రేణ అభిమానరూప సంబంధవశముచేత, దేహేంద్రియ మనోధియః - ఇచట శబ్దముచే వాక్పాణిపాదాది కర్మేంద్రియములు గ్రహింపబడును. ఇంద్రియశబ్దముచే శ్రోత్రాది జ్ఞానేంద్రియములు గ్రహింపబడును. మనః = అన్తఃకరణము . ధీః = కర్రి యగు బుద్ది. మాటలాడుట, గ్రహించుట, నడచుట, వినుట, చూచుట, స్పృశించుట, సంక ల్పించుట మొదలగు తమతమ విషయములయందును, లౌకిక వైదిక కార్యములయందును ప్రేరేపింపబడినవివలె - జడములకు స్వతః వ్యాపారము ఉండదు కదా? - ప్రవర్తించుచున్నాడో అది ఆత్మ అని అన్వయము. అహంకారాది దేహాన్తా విషయాశ్చ సుఖాదయః, వేద్యస్తే ఘటవద్యేన నిత్యబోధ స్వరూపీణా. నిత్యబోధస్వరూపిణా = నిత్యజ్ఞానస్వరూపియగు, యేన - దేనిచే, అహంకారాది దేహాన్తా ః = అహంకారము మొదలు దేహము వరకునుగల పంచకోశములును, విషయాళ్ళ = శబ్దాదివిషయములును, సుఖాదయః - సుఖాదులును, ఘటవత్ = ఘటమువలె, పేద్యనే తెలియబడుచున్నవో - = = - = 132 అందుచే దృశ్యము ద్రష్టయొక్క ధర్మము కాజాలదు. అహంకారాది దేహాంతములగు పంచకోశములును, శబ్దాదివిషయ ములు, వాటివలన కలుగు సుఖాదులును, నిత్యబోధస్వరూపిణా = స్వతఃసిద్ధమగు జ్ఞానస్వరూపముగల, దేనిచే, ఘటమువలె తెలియ బడుచున్నవో అది ఆత్మయని అన్వయము. సుఖాదులు దృశ్యములు గాన అవి ద్రష్టయొక్క ధర్మములు కాజాలవు. అందుచే ఆత్మ అసంగ మను విషయము చెప్పినట్లైనది. అహంకారాది దేహానములగు<noinclude><references/></noinclude> jdm3glcsawr4eepak0giq18m3pdeq3v 104 244283 602968 2026-11-02T12:05:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '202 శ్రీవివేక చూడామణి ఐదుకోశములును వేద్యములని చెప్పుటచే సూత్రస్థానీయమగు (ఈ ఘట్టములోని మొదటి శ్లోకమున (127) చెప్పబడిన పంచకోశ విలక్షణత్వము ఇచట సంగ్రహముగ చెప్పబడినది. ఈ విషయమే...' 602968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>202 శ్రీవివేక చూడామణి ఐదుకోశములును వేద్యములని చెప్పుటచే సూత్రస్థానీయమగు (ఈ ఘట్టములోని మొదటి శ్లోకమున (127) చెప్పబడిన పంచకోశ విలక్షణత్వము ఇచట సంగ్రహముగ చెప్పబడినది. ఈ విషయమే మున్ముందు 'దేహోయమన్న భవన' ఇత్యాదిశ్లోకమున (156) స్పష్టము చేయబడును. ఏఒషోన్త రాత్మా పురుషః పురాణో నిరన్త రాఖణసుఖానుభూతిః, కరూపః ప్రతిబోధమాత్రో యేనేషితా వాగసవ శ్చరన్తి. యేన = దేనిచే ఇషితాః = ప్రేరేపింపబడినవై, వాగసవః = వాక్పాణములు, చరన్తి సంచరించుచున్నవో, ఏషః=ఈ, అన్తరాత్మాజ అన్తరాత్మ, పురాణః పురుషః = ప్రాచీనుడైన పురుషుడు; నిరస్తరాఖణ సుఖానుభూతిః= నిరంతరములు అఖండములు అగు ఆనంద_అనుభవములే S స్వరూపముగా కలది, సదా ఎల్లప్పుడును, ఏకరూపః = ఒకేవిధమగు రూపము గలది, ప్రతిబోధమాత్రః = అన్ని జ్ఞానములయందును భాసించు నది. 133 తమతమ దేనిచే, ఇషితాః= సన్నిధిమాత్రముచేతనే ప్రేరితములై, వాగ సవః=వాక్కును, ప్రాణములును, ఇది సకలకార్యకరణసంఘాతము నకును ఉపలక్షణము. 'వాక్', 'అసవః' అని భిన్నపదములుగనైన తీసికొనవచ్చును. వాగింద్రియము, ప్రాణములును, చరన్తి = శబ్దాచ్చారణము ఉచ్ఛ్వాసనిశ్వాసములు మొదలగు కర్మలను చేయుచున్నవో, అది, అన్తరాత్మా - లోకప్రసిద్ధములును, బ్రహ్మసాక్షాత్కారమునకు హేతువుగా శ్రుతిచేత గూడ కల్పితములును, బాహ్యములును అగు అన్నమయాది ఆనందమయంత పంచకోశ ముల కల్పనకు అధిష్టానముగ నుండుటచే సర్వానుగతమై, నీలనీరద, సర్పము, దండము, జలధారాదులు కల్పనకు అధిష్ఠానమై భాసించు రజ్జువువలె భాసించు అంతరాత్మ. పురుషః = పూర్ణుడు లేదా 'పురి శేతే'<noinclude><references/></noinclude> b9nc0xit50w6fly9c5tk6eo7gr1raij 104 244284 602969 2026-11-02T12:05:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మనిరూపణము === 208 అను వ్యుత్పత్తిచే శరీరమునందు శయనించువాడు. పురాణః= పూర్వము కూడ ఉన్నను క్రొత్తవాడే; అనగా సనాతనుడు. నిరస్తరానన్త సుఖానుభూతిః - నిరస్తరం నిరవధికమైనది. కావునన...' 602969 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మనిరూపణము === 208 అను వ్యుత్పత్తిచే శరీరమునందు శయనించువాడు. పురాణః= పూర్వము కూడ ఉన్నను క్రొత్తవాడే; అనగా సనాతనుడు. నిరస్తరానన్త సుఖానుభూతిః - నిరస్తరం నిరవధికమైనది. కావుననే, అఖణ్ణం= . అపరిచ్ఛిన్నమైన, యే సుఖముకలదో, మరియు నిరంతరము, అఖండము నగు నే యనుభూతి కలదో, తత్స్వరూపుడు. 'యత్ సాక్షాదపరోక్షాద్ బ్రహ్మ ' ఏది సాక్షాత్తు అపరోక్షమైనదో అది బ్రహ అని శ్రుతివాక్యము. ఎల్లప్పుడును ఒకే రూపముకలవాడు. అనగా నిర్వికారుడు, ప్రతిబోధమాత్రః:- “బోధే బోధే ప్రతిబోధమ్. ప్రతి బోధం మీయతే ఇతి ప్రతిబోధమాత్రః .” సకలబుద్ధివృత్తులయందును, కాష్ఠాదులయందు అగ్నివలె, అనుగతరూపమున తెలియబడువాడు అని యర్థము. "ప్రతిబోధవిదితం మతమ్" -ప్రతిజ్ఞానమునందును తెలియదగినది అని శ్రుతివాక్యము, జ్ఞానరూపత్వము 'నిరస్తరానన్త సుఖానుభూతిః' అను పదముచే చెప్పబడినది (గాన ఇచట అర్థము గ్రహింపపనిలేదు) లేదా ప్రతిబోధమనగా గురూపదేశజన్య జ్ఞానము- దాని విషయమగువాడు. 'గురువుచే బోధింపబడినవాడై ' (గురుణా ప్రతిబోధితః) అని ప్రసిద్ధము. లేదా నిద్రపోయి మేల్చొనిన వాడు (సుప్త ప్రతిబుద్ధః) అను ప్రసిద్ధి ననుసరించి, అవిద్యారూపమగు నిద్రను తొలగించు మహావాక్యజన్యమగు అఖండాకారవృత్తిరూప మగు జ్ఞానము ప్రతిబోధము. దానియందు విషయమైనవాడు అని యర్థము . అవ. “ సర్వాణి రూపాణి విచిత్య ధీరః నామాని కృత్వాభి వదన్యదాస్తే” …ధీరుడైన ఈ ఆత్మ సమస్త రూపములను వేరువేరుగచేసి, నామముల నేర్పరచి వాటియం దుండును, మొదలగు శ్రుతుల నను సరించియు, "అవస్థితేరితి కాశకృత్స్నః" పరమాత్మయే విజ్ఞానాత్మ రూపమున ఉన్నాడు అని కాశకృత్స్నుడు, అను బ్రహ్మసూత్రము ననుసరించియు పరమాత్మయే జీవరూపమున ఉండుటచే శోధిత 'త్వం' పదార్థముగ ఆత్మను చెప్పి, "అనశ్నన్నన్యో భిచాక<noinclude><references/></noinclude> cmunad6rl3nzgx0zi3exmwsph8pinpu 104 244285 602970 2026-11-02T12:06:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '204 శ్రీవివేకచూడామణి శీతి" పరమాత్మ కర్మఫలమును అనుభవింపకుండగ ప్రకాశించు _ చున్నాడు అను శ్రుతిచే తత్పదార్థముగ బోధితమగు ఆత్మను గూర్చి చెప్పుచున్నాడు. అతైవ సత్త్వాత్మని ధీగు...' 602970 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>204 శ్రీవివేకచూడామణి శీతి" పరమాత్మ కర్మఫలమును అనుభవింపకుండగ ప్రకాశించు _ చున్నాడు అను శ్రుతిచే తత్పదార్థముగ బోధితమగు ఆత్మను గూర్చి చెప్పుచున్నాడు. అతైవ సత్త్వాత్మని ధీగుహాయా మవ్యాకృతాకాశ ఉరుప్రకాశః, ఆకాశ ఉచ్చై రవివత్ప్రకాశతే స్వతేజసా విశ్వమిదం ప్రకాశయన్. = అత్రైవ = ఈ శరీరమునందే, సత్త్వాత్మని = సప్తప్రధానమగు ధీగుహాయాం = బుద్ధియనెడు గుహయందు, అవ్యాకృతాకాళే... మాయ యందు, ఉరుప్రకాశః = అధికప్రకాశముగల, ఆకాశః= పరమాత్మ, స్వ తేజసా తన తేజస్సుచే, ఇదం విశ్వం = ఈ ప్రపంచమును, ప్రకాశ యన్= ప్రకాశింపజేయుచు, రవివత్ = సూర్యుడువలె, ఉచ్చైఃప్రకాశతే= సర్వోత్కర్ష ముతో ప్రకాశించుచున్నాడు. 134 అతైవ ఈ సాధకశరీరమునందే, సత్త్వప్రధానమగు బుద్ధి యనెడు గుహయందు; 'గుహా'శబ్దము గుహూ సంవరణే అనుధాతువు నుండి నిష్పన్నమైనది. బుద్ధి విజ్ఞానకోశముగనుండి ఆత్మను కప్పి వేయుచున్నది గాన 'ధీగుహ' అని చెప్పబడినది. దానియందు, ఉపా ధాన కారణ మగుటచే అనుస్యూతముగనున్న ఏ అవ్యాకృతాకాశము కలదో దానియందు, అనగా మాయయందు, ఉరుప్రకాశః - అధిక | ప్రకాశరూపమైనది. జ్ఞానరూపమై సర్వావభాసకమగుటచే, ఇది ఉరు ప్రకాశము. "తద్దేవా జ్యోతిషాం జ్యోతిః" - దేవతలు జ్యోతిస్సులకు జ్యోతిస్సై ఆ ఆత్మస్వరూపమును అని శ్రుతి వాక్యము. ఆకాశః = పర మాత్మ, స్వతేజసా = సూర్యాది సకలజ్యోతిస్సులను ప్రకాశింపజేయు జ్ఞానరూపమగు ప్రకాశముచేత, “యేన సూర్య స్తపతి తేజసేద్దః” ఏ పరమాత్మచే తేజస్సుచే ప్రదీప్తుడై సూర్యుడు తపించుచున్నాడో అని శ్రుతి వాక్యము. ఇదం విశ్వం =దృశ్యమగు సకలప్రపంచమును, ప్రకాశింప =<noinclude><references/></noinclude> 6sbbu1ii12gzw3pbik37avfs8it74sk 104 244286 602971 2026-11-02T12:06:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మనిరూపణము 206 జేయుచు, సూర్యుడువలె, ఉచ్చైః = సర్వోత్కర్షముతో ప్రకాశించు చున్నాడు లేదా ‘ఉచ్చైః రవివత్ ' అని అన్వయించి, 'ఆకాశమధ్యవర్తి యగు సూర్యుడువలె' అని అర్థము చెప్పవచ్చు...' 602971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మనిరూపణము 206 జేయుచు, సూర్యుడువలె, ఉచ్చైః = సర్వోత్కర్షముతో ప్రకాశించు చున్నాడు లేదా ‘ఉచ్చైః రవివత్ ' అని అన్వయించి, 'ఆకాశమధ్యవర్తి యగు సూర్యుడువలె' అని అర్థము చెప్పవచ్చును. ఈ విధముగ పూర్వశ్లోకమున 'ఏషోఒన్తరాత్మా పురుషః' అను వాక్యమున “పురి, శరీరే, శేతే ఇతి పురుషః " అను వ్యుత్పత్తిచే, 'శరీరమున నివసించు వాడు' అని చెప్పిన ఆత్మను గూర్చి ఈ శ్లోకమున అత—ఈ స్థూలశరీ రమునందు అనియు, ధీగుహాయాం 'సూక్ష్మశరీరమునందు' అనియు, అవ్యాకృతాకాశే _ ' కారణశరీరమునందు' అనియు వివరింపబడినది. ' (అనగా ఆత్మ స్థూల_సూక్ష్మ-కారణశరీరాంతరాత్మ యని యర్థము) ఆకాశమధ్యవర్తియగు రవి సకలదిక్కులందును ఉన్న వస్తువులను ప్రకాశింపజేయుట అనునది లోకప్రసిద్ధము. అట్లే సర్వాంతరుడగు ఆత్మ సకలవస్త్వవభాసకమని అభిప్రాయము. జ్ఞాతా మనోహంకృతివిక్రియాణాం దే హేన్రియప్రాణకృతక్రియాణామ్, అయో ఒగ్ని వత్తాననువర్తమానో న చేష్టతే నో వికరోతి కించన. మనో ఒహంకృతివిక్రియాణాం = మనస్సు యొక్కయు, అహంకా రముయొక్కయు వికారములకును, దేహేన్రియ ప్రాణకృత క్రియాణాం = దేహేంద్రియ ప్రాణములచే చేయబడిన క్రియలకును, జ్ఞాతా= జ్ఞాతయైన ఈ ఆత్మ, అయః =ఇనుమును, అగ్నివత్ = అగ్నివలె, తాన్ వాటిని, అనువర్త మానః = అనుసరించుచున్నవాడై, న చేష్టతే చేష్టచేయుట లేదు; కించన = దేనినికూడ, నో వికరోతి వికారము కలదానినిగ చేయుటలేదు. న H 135 అంతరములగు కామము సంకల్పము మొదలగు మనోవిక్రియ లను, గర్వము, దర్పము మొదలగు అహంకారవికారములను తెలిసి కొనునది, అట్లే బాహ్యములైన, దే హేన్రియప్రాణాకృతక్రియాణాం. దేహశబ్దముచే కర్మేంద్రియములు వివక్షతములు గాన వాటి క్రియలగు<noinclude><references/></noinclude> lhmz44v4yht4bzi4vmm58lwq0i5s5o1 104 244287 602972 2026-11-02T12:06:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '208 శ్రీవి వేక చూడామణి వచనాదులను, దర్శనశ్రవణాదికములగు చక్షురాది జ్ఞానేంద్రియ వ్యాపారములను, ఉచ్ఛ్వాసనిశ్శ్వాసాదులగు ప్రాణవ్యాపారములను తెలిసికొనునది. ఈ విధముగ సకలమైన ఆంత...' 602972 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>208 శ్రీవి వేక చూడామణి వచనాదులను, దర్శనశ్రవణాదికములగు చక్షురాది జ్ఞానేంద్రియ వ్యాపారములను, ఉచ్ఛ్వాసనిశ్శ్వాసాదులగు ప్రాణవ్యాపారములను తెలిసికొనునది. ఈ విధముగ సకలమైన ఆంతర బాహ్యవికారములకు సాక్షియైన ఈ యాత్మ నిర్వికారమని చెప్పుచున్నాడు. పొడవుగగాని, గుండ్రముగగాని ఉన్న ఇనుమును ఆశ్రయించియున్న అగ్ని ఏ విధ ముగ ఆ యా ఆకారములలో నున్నట్లు వ్యవహరింపబడునో, వాస్త వమున అగ్ని కే విధముగ దీర్ఘత్వ వర్తులత్వాదు లుండవో అట్లే మనో హంకృతిదే హేంద్రియ ప్రాణములను, అనువర్తమానః = వ్యాపించున దగుటచేతను, స్వచ్ఛమగుటచేతను అంతటను ప్రతిబింబించుచున్నను. వాటివాటికి సంబంధించిన వ్యాపారములు కలదిగా వ్యవహరింపబడు చున్నను వాస్తవమున, న చేష్టతే తాను వికారమునుపొందుట లేదు. నో వికరోతి కించన_దేనియందును వికారమును పుట్టించుట లేదు. ఆత్మ సూర్యుడు సాన్నిధ్యమాత్రముచేతనే జడపదార్థములను ప్రవ ర్తించునట్లు చేయుచున్నది కాని తన వ్యాపారము ద్వారా కాదు అని భావము. • అవ. ఈ విషయముననే సహేతుకముగ విశదీకరించుచున్నాడు. న జాయతే నో మ్రియ తే న వర్ధతే న క్షీయతే నో వికరోతి నిత్యః విలీయమానే2పి వపుష్యముష్మిన్ న లీయతే కుంభ ఇవాంబరం స్వయమ్. = = ఈ పరమాత్మ, నిత్యః = నిత్యుడు, న జాయతే పుట్టుట లేదు, న మ్రియతే=మరణించుటలేదు, న వర్ధతే వృద్ధిపొందుటలేదు, న యతే= క్షీణించుటలేదు, నో వికరోతి వికారముకలిగించుటలేదు, ఆముష్మిన్ ఈ, వపుషి = శరీరము, విలీయమానేవ = నశించుచున్నను, కుంటే - కుంభము నశించుచున్నను, అంబరం ఇవ - ఆకాశమువలె, స్వయం = తాను, న లీయతే _నశించుటలేదు. 136<noinclude><references/></noinclude> jv3x1bphzwnq4hv1qulbaakacklfcl4 104 244288 602973 2026-11-02T12:06:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మనిరూపణము = 207 ‘జాయతే, అస్తి, విపరిణమతే, వర్ధతే, అపక్షియతే, నశ్యతి' అని (యాస్కాదులు) చెప్పిన విధమున శరీరాదులకు జన్మ, స్థితి, విప రిణామము, వృద్ధి, క్షీణించుట, వినాశము అను ఆరువి...' 602973 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మనిరూపణము = 207 ‘జాయతే, అస్తి, విపరిణమతే, వర్ధతే, అపక్షియతే, నశ్యతి' అని (యాస్కాదులు) చెప్పిన విధమున శరీరాదులకు జన్మ, స్థితి, విప రిణామము, వృద్ధి, క్షీణించుట, వినాశము అను ఆరువికారములు కన బడుచున్నవి. ఈ పరమాత్మ, నిత్యః = ఉత్పత్తి వినాశాది శూన్యుడు, కాన న జాయతే = పుట్టుటలేదు. నో మ్రియతే - నశించుట లేదు, అతః = ఆ కారణమువలన అనగా మొదటివికారము చివరివికారము లేనివా డగుటచే, నా వర్ధతే = వృద్ధిరూపమగు వికారము కలవాడు కాదు. న క్షీయతే_ అపక్షయరూపమగు వికారము కలవాడు కూడ కాదు. ఉత్పత్తి లేదుగాన దీని తరువాత కలుగు ' స్థితి' అనునది కూడ లేదు. నిత్యు ' డగుటచే అవయవరహితుడు గాన విపరిణామముకూడ లేదు. తనకు వికారమున్ననే ఇతరులకు వికారము కలిగించుటకు అవకాశముండును. పరమాత్మ సర్వవిధవికార శూన్యుడగుటచే ఇతర పదార్థములందుగూడ వికారమును కలిగింపడు అని పూర్వశ్లోకోక్తమగు అర్థమే ఇచట సహేతుకముగ ప్రతిపాదింపబడినది. 'నో వికరోతి' అనగా ఇతర పదార్థములయందు వికారమును కలిగింపడు అని యర్థము. ఈ శరీ రము నశించుచున్నను, కుంభము నశించుచున్నను ఆకాశ మెట్లు నశింపదో, అట్లే ఈ ఆత్మ నశించుటలేదు. ఈ విధముగ ఆత్మయందు స్వతః గాని పరతః గాని వికారము లేదు అని యర్థము . అవ. సరియగు జ్ఞానము కలుగుటకై విజ్ఞానాత్మ పరమాత్మల స్వరూపమును ఏకముచేసి చెప్పుచున్నాడు. ప్రకృతివికృతిభిన్నః శుద్ధబోధస్వభావః సదసదిద మశేషం భాసయన్నిర్విశేషః, విలసతి పరమాత్మా జాగ్రదాదిష్వవస్థా స్వహమహమితి సాక్షాత్సాక్షిరూపేణ బుద్ధేః. 137<noinclude><references/></noinclude> er2n73zisd4icq79y6lwfsjko6yf8r8 104 244289 602974 2026-11-02T12:06:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '208 = శ్రీవి వేకచూడామణి ప్రకృతివికృతిభిన్నః == ప్రకృతివికృతులకంటే భిన్నుడును, శుద్ధ బోధస్వభావః = శుద్ధజ్ఞానస్వరూపుడును, సదసత్ = మూర్తము అమూ ర్తము అయిన, ఇదం అశేషం ఈ సమస్త ప్రపం...' 602974 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>208 = శ్రీవి వేకచూడామణి ప్రకృతివికృతిభిన్నః == ప్రకృతివికృతులకంటే భిన్నుడును, శుద్ధ బోధస్వభావః = శుద్ధజ్ఞానస్వరూపుడును, సదసత్ = మూర్తము అమూ ర్తము అయిన, ఇదం అశేషం ఈ సమస్త ప్రపంచమును, భాసయన్ = భాసింపజేయుచున్నవాడును, నిర్విశేషః - ధర్మరహితుడును అగు, పర మాత్మా = పరమాత్మ, జాగ్రదాదిష్వవస్థాను = జాగ్రదాద్యవస్థలయందు, బుద్ధేః = బుద్ధికి, సాక్షిరూపేణ = సాక్షిగా, అహం అహం ఇతి = నేను నేను అని, సాక్షాత్ = ప్రత్యక్షముగ, విలసతి - ప్రకాశించుచున్నాడు. = = ప్రకృతిః = అవిద్య, వికృతయః = ఆకాశాదులు, వాటికంటె భిన్నమైనవాడు; అనగా కార్యకారణవ్యతిరిక్తుడు. శుద్ధబోధస్వభావః= శుద్ధః = విషయశూన్యమగు, ఏ జ్ఞానముకలదో అదియే స్వభావముగా స్వరూపముగా కలవాడు, అనగా కేవలదృక్ స్వరూపుడు_జ్ఞానస్వరూ పుడు. అని యర్థము. ఇదం = ప్రత్యక్షాదిగోచరమగు, సత్ - తేజస్సు మొదలగుమూర్త పదార్థమును. అసత్ = ఆకాశాదికమగు అమూర్త పదా ర్థమును, సమస్తమును ప్రకాశింపజేయుచున్న వాడు. నిర్విశేషః = ధర్మ శూన్యుడు. అట్టి పరమాత్మ, జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్త్యాద్యవస్థలయందు బుద్ధికి సాక్షిగా ; సుషుప్త్యవస్థలోకూడ బుద్ధి బీజరూపమున ఉండును గాన, ఆ అవస్థలో పరమాత్మ బుద్ధి సాక్షిగా ఉండును. 'నేను' 'నేను' అని ప్రత్యగ్రూపమున (తానుగా) ప్రకాశించుచున్నాడు. అవ. పరమాత్మను స్వాభిన్నునిగా తెలిసికొనుటకు మనోనియ మనము, తద్వారా బుద్ధిప్రసాదము అనునవి హేతువులని చెప్పుచు “బ్రహ్మసంస్థా–మృతత్వమేతి" అను శ్రుతివాక్యార్థమును శిష్యున కుపదేశించుచున్నాడు._ నియమితమనసాముం త్వం స్వమాత్మానమాత్మ న్యయమహమితి సాక్షాద్విద్ధి బుద్ధిప్రసాదాత్, జనిమరణతరంగాపారసంసార సింధుం ప్రతర భవ కృతార్ణోబ్రహ్మరూపేణ సంస్థః. 138<noinclude><references/></noinclude> 363t68f6a0wn9ju3mp08dqi4gfdsejn 104 244290 602975 2026-11-02T12:06:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మనిరూపణము = త్వం=నీవు, ఆత్మని=ఆత్మయందు, నియమితమనసా = స్థాపిత మగు మనస్సుతో, బుద్ధి ప్రసాదాత్ = బుద్ధి యొక్క అనుగ్రహమువలన, స్వం = స్వస్వరూపభూతుడగు, ఆత్మానం = పరమాత్మను, అయం అహం...' 602975 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మనిరూపణము = త్వం=నీవు, ఆత్మని=ఆత్మయందు, నియమితమనసా = స్థాపిత మగు మనస్సుతో, బుద్ధి ప్రసాదాత్ = బుద్ధి యొక్క అనుగ్రహమువలన, స్వం = స్వస్వరూపభూతుడగు, ఆత్మానం = పరమాత్మను, అయం అహం ఇతి'…ఈ పరమాత్మయే, నేను అని, సాక్షాత్ = ప్రత్యక్షముగ, విద్ధి = = తెలిసికొనుము, జనిమరణతరంగాపార సంసారసిన్ధుం = జన్మమర ణములనెడు తరంగములు కలదియు, అపారమును అగు సంసారసముద్ర మును, ప్రతర=దాటుము, బ్రహ్మరూపేణ = బ్రహ్మరూపముతో, సంస్థః = ఉన్నవాడవై, కృతార్థః = కృతార్థుడవు, భన - కమ్ము. = = 209 నీవు ఆత్మయందు నియమితమనసా - పంచకోశములనుండి మరల్చబడి పరమాత్మయందు మాత్రమే, శ్రవణమనననిదిధ్యాసనము లచే స్థాపితమగు మనస్సు అనెడు సాధనముతో “మనసైదమాప్త వ్యమ్” -ఈ పరమాత్మస్వరూపము మనస్సుతో మాత్రమే పొందదగినది అని శ్రుతి. బుద్ధి ప్రసాదాత్ =అసంభావన. సంశయభావన, విపరీతభావన అనెడు దోషములు నశించుటచే విశుద్ధమైన, సకలవిధదోషశూన్యమైన బుద్ధియొక్క అనుగ్రహమువలన, "దృశ్యతే త్వగ్యయా బుద్ధ్యా సూక్ష్మయా”…ఈ యాత్మ ఏకాగ్రమును సూక్ష్మమును అగు బుద్ధిచే కనుగొనబడును అనియు, “జ్ఞానప్రసాదేన విశుద్ధసత్త్వః తతస్తు తం పశ్యతే నిష్కలం ధ్యాయమానః”-జ్ఞానప్రసాదముచే (నైర్మల్యముచే) విశుద్ధమైన అంతఃకరణముకలవాడై, నిర్గుణుడగు నిర్గుణుడగు ఆ పరమాత్మను ధ్యానించుచు సాక్షాత్కరించుకొనును అనియు శ్రుతి చెప్పుచున్నది. “స ఆత్మా తత్త్వమసి" _ అదియే ఆత్మ, నీవు ఆ బ్రహ్మమే, “అస న్నేవ స భవతి అసద్భహ్మేతి చెద్వేద చేత్ " బ్రహ్మ ' అసత్ ' అని గ్రహించినవాడు అసత్తుగానే అగును. బ్రహ్మలేదా అన్నచో 'నేనే లేను' అని చెప్పినట్లు అగునని యర్థము అను శ్రుతుల ననుసరించి పరమా త్మయే ముఖ్యము గాన, స్వస్వరూపమగు ఆ పరమాత్మను, అయమహ మితి సాక్షాద్విద్ధి=ఇంతవరకును ఉన్న, “పరమాత్మ వేరు, నేను వేరు” అనెడు బుద్ధిని విడిచి అభేదబుద్ధితో సాక్షాత్కరించుకొనుము. దానికి - ”. 1<noinclude><references/></noinclude> e03v32n1umxqolr73xb7pftkkz82u89 104 244291 602976 2026-11-02T12:07:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '210 శ్రీవివేకచూడామణి ఫలమును చెప్పుచున్నాడు. 'పునరపి జననం పునరపి మరణం' అని చెప్పిన విధమున బ్రహ్మజ్ఞానము కలుగనంతవరకును అవిచ్ఛిన్న ముగ నున్న జన్మమరణము లనెడు తరంగములతో కూడినద...' 602976 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>210 శ్రీవివేకచూడామణి ఫలమును చెప్పుచున్నాడు. 'పునరపి జననం పునరపి మరణం' అని చెప్పిన విధమున బ్రహ్మజ్ఞానము కలుగనంతవరకును అవిచ్ఛిన్న ముగ నున్న జన్మమరణము లనెడు తరంగములతో కూడినదియు, అపారః = బ్రహ్మయనెడు పారము అవ్వలి ఒడ్డు తెలియక పోవుటచే అపారమును అగు ఏ సంసారమున్నదో అదియే సముద్రము; దానిని పూర్తిగ దాటుము. సద్యోముక్తిని పొందుము అని యర్థము. ఎల్ల ప్పుడును బ్రహ్మరూపమున నున్నవాడవై కృతార్థుడవు, ఇక చేయ వలసిన దేదీయు లేనివాడవు కమ్ము. “జ్ఞానామృతేన తృప్తస్య కృతకృత్యస్య యోగినః, నైవాస్తి కించిత్కర్తవ్యం అస్తి చేన్న స తత్త ్వవిత్ .”” జ్ఞానామృతముచే తృప్తుడును, కృతకృత్యుడును అగు యోగికి కర్తవ్య మేదియు ఉండదు. ఉన్నచో అతడు తత్త్వవేత్త కాడు అను వాక్య మిట ప్రమాణము. 3 అవ. 'అస్తి కశ్చిత్ స్వయం నిత్యం' అను శ్లోకము మొదలు పదునొకండు శ్లోకములచే ఇంతవరకును, 'పరమః క ఆత్మా' అను ప్రశ్నకు సమాధానము చెప్పి, 'కో నామ బంధః' అను శిష్యుని మొదటి ప్రశ్నకు రెండు శ్లోకములతో సమాధానము చెప్పుచున్నాడు.. 3 అధ్యాస అత్రానాత్మన్యహమితిమతి ర్బన ఏషో ఒస్య పుంసః, ప్రాప్తోఒజ్ఞానా జ్జననమరణ క్లేశసంపాత హేతుః, యేనై వాయం వపురిద మసత్సత్యమిత్యాత్మబుద్ధ్యా పుష్యత్యుక్షత్యవతి విషయై స్తన్తుభిః కోశకృద్వత్ • 139 . అస్య పుంసః =ఈ పురుషునకు, అత్ర = ఈ, అనాత్మని= అనాత్మ యైన, జననమరణక్లేశహేతుః = జననమరణాదిక్లేశములు వచ్చుటకు<noinclude><references/></noinclude> 5d3rrwct8nsdb7wggepq3635e9zi73l 104 244292 602977 2026-11-02T12:07:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అధ్యాస = ==== హేతువగు, అహం ఇతి మతిః = 'నేను' అనెడు బుద్ధి, అజ్ఞానాత్ అజ్ఞా నమువలన, ప్రా ప్తః = పచ్చినది, ఏషః = ఇదియే, బన్ధః=బంధము, యే నై వ=ఏ బంధముచేతనే, అయం= ఈ పురుషుడు, ఇదం= ఈ, అసత్ వపుః_అసత...' 602977 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అధ్యాస = ==== హేతువగు, అహం ఇతి మతిః = 'నేను' అనెడు బుద్ధి, అజ్ఞానాత్ అజ్ఞా నమువలన, ప్రా ప్తః = పచ్చినది, ఏషః = ఇదియే, బన్ధః=బంధము, యే నై వ=ఏ బంధముచేతనే, అయం= ఈ పురుషుడు, ఇదం= ఈ, అసత్ వపుః_అసత్తైన శరీరమును, సత్యమితి=సత్యమైనది అని, ఆత్మ బుద్ధ్యా= ఆత్మబుద్ధిచే, విషయైః - విషయములతో, తంతుభిః _దారములతో కోశకృద్వత్ = సాలెపురుగువలె, పుష్యతి= పోషించుచున్నాడో, ఉక్షతి = తడుపుచున్నాడో, అపతి =రక్షించుచున్నాడో. = 211 వెనుక చెప్పిన విధమున, వాస్తవమున పరమాత్మయే స్వస్వరూప మైనను, ఈ పురుషునకు అనాదిసిద్ధావిద్యావశముచే, అనాత్మని = అనాత్మయందు_దేహాదికమునందు, అహమితి మతిః="నేను మనుష్యు డను, నేను క్షుత్పిపాసాదులు కలవాడను, నేను ఇచ్ఛించుచున్నాను.. చేయుచున్నాను, అనుభవించుచున్నాను” మొదలగు ఏ బుద్ధియున్నదో అదియే బంధము, 'అజ్ఞానాత్పప్తః' అనునది అందులకు హేతువు. ఏ భ్రమయైనను దోషమువలననే కలుగును. శరీరాదులు విషయమున కలుగు ఆత్మత్వభ్రమమునకు కూడ స్వరూపాజ్ఞానమే దోషమై కారణ మగుచున్నది. అత్ర = ప్రత్యక్షమైన దేహాద్యనాత్మపదార్థమునందు అని యర్థము. సాంఖ్యాదిమతమున మూలాశానమే అంగీకరింపబడలేదు; అందుచే వారిమతమున బంధమోక్షము కుదురదు అని గ్రహింపవలెను. బంధము అజ్ఞానమువలన కలుగుచున్నది అని అంగీకరించు పక్షమున జ్ఞానముచే అజ్ఞానము నివర్తింపగనే దానివలనవచ్చు బంధము కూడ తొలగిపోవును అని చెప్పవచ్చును. అట్లు కానిచో, బంధము సత్య మైనచో, అది జ్ఞానమాత్రముచే నివర్తించును అని చెప్పుట కుదురదు దోషము లేకుండ భ్రమ జనించుటకూడ అనుపపన్నము. కావున బంధమునకు అజ్ఞానము కారణమని చెప్పుటయే యుక్తము.) బంధము నకు కార్యమును చెప్పుచున్నాడు - జననమరణముల వలన కలుగు దుఃఖమునందు సంపాతము, అనగా మునుగుట దానికి కారణము. 'జననమరణ' అనునది దుఃఖ హేతువులగు క్షుత్పిపాసాదు లన్నిటికిని<noinclude><references/></noinclude> 54u1s4hlk30uuk815j054hnc4uglu0t 104 244293 602978 2026-11-02T12:07:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '212 శ్రీవివేకచూడామణి - ఉపలక్షణము లేదా 'జననమరణ క్లేశసంపాత హేతుః ' అనుదానికి - జననము, మరణము, క్లేశములు నీటియొక్క సంపాతము, తన ధర్మ ములుగా గ్రహించుట, అందులకు కారణము అని యర్థము. ఈ పక్...' 602978 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>212 శ్రీవివేకచూడామణి - ఉపలక్షణము లేదా 'జననమరణ క్లేశసంపాత హేతుః ' అనుదానికి - జననము, మరణము, క్లేశములు నీటియొక్క సంపాతము, తన ధర్మ ములుగా గ్రహించుట, అందులకు కారణము అని యర్థము. ఈ పక్ష మున ' క్లేశ 'పదముచే అస్మితా - రాగ ద్వేష - అభినివేశములనుగూడ గ్రహింపవలెను. ఐదుక్లేశములలో మొదటిదగు అవిద్యయే ఇచట 'అనాత్మన్యహమతి మతిర్బద్ధ' అను పదమున బంధముగా చెప్పబడినది. “అనిత్యాశుచిదుఃఖానాత్మను నిత్య శుచిసుఖాత్మత్వఖ్యాతి రవిద్యా" . అనిత్యములను నిత్యము లనియు, అశుచిని శుచియనియు, దుఃఖ మును సుఖమనియు, అనాత్మను ఆత్మయనియు భావించుట అవిద్య అని యోగసూత్రము చెప్పుచున్నది. స్థూలశరీరాభిమానము వలన జననమరణసంపాతము, ఆనందమయాదులయందు అభిమానము 3 వలన రాగద్వేషాభినివేశములు సంపాతము కలుగును. ఈ విధముగ క్లేశములలో మొదటిదియు, బంధనామధేయము కలదియు అగు కార్యా విద్య సకలవిధ దుఃఖ హేతు వగుచున్నది. యేనైవ అనాత్మను ఆత్మగ గ్రహించుట అను ఏ బంధముచే పురుషుడు అసత్తైన ఈ శరీరమును, సత్యమైనది అనియు, ఆత్మబుద్ధ్యా నేను అనెడు అభిమానముచేతను, విషయైః = బంధకములైనను అనుకూలమైనవి వలె కనబడుచున్న రసాదివిషయములచే, పోషించుచున్నాడు, తడుపుచున్నాడు, రక్షిం చుచున్నాడు. “తంతుభిః కోశకృద్వత్ " అనునది ఇందులకు తగిన దృష్టాన్తము. కోశమును నిర్మించు ఒకవిధమగు పురుగు తనదేహము నందున్న లాలాజలముయొక్క వ్యయముతో దారములను నిర్మించి, వాటిచే రక్షింపబడుదు ననెడు భ్రాంతితో దానిమధ్య లగ్నమై బైటకు రాజాలక వ్యర్థముగ ఎట్లు మరణించునో అట్లే జీవుడుకూడ శరీరమును ఆత్మగ తలచి, విషయములచే దానిని పోషించుచు, దానికి వశుడై జన్మమరణాది సకల దుఃఖములను అనుభవించుచుండును అని భావము. కావుననే చెప్పబడినది -<noinclude><references/></noinclude> 6r95drzo1am0h9g25gxiqx08o0q0xs7 104 244294 602979 2026-11-02T12:07:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆధ్యాస 218 కోశక్రిమిస్త న్తుభిరాత్మదేహమా వేష్ట్య చావేష్ట్య చ గుప్తి మిచ్ఛన్, స్వయం వినిర్గన్తుమశక్త ఏవ సన్ తతస్త దనర్మియతే చ లగ్న ". కోశక్రిమి ఆత్మరక్షణ చేసికొనవలె ననెడు అభ...' 602979 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆధ్యాస 218 కోశక్రిమిస్త న్తుభిరాత్మదేహమా వేష్ట్య చావేష్ట్య చ గుప్తి మిచ్ఛన్, స్వయం వినిర్గన్తుమశక్త ఏవ సన్ తతస్త దనర్మియతే చ లగ్న ". కోశక్రిమి ఆత్మరక్షణ చేసికొనవలె ననెడు అభిలాషతో తన దేహమును దారములతో చుట్టి చుట్టి తాను బయటకు రాజాలక చివరకు దాని లోనే తగుల్కొని మరణించును. అవన మనగా రక్షణము, అనగా ఉన్నదానిని పాలించుకొనుట. పోషణం అనగా ఉన్నదానిని పెంచుట అని భేదము. అవ్వ అధిష్ఠానమునకును ఆరోప్యవస్తువునకుగల భేదమును గ్రహించినచో అధ్యాసమే అసంభావ్యము గాన మూల కారణమగు అజ్ఞానము అవి వేకముద్వారా బంధ హేతు వగుచున్నది అను విషయ మును దృష్టాంతపూర్వకముగ విశదీకరించుచు, అధ్యాసమును గూర్చియు, బంధశబ్దార్థమును చెప్పుచున్నాడు_ అతస్మిం సద్బుద్ధిః ప్రభవతి విమూఢస్య తమసా వివేకాభావాద్వై స్ఫురతి భుజగే రజ్జుధిషణా, తతోఒనర్థవ్రాతో నిపతతి సమాదాతు రధికః తతో యోఒసద్గాహః స హి భవతి బద్ధశ్శృణు సఖే. 140 = 8 తమసా – అజ్ఞానముచే, విమూఢస్య - మూఢుడై నవానికి, అత స్మిన్ = అది:కాని దానియందు, తద్బుద్ధి ః = అదియనెడు బుద్ధి, ప్రభవతి = కలుగుచున్నది, వివేకాభావాద్వై = వివేకములేకపోవుటచేత, స్ఫురతి = స్ఫురించు, భుజగే = సర్పమునండు, రజ్జుధిషణా = రజ్జుననెడు బుద్ధి, = (కలుగుచున్నది). తతః = ఆటుపిమ్మట, సమాదాతుః - దానిని తీసికొన్న వానికి, అధికః = అధికమైన, అనర్థవ్రాతః = అనర్ధసముదాయము, నిస తతి … వచ్చిపడుచున్నది. తతః - ఆ కారణమువలన, యః = ఏ, అస ద్గ్రహః =అసద్ జ్ఞానముగలదో, సః అదియే, బన్దః = బంధముగా, భవతి హి = అగుచున్నది కదా ? హే సభే : జఓ మిత్రుడా : శృణు = వినుము. =<noinclude><references/></noinclude> e7fpc55159hr2safjhpfyajrhhsqw9h 104 244295 602980 2026-11-02T12:07:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '214 = = = = శ్రీ వివేకచూడామణి = అజ్ఞానముచే, విమూఢస్య = వివేకరహితమైనచిత్తముకల పురు పునకు అతస్మిన్ = అనాత్మయగు దేహాదికమునందు, తద్బుద్ధి. ఆత్మబుద్ధి, ప్రభవతి _కలుగుచున్నది. అది యెట్ల...' 602980 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>214 = = = = శ్రీ వివేకచూడామణి = అజ్ఞానముచే, విమూఢస్య = వివేకరహితమైనచిత్తముకల పురు పునకు అతస్మిన్ = అనాత్మయగు దేహాదికమునందు, తద్బుద్ధి. ఆత్మబుద్ధి, ప్రభవతి _కలుగుచున్నది. అది యెట్లనగా వివేకము లేకపోవుటవలన భాసించుచున్న సర్వమునందు ఇది రజ్జువు కాదు అను భేదజ్ఞానము లేకపోవుట వలన, వై దానివలననే, రజ్జువనెడు బుద్ధి కలుగుచున్నది. తతః ఆ రజ్జుబుద్ధి కలిగిన తరువాత, అది గ్రహింపతగినదే అను అభిప్రాయముతో, సమాదాతుః - ఆ సర్పమును గ్రహించిన వానికి, అధికః అనర్థవాత = మరణపర్యంతమగు బహు విధ దుఃఖసముదాయము, వచ్చిపడుచున్నది. తతః ఆ కారణము వలన, ఏ, అసద్దాహః - ఒకవిధముగనున్నదానిని మరియొక విధ ముగ గ్రహించుట అనునది ఏది కలదో, అదియే బంధము. నిశ్చయము. అనాత్మయందు ఆత్మాధ్యానము అత్యన్తానర్థకరమను విషయమును సూచించుటకై రజ్జువునందు కలుగు సర్పబుద్ధిని దృష్టాంతముగ చెప్పక, సర్వమునందు కలుగు రజ్జుబుద్ధి దృష్టాంత ముగ చెప్పబడినది. 66 హి = అవ . ఇపుడు “ ఈ బంధ మెట్లు వచ్చినది? " అను ప్రశ్నకు ప్రత్యుత్తరముచెప్పుటకు ప్రారంభించుచున్నాడు. అఖణ్ణనిత్యాద్వయబోధశక్త్యా స్ఫురన్తమాత్మాన మనన వై భవమ్, సమావృణో త్యావృతిశక్తి రేషా తమోమయీ రాహు రివార్క బిమ్బమ్ . అఖణ్డనిత్యాద్వయ బోధశక్త్యా= అఖండము, నిత్యము, ద్వితీయ రహితము అగు బోధరూపమైన శక్తితో, స్ఫురన్తం= ప్రకాశించుచున్న, అన న్తవై భవం = అనన్త మైనవైభవముగల, ఆత్మానం - ఆత్మను, తమో మయీ —త మోమయమైన, ఏషా ఈ, ఆవృతిశక్తిః = ఆవరణశక్తి రాహుః = రాహువు, అర్క బిమ్బం ఇవ - సూర్యబింబమును వలె, సమా వృణోతి = కప్పి వేయుచున్నది. -- = 141<noinclude><references/></noinclude> 6spnwyk7jo5y6abj0lnssppm75qr6bd 104 244296 602981 2026-11-02T12:07:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అధ్యాస = 215 అజ్ఞానమునందు ఆవరణశక్తి, విక్షేపశక్తి అను బంధ హేతువు లగు రెండు శక్తు లున్నవి. అవి ఎట్లు బంధ హేతువు లగుచున్నవో. క్రమముగ చెప్పుచున్నాడు. అఖండా అపరిచ్ఛిన్నమును, కావు...' 602981 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అధ్యాస = 215 అజ్ఞానమునందు ఆవరణశక్తి, విక్షేపశక్తి అను బంధ హేతువు లగు రెండు శక్తు లున్నవి. అవి ఎట్లు బంధ హేతువు లగుచున్నవో. క్రమముగ చెప్పుచున్నాడు. అఖండా అపరిచ్ఛిన్నమును, కావుననే, నిత్యా = ఉత్పత్తి నాశశూన్యమును, అద్వయా= ద్వితీయశూన్యమగు, ఏ బోధరూపమగు శక్తి కలదో. “స్వాభావికీ జ్ఞానబలక్రియా చ"_ స్వభావసిద్ధమగు జ్ఞానబలక్రియయు, “అయమాత్మా బ్రహ్మా సర్వాను భూ”…ఈ ఆత్మయే సర్వాత్మరూపమున అన్నింటిని అనుభవించుచున్న బ్రహ్మ, “సత్యం జ్ఞాన మనన్తం బ్రహ్మ”, “విజ్ఞాన మానన్దం బ్రహ్మ", కృత్స్నః ప్రజ్ఞానఘన ఏవ" అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది; అట్టి శక్తితో ప్రకాశించుచున్నది. అనన్తవైభవమ్ - విభువు (సర్వవ్యాప్తము) యొక్క ధర్మము వైభవము. 'అనన్త' అను విశేషణముచే ఆ వైభవము గగనాదులందువలె ఆపేక్షికము కాదని చెప్పుచున్నాడు. నిరపేక్షమైన వైభవము కలది అని యర్థము. అతిపరిచ్ఛిన్నము లగు దేహాదులందు అహంకారము అత్యంతము అయుక్త మని చెప్పుటకై దానిచే నిరతి శయమహత్త్వము చెప్పబడినది. ఇట్టి ఆత్మయందు, అజ్ఞానమువలన, పరిచ్ఛిన్నత్వ - సద్వయత్వ - నిత్యత్వ - జడత్వాధికము ఆరోపింపబడు చున్నది. అందులకు హేతువును విశదీకరించుచున్నాడు. అనంత వైభవముకలదియు, అఖండనిత్యాద్వయ బోధశక్తితో ప్రకాశించు నదియు ఆత్మను, తమోమయీ - తమఃప్రచురమైన, ఏషా-ఈ, వివేకవంతులకు ప్రత్యక్షమైన ఆవృతిశక్తి, అర్కబింబం = గొప్ప ప్రకాశముతో ప్రకాశించుచున్న సూర్యమండలమును, తమోమయు డగు రాహువువలె, సమావృణోతి - భాసింపని తన అసాధారణ ధర్మములు కలదానినిగా, చేయుచున్నది. మహాప్రకాశవంతుడైనను సూర్యు డేవిధముగ రాహువుచే ఆవృతుడై ప్రకాశించుట లేదు అని చెప్పబడుచున్నాడో, అట్లే అట్టిదైనను ఆత్మ ఆవృతిశక్తి చే కప్పబడినదై, తెలియబడని వాస్తవస్వరూపముగలదై ఉన్నది అని భావము. = =<noinclude><references/></noinclude> 3hftsm01ujucu5qwqiwlpsmf1ieemzd 104 244297 602982 2026-11-02T12:07:55Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 602982 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>పౌర్ణమాసియందే దర్శపౌర్ణమాస కర్మలారంభించునెడ మలమాసమనియు పౌషమాసమనియు శుక్రవాస్త మనియు మొదలగు దోషములులేవు. అది దాటినచో శుద్ధమాసము ప్రతీక్షించవలెనని కొందరిమతము ఎప్పుడును శుద్ధకాలమందే చేయవలెనని యితరుల మతము. {{Center|{{p|fs150}}వికృతి కర్మలకు కాలనిర్ణయము</p>}} నిత్యములైన ఆగ్రయణచాతుర్మాస్యాదులు నైమిత్తికములైన జాతేష్టి మొదలగునవియు, కామ్యములైన సౌర్యము మొదలగునవియునని వికృతులు మూడు విధములు. ఇవి పురుష సంస్కారార్థములు. ఇట్లు (కృత్వంగకర్మలును నిత్యము నైమిత్తికమునని రెండువిధములు. ఇట్టి వికృతులకు సద్యసాలపక్షముగగాని ద్వ్యహకాలపక్షముగగాని చేయవచ్చును. ఇట్లు పర్వమందుగాని శుక్లపక్షమున దేవనక్షత్రములందుగాని చేయవచ్చును. అందు పర్వమందు జేయదలచినచో నపరాహ్ణదిసంధి గల్గునపుడు సంధి దినమందు సద్యస్కాలముగగాని ద్వృహకాలముగగాని వికృతికర్మజేసి ప్రకృతి కర్మ కన్వాధానము జేయునది. మధ్యాహ్నమందుగాని పూర్వాహ్ణమందుగాని సంధియయినచో సంధిదినమందే ప్రకృతిని సమాప్తిజేసి సద్యస్కాలముగ వికృతిని జేయవలెను. కృత్తిక మొదలు విశాఖవరకు పదునాలుగు నక్షత్రములు దేవనక్షత్రము లనబడును. ఆ గ్రయణములో విశేషము రెండవ పరిచ్ఛేదమున జెప్పబడును. అన్వా రంభణీయేష్టి చతుర్దశియందు జేయవలెను. ఇది వికృతి సామాన్యమునకు నిర్ణయము. పశుయాగము వర్షఋతువులో శ్రావణి మొదలగు నాల్గుపర్వములలో నొకటి యైన దక్షిణాయన దినమందైన నుత్తరాయణ దినమందైనను జేయవలెను. అప్పుడు ఖండపర్వమగుచో వికృతి సామాన్యమందు జెప్పినటుల నిర్ణయము. ఇది పశుయాగోద్దేశము. {{Center|{{p|fs150}}చాతుర్మాస్య కాలము</p>}} దాని ప్రయోగమునకు నాల్గుపక్షములు. ఫాల్గుణ పౌర్ణమాసియందుగాని చైత్ర పూర్ణిమయందుగాని వైశ్వ దేవపర్వముజేసి ఆషాఢ పౌర్ణమాసి మొదలగు పర్వముల నాలుగేసి మాసముల కొక్కొక పర్వముగా యావజ్జీవ మాచరించుట యావజ్జీవపక్షము. ఆ రీతినే సంవత్సర పర్యంతమాచరించి సవనేష్టిచేతగాని పశుయాగముచేగాని సోమయాగముచేగాని సమాప్తినొందించుట సంవత్సరపక్షము. ప్రథమదినమందు వైశ్వదేవపర్వము, నాల్గవదినమందు వరుణప్రఘాసపర్వము, అష్టమనవమ దినములందు పాకమేధ పర్వమును, ద్వాదశదినమందు శునాసీరియపర్వమునని ద్వాదశాహపక్షము, అయిదు దినములతో సమాప్తియయినచో యథాప్రయోగపక్షమునని, అందు ద్వాదశాహయథాప్రయోగ పక్షముల నుత్తరాయణ మందు శుక్లపక్షములో దేవనక్షత్రములందారంభించి శుక్లపక్షమందే సమాప్తికావలెనని చాలామంది మతము. కృష్ణపక్షమందైనను సమాప్తిగా వచ్చునని కొందరు, ద్వాదశాహ పక్షమందును పంచాహపక్షమందును సవనేష్టి మొదలగువానిచే సమాప్తిజేయునెడ నొక్కమారేచాలును. లేనిచో ప్రతిసంవ<noinclude><references/></noinclude> 9sonvri5vujbik8qsfhvecmiomoy20j 104 244298 602983 2026-11-02T12:07:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '218 శ్రీవి వేక చూడామణీ అవ. 'తిరోభూత' ఇత్యాదిశ్లోకముచే పూర్వార్ధమున ఆవరణ కార్యమును, ఉత్తరార్ధముచే విక్షేపశక్తి కార్యమును క్రమముగ చెప్పు చున్నాడు _ తిరోభూతే స్వాత్మ న్యమలతర త...' 602983 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>218 శ్రీవి వేక చూడామణీ అవ. 'తిరోభూత' ఇత్యాదిశ్లోకముచే పూర్వార్ధమున ఆవరణ కార్యమును, ఉత్తరార్ధముచే విక్షేపశక్తి కార్యమును క్రమముగ చెప్పు చున్నాడు _ తిరోభూతే స్వాత్మ న్యమలతర తేజోవతి పుమాన్ అనాత్మానం మోహా దహమితి శరీరం కలయతి, తతః కామక్రోధప్రభృతిభి రముం బద్ధకగుణైః పరం విక్షేపాఖ్యా రజస ఉరుశక్తి ర్వ్యథయతి. H = - అమలతర తేజోవతి = అతిస్వచ్ఛమగు తేజస్సుగల, స్వాత్మని: స్వాత్మస్వరూపము, తిరోభూతే సతి కప్పబడిన దగుచుండగా, పుమాన్ పురుషుడు, మోహాత్ = అజ్ఞానమువలన, అనాత్మానం = అనాత్మయైన శరీరం=శరీరమును, అహమితి 'నేను' అని, కలయతి= చూచుచున్నాడు, తతః = అటుపిమ్మట, రజసః = రజోగుణముయొక్క, విక్షేపాఖ్యా = విక్షేపమను పేరుగల, ఉరుశక్తి ః = గొప్పశక్తి, కామక్రోధప్రభృతిభిః = కామము క్రోధము మొదలగు, బద్ధకగుణైః బంధకరములగు గుణము లచే, పరం=మిక్కిలి, వ్యథయతి=బాధించును. - 142 అతిస్వచ్ఛప్రకాశముగల స్వస్వరూపమైన పరమాత్మ అజ్ఞానము నందలి ఆవరణశక్తి చే కప్పబడి స్పష్టముగ కనబడకుండగా, పుమాన్ జీవుడు, మోహాత్ _అవివేకమువలన, అనాత్మానం=ఆత్మభిన్నమైన శరీరమును 'నేను' అను తాదాత్మ్యబుద్ధితో గ్రహించుచున్నాడు; అభి మానించుచున్నాడు. తతః = శరీరముపై తాదాత్మ్యాభిమానము కలిగిన పిమ్మట, ఈ పురుషుని, రజోగుణమునకు సంబంధించిన విక్షేప మను ప్రబలమగు శక్తి, కామక్రోధములు ఏ లోభ - దంభ - అసూయా - అహంకార - ఈర్ష్యా - మత్సరాదులకు ఆదియందున్నవో అట్టి, బద్ధక గుణైః = అధ్యానము వృద్ధిపొందుటకు కారణభూతములగు ధర్మముల చేత మిక్కిలి, వ్యథయతి = దుఃఖింపజేయును. = దుఃఖజటిలునిగ చేయుచున్నది. శరీరాభిమానము కలవానికి, ఆ శరీరమునకు అనుకూల<noinclude><references/></noinclude> a2vmydndf2hb5pymwaeif47ieno7jy6 104 244299 602984 2026-11-02T12:08:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆధ్యాస 217 మగు వస్తువు విషయమున కామము. అది లభించనిచో క్రోధము, లభించినచో లోభము మొదలగునవి ఉండుట ప్రసిద్ధమేకదా? గీతలో కూడ చెప్పబడినది— “త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారం నాశన మాత్మనః, క...' 602984 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆధ్యాస 217 మగు వస్తువు విషయమున కామము. అది లభించనిచో క్రోధము, లభించినచో లోభము మొదలగునవి ఉండుట ప్రసిద్ధమేకదా? గీతలో కూడ చెప్పబడినది— “త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారం నాశన మాత్మనః, కామః క్రోధ స్తథా లోభ స్తస్మా దేతత్రయం త్యజేత్.” కామము, క్రోధము, లోభము అను ఈ మూడును ఆత్మనాశ హేతువగు మూడువిధములైన నరకద్వారములు. మూడింటిని విడువవలెను. కావున ఈ అవ. ఈ విధముగ ఆవరణవి క్షేపశక్తులచే సర్వానర్థమూలముగ చెప్పబడిన అజ్ఞానమునుగూర్చి మరల విశదీకరించుచున్నాడు. మహామోహ గ్రాహగ్రసన గలితాత్మావగమనో ధియో నానావస్థాః స్వయ మభినయం సద్గుణతయా; అపారే సంసారే విషయవిషపూరే జలనిధౌ నిమజ్జ్యోన్మజ్జ్యాయం భ్రమతి కుమతిః కుత్సితగతిః- 143 = మహామోహ .....అవగమనః = మహా మోహ గొప్పమోహమనెడు, . గ్రాహ=మొసలియొక్క, గ్రసన = మ్రింగుటచే, గలిత తొలగిపోయిన, ఆత్మావగమనః = ఆత్మజ్ఞానముకలవాడై, స్వయం= తాను, తద్గుణతయా= ఆ బుద్ధిని ఉపాధిగా కలిగియుండుటచే, ధియః= బుద్ధియొక్క, నానావస్థాసు= వివిధావస్థలయందు, అభినయన్ అభినయించుచు, కుమతిః = చెడ్డ బుద్ధి గలవాడై, కుత్సితగతిః = కుత్సిత మైన గతి కలవాడై, విషయవిషపూరే = విషయము లనెడు విషప్రవాహము గల, అపారే అనంతమైన, సంసారే జలనిధౌ = సంసారమనెడు సముద్రమునందు, అయం ఈ జీవుడు, = నిమజ్ఞ్య =మునిగి, ఉన్మజ్జ్య = తేలి, భ్రమతి = తిరుగుచున్నాడు. = = = "దృఢతరమగు అవివేకమనెడు మకరముయొక్క గ్రసనము, అనగా మకరముచే మ్రింగబడుట, దానిచే నష్టమైన ఆత్మ యొక్క<noinclude><references/></noinclude> cdaaryvtz4gf10w1hcq048p5raqzg44 104 244300 602985 2026-11-02T12:08:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '218 == శ్రీవి వేకచూడామణి సమ్యగ్జ్ఞానముకలవాడై, అనగా ఆత్మయొక్క యథార్థస్వరూపమును తెలియజాలనివాడై, బుద్ధియొక్క, నానావస్థాః = వివిధపరిణామ ములను, తద్గుణతయా= ఆ బుద్ధియొక్క గుణములు క...' 602985 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>218 == శ్రీవి వేకచూడామణి సమ్యగ్జ్ఞానముకలవాడై, అనగా ఆత్మయొక్క యథార్థస్వరూపమును తెలియజాలనివాడై, బుద్ధియొక్క, నానావస్థాః = వివిధపరిణామ ములను, తద్గుణతయా= ఆ బుద్ధియొక్క గుణములు కలవా డగుటచే, అనగా దానిచే ఉపహితుడగుటచే, ఉపాధి ప్రతిబింబ పక్షపాతి గాన ఉపాధిభూతమగు బుద్ధికి లొంగిపోయినవాడై, నీరు కదలినపుడు దానిలో ప్రకాశించు సూర్యప్రతిబింబము గూడ కదలుట ప్రసిద్ధము కదా? సమానః సన్ ఉభౌ లోకే అనుసంచరతి, ధ్యాయతీవ లేలాయతీవ, స ధీః స్వప్నో భూత్వా ఇమం లోక మతిక్రామతి, = -బుద్ధితోసమానుడై రెండులోకములనుగూర్చి సంచరించుచుండును. ధ్యానముచేయుచున్నట్లు, కదలుచున్నట్లు కనబడును. బుద్ధితో కూడినవాడై స్వప్నముగ అయి ఈ లోకమును అతిక్రమించును అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. స్వయం అభినయన్ తనయందు ఆరోపించు కొనుచు, అపారే_అవధులులేని విషయము లనెడు విషప్రవాహము గల సంసారసముద్రమునందు. ఇచట సప్తమికి సామానాధికరణ్యము అర్థము. (అందుచే సంసారమే సముద్రము అను అర్థము వచ్చును. ) కుమతిః = కుత్సితమైన, అనగా బ్రహ్మను పొందని, బుద్ధికలవాడై కుత్సితగతిః = కుత్సితమైన అవగతి (జ్ఞానము) కలవాడై లేదా నరకాద్యధోలోకగతి కలవాడై, ఈ పురుషుడు, స్వాతంత్య్ర విహీనుడై క్రిందికిపోవుచు పైకివచ్చుచు తిరుగుచుండును. బుద్ధిని వశములో నుంచుకొనజాలనివాడు ఇంద్రియలోలుడై విషయాధీను డగుటచే అతనికి భ్రాంతిపరంపరయేగాని సంసారపారమగు బ్రహ్మయొక్క ప్రాప్తి యుండదు అని భావము. అవ. ఒకదానివలన పుట్టినది దానినే కప్పివేయునను విషయ మును దృష్టాంతపూర్వకముగ చెప్పుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> c5k9n6oxhjf6qfiz6pee8wxmes5b6xe 104 244301 602986 2026-11-02T12:08:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అధ్యాస భాను ప్రభా సంజనితాభ్రపంక్తి ర్భానుం తిరోధాయ యథా విజృమ్భతే, ఆత్మోదితాహంకృతి రాత్మతత్త్వం తథా తిరోధాయ విజృమృతే స్వయమ్. భాను ప్రభాసంజనితా=సూర్యకాంతి వలన జనించిన, అభ...' 602986 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అధ్యాస భాను ప్రభా సంజనితాభ్రపంక్తి ర్భానుం తిరోధాయ యథా విజృమ్భతే, ఆత్మోదితాహంకృతి రాత్మతత్త్వం తథా తిరోధాయ విజృమృతే స్వయమ్. భాను ప్రభాసంజనితా=సూర్యకాంతి వలన జనించిన, అభ్రపంక్తి ః= మేఘసంక్తి, యథా..ఏ విధముగా, భానుం = సూర్యుని, తిరోధాయ= కప్పి విజృమృతే = విజృంభించునో, తథా – అట్లే, ఆత్మోదితా ఆత్మనుండి జనించిన, అహంకృతిః-అహంకారము, ఆత్మతత్త్వం = ఆత్మతత్త్వ మును, తిరోధాయ=కప్పివేసి, స్వయంగా తాను, విజృమృతే విజృం భించును. = = = = === 218 144 సూర్యకిరణముల వలన జనించిన; అప్పులను - ఉదకమును ధరించునవి అభ్రములు, అనగా మేఘములు-వాటియొక్క మాల, గ్రీష్మమున సూర్యకిరణములచే పైకిలాగబడిన జలము లీ మేఘములుగ అగునని ప్రసిద్ధము. ఆ మేఘమాల తనను పుట్టించిన సూర్యుని కప్పి వేసి ఏ విధముగ, విజృమృతే తాను ముందుకు వచ్చునో; ఆ సూర్యుని కిరణముల నుండియే జనించుట, ఆ సూర్యుని కప్పివేసి తాను భాసిం చుట అని సర్వాంశములందును దృష్టాంతము. అట్లే ఆత్మవలన జనిం చిన ఏ, అహంకృతిః = దేహాదులయందు నేను అను బుద్ధికలదో అది అది ఆత్మాధీనమగు సత్తయు స్ఫూర్తియు కలదైనను, ఆత్మతత్త్వం = ఆత్మయాథాత్మ్యమును, అనగా ఆత్మయొక్క నిత్య- శుద్ధ-బుద్ధ-ముక్త - స్వభావత్వమును, తిరోధాయ దానియొక్క స్పుటభానమును ప్రతి బంధించి, తాను విజృమ్బతే - ఎదుట స్ఫూర్తి కలదిగా అగును. అహంకృతిః అనుపదమునకు 'బుద్ధి' అనియైనను అర్థము చెప్ప వచ్చును. అది కూడ ఆత్మనుండియే జనించి విజ్ఞానమయ కోశ రూపమున ఆత్మను ఆవరించుచున్నది. అవ. ఇపుడు ఆవరణవి క్షేపకార్యమును దృష్టాంతపూర్వకముగ చెప్పుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> 4ugrj6724vuf17xrwol9o39kyw3el0x 104 244302 602987 2026-11-02T12:08:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '220 ఆవరణశక్తి - విక్షేపశ క్తి కబలితదిననాథే దుర్దినే సాన్ద్రమే ఘై శ్రీవినేకచూడామణి ర్వ్యథయతి హిమఝంఝావాయు రుగ్రో యథైతాన్, అవిరత తమసాత్మన్యావృతే మూఢబుద్ధిం క్షపయతి బహుదుఃఖై...' 602987 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>220 ఆవరణశక్తి - విక్షేపశ క్తి కబలితదిననాథే దుర్దినే సాన్ద్రమే ఘై శ్రీవినేకచూడామణి ర్వ్యథయతి హిమఝంఝావాయు రుగ్రో యథైతాన్, అవిరత తమసాత్మన్యావృతే మూఢబుద్ధిం క్షపయతి బహుదుఃఖై స్త్రీవ్ర విక్షేపశక్తి ః. సాన్ద్రమే ఘైః = దట్టమైన మేఘములచే, కబలితదిననాథే = మ్రింగి వేయబడిన సూర్యుడుకల, దుర్దినే దుర్దినమునందు, ఉగ్రః =ఉగ్రమైన, హిమ ఝంఝావాయుః హిమముతో కూడిన ఝంఝూవాయువు, యథాజ ఏ విధముగా, ఏతాన్ = ఈ పాంథులను, వ్యథయతి = పీడించునో, (అట్లే) గాఢమైన తమస్సుచే, ఆత్మని = ఆత్మ, ఆవృతే = ఆవరింపబడగా, మూఢబుద్ధిం . మూఢబుద్ధికలవానిని, తీవ్రవిక్షేపశక్తి ః= తీవ్రమైన విక్షేపశక్తి, బహుదుఃభైః అనేక దుఃఖములతో, క్షపయతి = అవిరతతమసా నశింపజేయును. = 3 145 దట్టమైన మేఘములచే మ్రింగివేయబడిన సూర్యుడుగల దుర్దినమునందు, "మేఘచ్ఛన్నే హ్ని దుర్దినమ్" అను కోశము నను సరించి మేఘచ్ఛన్నమగు రోజునకు దుర్దిన మని పేరు. సూర్యుడు ప్రకాశింపకపోవుటచే అప్రకాశమయముగనున్న దివసమునందు, భయంకరమైన, హిమఝంఝావాయుః - "ఝంఝావాతః సవృష్టిక” అను కోశము ననుసరించి హిమముతో గూడిన, వృష్టిసహితమగు వాయువు, ఏ విధముగ, ఏతాన్ పథికులైన ఈ జనులను, వ్యథయతి _దుఃఖింపజే యునో; సూర్యప్రకాశములేదు; మార్గమధ్యమున స్థితి; హిమవర్షములతో గూడిన మహావాయువు- అపుడు పాంథుల బాధ చెప్ప శక్యము కాదు. ఇట్లే, అవిరత తమసా దట్టమైన మేఘమువలె గాఢమైన తమస్సుచే సూర్యస్థానీయమగు ఆత్మ కబళితముకాగా, స్ఫుటముగ కానరాక నష్టప్రాయమై యుండగా, కామక్రోధాది రూపమున పరిణమించుచున్నదియు, రజోగుణమునకు సంబంధించి<noinclude><references/></noinclude> 9phpxhcxrzl6cnn9lzt902g0o3cxsha 104 244303 602988 2026-11-02T12:08:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆవరణశక్తి _విక్షేపశక్తి مر 221 నదియు అగు ప్రబలమైన విక్షేపశక్తి, మూఢబుద్ధిం = తామసమగు ఆవరణశక్తి చే, తెలిసికొను అవకాశము ఉన్నను తెలిసికొనజాలని బుద్ధిగల పురుషుని, బహుదుః ఖైః = జన్...' 602988 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆవరణశక్తి _విక్షేపశక్తి مر 221 నదియు అగు ప్రబలమైన విక్షేపశక్తి, మూఢబుద్ధిం = తామసమగు ఆవరణశక్తి చే, తెలిసికొను అవకాశము ఉన్నను తెలిసికొనజాలని బుద్ధిగల పురుషుని, బహుదుః ఖైః = జన్మమృత్యుజరారో గాదిజన్యము లగు అనేక దుఃఖములచే, నశింపజేయును. ఎల్లప్పుడును దుఃఖ పరంపరలో మునిగియున్న వానికి ఆనందరూప స్వాత్మజ్ఞాన మెట్లు కలుగును? అది లేనిచో స్వాత్మదర్శనము లేకుండుటచే ఆత్మ నష్ట మైనదివలె అగును అని భావము. ‘ఈ బంధ మెట్లువచ్చినది? ' అను ప్రశ్నకు చెప్పిన ప్రత్యుతర మును, స్పష్టముగ తెలియుట కొరకై ఉపసంహరించుచున్నాడు - ఏతాఖ్యా మేవశక్తి ఖ్యాం బన్ధః పుంసః సమాగతః, యాభ్యాం విమోహితో దేహం మత్వాత్మానం భ్రమత్యయమ్. ఏతాభ్యాం = ఈ, శక్తి భ్యామేవ - శక్తులచేతనే, పుంసః = పురు షునకు, బన్ధఃబంధము, సమాగతః = వచ్చినది, యాభ్యాం - వేటిచే, విమోహితః = మోహింపజేయబడినవాడై, = ఈ పురుషుడు, దేహం, దేహమును, ఆత్మానం - ఆత్మనుగా, మత్వా = తలచి, భ్రమతి... తిరుగుచున్నాడో. 146 ఈ గుణత్రయమయమైన అజ్ఞానమునందున్న రజస్తమోగుణ ములకు సంబంధించిన ఆవృతి విక్షేపరూపములగు శక్తులచేతనే, పురుషునకు, బన్ధః=అది కాని దానిని అది అనిభావించుట అను రూపము గల అధ్యాసము వచ్చినది. ఇది స్థిరతరమైన సాధనచతుష్టయము పురఃసరముగాగల వేదాన్తవిచారముచే జన్యమగు ఆత్మసాక్షాతారము లేకుండ తొలగింప శక్యముకానిధి. యాభ్యాం = పూర్వోక్త ములగు<noinclude><references/></noinclude> r25w3d964m6pti4i619ky5g9xdkcnuu 104 244304 602989 2026-11-02T12:08:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '222 == శ్రీ వివేక చూడామణి ఏ శక్తులచేత, విమోహితః = తెలియదగిన దానియొక్క జ్ఞానముతో శూన్యుడై, దేహు =స్థూలాదిదేహమును, ఆత్మానం మత్వా= ' నేను ' అని అనుకొనుచు, ఈ పురుషుడు, భ్రమతి – సంసారరూ...' 602989 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>222 == శ్రీ వివేక చూడామణి ఏ శక్తులచేత, విమోహితః = తెలియదగిన దానియొక్క జ్ఞానముతో శూన్యుడై, దేహు =స్థూలాదిదేహమును, ఆత్మానం మత్వా= ' నేను ' అని అనుకొనుచు, ఈ పురుషుడు, భ్రమతి – సంసారరూ పదీర్ఘాటవిలో సంచరించుచున్నాడో == అవ. ముముక్షువులకు సుఖముగ తెలియుటకై సమూలమగు సమగ్రసంసారమును వృక్షముగ వర్ణించుచున్నాడు_ బంధనిరూపణము బీజం సంసృతిభూమిజస్య తు తమో దేహాత్మధీ రఙ్కురః రాగః పల్లవ మమ్బు కర్మ తు వపుః స్కంధోఒసవః శాఖికాః, అగ్రా ణీన్దియసంహతిశ్చ విషయాః పుష్పాణి దుఃఖం ఫలం నానాకర్మసముద్భవం బహు విధం భోక్తాత్ర జీవః ఖగః. = = సంసృతిభూమిజస్య = ఈ సంసారవృక్షమునకు, బీజం = మూల కారణము, తమః= అజ్ఞానము, దేహాత్మధీః దేహమే 'నేను' అనెడు బుద్ధి, అంకురః = అంకురము, రాగః = రాగము, పల్లవం = చిగురు, కర్మ తు = కర్మయే, అమ్బు = ఉదకము, వపుః = శరీరము, స్కంధః = మ్రాను, అసవః = ప్రాణములు, శాఖికాః = కొమ్మలు, ఇన్ద్రయసంహ తిశ్చ= ఇంద్రియసముదాయము, అగ్రాణి .. అగ్రములు, విషయాః = విష యములు, పుష్పాణి . పుష్పములు, నానాకర్మసముద్భవం = వివిధకర్మల వలన కలిగిన, బహువిధం అనేక విధములైన, దుఃఖం = దుఃఖము, ఫలం = ఫలము, అత్ర = వృక్షమునందు, జీవః = జీవుడు, భోక్తా ఖగః ఫలమును భక్షించు పక్షి. = = 147<noinclude><references/></noinclude> kajak7k7e48qpodcyv1l26we4gdu7bh 104 244305 602990 2026-11-02T12:09:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బ౦ధనిరూపణము 228 సంసారమే వృక్షము. దీనికి మూలకారణము అజ్ఞానమే. ‘తు’ శబ్దము అవధారణార్థకము. అజ్ఞానమే మూలము ; మరియొకటి కాదు అని యర్థము. అనాత్మయందు ఆత్మత్వబుద్ధి కేవలము అజ్జా నమువల...' 602990 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ౦ధనిరూపణము 228 సంసారమే వృక్షము. దీనికి మూలకారణము అజ్ఞానమే. ‘తు’ శబ్దము అవధారణార్థకము. అజ్ఞానమే మూలము ; మరియొకటి కాదు అని యర్థము. అనాత్మయందు ఆత్మత్వబుద్ధి కేవలము అజ్జా నమువలన మాత్రమే కలుగును గాన దేహత్మబుద్ది అంకురము. అంకు గములు జనించిన వెంటనే చిగురు జనించును. అట్లే శరీరాత్మత్వ బుద్ధి కలిగిన వెంటనే శరీరానుకూలములగు పదార్థములే తనకు అను కూలము లనెడు అభిప్రాయముతో విషయములయందు ఇచ్ఛ కలు గును. అదియే రాగము; ఆ రాగమే పల్లవము, అంబు = వృక్షము పెరుగుటకు హేతువగు నీరు, కర్మ తు కర్మయే, 'తు' వెనుకటివలెనే అవధారణార్థకము, “కుర్వతే కర్మ భోగాయ కర్మ కర్తుం చ భుజ్జతే” భోగముకొరకై కర్మ చేయుచుందురు, కర్మచేయుటకై అనుభవించు చుందురు అని అభియుక్తోక్తి, శరీరమే స్కంధము . ఏ భాగమునుండి. కొమ్మలు బయలుదేరునో ఆ వృక్షమధ్యభాగమునకు సం్కధమని పేరు. అసవః = ప్రాణాది పంచవాయువులు, స్కంధమునుండి విస్త రించుటచే, కొమ్మలు, చక్షు రాదిజ్ఞానేంద్రియములయొక్క వాగాది కర్మేంద్రియముల యొక్కయు. స్థితి ప్రాణాధీనమైనది గాన వాటి సముదాయమే అగ్రములు. ఇంద్రియములు ప్రాణాధీనములను విష యము ఇంద్రియప్రాణసంవాద శ్రుతియందు ప్రసిద్ధము. అగ్రములు శాఖాధీనస్థితికములను విషయము లోకప్రసిద్ధమే. విషయః=శబ్దస్పర్శ రూఫరసగంధములు, పుష్పాణి = అగ్రముతో సంబంధించిన వగుటచే పుష్పములు, విషయేంద్రియసంబంధమునకు పిమ్మట కల్గున దగుటచే దుఃఖమే ఫలము. శాఖాగ్రములయందు పుష్పోత్పత్త్యనన్తరమే ఫలము పుట్టును కదా? వెనుక 'కర్మ' శబ్దము పుణ్యాపుణ్యరూపకర్మను చెప్పుచున్నది గానను, అప్పుడప్పుడు సుఖము కూడ కనబడుచున్నది కావునను సుఖమును గూడ ఫలమని చెప్పుట యుక్త మైనట్లు తోచ వచ్చును. కాని వివేకవంతులు వైషయిక సుఖమును గూడ దుఃఖము<noinclude><references/></noinclude> ab2jpjrt17ytsjz1lnkq3t9617tyo6v 104 244306 602991 2026-11-02T12:09:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '224 శ్రీవివేకచూడామణి గనే పరిగణింతురు. ఈ సుఖమును సాధించునపుడును, ఆ సుఖము పోయినపుడును దుఃఖమే కనబడుచున్నది కదా? కావుననే గీతలో- యే హి సంస్పర్శజా భోగా దుఃఖయోనయ ఏవ తే, ఆద్యన్తవన్త...' 602991 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>224 శ్రీవివేకచూడామణి గనే పరిగణింతురు. ఈ సుఖమును సాధించునపుడును, ఆ సుఖము పోయినపుడును దుఃఖమే కనబడుచున్నది కదా? కావుననే గీతలో- యే హి సంస్పర్శజా భోగా దుఃఖయోనయ ఏవ తే, ఆద్యన్తవన్తః కౌత్తేయ న తేషు రమతే బుధః. విషయేంద్రియసంబంధమువలన కలుగు భోగములన్నియు దుఃఖకార ణములే; అవి ఆద్యంతములు కలవి. ఓ అర్జునా ! పండితుడైనవాడు వాటియందు రమింపడు అని చెప్పబడినది. న్యాయశాస్త్రమునందు గూడ, ఆరు ఇంద్రియములు, ఆరు ఇంద్రియ విషయములు, ఆరు బుద్దులు, శరీరము, సుఖము, దుఃఖము అనువాటిని ఇరువదియొక్క దుఃఖములు అని చెప్పుచు సుఖముగూడ దుఃఖమధ్యమున చేర్చబడి నది. (కావున ఇచట గూడ సుఖము కూడ దుఃఖమే అను నభిప్రా యముతో ఒక్క దుఃఖమే ఫలముగ చెప్పుట జరిగినది.) ఈ దుఃఖము నానావిధములగు కర్మలవలన కలుగునది. హేతువైన కర్మ అనేక విధములైన దగుటచే ఫలముకూడ అనేకప్రకారముల నుండును. ఈ వృక్షమున, భోక్త = దుఃఖరూపఫలమును అనుభవించు జీవుడే పక్షి. ఈ విధముగ అజ్ఞానమూలకమును దుఃఖమనునది యొక్క టియే ఫలము కలదియు అగు ఈ సంసారవృక్షమును విషవృక్షమునువలె విడువ వలెను అని భావము. ఇట్లు వర్ణించుటచే - దేహాత్మబుద్ధిరూపమగు బంధము రాగద్వేషాదిదోషములను కలిగించుట ద్వారా ధర్మాధర్మ రూపములగు కర్మలకు హేతువు; ఆ కర్మలచే శరీరపరంపరకలుగుచు దానియందు ' అహం' అను అభిమానము జనించుచుండును. ఈ విధ ముగ దృఢమూలముగ ఈ బంధము నిలచి యున్నది అని 'కథం ప్రతిష్ఠాస్య' అను ప్రశ్నకు సమాధానము చెప్పినట్లైనది. = అవ. “కథం విమోక్షః" అను ప్రశ్నకు సమాధానము చెప్పు టకై, ఇపుడు, హేతు_ఫలసహితమగు పూర్వోక్త బంధమును అనువ దించుచున్నాడు..<noinclude><references/></noinclude> jzzb04povg14ij26ps0z8kwstu3e74s 104 244307 602992 2026-11-02T12:09:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బంధనిరూపణము అజ్ఞానమూలో2య మనాత్మబద్ధో నైసర్గికోఒనాది రనన్త ఈరితః, 225 జన్మాప్యయవ్యాధి జరాదిదుఃఖ 66 ప్రవాహతాపం జనయత్యముష్య. అయం = ఈ , అనాత్మబంధః - అనాత్మ బంధము, అజ్ఞానమూలః- = = అజ్ఞ...' 602992 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బంధనిరూపణము అజ్ఞానమూలో2య మనాత్మబద్ధో నైసర్గికోఒనాది రనన్త ఈరితః, 225 జన్మాప్యయవ్యాధి జరాదిదుఃఖ 66 ప్రవాహతాపం జనయత్యముష్య. అయం = ఈ , అనాత్మబంధః - అనాత్మ బంధము, అజ్ఞానమూలః- = = అజ్ఞానమే మూలముగా కలది, నైసర్గికః = స్వభావసిద్ధమైనది, అనాది sms అనాది యనియు, ఆనన్తః = అనంత మనియు; ఈరితః - చెప్పబడినది, అముష్య - ఈ జీవునకు, జన్మా.... తాపం జన్మ = జన్మము, అవ్యయ మరణము, వ్యాధి== వ్యాధులు, జరాది ముసలితనము మొదలైన, దుఃఖ ప్రవాహమువలన, తాపంతాపమును, జనయతి = కలిగించుచున్నది. 148 అయం = సర్వలోకప్రసిద్ధమగు ఈ, అనాత్మబన్ధః = శరీరము మొదలగు అనాత్మపదార్థములతో ఏర్పడిన తాదాత్యాభిమానము, అజ్ఞానమూలః=స్వరూపాజ్ఞానమే మూలముగా కలది. నైసర్గికః=పూర్వ పూర్వాధ్యాసముల వలన ఏర్పడిన సంస్కారము హేతువుగా కలది. అనాదిః = అనాదియగు అజ్ఞానముయొక్క కార్యమగుటవలన ఎప్పుడు పుట్టినదో చెప్ప శక్యము కానిది. అనన్తః = జ్ఞానము లేకుండ నాశము లేనిది. ఈరితః = చెప్పబడినది అభియుక్తులచేత, అని అధ్యాహారము “నాన్తో నచాదిః " అని స్మృతికూడ చెప్పుచున్నది. ఇట్టి ఈ బంధము అముష్య = ఈ జీవునకు, జన్మా.. . తాపం- జన్మ = శరీరోత్పత్తి, అప్యయః = మరణము, వ్యాధిః - రోగము, జరా = వార్థక్యము, ఆది పదముచే అధిభౌతికాధి దైవిక తాపములను గూడ పరిగ్రహింప వలెను. వాటిచే కల్లు ఏ దుఃఖములు కలవో వాటియొక్క ప్రవాహః=పరంపర ఒకదాని తరువాత ఒకటి వచ్చిపడుట, దానిచే, తాపం ఉద్వేగమును పుట్టించును. 'సాతమ్' అను పాఠమున ' ఆ ప్రవాహములో పడు టను' అను అర్థము స్పష్టము.<noinclude><references/></noinclude> 0716qoe7jhjwysmkuzp4a6giu7rddqe 104 244308 602993 2026-11-02T12:09:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '228 శ్రీవి వేక చూడామణి పరమేశ్వరానుగ్రహ లబ్ధమగు దృఢతర వివేకముచే కలుగు స్వస్వరూపానుభవము తప్ప మరి దేనిచేతను ఈ బంధమును తొలగింప శక్యము కాదని చెప్పుచున్నాడు.. ఆత్మానాత్మ వివేకమ...' 602993 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>228 శ్రీవి వేక చూడామణి పరమేశ్వరానుగ్రహ లబ్ధమగు దృఢతర వివేకముచే కలుగు స్వస్వరూపానుభవము తప్ప మరి దేనిచేతను ఈ బంధమును తొలగింప శక్యము కాదని చెప్పుచున్నాడు.. ఆత్మానాత్మ వివేకము నాస్త్రై ర్న శస్త్ర రనిలేన వహ్నినా ఛేత్తుం నశక్యో న చ కర్మకోటిభిః, వివేకవిజ్ఞానమహాసినా వినా ధాతుః ప్రసాదేన శితేన మంజునా. = ఈ బంధము, ధాతుః ప్రసాదేన ఈశ్వర ప్రసాదముచే (లభించిన) శితేన వాడియైన, మంజునా సుందరమైన, వివేక విజ్ఞానమహాసినా = వివేకజ్ఞాన మనెడు మహాఖడ్గముచేత తప్ప, అస్త్రైః = అస్త్రములచేత, ఛేత్తుం=ఛేదించుటకు, శక్యః న శక్యమైనది కాదు, శస్త్రైః = ఆయుధ ములచేత గాని, వహ్నినా- అగ్నిచేత గాని, న= శక్యము కాదు, కర్మ కోటిభిః చ= కర్మకోటులచేత కూడ, న = కాదు. చ : 149 ఈ బంధము, ఈశ్వరానుగ్రహముచే (లభించిన), శితేన = తీక్షము దృఢమునైన, “యమేవైష వృణుతే తేన లభ్యః" ఈ పరమే శ్వరుడు ఎవనిని అనుగ్రహింపవలెనని కోరునో ఆతనిచేత మాత్రమే ఈ ఆత్మ లభ్యమైనది అని శ్రుతి. సుందరమైన, వివేకవిజ్ఞాన మహా సినా = ఆత్మానాత్మవి వేచనమువలన కలిగిన ఏ బ్రహ్మసాక్షాత్కారము కలదో అదియే గొప్పఖడ్గము, అది లేకుండగా ఆగ్నేయాద్యస్త్రముల చేతగాని, లోహమయములగు బాణాద్యాయుధములచేతగాని, నశింప జేయుటకు శక్యము కాదు. ఇట్లే వాయువుచేత నశింపజేయ శక్యము కాదు. అగ్నిచే కాల శక్యము కాదు. వేదోక్తములగు కర్మకోబుల చేత గూడ నశింపజేయ శక్యము కాదు. ఇది అజ్ఞానమూలకము గాన ఒక జ్ఞానముచేతనే తొలగింప శక్య మైనదని భావము. ఇట్లు, 3<noinclude><references/></noinclude> fv1jtmv3f59wiz987tnkwb78qadtcuw 104 244309 602994 2026-11-02T12:09:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మానాత్మవివేకము 227 'ఈ బంధమునకు విమోక్ష మెట్లు? ' అను ప్రశ్నకు, "ఈశ్వర ప్రసా దమువలన కలుగు పరమాత్మా భేదసాక్షాత్కారమువలననే విమోక్షము కలుగును” అని సమాధానము చెప్పినట్లైనది. అవ...' 602994 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మానాత్మవివేకము 227 'ఈ బంధమునకు విమోక్ష మెట్లు? ' అను ప్రశ్నకు, "ఈశ్వర ప్రసా దమువలన కలుగు పరమాత్మా భేదసాక్షాత్కారమువలననే విమోక్షము కలుగును” అని సమాధానము చెప్పినట్లైనది. అవ. “న చ కర్మకోటిభిః" అని చెప్పుటచే వైదికకర్మలు ఏ మాత్రమును అపేక్షితములు కావా అను శంక ఉదయించుటచే, ఆ కర్మలు బుద్ధిశుద్ధికొరకు అపేక్షితము లనియ, ఆ బుద్ధిశుద్ధి, బనోచ్ఛేద కమగు విజ్ఞానమునకు హేతువనియు చెప్పుచున్నాడు. శ్రుతిప్రమాణై కమతేః స్వధర్మ నిష్టా తయైవాత్మవిశుద్ధి రస్య, విశుద్ధశుద్ధేః పరమాత్మ వేదనం తేనై వ సంసారసమూలనాశః. శ్రుతి ప్రమాణైకమతే ! = శ్రుతిరూప ప్రమాణ మొక్క దానియం దే శ్రుతిప్రమాణై మొక్కదానియందే స్థిరమైన బుద్ధికలవానికి, స్వధర్మనిష్ఠా = స్వధర్మమునందు నిష్ఠ (ఉండును), తయైన ఆ స్వధర్మనిష్ఠచేతనే, అస్య = ఈతనికి. ఆత్మవిశుద్ధిః = బుద్ధి యొక్క శుద్ధికలుగును, విశుద్ధబుద్ధేః = శుద్ధమైన బుద్ధికలవానికి, పరమాత్మ వేదనం = పరమాత్మజ్ఞానము కలుగును; తేనైవ = ఆ పరమాత్మజ్ఞానము చేతనే, సంసారసమూలనాశః= సమూలముగా సంసారముయొక్క నాశము (కలుగును). = శ్రుతిప్రమాణైకమతేః __ 150 "తస్మా చ్ఛాస్త్రం ప్రమాణం తే కార్యాకార్యవ్యవస్థితౌ, జ్ఞాత్వా శాస్త్రవిధానోక్తం కర్మ కర్తు మిహార్హసి.” ఇది కార్యము, ఇది అకార్యము అను వ్యవస్థయందు, నీకు శాస్త్రమే ప్రమాణము. శాస్త్రవిధానోక్తమగు కర్మను తెలిసికొని ఆచరింపుము అని భగవద్గీతలో చెప్పిన విధమున శ్రుతియే ప్రమాణము. యందు, ఏకా = అనన్యసక్తము, ముఖ్యము అగు బుద్ధి యెవ్వనికో దాని<noinclude><references/></noinclude> qx86rl8135bqsfu45sqbxqzmlm6tyag 104 244310 602995 2026-11-02T12:09:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '228 శ్రీ వివేక చూడామణి వానికి ; తవ శ్రేయస్సుకొరకై చేయదగిన కర్మవిషయమున శ్రుతి యొక్కటియే శరణముగా కలవానికి అని యర్థము. స్వధర్మనిష్ఠాయి తన వర్ణమునకును, ఆశ్రమమునకును విహితమగు క...' 602995 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>228 శ్రీ వివేక చూడామణి వానికి ; తవ శ్రేయస్సుకొరకై చేయదగిన కర్మవిషయమున శ్రుతి యొక్కటియే శరణముగా కలవానికి అని యర్థము. స్వధర్మనిష్ఠాయి తన వర్ణమునకును, ఆశ్రమమునకును విహితమగు కర్మకలాపము స్వధర్మము. దానిని తాత్పర్యబుద్ధితో అనుష్ఠించుట స్వధర్మనిష్ఠ; మరి దేనియందును ఆసక్తి లేక స్వధర్మమునందే స్థితియని యర్థము; దానిచే, అస్య = సాధకుడగు జీవునకు, ఆత్మవిశుద్ధిః = అంతఃకరణము యొక్క విశేష శుద్ధి, అనగా పాపక్షయము. "జ్ఞానముత్పద్యతే పుంసాం క్షయాత్పాపస్య కర్మణః, కషాయపక్తి ః కర్మాణి జ్ఞానం తు పరమా గతిః, కషాయే కర్మభిః పక్వే తతో జ్ఞానం ప్రవర్తతే. ” - కర్మవలన పాపము క్షీణించి పురుషులకు జ్ఞానము ఉదయించును. పాపములు పక్వమగుట, కర్మలు, జ్ఞానము పిమ్మట పరమగతి. పాపము కర్మలచే పక్వమైన పిదప జ్ఞానము ప్రవర్తించును అను ప్రమాణము ననుసరించి, విశుద్ధ . రాగద్వేషాది సకల విధదోషములును నశించిన, బుద్ధికలవాడు విశుద్ధబుద్ధి, వానికి; పరమాత్మ వేదనం= అభేదరూపమున పరమాత్మ సాక్షాత్కారము. ఆ పరమాత్మ వేదనము చేతనే, సమూలముగ సంసారనాశము; అజ్ఞానము మొదలు దుఃఖము వరకును గల బంధముయొక్క అత్యన్తచ్ఛేదము (కలుగును). అవ. “వివేకవిజ్ఞానమహాసినా" అనునపుడు వివేక జన్యమగు విజ్ఞానము అని చెప్పబడినది “తయోర్వివేకః కథమేతదుచ్య తామ్,” అని శిష్యుడు కూడ అడిగి యున్నాడు. పూర్వము స్థూల సూక్ష్మ కారణశరీరములను గూర్చి సామాన్యరూపమున సంగ్రహముగ జెప్పిన ఆ విషయమునే సవిస్తరముగ విశదీకరించుటకు ప్రారంభించు చున్నాడు._<noinclude><references/></noinclude> ituwvpw5534hxe4clf4zqo5q3ueablp 104 244311 602996 2026-11-02T12:09:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మానాత్మవివేకము 228 కోనై రన్నమయాదై ్యః పఞ్చభి రాత్మా న సంవృతో భాతి, నిజశక్తి సముత్పన్నైః శైవలపటలై రివాంబు వాపీస్థమ్ -151 a నిజశక్తి సముత్పన్నైః =తనయొక్క శక్తి చే కల్పితములైన...' 602996 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మానాత్మవివేకము 228 కోనై రన్నమయాదై ్యః పఞ్చభి రాత్మా న సంవృతో భాతి, నిజశక్తి సముత్పన్నైః శైవలపటలై రివాంబు వాపీస్థమ్ -151 a నిజశక్తి సముత్పన్నైః =తనయొక్క శక్తి చే కల్పితములైన, అన్న మయాద్యైః = అన్నమయము మొదలైన, పంచభిఃకో శైః ఐదుకోళములచే సంవృతః = కప్పబడినదై, ఆత్మా = ఆత్మ, నిజశక్తి సముత్పన్నైః - తన యొక్క శక్తి వలనపుట్టిన, శైవలపటలై 8నాచుయొక్క సముదాయములచే, కప్పబడిన, వాపీస్థం = దిగుడుబావిలోనున్న, అంబు ఇవ = జలమువలె, న భాతి - భాసించుట లేదు. = “సలిల ఏకో ద్రష్టా”…ఆత్మ ఉదకమువలె నిర్మలమైనది; ఒకటి; ద్రష్ట మొదలగు శ్రుతులచే నిర్మలజలమువలె స్వచ్ఛమగు ఆత్మ ఏల భాసించుట లేదు అను ఆశంకకు సమాధానముగ ఆ ఉదకమునే దృష్టాంతముగ చూపుచు, స్ఫుటముగ ప్రకాశింప కుండుటకు కారణము చెప్పుచున్నాడు. నిజశక్తి సముత్పన్నైః :- నిజ = స్వకీయమైన; తనయందుకల్పితమైన, శక్తి = అవిద్యచే, పుట్టిన, వక్ష్యమాణములగు ఐదు అన్నమయాదికోశములచే; కత్తికి ఒరవలె ఆవరకములుగ నున్న అన్నమయకోశము మొదలు ఆనందమయకోశము వరకును గల కోశములచే, ఆ కోశములు ఆత్మజ్ఞానమునకు ప్రతిబంధకమగు జ్ఞాన మున విషయములుగ నుండును. అట్టి వాటిచే, కప్పబడినదై ఆత్మ భిన్నముగ, స్పష్టముగ, భాసించుటలేదు. అందుకు దృష్టాన్తము నిజశక్తి సముత్పన్నై ః = జలములోనున్న ద్రవత్వరూపధర్మము వలన జనించిన, శైవలపటలై నాచుల యొక్క పంక్తుల చేత, దిగుడుబావిలో నున్న నీరువలె, వాపీగతమైన జలము ఏ విధముగ దానినుండియే పుట్టిన నాచుచే అచ్ఛాదితమై స్ఫుటముగ భాసింపదో ఆ విధముగనే అని భావము. ౨. అవ. దృష్టాన స్థలమున, అది స్థూలముగ భాసించుటకు హేతువు చెప్పుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> 80v97rj4bsh7lkg6k93q9mi0mkbfrb5 104 244312 602997 2026-11-02T12:10:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '230 శ్రీవివేకచూడామణి త చ్ఛైవాలాపనయే సమ్యక్సలిలం ప్రతీయతే శుద్ధమ్, తృష్ణాసంతాపహరం సద్యః సౌఖ్యప్రదం పరం పుంసామ్.152 = తచ్ఛైవాలాపనయే . ఆ నాచును తొలగింపగనే, శుద్ధం = పరిశుద్ధ మైనద...' 602997 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>230 శ్రీవివేకచూడామణి త చ్ఛైవాలాపనయే సమ్యక్సలిలం ప్రతీయతే శుద్ధమ్, తృష్ణాసంతాపహరం సద్యః సౌఖ్యప్రదం పరం పుంసామ్.152 = తచ్ఛైవాలాపనయే . ఆ నాచును తొలగింపగనే, శుద్ధం = పరిశుద్ధ మైనదియు, తృష్ణాసంతాపహరం = దప్పికవలన కలిగెడు తాపమును హరించునదియు, పుంసాం పురుషులకు, సద్యః = వెంటనే, సౌఖ్య ప్రదం = సౌఖ్యమును ఇచ్చెడు, పరం - శ్రేష్ఠమైన, సలిలం జలము, సమ్యక్= బాగుగ, ప్రతీయతే = కనబడును. = = ఆవరకమైయున్న నాచును బాగుగ తొలగింపగనే, నిర్మలమగు నీరు, సమ్యక్ = ప్రతిబంధము లేవియు లేకుండగ, ప్రతీయతే = కనబడును. దానివలన ఫలము చెప్పుచున్నాడు తృష్ణాసంతాపమును పోగొట్టునది, పుంసః - పానము చేసెడు పురుషునకు, వెంటనే, దర్శన - స్నానపానాదులచే మిక్కిలి ఆనందము కలిగించునది. పరం = శ్రేష్ఠమైనది. - = అవ. ఈ విషయమును దార్ఘాన్తికమునందు కూడ చెప్పు చున్నాడు. పంచానామపి కోశానా మపవాదే విభా త్యయం శుద్ధః, నిత్యానన్గైకరసః ప్రత్యగ్రూపః పరః స్వయంజ్యోతిః - 153 = పంచానామపి కోశానాం = ఐదుకోశములయొక్క, అపవాదే = నిషేధము జేయబడినదగుచుండగా, నిత్యానందైకరసః=నిత్యానందమాత్ర రూపమును, ప్రత్యగ్రూపమైనదియు, పరః= శ్రేష్ఠమును, స్వయంజ్యోతిః= స్వయంజ్యోతిఃస్వభావమును అగు, శుద్ధః = శుద్ధమైన, అయం = ఈ, ఆత్మ, విభాతి = ప్రకాశించును. 'పంచానామపి' అను నపుడు 'అపి' శబ్దము కోశములు ఐదింటిని పూర్తిగ అను నర్థమును సూచించుచున్నది. కోశానాం=<noinclude><references/></noinclude> c22vhx72tmw7t8ljxw8zpe4iwc6wc0u 104 244313 602998 2026-11-02T12:10:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మానాత్మవివేకము 231 ఆవరకములుగు, అన్నమయ కోశము మొదలు ఆనన్దమయ కోశము వరకు గల అన్ని కోశములయొక్క, అపవాదే-నిషేధముచేయబడిన దగుచుండగా, నిత్యానన్దేకరసః = ఉత్పత్తి నాశశూన్యమును దుఃఖ...' 602998 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మానాత్మవివేకము 231 ఆవరకములుగు, అన్నమయ కోశము మొదలు ఆనన్దమయ కోశము వరకు గల అన్ని కోశములయొక్క, అపవాదే-నిషేధముచేయబడిన దగుచుండగా, నిత్యానన్దేకరసః = ఉత్పత్తి నాశశూన్యమును దుఃఖా మిశ్రితమును అగు ఆనందమొక్క టే స్వభావముగాగల, ప్రత్యగ్రూపః== అన్నింటికంటెను లోపలనున్న, స్వయంజ్యోతిః = పరప్రకాశ్యము కానిదియు, కేవలజ్ఞానస్వరూపమును అగు, పరః సర్వోత్కృష్టమైన, అయం = ఈ ఆత్మ, శుద్ధః స్వాభావికములు లేదా ఆగంతుకములు అగు మలములచే స్పృశింపబడనిది, విభాతి_విశేషముగ భాసించును; అనాత్మసంబంధరహితముగా భాసించును. అవ. అందుచే ఆత్మానాత్మవివేకః కర్త వ్యో బద్ధముక్త యే విదుషా, తేనై వాననీ భవతి స్వం విజ్ఞాయ సచ్చిదానన్దమ్. = విదుషా = విద్వాంసునిచే, బద్ధముక్తయే = బద్ధముక్తి కొరకు, ఆత్మా నాత్మవివేకః ... ఆత్మానాత్మ వివేకము, కర్త వ్యః = చేయదగినది, తేనైవ = ఆ ఆత్మానాత్మవి వేకముచేతనే, స్వం= స్వస్వరూపమును, సచ్చిదానన్దం సత్తునుగాను, జ్ఞానమునుగాను, ఆనందమునుగాను, విజ్ఞాయ= తెలిసికొని, ఆనన్ది భవతి = ఆనందవంతు డగును. 154 విదుషా శాస్త్రజన్యజ్ఞానముగల పురుషునిచే, బద్ధముక్త యే= అధ్యాసనివృత్తి కొరకు, ఆత్మానాత్మ వివేకము, అసంకీర్ణమగు జ్ఞానము, కర్తవ్యః=ప్రయత్నపూర్వకముగా సంపాదింపదగినది. దాని చేతనే, స్వస్వరూపమును, సచ్చిదానన్దం = కాలత్రయాబాధ్యమును గాను, జ్ఞానమునుగాను, ఆనందమును గాను, విజ్ఞాయ = సాక్షాత్క రించుకొని, "ఆత్మానాత్మవివేచనం ! స్వనుభవః” అని ద్వితీయ శ్లోకమున చెప్పబడిన విధమున సాక్షాత్కరించుకొని, ఆనన్ది=నిత్యము, నిరతిశయము, సర్వదా ఉండునదియు అగు ఆనందము కలవాడుగా అగును. =<noinclude><references/></noinclude> duc9zmpfwv9no9wodka6gtuo5sl3f7q 104 244314 602999 2026-11-02T12:10:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '282 శ్రీ వివేక చూడామణి అవ. వివేచనమెట్లు చేయవలెనో బాగుగ మనస్సుల్' పట్టుటకై దృష్టాంతమును చూపుచు, వివేచనానంతరము 'బ్రహ్మాత్మ నాస్థితి' రూపమగు ముక్తి కొరకు ఏమి చేయవలెనో చెప్పుచు...' 602999 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>282 శ్రీ వివేక చూడామణి అవ. వివేచనమెట్లు చేయవలెనో బాగుగ మనస్సుల్' పట్టుటకై దృష్టాంతమును చూపుచు, వివేచనానంతరము 'బ్రహ్మాత్మ నాస్థితి' రూపమగు ముక్తి కొరకు ఏమి చేయవలెనో చెప్పుచున్నాడు. ముజ్జాదిషీకా మివ దృశ్యవర్గాత్ ప్రత్యఞ్చమాత్మాన మసంగ మక్రియమ్, వివిచ్య తత్ర ప్రవిలాప్య సర్వం తదాత్మనా తిష్ఠతి యః స ముక్తః. ముంజాత్=ముంజమనెడు తృణమునుండి, ఇషీకామివ = ఇషీకను వలె, దృశ్యవర్గాత్ = దృశ్యవర్గమునుండి, అసంగం. సంగరహితమును, అక్రియం = క్రియారహితమును అగు, ప్రత్యంచ మాత్మానం = ప్రత్య L గాత్మను, వివిచ్య = వేరుచేసి, తత్ర = దానియందే, సర్వం = సమస్తమైన దానిని, ప్రవిలాప్య విలీనముచేసి, యః = ఎవడు, తదాత్మనా దాని రూపముతో, తిష్ఠతి = ఉండునో, సః = అతడు, ముక్తః = ముక్తుడు. == ==== 155 ముంజమునుండి. ఇషీకామిన-ఇషీకమనగా ముంజతృణము మధ్య నుండునదియు, తామరతూడులోని దారమువలె సన్నగనుండు నదియునగు ఒక సూక్ష్మాంశము, దానినివలె; అంతటను తృణముచే ఆవృతమై అతిసూక్ష్మముగా నున్న అది తెగిపోకుండగ, పూర్తిగ పైకి వచ్చునట్లు దానిని వేరుచేయవలెనన్న చో చో అపేక్షిత మగుచున్నది. ఆ విధముగనే, P ప్రయత్నవిశేషము ఏష సర్వేషు భూతేషు గూఢాత్మాన ప్రకాశతే, దృశ్యతే త్వగ్ర్యయా బుద్ధ్యా సూక్ష్మయా సూక్ష్మదర్శిభిః . సకలభూతములందును గూఢమగు ఈ ఆత్మ ప్రకాశింపదు. కాని సూక్ష్మదృష్టికలవారిచే సూక్ష్మమును, ఏకాగ్రమును అగు బుద్ధిచే చూడబడును అను శ్రుతి ననుసరించి, విహితకర్మానుష్ఠానముచేతను, ఉపాసనచేతను సంస్కృతమగు బుద్ధిచే, దృశ్యవర్గాత్ = అనాత్మ<noinclude><references/></noinclude> fapan15j0ggf014maehbyc82k4zm1kg 104 244315 603000 2026-11-02T12:10:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మానాత్మవివేకము 283 సమూహమునుండి, ప్రత్యఞ్చం= "ప్రాతిలోమ్యేన అంచతీతి ప్రత్యప్" దృశ్యపదార్థములకు ప్రతికూలముగ ఒప్పునది, అసత్తు, జడము, దుఃఖరూపము అగు అహుకారాదులకంటె విలక్షణమ...' 603000 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మానాత్మవివేకము 283 సమూహమునుండి, ప్రత్యఞ్చం= "ప్రాతిలోమ్యేన అంచతీతి ప్రత్యప్" దృశ్యపదార్థములకు ప్రతికూలముగ ఒప్పునది, అసత్తు, జడము, దుఃఖరూపము అగు అహుకారాదులకంటె విలక్షణముగ సచ్చిత్సుఖ రూపము ప్రకాశించుచున్నది అని యర్థము. అసంగం = అద్వితీయ మగుటచే సర్వసంగరహితము. అక్రియం = పరిచ్ఛిన్నమగుటచే క్రియారహిత మైనది. అట్టి ఆత్మను వేరుచేసి, ఆ ప్రత్యగాత్మయందు దృశ్యవర్గమునంతను, ప్రవిలాప్య= పునఃస్మరణము లేకుండ పూర్తిగ విలీనముచేసి, అనగా ప్రత్యగాత్మకంటె భిన్నముగ ఏదియు లేదు అని నిశ్చయించి, తదాత్మనా - అధిష్ఠానభూతమగు ప్రత్యగాత్మ రూపమున, ఎవ్వడు, ఎల్లప్పుడును ఉండునో, అతడు సకలవిధ బంధముల నుండి ముక్తుడు. ఈ విధముగ, ఆత్మానాత్మవివేకముచే ఆత్మపై ఆరోపితమగు అనాత్మపదార్థములను బాధించి, 'బ్రహ్మాత్మనా సంస్థితి' పొందదగినది అనియు, వివేకవంతుడు ప్రపంచవిలాపనము చేయవలెననియు చెప్పిన మైనది. = అవ. “అస్మాల్లో కాత్రేత్య, ఏత మన్నమయమాత్మాన ముప సంక్రామతి " - ఈ లోకమునుండి బయలుదేరి, అన్నమయాత్మను దాటిపోవును అను శ్రుతియందు చెప్పబడిన క్రమముచే సర్వాంతర మగు ఆత్మను గ్రహింపజేయుటకై, ఇపుడు, పంచకోశములలో (ఆత్మ సామీప్యమునుబట్టి),చివరిదైనను, స్థూలమగుటచే వివేకార్హమైన (అన్నమయ కోశమును "దేహో షయం” మొదలైన పదిశ్లోకములచే వివేచించుచున్నాడు. అన్నమయ కోశము దేహో2య మన్నభవనోఒన్న మయస్తు కోశో హ్యన్నేన జీవతి వినశ్యతి తద్విహీనః, త్వక్చర్మమాంస రుధిరాస్థిపురీష రాశి నాయం స్వయం భవితు మర్హతి నిత్యశుద్ధః- 156<noinclude><references/></noinclude> 9qe86i94iwe2t5mt22g28rxgyvm3uy0 104 244316 603001 2026-11-02T12:11:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '284 శ్రీవి వేకచూడామణి = అన్నభవనః=అన్నమునుండి జన్మించిన, అయం ఈ, దేహః - దేహము, అన్నమయః కోశః = అన్నమయ కోశము, హి = ఎందుచేత ననగా, అన్నేన అన్నముచే, జీవతి జీవించును, తద్విహీనః = అది లేనిదై,...' 603001 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>284 శ్రీవి వేకచూడామణి = అన్నభవనః=అన్నమునుండి జన్మించిన, అయం ఈ, దేహః - దేహము, అన్నమయః కోశః = అన్నమయ కోశము, హి = ఎందుచేత ననగా, అన్నేన అన్నముచే, జీవతి జీవించును, తద్విహీనః = అది లేనిదై, వినశ్యతి నశించును, త్వక్చర్మ.... రాశిః = త్వక్ = త్వక్కు, చర్మ=చర్మము, మాంస=మాంసము, రుధిర = రక్తము, అస్థి = ఎముకలు, పురీష=మలము వీటి యొక్క, రాశిః = రాశియైన, అయం = ఈ దేహము, స్వయం—తాను, నిత్యశుద్ధః - నిత్యశుద్ధమైన ఆత్మ, భవితుం= అగుటకు, న అర్హతి= అర్హము కాదు. అన్నమునుండి ఉత్పత్తి దేనికో అది అన్నభవనము. తలి దండ్రులచే భుజింపబడిన అన్నముయొక్క వికారమునుండి దాని యుత్పత్తి అగుచున్నది గాన ఇది అన్న భవనము. అట్టి, అయందేహః= కనబడుచున్న స్థూలదేహము, అన్నమయ కోశము. 'తు శబ్దము అన్యవ్యావర్తకము. పంచకోశములలో స్థూలదేహమే అన్నమయ కోశము ; ఇతరముకాదు అని యర్ధము. “అన్నాద్వై ప్రజాః ప్రజా యస్తే, అథో అన్నేనైవ జీవన్తి" - ప్రజలు అన్నము నుండియే పుట్టు చున్నారు; తరువాత అన్నము చేతనే జీవించుచున్నారు అని శ్రుతి వాక్యము. ఇది కేవలము ఉత్పత్తి చేతనే అన్న వికారము కాదు; ఉత్పత్త్య నంతరముగూడ అన్నము చేతనే జీవించుచున్నది; ప్రాణధారణము చేయుచున్నది. అది లేనిచో మరణించుచున్నది; దీనినుండి ప్రాణములు పోవుచున్నవి. కావున అన్వయవ్యతిరేకములచే అది అన్నాధీనమైన స్థితి కలది. 'హి' = నిశ్చయము. ఇది పరాధీనమైన ఉత్పత్తి స్థితులు కలదగుట మాత్రము చేతనే కాదు; అశుద్ధ మగుటచే గూడ ఆత్మ కాజాలదని 'త్వక్' ఇత్యాదిపదమున చెప్పుచున్నాడు. ఈ దేహము, " అజో నిత్యః ” - పుట్టుక లేనిది, నిత్యము ' శుద్ధ మపాపవిద్ధమ్ ’- పవిత్రమైనది, పాపవిద్ధము కానిది అని శ్రుతులచే బోధితము లగు నిత్యత్వశుద్ధత్వాది ధర్మములుగల ఆత్మ కాజాలదు. "దేహోజనాత్మా, అనిత్యత్వాత్ , అశుద్ధత్వాత్, కేశాదివత్" అని అనుమాన ప్రయో , " -<noinclude><references/></noinclude> 6r4fon7faeb0tv1hou31jxv7otv4qyy 104 244317 603002 2026-11-02T12:11:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అన్నమయకోశము 285 గము. అనిత్యము, అశుద్ధము అగు కేశాదికము ఎట్లు ఆత్మ కాజాలదో, అట్లే అనిత్యము, అశుద్ధము అగు దేహముకూడ ఆత్మ అవ. ఇది అనిత్యమను విషయమును స్పష్టముగ ఉపపాదించు చున్నాడు…...' 603002 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అన్నమయకోశము 285 గము. అనిత్యము, అశుద్ధము అగు కేశాదికము ఎట్లు ఆత్మ కాజాలదో, అట్లే అనిత్యము, అశుద్ధము అగు దేహముకూడ ఆత్మ అవ. ఇది అనిత్యమను విషయమును స్పష్టముగ ఉపపాదించు చున్నాడు… పూర్వం జనేరపి మృతేరథ నాయమస్తి జాతక్షణక్షణగుణోఒనియతస్వభావః, నైకో జడశ్చ ఘటవ త్పరిదృశ్యమానః స్వాత్మా కథం భవతి భావవికారవేత్తా. = జనేః=జన్మకంటె, పూర్వం= పూర్వము, మృతేఃమృతికంటె, అథ = అనంతరము, అయం - ఈ శరీరము, నాస్తి = లేదు. జాతక్షణక్షణ గుణః _ క్షణక్షణమునందు పుట్టిన గుణము కలది, అనియత స్వభావః = అనియతమైన స్వభావముకలది. నైకః = అనేకమైనది. జడశ్చ= జడము, ఘటవత్=ఘటమువలె. పరిదృశ్యమానః = ప్రత్యక్షముగ చూడదగినది. ఇట్టి శరీరము, భావవికార వేత్తా - భావవికారములను గ్రహించేడు, స్వాత్మా = స్వాత్మగా, కథం భవతి = ఎట్లగును ? 66 157 ఉత్పత్తికంటే పూర్వము, మరణముకంటె అనంతరము, 'అపి' శబ్దము ఉభయత్ర అన్వయించును. 'ఆదావస్తే చయన్నాస్తి వర్త మాన్కేపి తత్తథా _ఏది ఆదియందును అంతమందును లేదో, అది వర్తమానమునందు కూడ అంతే అని మాండూక్య కారికలో చెప్పి నట్లుగ, ఈ దేహము దృష్టనష్టస్వరూప మగుటచే అనిర్వచనీయము. ఈ విషయమునే 'జాతక్షణక్షణగుణః' అనుపదముచే ఉపపాదించు చున్నాడు. క్షణక్షణమునందును గుణము క్షణక్షణగుణము. పుట్టిన క్షణక్షణగుణము కలది జాతక్షణక్షణ గుణము. ప్రతిక్షణమునందును ఉపచయాపచయ రూపధర్మములు కలది అని యర్థము. ఈ ఉపచయ<noinclude><references/></noinclude> b8fc73fr5u3hcjolcy4q44q2xf5hjx1 104 244318 603003 2026-11-02T12:11:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '286 శ్రీవివేకచూడామణి (వృద్ధి) అపచయ (క్షయము) ములు వాయుసంయోగాదులచేతను, అంతరవాయు సంచారముచేతను, అంతఃశోషము మొదలగు వాటి చేతను కలుగుచుండును. అందుచేతనే మాటిమాటికి భోజనము, జలపానాదిక...' 603003 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>286 శ్రీవివేకచూడామణి (వృద్ధి) అపచయ (క్షయము) ములు వాయుసంయోగాదులచేతను, అంతరవాయు సంచారముచేతను, అంతఃశోషము మొదలగు వాటి చేతను కలుగుచుండును. అందుచేతనే మాటిమాటికి భోజనము, జలపానాదికము చేయవలసియుండును, కావుననే నిశ్చితమైన స్వభావము లేనిది. అనగా ఏకరూపమున వ్యవస్థితము కానిది. నైకః_అనేకమైనది. ఒక్క జన్మయందే బాల్యయౌవనాదులలో భిన్న భిన్నముగ కొనవచ్చునది అని యర్థము. ఘటమువలె దృశ్య మైనది. కావుననే జడము; అనగా పరాధీనప్రకాశము కలది. ఇట్టి దేహము, భావవికార వేత్తా = ' ఇపుడు చిక్కినాను, ఇపుడు స్థూలముగా నున్నాను' ఇత్యాది విధమున భావవికారములను తెలిసికొను స్వాత్మ ఎట్లగును ? తనలోనున్న ధర్మమును తానే గ్రహించుట అనునది అశక్యము కదా? ఘటమే ఘటమును చూడజాలదు కదా? ఈ విధముగ ' దేహో నాత్మా; దృశ్యత్వాత్, ఘటవత్ ' దేహము 2 ఆత్మకాదు; దృశ్యము కావున; ఘటమువలె అని చెప్పినటైనది. కాని ఆత్మ నిత్యము, నిర్గుణము ఏకరూపము, ఏకము, మరియు ద్రష్ట (చూచునది). అవ. ఈ విషయముననే మరియొక హేతువును గూడ చెప్పు చున్నాడు. పాణిపాదాదిమాన్ దేహో నాత్మా వ్యంగేపి జీవనాత్, తత్తచ్ఛక్తే రనాశాఛ్చ న నియమ్యో నియామకః. పాణిపాదాదిమాన్ = హస్త పాదాదులు గల, దేహః = దేహము, ఆత్మా న=ఆత్మ కాదు, వ్యంగేపి=పాణిపాదాదులు లేనివానియందుగూడ, జీవనాత్ = ప్రాణధారణము ఉండుటవలన, తత్తచ్ఛక్తే ః = ఆ యా పాణి పాదాదులశక్తి, అనాశాచ్చ = నశింపకపోవుటవలనను, నియమ్యః = నియ మింపదగినది (దేహము), నియామకః నియామకము (ఆత్మ), న కాజాలదు. 158<noinclude><references/></noinclude> 2hdjg9k35kgacy7z94cxgsw4bcw2z3a 104 244319 603004 2026-11-02T12:11:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అన్నమయకోశము 287 పాణిపాదములు ఏ ప్రక్కలు, పొట్ట మొదలగు వాటికి ఆది యందున్నవో అవి పాణిపాదాదికము. అట్టి పాణిపాదాదికము గల దేహము ఆత్మ కాదు. పాణిపాదాదులు లేనివానియందు గూడ ఆత్మ కార్...' 603004 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అన్నమయకోశము 287 పాణిపాదములు ఏ ప్రక్కలు, పొట్ట మొదలగు వాటికి ఆది యందున్నవో అవి పాణిపాదాదికము. అట్టి పాణిపాదాదికము గల దేహము ఆత్మ కాదు. పాణిపాదాదులు లేనివానియందు గూడ ఆత్మ కార్యమైన ప్రాణధారణము కనబడుచున్నది కదా? లోకమున చేతులు లేనివాళ్లును పాదములు లేనివాళ్ళును జీవించుచునే యున్నారు కదా? కర్రతోను, చర్మముతోను నిర్మితములగు హస్తపాదాదులతో గ్రహిం చుట, నడచుట మొదలగు కార్యములు కూడ చేయుచుందురు గాన పాణిపాదాదులశక్తి నశింపకపోవుట వలనను; 'పాణ్యాదులు గల దేహము ఆత్మ కాదు' అని అన్వయము . రా న ప్రాణేన నాపానేన మరో జీవతి కశ్చన, ఇతరేణతు జీవన్తి యస్మి న్నేతావుపాశ్రితా. ఏ మర్త్యుడును ప్రాణముచేతగాని, అపానముచేతగాని జీవించుటలేదు. ఈ రెండును దేనిపై ఆధారపడియున్నవో అట్టి మరియొక దానిచేత (ఆత్మచేత) జీవించుచున్నాడు అని కఠోపనిషత్తు ఆత్మ సర్వశక్త్యాశ్రయ మని చెప్పుచున్నది. నియమ్యమగు దేహము దేహేంద్రియాదు లన్నిం టికిని నియామకమగు ఆత్మ కాజాలదు. దేహము జడముకాన నియ మ్యమే, ఇతరులచే నియమింపదగినదే. దీనికి నియామకత్వము కూడ లేదు. ఈ విధముగ సావయవము, నియమ్యమును అగు శరీరము, నిరవయవము, నియామకము అగు ఆత్మ కాజాలదు అని సముదా యార్థము. అవ. దేహము ఆత్మభిన్నమను విషయమును సాధించి ఆత్మ తద్విలక్షణమైనది అను విషయమును, వివేకము దృఢపడుటకై ఉప దేశించుచున్నాడు. దేహ తద్ధర్మ తత్కర్మ తదవస్థాది సాక్షిణః, సత ఏవ స్వతః సిద్ధం తద్వైలక్షణ్య మాత్మనః. 159<noinclude><references/></noinclude> 89vlcn9s288414c9ba64seu2km1o8sg 104 244320 603005 2026-11-02T12:12:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '288 శ్రీవివేకచూడామణి దేహ .... సాక్షిణః_దేహ = దేహమునకు, తద్దర్మ దాని ధర్మము == లకు, తత్కర్మ = దాని కర్మలకు, తదవస్థాది = దాని అవస్థలు మొదలగు = వాటికిని, సాక్షిణః = సాక్షియైనదియు, సతః ఏవ = ఎ...' 603005 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>288 శ్రీవివేకచూడామణి దేహ .... సాక్షిణః_దేహ = దేహమునకు, తద్దర్మ దాని ధర్మము == లకు, తత్కర్మ = దాని కర్మలకు, తదవస్థాది = దాని అవస్థలు మొదలగు = వాటికిని, సాక్షిణః = సాక్షియైనదియు, సతః ఏవ = ఎల్లప్పుడును ఉండెడు ఆత్మనః ఆత్మకు, తద్వైలక్షణ్యం = దేహవిలక్షణత్వము, స్వతః సిద్ధం = స్వతస్సిద్ధము. దేహమునకు, దాని ధర్మము లగు రూపస్పర్శగంధాదులకు, దాని కర్మలకు అనగా హితప్రాప్తి కొరకును అహితపరిహారము కొర కును చేయు గమనాది క్రియలకును, ఉపవేశనము, స్థానము, శయ నము మొదలగు దాని అవస్థలకును, ఆదిపదము చే-స్థాల్యము, కృశ త్వము మొదలగు వికారములకును సాక్షియైన, అనగా ప్రత్యక్షముగ చూచువాడైనట్టియు, సత వివ- వేరు వేరు కాలములకు సంబంధించిన బాల్యాద్యవస్థ లన్నింటియందును వికారరహితుడుగను, కాలత్రయా బాధ్యుడుగను ఉంటున్న ఆత్మ దేహాదివిలక్షణుడు అను విషయము, స్వతః = ఆత్మసాక్షిగా నుండుట చేతనే; మరియొక హేతు వేది లేకుండగనే, సిద్ధం = నిశ్చితము. "ఆత్మా దేహాది విలక్షణః, తత్సాక్షి త్వాత్, యన్నైవం తన్నైవం; యథా దేహాది" అని అనుమాన ప్రయోగము. ఆత్మ దేహాదులకంటే విలక్షణమైనది; వాటికి సాక్షి. కనుక; ఏది ఇట్లు (సాక్షి) కాదో అది ఇట్లు (దేహాదివిలక్షణము) కాదు. దేహాదికమువలె అని యర్థము. అవ. దేహము అనిత్యము కావునను, దృశ్యము కావునను అనాత్మయని ఉపపాదించి, ఇపుడు, అశుద్ధత్వ హేతువుచే ఆత్మ భిన్న త్వమును ఉపపాదించుచున్నాడు. శల్యరాశి ర్మాంసలిప్తో, మలపూర్ణోఒతికశ్మలః, కథం భవే దయం వేత్తా స్వయ మేతద్విలక్షణః . 160<noinclude><references/></noinclude> ql84uw8oy7vou9u7kob4eriilars8gd 104 244321 603006 2026-11-02T12:12:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అన్నమయకోశము శల్యరాశిః = ఎముకల రాశి కలదియు, మాంసలిప్త ః = మాంసముచే పూయబడినదియు, మలపూర్ణః= పురీషముతోడను, పుసులు, చీమిడి, గులిమి మొదలగు వాటితోను నిండినదియు, కావుననే, అతికశ్మలు -...' 603006 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అన్నమయకోశము శల్యరాశిః = ఎముకల రాశి కలదియు, మాంసలిప్త ః = మాంసముచే పూయబడినదియు, మలపూర్ణః= పురీషముతోడను, పుసులు, చీమిడి, గులిమి మొదలగు వాటితోను నిండినదియు, కావుననే, అతికశ్మలు - చెమట దుర్గంధము మొదలగువాటితో కూడియుండుటచే మిక్కిలి అశుద్ధమైనదియు అగు, అయం= ఈ శరీరము, ఏతద్విలక్షణః దీనికంటే విలక్షణమై నిర్మలమైన, స్వయం =ఆత్మగా, కథం భవేత్ = ఎట్లగునుః అనుమానము పూర్వము చూపబడినది. - అవ. ఇట్టి వివేకమునకు ఫలమును చెప్పుచున్నాడు. త్వఙ్మాంసమేదోఒస్థి పురీషరాశా వహంమతిం మూఢజనః కరోతి, విలక్షణం వేత్తి విచారశీలో నిజస్వరూపం పరమార్థభూతమ్. = మూఢజనః = విచార విహీనుడును బ్రాన్తి చెందిన బుద్ధికలవాడును = అగు మనుష్యుడు, త్వజ్మాంసమేదో ఒస్థిపురీషరాశ్=త్వక్కు, మాంసము, క్రొవ్వు, ఎముకలు, పురీషము వీటి యొక్క రాశియైన దేహమునందు, అహంమతిం = 'నేను' అనేడు తాదాత్మ్యబుద్ధిని, కరోతి = చేయుచున్నాడు, విచార శీలః = విచారముచేయు స్వభావముకల పురుషుడైతే, విలక్షణం = దేహవిలక్షణమును, పరమార్థభూతం = పరమార్థమైనదియు అగు, అనగా కాలత్రయమునందును అబాధ్యమగు, నిజస్వరూపం = వాస్త విక మైన తన యొక్క స్వరూపమును, తానే పరమాత్మ యనెడు విషయమును, వేత్తి = తెలిసికొనుచున్నాడు, అవ. అందును దేహోఒహ మిత్యేవ జడస్య బుద్ధి ర్దేహే చ జీవే విదుష స్త్వహంధీః, వివేకవిజ్ఞానవతో మహాత్మనో బ్రహ్మాహ మిత్యేవ మతిః సదాత్మని. 288 161 162<noinclude><references/></noinclude> 5eea14e9ejdh69vcg18myr9y0mhj9uv 104 244322 603007 2026-11-02T12:12:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '240 == == శ్రీవివేకచూడామణి జడస్య = = పామరునకు, దేహ ఏవ దేహమే, అహం = నేను, ఇతీ,అని, బుద్ధిః=బుద్ధియుండును, విదుషస్తు=పండితునకైతే, దేహే చ దేహమునందును, జీవే జీవునియందును, ఆహంధీః - అహం ' అను బ...' 603007 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>240 == == శ్రీవివేకచూడామణి జడస్య = = పామరునకు, దేహ ఏవ దేహమే, అహం = నేను, ఇతీ,అని, బుద్ధిః=బుద్ధియుండును, విదుషస్తు=పండితునకైతే, దేహే చ దేహమునందును, జీవే జీవునియందును, ఆహంధీః - అహం ' అను బుద్ధి ఉండును, వివేక విజ్ఞానవతః= వివేకజన్యమగు విజ్ఞానము కల, మహా త్మనః=మహాత్మునకు, ఆత్మని ఆత్మవిషయమున, అహమేవ నేనే, బ్రహ్మ ఇతి=బ్రహ్మను అని, సదాజఎల్లప్పుడును, మతిః=బుద్ధియుండును. జడస్య పామరునకు, నేను. దేహవీవ = దేహమునే, తద్వ్యతి రిక్తమగు మరి యేదియును లేదు అను బుద్దియుండును. విదుషస్తు = శాస్త్రజన్యమగు పరోకజ్ఞానము కలవానికైతే, దేహమునందును జీవుని యందునుగూడ అహంకార ముండును. లౌకికవ్యవహారములయందు దేహమునందును, వైదికవ్యవహారమునందు స్వర్గముకొరకై యాగా దులను చేయుటకై, దేహవ్యతిరిక్త జీవునియందును, అహంకార ముండును. వివేక విజ్ఞానవతః_వివేకమనగా ఆత్మానాత్మవివేచనము, అట్టివివేకముచే, ఆత్మయందు అనాత్మను లీనముచేయుటచే, జనించిన, విజ్ఞానము, అనగా సాక్షాత్కారముకల, మహాత్మనః పరిచ్ఛేదత్రయ శూన్యమగు ఆత్మకలవానికి పూర్వము పరిచ్ఛిన్నములును, అనాత్మ లును అగు కోశములను ఆత్మగ భావించుటచే అల్పుడుగ ఉండెను. కాని ఇపుడు సమ్యగ్ జ్ఞానవంతుడై తనను త్రివిధపరిచ్ఛేదశూన్యునిగ, అనగా దేశతః, కాలతః, వస్తుతః పరిచ్ఛేదము లేనివానినిగా గ్రహిం చును. “యత్ర నాన్యత్పశ్యతి నాన్యచ్భుణోతి నాన్యద్విజానాతి న భూమా”_ఏ స్థితియందు ఇతరమును చూడడో, ఇతరమును వినడో, ఇతరమును తెలిసికొనడో అదియే భూమ - అనగా సర్వాత్మత్వము అనియు, “యత్ర తస్య సర్వమాత్మైవాభూత్త త్కేన కం పశ్యేత్ ” అతనికి సర్వమును ఆత్మయే యైనపుడు ఎవనిని దేనితో చూచును ? అనియు శ్రుతులు చెప్పుచున్నవి. అట్టి వానికి, ఎల్లప్పుడును, ఆత్మని స్వవిషయమున, ‘నేనే బ్రహ్మను' అను, మతిః = అనుభవముండును.<noinclude><references/></noinclude> 3ccg3xnk1si8t5mf7psjdq6vzpb16ew 104 244323 603008 2026-11-02T12:12:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అన్నమయ కోశము అవ. అందువలన అత్రాత్మబుద్ధిం త్యజ మూఢబుద్ధే త్వఙ్మాంసమేదోఒస్థి పురీషరాశా, సర్వాత్మని బ్రహ్మణి నిర్వికల్పే కురుష్వ శాస్త్రం పరమాం భజస్వ . హే మూఢబుద్ధే= ఓ మూఢబ...' 603008 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అన్నమయ కోశము అవ. అందువలన అత్రాత్మబుద్ధిం త్యజ మూఢబుద్ధే త్వఙ్మాంసమేదోఒస్థి పురీషరాశా, సర్వాత్మని బ్రహ్మణి నిర్వికల్పే కురుష్వ శాస్త్రం పరమాం భజస్వ . హే మూఢబుద్ధే= ఓ మూఢబుద్ధీ, త్వజ్మాంస, రాశా=త్వజ్ఞాంస మేదోఒస్థిపురీషముల రాశియైన, అత్ర - ఈ దేహమువిషయమున, ఆత్మ బుద్ధిం = ఆత్మయనెడు బుద్ధిని, త్యజ= విడువుము, సర్వాత్మని = సర్వా త్మయు, నిర్వికల్పే= వికల్పశూన్యమును అగు, యందు, కురుష్వ = ఆత్మబుద్ధిని చేయుము, శాన్తిం = శాస్త్రిని, భజస్వ = పొందుము. బ్రహ్మణి - బ్రహ్మ పరమాం = గొప్పదైన, 241 163 మూఢబుద్ధే = వివేచనారహితమగు అంతఃకరణము కలవాడా! లేదా మూడైః బుద్ధః మూఢబుద్ధః - తస్మిన్ - మూఢబుద్ధే = మూఢులచే ఆత్మగా గ్రహింపబడిన, ఈ త్వగాది రాశియైన స్థూలదేహమునందు ఆత్మబుద్దిని విడువుము. సర్వాత్మని = ఇదం సర్వం యదయమాత్మా _ఇదియంతయు ఆత్మయే “సర్వం ఖల్విదం బ్రహ్మ "ఇది యంతయు బ్రహ్మయే అని శ్రుతిచే సర్వవస్తువులకును ఉపాదాన మగుటచేతను, కల్పిత సకలప దార్థములకును అధిష్ఠాన మగుటచేతను, సకలపదార్థ ములయొక్క వాస్తవికరూపమైనట్టిదియు, నిర్వికల్పే = వివిధకల్పనా శూన్యమగు, బ్రహ్మణి = పరమాత్మయందు, ఇపుడు దేహవిషయ మున ఉన్న ఆత్మబుద్ధిని, అనగా 'అహం' అను బుద్ధిని చేయుము. నేనే పరబ్రహ్మమునని తెలిసికొనుము. దానికి ఫలమును చెప్పుచు న్నాడు __ పరమాం = ముక్తి సుఖమునొసగెడు, శాస్త్రం = బుద్ధ్యుపశాం = తిని, అనగా బ్రహ్మసంస్థను పొందుము. “శాస్త్రం నిర్వాణపరమాం ' మత్సంస్థా మధిగచ్ఛతి" అని భగవద్గీతాస్మృతి చెప్పుచున్నది.<noinclude><references/></noinclude> d0xif2gammd59ryivutgxlsjmw0gqdg 104 244324 603009 2026-11-02T12:12:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '242 శ్రీవివేకచూడామణి ౬వ. దేహాదులయందు అభిమానమును త్యజించనంతవరకును కేవల శాస్త్రజన్య జ్ఞానమువలన ముక్తి లేదు అని చెప్పుచున్నాడు. దేహేన్ద్రయాదావసతి భ్రమోదితాం విద్యా నహంతాం...' 603009 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>242 శ్రీవివేకచూడామణి ౬వ. దేహాదులయందు అభిమానమును త్యజించనంతవరకును కేవల శాస్త్రజన్య జ్ఞానమువలన ముక్తి లేదు అని చెప్పుచున్నాడు. దేహేన్ద్రయాదావసతి భ్రమోదితాం విద్యా నహంతాం న జహాతి యావత్ తావన్న తస్యాస్తి విముక్తి వార్తా ప్యస్త్వేష వేదాన్త నయాన్త దర్శీ, = విద్వాన్ వివేచనకుశలుడు, అసతి - మిథ్యాభూతమగు, దేహే న్డ్రియాదౌ = దేహేంద్రియప్రాణమనో బుద్ధ్యాదులయందు, యావత్ = ఎంతవరకు, భ్రమోదితాం = భ్రాన్తి వలనకలిగిన, అహంతాం ఆత్మ బుద్ధిని, న జహాతి = విడిచి పెట్టడో తావత్ = అంతవరకును, తస్య = ఆ పురుషునకు, విముక్తి వార్తా పి=మోక్షమనెడుమాటయైనను, నాస్తి లేదు, అట్టిచో మోక్ష మెట్లువచ్చును అని భావము. ఏషః = ఇతడు, వేదాన్తన యాన్త దర్శీ వేదాన్త శాస్త్రముయొక్క అంతమును చూచినవాడై నను, అస్తు= అగుగాక. వేదాంతాంతమును చూచినవాడైనను అభిమానమును విడువ సంత వరకును ముక్తికి అర్హుడుకాడు. అందుచే నిరంతర నిదిధ్యాసనముచే విపరీతభావనను విడువవలెను అని అభిప్రాయము. 164 అవ్వ అహంకారమును విడనాడుటకు సులభోపాయమగు విచారమును (ఆలోచనను) చెప్పుచున్నాడు. ఛాయాశరీరే ప్రతిబింబగాత్రే యత్స్వప్నదేహే హృది కల్పితాంగే, యథాత్మబుద్ధి స్తవ నాస్తి కాచిత్ జీవచ్ఛరీరే చ తథైవ మాస్తు. యత్ఏ కారణమువలన, ఛాయాశరీరే ఛాయారూపమైన శరీరము నందును, శరీరముయొక్క నీడయందును, ప్రతిబింబగా తే = అద్దము మొదలైన వాటిలో కనబడుచున్న దేహప్రతిబింబమునందును, స్వప్న 165<noinclude><references/></noinclude> 8he08e44q4a9i042t29uqkfmthpk72d 104 244325 603010 2026-11-02T12:12:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అన్నమయ కోశము దే హే…స్వప్నావస్థలో కనబడు దేహమునందును, హృది=మనస్సునందు, కల్పితాంగే కల్పితమగు శరీరమునందును, జాగ్రడవస్థయందే మనస్సుచే కల్పించుకొనిన దేహమునందును, యథా = ఎట్లు, త...' 603010 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అన్నమయ కోశము దే హే…స్వప్నావస్థలో కనబడు దేహమునందును, హృది=మనస్సునందు, కల్పితాంగే కల్పితమగు శరీరమునందును, జాగ్రడవస్థయందే మనస్సుచే కల్పించుకొనిన దేహమునందును, యథా = ఎట్లు, తప నీకు, ఆత్మ బుద్ధిః = = ఆత్మయనెడు బుద్ది, కాచిత్ = ఏదియు, నాస్తి = లేదో, తథైవ = వ= అట్లే, జీవచ్ఛరీరే చ= ప్రాణములతోనున్న శరీరము విషయమున గూడ, మాస్తు= లేకుండుగాక, ద్రష్టయగు తనకంటే వేరుగ ప్రతీయమానమగుట అనునది అన్ని దేహముల విషయమునకు సమానమే కదా యని భావము. అవ. 243 అన్నమయకోశమును ఉపసంహరింప దలచినవాడై సర్వానర్థకరమగు దేహాత్మబుద్ధి త్యాజ్యమైనది అని చెప్పుచున్నాడు. దేహాత్మధీరేవ నృణామసిద్ధియాం జన్మాదిదుఃఖప్రభవస్య బీజమ్, యతస్తత స్త్వం జహి తాం ప్రయత్నాత్ త్యక్తే తు చిత్తే న పునర్భవాశా. యతః = ఏ కారణమువలని, అసద్ధియాం - అసత్తులగు బ్రహ్మ భిన్నా నాత్మవస్తువులయందు బుద్దిగల, సృణాం - మనుజులకు, దేహాత్మ = ధిరేవ .. దేహమే ఆత్మ యను బుద్ధియే, జన్మాదిదుఃఖప్రభవస్య = జన్మ మరణాదులచే దుఃఖముయొక్క ఉత్పత్తికి, బీజం = కారణమోః జన్మ మరణాదులు శరీరమునకు సంబంధించినవి. ఆ శరీరమే నేను అనుకొను వాడు జన్మమరణాదులు గూడ తనవే అనుకొనుటచే దుఃఖము అనుభ వింపక తప్పదు అని భావము. తతః = ఆ కారణమువలన, సకలదుఃఖ హేతువగుటవలన, తాం = = దేహాత్మబుద్ధిని, ప్రయత్నాత్ - శ్రవణమనన నిదిధ్యాసనరూప శాస్త్రీయప్రయత్నము వలన, జహి = విడువుము, లేదా నశింపజేయుము. చితే = చిత్త మునందు, దేహాదౌ = దేహాదికము, త్యక్తే తువిడువబడిన టైతే, అనగా దేహాదివిషయమున మనస్సంచారము లేకపోవుటతో వాసనారూపమునగూడ అభిమానము లేనప్పుడు, పునః = మరల, భవాశా= సంసారాళ, నలేదు. “అహంభావస్య దేహేస్మిన్ " అని చెప్పనున్నాడు (286వ శ్లోకము). 3 166<noinclude><references/></noinclude> 4snf6vvb44iwxoszkmg2rrv3bev69ce 104 244326 603011 2026-11-02T12:12:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '244 " దేహాత్మజ్ఞానవద్ జ్ఞానం దేహాత్మజ్ఞానబాధకమ్, ఆత్మన్యేవ భవేద్యస్య స జీవన్నపి ముచ్యతే." శ్రీవివేక చూడామణీ అను వాక్యముకూడ ఇట ప్రమాణము. "దేహమునందు ఆత్మయను జ్ఞాన మున్నట్లుగన...' 603011 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>244 " దేహాత్మజ్ఞానవద్ జ్ఞానం దేహాత్మజ్ఞానబాధకమ్, ఆత్మన్యేవ భవేద్యస్య స జీవన్నపి ముచ్యతే." శ్రీవివేక చూడామణీ అను వాక్యముకూడ ఇట ప్రమాణము. "దేహమునందు ఆత్మయను జ్ఞాన మున్నట్లుగనే ఎవనికి, దేహాత్మజ్ఞాన బాధకమగు, ఆత్మజ్ఞానము ఆత్మ విషయముననే కలుగునో, అతడు జీవించియున్నను ముక్తుడగును" అని దీని యర్థము. అవ. అన్నమయకోశమును నిరూపించి, శ్రుత్యుక్త క్రమము ననుసరించి, దానికంటె ఆంతరమును, అనాత్మయునగు ప్రాణమయ కోశమును రెండు శ్లోకములచే నిరూపించుచున్నాడు_ 3 ప్రాణమయ కోశము కర్మేన్ద్రయైః పంచభి రంచితో ఒయం ప్రాణో భవేత్ర్పాణమయస్తు కోశః, యేనాత్మవా నన్నమయోఒనుపూర్ణః ప్రవర్తతేజసౌ సకలక్రియాసు. పంచభిః=ఐదు, కర్మేన్ద్రయైః కర్మేంద్రియములతో, అంచితః = కూడిన, అయంఈ, ప్రాణః= ప్రాణము, ప్రాణమయః కోశః భవేత్ = ప్రాణమయకోశ మగును, యేన ఆత్మవాన్_దేనిచేత ఆత్మకలదిగానున్న (ఏది ఆత్మగా కలిగినదియు, అనుపూర్ణః నిండినదియు అగు, అసౌ ఈ అన్నమయః = అన్నమయకోశము, సకలక్రియాసు = సమస్త క్రియల యందు, ప్రవర్త తే=ప్రవర్తించుచున్నదో. = = 167 పంచభిః కర్మేంద్రియైః ==వచనాదానవిహరణోత్సర్గానందరూప ములగు కర్మలను చేయు, క్రమముగ ఆకాశాది పంచభూతముల రజోంశమువలన పుట్టిన వాక్పాణిపాదపాయూపస్థ లను పేరుగల కర్మేం ద్రియములతో, అంచితః=కూడిన, ప్రాణః=భూతపంచక సమష్టియొక్క<noinclude><references/></noinclude> m9pwtgabpwecb5h8naapqqd0jwyrgrf 104 244327 603012 2026-11-02T12:13:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రాణమయ కోశము 245 రజఃకార్యము వలన జనించినదియు, శరీరాంతస్సంచారియు నగు వాయువు, ప్రాణమయః కోశః = ప్రాణమయ కోశము. ఇది, క్షుత్పి పాసారహితమగు. ఆత్మయొక్క ఉపలబ్ధికి ప్రతిబంధకమగు “నేను...' 603012 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రాణమయ కోశము 245 రజఃకార్యము వలన జనించినదియు, శరీరాంతస్సంచారియు నగు వాయువు, ప్రాణమయః కోశః = ప్రాణమయ కోశము. ఇది, క్షుత్పి పాసారహితమగు. ఆత్మయొక్క ఉపలబ్ధికి ప్రతిబంధకమగు “నేను దప్పికతో బాధపడుచున్నాను; నేను ఆకలిచే పీడింపబడుచున్నాను. అనెడు జ్ఞానమునకు విషయ మగుచున్నది. “తేనైష పూర్ణః స వా ఏష పురుషవిధ ఏవ; తస్య పురుషవిధతామ్; అన్వయం పురుషవిధః"_ అనెడు ప్రాణమయకోశవర్ణకము శ్రుతియొక్క అర్థమును చెప్పు చున్నాడు … యేన = ఆనందమయ విజ్ఞానమయ _ మనోమయ కోశ ముల ద్వారా ఆత్మప్రతిబింబమును గ్రహించుటచే ఆత్మవంతమైన ఏ ప్రాణకోశముచే, అన్నమయః = అన్నమయ కోశము, “తస్మాద్వా ఏతస్తా దన్నరసమయాత్ అన్యోన్తర ఆత్మా ప్రాణమయః”_అన్నరస మయమగు దీనికంటె ఆంతరమైన మరియొక ప్రాణమయాత్మ అను శ్రుతి ననుసరించి, ఆత్మవాన్ = ఆత్మ ప్రతిఫలనము కలది. 'అను పూర్ణ ః' అనునది అందులకు హేతువు. 'స ఏష ప్రవిష్ట అనఖాగ్రేభ్యః' - ఈ ఆత్మ నఖాగ్రము వరకును ఈ శరీరములో ప్రవేశించియున్నది అను శ్రుతి ననుసరించియు, “తస్య పురుషవిధతా మన్వయం పురుష విధః”—ప్రాణమయముయొక్క పురుషవిధత్వమునుబట్టి అన్నమయము గూడ పురుషవిధముగ నున్నది అను శ్రుతి ననుసరించియు, ప్రాణము యొక్క పూర్ణత్వము ననుసరించి ఇది పూర్ణమైనది. ఈ విధమైన హిత • ప్రాప్త్యహిత పరిహారార్థములగు సకల క్రియలయందును ప్రవర్తించు చున్నది. చేతనాధిష్ఠితమైననే కదా అచేతనము కార్యము చేయును? ఏ భాగమునందు ప్రాణసంబంధ ముండదో ఆ భాగము నిర్వ్యాపార ముగ నుండుట లోకప్రసిద్ధముగాన ప్రాణసంబంధమువలననే శరీరము నందు వ్యాపార-ముండును. మృతశరీరమునందు ప్రాణసంబంధము లేకపోవుటచే ఆత్మసంబంధమును కల్పించు ద్వారము లేకపోవుటచే అచేతనత్వము వచ్చుచున్నది. ప్రాణము సమష్టికార్యము, కర్మేంద్రి ణ<noinclude><references/></noinclude> eom0kaiisgix4cc3ekrocbgzcb2an44 104 244328 603013 2026-11-02T12:13:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '248 శ్రీవి వేక చూడామణి యములు వ్యష్టికార్యములు అను భేదమున్నను రజోగుణకార్యత్వమను నది సమానమే గావున కర్మేంద్రియములు ప్రాణమయాన్త ర్భూతము లని గ్రహింపవలెను. అవ. ఇపుడు …ఈ ప్రాణమయ...' 603013 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>248 శ్రీవి వేక చూడామణి యములు వ్యష్టికార్యములు అను భేదమున్నను రజోగుణకార్యత్వమను నది సమానమే గావున కర్మేంద్రియములు ప్రాణమయాన్త ర్భూతము లని గ్రహింపవలెను. అవ. ఇపుడు …ఈ ప్రాణమయ కోశముకూడ అనాత్మయే అని చెప్పుచున్నాడు_ నై వాక్మాయం ప్రాణమయో వాయువికారః గన్తాగన్తా వాయువ దస్తర్బహి రేషః, యస్మాత్కించి త్క్వాపి న వేత్తిష్ట మనిష్టం స్వం వాన్యం వా కించన నిత్యం పరతస్త్రః. వాయువికారః = వాయువికారమైన, అయంఈ, ప్రాణమయః= ప్రాణమయము, ఆత్మా=ఆత్మ, నైదవ = కాదు, ఏషః= ఇది, వాయువత్ వాయువువలె, అంతర్బహిః = లోపలికిని వెలుపలకును, గన్తా ఆగన్తా= వెళ్ళుచు వచ్చుచు ఉండునది. యస్మాత్ = ఏ కారణమువలన, ఈ ప్రాణమయము, క్వాపి = ఎచ్చటను, ఇష్టం = ఇష్టమునుగాని, అనిష్టం అనిష్టమునుగాని, న వేత్తి = తెలిసికొనదో, నిత్యం = ఎల్లప్పుడును, పర తంత్రః = పరాధీనమై, స్వం వాజతననుగాని, అన్యం వా_ అన్యమును గాని తెలిసికొనదో. ======= = == 168 వాయువికారః = వాయువుయొక్క కార్యమైన, అయం = ఈ ప్రాణనుయకోశము, ఆత్మ కాజాలదు అని ప్రతిజ్ఞ. అందులకు కారణము. బాహ్య వాయువువలె ఈ ప్రాణమయము ఉచ్ఛ్వాస సమయమున లోపలికి వచ్చును, నిఃశ్వాస సమయమున బయటకు వెళ్ళును. ఈ విధముగ సక్రియము పరిచ్ఛిన్నము అగు ఇది, సర్వ వ్యాపియు, నిష్క్రియము అగు ఆత్మ కాజాలదు అని భావము బాహ్యవాయువువలె, సక్రియము కావునను, పరిచ్ఛిన్నము కావునను అని దృష్టాంతసహితమగు హేతువు చూపబడినది అట్లే<noinclude><references/></noinclude> h0gcq40qvromf8sh4iqm616o6rydf6x 104 244329 603014 2026-11-02T12:13:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రాణమయ కోశము 247 ఉత్తరార్ధమునందు అచేతనత్వము. పరతంత్రత్వము అను వాటిని ప్రాణమయము అనాత్మ యనుటకు హేతువులుగా చూపుచున్నాడు. యస్మాత్ = ఏ కారణమువలన, అయం = ఈ ప్రాణమయము, ఇష్ట మునుగాని...' 603014 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రాణమయ కోశము 247 ఉత్తరార్ధమునందు అచేతనత్వము. పరతంత్రత్వము అను వాటిని ప్రాణమయము అనాత్మ యనుటకు హేతువులుగా చూపుచున్నాడు. యస్మాత్ = ఏ కారణమువలన, అయం = ఈ ప్రాణమయము, ఇష్ట మునుగాని అనిష్టమునుగాని, అనగా సుఖమునుగాని దుఃఖమును గాని క్వాపి…ఏ కాలమునందైనను లేదా ఏ దేశమునందైనను, స్వం వా= తననుగాని, అన్యం - ఇతరమైనదానినిగాని, న వేత్తి= తెలిసికొనుట లేదు. ఇది నిత్యము పరతంత్రమైనది. జీవనమునకు కారణభూత మగు యత్నమువలన కలిగిన సంచారము కలదగుటచే ఇది పర తంత్రము. ప్రాణాయామాది సమయములయందు అది నిరోధింప బడుట ప్రసిద్దమే. కావున సక్రియత్వ-పరిచ్ఛిన్నత్వ-అచేతనత్వ-పరా ధీనత్వము లను హేతువులచే ప్రాణమయము, ఏతద్విలక్షణమగు, అనగా అక్రియము, అపరిచ్ఛిన్నము, చేతనము, స్వతంత్రము అగు ఆత్మ కాజాలదు. ప్రాణమయము ఆత్మయేయైనచో, అది సుషుప్త్య వస్థలో జాగరూకమై యున్నదిగాన చోరాదుల బాధను తెలిసికొన వలెను. ఆత్మ సర్వప్రధానము గాన తన భృత్యులగు చక్షురాదులు నిద్రపోవుచున్నపుడు తాను వ్యాపారముచేయుట విరుద్ధము. కావున ఈ ప్రాణమయము ఆత్మ కాదు. అవ. ఇపుడు మనోమయమును నిరూపించుచున్నాడు. మనోమయ కోశము జ్ఞానేన్డ్రియాణి చ మనశ్చ మనోమయః స్యాత్ కోశో మమాహమితి వస్తువికల్ప హేతుః, సంజ్ఞాది భేదకలనాకలితో బలీయాన్ తత్పూర్వకోశ మనుపూర్య విజృమృతే యః. 169<noinclude><references/></noinclude> nt0pc6tzkrvnw8p6im8xczidljb6fjr 104 244330 603015 2026-11-02T12:14:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '248 శ్రీవివేకచూడామణి = జ్ఞానేన్డ్రియాణి చ == జ్ఞానేంద్రియములును, మనశ్చ = మనస్సును, మమ అహమితి = 'నాది' 'నేను' అనెడు, వస్తువికల్ప హేతుః వస్తు వికల్పమునకు హేతువైన, మనోమయః కోశః = మనోమయక...' 603015 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>248 శ్రీవివేకచూడామణి = జ్ఞానేన్డ్రియాణి చ == జ్ఞానేంద్రియములును, మనశ్చ = మనస్సును, మమ అహమితి = 'నాది' 'నేను' అనెడు, వస్తువికల్ప హేతుః వస్తు వికల్పమునకు హేతువైన, మనోమయః కోశః = మనోమయకోశముగ, స్యాత్ = అగును, సంజ్ఞాది భేదకలనాకలితః సంజ్ఞాదుల యొక్క భేద జ్ఞానముతో కూడిన, బలీయాన్ = బలవత్తరమైన, యః - ఏది, తత్పూర్వ కోశం=దానికంటె పూర్వమైన ప్రాణమయకోశమును, అనుపూర్య- పూరించి, విజృమృతే=విజృంభించుచున్నదో. = - శ్రవణదర్శనాది కార్యములకు సాధనములును, జ్ఞానేంద్రియ ములును అగు శ్రోత్రచక్షుస్త్వగ్జిహ్వా ఘ్రాణములును, కామ సంకల్ప విచికిత్సాశ్రద్ధాదివృత్తులుగల మనస్సును, మనోమయమను కోశము. సర్వేంద్రియ వ్యాపారమును మనస్సుకు అధీన మగుటవలనను, ఇంద్రియములు పనిచేయని స్వప్నావస్థలో కూడ మనస్సు ఉండుట వలనను ఈ కోశమునకు 'శ్రోత్రమయ కోశము ' ఇత్యాదినామ ధేయములు కాక, మనోమయకోశ మను పేరు ఈయబడినది. జ్ఞానేంద్రియములలో ఒక్కొక్కటి ఆకాశాది పంచభూతములలో ఒక్కొక్కదాని సత్త్వగుణకార్యము. మనస్సు పంచకముల సమష్టి సత్త్వగుణముయొక్క కార్యము. అందుచే ఈ జ్ఞానేంద్రియమనస్సు లకు మనోమయకోశమున అనుప్రవేశము. నేను వినుచున్నాను, నేను చూచుచున్నాను, నేను స్పృశించుచున్నాను, నేను గుచి చూచుచున్నాను, నేను వాసన చూచుచున్నాను, నేను కోరు చున్నాను. నేను సంకల్పించుచున్నాను ఇత్యాది విధమున వాటి అన్నింటియందును ఆత్మబుద్ధి యుండుటవలనను, తస్మాద్వా ఏతస్మా తాణమయాత్ అన్యోన్తర ఆత్మా మనోమయః "_ ఈ ప్రాణమయముకంటె భిన్నమైన మనోమయ మను మరియొకటి అంతరమైనది; అది ఆత్మ అను శ్రుతి ననుసరించి, ఈ మనోమయము కూడా, తన జ్ఞానముద్వారా ఆత్మయాథాత్మ్య జ్ఞానమును ప్రతిబద్ధము చేయుచున్నది గాన ఇదికూడ కోశము అని చెప్పబడుచున్నది. దాని 66<noinclude><references/></noinclude> 00imj5113nwgvo500jcg6qmdm2xsykg 104 244331 603016 2026-11-02T12:14:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మనోమయ కోశము 249 ఆదిపదముచే రూపమును యొక్క కార్యమును చెప్పుచున్నాడు 'నాది' 'నేను' అను వస్తు వికల్పమునకు హేతువైనది; మనస్సు సంకల్ప వికల్పాత్మక మగుట వలన, దేహేంద్రియాదుల విషయమున 'నే...' 603016 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మనోమయ కోశము 249 ఆదిపదముచే రూపమును యొక్క కార్యమును చెప్పుచున్నాడు 'నాది' 'నేను' అను వస్తు వికల్పమునకు హేతువైనది; మనస్సు సంకల్ప వికల్పాత్మక మగుట వలన, దేహేంద్రియాదుల విషయమున 'నేను' అనెడు బుద్ధిని, గృహ క్షేత్రాదులు విషయమున 'నాది' అను బుద్ధిని కలిగించు చున్నదని అర్థము. దాని స్వరూపమును చెప్పుచున్నాడు:- సంజ్ఞాది భేదకలనాకలితః ._ · సంజ్ఞా=నామము. గ్రహించవలెను. సంజ్ఞారూపాది భేదమును గ్రహించునది. వస్తువునకు ఘటము, కలశము, కుంభము మొదలగు పేర్లు. లావైన పొట్ట, మొదలైన ఆకార ముండును. నీలపీతాదివర్ణ ముండును; ఇత్యాదిరీతిచే సర్వపదార్థముల దును వేరు వేరుగా నున్న నామ రూపాదులను గ్రహించు శక్తి కలది అని యర్థము. లేదా శబ్దవిషయ ములు అర్థవిషయకములు ఐన సకల వృత్తులును మనస్సును ఆశ్ర యించుకొని యుండును. శబ్దములు అర్థములు ఈ రెండిటికంటె భిన్నమగు ప్రపంచము లేదు. కావున ప్రపంచ మంతయు తనకు సంబంధించిన వృత్తిగల - అనగా తనను గ్రహించు మనస్సునందు ఉన్నది గాన ఈ కోశము బలవత్తరము. బంధమోక్షములు రెండును ఈ కోశము పై ఆధారపడి యున్నవి. అన్నమయ ప్రాణమయములకు జానశక్తి లేదు గావునను, దీనితో సంబంధము లేనిచో ఆ రెండింటికిని ఆత్మసంబంధము లేదు కావునను, ఇది వాటికంటె బలీయము • ఈ విషయమునే 'తత్కోశ మనుపూర్య' అని చెప్పుచున్నాడు. దాని యొక్క పూర్వకోశ మనగా ప్రాణమయ కోశము. తాను విజ్ఞాన మయముచే పూరితమై ప్రాణమయకోశమును పూరించుచు, విజృమ్బతే నిరర్గళముగ తన కార్యమును చేయుచున్నది. “సవా ఏష పురుషవిధ ఏవ, తస్య పురుషవిధతామ్, అన్వయం పురుషవిధః" అను శ్రుతి ' విజ్ఞానమయముయొక్క పురుషవిధత్వము ననుసరించి ' మనోమయము పురుషవిధ మగుచున్నది' అని చెప్పుచున్నది. -<noinclude><references/></noinclude> kk63mx0scwz8xj0d15ihpgw0zs01n8q 104 244332 603017 2026-11-02T12:15:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '250 శ్రీవి వేక చూడామణి అవ. ‘పంచేంద్రియైః ' మొదలగు నాలుగు శ్లోకములచే మనో మయ మెట్లు బంధ హేతువో చెప్పుచున్నాడు. పంచేంద్రియైః పంచభిరేవ హోతృభిః ప్రచీయమానో విషయాజ్యధారయా. జాజ్వల్...' 603017 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>250 శ్రీవి వేక చూడామణి అవ. ‘పంచేంద్రియైః ' మొదలగు నాలుగు శ్లోకములచే మనో మయ మెట్లు బంధ హేతువో చెప్పుచున్నాడు. పంచేంద్రియైః పంచభిరేవ హోతృభిః ప్రచీయమానో విషయాజ్యధారయా. జాజ్వల్యమానో బహువాసనన్దనై ర్మనోమయో ఒగ్నిర్దహతి ప్రపఞ్బమ్. పంచేంద్రియైః=ఐదు ఇంద్రి యము లనెడు, పంచభిరేవ=ఐదుగురైన హోతృభిః=హోమము చేయు ఋత్విక్కులచే, విషయాజ్యధారయా=విష యములనెడు ఆజ్యముయొక్క ధారచేత, ప్రచీయమానః వృద్ధిపొందింప బడుచున్నట్టియు, బహువాసనేన్దనైః = అనేక విధములగు వాసనలనెడు ఇంధనములచే, జాజ్వల్యమానః ఎక్కువగ మండుచున్న, మనోమయః అగ్నిః= మనో రూపమగు అగ్ని, ప్రపంచం - ప్రపంచమును, దహతి = కాల్చి వేయుచున్నది, 1 = 3 170 సులభముగ తెలియుటకై, మనోమయ కోశమును అగ్నిగను, శ్రోత్రాదీంద్రియములను హోతలుగను, మాటిమాటికి వచ్చిపడుచున్న విషయములను ఆజ్యధారలనుగను, విషయవాసనలను కట్టెలను గను ఆరోపించుచున్నాడు. శోత్రత్వక్చక్షుర్జిహ్వా ఘ్రాణము లనెడు ఐదు ఇంద్రియములే, హోతృభిః హవిస్సునకు అగ్నికి సంయోగమును కలిగించు వ్యాపారము చేయు హవిస్సు వేయువారిచే (హోమము చేయువారిచే), విషయాజ్యధారయా = శబ్దస్పర్శరూపరసగంధములనే ఆజ్యము; దానియొక్క ధారచే, ప్రచీయమానః = వృద్ధిపొందింప బడుచున్న, ఆ యా ఇంద్రియములు ఆ యా విషయములను నిరం ఆ తరము మనస్సునకు అందజేయుటచే, ఈ అగ్ని వృద్ధిపొందింపబడు చున్నది. ఇంధనములుండగా ఆజ్యధార కూడ ఉన్నచో అగ్ని అధికమగును ; అందుచే ' బహువాననేన్దనైః', అని చెప్పుచున్నాడు. అనేకములగు, వాసనాః = వాసనలు<noinclude><references/></noinclude> k8fv9jl3cg6c2ej3r7p757wighezf0f 104 244333 603018 2026-11-02T12:15:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మనోమయ కోశము 251 “దృఢభావనయా త్యక్త పూర్వాపర విచారణమ్, యదాదానం పదార్థస్య వాసనా సా ప్రకీర్తితా.” దృఢమగు భావనచే_ మాటిమాటికి వాటినిగూర్చియే ఆలోచించుటచే పూర్వాపరవిచారములేక, పదా...' 603018 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మనోమయ కోశము 251 “దృఢభావనయా త్యక్త పూర్వాపర విచారణమ్, యదాదానం పదార్థస్య వాసనా సా ప్రకీర్తితా.” దృఢమగు భావనచే_ మాటిమాటికి వాటినిగూర్చియే ఆలోచించుటచే పూర్వాపరవిచారములేక, పదార్థములను స్వీకరించుటకు వాసన యని పేరు, అని చెప్పిన విధమున, విషయములు బంధ హేతువులైనను సుఖకరము లనెడు భ్రాంతిచే అవి ఉపాధేయములే అని భావించుట. అట్టి వాసనలే ఇంధనములు, అనగా శుష్కకాష్ఠములు . ఇంధనములు లేనిచో ఆజ్యధార చాలకాలముపాటు జ్వాలను కలిగింప జాలదు. అట్లే వాసనలు లేనిచో విషయములుకూడ బంధకములు కాజాలవు. అట్టి బహువాసనేంధనములచే, జాజ్వల్యమానః = మాటిమాటికిని నిరం తరముగ నుండుచున్న, మనోమయః మనోరూపమగు, అగ్ని ప్రపం చమును, దహతి _ భస్మముచేయుచున్నది. పురుషు లందరిని పురు షార్థమునకు అయోగ్యులనుగా చేయుచున్నది అని తాత్పర్యము. అవ. మనస్సు బంధక మను విషయమును అన్వయ వ్యతి రేకములచే చెప్పుచున్నాడు.. న హ్యస్త్యవిద్యా మనసోఒ తిరిక్తా మనో హ్యవిద్యా భవబన్ధ హేతు?, తస్మి న్వినష్టే సకలం వినష్టం విజృమ్బితేఒస్మిన్ సకలం విజృమృతే. మనసః==మనస్సుకంటె, అతిరిక్తా = భిన్నమైన, అవిద్యా=అవిద్య, నాస్తి హి—లేదు కదా (ఇది నిశ్చితము). హిఎందువలన అనగా, భవబద్ధ హేతుః=సంసారబంధమునకు హేతువగు, అవిద్యా= అవిద్య, మనః= మన స్సే, తస్మిన్=ఆ మనస్సు, వినష్టే నష్టమైన దగుచుండగా, సకలం= సమస్తము, వినష్టం=వినష్టమైనది, అస్మిన్ ఈ మనస్సు, విజృమ్బితే= విజృంభించగా, సకలం = సమస్తము, విజృమృతే=విజిృంభించును, = 171<noinclude><references/></noinclude> 8l4cf0nt6h7ndwu7j5hcdhwjqxuh1dj 104 244334 603019 2026-11-02T12:15:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '252 శ్రీ వివేక చూడామణి హి... సుషుప్తియందు కారణావిద్య ఉన్నను బంధము లేదు, కావున ఆ కారణావిద్యయొక్క కార్యమగు మనస్సే బంధకము; అపుడు మనస్సు లీనమగుటచే బంధము లేదు అను అభిప్రాయముతో మనస...' 603019 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>252 శ్రీ వివేక చూడామణి హి... సుషుప్తియందు కారణావిద్య ఉన్నను బంధము లేదు, కావున ఆ కారణావిద్యయొక్క కార్యమగు మనస్సే బంధకము; అపుడు మనస్సు లీనమగుటచే బంధము లేదు అను అభిప్రాయముతో మనస్సుకంటె అతిరిక్తమగు అవిద్య లేదు అని చెప్పబడినది, హి-నిశ్చితముగా, హి ఏ కారణమువలన, భవబంధమునకు హేతువగు అవిద్య, తత్కార్య మగు మనస్సే. మనస్సు ఉన్నపుడే దేహాద్యభిమానరూపమగు బంధ మున్నది. మనస్సు లేనపుడు అది లేదు. కావున మనో భవబంధ ములకు అన్వయవ్యతిరేకములు. ఈ విషయమునే ఉపపాదించు చున్నాడు - ఆ మనస్సు నిర్వాసనముగ, పూర్తిగా నశించినచో సకలము నశించును. సుషుప్త్యవస్థయందు జగత్తు లే దను విషయము స్పష్టమే కదా? ఈ మనస్సు, విజృమ్భితే వృద్ధిపొందినపుడు, సమ స్తము వృద్ధిపొందును అని యర్ధము. అవ. ఈ విషయమునే విపులీకరించుచున్నాడు... స్వప్నే ఒర్ణ శూన్యే సృజతి స్వశక్త్యా భోక్తాది విశ్వం మన ఏవ సర్వమ్, త థైవ జాగ్రత్యపి నో విశేషః తత్సర్వమేత న్మనసో విజృమ్భణమ్. = అర్థశూన్యే = పదార్థశూన్యమగు, స్వప్నే స్వప్నమునందు, మనః ఏక= మన స్సే, స్వశక్త్యా తనయొక్క శక్తి చేత, సర్వం సమస్తమైన, భోస్త్రాది = భోక్త మొదలగు, విశ్వం = ప్రపంచమును, సృజతి= సృజిం చుచున్నది, తథైవ = అట్లే, జాగ్రత్యపి = జాగ్రదావస్థయందు కూడ సృజించుచున్నది, విశేషః నో=భేదమేమియు లేదు, తత్ ఏతత్ సర్వం ఇది యంతయు, మనసః = మనస్సుయొక్క విజృమ్భణం=విజృంభణమే. ♡ 172 ఈ శ్లోకమున అన్వయమును చెప్పుచున్నాడు, అర్థశూన్యే - మనసు శరీరములోపలనున్న నాడులలో సంచరించు అవస్థ అని శ్రుతి బోధించుచున్నది. కేశముకంటె గూడ సూక్ష్మములైన నాడులలో,<noinclude><references/></noinclude> prwvjkfzi4g2yn6jloerv4mfd9yup3y 104 244335 603020 2026-11-02T12:15:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మనోమయ కోశము 258 ఆ సమయమున గిరినదీసముద్రాదులు కనబడుట. అసంభావ్యము - ఆ సమయమున చక్షురాదులు వ్యాపారము ఉపరతమగుటచే వాటి ద్వారా మనస్సు బైటకు వెళ్లుట అనునది ఉండదు. బాహ్యపదార్థ ముల ప్ర...' 603020 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మనోమయ కోశము 258 ఆ సమయమున గిరినదీసముద్రాదులు కనబడుట. అసంభావ్యము - ఆ సమయమున చక్షురాదులు వ్యాపారము ఉపరతమగుటచే వాటి ద్వారా మనస్సు బైటకు వెళ్లుట అనునది ఉండదు. బాహ్యపదార్థ ముల ప్రతీతికూడ ఉండదు. కావున, మనస్సులో నున్న వాసనలను బట్టియే, ఆ సమయమున పదార్థములు బాహ్యములవలె కనబడు చున్నవి. వాస్తవమున అవి లేవు. కావున 'అర్థశూన్యే' అని చెప్ప బడినది. అట్టి పదార్థశూన్యమగు స్వప్నమునందు స్వశక్త్యా కేవలము వాసనలచేతను, తనయందు ఆత్మ ప్రతిఫలనముయొక్క సామర్థ్యము చేతను, మనస్సే భోక్తాది సకలప్రపంచమును సృజించుచున్నది. (ఆశంక) ఆ సమయమునందు గూడ భోక్తయగు జీవుడు ఉన్నాడు కదా? మనస్సు భోక్తనుకూడ సృజించుట అనునది ఎట్లు అని ఆశంక కలుగవచ్చును. (సమాధానము) కాని భోగ్యవస్తువులు లేనిచో భోక్తృత్వము కూడ ఉండదు గాన, భోగ్యపదార్థముల సృష్టికి కారణభూతమగు మనస్సే భోగ్యముల నందించుట ద్వారా జీవునకు భోక్తృత్వమును కల్పించుచున్నది గాన భోక్తృస్రష్టయని గూడ చెప్పబడుచున్నది. తథైవ_స్వప్నమునందు వలెనే, జాగ్రదావస్థలో గూడ, మనస్సే సర్వ' మును సృజించుచున్నది. విశేషమేమియు లేదు. కావున, ఏతత్ సర్వం ఈ జగత్తు అంతయు, మనస్సు యొక్క, విజృంభణం విలాసమే. అవ. ఈ విషయమునే వ్యతిరేకముఖమున దృఢీకరించు చున్నాడు. సుషుప్తి కాలే మనసి ప్రతీనే నై వాస్తి కించిత్ సకలప్రసిద్ధేః, అతో మనఃకల్పిత ఏవ పుంసః సంసార ఏతస్య న వస్తుతో ఒస్తి. 173<noinclude><references/></noinclude> lhgdwyi9rtvo94a2vuocrh4hhh82sz8 104 244336 603021 2026-11-02T12:15:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '204 = = = - = శ్రీవివేకచూడామణి సుషుప్తి కాలే … సుషుప్త్యవస్థయందు, మనసి = మనస్సు, ప్రలీనే పరిణామములను విడచి కారణస్వరూపమున ఉన్నదగుచుండగా, జగత్= జగత్తు, కించిత్ = ఏమియు, నైవాస్తి = లేదు,...' 603021 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>204 = = = - = శ్రీవివేకచూడామణి సుషుప్తి కాలే … సుషుప్త్యవస్థయందు, మనసి = మనస్సు, ప్రలీనే పరిణామములను విడచి కారణస్వరూపమున ఉన్నదగుచుండగా, జగత్= జగత్తు, కించిత్ = ఏమియు, నైవాస్తి = లేదు, సకలప్రసిద్ధేః నాకు ఆపు డేమియు తెలియలేదు. అని సర్వప్రాణుల అనుభవ మున్నది కదా ? ఆతః=ఆ కారణమువలన, ఏతస్య బద్ధుడైన, పుంసః = పురుషునియొక్క సంసారః=సంసారము, మనఃకల్పిత ఏవ - మనస్సుచే కల్పింపబడినదే, వస్తుతః పరమార్ధమున, నాస్తి = లేదు. స్వప్నజాగ్రదవస్థలలో మనస్సు ఉన్నపుడు సంసారము కనబడుచున్నది; సుషుప్తిలో అది లేనపుడు, కన బడుట లేదు, కావున మట్టి యొక్క అన్వయవ్యతిరేకములను అనుసరించు (మట్టిఉన్నపుడే ఉండి, లేనపుడు లేని ఘటము మట్టికంటె వేరుగ లేనట్లు మనస్సుకంటె భిన్నముగ సంసారము లేదు అని “తస్మిన్వినష్టే " ఇత్యా దివాక్యముచే పూర్వము (171 శ్లో) చెప్పబడిన విషయమే విశదీకరింస బడినది. అవ. వాయుదృష్టాంతముచే, ఒక్క మనస్సే రెండు విరుద్ధ కార్యములకు హేతువని చెప్పుచున్నాడు. వాయునా నీయతే మేఘః పునస్తేనైవ లీయతే, మనసా కల్ప్యతే బన్ధః మోక్ష స్తేనైవ కల్ప్యతే. మేఘ = మేఘము, వాయునా వాయువుచేత, నియతే తీసికొని వెళ్ల బడుచున్నది(ఒకచోట ఏర్పరుపబడుచున్నది) పునః =మరల, తేనై వ= ఆ వాయువుచేతనే, లీయతే = అణగిపోవుచున్నది. (చెదరగొట్టబడుచున్నది) బన్ధః= బంధము, మనసా - మనస్సుచే, కల్ప్యతే = కల్పింపబడుచున్నది. మోక్షః =మోక్షము, తేనై వ= దానిచేతనే, కల్ప్యతే = కల్పింపబడుచున్నది. (వ్యా. శ్రీచరణులు దానిని స్పష్టార్థమని వ్యాఖ్యానింప లేదు.) = 174 అవ. దారాంతికమగు మనస్సునందు మోక్ష హేతుత్వమును ఉపపాదించుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> sw32dxpmxe0us6xkaf0pbcnduvn17ba 104 244337 603022 2026-11-02T12:15:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మనోమయ కోశము దేహాదిసర్వవిషయే పరికల్ప్య రాగం బధ్నాతి తేన పురుషం పశువద్గుణేన వైరస్య మత్ర విషవత్సు విధాయ పశ్చా దేనం విమోచయతి తన్మన ఏవ బన్దాత్. - దేహాదిసర్వవిషయే = దేహాదులును,...' 603022 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మనోమయ కోశము దేహాదిసర్వవిషయే పరికల్ప్య రాగం బధ్నాతి తేన పురుషం పశువద్గుణేన వైరస్య మత్ర విషవత్సు విధాయ పశ్చా దేనం విమోచయతి తన్మన ఏవ బన్దాత్. - దేహాదిసర్వవిషయే = దేహాదులును, శబ్ద స్పర్శాదులును, పుకా దులును అగు సకలవిషయములందును, శబ్దాదులయందు రాగమునకు కూడ దేహమే మూలముగాన 'దేహాది' అని చెప్పబడినది. రాగం - ఆసక్తిని, పరికల్ప్య =దృఢముగ కలిగించి, తేనఆ రాగముతో, గుణేన త్రాడుతో పరువత్ = పశువునువలె, పురుషం - పురుషుని, బధ్నాతి = బంధించు చున్నది. తనకు ఇష్టమైన పరమపదమును పొందుటకు అయోగ్యునిగ చేయుచున్నది. పశ్చాత్ - అనంతరము, తత్ మనః ఏవ - ఏ మనస్సు బంధమును కల్పించినదో ఆ మనస్సే, అత్ర ఈ దేహాదివిషయమునందు, వైరస్యం = వైరాగ్యమును, అనాసక్తిని, విషే ఇవ - విషమునందువలె, అనర్థకరమని తెలుపుటద్వారా, సువిధాయ బాగుగ పుట్టించి, ఏనం ఈ పురుషుని, బంధాత్ - దేహాదులందు అభిమానరూపమగు బంధమునుండి, విమోచయతి = పూర్తిగ విడిపించుచున్నది. ఎల్లప్పుడును బ్రహ్మయందు ఉండుటచే దేహాదికమునందు మరల అభిమానము కలుగకుండునట్లు చేయును అని యర్థము. = = = 265 175 అవ. ఇంతవరకును చెప్పబడిన బంధమోక్ష హేతుత్వమును ముగించుచున్నాడు తస్మాన్మనః కారణ మస్య జన్తో ర్బన్ధస్య మోక్షస్య చ వా విధానే, బన్ధస్య హేతు ర్మలినం రజోగుణై ర్మోక్షస్య హేతు ర్విరజస్తమస్కమ్. తస్మాత్=ఆ కారణమువలన, అస్య=ఈ, జన్తోః - ప్రాణియొక్క, బన్ధస్య = బంధముయొక్క గాని, మోక్షస్య చ వా మోక్షముయొక్కగాని, 176<noinclude><references/></noinclude> 9487sjhoib15z187bqwc3bl4qhb1xkv 104 244338 603023 2026-11-02T12:15:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '258 శ్రీవివేకచూడామణి = విధానే = ఉత్పాదనమునందు, మనః - మనస్సు. కారణం " మన ఏవ మనుష్యాణాం" ఇత్యాది శ్రుతి ననుసరించి, కారణము. ఒకే పదార్థము విరుద్ధములగు రెండు కార్యములకు ఎట్లు కారణమగు...' 603023 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>258 శ్రీవివేకచూడామణి = విధానే = ఉత్పాదనమునందు, మనః - మనస్సు. కారణం " మన ఏవ మనుష్యాణాం" ఇత్యాది శ్రుతి ననుసరించి, కారణము. ఒకే పదార్థము విరుద్ధములగు రెండు కార్యములకు ఎట్లు కారణమగును అను ఆశంకకు సమాధానము చెప్పుచున్నాడు. రజోగుణైః రజోగుణములచేత, రజస్సు వలన బహువిధములగు ప్రవృత్తులు కలుగుచుండునుగాన ' రజోగుణై ౩ ’ అను బహువచనము ప్రయుక్తమైనది. లేదా నానావిధములగుటచే బహిర్ముఖత్వమును కల్పించు కామక్రోధలో భాదులగు రజోధర్మములచేత అని అర్థము. మలినం = కలుషితమైన మనస్సు, బన్దస్య - బంధమునకు, హేతుః= హేతువు, విరజస్తమస్కం = రజస్తమోగుణరహితమగు నిర్మల మైన మనస్సు, మోక్షస్య హేతుః - మోక్షమునకు హేతువు. కావున మనస్సు ఒక్క టే యైనను గుణభేదమును బట్టి కాలభేదముచే, విరుద్ధము లగు రెండింటికి హేతువుగా నుండుట విరుద్ధము కాదని భావము. = అవ. మోక్ష హేతువగు మనశ్శుద్ధిని సంపాదించుట ఎట్లు అను శంకకు సమాధానము చెప్పుచున్నాడు. వివేకవై రాగ్య గుణాతిరేకా చ్ఛుద్ధత్వ మాసాద్య మనో విముక్త్యే’ భవత్యతో బుద్ధిమతో ముముక్షో స్తాభ్యాం దృఢాభ్యాం భవితవ్య మర్రే. వి వేక వై రాగ్యగుణాతిరేకాత్ =వివేక వైరాగ్యగుణములయొక్క అతి శయమువలన, శుద్ధత్వం= శుద్ధత్వమును, ఆసాద్య = పొంది, మనః= మనస్సు, విముక్త్యా= మోక్షముకొరకు, భవతి. అగును, అతః = ఆ కార ణమువలన, బుద్ధిమతః = బుద్ధిమంతుడగు, ముముక్షోః = మోక్షేచ్ఛ కల వానికి, తాభ్యాం = ఆ రెండును, అగ్రే = ముందుగనే, దృఢాభ్యాం = దృఢ మైనవిగ, భవితవ్యం = కాదగినది (కావలెను.) = 177 వివేక వైరాగ్యములే గుణములు, అనగా సత్ఫలము నిచ్చెడి ధర్మములు. వాటియొక్క, అతిరేకః = అతిశయము__అనగా దృఢమైన<noinclude><references/></noinclude> 92xvvt2a3qxu6wuqym1yzz5x9vz92kc 104 244339 603024 2026-11-02T12:16:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మనోమయ కోశము 257 వివేకము. తీవ్రతరమైన వైరాగ్యము. దానివలన బ్రహాయే సత్యము, జగత్తు మిణ్యాభూతము అను నిశ్చయము కలిగిన పిమ్మట మిథ్యా భూతమగు వస్తువునందు కామము కలుగదు గాన బ్రహ్మలోకము...' 603024 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మనోమయ కోశము 257 వివేకము. తీవ్రతరమైన వైరాగ్యము. దానివలన బ్రహాయే సత్యము, జగత్తు మిణ్యాభూతము అను నిశ్చయము కలిగిన పిమ్మట మిథ్యా భూతమగు వస్తువునందు కామము కలుగదు గాన బ్రహ్మలోకము వరకును అన్ని విషయములయందును అధికమగు వైరాగ్యము కలుగును. ఎట్టి కామముల బెడద లేకుండుటయే శుద్ధి' యను శబ్దమున కర్థము. ఆ గుణద్వయముతో గూడిన మనస్సు నిర్మలత్వ మును పొంది, విముక్యై = బహిర్ముఖత్వము లేకుండుటచే ఏకాగ్రతతో బ్రహ్మయందు స్థిరమై అత్యన్తికబద్ధ నివృత్తికి హేతు వగును. అతః వివేక వైరాగ్యాతిరేకములతో గూడిన మనస్సు విముక్తికి కారణ మగుటవలన, బుద్ధిమళ = బుద్ధిమంతుడైన, అనగా కుశలుడైన, మోక్షరూపఫలమును కోరువానికి, ముందుగ, ఆ వివేక వైరాగ్యములు రెండును, దృఢాభ్యాం శిథిలముకాని వై, ప్రకృష్టములై ఉండవలెను. ఫలేచ్ఛ ఉపొయేచ్ఛకు కారణము గాన ఆ ఉపాయము దృఢముగ నుండవలెను. మోక్షేచ్ఛగలవాడు ముందుగ వివేక వైరాగ్య ములను ప్రయత్నపూర్వకముగ సంపాదించినచో ఫలము తప్పక కలుగునని చెప్పినట్లైనది. === అనగా ఉపాయ అవ. మోక్షముకొరకై మనస్సును నిర్విషయము చేయుటకై, అనగా విషయములనుండి మరల్చుటకై, వివేక వైరాగ్యములు హేతువు లని చెప్పి, జ “రత్నే యది శిలాబుద్ధి రాయతే వా భయం తతః, సమీచీనత్వధీర్నైతి నోపాదేయత్వధీరపి. రత్నమునందు రాతిముక్కయను బుద్ధిగాని, దానివలన భయముగాని కలిగినచో ఇది మంచిది అను బుద్ధిగాని, ఇది గ్రహింపదగినది అను బుద్ధిగాని కలుగదు అని చెప్పిన విధముగ వస్తువిచారమువలె భయము గూడ భయ హేతువునుండి మరలిపోవుటకు కారణముగాన, 'మనః ' ఇత్యాదిశ్లోకమున, వాటియందు (విషయములయంద) భయమును శ్రీవివేక 17<noinclude><references/></noinclude> t9sb0c98a5ilyuxigwp7syp700u9kyu 104 244340 603025 2026-11-02T12:16:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '258 శ్రీవివేకచూడామణి చెప్పుచు, భయము కల్గించుటద్వారా దయచే, వాటినుండి మరల్చు చున్నాడు. మనో నామ మహావ్యాఘ్రా విషయారణ్యభూమిషు, చరత్యత్ర న గచ్ఛన్తు సాధవో యే ముముక్షవః. = విషయారణ్య...' 603025 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>258 శ్రీవివేకచూడామణి చెప్పుచు, భయము కల్గించుటద్వారా దయచే, వాటినుండి మరల్చు చున్నాడు. మనో నామ మహావ్యాఘ్రా విషయారణ్యభూమిషు, చరత్యత్ర న గచ్ఛన్తు సాధవో యే ముముక్షవః. = విషయారణ్యభూమిషు = అనేకములైన అనర్థములతో సంకుల మగుటచేతను, “విషయాంస్తేషు గోచరాన్” విషయములను ఇంద్రియ ములు సంచరించు మార్గములనుగా తెలిసికొనుము అను శ్రుతిచేతను, విషయములే అరణ్యభూములు, వాటియందు; మనో నామ = మనస్సు అను పేరుగల, మహావ్యాఘ్రః = గొప్పవ్యాఘ్రము, చరతి_సంచరించు చున్నది. 'పరాంచి ఖాని ' ఇంద్రియములను బహిర్ముఖములనుగ సృజించెను అను శ్రుతి ననుసరించి, జలమునకు పల్లమువైపు ప్రవహించుట ఎట్లు స్వభావమో అట్లే మనస్సునకు విషయములపై ఆసక్తి స్వాభావి కము. అందుచే “ బంధాయ విషయాసక్తమ్ " అను శ్రుతి ననుసరించి జీవునకు- గొప్ప అనర్థము కలుగును. ఈ విషయము_ సంగాత్సంజాయతే కామః కామాక్రోధోఒభిజాయతే, క్రోధాదృవతి సంమోహః సంమోహా త్స్మృతి విభ్రమః, స్మృతిభ్రంశాద్బుద్ధినాశః, బుద్ధినాశాత్ప్రణశ్యతి. అని భగవద్గీతలో చెప్పబడినది. ఆ కారణమువలన, యే=ఏ, సాధపః= సత్పురుషులు, ముముక్షపః =మోక్షేచ్ఛ కలవారో వారు, అత్ర=ఈ విషయా రణ్యభూములయందు, న గచ్ఛన్తు = వెళ్లకుందురుగాక. మోక్షముకొరకై, విషయములనుండి మనస్సును మరల్చుకొందురుగాక అని అభిప్రాయము. "కశ్చిద్ధీరః ప్రత్యాగాత్మానమైక్ష దావృత్తచక్షు రమృతత్వ మిచ్ఛన్ ” మోక్షమునుకోరు ఎవ్వడో ఒక ధీరుడు వెనుకకు మరల్చబడిన దృష్టిగల వాడై ప్రత్యగాత్మను చూచెను అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. " - 178 అవ. “మనస్సుకంటె భిన్నమైన అవిద్య లేదు” అని పూర్వోక్త మగు విషయమును ఉపపాదించుచు మనస్సు ఎట్లు బంధకమో నాలుగు శ్లోకములచే విశదీకరించుచున్నాడు...<noinclude><references/></noinclude> p55ii43iul40i2czixtkyjumgjc6kpa 104 244341 603026 2026-11-02T12:16:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మనోమయ కోశము మనః ప్రసూతే విషయానశేషాన్ స్థూలాత్మనా సూక్ష్మతయా చ భోక్తు 8, శరీర వర్ణాశ్రమజాతిభేదాన్ గుణక్రియా హేతుఫలాని నిత్యమ్. = మనః=మన స్సే, భోక్తుః- భోక్తయైనజీవునకు, స్థూల...' 603026 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మనోమయ కోశము మనః ప్రసూతే విషయానశేషాన్ స్థూలాత్మనా సూక్ష్మతయా చ భోక్తు 8, శరీర వర్ణాశ్రమజాతిభేదాన్ గుణక్రియా హేతుఫలాని నిత్యమ్. = మనః=మన స్సే, భోక్తుః- భోక్తయైనజీవునకు, స్థూలాత్మనా స్థూలస్వరూపమునను, సూక్ష్మతయా చ-సూక్ష్మరూపమునను, శరీరవర్గా శ్రమజాతిభేదాన్ = శరీరము, వర్ణములు, ఆశ్రమములు, జాతులు మొదలగు భేదములు కలవియు, గుణక్రియాహేతుఫలాని = గుణములు, క్రియలు, వాటి హేతువులు, ఫలములు అనెడు, అశేషాన్ = సమస్తమైన, విషయాన్=విషయములను, ప్రసూతే = కనుచున్నది. 259 179 జీవునకు, జాగ్రదావస్థయందు, స్థూలాత్మనా= ఆ యా దేవత లచే అనుగృహీతములగు ఆ యా ఇంద్రియములవలన కలిగిన అను భవములకు విషయములగు విధమున స్థూలరూపమునను, స్వప్నా వస్థయందు ఇంద్రియములు ఉపరతములగుటచే, సూక్ష్మతయా చ-- కేవల సాక్షిమాత్ర వేద్యరూపమునను, సమస్త భోగ్యపదార్థములను మనస్సే పుట్టించుచున్నది. ఆ విషయములు ఏవి అను ఆకాంక్షతో చెప్పుచున్నాడు. శరీర .... భేదాన్ శరీరములు, వర్ణములు, ఆశ్రమ ములు, జాతులు, వాటియొక్క భేదములను, అనగా - దేవ తిర్యఙ్మనుష్యాది శరీరములను, బ్రాహ్మణక్ష త్రియవైశ్య శూద్రరూప వర్ణములను, బ్రహ్మచారిగృహస్థవానప్రస్థ సంన్యాసాసశ్రమములను, దేవమనుష్యాది శరీరములను, దేవతాది జాతులను పుట్టించుచున్నది. సుషుప్త్యాదులలో మనస్సు లేనపుడు ఈ భేదములు కూడ లేవు గాన ఇదియంతయు మనస్సుచేతనే కల్పితమని అభిప్రాయము. ఇట్లే, గుణక్రియా హేతుఫలాని గుణాః = శబ్దాదిగుణములు, క్రియాః= పైకి ఎత్తుట మొదలగు క్రియలు, హేతవః = ఆ యా కార్యముల నిమిత్త కారణోపాదాన కారణములు; ఫలాని - ఘటాదులైన ఆ యా కార్యములు, దీనినంతను మనస్సే ఎల్లపుడును పుట్టించుచున్నది. =<noinclude><references/></noinclude> 3hlua7s7atnbp6u3a5vq4tfya9l5m2v 104 244342 603027 2026-11-02T12:16:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '260 శ్రీవివేక చూడామణి దీనికి మరియొక నిమిత్తమేదియును లేదు. మనస్సు లేనిచో ఏదియు ఉండుటలేదుకదా? కావున మనస్సే అంతకును మూలకారణమని భావము. ‘శరీర,... భేదాన్' అనునపుడు 'భిద్యనే ఇతి భేదా...' 603027 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>260 శ్రీవివేక చూడామణి దీనికి మరియొక నిమిత్తమేదియును లేదు. మనస్సు లేనిచో ఏదియు ఉండుటలేదుకదా? కావున మనస్సే అంతకును మూలకారణమని భావము. ‘శరీర,... భేదాన్' అనునపుడు 'భిద్యనే ఇతి భేదాః' భేదించు నవి కాన భేదములు అను వ్యుత్పత్తి ననుసరించి 'వేరు వేరుగనుండు పదార్థములు,' అను నర్థము వచ్చును గాన 'శరీరములు, వర్ణములు, ఆశ్రమములు, జాతులు, భేదములు అని కర్మధారయ సమాసమైనను చెప్పుకొనవచ్చును. అసంగచిద్రూప మముం విమోహ్య దేహేన్డ్రియప్రాణగుణై ర్నిబధ్య. అహం మమేతి భ్రమయత్యజస్రం మనః స్వకృత్యేషు ఫలోపభు క్తి షు. = మనః =మనస్సు, అసంగ చిద్రూపం - సంగరహితమగు చిత్ అనగా అఖండజ్ఞానమే రూపముగాగల, అముం - ఈ ఆత్మను, దేహే స్త్రీయప్రాణగుణై ః = దేహముయొక్కయు, ఇంద్రియములయొక్కయు, ప్రాణముయొక్కయు గుణములచే, విమోహ్య = తన వాస్తవరూపమును తెలిసికొనుటకు అసమర్థునిగచేసి, ఆ దేహేంద్రియ ప్రాణగుణములయందే నిబధ్య=బంధించి, దేహేంద్రియములయందు 'నేను' అను అభిమానమును, వాటిధర్మములయందు 'నావి' అను అభిమానమును కల్పించి, అజస్రం= ఎల్లప్పుడును, స్వకృత్యేషు తన కృత్యములయందు, లౌకికవైదికకర్మల యందును, ఫలోసభుక్తిషు= ఆ యా కర్మలవలన కలుగు ఫలముల భోగ ములయందును, భ్రమయతి = పైకిని క్రిందకును తీసికొనిపోవుచున్నది. “కుర్వతే కర్మ భోగాయ కర్మ కర్తుం చ భుంజతే" భోగములకొరకై కర్మ చేయుచున్నారు, కర్మచేయుటకై అనుభవించుచున్నారు అని చెప్ప బడినది. శ్రుతి కూడ – ఆత్మానం చేద్విజానీయా దహమస్మీతి పూరుషః, కిమిచ్చన్ కస్య కామాయ .శరీరమనుసంజ్వరేత్. 180<noinclude><references/></noinclude> 0iwn5zuzq7j9rinqs56n1epvpq182be 104 244343 603028 2026-11-02T12:16:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మనోమయ కోశము ఆ పరమాత్మయే నేను అని పురుషుడు తెలిసికొన్నచో, ఏమి కోరుచు, ఏ కామముకొరకై, తపించుచున్న శరీరమును అనుసరించి తాపము చెందును? అని చెప్పుచున్నది. కావున అసంగము, చిదానందరూ...' 603028 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మనోమయ కోశము ఆ పరమాత్మయే నేను అని పురుషుడు తెలిసికొన్నచో, ఏమి కోరుచు, ఏ కామముకొరకై, తపించుచున్న శరీరమును అనుసరించి తాపము చెందును? అని చెప్పుచున్నది. కావున అసంగము, చిదానందరూపము అగు తన స్వరూపమును తెలిసికొనిన పురుషుడు ఏమియు కోరడు; ఏ కర్మలను ఆచ రింపడు. కావున కర్తృత్వమైనను, భోక్తృత్వమైనను దేహేంద్రియాద్య భిమానమునుబట్టి వచ్చినదే. సుషుప్తిలో మనస్సు లీనమై పోవుటచే ఆ సమయమున ఈ అభిమానము లేదు. అందుచే అభిమానమునకు మూల కారణముమన స్సే. కావున అవిద్య అనునది ఒకటి ఉన్నను అది మనస్సు లేనిచో బంధ హేతువు కాజాలదు. అందుచే మనస్సే సర్వబంధ హేతువని అభిప్రాయము. 261 అవ. ఇపుడు, ఆ మనస్సు బంధముద్వారా దుఃఖ హేతువని చెప్పుచున్నాడు. అధ్యాసయోగాత్పురుషస్య సంసృతిః అధ్యాసబన్ధస్త్వమునైన కల్పితః, రజస్త మోదోషవతోఒ వివేకినో జన్మాదిదుఃఖస్య నిదాన మేతత్. - రజస్త మోదోషవతః =రజోగుణము, తమోగుణము అనెడ: దోషము కలిగినట్టియు, అనగా ఆవరణవిక్షేపములకు హేతువులగు దోషద్వయములో కూడినట్టియు, కావుననే, అవివేకినః = ఆత్మానాత్మ భేదజ్ఞాన శూన్యుడైన, పురుషస్య - పురుషునకు, అధ్యాసయోగాల్ అనాత్మలయందు ఆత్మబుద్ధి వలన, సంసృతిః అవిచ్ఛిన్నమగు జన్మమరణ పరంపర, కలుగు చున్నది. సంసృతికి కారణమగు అధ్యాసకు మూలము మనస్సు అని చెప్పుచున్నాడు:- అధ్యాసబన్దః తు = అధ్యాసరూపమగు బంధము కూడ, అమునై ప=ఈ మనస్సుచేతనే, కల్పితః = కల్పితమైనది. 'మనః ప్రసూతే' ఇత్యాది వాక్యమున (శ్లో, 179) శరీరేంద్రియాదులు మనస్సుచే పుట్టింప బడుచున్నవి అని చెప్పబడినది. ఇప్పుడు వాటిపై అధ్యాసము కూడ మనస్సుచేతనే కల్పితమగుచున్నది అని 'అపి' శబ్ధార్థకమగు 'తు' శబ్దముచే ఇచట చెప్పబడినది. ఈ విధముగ అవిచ్ఛిన్న జన్మమరణపరంపరా 181<noinclude><references/></noinclude> a7ssrc6t7plytbuan7ijlo6hpvu04ye 104 244344 603029 2026-11-02T12:16:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '282 శ్రీవివేకచూ డామణి రూపమైన సంసారమునకు హేతువగు అధ్యాసకు హేతువగుటచే, ఏతత్ - ఈ మన స్సే, జన్మాదిదుఃఖస్య=జన్మమరణ జరారోగాదులవలన కలిగిన సకలవిధ దుఃఖమునకు, నిదానం ఆదికారణము, = = అతః ప...' 603029 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>282 శ్రీవివేకచూ డామణి రూపమైన సంసారమునకు హేతువగు అధ్యాసకు హేతువగుటచే, ఏతత్ - ఈ మన స్సే, జన్మాదిదుఃఖస్య=జన్మమరణ జరారోగాదులవలన కలిగిన సకలవిధ దుఃఖమునకు, నిదానం ఆదికారణము, = = అతః ప్రాహు ర్మనో ఒవిద్యాం పణ్ణితాస్తత్త్వదర్శినః, యేనైవ భ్రామ్యతే విశ్వం వాయునేవాభ్రమణ్డలమ్. 182 తత్త్వదర్శినః =తత్త్వము చూచెడు స్వభావముగల, పండితాః - వేదాన్త శ్రవణముచేసిన పురుష శ్రేష్ఠులు, అతః - సంసారమునకు మూల కారణ మగుటవలన, మనః - మనస్సును, అవిద్యాం అవిద్యనుగా, = = = ప్రాహుః . చెప్పుచున్నారు. మనస్సు అవిద్యాకార్యమగుట వలనను, మనస్సహాయములేని అవిద్య సంసార హేతువు కాజాలదు కావునను, మనస్సే అవిద్యయని చెప్పుట యుక్తమే యని సూచించుటకై. 'ప్ర' అను ఉపసర్గ ప్రయోగింపబడినది. ఇందులకు కారణము, యేనైవ = ఏ మనస్సుచేతనే, విశ్వం = సమస్తమైన జగత్తు, అనగా అందరు జీవులును, వాయునా = వాయువుచేత, అభ్రమండలమివ - మేఘసముదాయమువలె, భ్రామ్యతే = భ్రాంతికలవారగుటచే పైకిని క్రిందికిని త్రిప్పబడుచున్నదో. = ==== అవ. ఇపుడు ముముక్షు జనులు చేయవలసిన పని చెప్పు చున్నాడు. తన్మనఃశోధనం కార్యం ప్రయత్నేన ముముక్షుణా, విశుద్ధే సతి చైతస్మిన్ ముక్తి ః కరఫలాయతే. 3 తత్ = పూర్వో క్త కారణమువలన, అనగా రజస్తమోదోషముగల మనస్సు పురుషునకు అధ్యాసద్వారా సంస్కృతికి కారణమగుటవలన, ముముక్షుణా … మోక్షేచ్ఛగలపురుషునిచేత, ప్రయత్నేన అత్యధికమగు = = యత్నముచే, మనఃశోధనం = మనస్సులో నున్న రజస్తమోరూపములగు దోషముల అపనయనము, కార్యం - చేయదగినది. 'చ' అనుదానికి • ఏ కారణమువలన " అని యర్థము. ఏతస్మిన్ ఈ మనస్సు, విశుద్ధే = రజస్త మోవిహీనమైనదై కేవలసత్త్వ ప్రధానమైనదగుచుండగా, ముక్త = మోక్షము, కరఫలాయతే అరచేతిలోని పండువంటి దగును. స్పష్టముగ వేద్యమగునవి యర్థము ==== = 183<noinclude><references/></noinclude> lau2zqcmpqlbzie1kaqjsq8rtnobs7m 104 244345 603030 2026-11-02T12:16:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మనోమయ కోశము 283 అవ. మనఃశుద్ధికై ప్రయత్న మెట్లుచేయవలెనో చెప్పు చున్నాడు. మోక్షై కసక్త్యా విషయేషు రాగం నిర్మూల్యసంన్యస్య చ సర్వకర్మ, సచ్ఛద్ధయా యః శ్రవణాదినిష్ఠా రజస్స్వభావం...' 603030 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మనోమయ కోశము 283 అవ. మనఃశుద్ధికై ప్రయత్న మెట్లుచేయవలెనో చెప్పు చున్నాడు. మోక్షై కసక్త్యా విషయేషు రాగం నిర్మూల్యసంన్యస్య చ సర్వకర్మ, సచ్ఛద్ధయా యః శ్రవణాదినిష్ఠా రజస్స్వభావం స ధునోతి బుద్ధేః, మోక్షెకసక్త్యా = ఒక్క మోక్షమునందే ఆసక్తిచేత, అనగా తీవ్ర మగు మోక్షేచ్ఛచేత, విషయేషు = దేహాది విషయములయందు, రాగం = అవిసుఖజనకములు అనెడు భ్రాంతిచే వాటిపై కలిగిన ఆసక్తిని, నిర్మూల్య= అహంకారమును పరిత్యజించుటచే నిర్మూలించి, సర్వకర్మ = నిష్కామ కర్మలను నై మిత్తి కకర్మలను, సంన్యస్య = విడచి, సచ్ఛద్ధయా= సత్తు నందు అనగా కాలత్రయాబాధ్యమగు బ్రహ్మమునందు శ్రద్ధచే, లేదా గురువేదాన్త వాక్యములయందు అచంచలమైన శ్రద్ధతో, యః=ఏ పురుషుడు, శ్రవణాదినిష్ఠః … శ్రవణాదులయందు స్థిరముగ నుండునో, బుద్ధేశి బుద్ధి = యొక్క, (బుద్ధియందున్న) రజఃస్వభావం బుద్ధేఃబుద్ధి రజోగుణముయొక్క స్వభావమైన విక్షేపమును, ధునోతి - విదల్చుకొనును, అనగా పూర్తిగ నశింపజేసికొనును. 184 దేహాదులపై రాగమున్నపుడు కర్మచేయును, కర్మయున్నచో విక్షేపము. రాగనిర్మూలనముచే సకలకర్మను విడచి శ్రవణాదులచే అన్తర్నిష్ఠుడగు శ్రద్ధావంతునకు బుద్ధి విక్షేపము కలుగుటకు అవకా శమే ఉండదు. కావున విరక్తుడగు సంన్యాసి బుద్ధిదోషములను తొల గించు కొనుటకై, శ్రద్ధగ శ్రవణాదికము చేయవలెనని చెప్పినట్లైనది. అవ. ఇపుడు మనోమయము అనాత్మయను విషయమును ముగించుచున్నాడు_<noinclude><references/></noinclude> a4lloiuu01frh7huwoxjaa9914mqdsm 104 244346 603031 2026-11-02T12:17:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '384 మనోమయో నాపి భవేత్పరాత్మా హ్యాద్యన్త వత్త్వాత్ పరిణామిభావాత్, దుఃఖాత్మకత్వా ద్విషయత్వ హేతోః ద్రష్టా హి దృశ్యాత్మతయా న దృష్టః. శ్రీవివేకచూడామణి ఆద్యన్త వత్త్వాత్ =ఆద్య...' 603031 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>384 మనోమయో నాపి భవేత్పరాత్మా హ్యాద్యన్త వత్త్వాత్ పరిణామిభావాత్, దుఃఖాత్మకత్వా ద్విషయత్వ హేతోః ద్రష్టా హి దృశ్యాత్మతయా న దృష్టః. శ్రీవివేకచూడామణి ఆద్యన్త వత్త్వాత్ =ఆద్యన్తములుకలిగి యుండుటవలన, పరిణామి భావాత్ = పరిణామము పొందుచుండుటవలనను, దుఃఖాత్మకత్వాత్ = దుఃఖ స్వరూపమగుటవలనను, విషయత్వ హేతోః - విషయమగుటవలనను, మనో మయోఒపి = మనోమయము కూడ, పరాత్మా = పరమాత్మ, న భవేత్ = కాదు. = 185 = 'మనోమయము కూడ పరమాత్మ కాదు' అని అన్వయము. అందులకు హేతువులు సంగ్రహింపబడుచున్నవి. ఆద్యన్తవత్త్వాత్ = సుషుప్తి యందు లయమును పొందుచు జాగ్రదాదులయందు పుట్టుచు మనోమయము ఆద్యన్తము కలదగుటచే, అది ఆద్యన్త శూన్యమగు ఆత్మ కాజాలదు. ఇట్లే, పరిణామిభావాత్పరిణామ మును చెందుటవలనను, అనగా కామసంకల్పాది రూపమున పరిణామమును (వికారమును) చెందుటచే ఇది వికారరహితమగు ఆత్మ కాజాలదు. దుఃఖాత్మకత్వాత్ దుఃఖముస్వరూపముగా కల దగుటవలనను, కావుననే ఇది నిరోధింపబడుచుండును; - _ శోధింప బడుచుండును. మనస్సు అధ్యాసద్వారా ఎట్లు దుఃఖహేతు వగు చున్నదో వెనుక ఉపపాదింపబడినది. కావున ఇది ఆనందరూపమైన విషయత్వ హేతుః = విషయమగుచున్నది అనెడు ఆత్మ కాజాలదు. హేతువువలనను. అన్యత్రమనా అభూవం నాద్రాక్షమ్ అన్యత్రమనా అభూపం నాశ్రాషమ్. నా మనస్సు ఎచటనో ఉండెను, అందుచే వినలేదు; నా మనస్సు ఎచటనో ఉండెను, అందుచే వినలేదు అను శ్రుతిననుసరించి మనస్సు<noinclude><references/></noinclude> syvqz9l8s7ecgux481avb4eo5g70zr0 104 244347 603032 2026-11-02T12:17:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మనోమయకోశము = 285 సాక్షిచే విషయముగ చేసికొనబడుచున్నది గాన ఈ విషయత్వరూప హేతువువలనగూడ, ఇది, సర్వసాక్షియైన ఆత్మ కాజాలదు. హి= ఎందువలన అనగా, ద్రష్టా = చూచువాడు అనగా జ్ఞాత, దృశ్యాత్మ త...' 603032 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మనోమయకోశము = 285 సాక్షిచే విషయముగ చేసికొనబడుచున్నది గాన ఈ విషయత్వరూప హేతువువలనగూడ, ఇది, సర్వసాక్షియైన ఆత్మ కాజాలదు. హి= ఎందువలన అనగా, ద్రష్టా = చూచువాడు అనగా జ్ఞాత, దృశ్యాత్మ తయా – విషయస్వరూపుడుగ, న దృష్టః = లోకప్రసిద్ధుడుకాడు. ఈ విధముగ మనస్సు ఉన్నపుడును అది లేనపుడును, ఎల్లప్పుడునుగూడ, సాక్షిచే దానియొక్క ఉనికియు, లేకపోవుటయు తెలియబడుచుం డుటచేతను, కర్మకర్తృవిరోధముచే తన్ను తానే చూచుట అనునది విరుద్దముకావునను, దృశ్యమైనమనస్సు ద్రష్టృస్వరూపమగు అ ఆత్మ కాజాలదు గాన అది అనాత్మయను విషయము సిద్ధము. అవ. ఇపుడు విజ్ఞానమయకోశమును నిరూపించుచున్నాడు _ విజ్ఞానమయకోశము బుద్ధిర్బుద్ధీన్డ్రియైః సార్థం సవృత్తి ః కర్తృలక్షణః, విజ్ఞానమయకోశః స్యాత్ పుంసః సంసారకారణమ్. బుద్ధీన్డ్రియైః సార్థం =బుద్ధీంద్రియములతోకూడ, సవృత్తిః నిశ్చ యాత్మకమగు వృత్తి గల, బుద్ధిః = బుద్ధి, కర్తృలక్షణః = కర్తృత్వలక్ష ణముకలదియు, పుంసః = పురుషునియొక్క, సంసారకారణం - సంసా రమునకు కారణమైన, విజ్ఞానమయ కోశః = విజ్ఞానమయకోశముగ, స్యాత్ = అగును. = = 186 బుద్ధీన్ద్రయైః సార్థం = శ్రోత్రాది పంచేంద్రియములతోకూడ, సవృత్తి ః = నిశ్చయాత్మకవృత్తితో కూడిన, బుద్ధిః = బుద్ధి, కర్తృ లక్షణః = జ్ఞానేచ్ఛాకర్తృత్వము లక్షణముగాగల, విజ్ఞానమయకోశ 'పుసః' ఇత్యాదివాక్యముచే దాని కార్యమును చెప్పు చున్నాడు. పుంసః _ఆత్మయొక్క, సంసారకారణం = సంసారము కున కారణమైనది. “స సమానస్సన్ను భౌ లోకావనుసంచరతి, స ధీః మగును.<noinclude><references/></noinclude> gmlowahpqfy6jrrc85faqktr29fbyvg 104 244348 603033 2026-11-02T12:17:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '286 శ్రీవి వేక చూడామణి స్వప్నో భూత్వా ధ్యాయతీవ లేలాయతీవ" ఇత్యాదిశ్రుతుల నను సరించి ఒకే అన్తఃకరణము సంశయాత్మకవృత్తి కలదై యున్నపుడు మనస్సు అనియు, నిశ్చయాత్మకవృత్తికలదై యున్...' 603033 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>286 శ్రీవి వేక చూడామణి స్వప్నో భూత్వా ధ్యాయతీవ లేలాయతీవ" ఇత్యాదిశ్రుతుల నను సరించి ఒకే అన్తఃకరణము సంశయాత్మకవృత్తి కలదై యున్నపుడు మనస్సు అనియు, నిశ్చయాత్మకవృత్తికలదై యున్నపుడు బుద్ధి యనియు చెప్పబడుచున్నది. అందును, నిశ్చయించిన పిమ్మట క్రియ చేయుదురుగాన మనస్సు కరణము, బుద్ధి కర్త, కావున పూర్వా పరభావముండుటచే (అనగా బుద్ధిముందు, మనస్సు తరువాత ఉండు టదే). మనస్సు బాహ్యము, బుద్ధి అంతరము. కావున మనోమ యము తరువాత బుద్ధ్యాత్మకమగు విజ్ఞానమయము వేరుగ చెప్ప బడినది. అట్లుకానిచో ఐదు జ్ఞానేంద్రియములును మనోమయ బుద్ధిమయములు రెండింటియందును భేదము లేకుండనుండుటచే ఈ రెండునుకూడ అభిన్నములని చెప్పవలసివచ్చును. ఈ విషయమును బోధించు … “ తస్మాద్వా ఏతస్మాన్మనోమయాత్ అన్యోనర ఆత్మా విజ్ఞానమయః" అను శ్రుతికి కూడ ఇదే అభిప్రాయము . 66 అనుప్రజచ్చిత్ప్రతిబిమ్బశక్తి ః విజ్ఞానసంజ్ఞః ప్రకృతేర్వికారః, జ్ఞానక్రియావా నహమిత్యజస్రం దేహేన్రియాదిష్వభిమన్యతే భృశమ్. అనుప్రజచ్చిత్ప్రతిబిమృశక్తి ః=అనుసరించుచున్నచిత్ప్రతిబింబము యొక్క శక్తి కలదియు, జ్ఞానక్రియావాన్ = జ్ఞానము క్రియయుగలదియు అగు, విజ్ఞానసంజ్ఞః = విజ్ఞానమనెడు సంజ్ఞగల, ప్రకృతేర్వికారః = ప్రకృతి యొక్క వికారమైన ఈ కోశము, అజస్రం = ఎల్లప్పుడును, దేహేన్డ్రియా దిషు = దే హేంద్రియాదులయందు, అహమితి = అహం అని, భృశం = మిక్కిలి, అభిమన్యతే _ అభిమానము చెందుచుండును. = 187 బుద్ధి భూతపంచకమునందలి సత్త్వముయొక్క సమష్టి కార్య అందుచే దానియందు చితు తప్పక ప్రతి మగుటచే స్వచ్ఛమైనది.<noinclude><references/></noinclude> bp1jm3ze8hq60etq61ooylz2mcqpco4 104 244349 603034 2026-11-02T12:17:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'విజ్ఞానమయ కోశము 287 బిలబించును. ఈ విధముగ అనుసరించుచున్న చిద్రూపమగు పర మాత్మయొక్క ప్రతిబింబమైన ఏ జీవుడు గలడో ఆ జీవునియొక్క భాసకత్వశక్తి కలది. ప్రకాశకమగు దాని ప్రతిబింబము గూ...' 603034 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>విజ్ఞానమయ కోశము 287 బిలబించును. ఈ విధముగ అనుసరించుచున్న చిద్రూపమగు పర మాత్మయొక్క ప్రతిబింబమైన ఏ జీవుడు గలడో ఆ జీవునియొక్క భాసకత్వశక్తి కలది. ప్రకాశకమగు దాని ప్రతిబింబము గూడ ప్రకాశ కముగనే ఉండునుకదా ? అద్దము మొదలైన వాటియందు ప్రతిబింబిం చిన సూర్యప్రతిబింబము, సూర్యకిరణములు ప్రవేశింప శక్యముకాని అంధకారావృతములగు భూవివరాదులందున్న వస్తువులను ప్రకాశింప జేయుట లోకప్రసిద్ధమే కదా ? కావున అనుప్రజచ్చిత్ప్రతిబింబశక్తి :' అనగా చిత్తు అను ప్రవేశముచేయుటవలన చిద్విశిష్టమైనది అని యర్థము. కావుననే, విజ్ఞానసంజ్ఞః = "విజ్ఞానం యజ్ఞం తనుతే " అను శ్రుతి ననుసరించి విజ్ఞానమను పేరుగలది. ప్రకృతేః = మూలప్రకృతియొక్క అవిద్యయొక్క వికారః - వికారమైనది. సూక్ష్మభూతపంచకము = : అవిద్యాకార్యము. బుద్ధి సూక్ష్మభూతపంచకమునందలి సత్త్వము యొక్క సమష్టికార్యము. ఈ విధముగ బుద్ధి (విజ్ఞానమయకోశము) పరంపరయా అవిద్యాకార్యము. జ్ఞానక్రియావాన్ = వృత్త్యాత్మకమగు జ్ఞానము ; విషయవిచారము, ధ్యానము, లోకాన్త రగమనాదిరూపము అగు క్రియ; ఈ రెండును కలది. దేహేంద్రియాదులయందు ; “అన్త ఃకరణమేతేషు ” ఇత్యాది శ్లోకమునందు (105) చెప్పిన విధమున జీవునకు దేహాదులందు అభిమానము బుద్ధిలేనిచో కలుగదుగాన జీవత్వమే బుద్ధిరూపమగు ఉపాధినిబట్టి ఏర్పడుచున్నది. అందుచే ఈ కోశము అధ్యాసచే జీవునితో తాదాత్మ్యమునుపొందియున్నదిగాన (జీవాభిన్నముగ వివక్షితమైనది). కావున, అజస్రం = ఎల్లపుడును, జాగ్రత్స్వప్నములయందు, భృశం= మిక్కిలి, అహమిత్యభిమన్యతే-- నేను మనుష్యుడను, స్థూలముగనున్నాను, నడచుచున్నాను, నిలచి యున్నాను, దాటుచున్నాను, నేను చూచుచున్నాను, నేను విను చున్నాను, నేను ఊపిరి పీల్చుచున్నాను, ఊపిరి విడచుచున్నాను ఇత్యాదివిధమున తాదాత్మ్యాభిమానము కలవాడగుచున్నాడు గాన ఈ కోశము జ్ఞానముకలది అను విషయము ఉపపాదితమైనది.<noinclude><references/></noinclude> ardp00rrp267yq5brmz7x5i3742u5zv 104 244350 603035 2026-11-02T12:17:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '268 శ్రీవివేకచూడామణి అవ. క్రియావత్త్వమును ఉపపాదించుచున్నాడు - అనాదికాలో ఒయ మహంస్వభావో జీవ స్సమస్త వ్యవహారవోఢా, కరోతి కర్మాణ్యనుపూర్వవాసనః పుణ్యాన్యపుణ్యాని చ తత్ఫలాని. భ...' 603035 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>268 శ్రీవివేకచూడామణి అవ. క్రియావత్త్వమును ఉపపాదించుచున్నాడు - అనాదికాలో ఒయ మహంస్వభావో జీవ స్సమస్త వ్యవహారవోఢా, కరోతి కర్మాణ్యనుపూర్వవాసనః పుణ్యాన్యపుణ్యాని చ తత్ఫలాని. భుజ్కే విచిత్రాస్వపి యోనిషు ప్రజ న్నాయాతి నిర్యాత్యధ ఊర్ధ్వమేషః, అస్యైవ విజ్ఞానమయ స్యజాగ్ర త్స్వప్నాద్యవస్థాః సుఖదుఃఖభోగః. = = = అనాదికాలః = అనాదియైనకాలము కలవాడును, అహంస్వభావః = దేహేంద్రియాదులందు అహంవాసనకలవాడును, సమస్త వ్యవహారవోఢా= సమస్తవ్యవహారములను నిర్వహించు, అయం జీవః = ఈ జీవుడు, అను పూర్వవాసనః = అనుసరించిన పూర్వవాసనలుకలవాడై పుణ్యాని - పుణ్య. ములైనవి, అపుణ్యాని చ = అపుణ్యములైనవి అగు, కర్మాణి = కర్మలను, కరోతి — చేయుచున్నాడు. తత్ఫలాని చజవాటియొక్క ఫలములనుకూడ, విచిత్రాసు = విచిత్రములై న, యోనిషు - యోనులయందు, ప్రజన్ = వెళ్ళుచు, భుజ్కేఒపి=అనుభవించుచున్నాడుకూడ, ఏషః = ఈ జీవుడు, అధః ఆయాతి = క్రిందికి వచ్చును. ఊర్ధ్వం నిర్యాతి = పైకి వెడలును జాగ్రత్స్వప్నాద్యవస్థాః=జాగ్రత్స్వప్నాద్యవస్థలును, సుఖదుఃఖభోగః= సుఖదుఃఖముల భోగము, అస్య= ఈ, విజ్ఞానమయస్యైవ = విజ్ఞాన మయమునకే సంబంధించినవి. = = 188 189 ఈ విజ్ఞానమయము ప్రకృతియొక్క వికారము అని చెప్పుటచే ఇది సాధియనియే చెప్పవలసియున్నను ఇది అనాది యని చెప్పు టకు కారణ మేమనగా_ మహాప్రళయసమయమునందు గూడ ఇనె కారణస్వరూపముతో అవ్యక్తముగ నుండును. అట్లుకాక పూర్వకర్మవాస నలకు ఆశ్రయమగు ఈ బుద్ధి పూర్తిగ నశించిపోవును అని చెప్పినచో<noinclude><references/></noinclude> 84qwxjpcyg6jxboyspeids1j3vimnc2 104 244351 603036 2026-11-02T12:17:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'విజ్ఞానమయ కోశము 269 మరల సృష్టి అనుపపన్న మగును. మరియు సృష్టికాలమునందే 'అనేన జీవేనాత్మనా … ఈ జీవరూపముతో ప్రవేశింతును ఇత్యాది శ్రుతినను సరించి పరదేవత నామరూపములను వ్యాకరించుట...' 603036 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>విజ్ఞానమయ కోశము 269 మరల సృష్టి అనుపపన్న మగును. మరియు సృష్టికాలమునందే 'అనేన జీవేనాత్మనా … ఈ జీవరూపముతో ప్రవేశింతును ఇత్యాది శ్రుతినను సరించి పరదేవత నామరూపములను వ్యాకరించుటకై అనగా అవ్యక్త ముగనున్న వాటిని వ్యక్తము చేయుటకై చూచినట్లుగ చెప్పుటచేతను విదేహ కైవల్యము కలుగునంతవరకును బుద్ధికి అత్యంతిక వినాశ ఈ విధముగ ముండదు. ఈ విధముగ పురుషుని సంసారమునకు కారణమైన దీనివలన బుద్దికూడ అనాదియేయని తప్పక చెప్పవలసియున్నది. కలుగు దేహేంద్రియాభిమానము గూడ అనాదియే. అనగా ఈ సమ యముననున్న దేహేంద్రియాభిమానము పూర్వము లేకున్నను, ఇపుడున్న అభిమానమువంటి అభిమానము ఉండెడిది. అట్టిది ముందు గూడ విదేహకైవల్యము కలుగువరకును ఉండగలదు. ఈ దే హేంద్రియాభిమానము అనాది యని యర్థము. అనాదికాలః = ఇది ఈ సమయమున ప్రారంభమైనది అనాదియైనకాలము గలది. = అని చెప్పుటకు శక్యము కాదు గాన అనాది. అయం = ఈ, అహం స్వభావః = దే హేంద్రియాదులయందు 'నేను' అనెడు స్వభావము, అనగా అభిమానము, అనగా వాసనకల, జీవుడు, సమస్తవ్యవహార వోఢా = " విజ్ఞానం యజ్ఞం తనుతే, కర్మాణి తనుతేఒపి చ"__ఈ విజ్ఞానాత్మయే యజ్ఞమును, కర్మలను చేయుచున్నది అను శ్రుతి నను సరించి సమస్తములగు లౌకిక వైదిక వ్యవహారములను నిర్వహించు వాడు. దీని ఉపపాదన చేయుచున్నాడు అనుపూర్వవాసనః = పూర్వవాసనలు ఎవనిని అనుసరించుచున్నవో అట్టివాడు. “తం విద్యాకర్మణీ సమన్వారభేతే పూర్వప్రజ్ఞా చ" ఆ జీవుని పూర్వజన్మకు సంబంధించిన విద్యాకర్మలును, పూర్వప్రజ్ఞయు ఆరంభించుచున్నవి... వేరు వేరుస్వభావము కల వానినిగ చేయుచున్నవి అనియు, "పుణ్యో వై పుణ్యేన కర్మణా భవతి, పాపః పాపేన" - పుణ్యకర్మచే పుణ్యాత్ము డగును; పాపకర్మచే పాపాత్ము డగును అనియు శ్రుతి చెప్పుచున్నది. పుణ్యాని = శాస్త్రవిహితములు. అపుణ్యాని = శాస్త్రనిషిద్ధములు. శాస్త్ర -<noinclude><references/></noinclude> hhex4hm3b15p43bxx2y2cxz86ixdkwh 104 244352 603037 2026-11-02T12:17:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '270 = శ్రీవి వేక చూడామణీ విహితములుకాని నిషిద్ధములు కాని యగు భోజనస్వాపాదులు ఉదాసీన కర్మలు. వీటి నన్నింటిని చేయుచున్నాడు. భోక్తృత్వమును చెప్పు చున్నాడు . తత్ఫలాని = చేయబడిన ఆ వ...' 603037 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>270 = శ్రీవి వేక చూడామణీ విహితములుకాని నిషిద్ధములు కాని యగు భోజనస్వాపాదులు ఉదాసీన కర్మలు. వీటి నన్నింటిని చేయుచున్నాడు. భోక్తృత్వమును చెప్పు చున్నాడు . తత్ఫలాని = చేయబడిన ఆ విహిత నిషిద్ధ కర్మల యొక్క ఫలములను, విచిత్రాసు-విచిత్రములైన, అనగా దేవతిర్యఙ్మనుష్యాదు లగు ఎనుబదిలక్షల భేదములుగల, యోనిషు _ యోనులయందు, ప్రజన్ = సంచరించుచు, భుంక్తేఒపి = సుఖదుఃఖానుభవము కల వాడగుచున్నాడు. అందునిమిత్తమై, అధః_ నరకాదులందు, ఆయాతి, వచ్చుచున్నాడు, ఊర్ధ్వం= స్వర్గాదిలోకములందు, నిర్యాతి = పైకివెళ్లు చున్నాడు. ఏషః = ఈ జీవుడు, నేను మెలకువగ నున్నాను, నేను నిద్రపోవుచున్నాను, నేను నిద్రించితిని, నేను సుఖవంతుడను, నేను దుఃఖవంతుడను ఇత్యాదివిధమున ఆత్మయందున్నట్లు కనబడుచున్న ధర్మము లన్నియు ఈ బుద్ధితో ఏర్పడిన తాదాత్మ్యాభిమానముచేతనే ఏర్పడుచున్నవి అని బోధించి దీని నుండి ధర్మశున్యమగు ఆత్మను వేరుచేయుచున్నాడు. జాగ్రత్స్వప్నాద్యవస్థలు, ఆదిపదముచే సుషుప్తి సమాధ్యవస్థలు గ్రహింపబడును. = సుఖదుఃఖానుభవము యన్నియు, అస్యైవ = ఈ విజ్ఞానమయ కోశమునకే చెందినవి. దేహాదినిష్ఠాశ్రమ ధర్మకర్మ గుణాభిమానః సతతం మమేతి, విజ్ఞానకోశో2యమతిప్రకాశః ప్రకృష్టసాన్నిధ్యవశాత్పరాత్మనః, అతో భవత్యేష ఉపాధిరస్య యదాత్మధీః సంసరతి భ్రమేణ, = సతతం= ఎల్లపుడును, మమేతి - నాది అని, దేహదినిష్ఠాశ్రమ ధర్మకర్మగుణాభిమానః = దేహాదులకు సంబంధించిన ఆశ్రమములు, ధర్మ ములు, కర్మలు, గుణములు వీటియందు అభిమానముకల, అయం విజ్ఞాన కోశ t = ఈ విజ్ఞానమయకోశము, పరాత్మనః = పరమాత్మ యొక్క, ఈ ప్రకృష్టసాన్నిధ్యపశాత్ అత్యధికనుగు సాంనిధ్యమువలన, అతి ప = - = ఇవి 190<noinclude><references/></noinclude> tfpcqyld4lcjvflm96434wywz4fc72c 104 244353 603038 2026-11-02T12:18:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'విజ్ఞానమయ కోశము = = - కాశః = అధిక మైన ప్రకాశముకలది, అతః_ ఆ కారణమువలన, ఏషః— ఈ కోశము, అస్య = ఈ ఆత్మకు, ఉపాధిః భవతి ఉపాధిగా అగు చున్నది. యదాత్మధీః = దేని విషయమున 'నేను' అను బుద్ధికలవాడై, భ...' 603038 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>విజ్ఞానమయ కోశము = = - కాశః = అధిక మైన ప్రకాశముకలది, అతః_ ఆ కారణమువలన, ఏషః— ఈ కోశము, అస్య = ఈ ఆత్మకు, ఉపాధిః భవతి ఉపాధిగా అగు చున్నది. యదాత్మధీః = దేని విషయమున 'నేను' అను బుద్ధికలవాడై, భ్రమేణ = భ్రాంతిచే, సంసరతి - సంసారమును పొందుచున్నాడో. = 1 271 'దేహాది' అనునపుడు 'ఆది' పదముచే చక్షురాదీంద్రియ ములను, ప్రాణములను గ్రహింపవలెను. ఆ దేహాదులకు సంబం ధించిన, ఏ, ఆశ్రమాః = బ్రహచర్యాద్యాశ్రమములు, ధర్మాః మను ష్యత్వబ్రాహ్మణత్వాది ధర్మములు, కర్మాణి స్థితి గతి మొదలగులౌకిక కర్మలు, మన్రోచ్చారణాది వైదికకర్మలు, గుణాః = హ్రస్వత్వదీర్ఘ త్వా దులు లేదా సుగుణ దుర్గుణములు, వీటి విషయమున, ఎల్లప్పుడును 'నావి' అను అభిమానముకలది. ఆత్మ ప్రతిబింబముతో గూడిన బుద్ధి ఇంద్రియములతోడను, ప్రాణములతోడను, దేహముతోడను సంబంధించినదై వాటిధర్మములను తనపై ఆరోపించుకొనుచున్నది. స్వతః జడమైనను ఈ బుద్ధి చేతనమువలె నుండుటకు నిమిత్తమును చెప్పుచున్నాడు. పరాత్మనః = ' చేతనశ్చేతనానామ్' అను శ్రుతి ' ననుసరించి కేవలము, నిర్మలము, అసంగము, చిద్రూపము అగు పరమాత్మయొక్క ప్రకృష్ణసాన్నిధ్యవశాత్ = ఇతరవస్తువుల అ పేక్షలే ని ప్రతిఫలనముయొక్క మహిమచే, అయం విజ్ఞానకోశః = ఈ బుద్ధి కోశము, అతిప్రకాశమైనది. ఇతరములగు ఇంద్రియములయందు సాక్షాచ్చైతన్యసంబంధము లేకుండుటచే వాటికి అతి ప్రకాశము లేదు. అతః = ప్రకృష్టసాన్నిధ్యముండుటవలన, అస్య = ఈ ఆత్మకు, ఏషః = ఈ కోశము, ఉపాధి_జీవుడు అను భేదమునకు హేతువగు ఉపాధి అగుచున్నది. కర్తృత్వభోక్తృత్వములతో గూడిన జీవత్వ మను ధర్మమునకు ఇది మూల కారణము, యదాత్మధీః = ఏ ఉపాధియందు 'నేను ' అనెడు బుద్ధికలవాడై, భ్రాంతిచే సంసరతి = కర్తృత్వాది దుఃఖమును అనుభవించుచున్నాడో. =<noinclude><references/></noinclude> 9az1wbv3p5nhlqfpbco25idfbjlzkhs 104 244354 603039 2026-11-02T12:18:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '272 శ్రీవి వేక చూడామణీ అవ. ఈవిషయమునే ‘యోయం' ఇత్యాది శ్లోకత్రయముచే విశదీకరించుచున్నాడు.. ఉపాధిగతమైనను ఆత్మ నిస్సంగమే యోఒయం విజ్ఞానమయః ప్రాణేషు హృది స్ఫురత్స్వయం జ్యోతిః, కూ...' 603039 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>272 శ్రీవి వేక చూడామణీ అవ. ఈవిషయమునే ‘యోయం' ఇత్యాది శ్లోకత్రయముచే విశదీకరించుచున్నాడు.. ఉపాధిగతమైనను ఆత్మ నిస్సంగమే యోఒయం విజ్ఞానమయః ప్రాణేషు హృది స్ఫురత్స్వయం జ్యోతిః, కూటస్థస్సన్నాత్మా కర్తా భోక్తా భవత్యుపాధిస్థః. ప్రాణేషు=చక్షురాదీంద్రియముల సమీపమున, హృది స్ఫురత్స్వ యం జ్యోతిః=హృదయమునందు ప్రకాశించుచున్న స్వయంజ్యోతిః స్వరూపమగు, యః_ఏ, అయం=ఈ, విజ్ఞానమయః = విజ్ఞానమయమైన ఆత్మా ఆత్మకలదో, అది కూటస్థః సన్ కూటస్థమైనను, ఉపాధిస్థ ఉపాధియందున్నదై, కర్తా కర్తగాను, భోక్తగాను, భవతి=అగుచున్నది. 191 పాషాణ సమీపమునందున్న వృక్షమును పాషాణే, వృక్షః- 'పాషాణముపై వృక్షము' అని చెప్పినవిధమున 'ప్రాణేషు ' అనునపుడు సామీప్యార్థమున సప్తమీ. ప్రాణేషు చక్రు రాదిసమీపమున ఇట్లు = చెప్పుటచే – ' అహం ' అను ప్రతీతిలో అనేక వస్తువులు విషయమగు చున్నవి. కావున వాటిలో ఆత్మ ఏది అని జనకుడు ప్రశ్నింపగా దానికి ప్రత్యుత్తరముగ చెప్పిన 'ప్రాణేషు' అను పదముచే ప్రాణశబ్ద బోధితమగు ఇంద్రియముల ముఖ్యప్రాణత్వము ఆత్మకు లేదు అనగా ఇంద్రియములు ముఖ్యప్రాణము ఆత్మ కాదు అని చెప్పినట్లైనది. ప్రాణసామీప్యము బుద్ధికి కూడ ఉన్నది. దాని వ్యావృత్తి చేయుటకై 'హృది స్ఫురత్స్వయం జ్యోతిః' అని చెప్పబడుచున్నది. హృదయ పుండరీకావచ్ఛిన్నమగు బుద్ధియందు ప్రకాశించుచున్నదియు, ఇతర ప్రకాశ్యము కానిదియు అగు ఏ జ్యోతిస్సు అనగా సర్వావభాసకమగు<noinclude><references/></noinclude> 96qy2p5go5sk3o3g52nkbpunaztth2y 104 244355 603040 2026-11-02T12:18:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపాధిగతమైనను ఆత్మ నిస్సంగమే 273 చైతన్యము కలదో; తద్రూపమైన విజ్ఞానమయము కలదో ; మోక్షము కలుగువరకును ఈ ఆత్మ బుద్ధిలేకుండ ఉండదు గాన తత్ప్రచురమగు టచే విజ్ఞానమయమని చెప్పబడుచున్నద...' 603040 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపాధిగతమైనను ఆత్మ నిస్సంగమే 273 చైతన్యము కలదో; తద్రూపమైన విజ్ఞానమయము కలదో ; మోక్షము కలుగువరకును ఈ ఆత్మ బుద్ధిలేకుండ ఉండదు గాన తత్ప్రచురమగు టచే విజ్ఞానమయమని చెప్పబడుచున్నది. లేదా ఇచట 'మయట్ ' ప్రత్యయము స్వార్థము. కావున 'విజ్ఞానమయః' అనగా విజ్ఞానస్వరూ పము అని యర్థము. ఇట్టి ఆత్మ, కూటస్థః = కూట మనగా అయో ఘనము, ఇనుపదిమ్మ; దానివలె నిర్వికారమైనను_ ఇచట ' అపి ' శబ్ద మును చేర్చుకొనవలెను. ఉపాధిస్ఠః ఉపాధియందు, అనగా జ్ఞానము క్రియయును గల బుద్ధియందు అవిద్యాకల్పితమగు తాదాత్మ్యముతో ఉన్నదై, స్ఫటికము |భమచే ఎఱ్ఱగ కనబడినట్లు కర్తగను, భోక్త గను అగుచున్నది. అవ. ఈ విషయమునే స్పష్టీకరించుచున్నాడు - స్వయం పరిచ్ఛేదముపేత్య బుద్ధేః తాదాత్మ్యదోషేణ పరం మృషాత్మనః, సర్వాత్మకః సన్నపి వీక్షతే స్వయం స్వతః పృథక్త్వేన మృదో ఘటాని. = ' మృషాత్మనః - అసత్యమైన స్వరూపముగల బుద్ధి యొక్క, తాదా త్మ్యదోషేణ పరం=తాదాత్మ్యదోషముచేతమాత్రమే, స్వయం తాను, వరి చ్ఛేదం = అల్పత్వమును, ఉపేత్య = పొంది; "ఇదం సర్వం యదయ మాత్మా " " సర్వం ఖల్విదం బ్రహ్మ " ఇత్యాది శ్రుతుల ననుసరించి తాను సర్వాత్మకుడైనను అల్పత్వమును పొంది, తెలివితక్కునవాడు, మృదః = మట్టికంటె బిన్నములుగ, ఘటానివ= కుండలనువలె, అతడు, మట్టియే ఉపాదానకారణముగ కలిగియుండుటచే మట్టికంటె వేరుకొని కుండలను వేరైనవాటినిగా చూచునో, అట్లే సర్వోపాదానమగు తనకంటె భిన్నమైన దేదియు లేకున్నను, స్వతఃజతనకంటే, పృథక్త్వేన వేరుగ, వీక్షతే= చూచుచున్నాడు. నేను, వాడు, ఇది, నీవు మొదలగు భేదబుద్ధి కలవాడగు చున్నాడని అర్థము. 192<noinclude><references/></noinclude> r1d87podcs44lzec2720hhhk906gz88 104 244356 603041 2026-11-02T12:18:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '274 శ్రీ వివేకచూడామణి శ్లో అవ. ఈ విషయమును, “కూటస్థస్సన్ ఆత్మా" (191 శ్లో) అను వాక్యమున చెప్పిన నిర్వికారమగు ఆత్మకు సవికారత్వమును, దృష్టాంతపూర్వకముగ చెప్పుచున్నాడు ఉపాధిసంబన్ధ...' 603041 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>274 శ్రీ వివేకచూడామణి శ్లో అవ. ఈ విషయమును, “కూటస్థస్సన్ ఆత్మా" (191 శ్లో) అను వాక్యమున చెప్పిన నిర్వికారమగు ఆత్మకు సవికారత్వమును, దృష్టాంతపూర్వకముగ చెప్పుచున్నాడు ఉపాధిసంబన్ధవశాత్పరాత్మా ప్యుపాధిధర్మానను ఖాతి తద్గుణః, అయోవికారా నవికారివహ్నివత్ సదైకరూపోఒపీ పరః స్వభావాత్. = అయోవికారాన్ = ఇనుము యొక్క ధర్మములైన దీర్ఘత్వవర్తుల త్వాదులను, అవికారివహ్నివత్ వాస్తవమున అట్టి థర్మము లేవియులేని అగ్నివలె; ఇనుము పొడవుగనున్నచో అగ్ని పొడవుగనున్నదనియు, అది *ర్తులముగ నున్నచో అగ్ని వర్తులమనియు లోకమున జనులు భ్రాంతి చెందుదురు. అట్లే, సదా= ఎల్లప్పుడును, స్వభావాత్ = తనయొక్క సచ్చి దానందస్వరూపమువలన, పరః = నిత్యశుద్ధబుద్ధముక్త స్వభావుడైనను, ఈ కారణముచే, ఏకరూప్కోపి = వికారశూన్యుడైనను, పరాత్మాపి - పర మాత్మకూడ, ఉపాధిసంబంధవశాత్ = తనచే ప్రకాశ్యమైనదైనను, తనకు ఉపాధిగానున్న అవిద్యచే కల్పితమై తాదాత్మ్యసంబంధమువలన, ఉపాధి ధర్మాన్ = కర్తృత్వము, భోక్తృత్వము మొదలైన ఉపాధిధర్మములను, "ధ్యాయతీవ లేలాయతీవ" అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. బుద్ధి ధ్యానించు నపుడు (ఆత్మకూడ) ధ్యానించుచున్నదివలె నుండును; అది చలించునపుడు చలించుచున్నట్లు ఉండును అని దీని యర్థము. అనుసృత్య=అనుసరించి, తద్గుణః== ' నేను చేయుచున్నాను, నేను సుఖవంతుడను, దుఃఖవంతుడను' ఇత్యాదివిధమున ఉపాధిధర్మములైన కర్తృత్వాదులు కలవాడువలె, భాతి- ప్రకాశించుచున్నాడు. దృష్టాంతముగ చూపబడిన ప్రకాశకమగు వహ్నియు సర్వప్రకాశకమగు దార్ఘాంతికమైన అగ్నియు వికారశూన్యములే గాన ఏకరూపములగుట సమానము. 193<noinclude><references/></noinclude> j86gdypdok92mjjsup8kp7f5wjxzavk 104 244357 603042 2026-11-02T12:18:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మోక్ష మెట్లు కలుగును? మోక్ష మెట్లు కలుగును? శిష్య ఉవాచ : భ్రమేణాప్యన్యథా వాస్తు జీవభావః పరాత్మనః, తదుపాధే రనాదిత్వా న్నా నాదేరాశ ఇష్యతే. అతో2స్య జీవభావో2పీ నిత్యో భవతి సంస్క...' 603042 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మోక్ష మెట్లు కలుగును? మోక్ష మెట్లు కలుగును? శిష్య ఉవాచ : భ్రమేణాప్యన్యథా వాస్తు జీవభావః పరాత్మనః, తదుపాధే రనాదిత్వా న్నా నాదేరాశ ఇష్యతే. అతో2స్య జీవభావో2పీ నిత్యో భవతి సంస్కృతిః, న నివర్తేత తన్మోక్షః కథం మే శ్రీగురో వద. = శిష్యుడుపల్కెను. పరాత్మనః = సంసార రహితుడగుటచే సర్వో త్కృష్టుడగు పరమాత్మకు, జీవభావః జీవత్వము, భ్రమేణ వా=భ్రాన్తి చేతగాని, అన్యథా వా వాస్తవముగాగాని, అస్తు = అగుగాక, తదుపాధేః ఏ ఉపాధిచే జీవత్వము చెప్పబడుచున్నదో ఆ ఉపాధియైన విజ్ఞానమయ కోశము, అనాదిత్వాత్ = 'అనాదికాలో యమహంస్వభావో జీవః' ఇత్యాది శ్లోకమున (188) చెప్పినవిధముగ అనాదియగుటవలన, అనాదేః - ఆత్మ వలె అనాదియగు దీనికిని, నాశః = నాశము, నేష్యతే = అంగీకరింపబడదు. అతః _ఆ కారణమువలన, అనగా జీవభావమునకు హేతువగు ఉపాధి అనాదియగుటవల ను, దానికి నాశము అసంభావ్యము కావునను, అస్య= ఈ పరమాత్మయొక్క, జీవభావోఒపి జీవత్వముకూడ, నిత్యో భవతి.. నిత్యమే యగును, నశింపదు. సంస్కృతిః = సంసారము, న నివర్తేత నిపర్తింపదు. జీవభావము నిత్యమైనచో సంసారముకూడ నిత్యమేగాన అది నశించదు. శత్=ఆ కారణమువలన, మే=నాకు, మోక్షః= మోక్షము, కథమ్ = ఎట్లు : శ్రీగురో - పూజ్యుడైనగురూ, వద = చెప్పుము. ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షోపాయము శ్రీగురు రువాచ : == 275 194 195 సమ్యక్ దృష్టం త్వయా విద్వన్ సావధానేన తచ్ఛృణు, ప్రామాణికీ న భవతి భ్రాన్త్యా మోహితకల్పనా. 196<noinclude><references/></noinclude> 74hppqt09h5v7rk7mrv6fpebp9o51yp 104 244358 603043 2026-11-02T12:18:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '278 == = శ్రీవి వేకచూడామణి శ్రీగురువుచెప్పెను. హే విద్వన్ = ఓబుద్ధిమంతుడాః త్వయా = నీచేత, సమ్యక్ = బాగుగా, స్పష్టం - ప్రశ్నింపబడినది, తత్ = ప్రశ్నిం చిన ఆ విషయమును, సావధానేన విషయాంత...' 603043 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>278 == = శ్రీవి వేకచూడామణి శ్రీగురువుచెప్పెను. హే విద్వన్ = ఓబుద్ధిమంతుడాః త్వయా = నీచేత, సమ్యక్ = బాగుగా, స్పష్టం - ప్రశ్నింపబడినది, తత్ = ప్రశ్నిం చిన ఆ విషయమును, సావధానేన విషయాంతరసంచారము లేని మన స్సుతో, శృణు = వినుము, విని నిర్ధారణ చేసికొనుము అని యర్థము. భ్రాన్త్యా = భ్రాన్తి చేత, మోహితకల్పనా మోహము కలిగినవానియొక్క కల్పన; మోహ మనగా తెలియవలసియున్న విషయమును తెలిసికొన కుండుట. ఇది తమోధర్మము. వాస్తవమున నిర్మలజ్ఞానస్వరూపుడై నను దృఢమైన అజ్ఞానజనితభ్రాంతిచే పూర్వోక్త విధమున జనించి మోహము కల పురుషుడు తాను సంసారి కాకపోయినను సంసారియని చేసిన కల్పన, ప్రామాణికీ = యథార్థము కాజాలదు. అట్టి కల్పన భ్రమవలన కలిగిన మోహమువలన జనించును. ముగ్ధునకు సమ్యగ్ జ్ఞాన సామర్థ్యముండదు. = భ్రాన్తిం వినా త్వసంగస్య నిష్క్రియస్య నిరాకృతేః, న ఘటేతార్థసంబద్ధో నభసో నీలతాదివత్. అసంగస్య = సంగరహితమును, నిష్రియస్య - క్రియాశూన్యము, నిరాకృతేః = ఆకారరహితమునగు ఆత్మకు, నభసః = ఆకాశమునకు, నీలతాదివత్ = నైల్యము మొదలగునదివలె, భ్రాన్తిం వినా= భ్రాంతిలేకుండ, అర్థ సమ్బన్ధః = వస్తువులతో సంబంధము, న ఘచేత = కుదరదు. = Ľ = 197 'తు' శబ్దమునకు అవధారణము అర్థము. ఇది నఇతో సంబం ధించును. అసంగస్య " అసంగో ఒహ్యయం పురుషః " ఈ పురుషుడు సంగరహితుడుకదా అను శ్రుతివలనను, సుషుప్తిలోని అనుభవము వలనను సంగరహితమును, నిష్క్రియస్య = "నిష్కలం నిష్క్రియం” అను శ్రుతి ననుసరించి క్రియారహితమును, నిరాకృతేః = "న తస్య కార్యం కరణం చ విద్యతే; అస్థూలం అనణు" - ఆత్మకు కార్యము (శరీరము) గాని కరణముగాని (ఇంద్రియాదిసాధనము) లేదు. ఇది స్థూలముకాదు, అణువుకాదు అను శ్రుతి ననుసరించి, ఆకాధరహితమై L నదియు అగు ఆత్మకు, భ్రాన్తిం వినా = స్థూలసూక్ష్మ కారణశరీరముల యందు తాదాత్మ్యాభిమానములేకుండగ, అర్థసంబంధః=దృశ్యవస్తు<noinclude><references/></noinclude> 0sfte5lp8e8dnp6dg0pet0kus18g35g 104 244359 603044 2026-11-02T12:19:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షోపాయము 277 వుల సంబంధము, న తు ఘటేత - కుదరనే కుదరదు. అసంగము, నిష్క్రియము, నిరాకృతియు అగు ఆకాశమునకు నీలతాదికమువలె. కావున భాష్యమున - "అప్రత్యక్షమైనను ఆకాశమునందు వ...' 603044 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షోపాయము 277 వుల సంబంధము, న తు ఘటేత - కుదరనే కుదరదు. అసంగము, నిష్క్రియము, నిరాకృతియు అగు ఆకాశమునకు నీలతాదికమువలె. కావున భాష్యమున - "అప్రత్యక్షమైనను ఆకాశమునందు వివేకరహి తులు మలినతోదికమును అధ్యసింతురు" అని చెప్పబడినది. అవివేక వంతులు ఆకాశమునుగూడ నీలమనియు, పీతమనియు, ఇంద్రనీల మాణిక్యములుపొదిగిన గంగాళమువలె నున్నదనియు కల్పించినను అప్రామాణికమగు ఈ నీలత్వాదికము గగనమునకు ఏ విధముగ ఉపపన్నము కాదో, అట్లే పరమాత్మయొక్క జీవత్వము గూడ అప్రామాణికమే యని అభిప్రాయము. గగనము కల్పనామాత్రముచే ఏ విధముగ నీలాదిరూపము కాజాలదో ప్రకృతమున గూడ అట్లే అని గ్రహింపవలెను. అవ. ఈ విషయమునే స్పష్టీకరించుచు రెండు శ్లోకములతో సంసారనివృత్తిని ఉపపాదించుచున్నాడు. అందు జీవుడు మిథ్యాభూతు డనువిషయము సిద్దించుటకై శ్రుతి ప్రతిపాదితమును, విద్వదనుభవ సిద్ధమును అగు ఆత్మయథార్థస్వరూపమును తెలుపుచున్నాడు. స్వస్య ద్రష్టు ర్నిర్గుణస్యాక్రియస్య ప్రత్యగ్బోధానన్దరూపస్య బుద్ధేః, భ్రాన్త్యా ప్రాప్తో జీవభావో న సత్యో మోహాపాయే నాస్త్యవస్తు స్వభావాత్. ద్రష్టుః = ద్రష్టమైనట్టియు, నిర్గుణస్య - నిర్గుణమైనట్టియు, అక్రి యస్య=క్రియాశూన్యమైనట్టియు, ప్రత్యగ్బోధానన్దరూపస్య=ప్రత్యగ్పోధ రూపము ఆనందరూపమును అగు, స్వస్య = ఆత్మకు, బుద్ధేః భ్రాన్త్యా = బుద్ధి యొక్క తాదాత్మ్య భ్రాన్తిచే, ప్రాప్తః = వచ్చిన, జీవభావః=జీవత్వము, సత్యః న = సత్యముకాదు. మోహాపాయే - మోహము తొలగిపోయిన వెంటనే, స్వభావాత్ =స్వభావమువలన, అవస్తు = కాల్పనికమైన వస్తువు, న = లేదు. 198<noinclude><references/></noinclude> t15o3i3enu3w5drprsqbovrauquvwfi 104 244360 603045 2026-11-02T12:19:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '278 = శ్రీవివేక చూడామణి = సాక్షియు, నిర్గుణస్య - ఏ ధర్మముతోడను శూన్య ద్రష్టుః = మును, అక్రియస్య =క్రియారహితమును, వికారశూన్యమును, ప్రత్య గ్బోధానన్దరూపస్య=అన్నిటికంటెను అంతరమగు...' 603045 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>278 = శ్రీవివేక చూడామణి = సాక్షియు, నిర్గుణస్య - ఏ ధర్మముతోడను శూన్య ద్రష్టుః = మును, అక్రియస్య =క్రియారహితమును, వికారశూన్యమును, ప్రత్య గ్బోధానన్దరూపస్య=అన్నిటికంటెను అంతరమగు బోధమునకు (జ్ఞాన మునకు) ప్రత్యగ్బోధ మనిపేరు. అట్టి ఆనందమే రూపముగాగల, స్వస్య = ఆత్మకు, బుద్ధితో తాదాత్మ్యాభిమానముచే కల్పితమైన జీవ భావము, సత్యః=అబాధ్యము, నౌకాదు. స్వస్వరూపసాక్షాత్కారము కలుగగనే భ్రాంతి నివర్తించునుగాన అది బాధ్యము. ఆ విషయమునే చెప్పుచున్నాడు. మోహాపాయే = 'శ్రుతియొక్కయు, ఆచార్యుని యొక్కయు ఉపదేశమువలన కలిగిన తత్త్వసాక్షాత్కారముచే అజ్ఞా నము నశింపగనే, తజ్జన్యమగు భ్రాంతి లేకపోవుటచే మోహము దూరముగ తొలగిపోయిన దగుచుండగా, అవస్తు= కల్పితమగువస్తువు, స్వభావాత్ =చానిధర్మమువలన, అనగా కల్పనావిషయము, నా నాస్తి= లేదు, లేదా, స్వభావాత్ మోహము తొలగిపోయినవెంటనే కల్పి అందుచే నాస్తిత్వము వాటి స్వభావ మగుట వలన; ఆరోపితవస్తువులస్వభావ మేమనగా భ్రాన్తి తొలగిపోయినచో అవి పూర్వమువలె కనబడవు అని యర్థము. తములు కనబడవు. అవ, పై శ్లోకమునందలి చతుర్థపాదార్థమును ఉపపాదించు చున్నాడు. యావద్భాన్తి స్తావదేవాస్య సత్తా మిథ్యాజ్ఞానోజ్జృమ్భితస్య ప్రమాదాత్, రజ్జ్వాం సర్పో బ్రాన్తి కాలీన ఏవ భ్రాన్హేర్నాశే నైవ సర్పో ఒపి తద్వత్. మిథ్యాజ్ఞానోజ్జృమ్భితస్య =మిథ్యాభూతమగు అజ్ఞానముచేజనించిన అస్య = ఈ అవస్తువునకు, ప్రమాదాత్ అవివేకమువలన, యావత్ = ఎంతవరకును, భ్రాన్తిః = ధ్రాన్తియుండునో, తావదేవ = అంతవరకు 199<noinclude><references/></noinclude> 6ueudgdopdo67bq716uev0uv4hzpthf 104 244361 603046 2026-11-02T12:19:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షోపాయము మాత్రమే, సత్తా = ఉనికి, రజ్జ్వాం = రజ్జువునందు, సర్పః = సర్పము, భ్రాంతికాలీన ఏవ = భ్రాంతికాలమునందు మాత్రమే, ఉండును, బ్రాస్తేః= భ్రాంతియొక్క, నాశే=నాశము...' 603046 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షోపాయము మాత్రమే, సత్తా = ఉనికి, రజ్జ్వాం = రజ్జువునందు, సర్పః = సర్పము, భ్రాంతికాలీన ఏవ = భ్రాంతికాలమునందు మాత్రమే, ఉండును, బ్రాస్తేః= భ్రాంతియొక్క, నాశే=నాశముకలిగిన దగుచుండగా, సర్పః=సర్పము నై వాస్తి = లేదు, తద్వత్ = అటులనే (ఇచటగూడ తెలియవలెను). 279 కార్యము మిథ్యాభూతమైనది అను విషయమును చెప్పుటకై కారణముయొక్క విశేషమును చెప్పుచున్నాడు. మిథ్యాజ్ఞానోజ్జృమ్భి తస్య=మిథ్యాభూతమైన అనగా అధిష్ఠానముయొక్క సాక్షాత్కారముచే తొలగింపదగిన, ఏ అజ్ఞానముకలదో దానివలన జనించిన, ఈ అవస్తువునకు, ప్రమాదాత్ = అధిష్ఠానముయొక్క ఆరోప్యమాణము యొక్క భేదము తెలియకపోవుటచే, ఎంతవరకు, భ్రాంతిః = విపరీతజ్ఞాన ముండునో, అంతవరకు మాత్రమే, సత్తా= ప్రతీతి. అందులకు దృష్టాంతము రజ్జ్వాం సర్పః = రజ్జ్వజ్ఞానమువలన అనగా రజ్జుసాక్షాత్కారముచే బాధింపదగిన ప్రమాదమువలన, ఎదుటనున్న వస్తువునందు 'ఇది సర్పముకాదు' అను వివేకము లేకపోవుటవలన, జనించిన సర్పము, బ్రాన్తికాలీన ఏవ 'ఇది సర్పము' అనెడు భ్రాంతి ఎంతవరకును ఉండునో అంతవరకు మాత్రమే సర్పము అచట నున్నట్లు. భాసించును. 'ఇది సర్పము కాదు; త్రాడుమాత్రమే' అను విశేషజ్ఞానముకలిగి ‘ఇది సర్పము' అనెడు భ్రాంతి నశింపగనే అచట సర్పము లేదు. అట్లే 'అహం బ్రహ్మాస్మి' అను సాక్షాత్కారము కలుగు వరకును మూలాజ్ఞానమువలన కలిగిన ప్రమాదమువలన సంసారిత్వ భ్రాంతి కలుగుచున్నది. వాస్తవమున సంసారము ఎన్నడును లేదు. రజ్జువునందు భ్రాంతిచే సర్పము భాసించినట్లు సంసారము మొదట భాసించెను. యథార్థజ్ఞానము కలిగిన పిమ్మట ఆ సంసారభ్రాంతి యుండదు. స్వరూపసాక్షాత్కారము అజ్ఞానమును తత్కార్యముల నన్నింటిని నశింపజేయును గాన అపుడు బ్రహ్మమాత్రమే మిగిలి<noinclude><references/></noinclude> 4s4s1sp5pnu9nl5i408cxfpo9y35m1x 104 244362 603047 2026-11-02T12:30:48Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603047 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>త్సరమును జేయవలయును. ఒకానొకచో నేకదినపక్షముగూడ జెప్పబడినది. అదియు చైత్రపూర్ణిమ మొదలు నాల్గుపూర్ణిమలలో నొకదానియందగును. మరియొకచో నేడు దినముల పక్షముగూడ నున్నది. ఎట్లనిన; రెండుదినములు వైశ్వదేవపర్వము, మూడవదినమందు రుణప్రఘాసపర్వము,నాల్గవదినమందు గృహమేధీయము, పంచమదినమందు మహాహవిస్సులు, ఆరవదినమందు పితృయజ్ఞము మొదలగు సాకమేధపర్వము శేషము. సప్తమదినమందు శునాసీరీయపర్వమునని దీనికి పంచాహపక్షములో జెప్ప బడిన శుక్లపక్షాదికమే కాలము. {{Center|{{p|fs150}}కామ్యనైమిత్తికేష్యాదుల నిర్ణయము</p>}} కామ్యేష్టులు వికృతి సామాన్యమునకు జెప్పిన నిర్ణయము చొప్పున పర్వమందు జేయవలెను. లేక శుక్ల పక్షస్థ దేవనక్షత్రమందైనను జేయవచ్చును. జాతేష్టిమాత్రము భార్యకు వింశతిరాత్రుల గర్మానధికారరూపమైన జాతాశౌచము నివర్తించినపైని చేయవలెను. గృహదాహాదినిమిత్తికములైన నైమిత్తికేష్టులు నిమిత్తసమనంతర మందే చేయునెడ బర్వాదులనపేక్షించనక్కరలేదు. వ్యవధానమైనచో పర్వమందే చేయవలెను. యజ్ఞాంగములైన నిత్యకర్మలకుయజ్ఞముతోగూడనే యాచరణము. కనుకవాటికి వేరుగా సమయమక్కరలేదు. హవిర్దోషము మొదలగువాని నుద్దేశించి చేయు నైమిత్తి కేష్టులు స్విష్టకృత్తుచేసిన పైని సమిష్టయ జుస్సునకు ముందు దోషస్మృతివచ్చినయెడనపుడే యాతంత్రము ననుసరించి నిర్వాహనము మొదలుకొని చేయవలెను. అనంతర మందు స్మృతివచ్చినయెడ నా ప్రయోగము సరిపుచ్చి తిరుగ నన్వాధానము మొదలుకొని చేయవలెను. {{Center|{{p|fs150}}ఆధానము</p>}} ఆధానము పర్వమందు నక్షత్రమునందును మీద జెప్పబడినది. అపుడు సంకల్పము మొదలుకొని పూర్ణాహుతిపర్యంతము ప్రయోగమునకు చాలినపర్వము గ్రహించునది. అట్లు దొరకనిచో గార్హపత్యాధానము మొదలుకొని యాహవనీయా ధానము పర్యంతముండునదియైనను గ్రాహ్యము. ఇట్లు నక్షత్రమునకు నిర్ణయము. దినద్వయమందును కర్మకాలవ్యాప్తి పర్వమునకు గల్గుచో నుక్తనక్షత్రయోగము గల్గిన దినము గ్రహింపవలెను. వసంతఋతువు నుక్తనక్షత్రము పర్వము నీమూడునుగలసినచో మిగుల ప్రశస్తము. ఋతువుగలయనిచో మధ్యమము. కేవల నక్షత్రమును గేవల పర్వమునైననచో నధమము. నక్షత్రము లెవ్వియనిన; కృత్తికా, రోహిణీ, ఉత్తరా,మృగ, పునర్వసు, పుష్య, పూర్వఫల్గుణి, పూర్వాషాఢా, హస్త, చిత్రా, విశాఖానురాధా శ్రవణ జ్యేష్టారేవతులని సూత్రాంతరోక్తములును, కృత్తిక, రోహిణీ, విశాఖపూర్వ ఫల్గుణీ, ఉత్తరఫల్గుణీ, మృగోత్తరాభాద్రపదేయను నాశ్వలాయన సూత్రోక్తములును గ్రహించునది. సోమపూర్వాధానమయినచో "సర్తుంపచ్ఛేన్న నక్షత్రం" అని వచన మున్నందున ననగా ఋతువును నక్షత్రము నపేక్షించ నక్కరలేదని చెప్పినందున సోమకాలముననుసరించియే యాధానమగును గనుక వేరుగ కాలవిచారమక్కరలేదు.<noinclude><references/></noinclude> 89ycl8m4rmcu8hgbxojj4vzlnt73uxn 0 244363 603048 2026-11-02T12:39:20Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{portal header | title = వ్యవసాయం | class = S | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు==' 603048 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = వ్యవసాయం | class = S | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== nx2ao8pyymr6tm9jhi6j2ogtd3fum6b 603049 603048 2026-11-02T12:39:37Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:వేదికలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603049 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = వ్యవసాయం | class = S | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== [[వర్గం:వేదికలు]] 5owa0xy332fou3dgm8swbah1jnpl2ke 603050 603049 2026-11-02T12:39:53Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:వ్యవసాయం]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603050 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = వ్యవసాయం | class = S | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:వ్యవసాయం]] bgitsg803rst4r34alendd7m3onxf25 603055 603050 2026-11-02T13:06:36Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 603055 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = వ్యవసాయం | class = S | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== * [[గోలకొండ పత్రిక సంపాదకీయాలు/వ్యవసాయ సమస్యలు]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:వ్యవసాయం]] itiv0r75d7gvr8squ1v4u2qwggofasp 603056 603055 2026-11-02T13:07:49Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 603056 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = వ్యవసాయం | class = S | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== * [[గోలకొండ పత్రిక సంపాదకీయాలు/వ్యవసాయ సమస్యలు]] * [[గోలకొండ పత్రిక సంపాదకీయాలు/వ్యవసాయ విచారణ సంఘము]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:వ్యవసాయం]] q57bxuojh3bz3f2yq44kwotu1u7egx1 603057 603056 2026-11-02T13:09:41Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 603057 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = వ్యవసాయం | class = S | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆర్ష వ్యవసాయ పద్ధతి]] * [[గోలకొండ పత్రిక సంపాదకీయాలు/వ్యవసాయ సమస్యలు]] * [[గోలకొండ పత్రిక సంపాదకీయాలు/వ్యవసాయ విచారణ సంఘము]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:వ్యవసాయం]] ogps1oiyeu3r31ul9z79wuph1mpqxii 104 244364 603053 2026-11-02T12:51:53Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603053 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{Center|{{p|fs150}}గ్రహణ నిర్ణయము</p>}} చంద్ర సూర్య గ్రహణము దర్శనయోగ్యమగు కాలమంతయు పుణ్యకాలము. మేఘాది ప్రతిబంధముచే గానుపించుట సంభవించకపోయినను శాస్త్రాదికముచే స్పర్శమోక్షములను తెలిసికొని స్నానదానాదిక మాచరింపవలెను. రవివారమందు సూర్యగ్రహణమును సోమవారమందు చంద్రగ్రహణమును చూడామణి యనబడును. అపుడు దానాదికమనంతఫలము గ్రహస్పర్శ తగులునపుడు స్నానమును, మధ్యకాల మున హోమమును, దేవార్చనమును, శ్రాద్ధమును, విడుపుజూపుచుండగ దానమును విడుపంతయు కాగానే స్నానమును క్రమముగ జేయవలెను. అపుడు స్నానార్థమైన జలమునకు దారతమ్యము. ఇందు వచనము:- శ్లో॥ "శీతముష్ణోదకాత్పుణ్య మపార క్యం పదకాత్, భూమిష్ట ముద్ధృతాత్పుణ్యం తత ప్రస్రవణోదకం. తతో౽ పిసార సంపుణ్యం తతఃపుణ్యం నదీజలం,తతస్తీర్థనదీగంగా పుణ్యాపుణ్యస్తతోంబుధి.” యని. అనగా నుష్ణోదకమునకంటె శీతోదకమును, అందులో పరకీయోదకమున కంటె స్వకీయోదకమును,అందుతోడుకొనిన కూపాదిజలమునకంటె భూమియందు ముందు సిద్ధమైయున్న జలమును దానికంటె కొండమొదలగువాటినుంచి స్రవించి పారుగడ్డల యుదకము నంతకంటె సరోవరమున నుండుజలమును నంతకంటె నదీ జలమును దానికంటే తీర్థజలమైన గంగానదియు దానికంటే సముద్రమును క్రమముగా పుణ్యతమములని గ్రహణస్నానము కట్టిన బట్టలతోనే జేయవలెను. ఇది ముక్తిస్నానపరమని కొందరు. ముక్తిస్నానము చేయనిచో సూతకము నివర్తించదు. గ్రహణస్నానము మంత్రపూర్వకముగ నక్కరలేదు. సువాసినులగు స్త్రీలు కంఠస్నానము చేయవచ్చును. శిష్ట స్త్రీలుమాత్రము సశిరస్నానము చేయుచున్నారు. జాతాశౌచము గాని మృతా శౌచముగాని గలిగియున్నప్పటికిని గ్రహణ నిమిత్తకమైన స్నానదానాదికము జేయనే వలయును. ఇట్లు రజస్వలయు, అందు వచనము:- “శ్లో॥ స్నానేనైమిత్తికే ప్రాప్తే నారీయదిరజస్వలా, పాత్రాంతరితతోయేన స్నానంకృత్వా వ్రతంచరేత్, నవస్త్రీ పీడనంకుర్యా న్నాప్యద్వాసశ్చ ధారయేత్.” అని. అనగా గ్రహణాదినైమిత్తిక స్నానము ప్రాప్తించినపుడు స్త్రీ రజస్వలయైయున్నను పాత్రలు వేరువేరుగానున్న జలముతో స్నానముజేసి వ్రతమాచరింపవచ్చును. తడసిన బట్ట పిడువగూడదు. మరియొకవస్త్రము ధరింపగూడదని యర్థము. గ్రహణమునకుముందు మూడురోజులు గాని యొకరోజు గాని యుపవాసముజేసి గ్రహణస్నానదానాదులు చేసినయెడ మహాఫలము. ఏకరాత్ర పక్షమందు గ్రహణదినమునకంటే పూర్వదినమందుపవాసము జేయవలెనని కొందరు గ్రహణ సంబంధము గల యహోరాత్రముల నుపవాసమని యన్యులు పుత్రవంతుడగు గృహస్థునికి గ్రహణ సంక్రాంత్యాదులం దుపవాసమక్కరలేదు. పుత్రవంతుడనగా; కన్యా వంతుడను గ్రహింపబడునని కొందరు. గ్రహణమందు దేవపితృతర్పణము చేయవలెనని కొందరు. “సర్వేషామేతవర్ణాణాం సూతకం రాహుదర్శనే”యని గ్రహణ దర్శనమందు సర్వవర్ణముల వారికి జాతాది శౌచముండును గనుక నపుడు ముట్టిన వస్త్రాదుల దడపవలయును. గ్రహణకాలమందు గోభూహిరణ్యాది దానము మహా<noinclude><references/></noinclude> egyjaznhrwum6r1c6sjlwt8iosyysd2 104 244365 603060 2026-11-02T13:20:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '280 శ్రీవివేక చూడామణి యుండును. ఇందులకు- “అధిష్ఠానావశేషో హి నాశః కల్పితవస్తునః” -కల్పితవస్తువు యొక్క నాశము అధిష్ఠానమే అవశేషముకలది గదా ? అను వాక్యము ప్రమాణము. అవ. ఇంతచెప్పినను...' 603060 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>280 శ్రీవివేక చూడామణి యుండును. ఇందులకు- “అధిష్ఠానావశేషో హి నాశః కల్పితవస్తునః” -కల్పితవస్తువు యొక్క నాశము అధిష్ఠానమే అవశేషముకలది గదా ? అను వాక్యము ప్రమాణము. అవ. ఇంతచెప్పినను- "తదుపాథే రనాదిత్వా న్నా నాదే రాశ ఇష్యతే" అను ప్రశ్నకు స్పష్టమగు ఉత్తరము లభించనివాడువలె కనబడుచున్న శిష్యుని చూచి, శ్రీగురువు, ఆ ప్రశ్ననే అనువదించి, సార్ధశ్లోకద్వయముతో సమాధానము చెప్పుచున్నాడు. అనాదిత్వమవిద్యాయాః కార్యస్యాపి తథేష్యతే, ఉత్పన్నాయాం తు విద్యాయా మావిద్యక మనాద్యపి.200 ప్రబోధే స్వప్నవత్సర్వం సహమూలం వినశ్యతి. అనాద్యపీదం నో నిత్యం ప్రాగభావ ఇవ స్ఫుటమ్, అనాదేరపి విధ్వంసః ప్రాగభావస్య వీక్షితః . అవిద్యాయాః =అవిద్యయొక్త కార్యస్యాపి = కార్యమైన విజ్ఞాన మయకోశమునకు గూడ, తథా - ఆ అవిద్యకువలెనే, అనాదిత్వం = : అనాదిత్వము, ఇష్యతే - అంగీకరింపబడును. తు = కాని, విద్యాయాం = విద్య, ఉత్పన్నాయాం = పుట్టినదగుచుండగా, ఆవిద్యకం సర్వం=అవిద్యా సంబద్ధమైనదంతయు, అనాద్యపి = అనాదియైనను, ప్రబోధే = మెలకువ వచ్చినపుడు, స్వప్నవత్ = స్వప్నమువలె, = సహమూలం = మూల సహితముగ, వినశ్యతి నశించును, ఇదం = ఈ అవిద్యాసంబద్ధమైనది, అనాద్యపి = = అనాదియే యైనను, ప్రాగభావ ఇవ - ప్రాగభావమువలె, నిత్యం నో=నిత్యము కాదు, స్ఫుటం ఈ విషయము స్పష్టము. అనాదే రపి= అనాదియైనను, ప్రాగభావస్య = ప్రాగభావముయొక్క, విధ్వంసః = నాశము, వీక్షితః = చూడబడినది కదా ? 201 ఉపాధి అనాది యని నీవు చెప్పిన విషయము సత్యమే. అవిద్యా కార్యమైన విజ్ఞానమయకోశము గూడ, తథా = ఆ అవిద్యవలెనే,<noinclude><references/></noinclude> gklu8r7uhy5gc3dykh38213e43buqf7 104 244366 603061 2026-11-02T13:20:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షోపాయము 281 అనాదిత్వము అంగీకరింపబడుచున్నది. అవిద్య అనునది ఒకేరూపమున నుండును. కాని సృష్టి విచిత్రరూపమున నుండుటచే దాని ఉపాధికూడ విచిత్రముగ ఉండవలెను. సర్వసమ...' 603061 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షోపాయము 281 అనాదిత్వము అంగీకరింపబడుచున్నది. అవిద్య అనునది ఒకేరూపమున నుండును. కాని సృష్టి విచిత్రరూపమున నుండుటచే దాని ఉపాధికూడ విచిత్రముగ ఉండవలెను. సర్వసముడును, పరమకృపాళువును అగు ఈశ్వరుడు కూడ సృష్టిచేయుట యందు, విచిత్రమగు కర్మకు ఆశ్రయమైన బుద్ధిరూపమగు ఉపాధియొక్క సహాయము లేనిదే విచిత్రసృష్టి చేయజాలడు. కావున ఈ విచిత్రసృష్టికి కారణభూతమగు బుద్ధికూడ అనాదియని ఇష్టమున్నను లేకున్నను అంగీకరింపవలసియే యుండును అని భావము. ఇపుడు దానికి నివృత్తిని చెప్పుచున్నాడు. విద్యాయాం—ఉపనిషజ్జన్యమైనదియు, అధిష్ఠానసాక్షాతారరూపమును అగు జ్ఞానము, ఉత్పన్నాయాం సత్యాం = పుట్టినదగుచుండగా; 'సత్యామ్' అని అధ్యాహారము. 'తు' శబ్దము ‘అనాదికి నాశము లేదు' అను పక్షమును వ్యావర్తింప జేయుచున్నది. ఆవిద్యకం అవిద్యవలన కలిగిన, అనాద్యపి = సృష్ట్యాదివ్యవహారసిద్ధికొరకు అనాదియని అంగీకరింపబడినదైనను, ప్రబోధే నిద్రపోయి మెలకువవచ్చినపుడు స్వప్నమువలె సహమూలం వినశ్యతి కేవలము తానే కాదు, తనకు మూలమగు అవిద్యతోకూడ మెలకువ వచ్చినపుడు స్వప్న కల్పితము లగు వస్తువులసముదాయము మూలభూతమగు నిద్రతోకలిసి తొలగి పోయినట్లు నశించును. విద్యావిద్యలకు తేజస్తమస్సులకు వలెను, నిద్రాజాగ్రదావస్థలకు వలెను పరస్పరము విరోధము. విద్యచే అవిద్య నశింపజేయబడగనే "తత్ర కో మోహః కః శోకః ఏకత్వ మనుపశ్య ఈ" ఆత్మయందు ఏకత్వమును చూచువానికి మోహ మేమి యుండును ? శోకమేమి యుండును? “యత్ర త్వస్య సర్వమాత్మై వాభూతత్కేన కం పశ్యేత్" సర్వము ఆత్మయే యైన దశలో దేనిని దేనితో చూడవలెను, "యత్ర నాన్యత్పశ్యతి నాస్యచ్ఛృణోతి నాన్య ద్విజానాతి స భూమా ” ఏ స్థితియందు మరియొకదానిని చూడడో, మరియొకదానిని వినడో, మరియొకదానిని గుర్తించడో అది భూమస్థితి, " ===<noinclude><references/></noinclude> 366c33p66koakqhcs46ttx5i5m8pv92 104 244367 603062 2026-11-02T13:20:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '282 శ్రీవివేక చూడామణి ఇత్యాది శ్రుతి ననుసరించి, అట్టి భూమవిద్యయందు ఉంచి, సంసార హేతువగు అవిద్యను సమూలముగా నశింపజేయుటచే, మొదలు నరికి వేసిన పిమ్మట వృక్షమువలె, అవిద్యాకార్యమగు...' 603062 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>282 శ్రీవివేక చూడామణి ఇత్యాది శ్రుతి ననుసరించి, అట్టి భూమవిద్యయందు ఉంచి, సంసార హేతువగు అవిద్యను సమూలముగా నశింపజేయుటచే, మొదలు నరికి వేసిన పిమ్మట వృక్షమువలె, అవిద్యాకార్యమగు బుద్ధ్యాదికమునకు వినాశమే కలుగును అని తాత్పర్యము. నిద్రతొలగిపోయిన పిమ్మట మేల్కొన్న వానికి, ఆ నిద్రాకాలమునందు అనుభవించిన సుఖ దుఃఖాదికము ఉండదుకదా? అట్లే సమ్యగ్ జ్ఞానము కలవానికి గూడ, సంసారనిమిత్తము నశించిపోవుటచే, అజ్ఞానకాలమునందున్న సంసా రిత్వము ఉండదు. అనాదియగుదానికి కూడ నాశ ముండును అను విషయమున పరమతరీత్యా దృష్టాంతమును చూపుచున్నాడు. ఇదం— ఈ అవిద్యాకార్యము, ఆదిరహితమైనను, నశింపసిది కాదు విషయము స్ఫుటమ్=స్పష్టము తార్కికులు ప్రాగభావము అనాది యని, ఉత్పత్తి శూన్యమని, అంగీకరింతురు. ఐనను ఈ ప్రాగభావము తన ప్రతియోగియగు కార్యము పుట్టగనే నశించునని వారంగీక రింతురు. ప్రకృతమునకూడ అట్లే అని భావము. అను (ఆశంక) అవిద్యాతత్కార్యములు భావపదార్థములు, అనాదు లగు వీటికి నాశమెట్లు అని ప్రశ్నించినపుడు ప్రాగభావమును దృష్టా న్తముగ చూపుట యుక్తముకాదు. అది అనాదియైనను భావపదార్థము కాదు కదా? అందుచే దృష్టాన్త దార్జాంతికములకు వ్యతిరేకమున్నది. (సమాధానము) ఘటము ఇంకను పుట్టనపుడు ఆ అవస్థను ఘటప్రాగభావమని యందురు. కాని ఆ అవస్థలోకూడ ఘటము అస్పష్టరూపమున ఉండనే ఉన్నది. కార్యము పుట్టగనే ఆ అవస్థలు మార్పువచ్చి అది కనబడుటలేదు. కావున అనాదిగా ఉన్నది కనబడ కుండుట అనునంతవరకును ఈ దృష్టానమును చూపుటలో దోష మేమియు లేదు. ప్రాగభావమును నిరూపించు ప్రసంగమున తార్కి కులు … “ అది ఒక అతిరిక్త పదార్థమని అంగీకరించినను అది సప్రతి<noinclude><references/></noinclude> tuc0g978gfw3gpvfzdeo49owbzoiwun 104 244368 603063 2026-11-02T13:20:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షోపాయము 288 యోగిక మనుటలో ప్రమాణము లేదు " అని చెప్పియున్నారు. సత్ప దార్థమున కెన్నడును అభావముండుటకు వీలులేదని భగవద్గీతలో గూడ “ నాభావో విద్యతే సతః" అని చెప్పబడ...' 603063 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షోపాయము 288 యోగిక మనుటలో ప్రమాణము లేదు " అని చెప్పియున్నారు. సత్ప దార్థమున కెన్నడును అభావముండుటకు వీలులేదని భగవద్గీతలో గూడ “ నాభావో విద్యతే సతః" అని చెప్పబడినది. (అందుచే సత్తు కానున్న కార్యమునకు పూర్తిగ అభావమును అంగీకరింప వీలులేదని యభిప్రాయము.) మరియు వినాశస్వభావములగు అవిద్యాతత్కార్య ములకు సత్త్వరూపమగు భావత్వమును అంగీకరింప పనికూడ లేదు. వాస్తవమున శ్రుత్యనుసారముగ అవిద్యాతత్కార్యములకు అనాదిత్వ మును అంగీకరించువారికి లోక ప్రసిద్ధితో పనిలేదు. ఏదైన ఒక పదార్థ మునకు ఉత్పత్తి లేదనియు, నాశము కూడ లేదనియు మనకు తెలియ వలె నన్నచో శాస్త్రము తప్ప మరియొక ఆధార మేమియు లేదు. దృష్టాంతమగు ఆత్మ ఉత్పత్తి వినాశశూన్యమని శాస్త్రమే చెప్పుచున్నది. అట్లే అవిద్యాదుల విషయమున గూడ, అవి అనాదియను విషయము “జీవేశావాభాసేన కరోతి”, “మాయా విద్యా చ స్వయమేవ భవతి” అనుశ్రుతులవలనను నాశముకలవను విషయము "భూయశ్చార్తే విశ్వ మాయా నివృత్తిః” అనుశ్రుతివలనను తెలియుచున్నది. కావున ఇట సంశయమునకు తావులేదు. లోకములోకూడ ' నాకీవిషయము ఇంత వరకును తెలియ లేదు; ఇపుడే తెలిసినది' అని వ్యవహారమున్నది. ఇట్టి స్థలములలో ' ఎప్పుడు లేదా ఎప్పటినుండి తెలియలేదు?' అను ప్రశ్నకు అవకాశములేదుగాన అజ్ఞానము అనాది యను విషయము, అది జ్ఞానమువలన నశించును అను విషయము, రెండును అనుభవ సిద్దములే. మరియు అనాదిభావత్వ మనునది ఒక ఆత్మకు తప్ప మరి దేనికిని లేదుగాన చెప్పినదంతయు ఉచితముగనే యున్నది. కార్యో త్పత్తికి పూర్వము 'ఈ కపాలమునందు ఘటములేదు' అనుప్రతీతికి విషయమైన అభావము ప్రాగభావము. ఆ ప్రాగభావము ఘటము పుట్టగనే నశించును. ఈ విధముగ ఘటోత్పత్తికి పూర్వము అనాది కాలమునుండియు ఉన్న ఘట ప్రాగభావము ఘటరూపకార్యము పుట్ట<noinclude><references/></noinclude> gbq2lzrrwhzvwon0muw60bc2qrt00ti 104 244369 603064 2026-11-02T13:20:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '284 శ్రీవివేకచూడామణి గనే నశించుట కనబడుచున్నది. అట్లే జ్ఞానము ఉత్పన్నమైన పిదప అనాదియైనను అజ్ఞానము నశించును. అజ్ఞానము నశించిన పిమ్మట తత్కార్యము ఎక్కడ నుండును అని అభిప్రాయమ...' 603064 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>284 శ్రీవివేకచూడామణి గనే నశించుట కనబడుచున్నది. అట్లే జ్ఞానము ఉత్పన్నమైన పిదప అనాదియైనను అజ్ఞానము నశించును. అజ్ఞానము నశించిన పిమ్మట తత్కార్యము ఎక్కడ నుండును అని అభిప్రాయము. అవ. ఉపాధి నివర్తింపగనే ఔపాధికమగు జీవత్వము గూడ నివర్తించును అని రెండుశ్లోకములచే చెప్పుచున్నాడు — - యద్బుద్ధ్యుపాధిసమృద్ధాత్పరికల్పిత మాత్మని, జీవత్వం న తతోఒన్యత్తు స్వరూపేణ విలక్షణమ్. 202 ఆత్మని=పరమాత్మయందు, బుద్ధ్యుపాధిసమృద్ధాత్ = బుద్ధియనెడు ఉపాధియొక్క సంబంధమువలన, అనగా అజ్ఞానకృతమగు బుద్ధితాదా త్మ్యమువలన, యత్ = ఏ, జీవత్వం= జీవత్వము, పరికల్పితం=కల్పింప బడినదో, తతః=దానికంటే, అన్యత్ - భిన్నమైన అనగా సత్యమైన, స్వరూ పేణ=అసంసారిత్వాదిరూపముచే, విలక్షణం=భిన్నమైనది, న తు లేదు. = శిష్యుడు "భ్రమేణా ప్యన్యథా వాస్తు జీవభావః పరాత్మనః " అని పలుచు పసుపు, సున్నము కలిపినపుడు వాస్తవికమగు ఎరుపు వచ్చినట్లు జీవభావముకూడ వాస్త వికము కావచ్చును అను అభిప్రాయము వెలిపుచ్చి నట్లుండుటచే దానిని నిరాకరించుటకై, శ్రీగురువు, ఆత్మకు బుద్ధ్యా ద్యుపాధి సంబంధముచే పరికల్పితమగు జీవత్వము తప్ప దానికంటె విలక్షణమైనది ఏదియు, స్వరూపతః లేదని చెప్పియున్నాడు. అవ. "అసంగో హ్యయం పురుషః" అను శ్రుతి ననుసరించి ఆత్మకు బుద్ధితో సంబంధముకూడ అవాస్తవికమే అని చెప్పుచున్నాడు.. సమ్బన్ధః స్వాత్మనో బుద్ధ్యా మిథ్యాజ్ఞానపురస్సరః, వినివృత్తి ర్భవేత్త స్య సమ్యగ్ జ్ఞానేన నాన్యథా . 203<noinclude><references/></noinclude> s9s47jzvrlg3b116sdqao07fqa4zv6u 104 244370 603065 2026-11-02T13:20:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షోపాయము స్వాత్మనః=ఆత్మకు, బుద్ధ్యా= బుద్ధితో, సమ్బన్ధః - సంబంధము, మిథ్యాజ్ఞానపురస్సరః = మిథ్యాజ్ఞానమునుబట్టి పచ్చినది, సమ్యగ్ జ్ఞానేన. సమ్యగ్ జ్ఞానముచేతన...' 603065 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షోపాయము స్వాత్మనః=ఆత్మకు, బుద్ధ్యా= బుద్ధితో, సమ్బన్ధః - సంబంధము, మిథ్యాజ్ఞానపురస్సరః = మిథ్యాజ్ఞానమునుబట్టి పచ్చినది, సమ్యగ్ జ్ఞానేన. సమ్యగ్ జ్ఞానముచేతనే, తస్య=ఆ బంధముయొక్క, వినివృత్తి ః=నివృత్తి భవేత్ అగును, అన్యథా=మరియొక విధముగ, నౌకాదు. == 285 ఆత్మ నిరవయవము గాన దీనికి బుద్దితో సంయోగాది సంబం ధము కలుగునని చెప్పుటకు వీలులేదు. సంయోగస్థలమున ఒకదాని ధర్మము మరియొకదానియందు భాసించుటగూడ ఉండదు. ఇనుము నకును అగ్నికిని సంయోగమున్నను 'ఇనుము కాల్చుచున్నది' 'నిప్పు పొడవుగా ఉన్నది ఇత్యాది వ్యవహారము పరస్పరా ధ్యానమున్ననే కుదురును. కావున బుద్ధియందు చైతన్యాదికము ఆత్మయందు కర్తృ త్వాధికము కనబడుటకు అన్యోన్యాధ్యాసమే మూలమని చెప్పవలెను. ధర్మితాదాత్మ్యాధ్యాసము ధర్మముల అధ్యాసమునకు కారణము. ఈ విధముగ ఆత్మకు బుద్ధితోగల సంబంధము అధ్యాసకృతమగు తాదాత్మ్యసంబంధమే. దీనికి మిథ్యాభూతమగు అజ్ఞానమే మూలము. అజ్ఞానమూలకమగు ఈ సంబంధము కేవలము సమ్యగ్ జ్ఞానమువలన మాత్రమే నివర్తించును. రజ్వాదులయందు ప్రతీతమగు సర్పతా దాత్మ్యము రజ్జుభ్రమచేతనే బాధింపబడుచున్నది కదా ? నాన్యథా = అజ్ఞానకల్పితమగు సంబంధము తొలగుటకు మరియొక మార్గము లేదు అని అర్థము. "మిథ్యాజ్ఞానపురస్సరః" అనునపుడు 'మిథ్యా చ తత్ అజ్ఞానం' అను విగ్రహముచే మిథ్యాభూతమగు అజ్ఞానము పూర్వ మందు కలది, అనగా మూలముగా కలది, అను నర్థము లభించును. 'మిథ్యా చ తత్ జ్ఞానం అను విగ్రహము చెప్పినచో అపుడు మిథ్యాజ్ఞాన పదమునకు భ్రమమను అపరనామధేయముగల అధ్యాసమని యర్థము. అట్టి అధ్యాసముతో ముందుగ దేనికి సంబంధమున్నదో అట్టి తాదాత్మ్య సంబంధము అను నర్థము వచ్చును. రెండర్థములును యుక్తములే.<noinclude><references/></noinclude> e12kom5kxi4x9gwtfpvzk5mw87jc10b 104 244371 603066 2026-11-02T13:21:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '286 శ్రీ వివేక చూడామణి అవ. భ్రమ_ప్రమాదిదోషదూషితులగు పురుషులు సమ్యగ్ జ్ఞాన మనగా ఇది అని తెలిసికొనజాలరు; అందుచే నిర్దోషమగు శ్రుతిని అనుసరించి సమ్యగ్ జ్ఞానమనగా ఏమియో చెప్పుచు...' 603066 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>286 శ్రీ వివేక చూడామణి అవ. భ్రమ_ప్రమాదిదోషదూషితులగు పురుషులు సమ్యగ్ జ్ఞాన మనగా ఇది అని తెలిసికొనజాలరు; అందుచే నిర్దోషమగు శ్రుతిని అనుసరించి సమ్యగ్ జ్ఞానమనగా ఏమియో చెప్పుచున్నాడు. బ్రహ్మాత్మైకత్వవిజ్ఞానం సమ్యగ్ జ్ఞానం శ్రుతేర్మతమ్. 204 బ్రహ్మాతై ్మకత్వవిజ్ఞానం= బ్రహ్మయు జీవాత్మయు ఒక్కడే అను విజ్ఞానము, సమ్యగ్ జ్ఞానం = సమ్యగ్ జ్ఞానముగా, శ్రుతేః=శ్రుతికి, మతమ్ = అంగీకార్యమైనది. 66 బ్రహ్మాత్మల అభేదజ్ఞానమే సమ్యగ్ జ్ఞానము. 'తత్త్వమసి ’ 'అహం బ్రహ్మాస్మి' ‘అయ మాత్మా బ్రహ్మ' 'ప్రజ్ఞానం బ్రహ్మ' 'స ఏతమేవ పురుషం తత మపశ్యత్ ' అతడు ఈ పురుషుని సర్వత్ర వ్యాపించియున్న వానినిగా చూచెను, 'స యశ్చాయం పురుషే, యశ్చాసావాదిత్యే, స ఏకః' ఈ పురుషునియందును, ఆ ఆదిత్యుని యందు ఏ ఆత్మ ఉన్నదో అది ఒక్కటియే. “ ఏష త ఆత్మా అన్తర్యా మ్యమృతః" …ఈ ఆత్మ నీ అంతరాత్మయే; నాశరహితము. 'ఏష త అత్తా సర్వాన్తరః, నాన్యో2తో స్తి ద్రష్టా నాన్యో తోZస్తి శ్రోతా నాన్యోఒ తోఒస్తి మన్తా, నాన్యోఒతోZస్తి విజ్ఞాతా. స వా ఏష మహానజ ఆత్తా యోజయం విజ్ఞానమయః ప్రాణేషు హృద్యన్తర్ణ్యోతిః పురుషః" ఈ ఆత్మయే సర్వాంతరమైనది. దీనికంటె భిన్నుడైన ద్రష్టగాని, శ్రోతగాని, మన తలచువాడు) గాని, విజ్ఞాత (తెలిసి కొనువాడు)గాని లేడు హృదయాన్తర్గతమగు ఈ జ్యోతియే గొప్ప దియు జన్మరహితమును అగు ఆత్మ ఇత్యాది శ్రుతులు జీవబ్రహ్మల భేదమును నిరాకరించుచున్నవి. అవ. అందులకు హేతువును చెప్పుచున్నాడు_ తదాత్మానాత్మనోః సమ్యగ్వివేకై నైవ సిధ్యతి, తతో వివేకః కర్తవ్యః ప్రత్యగాత్మా సదాత్మనోః. 205<noinclude><references/></noinclude> tphsysuzchyvxobqezt59sfzj7p6ri2 104 244372 603067 2026-11-02T13:21:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షోపాయము ===== వివే ఆత్మానాత్మనోః = ఆత్మానాత్మలయొక్క, సమ్యగ్ = బాగుగా, కేనైవ = వివేకముచేతనే, తత్ = ఆ సమ్యగ్ జ్ఞానము, సిధ్యతి= సిద్ధిం చును, తతః _ ఆ కారణమువలన, ప్రత్యగ...' 603067 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షోపాయము ===== వివే ఆత్మానాత్మనోః = ఆత్మానాత్మలయొక్క, సమ్యగ్ = బాగుగా, కేనైవ = వివేకముచేతనే, తత్ = ఆ సమ్యగ్ జ్ఞానము, సిధ్యతి= సిద్ధిం చును, తతః _ ఆ కారణమువలన, ప్రత్యగాత్మా సదాత్మనోః = ప్రత్య గాత్మయొక్కయు, జీవాత్మ యొక్క యు, వివేకః =వివేకము, కర్తవ్యః= చేయదగినది. ఆ = 287 సమ్యగ్ జ్ఞానము నీరక్షీరములనువలె ఆత్మానాత్మలను వేరు వేరుగ గ్రహించుటచేతనే సిద్దించును. ఈ ఆత్మానాత్మలభేదమును గ్రహింపగనే, అధ్యాసవ్యాపకమగు (అధ్యాస మున్న చోటనెల్ల ఉన్న ) భేదాగ్రహణము (భేదమును గ్రహింపకుండుట) అసంభావ్యము. భేదాగ్రహణము లేనిచో దానికి వ్యాప్యమగు, భ్రమరూపమైన అధ్యా సము ఉండదు. అదిలేనిచో మనస్సు విక్షేపశూన్యమై బహిర్ముఖము అపుడు శ్రవణమనననిదిధ్యాసనములచే సర్వా నరమగు బ్రహ్మను సాక్షాత్కరించుకొనును అని భావము. తతః = వివేకము సమ్యగ్ జ్ఞాన హేతువుగాన, ప్రత్యగాత్మా సదాత్మనోః - సర్వాంతరమగు ఆత్మ ప్రత్యగాత్మ అనగా పరమాత్మ, అసత్తెన, అనగా మిథ్యాభూతమైన ఆత్మ అసదాత్మ, అనగా జీవాత్మ. శ్రుతియు ఆచార్యుడు చూపిన యుక్తిచే ఈ రెండింటిని వేరు వేరుగ తెలిసికొనుటకు అనుకూలమగు మననరూపమగు వ్యాపారము, ఇదియే వివేకము . కాకుండ నుండును. చేయదగినది. - అవ. అట్లు చేసినపుడు ఆత్మ ఎట్లు స్ఫుటముగ భాసించునో దృష్టాన్తపూర్వకముగ చెప్పుచున్నాడు... జలం పంకవదస్పష్టం పంకాపాయే జలం స్ఫుటమ్, యథా భాతి తథాత్మాపి దోషాభావే స్ఫుటప్రభః. = పంకవత్ = పంకముగల, జలం జలము, అస్పష్టం = విజాతీయ మగు భూమికి సంబంధించిన సంకముతో మిశ్రమగుటచే అస్పష్టముగ నుండును. పంకాపాయే = పంకమును దానినుండి తీసిపారవేయగానే, 206<noinclude><references/></noinclude> bkmefu3cczcbp9b5yw90q8ujitufb5e 104 244373 603068 2026-11-02T13:21:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '288 = = శ్రీవివేకచూడామణి 1 జలం = నీరు, స్ఫుటం — ఇతరామిశ్రమై శుద్ధమైనదై యథా భాతి - ఎట్లు ప్రకాశించునో, తథా - అట్లే, ఆత్మాపి పరమాత్మ గూడ, దోషాభావే= దోషముపోయినతోడనే, స్ఫుట ప్రభః = స్ఫుటమ...' 603068 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>288 = = శ్రీవివేకచూడామణి 1 జలం = నీరు, స్ఫుటం — ఇతరామిశ్రమై శుద్ధమైనదై యథా భాతి - ఎట్లు ప్రకాశించునో, తథా - అట్లే, ఆత్మాపి పరమాత్మ గూడ, దోషాభావే= దోషముపోయినతోడనే, స్ఫుట ప్రభః = స్ఫుటమైన అఖండచై తన్యప్రకా శముకలదై అగును, 'సలిల ఏకోదష్టా'- సలిలమువలె శుద్ధమగు ఆ ఆత్మ ఒక్కటియే ద్రష్టగ ఉన్నది అను శ్రుతిచే నిర్మలజలమువలె, అనాత్మవిషయకము కాకుండ భాసించును అని అర్థము. అవ. ఈ విషయమునే స్పష్టీకరించుచు అనాత్మవిషయకము కాకుండ భాసించుటకై ప్రయత్నింపవలెను అని చెప్పుచున్నాడు. అసన్నివృత్తా తు సదాత్మనః స్ఫుట ప్రతీతిరేతస్య భవేత్ప్రతీచః, తతో నిరాసః కరణీయ ఏవా సదాత్మనః సాధ్వహమాది వస్తునః. = = ఏతస్య =ఈ, ప్రతీచః = సర్వానరమైన, సదాత్మనః = పరమాత్మ యొక్క, స్ఫుటప్రతీతిః = స్ఫుటమైనజ్ఞానము, అసన్నివృత్తా=అసత్తులగు అన్నమయాదులు నివర్తించిన పిమ్మట, భవేత్ = అగును, తతః= ఆ కారణమువలన, అసదాత్మనః = అనాత్మయైన, అహమాదివస్తునః = అహంకారాదివస్తువుయొక్క, నిరాసః = నిరాసము, సాధు - బాగుగా, కరణీయః ఏవ = చేయదగినదే. = 207 (యతః = ఏ కారణమువలన), ఏతస్య = సమీపమునందున్న దియు, ప్రతీచః = సర్వాంతరమును అగు, సదాత్మనః = కాలత్రయా బాధ్యమగు పరమాత్మయొక్క, స్ఫుట ప్రతీతిః = ఇతరపదార్థమిశ్రితము కానివిధమున స్పష్టముగ ప్రతీతి, అసన్నివృత్తా= అసత్తులగు అన్నమ యాద్యనాత్మలు నివర్తించిన పిమ్మటనే, భవేత్ = కలుగునో, అవి కూడ ప్రతీయమానము లగునపుడు కాదో, తతః = ఆ కారణమువలన అసదాత్మనః=మిథ్యాభూతమగు స్వరూపముగల, అహమాదివస్తునః= ఆత్మయనెడుభ్రాంతికి గోచరమగుటచే స్వరూపమును కప్పివేయుచున్న<noinclude><references/></noinclude> 37sspku76v35oelvu2awqibuy5j0qq6 104 244374 603069 2026-11-02T13:21:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షోపాయము 289 అహంకారము మొదలు దేహమువరకును గల పదార్థముల యొక్క, సాధు—ఇవి మరల అహంకారగోచరముకాకుండు విధమున, నిరాసః= ఒక్కొక్కకోశమును గూర్చి 'ఇది ఆత్మకాదు' అను దృఢతమ...' 603069 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షోపాయము 289 అహంకారము మొదలు దేహమువరకును గల పదార్థముల యొక్క, సాధు—ఇవి మరల అహంకారగోచరముకాకుండు విధమున, నిరాసః= ఒక్కొక్కకోశమును గూర్చి 'ఇది ఆత్మకాదు' అను దృఢతమమగు వివేచనముచే కలిగిన నిరాసము చేయతగినది. (శ్లో· 153) అని పూర్వము కూడ చెప్పబడినది. 3 'పంచానామపి " ఈ జనుడు ఏదో విధముగ మోక్షము పొందవలెను అను నభిప్రాయముతో శ్రీగురువు అనేకవిధముల ఉపదేశించుచున్నాడు. ఆ ఘటమున నాచు కప్పిన జలము దృష్టాంతముగ చూపబడినది. ఇచట విజాతీయమగు పంకము ఇది యంతయు ప్రత్యగాత్మకును, కలిసిన జలము చూపబడినది. అనాత్మకును గల భేదమును స్పష్టీకరించుటకే చెప్పబడినది. అవ. ఇపుడు విజ్ఞానమయము అనాత్మ యను విషయమును ముగించుచున్నాడు. అతో నాయం పరాత్మ స్యాద్విజ్ఞానమయ శబ్దభాక్, వికారిత్వా జ్జడత్వాచ్చ పరిచ్ఛిన్నత్వ హేతుతః- దృశ్యత్వాద్వ్యభిచారిత్వాన్నా ఒనిత్యో నిత్య ఇష్యతే 208 = అతః = అందువలన, విజ్ఞానమయశబ్దభాక్ - విజ్ఞానమయ మను పేరుగల, అయం = ఈ కోశము, వికారిత్వాత్ - వికారమును చెందున దగుటవలనను, జడత్వాత్ = జడ మగుటవలనను, పరిచ్ఛిన్నత్వ హేతు తః _ పరిచ్ఛిన్నమనెడు కారణమువలనను, దృశ్యత్వాత్ = దృశ్యమగుట వలనను, వ్యభిచారిత్వాత్ = వ్యభిచరించుచున్నదగుటవలనను, పరమాతా న స్యాత్ = పరమాత్మ కాజాలదు, నిత్యః - నిత్యమైన ఆత్మ, అనిత్యః = అనిత్యమైన, విజ్ఞానమయకోశముగ, నేష్యతే = అంగీకరింపబడదు. అతః = వికారిత్వ– జడత్వ పరిచ్ఛిన్నత్వ - దృశ్యత్వ-వ్యభిచారి త్వము లనెడు చెప్పనున్న హేతువులవలన, విజ్ఞానమయమను పేరుగల<noinclude><references/></noinclude> 02vqt7bq2eeuqr4ox1bnkk243upjjm8 104 244375 603070 2026-11-02T13:21:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '290 శ్రీ వివేక చూడామణి ఈకోశము ముఖ్యాత్మ కాజాలదు. ఇది మరుస్థలమున కనబడిన ఉద కమువలె(ఎండమావులలోని జలమువలె)ఉన్నట్లుగ కనబడుటయే కాని వాస్తవమున లేదు. "నిత్యో 2 నిత్యానామ్” ఆత్మ అనిత...' 603070 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>290 శ్రీ వివేక చూడామణి ఈకోశము ముఖ్యాత్మ కాజాలదు. ఇది మరుస్థలమున కనబడిన ఉద కమువలె(ఎండమావులలోని జలమువలె)ఉన్నట్లుగ కనబడుటయే కాని వాస్తవమున లేదు. "నిత్యో 2 నిత్యానామ్” ఆత్మ అనిత్యపదార్థముల మధ్యనున్న ఏకైక నిత్యపదార్థము, ఇత్యాదిశ్రుతివలనను, “నిత్యత్వా చ్చ తాభ్యః” (బ్ర.సూ. 2.8.17) - శ్రుతులవలన ఆత్మ నిత్యమని తెలి యుటవలనను ఆత్మ జనించునది కాదు అను సూత్రముచేతను, నిత్య మగు ముక్తితో సంబంధించుటచే ఈ ఆత్మ నిత్యము అను యుక్తి చేతను నిత్యమగు ఆత్మ, వికారిత్వాది హేతువులచే అనిత్యమైన విజ్ఞానమయ కోశముగ, నేష్యతే= అంగీకరింపబడదు. విజ్ఞానమయః కోశః ఆత్మ భిన్నః, వికారిత్వాత్, జడత్వాత్, పరిచ్ఛిన్నత్వాత్, దృశ్యత్వాత్, వ్యభిచారిత్వాత్ ; స్థూలదేహవత్ అని అనుమానప్రయోగము. విజ్ఞానమయకోశము, స్థూలదేహమువలె, వికారియగుటవలనను, జడ మగుటవలనను, పరిచ్ఛిన్న మగుటవలనను, దృశ్యమగుటవలనను, వ్యభిచారియగుటవలనను. ఆత్మకంటె భిన్నము, అని దీని యర్థము. ఇది అనాత్మ యను విషయము దృఢమగుటకు అనేక హేతువులు చెప్పబడినవి. ఇన్ని హేతువు లున్నను మోహమువలన దీనిని ఆత్మ అని అనుకోనుచున్నారు; కావున మాటిమాటికిని బహువిధముల భావన చేసి ఇది అనాత్మ యను విషయమును దృఢము చేసికొనవలెను అని ఈ విధముగ చెప్పుటలోని స్వారస్యము. వికారిత్వమనగా జన్మ నాశములు కలిగియుండుట. జడత్వ మనగా తనంతట తానుగ ప్రకా శింపజాలకుండుట. పరిచ్ఛిన్నత్వమనగా సర్వవ్యాప్తము కాకుండుట. దృశ్యత్వమనగా జ్ఞానగోచరమగుట, తెలియబడుట. వ్యభిచారిత్వము అనగా అభావములో ప్రతియోగిగ ఉండుట; అనగా లేకుండుట. అవ. ఇపుడు ఆనందమయ కోశమును నిరూపించుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> meifvsay6tp6ikycai9ineq6f7mleco 104 244376 603072 2026-11-02T13:21:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆనందమయ కోశము 291 ఆనందమయ కోశము. ఆనన్ద ప్రతిబిమ్బచుమ్బితతనుః వృత్తి స్తమోజృమ్భితా స్యాదానన్దమయః ప్రియాదిగుణకః స్వేష్టార్థలాభోదయః, పుణ్యస్యానుభవే విభాతి కృతినా మానన్దరూపః...' 603072 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆనందమయ కోశము 291 ఆనందమయ కోశము. ఆనన్ద ప్రతిబిమ్బచుమ్బితతనుః వృత్తి స్తమోజృమ్భితా స్యాదానన్దమయః ప్రియాదిగుణకః స్వేష్టార్థలాభోదయః, పుణ్యస్యానుభవే విభాతి కృతినా మానన్దరూపః స్వయం భూత్వా నన్దతి యత్ర సాధుతనుభృనాత్రః ప్రయత్నం వినా. ఆనన్ద ప్రతిబిమ్బచుమ్బితతనుః ఆనందము యొక్క ప్రతిబింబముచే స్పృశింపబడిన శరీరము కలదియు, తమోజృమ్భితా - అవిద్యాపరిణామ రూపమైనదియు అగు, వృత్తిః = వృత్తి, ప్రియాదిగుణకః = ప్రియము మొదలగు గుణములు కలదియు, స్వేష్టార్థలాభోదయః - తనకు ఇష్టమైన అర్ధము లభించునపుడు ఉదయించునదియు అగు, ఆనన్దమయః ఆనంద మయకోశము, స్యాత్ - అగును, కృతినాం = పుణ్యాత్ములయొక్క, పుణ్యస్య అనుభవే = పుణ్యమును అనుభవించు సమయమున, విభాతి = భాసించును, యత్ర = దేనియందు, తనుభృన్మాతః = ప్రాణిమాత్రము, ప్రయత్నం వినా = ప్రయత్నము లేకుండగనే, స్వయం = తాను, ఆనన్దరూపం = అనం నరూపుడై, భూత్వా = అయి, నన్దతి = సంతోషించునో. ముచే, - సాధు . బాగుగా, ఆనన్దస్య = పరమాత్మస్వరూపానందముయొక్క, ప్రతిబింబ చుంబితా = వ్యాప్తమైన, తనుః = శరీరము, స్వరూపము దేనికో అది = " ఆనందప్రతిబింబచుంబితతనుః ”. తమోజృమ్భితా= అవిద్యవలన పుట్టినది; అవిద్యాపరిణామరూపమైనది. అట్టి వృత్తి ఆనందమయ కోశము. అది స్పష్టముగ బుద్ధికి గోచరించుటకు చెప్పు చున్నాడు; ప్రియాదిగుణకః తస్య ప్రియమేవ శిరః, మోదో దక్షిణః పక్షః, ప్రమోద ఉత్తరః పక్షః, ఆనన్ద ఆత్మా, బ్రహ్మ పుచ్ఛం ప్రతిష్ఠా ”…ఈ ఆనందమయకోశమునకు ప్రియమే శిరస్సు. మోదము కుడిప్రక్క. ప్రమోదము రెండవప్రక్క. ఆనందము ఆత్మ. బ్రహ్మ ప్రతిష్ఠా హేతువగు పుచ్ఛము అను శ్రుతి ననుసరించి ఇష్టవస్తువులు 66<noinclude><references/></noinclude> orcc60rtg04o04wdvvv96e4eziib9rz 104 244377 603073 2026-11-02T13:21:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '282 == శ్రీవివేకచూడామణి దర్శనము, లాభము, భోగము, వీటివలన కలిగిన సుఖవిశేషమే అవ యవముగా గల ప్రియము మొదలు ప్రమోదము వరకు నున్నది గుణ ముగా, అనగా అవయవముగా గలది. ఇది అప్పుడప్పుడు మాత్రమే...' 603073 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>282 == శ్రీవివేకచూడామణి దర్శనము, లాభము, భోగము, వీటివలన కలిగిన సుఖవిశేషమే అవ యవముగా గల ప్రియము మొదలు ప్రమోదము వరకు నున్నది గుణ ముగా, అనగా అవయవముగా గలది. ఇది అప్పుడప్పుడు మాత్రమే ఉండునని చెప్పుచున్నాడు _ “స్వేష్టార్థలాభోదయః” _ తనకు ఇష్ట మైన పుత్రమిత్రాదులు, శబ్దాదికము; అది లభించినపుడు; లాభ పదము ఉపలక్షణముగాన దర్శనభోగములనుగూడ గ్రహింపవలెను. అనగా వాని దర్శనలాభభోగములు కలిగినప్పుడు ఉత్పత్తికలది అనగా పుట్టునది. కృతినాం=ధీమంతులయొక్క, పుణ్యస్య = పూర్వజన్మ కృతమును, ఫలోన్ముఖమును అగు పుణ్యమును అనుభవించు సమయ మున, విభాతి_విశేషరూపమున భాసించును. ఈ విషయమునే స్పష్టీకరించుచున్నాడు. యత్ర = ఏ సమయమున, తనుభృన్మాతః = సర్వప్రాణియు, ప్రయత్నం వినా ప్రయత్నము లేకుండగనే, అనగా ఆ సమయమున ఏ ప్రయత్నము చేయకపోయినను; దీనికి పూర్వ పుణ్యమే హేతువని ' పుణ్యస్యానుభవే' అను పదముచే చెప్పబడినది. తానే ఆనందరూపుడుగ అయి ఆనందించునో, అపుడు ఆనందమయ కోశముతో సంబంధ మేర్పడినదని గ్రహింపవలెను. ఈ విషయ మునే ‘దేహప్రాణేన్డ్రియ' ఇత్యాది శ్లోకమున (371) చెప్పనున్నాడు. ఈ విధముగ జాగ్రత్స్వప్నావస్థలలో, పుణ్యవశముచే కలుగు సుఖాకార మైన, తామసవృత్తి ఆనందమయ కోశమని చెప్పినట్లైనది. ఆ కోశము కూడ స్వరూపమును ఆవరించునదే. దానితో సంబంధమేర్పడిన సమ యమున దుఃఖమిశ్రితము కానిదియు, నిత్యము, నిరుపాధికము అగు సుఖస్వరూపమును తెలిసికొనుటకు శక్యము కాదుకదా? కావు ననే - "న ప్రహృష్యేల్సియం ప్రాప్య " ప్రియము లభించినపుడు సంతసింప కూడదు. "ఆత్మానం హర్షశోకాభ్యాం శత్రుభ్యామివ నార్పయేత్ "తనను శత్రుతుల్యములైన హర్షశోకములకు అర్పింప గూడదు, “హృష్టో దృప్యతి, దృష్తో ధర్మమతిక్రమతి” _ఆనందములో నున్న వానికి గర్వము కలుగును, గర్వించినవాడు ధర్మమును అతి<noinclude><references/></noinclude> 38gmmi8c4qcu5olentdkdftdqgyu1v4 104 244378 603074 2026-11-02T13:22:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆనందమయ కోశము 288 క్రమించును, “హరామర్షభయోద్వేగై ర్ముక్తో యః స చ మే ప్రియ" - సంతోషము, అసూయ, భయము, ఉద్వేగము వీటిచే ముక్తుడైన వాడు నాకు ప్రియుడు, ఇత్యాది వాక్యములు ఈ ఆనందముకూడ హేయమన...' 603074 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆనందమయ కోశము 288 క్రమించును, “హరామర్షభయోద్వేగై ర్ముక్తో యః స చ మే ప్రియ" - సంతోషము, అసూయ, భయము, ఉద్వేగము వీటిచే ముక్తుడైన వాడు నాకు ప్రియుడు, ఇత్యాది వాక్యములు ఈ ఆనందముకూడ హేయమని చెప్పుచున్నవి. ఇచట పుణ్యశబ్దముచే కామ్యకర్మలవలన కలిగిన అపూర్వమును గ్రహింపవలెను. యోగమువలన కలిగిన పుణ్య మును గ్రహింపరాదు. అట్టి పుణ్యము జ్ఞానము ద్వారా అనావృతా నందమును అభివ్యక్తము చేయును, అనగా ఆనందవరకముగనుండు తమస్సును భంజింపచేయును గాన, అట్టిది ఆనందము కోశము కాదు. అపుడు వృత్తి తమోజృంభితము కాదు. ఈ విషయమును ఈ క్రింది వాక్యములు సూచించుచున్నవి. “ముక్తి ర్నో శతకోటిజన్మసు కృతైః పుణ్యైర్వినా లభ్యతే". "కరాశుక్లాకృష్ణం యోగిన స్త్రివిధమితరేషామ్” -యోగియొ క కర్మ అశుక్ల ముగను అకృష్ణముగను, ఉండును. అనగా పుణ్యమునకు గాని పాపమునకు గాని హేతువు కాదు. ఇతరుల కర్మ పుణ్య.పాప_ఉభయరూపమై త్రివిధముగా నుండును. వీటిని ఆనంద వృత్తి నామనువృత్తిస్తు ప్రయత్నాత్ప్రథమాదపి, అదృష్టాచ సకృదభ్యాస సంస్కార సచివా ద్భవేత్ . ప్రథమప్రయత్నమువలననే గాని, అనేక పర్యాయములు చేసిన అభ్యా సముయొక్క సంస్కారముతో గూడిన అదృష్టమువలన గాని (ఆత్మ విషయకవృత్తులు అవిచ్ఛిన్నముగ కొనసాగును). మయ కోశమును భాసింపజేయునది కామ్యకర్మలవలన కలిగిన పుణ్యమేయనియు, యోగజపుణ్యము జ్ఞానముద్వారా ఆనందమయ కోశభిన్నమగు స్వరూపానందమునే భాసింపజేయు ననియు స్పష్ట మగుచున్నది. బట్టి అవ. తామసి యగు సుఖాకారవృత్తియే ఆనందమయ కోశము గాన సుషుప్త్యవస్థలో అది ఉత్కటముగ నుండునని చెప్పుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> ivojmf9j18th0nwo379wy3l1le9rc9z 104 244379 603075 2026-11-02T13:22:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '294 శ్రీవివేకచూడామణి ఆ సమయమున, పుణ్యజనితముకాని స్వరూపసుఖమే అవిద్యావృత్తికి విషయమగును. పతిదినమందును, ఫలమునిచ్చుటకు ప్రారంభించిన పుణ్యము క్షీణించినపుడు మాత్రమే సుషుప్తి...' 603075 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>294 శ్రీవివేకచూడామణి ఆ సమయమున, పుణ్యజనితముకాని స్వరూపసుఖమే అవిద్యావృత్తికి విషయమగును. పతిదినమందును, ఫలమునిచ్చుటకు ప్రారంభించిన పుణ్యము క్షీణించినపుడు మాత్రమే సుషుప్తి కలుగు చుండును. ఇది దైనందిన ప్రలయము. అనగా ప్రతిదినమునను జీవునకు కలుగు 66 ప్రలయము. "అదృష్టము (పుణ్యమైనను పాపమైనను) భోగమును కలిగించునుకాని ప్రలయమును కాదు ' అదృష్టమపి భోగ ప్రసిద్ధ్యర్థం, న ప్రలయప్రసిద్ధ్యర్థమ్" అని సూత్రభాష్యమునందు గూడ చెప్పబడినది. ఆనన్దమయకోశస్య సుషుప్తా స్ఫూర్తి రుత్కటా, స్వప్న జాగరయో రీష దిష్టసందర్శనాదినా. = = సుషుప్తా - సుషుప్తి యందు, ఆనందమయ కోశస్య = ఆనందమయ కోశముయొక్క, ఉత్కటా- ఉత్కటమైన, స్ఫూర్తి = స్ఫురణము, ఉండును. ఆ సమయమున దుఃఖమిశ్రముకాని సుఖముండును గాన అపుడు ఆనందమయకోశ స్ఫురణము అధిక మని యభిప్రాయము. స్వప్నజాగర స్వప్నజాగరావస్థలలో, ఇష్టసందర్శనాదినా = ఇష్టవస్తువుల సందర్శనము మొదలగువాటిచే; ఆదిపదముచే లాభ- భోగములను గూడ గ్రహింపవలెను. ఈషత్ = స్వల్పమగు స్ఫురణ ముండును. ఆ అవస్థలలో భిన్న విషయకములగు వృత్తులు ఈ వృత్తిని నశింపజేయు చుండును. కాని సుషుప్తియందు ఇతరవృత్తు లేవియు ఉండవు గాన, అపుడది ఉత్త టముగ ఉండునని భావము. 210 అవ. ఆనందమయ కోశము కూడ అనాత్మయే యని చెప్పు చున్నాడు. నై వాయమానన్దమయః పరాత్మా సోపాధికత్వా త్ప్రకృతేర్వికారాత్, కార్యత్వ హేతోః సుకృతక్రియాయా వికారసంఘాత సమాహితత్వాత్. 211<noinclude><references/></noinclude> ls3n2nq5tvr9jblwpixd8nk65cfmabf 104 244380 603076 2026-11-02T13:22:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆనందమయ కోశము 295 66 = అయం.=ఈ, ఆనన్దమయః = ఆనందమయకోశము, సోపాధి కత్వాత్ _కారణము కలదగుటవలనను, ప్రకృతేః = ప్రకృతియొక్క, వికారాత్ = వికారమగుటవలనను, సుకృత క్రియాయాః = పుణ్యముయొక, కార్యత్వ హ...' 603076 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆనందమయ కోశము 295 66 = అయం.=ఈ, ఆనన్దమయః = ఆనందమయకోశము, సోపాధి కత్వాత్ _కారణము కలదగుటవలనను, ప్రకృతేః = ప్రకృతియొక్క, వికారాత్ = వికారమగుటవలనను, సుకృత క్రియాయాః = పుణ్యముయొక, కార్యత్వ హేతోః=కార్యమగుటవలనను, వికారసంఘాత సమాహితత్వాత్ = అవయవసముదాయముతో కూడినదగుటవలనను, పరాత్మా = పరమాత్మ, నైవ=కాదు. - అందులకు అని ఈ ఆనందమయము ముఖ్యాత్మ కాజాలదు. హేతువులు. సోపాధికత్వాత్ = నిమిత్తము కలదగుటవలన యర్థము. అనగా ఇష్టసందర్శనాదులవలన కలిగినదని యర్థము. ప్రకృతేః = మూలప్రకృతియొక్క, అవిద్యయొక్క వికారాత్ = వికారమగుటవలనను, తమోజృంభితమగు వృత్తి ప్రకృతివికారమే కదా? ఇది పుణ్యకర్మయొక్క కార్యము అనెడు హేతువువలనను " పుణ్యస్యానుభవే” అని చెప్పిన విధమున (శ్లో. 209) జాగర స్వప్నావస్థలలో కలిగిన సుఖాకారమగు అవిద్యావృత్తికూడ పుణ్య జన్యమే, వికారసంఘాతసమాహితత్వాత్ ' ప్రియాదిగుణకః' అని చెప్పినవిధమునను (శ్లో. 209), 'తస్య ప్రియమేవ శిరః ' ఇత్యాది శ్రుత్యుక్త విధమునను, దర్శనము, లాభము, భోగము వీటివలన జనించిన సుఖరూపములైన అవయవముల జనించుటవలనను, పుణ్యవశముచే ఇష్టవస్తువును చూచినపుడును, అది లభించినపుడును తమోమిశ్రమగు సత్త్వము ఉద్భవింపగా 'నేను సుఖవంతుడను' అను విధమున సుఖాకారమగు వృత్తి జనించును. భోగము కలిగినపుడు - "కోజన్యో ఒస్తి సదృశో మయా యక్ష్యే దాస్యామి మోదిష్యే” నా అంతటి వాడు ఎవడున్నాడు? యాగము చేసెదను; దానము ఇచ్చెదను, ఆనందించెదను, ఇత్యాదిరూపమున ఆ వృత్తి ఉత్కర్షను పొందుచున్నది. ఈ విధముగ ఈ వృత్తి పుణ్యము, ఇష్టవిషయములు మొదలగు వికారములవలన జనించుచున్నది అని కూడ “ వికారసంఘాతసమాహితత్వాత్ " అను పదమునకు అర్థము చెప్పవచ్చును. 66 66 సముదాయమునుండి<noinclude><references/></noinclude> pod53vhlchrr07g9lo6mlwsi72gdg00 104 244381 603077 2026-11-02T13:22:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '296 శ్రీవివేక చూడామణి అవ. కోశపంచక వివేకము చేసిన పిమ్మట చేయవలసిన కృత్యమును చెప్పుచున్నాడు. పంచానామపి కోశానాం నిషేధే యుక్తితః కృతే, తన్ని షేధావధిః సాక్షీ బోధరూపోవశిష్యతే, = పం...' 603077 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>296 శ్రీవివేక చూడామణి అవ. కోశపంచక వివేకము చేసిన పిమ్మట చేయవలసిన కృత్యమును చెప్పుచున్నాడు. పంచానామపి కోశానాం నిషేధే యుక్తితః కృతే, తన్ని షేధావధిః సాక్షీ బోధరూపోవశిష్యతే, = పంచానామపి కోశానాం = ఐదుకోశముల యొక్క యు, నిషేధే= ప్రతికోశము · విషయమునను 'ఇది ఆత్మకాదు', 'ఇది ఆత్మకాదు' అను నిషేధము చేయబడిన దగుచుండగా, తన్ని షేధావధిః వాటియొక్క విషేధమునకు ఆధారభూతమైనట్టియు, అనగా దేనివరకును నిషేధము చేయబడునో అట్టి అవధి అని యర్థము, సాక్షి, సాక్షియైన, బోధరూపః= విర్విషయమగు 'కేవలజ్ఞానరూపమగు వస్తువు, అవశిష్యతే = శేషించును. అవ. అదియే ముఖ్యాత్మయని తెలియవలెనని చున్నాడు. యో ఒయమాత్మా స్వయంజ్యోతిః పఞ్చకోశవిలక్షణః, అవస్థాత్రయసాక్షీ సన్నిర్వికారో నిరంజనః, సదానన్దః స విజ్ఞేయః స్వాత్మత్వేన విపశ్చితా. = ======== . 212 చెప్పు యః ఏది, అవశిష్యతే = శేషించునో, ఆయం - ఇది, ఆత్మా = ఆత్మ, స్వయంజ్యోతిః = స్వయముగ ప్రకాశించునదియు, పంచకోశ -విలక్షణః = పంచకోశములకంటె భిన్నమైనదియు, అవస్థాత్రయ సాక్షి = జాగ్రత్స్వప్న సుషుప్త్యవస్థలకు సాక్షియు, సన్ అబాధితమును, సర్వదా ఉండునదియు, నిర్వికారః = వికారరహితమును, నిరంజనః = ఇతరవస్తు సంబంధరహితమును, సదానన్దః = ఎల్లప్పుడును ఆనందస్వరూపుడును, సః=ఆ ఆత్మయే, విపశ్చితా= పండితునిచే, స్వాత్మత్వేన=స్వస్వరూపముగా విజ్ఞేయః = తెలియదగినది. 213 ఏది శేషించునో అది ఆత్మ అని పూర్వశ్లోకముతో సంబంధము .<noinclude><references/></noinclude> e0rexve8it3qxory2a3p2ms5xhr5z70 104 244382 603078 2026-11-02T13:22:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆనందమయ కోశము 297 ఉపక్రమముతో ఏకవాక్యత్వ ముండు విధమున, పరమాత్మనిరూపణ మును ఉపసంహరించుచున్నాడు. అస్తి కశ్చిత్స్వయం నిత్య మహంప్రత్యయలమ్బనః, అవస్థాత్రయసాక్షి సన్ పంచకోశవిలక్ష...' 603078 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆనందమయ కోశము 297 ఉపక్రమముతో ఏకవాక్యత్వ ముండు విధమున, పరమాత్మనిరూపణ మును ఉపసంహరించుచున్నాడు. అస్తి కశ్చిత్స్వయం నిత్య మహంప్రత్యయలమ్బనః, అవస్థాత్రయసాక్షి సన్ పంచకోశవిలక్షణః. ఇత్యాదిశ్లోకముచే (127) ఏ ఆత్మను గూర్చి చెప్పుటకు ఉపక్రమము 3 === చేయబడెనో, ఇంతవరకును పంచకోశవిలక్షణముగ ఉపపాదింప బడెనో, అట్టిదియు, జాగ్రదాద్యవస్థలకు సాక్షియు, అబాధ్యమును, వికారశూన్యమును, ని రేపమును, ఎల్లప్పుడును ఆనందస్వరూపమును అగు ఆ ఆత్మ, విపశ్చితా వివేకకుశలుడగు వానిచే, స్వాత్మత్వేన = స్వస్వరూపముగా, తెలియదగినది. ఏ దేహాదులయందు ఆతృత్వము కల్పితమో వాటి నన్నింటిని నిరసింపగా, అట్టి నిషేధమునకును, ఆరోపితములగు వాటి కన్నింటికిని ఆధారభూతమును, "బ్రహ్మ పుచ్ఛం ప్రతిష్ఠా" అను శ్రుతిచే సర్వాధారముగ బోధింపబడినదియు అగు పరబ్రహ్మయే వాస్తవరూపము. కావుననే శ్రుతి అసన్నేవ స భవతి, అసత్ప్రహ్మేతి వేద చేత్, అస్తి బ్రహ్మేతి చేద్వేద; సనమేనం తతో విదురితి. ‘బ్రహ్మ లేదు' అని అనుకొనువాడు 'నేనే లేను' అని చెప్పినట్లగును. 'బ్రహ్మ ఉన్నది'అని గ్రహించినచో అట్లు గ్రహించువాడు ఉన్నవా డగును అని చెప్పుచున్నది. అనగా బ్రహ్మయే స్వస్వరూపము గాన బ్రహ్మ ' అసత్ ' అని అన్నచో తానే 'అసత్' అని చెప్పినట్లగును. తాను బ్రహ్మకంటె వేరన్నచో తనచే ఆత్మగా గృహీతములగు కోశములను నిషేధించినపుడు నైరాత్మ్యము, అనగా 'తానే లేడు ' అని చెప్పవలసివచ్చును, అని యర్థము.<noinclude><references/></noinclude> ezglynzanert9wul50qgsxbthn7b1uh 104 244383 603079 2026-11-02T13:23:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '298 శ్రీవివేకచూడామణి ఆత్మస్వరూప విషయకప్రశ్న శిష్య ఉవాచ : మిథ్యాత్వేన నిషిద్ధేషు కోశే ష్వేతేషు పఞ్చసు, సర్వాభావం వినా కించిత్ న పశ్యామ్యత్ర హే గురో, విజ్ఞేయం కిము వస్త్వస్త...' 603079 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>298 శ్రీవివేకచూడామణి ఆత్మస్వరూప విషయకప్రశ్న శిష్య ఉవాచ : మిథ్యాత్వేన నిషిద్ధేషు కోశే ష్వేతేషు పఞ్చసు, సర్వాభావం వినా కించిత్ న పశ్యామ్యత్ర హే గురో, విజ్ఞేయం కిము వస్త్వస్తి స్వాత్మనాత్ర విపశ్చితా. శిష్యుడు పలికెను: హే గురో ఓ గురూత్తమాః ఏతేషుఈ, పంచను=ఐదు, కోశేషు=కోశములలో, మిథ్యా త్వేన =మిథ్యాభూతముగా నిషిద్ధేషు నిషేధింపబడిన నగుచుండగా, సర్వాభావం వినా సర్వశూన్య త్వము తప్ప, కించిత్ = ఏమియు, న పశ్యామి = చూడజాలకున్నాను. అత్ర ఇచట, విపశ్చితా = విద్వాంసునిచే, స్వాత్మనా=స్వయముగ లేదా స్వస్వరూపముగ, విజ్ఞేయం - తెలియదగిన, వస్తు= వస్తువు, కిము అస్తి = ఏది ఉన్నది? E 214 అవ. స్పష్టార్థ మగుటచే శ్రీ చరణులు దానిని వ్యాఖ్యానింపలేదు. ఆత్మస్వరూపనిరూపణము శ్రీ గురురువాచ : సత్యముక్తం త్వయా విద్వన్ నిపుణో ఒసి విచారణే, అహమాదివికారాస్తే తద్భవో యమప్యథ. 215 సర్వే యేనానుభూయ యస్స్వయం నానుభూయతే, తమాత్మానం వేదితారం విద్ధి బుధ్యా సుసూక్ష్మయా. 216 హే విద్వన్ = ఓ విద్వాంసుడాః, త్వయా - నీ చేత, సత్యం= నీకు ఏ విధముగ అర్థమైనదో ఆ విధముగ, ఉక్తం = చెప్పబడినది. విచారణే = ఆలోచించుటయందు, నిపుణః అసి= నేర్పుకల వాడవుగా ఉన్నావు. పూర్వము అనేకవిధములుగా కనబడుచున్న అన్నియు ఆత్మ<noinclude><references/></noinclude> jegzu8ds847n78991z5mj0ylg6cvxlr 104 244384 603081 2026-11-02T13:23:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మస్వరూపనిరూపణము యని భాసింపకుండునట్లు విచారణము చేయుటచే నీవు విచారణనిపుణుడు వని శ్లాఘించి, ఆతనికి ఉత్సాహముకలిగించి ఇప్పుడు చెప్పవలసిన సూక్ష్మ విషయమును చెప్పుచున్నా...' 603081 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మస్వరూపనిరూపణము యని భాసింపకుండునట్లు విచారణము చేయుటచే నీవు విచారణనిపుణుడు వని శ్లాఘించి, ఆతనికి ఉత్సాహముకలిగించి ఇప్పుడు చెప్పవలసిన సూక్ష్మ విషయమును చెప్పుచున్నాడు. తే = పూర్వము అనుభవింపబడిన, అహ మాది వికారాః = అహంకారము మొదలగు వికారములును, అథ - ఇపుడు తెలిసికో నబడుచున్న అయం ఈ, తద్భవో ఒపి = పూర్వ ప్రతీతములగు అన్నింటియొక్కయు అభావమును, సర్వే = ఇవి యన్నియు, యేన దేని చేత, అనుభూయస్తే - అనుభవింపబడుచున్నవో, పూర్వము తాదాత్మ్య బుద్ధితోడను, ఇపుడు భిన్నములుగను ఆ పదార్థములన్నియును, లేదా వాటి యొక్క అభావము దేనిచేత అనుభవింపబడుచున్నదో, యః = ఏది, స్వయం తాను, నానుభూయతే = అనుభవింపబడదో, తం = అట్టి, తారం సర్వసాక్షియైన దానిని, సుసూక్ష్మయా = మిక్కిలి సూక్ష్మమైన అనగా ఏకాగ్రమును, ఇతర విషయరహితమును అగు, బుద్ధ్యా = బుద్ధితో, ఆత్మానం - ఆత్మనుగా, విద్ది = తెలిసికొనుము. = = = వేది 299 అవ . ఆ విషయమునే స్పష్టముగ తెలియుటకై, మరల నిరూ పించుచున్నాడు. తత్సాక్షికం భవేత్తత్త ద్యద్య ద్యేనానుభూయతే, కస్యా ప్యననుభూతార్థే సాక్షిత్వం నోపపద్యతే. యద్యత్= ఏది ఏది, యేన = ఎవనిచే, అనుభూయతే = తెలియబడు చున్నదో, తత్తత్ = అది యంతయు, తత్సాక్షికం. అతడే సాక్షిగా కలది, అననుభూతార్థే..అనుభవగోచరము కాని దానివిషయమున, కస్యాపి=ఎవ్వ నికిని, సాక్షిత్వం = సాక్షిత్వము, నోపపద్యతే = కుదరదు. 217 ఏది యేది, ఎవనిచే, అనుభూయతే తన అనుభవములో విష యముగ చేయబడుచున్నదో, అదియంతయు, అతడే సాక్షిగా కలదై యుండును (దానికంతకును అతడే సాక్షిగ నుండును). 'సర్వా భావముతప్ప నా కేమియు కనబడుట లేదు' అని నీవు చెప్పియున్నావు. కావున నీవు సర్వాభావమును చూచుచున్నట్లు చెప్పినట్లైనది. ఈ విధ<noinclude><references/></noinclude> fxfwf1nrh71cqid1t44616qsnj0n0i4 104 244385 603082 2026-11-02T13:23:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '300 శ్రీవివేకచూడామణి ముగ నీవు చూచుచున్న సర్వాభావమునకు నీవే సాక్షివిగాన, తత్సాక్షి “యైన నీవే ఆత్మవుఅని భావము. అందులకు హేతువు చెప్పుచున్నాడు. అననుభూతార్ధే=స్వకీయానుభవగోచరమ...' 603082 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>300 శ్రీవివేకచూడామణి ముగ నీవు చూచుచున్న సర్వాభావమునకు నీవే సాక్షివిగాన, తత్సాక్షి “యైన నీవే ఆత్మవుఅని భావము. అందులకు హేతువు చెప్పుచున్నాడు. అననుభూతార్ధే=స్వకీయానుభవగోచరము కాని విషయమున, ఏ పురు షునకును సాక్షిత్వము కుదురదు. కర్తృత్వము లేకుండ, కేవలము తెలిసికొనువాడు మాత్రమే సాక్షియని ప్రసిద్ధము కదా ? అవ. సామాన్యముగ నిరూపించి, ప్రకృతమున చెప్పు చున్నాడు. అసౌ స్వసాక్షికో2థావో యతః స్వేనానుభూయతే, అతఃపరం స్వయం సాక్షాత్ ప్రత్యగాత్మా న చేతరః. 218 అసౌ = ఈ, అభావః = అభావము, స్వ సాక్షికః = తానే (ఆత్మయే) సాక్షిగాగలది, యతః= ఏ కారణమువలన, స్వేన= తనచే, అనుభూయతే = తెలియబడుచున్నదో, అతః ఆ కారణమువలన, ప్రత్యగాత్మా జీవాత్మ, స్వయం = తానే, సాక్షాత్ = ప్రత్యక్షమైన, పరం=సరబ్రహ్మము, ఇతర న చ = బ్రహ్మభిన్నము కాదు. = ఈ, అహమాదిసర్వవికారములు అభావము, స్వసాక్షికః తానే సాక్షిగా కలది. అందులకు కారణము _ యతః - ఏ కారణమువలన, స్వేన=ఐదుకోశములను నిషేధించిన పిమ్మట గూడ శేషించిన తనచే, తెలియబడుచున్నదో, 'సర్వాభావము తప్ప మరేమియు నాకు కన బడుటలేదు' అను నీ మాటయే ఇందులకు ప్రమాణము. ఇట్లు చెప్పు టలో 'సర్వాభావమును చూచుచున్నాను' అని చెప్పినట్లైనది. కావున అభావము దర్శనవిషయ మనియు, నీవు ద్రష్ట అనియు తెలియుటచే ప్రత్యగాత్మయే, స్వయముగ, “యత్సాక్షాదపరోక్షాద్బహ్మ” అను శ్రుతి ననుసరించి, నిత్యాపరోక్షమైన సర్వోత్కృష్టమైన బ్రహ్మ. బ్రహ్మ భిన్నము కాదు.<noinclude><references/></noinclude> rght6mf3ajt0jvxve2xmamf3md4tft3 104 244386 603083 2026-11-02T13:23:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మస్వరూపనిరూపణము 801 అవ. ఈ చెప్పిన విషయమునే మరల స్పష్టముగను, విపు లముగను తెలుపుచున్నాడు జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తి షు స్ఫుటతరం యో సౌ సముజ్జృమృతే ప్రత్యగ్రూపతయా సదాహమహమిత్యం...' 603083 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మస్వరూపనిరూపణము 801 అవ. ఈ చెప్పిన విషయమునే మరల స్పష్టముగను, విపు లముగను తెలుపుచున్నాడు జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తి షు స్ఫుటతరం యో సౌ సముజ్జృమృతే ప్రత్యగ్రూపతయా సదాహమహమిత్యంతఃస్ఫుర న్నేకధా, నానాకారవికారభాజిన ఇమాన్ పశ్యన్నహంధీముఖాన్ నిత్యానన్దచిదాత్మనా స్ఫురతి తం విద్ధి స్వమేతం హృది. 219 ప్రత్యగ్రూపతయా = సర్వాంతరముగ (అన్నిటికంటే లోపల నున్న దిగ), సదా = ఎల్లప్పుడును, అహమహమితి నేను నేను అని, ఏకధా=ఒకేవిధముగ, ప్రత్యగ్రూపతయా= ప్రత్యగ్రూపముగ, అంతః= లోపల, స్ఫురన్= స్వయముగ ప్రకాశించుచు, అహంకార ప్రముఖాన్ = అహంకారము మొదలు దేహాంతములగు కోళములను, నానాకార వికార భాజినః_అనేకవిధములగు ఆకారములను, జన్మ-స్థితి-విపరిణామ వృద్ధ్య పక్షయ_నాశరూపములగు అనేక వికారములను పొందుచుండెడు, అన్తః కరణపదవాచ్యమగు అహంకారముగూడ దేహాద్యాకారమున పరిణమించు చున్నది గాన అది నానాకారమని చెప్పబడుచున్నది; ఇమాన్ = ఈ దృశ్య పదార్థములను, పశ్యన్ = విషయములను చేసికొనుచు, జాగ్రత్స్వప్న సుషుప్తి షు= సకల ప్రాణులకు ప్రసిద్ధములగు జాగ్రదాదులగు మూడు అవస్థలయందును, స్ఫుటతరం = అతిస్పుటముగ, యః = ఏ, అసౌ = ఆ ఆత్మ; వివేకరహితునకు ఆత్మ దూరముగ నున్నట్లు కనబడుటచే ప్రకృ ష్టార్థబోధకమగు ' అదః ' శబ్దము ప్రయోగింపబడినది, సముజ్జృమృతే అన్యా పేక్షారహితమై భాసించుచున్నదో, నిత్యానన్దచిదాత్మనా స్వయం ప్రకాశమగు నిత్యానందస్వరూపముతో, హృది స్ఫురతి హృదయము నందు స్ఫురించుచున్నదో, తం=అట్టి, ఏతం దీనిని, వివేకరహితులకు దూరముగనున్నను, వివేకవంతులకు ప్రత్యగ్రూపమున సమీపముననున్న దీనిని, స్వం= స్వాత్మనుగా, విద్ధి = తెలిసికొనుము. = అవ. ఈ విధముగ సర్వసాక్షియై స్పష్టముగ నున్న ఆత్మను, వివిక్త రూపమున (వేరుగ) ఏల తెలిసికొనలేకున్నారు అని ఆశంకించు కొని ఇందులకు మూఢత్వమే కారణమని సదృష్టానముగ చెప్పు చున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> nhcfidrtlsbqhbe44xn8ll2rtc611pt 104 244387 603084 2026-11-02T13:23:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '302 ఘటోదకే బిమ్బితమర్క బిమ్బ మాలోక్యమూడోర విమేవ మన్యతే, తథా చిదాబాస ముపాధిసంస్థం భ్రాన్త్యాహమిత్యేవ జడో ఒభిమన్యతే. = శ్రీవివేకచూడామణి మూఢః,మూఢుడు, ఘటోద కే=ఘటములోనున్న ఉ దకమ...' 603084 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>302 ఘటోదకే బిమ్బితమర్క బిమ్బ మాలోక్యమూడోర విమేవ మన్యతే, తథా చిదాబాస ముపాధిసంస్థం భ్రాన్త్యాహమిత్యేవ జడో ఒభిమన్యతే. = శ్రీవివేకచూడామణి మూఢః,మూఢుడు, ఘటోద కే=ఘటములోనున్న ఉ దకమునందు బిమ్బితం = ప్రతిబింబించి కనబడుచున్న, అర్క బిమ్బం = సూర్యమండల మును, ప్రతిబింబమును, ఆలోక్య = చూచి, రవిమేవ = సూర్యునిగనే, మన్యతే = తలచునో సూర్యుడు వేరు, ఇది ఆ సూర్యుని ప్రతిబింబము మాత్రమే అని అతనికి తెలియదో, తథా - అట్లే, ఉపాధిసంస్థం బుద్ధ్యాద్యుపాధులయందు కనబడుచున్న, చిదాభాసం=చిత్ప్రతిబింబమును, భ్రాన్త్యా = అవివేకముచే, అహమిత్యేవ = ' నేనే' అని, అభిమన్యతే తలచుచున్నాడు, భ్రాంతిపడుచున్నాడు; అనగా విపరీతజ్ఞానము కలవాడగు చున్నాడు. అవ. వాస్తవమునందైతే - = ఘటం జలం తద్గతమర్క బిమ్బం విహాయ సర్వం దివి వీక్ష్యతే ఒర్కః, తటస్థితస్త త్రి తయావభాసకః స్వయంప్రకాశో విదుషో యథా తథా. ఘటం= ఘటమును, జలం = జలమును, తద్గతం = ఘటములోని జలమునందున్న, అర్కబిమ్బం = సూర్య ప్రతిబింబమును, సర్వం దీని సంతను, విహాయ= విడచి, తటస్థితః = ఉదాసీనుడును, అనగా ఈ మూడింటికంటె వేరుగ నున్నవాడును, అందులకు హేతువు - తత్తి తయా వభాసకః=ఘటము, అందలి జలము, అందలి సూర్య ప్రతిబింబము అను మూడింటిని ప్రకాశింపజేయువాడును, స్వయంప్రకాశః=తనకంటె వేరైన దేనిచేతను భాసింపబడక తానుగనే భాసించువాడును అగు, అర్కః = సూర్యుడు, యథా = ఏ విధముగ, దివి అంతరిక్షమునందు, విదుషా : బుద్ధిమంతునిచే, వీక్ష్యతే = చూడబడునో, తథా. అట్లే, === 220 221<noinclude><references/></noinclude> nb0i5e9983w9jp0ajb9bxfwgv42te7m 104 244388 603085 2026-11-02T13:23:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మస్వరూప నిరూపణము దేహం ధియం చిత్ప్రతిబిమ్బమేతం విసృజ్య బుద్ధానిహితం గుహాయామ్, ద్రష్టారమాత్మాన మఖండబోధం సర్వప్రకాశం సదసద్విలక్షణమ్. నిత్యం విభుం సర్వగతం సుసూక్ష్మ మ...' 603085 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మస్వరూప నిరూపణము దేహం ధియం చిత్ప్రతిబిమ్బమేతం విసృజ్య బుద్ధానిహితం గుహాయామ్, ద్రష్టారమాత్మాన మఖండబోధం సర్వప్రకాశం సదసద్విలక్షణమ్. నిత్యం విభుం సర్వగతం సుసూక్ష్మ మన్తర్బహిఃశూన్య మనన్యమాత్మనః, విజ్ఞాయ సమ్యజ్ని జరూప మేతత్ పుమాన్విపాప్మా విరజా విమృత్యుః. = దేహః = దేహమును, ధియం బుద్ధిని, గుహాయాం = గుహతో సమానమైన, బుద్ధి = బుద్ధియందు, నిహితం ఉంచబడిన, ఏతం - ఈ, చిత్ప్రతిబింబం = చిత్తు యొక్క ప్రతిబింబమును, విసృజ్య = = = = విడచి, ద్రష్టారం = ద్రష్టయు, అఖండబోధం - అపరిచ్ఛిన్న జ్ఞానస్వరూపమును, సర్వప్రకాశం = అన్నింటిని ప్రకాశింపజేయునదియు, సదసద్విలక్షణం= ప్రత్యక్షా ప్రత్యక్షములకంటె భిన్నమును, నిత్యం = నిత్యమైనదియు, విభుం=సర్వవ్యాప్త మును, సర్వగతం అన్నింటియందును ఉన్నదియు, సుసూక్ష్మం = బాగుగ సూక్ష్మమైనదియు, అన్తర్బహిఃశూన్యం = లోపల బైట అను నవి లేనిదియు, ఆత్మనః = బ్రహ్మకంటె, అనన్యం= భిన్నము కానిదియు అగు, ఏతత్ = ఈ, నిజరూపం = తనస్వరూపమును, విజ్ఞాయ=తెలిసికొని, పుమాన్ = పురుషుడు, విపాప్మా = పాపరహితుడై, విరజాః = రజఃశూన్యుడై, విమృత్యుః = మృత్యురహితుడై (అగును). = == = 303 222 223 దేహం = ఘటమువలెనున్న స్థూలదేహమును, ధియం = స్వచ్ఛమగుటచేతను సూక్ష్మమగుటచేతను జలమువలె లోపలనున్న బుద్ధిని, గుహాయాం=కప్పివేయునదగుటచే అనేకములగు అనర్థ ములతో గూడినదియు, గుహతో సమాన మైనదియు అగు, బుద్ధా = బుద్ధియందు, నిహితం= ఉంచబడిన, ఏతం = భ్రాంతిచేత ' అహం ’ అని ప్రతీయమానమగుచున్న, ఈ చిత్ప్రతిబింబమును, విడచి, ద్రష్టారం = వెనుక చెప్పిన విధమున తటస్థమై ఆ మూడింటిని భాసింప<noinclude><references/></noinclude> j8b0opxm5quivxuri0sz6xz1pi82wnr 104 244389 603086 2026-11-02T13:23:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '804 ==== ===== శ్రీ వివేక చూడామణి = జేయుచు సర్వసాక్షిగ నున్నదియు, ఆత్మానం అన్నింటికంటెను అంతరమైనదియు, అఖణ్ణబోధం = అపరిచ్ఛిన్న జ్ఞానస్వరూపమును, కావుననే. సర్వప్రకాశం- అన్నిటికిని ప్...' 603086 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>804 ==== ===== శ్రీ వివేక చూడామణి = జేయుచు సర్వసాక్షిగ నున్నదియు, ఆత్మానం అన్నింటికంటెను అంతరమైనదియు, అఖణ్ణబోధం = అపరిచ్ఛిన్న జ్ఞానస్వరూపమును, కావుననే. సర్వప్రకాశం- అన్నిటికిని ప్రకాశమును ఇచ్చునదియు, సద సద్వీలక్షణం= ప్రత్యక్షములు (సత్) అగు తేజోజలాన్నములకంటెను అప్రత్యక్షములగు (అసత్) వాయ్వాకాశాదులకంటెను భిన్న మైనదియు లేదా వ్యక్తావ్యక్త ములకంటె భిన్నమని యర్థము. నిత్యం కాల పరిచ్ఛేదశూన్యమును, విభుం దేశపరిచ్ఛేదము లేనిదియు, సర్వ గతం = అన్నింటికిని ఉపాదానకారణమగుటచే అన్నింటితోడను సమ న్వయించునదియు, ఐనను, సుసూక్ష్మం = రూపాదిరహితమగుటచే తెలియశక్యము కానిదియు, "ఏష నర్వేషు భూతేషు గూఢాత్మా న ప్రకాశతే ”- అన్ని భూతములయందును గూఢమై ఉన్న ఆత్మ స్పష్ట ముగ ప్రకాశింపదు అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. అన్తర్బహిఃశూన్యం = 'అనన్తర మబాహ్యమ్' అను శ్రుతి ననుసరించి లోపల బైట అనునవి లేనిదియు, ఆత్మనః అనన్యం = ' అయమాత్మా బ్రహ్మ' అను శ్రుతి ననుసరించియు, పూర్వోక్త యుక్తి ననుసరించియు, బ్రహ్మకంటె భేదము లేనిదియు, లేదా 'అనన్యం' అనుపదమునకు ' అద్వితీయము' అని యర్థము. ఆత్మనః = తనయొక్క, నిజరూప వాస్త విక స్వరూప మును, తెలిసికొని, పుమాన్ - పూర్వము మరియొక విధముగ గ్రహించిన ఈ పురుషుడే, విపాప్మా =పోయిన పాపములు కలవాడై, "జ్ఞానాగ్నిః సర్వకర్మాణి " ఇత్యాది స్మృతి జ్ఞానాగ్ని సర్వకర్మలను దహించునని చెప్పుచున్నది. అందులకు కారణము, విరజాః - నిర్గుణ = బ్రహ్మనిష్ఠుడగుట చేతను తత్స్వరూపుడగుట చేతను తాప హేతువగు రజస్సు లేనివాడు ఇచట పాపపదము పుణ్యమునకు ఉపలక్షకము. పుణ్యముగూడ ముముక్షువునకు అనిష్టముకదా? ఈ విధముగ జన్మకు నిమిత్తమగు కర్మ లేకపోవుటచే, విమృత్యుః = మృత్యువుతో కూడిన సంసారము లేనివాడు అని యర్థము. అనగా స్వరూపమునుండి చ్యుతి తి ఇ<noinclude><references/></noinclude> 6zlkwycgmizkdteao5p1tomnr91yjr5 104 244390 603087 2026-11-02T13:24:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మస్వరూపనిరూపణము. 305 లేనివాడు అని భావము, 'భవతి' అని అధ్యాహారము. “ప్రమాదం వై మృత్యుమహం బ్రవీమి " ప్రమాదమే అనగా స్వస్వరూపమును తెలిసి కొనకుండుటయే, “మృత్యువని" నేను చెప్పుచున్...' 603087 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మస్వరూపనిరూపణము. 305 లేనివాడు అని భావము, 'భవతి' అని అధ్యాహారము. “ప్రమాదం వై మృత్యుమహం బ్రవీమి " ప్రమాదమే అనగా స్వస్వరూపమును తెలిసి కొనకుండుటయే, “మృత్యువని" నేను చెప్పుచున్నాను అని సనత్సు జాతవాక్యము. అవ. కావుననే విశోక ఆనన్దఘనో విపశ్చి త్స్వయం కుతశ్చిన్న బిభేతి కశ్చిత్, నాన్యోఒస్తి పద్ధా భవబద్ధముక్తే ర్వినాస్వతత్త్వావగమం ముముక్షో. (ఈ ఆత్మ) విశోకః = దుఃఖము లేనిది. కావుననే ఆనన్ద ఘనః ఆనందమే మూర్తిగా గలది, దుఃఖమిశ్రము కాని ఆనందస్వరూపము, విపశ్చిత్ == సర్వాత్మభూతమగు బ్రహ్మను తెలిసికొనిన వా డగుటచే సర్వజ్ఞము, స్వయం తాను, కుతశ్చిత్ = ఎవరివలనను, న బిభేతి . భయపడదు, రెండవవారెవరును లేకపోవుటచే భయప్రసక్తి లేదు. ఈ కారణమువలన, ముముక్షో నిత్యము, నిరతిశయము, నిరామయము, స్వయంప్రకాశము అగు సుఖరూపమోక్షేచ్ఛకలవానికి, స్వతత్త్వావగమం వినా = తనయొక్క యాథాత్మ్యమును తెలిసికొనుటతప్ప, భవబద్ధముక్తే 8= సంసారబంధముక్తికి, అన్యః పస్థాః = మరియొక మార్గము, కశ్చిత్ ఏదియు, నాస్తి . లేదు. - - = 224 అవ. ఈ విధముగ ‘త్వం' పదార్థమైన జీవుని అవస్థాత్రయము నకు సాక్షిగను, పంచకోశవిలక్షణునిగాను, అసంగునిగను శోధించి, ప్రపంచసహితముగా కన్పట్టుచున్న 'తత్' పదవాచ్యార్థమునుగూడ పరిశోధించి, సర్వోపనిషత్తుల తాత్పర్యమైన ఆ రెండింటియొక్క ఐక్య మును సంప్రదాయానుసారముగ, సవిస్తరముగ చెప్పనున్నవాడై, ముందుగ భూమికను ఏర్పరచుచున్నాడు...<noinclude><references/></noinclude> cjzedl9a49t6r5sl93s2l0mr2r46fwl 104 244391 603088 2026-11-02T13:24:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '308 శ్రీవివేకచూడామణి బ్రహ్మాభిన్నత్వవిజ్ఞానం భవబద్ధస్య కారణమ్, యేనాద్వితీయమానన్దం బ్రహ్మ సమ్పద్యతే బుధః. బ్రహ్మాభిన్నత్వ విజ్ఞానం = 'అహం బ్రహ్మాస్మి' అను అపరోక్ష జ్ఞానము,...' 603088 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>308 శ్రీవివేకచూడామణి బ్రహ్మాభిన్నత్వవిజ్ఞానం భవబద్ధస్య కారణమ్, యేనాద్వితీయమానన్దం బ్రహ్మ సమ్పద్యతే బుధః. బ్రహ్మాభిన్నత్వ విజ్ఞానం = 'అహం బ్రహ్మాస్మి' అను అపరోక్ష జ్ఞానము, భవమోక్షస్య = సంసార విముక్తికి, : కారణం = కారణము, యేన = ఏ విజ్ఞానముచే, బుధః = పండితుడు, అద్వితీయం = భేదరహిత మును, ఆనన్దం = సుఖరూపమును, బ్రహ్మ = బ్రహ్మను, 'సమ్పద్యతే = పొందునో, లేదా బ్రహ్మగా అగునో, 'బ్రహ్మవిదాప్నోతి పరమ్'- బ్రహ్మ వేత్త బ్రహ్మను పొందును 'బ్రహ్మవిద్భహ్మైవ భవతి' బ్రహ్మవేత్త '-బ్రహ్మ బ్రహ్మగానే అగును అని శ్రుతివాక్యములు, " అసతో మా సద్గమయ; మృత్యుర్వా అసత్, సదమృతం, మృత్యోర్మా అమృతం గమయ అమృతం మా కురు ఇత్యేవై తదాహ” నన్ను అసత్తునుండి సత్తు చేర్చుము. అసత్తు అనగా మృత్యువు, సత్ అనగా అమృతము అనగా మోక్షము. కావున ఈ వాక్యము. నన్ను మృత్యువునుండి అమృతమును చేర్చుము; నన్ను మరణరహితుని చేయుము అని చెప్పుచున్నది అను శ్రుతి ననుసరించి బ్రహ్మభావమే మోక్షము. 225 అవ. బ్రహభావము కలిగినచో భవమోక్షము ఎట్లు కలుగును అని శంకించువానిని గూర్చి చెప్పుచున్నాడు. బ్రహ్మభూతస్తు సంసృత్యై విద్వాన్నావర్తతే పునః, విజ్ఞాతవ్యమతః సమ్యగ్ బ్రహ్మభిన్నత్వ మాత్మనః. 226 బ్రహ్మభూతః = బ్రహ్మగా అయిన, విద్వాన్ = విద్వాంసుడు, పునః = మరల, సంసృత్యై = సంసారముకొరకు, న తు ఆవర్తతే తిరిగి రానే రాడు. 'న స పునరావర్తతే ''అతడు మరల తిరిగి రాడు అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. 'తు' శబ్దమునకు అపధారణము (నిశ్చయము) అర్థము. అతః = ఆ కారణమువలన, ఆత్మనః ఆత్మయొక్క, బ్రహ్మా భిన్నత్వం=బ్రహ్మకం టే అభిన్నత్వము, సమ్యక్=బాగుగ, విజ్ఞాతవ్యం= తెలియదగినది. =<noinclude><references/></noinclude> d54ojkc0zazcpg5ii1c2inwyc31s5oj 104 244392 603089 2026-11-02T13:24:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మస్వరూప నిరూపణము 807 అవ. ప్రపంచము మిథ్యాభూతము అని ప్రతిపాదించుటద్వారా బ్రహ్మనిష్ప్రపంచము అను విషయమును చెప్పుటకు ఉపక్రమించు చున్నాడు. సత్యం జ్ఞాన మనన్తం బ్రహ్మ విశుద్ధ...' 603089 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మస్వరూప నిరూపణము 807 అవ. ప్రపంచము మిథ్యాభూతము అని ప్రతిపాదించుటద్వారా బ్రహ్మనిష్ప్రపంచము అను విషయమును చెప్పుటకు ఉపక్రమించు చున్నాడు. సత్యం జ్ఞాన మనన్తం బ్రహ్మ విశుద్ధం పరం స్వతఃసిద్ధమ్, నిత్యానన్గైకరసం ప్రత్యగభిన్నం నిరస్తరం జయతి. 227 సత్యం =కాలత్రయమునందును బాధలేనిదియు, జ్ఞానం = జ్ఞాన స్వరూపమైనదియు అనగా స్వయంప్రకాశమును, అనన్తం = అంతటను వ్యాపించినదగుటచే దేశతః పరిచ్ఛేదము లేనిదియు, నిత్య మగుటచే కాలతః పరిచ్ఛేదములేనిదియు, అద్వితీయ మగుటచే వస్తుతః పరిచ్ఛేదము లేనిదియు, విశుద్ధం-స్వాభావికములుగాని ఆగస్తుకములుగాని అగు సకల మలములతో శూన్యమగు నదియు, పరం-మాయాతీతమును, స్వతఃసిద్ధం = ఉనికి విషయమునగాని, ప్రకాశించు విషయమునగాని పరాపేక్షలేనిదియు, నిత్యానన్గైకరసం=దుఃఖస్పర్శలేని నిత్య సుఖస్వరూపమును, ప్రత్యగ భిన్నం = జీవాభిన్నమును, నిరంతరం భేదరహితమును అనగా అఖండ స్వరూపమును అగు, బ్రహ్మ = బ్రహ్మ, జయతి-సర్వోత్కర్షతో ఉంటు న్నది. ఇది వస్తూపక్షేపము. (' ఒకానొక వస్తువు ఉన్నది' అని ప్రారం భముననే చెప్పుటకు వస్తూపక్షేపమని పేరు) అవ. 'అనన్త' పదమునకు అర్థమైన దేశతః, కాలత, వస్తుతః పరిచ్ఛేదము లేనిది అను దానిలో ఒక భాగమైన వస్తుపరిచ్ఛేద శూన్యత్వమును ఉపపాదించుచున్నాడు. బ్రహ్మ - జగత్తులకు ఏకత్వము సదిదం పరమాద్వైతం స్వస్మా దన్యస్య వస్తునోభావాత్, న హ్యన్యదస్తి కించిత్ సమ్యక్పర తత్త్వబోధ సుదశాయామ్. 228<noinclude><references/></noinclude> b8qys4zqxnbc9pg3fu96pb0nrony8es 104 244393 603090 2026-11-02T13:24:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '308 శ్రీవి వేక చూడామణీ ఇదం=ఈ బ్రహ్మ, సత్=సత్తు (సర్వదా ఉండునది). స్వస్త్మాత్= తనకం టె, అన్యస్య = భిన్నమైన, వస్తునః వస్తువుయొక్క, అభావాత్ లేకపోవుటవలన, పరమాద్వైతం = పరమమైన ద్వితీయవస...' 603090 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>308 శ్రీవి వేక చూడామణీ ఇదం=ఈ బ్రహ్మ, సత్=సత్తు (సర్వదా ఉండునది). స్వస్త్మాత్= తనకం టె, అన్యస్య = భిన్నమైన, వస్తునః వస్తువుయొక్క, అభావాత్ లేకపోవుటవలన, పరమాద్వైతం = పరమమైన ద్వితీయవస్తుశూన్యము. సమ్యక్ = బాగుగా, పరతత్త్వబోధసుదశాయాం = పరతత్త్వజ్ఞానము కలిగిన దశయందు, అన్యత్ మరియొకటి, కించిత్=ఏదియు, నాస్తి హి హి. లేదు కదా? ===== ఇదం=ప్రకృతమైన ఈ బ్రహ్మ, సత్ అస్తితి సత్ ' అనగా సర్వదా ఉనికి గలది. పరమాద్వైతం = పరమమైన అద్వైతము. పరమమైన అద్వైతమనగా గుణాగుణభావాదులచే ఏర్పడిన తాదా త్మ్యము కూడ ఎన్నడును లేకుండుట. ద్వయోర్భావః = ద్వితా_ అనగా రెండుగ నుండుట ద్వితమే ద్వైతము. ద్వైతము లేనిది అద్వైతము _ భేదశూన్యము అని యర్థము. అందులకు కారణము- తనకంటె మరియొక వస్తువు లేకపోవుటవలన . మరియొక వస్తువు ఉన్నచో భేదము ప్రసక్త మయ్యెడిది. అది లేదుకాన అద్వైతము. (ఆశంక) అనేక భేదములుగల ప్రపంచము, అనేకజీవులు ఉండగా తనకంటె అన్యమైనదేదియు లేదని చెప్పుట ఎట్లు? (సమాధానము) అను ఆశంకకు అవకాశము లేదు. 'వస్తు' పదముచే అవి యన్నియు వాస్తవములు కావని సూచింపబడినది. కాలన్పిక వస్తువునుబట్టి భేదమునకు అవకాశములేదు. కల్పితసర్పమును బట్టి రజ్జువు సద్వితీయత్వము. అనగా రజ్జువుతోపాటు మరియొక వస్తువుకూడ ఇక్కడ ఉన్నది అని చెప్పుట యుక్తము కాదు కదా? జగత్తు మొదలగునవి పారమార్థికములైనచో అవి ఎల్లప్పుడును భాసించెడివి. అట్లు భాసింపకుండుటచే వాటికి వస్తుత్వము లేదు. ఈ విషయమునే 'సమ్యక్ పరతత్త్వబోధసుధాయాం' ఇత్యాది వాక్యమున చెప్పుచున్నాడు. ఇపుడు అవిద్యచే మరియొక విధముగ కనబడుచున్నది గాన 'సమ్యక్' అని చెప్పబడినది. ఏ అవస్థయందు<noinclude><references/></noinclude> 7zpblal4cocon9xxgx8wmdlugfnrdmw 104 244394 603091 2026-11-02T13:24:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బ్రహ్మ-జగత్తులకు ఏకత్వము 809 “నాన్యత్పశ్యతి” ఇత్యాది శ్రుత్యుక్త విధమున పరతత్త్వవిషయకమగు . సమ్యగ్ జ్ఞానము కలుగునో అట్టి శోభనమగు అవస్థయందు అని యర్థము . హి = ఏ కారణమువలన, మరియ...' 603091 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ్రహ్మ-జగత్తులకు ఏకత్వము 809 “నాన్యత్పశ్యతి” ఇత్యాది శ్రుత్యుక్త విధమున పరతత్త్వవిషయకమగు . సమ్యగ్ జ్ఞానము కలుగునో అట్టి శోభనమగు అవస్థయందు అని యర్థము . హి = ఏ కారణమువలన, మరియొకటి ఏదియును లేదో ఆ కారణమువలన, అనగా తనకంటే భిన్నమగు వస్తువేదియును లేకపోవుటవలన, ఈ సత్తు పరమాద్వైతము అని అన్వయము. - - అవ. ‘తదనన్యత్వమారమ్భణ శబ్దాదిభ్యః' శ్రుతులలోని ఆరంభణ శబ్దాదులను బట్టి ప్రపంచము బ్రహ్మకంటె అభిన్నము ఇత్యాది న్యాయములచే నిర్ణయించిన విధమున, అజ్ఞానదశలో గూడ ప్రపంచము బ్రహ్మాభిన్నమే. అనగా బ్రహకంటె వేరుగా ప్రపంచము లేదు… అను విషయమును నిరూపించుచున్నాడు. యదిదం సకలం విశ్వం నానారూపం ప్రతీతమజ్ఞానాత్, తత్సర్వం బ్రహ్మైవ ప్రత్యస్తాశేషభావనాదోషమ్. నానారూపం _ అనేక విధములగు = అజ్ఞానాత్ = అజ్ఞానమువలన, రూపముకలదియు, సకలం సమస్తమైన, యత్ = ఏ, ఇదం = ఈ, విశ్వం = ప్రపంచము, ప్రతీతం కల్పితమైనదో, తత్సర్వం = అది యంతయు, ప్రత్యస్తాశేషభావనాదోషమ్ - నిరస్తములగు సకలభావనా రూపములైన దోషములుగల, అనగా కల్పనారూపములగు సకలదోషము లతో శూన్యమైన, బ్రహ్మైవ = బ్రహ్మయే. 229 అవ. ఈ విషయమును దృష్టాంతపూర్వకముగ ఉపపాదించు చున్నాడు. మృత్కార్యభూతోఒపి "మృదో న భిన్నః కుమ్భోఒస్తి సర్వత్ర తు మృత్స్వరూపాత్, న కుమ్భరూపం పృథగస్తి, కుమ్భః కుతో మృషా కల్పితనామమాత్రః. 230<noinclude><references/></noinclude> h3r6oe60kakewn8awaft6t4bjkecq4z 104 244395 603092 2026-11-02T13:25:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '310 శ్రీవివేక చూడామణీ మృత్కార్యభూతోఒపి = మట్టి యొక్క కార్యమైనను, మృద మట్టికంటే, భిన్నః = వేరైన, కుమ్బః = కుంభము, నాస్తి లేదు. = = నాస్తి- = సర్వత్ర తు—అంతటను, మృత్స్వరూపాత్ మృత్తుకం...' 603092 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>310 శ్రీవివేక చూడామణీ మృత్కార్యభూతోఒపి = మట్టి యొక్క కార్యమైనను, మృద మట్టికంటే, భిన్నః = వేరైన, కుమ్బః = కుంభము, నాస్తి లేదు. = = నాస్తి- = సర్వత్ర తు—అంతటను, మృత్స్వరూపాత్ మృత్తుకంటె అభిన్నమగుట వలన, కుమ్భరూపం = కుంభము యొక్క రూపము, పృథక్ వేరుగ, నాస్తి = లేదు, మృషాకల్పిత నామమాత్రః ... అసత్యముగా కల్పితమగు నామమాత్రముగల, కుమ్భః = కుంభము, కుతః = ఎట్లు వేరుగ నుండునుః = = మృత్తుయొక్క కార్యమైనను కుంభము మృత్తుకంటె వేరుగ లేదు. సర్వత్ర = మూలమునందును, అగ్రభాగమునందును, పార్శ్వ : ములయందును అంతటను గూడ, మృత్స్వరూపాత్ = మృత్తుకంఠ = అభిన్నమగుటవలన, విశాలమైన మట్టు ఉదరమువంటి ఆకారవిశేషము గల మృత్తే కుంభమని చెప్పబడుచున్నది. న కుంభరూపం పృథ గస్తి = కుంభమునకు మృత్తుకంటే భిన్నమైన నీలాదిరూపము గాని, మృత్తు యొక్క ఆకారము యొక్క రూపముకంటె వ్యతిరిక్తమగు ఆకారము గాని లేదు. ఆకారవిశేషముతో కూడిన మృత్తునే కుంభ మందురు. కుంభమునకు వేరుగ ఆకార మేదియును లేదు. “వాచా రమ్బణం వికారో నామధేయమ్" వికారము వాజ్మాతకల్పితమగు నామధేయము అను శ్రుతి ననుసరించి కుంభము మిథ్యాకల్పితనామ మాత్రమే. కుత=ఏ హేతువువలన వేరుగ నున్నది? మృత్తు యొక్క ఆకారముకంటె భిన్నమగు ఆకారము లేదు; కేవలము 'కుంభము ’ అనెడు శబ్దము కల్పింపబడినది. ఒకే దేవదత్తుడు కాళ్లు చేతులు మడిచి పెట్టుకొనినపుడును, అవి చాపుకొని యున్నప్పుడును ఎట్లు వేరు వేరు వ్యక్తి కాడో అట్లే కుంభము గూడ మృత్తుకంటె భిన్నము కాదని యర్థము. అవ. ఈ విషయమునే స్పష్టముగ తెలియుటకై మరల ప్రతి పాదించుచున్నాడు..<noinclude><references/></noinclude> g4j1obkskzdalnue6m6kocw8nmxf88w 104 244396 603093 2026-11-02T13:25:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బ్రహ్మ-జగత్తులకు ఏకత్వము కేనాపి మృద్భిన్నతయా స్వరూపం ఘటస్య సందర్శయితుం న శక్యతే, అతో ఘటః కల్పిత ఏవ మోహాత్ మృదేవ సత్యం పరమార్థరూపమ్. కేనాపి.. ఏ పురుషునిచేతనైనను, లేదా బ్రహ్...' 603093 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ్రహ్మ-జగత్తులకు ఏకత్వము కేనాపి మృద్భిన్నతయా స్వరూపం ఘటస్య సందర్శయితుం న శక్యతే, అతో ఘటః కల్పిత ఏవ మోహాత్ మృదేవ సత్యం పరమార్థరూపమ్. కేనాపి.. ఏ పురుషునిచేతనైనను, లేదా బ్రహ్మచేత గూడ అని యర్థము ఘటస్య = ఘటముయొక్క, స్వరూపం స్వరూపము, మృద్భిన్నతయా... మట్టికంటె భిన్నముగ, సందర్శయితుం చూపుటకు, న శక్యతే=శక్యము కాదు, అతః=ఆ కారణమువలన, ఘటం = ఘటము, మోహాత్ = అజానము ఘటంఘటము, మోహాత్= వలన, భిన్నతయా=వేరుగా, కల్పిత ఏవ = కల్పింపబడినది మాత్రమే, మృదేవ_మట్టిమాత్రమే, సత్యం=నిజమైనది, పరమార్థ భూతంఘటము యొక్క ముఖ్యార్థమైనది. 'మృత్తికేత్యేవ సత్యమ్' అను శ్రుతి ననుసరిం చియు, ఆదియందును అంతమునందును ఉన్నదగుట వలనను మృత్తికయే ఘటముయొక్క యథార్థస్వరూపము. 311 231 అవ. ఈ విధముగ మృద్ధ టముల దృష్టాంతముచే ఉపాదాన కారణముకంటె భిన్నముగ ఉపాధేయమగు కార్యము లేదు అని చెప్పి దీనిని దారాంతికమునందు సమన్వయించుచున్నాడు. ра సదృహ్మకార్యం సకలం సదైవ సన్మాత్రమేత న్న తతో ఒన్యదస్తి, అస్తితి యో వక్తి న తస్య మోహో వినిర్గతో నిద్రితవత్ప్రజల్పః. 232 సద్ర్బహ్మకార్యం = సద్రూపమైన బ్రహ్మ యొక్క కార్యమైన, ఏతత్ఈ, సకలం =సమస్తమైన వియదాదికము, సన్మాత్రం = బ్రహ్మ రూపమే, తతః =దానికంటే, అన్యత్ వేరైనది, నాస్తి= లేదు, యః. ఎవడు, అస్తితి= బ్రహ్మభిన్నముగ వియదాదికార్యము ఉన్నదని, వక్తి= చెప్పునో, తస్య = వానియొక్క, మోహః= అజ్ఞానము, న వినిర్గత ః= తొలగిపోలేదు, నిద్రితవత్ = నిద్రించిన వానియొక్క వలె, ప్రజల్పః = పేలుటమాత్ర మే.<noinclude><references/></noinclude> dqf7f1mc6a36t6wxt167niwthh5od5x 104 244397 603094 2026-11-02T13:25:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '812 .. శ్రీవివేకచూడామణి సద్రూపమైన బ్రహ్మయొక్క కార్యమైన సకలమగు వియదా దికము ఎల్లప్పుడును బ్రహ్మరూపమే. నైయాయికాదిమతమున సత్తు లగు కపాలాదుల కార్యమైన ఘటాదికము కారణభిన్నమైన దని...' 603094 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>812 .. శ్రీవివేకచూడామణి సద్రూపమైన బ్రహ్మయొక్క కార్యమైన సకలమగు వియదా దికము ఎల్లప్పుడును బ్రహ్మరూపమే. నైయాయికాదిమతమున సత్తు లగు కపాలాదుల కార్యమైన ఘటాదికము కారణభిన్నమైన దనియు, అదికూడ “ సత్ ' అనియు చెప్పబడును. ఇచట ఆ విధముగ కాదని చెప్పుచున్నాడు…ఏ విధముగ ఘటము మృణ్మాత్రమో అట్లే వియదాది కూడ బ్రహ్మరూపమే కాని తద్భిన్నముగ లేదు. ఆ యా ఉపాదేయ ములు (కార్యములు) ఆ యా ఉపాదానకారణములకంటె భిన్నముగ ఉండవు. బ్రహ్మ సర్వోపాదానము. కావున దానికంటే భిన్నముగ ఏమియు లేదు అని యర్థము. కావుననే "మృత్తి కేత్యేవ సత్యమ్” అను శ్రుతియందు 'ఇతి' శబ్దము ప్రయుక్తమైనది. మృణ్మయమైనవి అన్నియు సత్యములైనచో అవి మృత్తికారూపములుగనే సత్యములు; మరొకరూపమున, అనగా ఘటాదిరూపమున కావు. అని దాని యర్థము. ఇట్లే మృత్తు కూడ, తన ఉపాదానముయొక్క రూపముచేతనే సత్యము. అనగా మృత్తుకు ఉపాదానకారణము, పంచీకృతమహాభూత ములు. వీటి కార్యమగుటచే మృత్తుగూడ వీటికంటె భిన్నముగలేదు. వీటి రూపముననే మృత్తు సత్యము. “యదగ్నే రోహితం రూపం తేజసస్తద్రూపం యచ్ఛుక్లం తదపాం, యత్కృష్ణం తదన్నస్య అపాగాదగ్నే రగ్నిత్వం వాచారమ్భణం వికారో నామధేయం మృత్తి కేత్యేవ సత్యమ్” అగ్నిలోని ఎఱ్ఱనిరూపము తేజస్సుకు సంబంధించినది, తెల్ల నిరూపము ఉదకమునకు సంబంధించినది; నల్ల నిరూపము పృథివికి సంబంధించి నది; ఈ విధముగ విడదీసి చూచినచో అగ్నియొక్క అగ్నిత్వము తొలగిపోయినది. నామధేయము నాఙ్మాత్రకల్పితమగు వికారము · మూడురూపములు అనునది మాత్రమే సత్యము అను శ్రుతి ననుసరించి ఆ భూతములను అపంచీకృతభూతముల రూపమున వేరువేరుగ చేసి<noinclude><references/></noinclude> 5hm18vtanb5bi2hbo4rvg8vez67jfji 104 244398 603095 2026-11-02T13:25:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బ్రహ్మ-జగత్తులకు ఏకత్వము 318 చూపగా, పృథివి జలరూపమగును; జలము తేజోరూపమగును, తేజస్సు వాయురూప మగును; వాయువు వియద్రూప మగును; వాయువు సద్రూపమగును. ఈ విధముగ చివరకు వెళ్లుసరికి సద్రూ...' 603095 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ్రహ్మ-జగత్తులకు ఏకత్వము 318 చూపగా, పృథివి జలరూపమగును; జలము తేజోరూపమగును, తేజస్సు వాయురూప మగును; వాయువు వియద్రూప మగును; వాయువు సద్రూపమగును. ఈ విధముగ చివరకు వెళ్లుసరికి సద్రూపమగు బ్రహ్మ కంటె భిన్నముగ సత్యమైన దేదియు లేదు గాన ' ఇదియంతయు సన్మాత్రమే ' అని చెప్పబడినది. ఆ విషయమునే స్పష్టీకరించుటకు 'తతో జన్యన్నాస్తి' అని చెప్పబడినది. ఇట్లున్నను, అస్తితి యో వక్తి = బ్రహ్మకంటె భిన్నముగ వియదాదిజగత్తు ఉన్నది అని ఎవడు చెప్పునో, వానియొక్క, మోహః_ భ్రమ లేదా అజ్ఞానము, న వినిర్గతః = నష్టము కాలేదు. అది, నిద్రితవత్ ప్రజల్పః = నిద్రలోనున్న వాడు అసంబద్ధముగ ఏమేమియో ఎట్లు మాటలాడుచుండునో అట్లే, అట్లే, ఉపా దానముక్తంటే భిన్నమైన కార్యమున్నదను మాటగూడ, విచారజన్య మగు జ్ఞానములేకుండ చెప్పినదే. అవ . శ్రుతు లన్నిటికిని ఐకమత్య మున్నదని సూచించుటకై ఛాందోగ్య శ్రుత్యనుసారముగ చెప్పిన విషయమును మరల ఆథర్వణిక శ్రుత్యనుసారముగకూడ చెప్పుచున్నాడు. బ్రహ్మైవేదం విశ్వమిత్యేవ వాణీ శ్రాతీ బ్రూతేఒ థర్వనిష్ఠా వరిష్ఠా, తస్మాదేశ దృహ్మమాత్రం హి విశ్వం నాధిష్ఠానాద్భిన్న తారోపితస్య. అథర్వనిష్టా_అథర్వ వేదముతో సంబంధించినదియు, వరిష్టా= శ్రేష్ఠమైన, శ్రోతి=వేదసంబంధమైన, జాణీ = వాక్కు, ఇదం=ఈ, విశ్వం= ప్రపంచము, బ్రహ్మైవ=బ్రహ్మయే, ఇత్యేవ=అనియే, బ్రూతే చెప్పు చున్నది, తస్మాత్=ఆ కారణమువలన, ఏ తత్-ఈ, విశ్వం= ప్రపం చము, బ్రహ్మమాత్రం=కేవల బ్రహ్మస్వరూపమే, అధిష్ఠానాత్ = అధి స్థానముకం టె, అరోపితస్య = ఆరోపితమైనదానికి, భిన్నతా_భిన్నత్వము నలేదు. 233<noinclude><references/></noinclude> 7f4pou6dt3ijod2ydrjaaghcsa4regk 104 244399 603096 2026-11-02T13:25:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '814 సామాన్యరూపమున 'శ్రాతి' అనియు శ్రీ వివేక చూడామణి విశేషరూపమున అథర్వనిష్టా అనియు చెప్పుచున్నాడు. అధర్వనిష్ఠా = అథర్వ వేదముతో సంబంధించిన, లేదా బ్రహ్మ యొక్క జ్యేష్ఠపుత్రుడగ...' 603096 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>814 సామాన్యరూపమున 'శ్రాతి' అనియు శ్రీ వివేక చూడామణి విశేషరూపమున అథర్వనిష్టా అనియు చెప్పుచున్నాడు. అధర్వనిష్ఠా = అథర్వ వేదముతో సంబంధించిన, లేదా బ్రహ్మ యొక్క జ్యేష్ఠపుత్రుడగు అథర్వుడను వాని యందుఉన్న, వైదికమైన, అత్యుత్తమమైన “బ్రహ్మైవేదం విశ్వమిదం వరిష్ఠమ్" అనువాక్కు, ఈ జగత్తు అంతయు, బ్రహ్మైవ = బ్రహ్మయే, దానికంటే భిన్నమైనది కాదు అని 'ఏవ' కారముచే ప్రపంచమునకు వేరుగ సత్తను నిషేధించి, చెప్పుచున్నది గాన ఈ విశ్వమంతయు బ్రహ్మమాత్రమే. హి=నిశ్చయము. కల్పితమైనదానికి అధిష్ఠానము కంటె భిన్నత్వము లేదు. ఇట్లు చెప్పుటచే అనాదియగు అజ్ఞానాది కమునకు బ్రహ్మ ఉపాదానకారణము కాదు కావున అది బ్రహ్మకంటె భిన్నము, అనెడు ఆశంక నిరాకృతమైనది. (అజ్ఞానాదికము గూడ బ్రహ్మపై కల్పితము గాన, దానికి, అధిష్ఠానభూతమగు బ్రహ్మకంటె భిన్నమగు సత్త లేదు అని భావము. ) అవ. ఈ విధముగ శ్రుతిచే ప్రపంచసత్యత్వమును నిరాకరించి శ్రుత్యనుసారిణియగు యుక్తి ననుసరించి గూడ ప్రపంచము సత్యము కాదని చెప్పుచున్నాడు. సత్యం యది స్యాజ్జగదేతదాత్మనో 2 నన్తత్వహాని ర్నిగమా ప్రమాణతా, అసత్యవాదిత్వ మహీశితుః స్యాత్ నైత యం సాధుహితం మహాత్మనామ్. ఏతత్=ఈ, జగత్ = జగత్తు, సత్యం స్యాద్యది సత్యమైనచో, ఆత్మనః=ఆత్మ యొక్క, అనస్తత్వహానిః – అనంతత్వమునకు హానియు, నిగమాప్ర మాణతా=వేదమునకు ఆప్రామాణ్యమును, ఈశితుః=ఈశ్వరునకు, అసత్యవాదిత్వమపి = అసత్యము పల్కుట యను దోషమును, స్యాత్ == - సంభవించును. మహాత్మనాం – మహాత్ములకు, ఏతత్ = ఈ, త్రయం = మూడును, సాధుహితం, పరమహితమైనవి, న = కాదు. = 234<noinclude><references/></noinclude> 6zzl1o01t2bq9sikls76jeriwgshyiu 104 244400 603097 2026-11-02T13:25:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బ్రహ్మ-జగత్తులకు ఏకత్వము 815 ఏతత్ జగత్ కనబడుచున్న ఈ విశ్వము, సత్యం యది స్యాత్ =అకల్పితమైనచో, ఆత్మకు అనంతత్వహాని కలుగును. అనగా ఈ పక్షమున అకాల్పనికమును, వాస్తవమును అగు జగత్తుచ...' 603097 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ్రహ్మ-జగత్తులకు ఏకత్వము 815 ఏతత్ జగత్ కనబడుచున్న ఈ విశ్వము, సత్యం యది స్యాత్ =అకల్పితమైనచో, ఆత్మకు అనంతత్వహాని కలుగును. అనగా ఈ పక్షమున అకాల్పనికమును, వాస్తవమును అగు జగత్తుచే బ్రహ్మ పరిచ్ఛిన్న నగుచున్నది గాన అన్యోన్యాభావములో ప్రతియోగి కాకుండుట అనెడు వస్తుపరిచ్ఛేదశూన్యత్వము ఉండదు. 'ఘటము పటము కాదు; పటము ఘటము కాదు" అను అన్యోన్యాభావములో ఘటపటములు ప్రతియోగులని చెప్పబడును. అనగా ఘటము పటము కంకు భిన్నమగుటచే పటమున్న స్థలములో ఘటముండదు; ఘట మున్న స్థలములలో పటముండదు. ఈ విధముగ రెండువస్తువులును యథార్థములే యైనచో ఆ వస్తువున్నచోట ఈ వస్తువుండదు. ఈ వస్తువున్నచోట అది ఉండదు ఈ విధముగ ఒకదానిచోట మరి యొకటి ఉండకపోవుటయే వస్తుతః పరిచ్ఛేదము. బ్రహ్మవలెనే జగత్తు కూడ సత్య మైనచో జగత్తు ఉన్నచోట బ్రహ్మ ఉండజాలదు గాన శ్రుతి ప్రతిపాదితమగు బ్రహ్మ యొక్క అనంతత్వము, అనగా వస్తుతః అపరిచ్ఛిన్నత్వము, అసంగతమగును అని యభిప్రాయము. బ్రహ్మ యొక్క అనంతత్వమునకు హానివచ్చినచో రానిమ్ము అని అన్నచో, 'సత్యం జ్ఞాన మనన్తం బ్రహ్మ' ఇత్యాదివేదము ప్రత్యక్ష విరుద్ధమగు అర్థమును బోధించుటచే అప్రమాణము కావలసివచ్చును. అందులకు గూడ ఇష్టాపత్తియే యన్నచో, పరమాప్తుడును, సర్వజ్ఞుడును అగు పరమేశ్వరునకు గూడ అసత్యవాదిత్వము వచ్చును. అదికూడ వచ్చిన రానిమ్ము అనినచో, మహాత్మనా ఆస్తికులకు, లేదా, శ్రుత్యుపదేశముచేతను, ఆచార్యోపదేశము చేతను, పరిచ్ఛిన్నము లగు పంచకోశముల విషయమున ఆత్మబుద్దిని విడచి బ్రహ్మసాక్షా త్కారమును పొందినవా డగుటచే అఖండాకారవృత్తిగల అంతః కరణము కలవారికి అని యర్థము. ఈ త్రయమును, సాధుహిత మైనది, అంగీకారయోగ్యమైనది కాదు. ఇది స్వానుభవమునకు విరుద్దము. ఈశితురు పి ==<noinclude><references/></noinclude> 94mzn1269ot0deexoahl3hmkck969gg 104 244401 603098 2026-11-02T13:26:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '316 అవ. ప్రపంచమిథ్యాత్వ విషయమున ప్రమాణముగ చూపుచున్నాడు. శ్రీ వివేక చూడామణి భగవద్గీతను గూడ ఈశ్వరో వస్తుతత్త్వజ్ఞో న చాహం తేష్వవస్థితః, న చ మతాని భూతానీ త్యేవమేవ వ్యచీకథత్. వస...' 603098 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>316 అవ. ప్రపంచమిథ్యాత్వ విషయమున ప్రమాణముగ చూపుచున్నాడు. శ్రీ వివేక చూడామణి భగవద్గీతను గూడ ఈశ్వరో వస్తుతత్త్వజ్ఞో న చాహం తేష్వవస్థితః, న చ మతాని భూతానీ త్యేవమేవ వ్యచీకథత్. వస్తుతత్త తత్త్వజ్ఞః = వస్తుతత్త్వము తెలిసినవాడగు, ఈశ్వరః = శ్రీకృష్ణుడు, “అహం=నేను, తేషు = ఆ భూతములందు, న చావస్థితః = లేను, భూతానిచ భూతములుగూడ, మత్సాని. నాలో నున్నవి, న కాదు”, ఇత్యేవ మేవ = అని, వ్యచీకథత్ = చెప్పెను. = 235 అజ్ఞానము లేకపోవుటచే భ్రమాదిదోషములు లేనివాడుసు, వస్తుయాథాత్మ్యమును ఎరిగినవాడును అగు శ్రీకృష్ణుడు మత్సాని సర్వభూతాని న చాహం తేష్వవస్థితః, న చ మతాని భూతాని పశ్య మే యోగమైశ్వరమ్. అను ఒక వాక్యమున "సర్వభూతములును నాయందే ఉన్నవి; నా యందు లేవు ” అని చెప్పి, సర్వభూతములును, వాటియొక్క అభావమును ఓకేచోట ఉండుట అనునది ఎటు అని ఆశంక కలుగగా. “పశ్య మే యోగమైశ్వరమ్ " అను వాక్యముచే, ఈశ్వరుడనగు నాయొక్క, అఘటితఘటనారూపమగు యోగమును అనగా మాయను చూడుము అని చెప్పినాడు. అనగా ఇది యంతయు మాయాకల్పిత మని యర్థము. ఇదియే మిథ్యాత్వము. “ప్రతిపన్నో పాదౌ అభావ ప్రతియోగిత్వం మిథ్యాత్వమ్ " అని మిథ్యాత్వలక్షణము. ఒక వస్తువు నకు ఏది ఆధారమని భావింపబడుచున్నదో దానియందే ఆ వస్తువు లేకుండుట మిథ్యాత్వము అని దీని యర్థము. ఈ విషయము “ఈ భూతములు నాయందున్నవి; ఇవి నాయందు లేవు" అను మాటలచే చెప్పబడినది. పైని చెప్పిన మిథ్యాత్వలక్షణమునకు ఒక వస్తువు తనకు ఆధారమని భావింపబడు దేనియందును లేకుండుట, అనగా<noinclude><references/></noinclude> o2fb5mjiw1dc7r7ulzidfgoz7ugwokf 104 244402 603099 2026-11-02T13:26:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బ్రహ్మ.జగత్తులకు ఏకత్వము 317 అత్యంతాభావమునందు ప్రతియోగిగ ఉండుట, అనగా ఎచటను లేకుండుట (స్వప్రకారక ధీవిశేష్యతా వ్యాఫకాత్యన్తాభావప్రతి యోగిత్వం) అని యర్థము. 'మతాని సర్వభూతాని...' 603099 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ్రహ్మ.జగత్తులకు ఏకత్వము 317 అత్యంతాభావమునందు ప్రతియోగిగ ఉండుట, అనగా ఎచటను లేకుండుట (స్వప్రకారక ధీవిశేష్యతా వ్యాఫకాత్యన్తాభావప్రతి యోగిత్వం) అని యర్థము. 'మతాని సర్వభూతాని ' అను వాక్యముచే ఈశ్వరుడు భూతములకు ఆశ్రయభూతుడని తెలియు చున్నదని. కాని "న చ మత్ స్థాని భూతాని" అను వాక్యముచే ఈశ్వరునియందు భూతములు లేనే లేవు అను విషయము తెలియు చున్నది. ఈ విధముగ “సర్వేషామేవ భావానాం స్వాశ్రయత్వేన నమ్మతే, ప్రతియోగిత్వ మత్యన్తాభావం ప్రతి మృషాత్మతా " (' ప్రతి పన్నో పాధౌ ' ఇత్యాదిపూర్వోక్త మిథ్యాత్వలక్షణము ఇదియును సమా నార్థకములు) అని చిత్సుఖాచార్యులు చెప్పిన మిథ్యాత్వము జగత్తున కున్నది. ఘటము కాని దానిని చూచి 'ఇది ఘటము' అని భ్రాంతి కలిగినపుడు, విశేష్యమగు ఇదం పదార్థమునందు (ఇది అని నిర్దేశింప బడినదాని యందు) ఘటాభావ మున్నది అని ఇతరులు కూడ అంగీకరింతురు గాన అర్థాంతరము వచ్చును. అనగా సాధింపదలచిన మిథ్యాత్వమును సాధించినట్లు కాక భ్రమమొదలగు ఏదియో మరి యొక విషయమును గూర్చి చెప్పినట్లగును. ఆ దోషము రాకుండుటకై “ఇది ఘటము; ఇది ఘటము " అని కల్గెడు అన్ని జ్ఞానములందును విశేష్యముగ నున్న ఇదం పదార్థమునందున్న అభావమునందు ప్రతి యోగిగ ఉండుట (స్వప్రకారక ధివిశేష్యతా వ్యాపకాత్యన్తాభావ ప్రతియోగిత్వం), అనగా ఎచ్చటను లేకపోవుట మిథ్యాత్వము అసి చెప్పబడినది. అందుచే ఘటమున్న స్థలమునందు కలిగిన ఘటము' అను జ్ఞానమునందు గూడ వాస్తవమున ఘటము లేకుండు టచే దానికి మిథ్యాత్వము లభించుచున్నది. "మయా తతమిదం సర్వం జగదవ్యక్త మూర్తి నా " అవ్యక్తమూర్తి యగు నాచే ఈ జగత్తు అంతయు వ్యాపింపబడినది, అను వాక్యముచే ఈ జగత్తున కంతకును పరమేశ్వరుడు అధిష్ఠానముగ వ్యాపించియున్నాడు. కాని పరమేశ్వరు నకు జగత్తు అధిష్ఠానము కాదు. “స భగవః కస్మిన్ ప్రతిష్ఠితః ఇతి; - ఇది<noinclude><references/></noinclude> 4p9ww7der11d39uppcan9v6ng62p5sj 104 244403 603100 2026-11-02T13:26:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '318 శ్రీవి వేక చూడామణి స్వే మహిమ్ని, యది వా న మహిమ్ని " - పరమేశ్వరు డెక్కడ ప్రతిష్ఠితుడై యున్నాడు? తన మహిమయందే; లేదా తన మహిమ యందు కూడ ఆధారపడియుండలేదు అను వాక్యము పరమేశ్వరుడు ఆధా...' 603100 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>318 శ్రీవి వేక చూడామణి స్వే మహిమ్ని, యది వా న మహిమ్ని " - పరమేశ్వరు డెక్కడ ప్రతిష్ఠితుడై యున్నాడు? తన మహిమయందే; లేదా తన మహిమ యందు కూడ ఆధారపడియుండలేదు అను వాక్యము పరమేశ్వరుడు ఆధారశూన్యుడని చెప్పుచున్నది. కావుననే భగవంతుడు తనకు జగత్తు ఆధారము అనెడు భ్రమను తొలగించుటకై “న చాహం తేష్వవస్థితః” అని చెప్పియున్నాడు. 'గృహము ధూమముచే వ్యాప్తమై యున్నది' అని చెప్పినపుడు ధూమమునకు గృహము ఆధారము అని తెలియుచున్నది. 'మయా తతమిదం సర్వం' అని చెప్పినపుడు గూడ అట్టి భావము రాకుండుటకై “న చాహం తేష్వవస్థితః" అని చెప్పబడినది. ఈ విధముగ ఆరోపితము అధిష్ఠానముకంటె భిన్నముగ ఉండదు గాన బ్రహ్మయందు ఆరోపితమై, బ్రహ్మయే అధిష్ఠానముగా గల ప్రపంచము బ్రహ్మకంటె భిన్నముగ లేదు గాన అది మిథ్యయే అని శ్రీకృష్ణుడు చెప్పినాడు అని యర్థము. అవ. జగత్తు మిథ్యయనుటకు యుక్తి చెప్పుచున్నాడు. యది సత్యం భవేద్విశ్వం సుషుప్తా వుపలభ్యతామ్, యన్నో పలభ్యతే కించి దతో సత్ స్వప్నవన్మృషా. 236 = = = = = సత్యమైన వస్తువు, ఆత్మవలె, సర్వదా భాసింప వలెను. అందుచే విశ్వం = జగత్తు, సత్యం యది = సత్యమైనచో, సుషుప్తా - సుషుప్త్య పస్థయందుగూడ, ఉపలభ్యతామ్ చూడబడవలెను, యత్ = ఏ కారణము వలన, కించిత్ = ఏమియు, నోపలభ్యతే = చూడబడుటలేదో, అతః = ఆ కారణము వలన, స్వప్నవత్ = స్వప్నమువలె, అసత్= సత్యము కాదు. జాగ్రదావస్థలో కనబడని స్వప్నము ఏ విధముగ అసత్యమో అట్లే ఇది అసత్యము. 'అసత్' అనుదాని యర్థమునే 'మృషా ' అను పదముచే వివరించుచున్నాడు. మృషా = మిథ్యమైనది. ఇది కుందేటి కొమ్మువలె అసత్తుకాదు; కనబడి నష్టమైపోయిన స్వరూపము కలదగుటచే మిథ్యా భూతము అని యభిప్రాయము,<noinclude><references/></noinclude> mq8uoij25lsuncw35o8ok6x9nup8x19 104 244404 603101 2026-11-02T13:26:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బ్రహ్మ-జగత్తులకు ఏకత్వము 819 అవ. ఇపుడు, బ్రహ్మవ్యతిరిక్తముగ జగత్తు లేదను విషయ మును ముగించుచున్నాడు_ అతః పృథఙ్నస్తి జగత్పరాత్మనః పృథక్ ప్రతీతిస్తు మృషా గుణాహివత్, ఆరోపితస్య...' 603101 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ్రహ్మ-జగత్తులకు ఏకత్వము 819 అవ. ఇపుడు, బ్రహ్మవ్యతిరిక్తముగ జగత్తు లేదను విషయ మును ముగించుచున్నాడు_ అతః పృథఙ్నస్తి జగత్పరాత్మనః పృథక్ ప్రతీతిస్తు మృషా గుణాహివత్, ఆరోపితస్యాస్తి కిమర్థవత్తా ధిష్ఠాన మాఖాతి తథా భ్రమేణ. అతః - ఆ కారణమువలన, పరమాత్మనః = పరమాత్మకంటే, పృథక్ … వేరుగా, జగత్ = జగత్తు, నాస్తి = లేదు, పృథక్ ప్రతీతిః = == = వేరుగ కనబడుచుండుట, గుణాహివత్= త్రాటిపై సర్పమువలె, మృషా తు= అసత్యమే, ఆరోపితస్య=ఆరోపించబడినదానికి, అర్థపత్తా = ప్రయోజనము, అస్తి కిమ్=ఉన్నదా ? అధిష్ఠానం = అధిష్ఠానభూతమగు వస్తువే, భ్రమేణ= భ్రమచేత, తథా = ఆ విధముగ, ఆభాతి= ప్రకాశించుచున్నది. 237 అతః = స్వప్నమువలె సర్వదా కనబడకపోవుటచే, జగత్తు = బ్రహ్మకంటె వేరుగ లేదు. వ్యవహారదశలో, పృథక్ వేరుగ ఘటాదిరూపముతో, ప్రతీతిః = కనబడుట, గుణాహివత్ = రజ్జువు నందు సర్పముయొక్క ప్రతీతివలె, మృపాతు = అసత్యమే. రజ్జువుపై ఆరోపితమగు సర్పము ఎట్లు అసత్యమో అట్లే జగత్తు కూడ అసత్యము. ఇది అర్థక్రియాకారి (ప్రయోజనమును నిర్వహించునది) కాకపోవుటచే గూడ మిథ్యాభూతము అని చెప్పుచున్నాడు. ఆరోపితస్య = కల్పిత మైన దానికి, అర్థవత్తా = ప్రయోజనమును సాధించుట యనునది, ఉండునా? ఉండదని యర్థము. అటైనచో ప్రతీతి ఎట్లు కలుగు చున్నది అని ఆశంకించుకొని చెప్పుచున్నాడు - అధిష్ఠానభూతమగు వస్తువే భ్రమచే ఆ విధముగ భాసించుచున్నది. భ్రమస్థలమునందు 'ఇట్లు ప్రతీతి కలుగుటకు ప్రయోజన మేమి అను ప్రశ్నకు అవకాశము లేదు. లోకమున భ్రాంతిస్థలములందు నిష్ప్రయోజనముగు ప్రవృత్తి కనబడుచునే యున్నదికదా ?<noinclude><references/></noinclude> oedl7usdeyc2iy1uvkz6y98cwdwa64l 104 244405 603103 2026-11-02T13:26:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '820 శ్రీవివేక చూడామణి అవ్వ బ్రహ్మకంటె వ్యతిరిక్తముగ జగత్తు లేదు అను విషయ మును మరియొక దృష్టాంతముతో విశదీకరించుచున్నాడు ఖ్రాన్త స్య యద్యదమతః ప్రతీతం బ్రహ్మైవ తత్తద్రజతం హి...' 603103 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>820 శ్రీవివేక చూడామణి అవ్వ బ్రహ్మకంటె వ్యతిరిక్తముగ జగత్తు లేదు అను విషయ మును మరియొక దృష్టాంతముతో విశదీకరించుచున్నాడు ఖ్రాన్త స్య యద్యదమతః ప్రతీతం బ్రహ్మైవ తత్తద్రజతం హి శుక్తి ః, ఇదంతయాబ్రహ్మ సదేవ రూప్యతే త్వారోపితం బ్రహ్మణి నామమాత్రమ్. భ్రాన్త స్య = భ్రాంతిచెందినవానికి, = భ్రమతః = భ్రమవలన, యద్యత్ - ఏయేవస్తువు, ప్రతీతం కనబడునో, తత్తత్ = ఆ యా = వస్తువు, బ్రహ్మైవ = అధిష్ఠానభూతమగు బ్రహ్మయే. హి = ఎందువల్ల ననగా, రజతం - శుక్త్యజ్ఞానముచే శుక్తి యందు భాసించుచున్న రజతము, శుక్తి రేవ=శుక్తి యే; అట్లే, బ్రహ్మణి= బ్రహయందు, ఆరోపితం=ఆరోపించ బడిన జగత్తు (బ్రహ్మరూపము). వాస్తవమున విచారణచేయగా, సత్ బ్రహ్మైవ సత్తెనబ్రహ్మయే, ఇదంతయా.. ఇదం పదార్థముగ, రూప్యతే. గ్రహింపబడుచున్నది. ఆ ఆరోపితవస్తువు, నామమాత్రం = 'వాచారంభణ' శ్రుతి ననుసరించి కేవలము పేరు మాత్రమే. 238 అవ. ప్రపంచము మిథ్యగాన ' తత్ ' పదార్థమునకు అర్థమైన ప్రపంచకారణత్వముగూడ బ్రహ్మ ప్రపంచమునకు కారణము అను విషయము గూడ) మిథ్యయే యని చెప్పుచు శోధితమగు పదార్థమును నాలుగు శ్లోకములచే ఉపసంహరించుచున్నాడు_ - బ్రహ్మనిరూపణము అతః పరం బ్రహ్మ సదద్వితీయం విశుద్ధవిజ్ఞానఘనం నిరంజనమ్, ప్రశాన్త మాద్యన్త విహీన మక్రియం నిరస్త రానన్దరసస్వరూపమ్. తత్ 239 1<noinclude><references/></noinclude> 22haqillh7g7f6ezjxa7y2jxqfe8dfh 104 244406 603104 2026-11-02T13:26:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బ్రహ్మనిరూపణము అతః = జగత్తునకు వేరుగ సత్త్వము లేకుండుటవలనను, అది ఆరో పితమగుటచే నామమాత్రమే యగుటవలనను, పరంబ్రహ్మ = పర మైన బ్రహ్మ, సత్ = అబాధ్యము అనగా ఎల్లపుడును ఉండునది; అద్వి...' 603104 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ్రహ్మనిరూపణము అతః = జగత్తునకు వేరుగ సత్త్వము లేకుండుటవలనను, అది ఆరో పితమగుటచే నామమాత్రమే యగుటవలనను, పరంబ్రహ్మ = పర మైన బ్రహ్మ, సత్ = అబాధ్యము అనగా ఎల్లపుడును ఉండునది; అద్వితీయం= విజాతీయరహితము, విశుద్ధ విజ్ఞాన ఘనం = నిర్విషయ విజ్ఞానరూప మైనది, నిరంజనం – అజ్ఞానస్పర్శలేనిది, ప్రశాస్త్రం = పరిణామములేనిది, ఆద్యన విహీనం జన్మనాశములులేనిది, అక్రియం=అమూర్త మగుటచే క్రియాశూన్యమైనది, నిరంతరానన్దర సస్వరూపమ్ = అవిచ్ఛిన్నమైన ఆనందరసమే స్వరూపముగా కలది. నిరస్త మాయాకృతసర్వభేదం నిత్యం ధ్రువం నిష్కల మప్రమేయమ్, అరూప మవ్యక్త మనాఖ్య మవ్యయం జ్యోతిః స్వయం కించి దిదం చకాస్తి. = నిరస్త మాయాకృత సర్వభేదం=మాయా కల్పితములగు సమస్త భేద ములును దేనినుండి లేదా దేనియందు తొలగింపబడినవో అట్టిది, అనగా సజాతీయభేదముగాని, స్వగతభేదముగాని లేనిది, నిత్యం = ఆద్యన్త రహిత మగుటచే నిత్య మైనది. ధ్రువం = క్రియారహితమగుటచే కూటస్థమైనది అనగా కూటమువలె స్థిరమైనది. (స్వర్ణకారుడు సువర్ణాదులను సాగదీయు టకై ఉపయోగించు ఇనుపదిమ్మకు కూట మని పేరు). నిష్కలం= అవయవములులేనిది, అప్రమేయం - ఫలవ్యాప్తి లేనిది అనగా మనో వృత్తికి గోచరము కానిది. అరూపం' అశబ్ద మస్పర్శ మరూప మవ్యయం · ఇత్యాదిశ్రుత్యనుసారముగను, ' న చక్షుషాగృహ్యతే'-నేత్ర ముచే గ్రహింపబడదు అను వాక్యము ననుసరించియు రూపము లేనిది, కావుననే..అవ్యక్తం=వ్యక్తము కానిది, వాక్కునకుకూడ గోచరము కాదని చెప్పుచున్నాడు. అనాఖ్యం -- నామశూన్యమైనది. ఒక పదము ఒక అర్థమును బోధింపవలె నన్నచో అట్లు బోధింపబడు దానికి జాతికాని, గుణము కాని, క్రియగాని సంకేతితమగు సంబంధము కాని ఉండవలెను. అట్టివి ఏవియు లేకపోవుటచే నామరహితమైనది. అవ్యయం - క్షయము లేనిది, స్వయం జ్యోతిః = స్వయముగనే ప్రకాశించున దగుటచే ఇతరములచే ప్రకాశింప బడనిది. కించిత్ ఇదం=అట్టి ఇది, చకాస్త్రి.. అపరోక్షమై ప్రకాశించుచున్నది. శ్రీవివేక 21 321 240<noinclude><references/></noinclude> 22by9814m9dcxsfsasiqiu0l6ntzkzv 104 244407 603105 2026-11-02T13:27:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '322 శ్రీవి వేక చూడామణి అవ. దానియందు బుద్ధిని నిశ్చలముగ నిలుపుటకు అక్క డక్కడ శ్రుత్యుక్తములగు కొన్ని విశేషణములను మరల చెప్పు చున్నాడు_ జ్ఞాతృజ్ఞానజ్ఞేయశూన్య మనస్తం నిర్విక...' 603105 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>322 శ్రీవి వేక చూడామణి అవ. దానియందు బుద్ధిని నిశ్చలముగ నిలుపుటకు అక్క డక్కడ శ్రుత్యుక్తములగు కొన్ని విశేషణములను మరల చెప్పు చున్నాడు_ జ్ఞాతృజ్ఞానజ్ఞేయశూన్య మనస్తం నిర్వికల్పకమ్, కేవలాఖండచిన్మాత్రం పరం తత్త్వం విదుర్బుధాః 241 = * జ్ఞాతృ - జ్ఞాన_జ్ఞేయశూన్యం = జ్ఞాత (తెలిసికొనువాడు), జ్ఞానము, జ్ఞేయము (తెలియదగినది) అను త్రిపుటితో శూన్యమైనది, కావుననే, అనన్తం = దేశకాలవస్తుపరిచ్ఛేదములు లేనిది, కావుననే, నిర్వికల్పకం వికల్ప భేదాది) శూన్యమైనది, కేవలాఖండచిన్మాత్రం = సర్వోపాధి సంబంధరహితమైన అపరిచ్ఛిన్నజ్ఞానమాత్రరూపమైనది అగు పరం తత్త్వం = ఆ పరతత్త్వమును, బుద్ధాః పండితులు, విదుః= తెలిసికొను చున్నారు. అహేయ మనుపాదేయం మనోవాచామగోచరమ్, అప్రమేయ మనాద్యన్తం బ్రహ్మ పూర్ణం మహన్మహః. 242 = బ్రహ్మ = బ్రహ్మ, స్వాత్మయగుటచే, అహేయం — విడచుటకు శక్యముకానిది, అనుపాదేయం - గ్రహించుటకు శక్యముకానిది, మనో వాచాం అగోచరం=" యతో వాచః " ఇత్యాది శ్రుతి ననుసరించి మనస్సు నకును వాకులకును గోచరము కానిది, అప్రమేయం = తెలిసికొన శక్యము కానిది. అయినను శ్రవణమనన నిదిధ్యాసన సంస్కృతమగు మనోవృత్తి కి వ్యాస్యమైనది, అనాద్యన్తం = కాలదేశ పరిచ్ఛేదములు లేనిది అనగా కాల మునుబట్టిగాని దేశమునుబట్టిగాని ఆది, అంతము అనునవి లేనిది. కావుననే, పూర్ణం = పరిపూర్ణమైనది, మహత్ = గొప్పదైన, సూర్యాదులనుగూడ భాసింపజేయు, జ్యోతిః = తేజస్సు, ఈ విధముగ తత్పదార్థశోధనము, తత్పదార్థమగు బ్రహ్మయొక్క యథార్థస్వరూపము చెప్పబడినది. = = అవ. తత్పదార్థ– త్వంపదార్థములను శోధించి వాక్యార్థమును చెప్పుటకు ప్రారంభించుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> siwty4qwga4n9sjgud0eae02onp1utg 104 244408 603106 2026-11-02T13:27:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మహావాక్యవిచారము 828 మహావాక్యవిచారము తత్త్వం పదాభ్యా మభిధీయమానయో ర్బహ్మాత్మనోః శోధితయోర్యదిత్థమ్, శ్రుత్యా తయోస్తత్త ్వమసీతిసమ్య గేకత్వమేవ ప్రతిపాద్యతే ముహుః. 243 తత్త్వం...' 603106 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మహావాక్యవిచారము 828 మహావాక్యవిచారము తత్త్వం పదాభ్యా మభిధీయమానయో ర్బహ్మాత్మనోః శోధితయోర్యదిత్థమ్, శ్రుత్యా తయోస్తత్త ్వమసీతిసమ్య గేకత్వమేవ ప్రతిపాద్యతే ముహుః. 243 తత్త్వంపదాభ్యాం = ' తత్త్వమసి ' అనువాక్యమునందలి 'తత్ ' పదముచే జగత్కర్తృత్వము మొదలగు ధర్మములతోగూడిన వాడుగను, ‘త్వం ' పదముచే జాగ్రదావ్యవస్థలు కలవాడుగను, అభిధీయమానయోః అభిధాశక్తి చే బోధింపబడుచున్నట్టియు, ఇత్తం వెనుక చూపిన విధముగ, శోధితయోః = శోధింపబడిన, తయోః = ఆ కేవల చిన్మాత్రస్వరూపులైన, బ్రహ్మాత్మనోః ఈశ్వరునకు జీవునకును, 'తత్త్వమసి' ఇశ్రుత్యా 'తత్త్వమసి' అను శ్రుతిచేత, యత్ = ఏ, ఏకత్వ మేవ -ఏకత్వమే, ముహుః = అనేక పర్యాయములు, తొమ్మిదిపర్యాయములు, ఇట్టివారికి భేదముండుటలో ప్రమాణము లేదు గాన, ఛాందోగ్యోపనిషత్తునందు, సమ్యక్ బాగుగా, ప్రతిపాద్యతే = ప్రతిపాదింపబడుచున్నదో, అట్టి ఐక్యము ' అని ఉత్తర శ్లోకముతో అన్వయము. - ఐక్యం తయో రక్షితయో ర్న వాచ్యయో ర్నిగద్యతేఒన్యోన్య విరుద్ధధర్మిణోః, ఖద్యోతభాన్వో 8వ రాజభృత్యయోః కూపాంబురాశ్యోః పరమాణు మేర్వోః. = - ఐక్యం = ఆ ఐక్యము, లక్షితయోః - లక్షణచే బోధింపబడుచున్న, తయోః=జీ వేశ్వరులకు మాత్రమే, చెప్పబడుచున్నది. ఖద్యోతభాన్వోరివ- మెరుగుడుపురుగు సూర్యుడుపలెను, రాజభృత్యయోః = రాజు భృత్యుడు వలెను, కూపాంబురాశ్యోః = కూపము సముద్రమువలెను, పరమాణు మేర్వోః = పరమాణువు . మేరుపర్వతమువలెను, ఆన్యోన్య విరుద్ధ 244<noinclude><references/></noinclude> 2ff5lt6b79hk8gq5i2uzhtadnr7nmp8 104 244409 603107 2026-11-02T13:27:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '324 శ్రీవివేకచూడామణి ధర్మిణోః = పరస్పరము విరుద్ధములైన ధర్ములగు, వాచ్యయోః = అభిధా వృత్తిచే బోధింపబడుచున్న జీవేశ్వరులకు, న నిగద్యతే చెప్పబడుట లేదు. మెరుగుడు పురుగు యొక్క ప్రక...' 603107 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>324 శ్రీవివేకచూడామణి ధర్మిణోః = పరస్పరము విరుద్ధములైన ధర్ములగు, వాచ్యయోః = అభిధా వృత్తిచే బోధింపబడుచున్న జీవేశ్వరులకు, న నిగద్యతే చెప్పబడుట లేదు. మెరుగుడు పురుగు యొక్క ప్రకాశము అతిస్వల్పమైనది; సూర్యునిప్రకాశము అపరిచ్ఛిన్నమైనది. అందుచే ' ఖద్యోతభాన్వోః' అనునది జీవుడు కించిద్జ్ఞుడు, ఈశ్వరుడు సర్వజ్ఞుడు అను విషయమును సూచించు దృష్టాంతము. “భీషాస్మాద్వాతః పవతే ” ఇత్యాదిశ్రుతుల ననుసరించి జీవుడు నియమ్యుడు అనగా నియమింపదగినవాడనియు, ఈశ్వరుడు నియమింపజేయు వాడనియు సూచించుటకు 'రాజ భృత్యయోః ' అనునది దృష్టాంతము. జీవుని యానందము అత్య ల్పము; ఈశ్వరునిఆనందము అపారము అని సూచించుటకు 'కూపాం బురాళ్యోః' అనునది దృష్టాంతము. జీవుడు పరిమితమగు ప్రదేశమున ఉండువాడు; ఈశ్వరుడు సర్వగతుడు అను విషయమునకు 'పరమాణు మేర్వోః' అనునది దృష్టాంతము. ఈ విధముగ అన్యోన్య విరుద్ధ ధర్మిణోః = ఐక్యమునకు యోగ్యము కాని పరస్పర విరుద్ధధర్ములగు, వాచ్యయోః_అభిధావృత్తిచే బోధింపబడు, ఆ జీవేశ్వరులకు, ఐక్యము, బాధితము గాన చెప్పబడుటలేదు. కాని, లక్షితయోః _లక్షణావృత్తి చే బోధింపబడిన ఆ జీవేశ్వరులకు, ఉపక్రమాదిలింగములచే తెలియబడు చున్న తాత్పర్యము ననుసరించి, చెప్పబడుచున్నది. అవ. అన్యోన్యవిరోధమునకు కారణము చెప్పుచున్నాడు.. తయోర్విరోధో2య ముపాధికల్పితో న వాస్తవః కశ్చిదుపాధిరేషః, ఈశస్య మాయా మహదాదికారణం జీవస్య కార్యం శృణు పంచకోశాః. 245<noinclude><references/></noinclude> 2h99p7wreueyy06n4dor5qsdtvilbq6 104 244410 603108 2026-11-02T13:27:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మహావాక్యవిచారము తయోః = ఆ జీవేశ్వరులయొక్క, అయం = ఈ, విరోధః = విరో ధము, ఉపాధికల్పితః = ఉపాధిచే కల్పింపబడినది. వాస్తవః = యథార్థ మైన, కశ్చిత్ విరోధ మేదియు, న = లేదు, మహదాదికారణం=మహత్తు...' 603108 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మహావాక్యవిచారము తయోః = ఆ జీవేశ్వరులయొక్క, అయం = ఈ, విరోధః = విరో ధము, ఉపాధికల్పితః = ఉపాధిచే కల్పింపబడినది. వాస్తవః = యథార్థ మైన, కశ్చిత్ విరోధ మేదియు, న = లేదు, మహదాదికారణం=మహత్తు మొదలగువాటికి కారణమైన, మాయా మాయ, ఈశస్య = ఈశ్వరునకు, ఏషః ఉపాధిః = ఈ ఉపాధి, కార్యం = కార్యమైన, పంచకోశాః = పంచ కోశములు, జీవస్య = జీవునకు ఉపాధి, శృణు=వినుము. - = 825 తయోః=వాచ్యులగు జీవేశ్వరులకు, ఐక్యమునకు యోగ్యులు కాకుండుట అనెడు ఈ విరోధము, ఉపాధిచే కల్పితము. వాస్తవః = స్వతఃసిద్ధమైన విరోధ మేదియు లేదు. అందు తత్పదార్థమైన ఈశ్వ రునకు ఉపాధిని చెప్పుచున్నాడు ఈశ్వరునకు మాయ ఉపాధి. దాని స్వరూపమును చెప్పుచున్నాడు. మహదాదికారణం = మహత్తత్త్వము, అహంకారము, పంచతన్మాత్రలు మొదలగు సకలజగత్తునకును కారణ భూతమగు మాయ ఈశ్వరుని ఉపాధి. జీవస్య = త్వంపదార్థమైన జీవునకు, కార్యము ఉపాధి. అది యేదియో వినుము_పంచకోశాః= ఐదు కోశములు. కార్యోపాధిరయం జీవః కారణోపాధిరీశ్వరః - కార్యము ఉపాధిగా కలవాడు జీవుడు; కారణము ఉపాధిగా కల వాడు ఈశ్వరుడు అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. ఏతావుపాధీ పరజీవయోస్తయోః సమ్యజ్నీ రాసే న పరో న జీవః, రాజ్యం నరేన్ద్రస్య భటస్య ఖేటకః తయో రపోహే న భటో న రాజా. = = ఏతా = మాయయు కోళపంచకమును, పరజీవయోః = పరమాత్మ కును జీవునకును, ఉపాధీ ఉపాధులు, సమ్యక్ బాగుగా, తయోః = వాటియొక్క నిరాసే నిరాసము చేయబడగా (వాటిని తొలగింపగా), పరః న = ఈశ్వరుడు లేడు; జీవః న జీవుడును లేడు. నరేంద్రస్య = రాజునకు, రాజ్యం = రాజ్యము, ఉపాధి. భటస్య యోధునకు, భేటక ః = = = 246<noinclude><references/></noinclude> fqydmkrba9ffcovic3m3g90e9zok4uz 104 244411 603109 2026-11-02T13:27:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '828 శ్రీవివేకచూడామణి ఆయుధము (ఉపాధి). తయోః అపోహే = అవి తొలగిపోయిన వెంటనే, భట 8 న = భటుడు లేడు, రాజా న - రాజును లేడు. = " బాగుగ ఈశ్వరునకును జీవునకును, మాయయు, పంచకోశములును ఉపాధి. “నాత్ర కా...' 603109 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>828 శ్రీవివేకచూడామణి ఆయుధము (ఉపాధి). తయోః అపోహే = అవి తొలగిపోయిన వెంటనే, భట 8 న = భటుడు లేడు, రాజా న - రాజును లేడు. = " బాగుగ ఈశ్వరునకును జీవునకును, మాయయు, పంచకోశములును ఉపాధి. “నాత్ర కాచన భిదాస్తి" "నేహ నానాస్తి కించన ” “అసంగోఒహ్యయం పురుషః”, “అసంగో న హి సజ్జతే ” మొదలగు తత్త్వం పదార్థశోధకములగు శ్రుతులచే ఆ ఉపాధులు తొలగింపబడగా కేవలచిన్మాత్రరూపమే శేషించుటవలనను, ఆ చిత్తు నందు భేదకారణ మేదియు లేకపోవుట వలనను, ఈశ్వరుడును లేడు, జీవుడును లేడు. అందులకు దృష్టాంతము చెప్పుచున్నాడు.రాజునకు రాజ్యము ఉపాధి. భటునకు ఆయుధవిశేషము ఉపాధి, అనగా భేద హేతువగు ధర్మము. అవి తొలగిపోయినచో రాజును లేడు, భటు డును లేడు. అవ. ఉపాధినిరాస మెట్లు చేయవలెనో చెప్పుచున్నాడు- అథాత ఆదేశ ఇతి శ్రుతిః స్వయం నిషేధతి బ్రహ్మణి కల్పితం ద్వయమ్, శ్రుతిప్రమాణానుగృహిత యుక్త్యా తయోర్నిరాసః కరణీయ ఇతమ్. ఆధాత ఆదేశః ఇతిశ్రుతిః="అథాత ఆదేశో నేతినేతి” అనుశ్రుతి, స్వయం = స్వయముగ, బ్రహ్మణి = బ్రహ్మయందు, కల్పితం = కల్పిత మైన, ద్వయం = ద్వైతమును, నిషేధతి- నిషేధించుచున్నది. శ్రుతి ప్రమాణానుగృహీతయుక్త్యా= శ్రుతిరూపమగు ప్రమాణముచే అనుగ్ర హింపబడిన యు క్తిచేత, తయోః = ఆ ఉపాధులయొక్క నిరాసః=నిరాక రణము, ఇతం = చెప్పనున్న విధమున, కరణీయః = చేయదగినది. - 247 “అథాత ఆదేశో నేతి నేతి " అనుశ్రుతి, స్వయముగ, బ్రహ్మ ” యందు కల్పితమగు ద్వైతవస్తువును నిషేధించుచున్నది. ('నేతి' అ అను<noinclude><references/></noinclude> jqhgobvxnedobcugfauhwcb6ebhp7le 104 244412 603110 2026-11-02T13:27:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మహావాక్యవిచారము 827 నపుడు) ' ఇతి ' శబ్దమునకు 'ఇది' అని యర్థము. దృశ్యములగు సకలపదార్థములను నిషేధించుటకై 'నేతి' అనునది ఆవృత్తి చేయబడి నది. ఇది, ఇది అని ఏయే వస్తువు భాసించుచున్నదో, అద...' 603110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మహావాక్యవిచారము 827 నపుడు) ' ఇతి ' శబ్దమునకు 'ఇది' అని యర్థము. దృశ్యములగు సకలపదార్థములను నిషేధించుటకై 'నేతి' అనునది ఆవృత్తి చేయబడి నది. ఇది, ఇది అని ఏయే వస్తువు భాసించుచున్నదో, అది యంతయు అధిష్ఠానముకంటె భిన్నముగ లేదు; దానికి స్వతఃసిద్ధముగ సత్త యనునది లేదు అని యర్థము. ఈ విధముగ సాక్షాత్తు శ్రుతియే నిషేధించుచున్నది గాన, సకలప్రమాణమూర్ధన్యమగు శ్రుతిచేత అను గ్రహింపబడిన యుక్తి చే, మాయయు, కోశపంచకము అనెడు ఉపాధు లను, చెప్పనున్న విధముగ నిరాకరింపవలెను. నేదం నేదం కల్పితత్వాన్న సత్యం రజ్జా దృష్టవ్యాలవ త్స్వప్నవచ్చ, ఇత్థం దృశ్యం సాధుయుక్త్యా వ్యపోహ్య జ్ఞేయః పశ్చాదేకభావస్త్ర యోర్యః. ఇదం=ఇది, న=లేదు, ఇదం - ఇది, న=లేదు. రజౌ - త్రాడు పై దృష్ట వ్యాలవత్ = చూడబడిన సర్పమువలెను, స్వప్నవచ్చ = స్వప్నమువలెను కల్పితత్వాత్= కల్పిత మైనదగుటచే, సత్యం న సత్యముకాదు, ఇత్తం = ఈ విధముగా, దృశ్యం =దృశ్యమగు జగత్తును, యుక్త్యా= యుక్తిచే, సాధు=బాగుగా, వ్యపోహ్య తొలగించి, పశ్చాత్ =పిమ్మట, తయోః = వాటికి, యః= ఏ, ఏక భావః = ఏకత్వమున్నదో, అది, జ్ఞేయః= తెలియ దగినది. 248 మొదటి ‘ ఇదం ' శబ్దముచే ఈశ్వరోపాధియగు మాయయు, రెండవ ‘ఇదం' పదముచే జీవోపాధియగు కోశపంచకమును గ్రహింప వలెను. వాటిని ఒక్కొక్కదానిని నిషేధించుటకు రెండు 'న' లు ప్రయోగింపబడినవి. కారణమైన మాయ గాని, కార్యమైన కోశ పంచకముగాని కల్పితమగుటచేత సత్యము కాదు. 'భూయశ్చాన్తె విశ్వ మాయా నివృత్తి ః' అంతమునందు మాయయంతయు నశించును అని శ్రుతి మాయ నశించునని చెప్పుచున్నది. కోశపంచకము అవస్థా<noinclude><references/></noinclude> j82gpb3vwtfn3eccajv7c6p23cetaet 104 244413 603111 2026-11-02T13:28:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '328 శ్రీవి వేకచూడామణి త్రయమునందు అనువర్తించకపోవుటచే అది దృష్టనష్టస్వరూప మను విషయము - అనగా కనబడి నశించిపోవునది అను విషయము కూడ ఉపపాదింపబడినది. “మామేవ యే ప్రపద్యన్తో మాయామేత...' 603111 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>328 శ్రీవి వేకచూడామణి త్రయమునందు అనువర్తించకపోవుటచే అది దృష్టనష్టస్వరూప మను విషయము - అనగా కనబడి నశించిపోవునది అను విషయము కూడ ఉపపాదింపబడినది. “మామేవ యే ప్రపద్యన్తో మాయామేతాం తరన్తి తే” నన్ను శరణుపొందువారు మరల ఈ మాయను అతిక్రమింప గలరు అను గీతావచనము ననుసరించియు, "తే ధ్యానయోగానుగతా అపశ్యన్ దేవాత్మశక్తిం స్వగుణైర్ని గూఢామ్ ” వారు ధ్యానయోగముచే, నిగూఢముగ నున్న ఆ పరమేశ్వర శక్తిని (మాయను) చూచిరి అను శ్రుతి మాయకూడ దృశ్యమని చెప్పుట చేతను మాయకూడ అసత్యమే. అందుచే, ఇదం ఈ కారణము అనగా మాయరూపమగు ఉపాధి. నవాస్తవమున లేదు. దానికి వాస్త వమున సత్త్వమున్నచో నివృత్తి కుదరదు. “నాభావో విద్యతే సతః”- సత్తైన పదార్థమునకు అభావము లేదు అని భగవద్గీత చెప్పుచున్నది కదా? ఇట్లే బాగుగా విచారణచేయు వానికి కోశపంచకము కూడ లేదు. ధీమంతుడగు శిష్యుడు “సర్వాభావం వినా కించిన్న పశ్యామి” (శ్లో. 214) అని చెప్పియున్నాడుకదా? కావున పూర్వోక్త మగు ఉపాధి ద్వయము రజ్జువుపై కనబడిన సర్పమువలెను, స్వప్నమువలెను సత్యము కాదు. ఈ విధముగ దృశ్యమును, యుక్త్యా = శ్రుత్యను సారియగు యుక్తి చే, బాగుగ, తొలగించి, పిమ్మట, తయోః=ఉపాధి రహితులును చిన్మాత్రస్వరూపులును అగు ఆ జీవేశ్వరులకు, ఏ, ఏక భావః=అభేదముఉన్నదో అది తెలిసికొనదగినది. రా తతస్తు తౌ లక్షణయా సులక్ష్యా తయో రఖండైక రసత్వ సిద్ధయే, నాలం జహత్యా న తథా ఒజహత్యా కింతూభయార్డైకతయైన భావ్యమ్. - 249<noinclude><references/></noinclude> dwt2xscyfcedw7a2256vcrc5enxm0ve 104 244414 603112 2026-11-02T13:28:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మహావాక్యవిచారము తతః = ఆ కారణమువలన, తౌజ శుద్ధరూపులైన, జీవేశ్వరులు, లక్షణయా=లక్షణచేత, సులక్ష్యా= బాగుగ బోధింపతగినవారు, తయోః= ఆ ఇద్దరియొక్క, అఖండై కరసత్వసిద్ధయే= అఖండమగు ఏకరసత్...' 603112 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మహావాక్యవిచారము తతః = ఆ కారణమువలన, తౌజ శుద్ధరూపులైన, జీవేశ్వరులు, లక్షణయా=లక్షణచేత, సులక్ష్యా= బాగుగ బోధింపతగినవారు, తయోః= ఆ ఇద్దరియొక్క, అఖండై కరసత్వసిద్ధయే= అఖండమగు ఏకరసత్వము సిద్దించుటకు, అనగా భేదలేశశూన్యమగు ఐక్యమును ప్రతిపాదించుటకు, జహతాఙ్యజహల్ల డణచేత, నాలం చాలదు, తథా-మరియు, అజహత్యా అజహల్లక్షణచేతను. న= చాలదు, ఉభయార్థకతయైన రెండు అర్థము లకును ఏకత్వమును ప్రతిపాదించు జహదజహర్లక్షణయే, భావ్యం = ఉండవలెను. ఆ 829 తతః= దృశ్యములగు ఉపాధులను నిషేధించిన ఆ జీవాత్మపరి మాత్మల ఐక్యము శబ్దమువలననే తెలియదగియుండుటవలన, తౌ= శుద్ధచైతన్యరూపులైన జీవేశ్వరులు, లక్షణయా - లక్షణయనగా శక్యా ర్థముతో సంబంధము, అట్టి లక్షణావృత్తి చేత; అర్థస్మృతికి అనుకూల మగు పదపదార్థముల సంబంధమునకు వృత్తియని పేరు. సులక్ష్యా= బాగుగ బోధింపదగినవారు. ఈ సందర్భముననే స్వాత్మనిరూపణము నందు ఈ విధముగ చెప్పబడినది. “మానాన్త రోపరోధాన్ము ఖ్యార్థస్యాపరిగ్ర హే జాతే, = ముఖ్యా వినాకృతేఒర్థే యా వృత్తిస్సైవ లక్షణా ప్రోక్తా.” ప్రమాణాన్తరమునకు విరోధముండుటవలన, ముఖ్యార్థస్య = వాచ్యా ర్థము యొక్క స్వీకారము లేనపుడు, అనగా వాచ్యార్థము యొక్కఅన్వ యము కుదరనపుడు, ముఖ్యవినాకృతే వాచ్యార్థముతో సంబంధిం చిన అర్థమునందు వృత్తికి లక్షణావృత్తి యనిపేరు, అని దీనియర్థము. ప్రకృతమునందు, సర్వజ్ఞత్వ కించిద త్వాది విశిష్టములగు ఆత్మలకు అభేదము కుదరదుగాన 'తత్'' త్వం' పదములు లక్షణచే శుద్ధము లగు ఆత్మలను బోధించును. ఈ శుద్ధాత్మలకు, శక్తిచే బోధితములైన విశిష్టములగు ఆత్మలతో తాదాత్మ్య ముండుటచే లక్షణయందు ఆవ శ్యకమగు శత్యార్థసంబంధ మున్నది. ఈ విషయము గూడ 'స్వాత్మ' నిరూపణము 'నందు స్పష్టముగ చెప్పబడినది.<noinclude><references/></noinclude> 5j9gb7pdw761j8lybs2t534gkn9ecvb 104 244415 603113 2026-11-02T13:28:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '380 శ్రీవి వేక చూడామణి “దే హేన్రియాది ధర్మానాత్మన్యారోపయన్న భేదేన, కర్తృత్వాద్యభిమానీ బోధః స్యాత్ త్వం పదస్య వాచ్యోఒర్థః దేహస్య చేన్డ్రియాణాం సాక్షి తేభ్యో విలక్షణత్వేన,...' 603113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>380 శ్రీవి వేక చూడామణి “దే హేన్రియాది ధర్మానాత్మన్యారోపయన్న భేదేన, కర్తృత్వాద్యభిమానీ బోధః స్యాత్ త్వం పదస్య వాచ్యోఒర్థః దేహస్య చేన్డ్రియాణాం సాక్షి తేభ్యో విలక్షణత్వేన, ప్రతిభాతియోZవబోధః ప్రోక్త్కో సౌ త్వం పదస్య లక్ష్యో ర్థః, ” దేహేంద్రియాదులను, వాటికి చెందిన ధర్మములను అభేదబుద్ధితో తనయందు ఆరోపించుకొనుచు కర్తృత్వాద్యభిమానముగల చిత్స్వ రూపము ‘త్వం ' పదమునకు వాచ్యార్థము. దేహేంద్రియములకు సాక్షిగానుండి ఏ చిత్స్వరూపము వాటికంటె విలక్షణముగ భాసించు చున్నదో అది 'త్వం' పదమునకు లక్ష్యార్థము. 66 వేదావసానవాచా సంవేద్యం సకలజగదుపాదానమ్, సర్వజ్ఞ తాద్యు పేతం చైతన్యం తత్పదస్య వాచ్యో వర్ణం. ” " సకలజగత్తునకును ఉపాదానకారణముగా ఉపనిషద్వాక్యములచే బోధిం పబడునదియు, సర్వజ్ఞ త్వాదులతో కూడినదియు అగు చైతన్యము తత్పదముయొక్క వాచ్యార్థము. “వివిధోపాధివిముక్తం విశ్వాతీతం విశుద్ధ మద్వైతమ్, అక్షర మనుభవవేద్యం చైతన్యం తత్పదస్య లక్ష్యో 2ర్థః. ” వివిధములగు ఉపాధులతో శూన్యమైనదియు, విశ్వమును అతిక్రమించి యున్నదియు, విశుద్ధమైనదియు, అద్వైతస్వరూపమైనదియు, నాశ రహితమును, అనుభవైకవేద్యమును అగు చైతన్యము 'తత్' పదమునకు లక్ష్యార్థము. “ప్రత్యక్ష్వపరోక్షత్వే పరిపూర్ణత్వంచ సద్వితీయత్వమ్, ఇతరేతరం విరుద్ధం తత ఇహ భవితవ్యమేవ లక్షణయా.” ప్రత్యక్త్వము అనగా దగ్గరగానుండి ప్రత్యక్షగోచరమగుట, పరో<noinclude><references/></noinclude> lcszmjkbil68jz5qpd8zagc044k2l8j 104 244416 603114 2026-11-02T13:28:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మహావాక్యవిచారము 331 క్షత్వము, పరిపూర్ణత్వము, సద్వితీయత్వము అనగా ఇతరవస్తువులు కూడ కలిగియుండుట మొదలగు ధర్మములు పరస్పరము విరుద్ధ మైనవి. అందుచే - అట్టి ధర్మములు కలవాటికి అభేదమ...' 603114 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మహావాక్యవిచారము 331 క్షత్వము, పరిపూర్ణత్వము, సద్వితీయత్వము అనగా ఇతరవస్తువులు కూడ కలిగియుండుట మొదలగు ధర్మములు పరస్పరము విరుద్ధ మైనవి. అందుచే - అట్టి ధర్మములు కలవాటికి అభేదము చెప్పుట కుదరదు గాన లక్షణావృత్తిని అంగీకరింపవలెను, అనియు అచట చెప్పబడినది. 'త్వం' పదార్థమునందు ప్రత్యక్త్వము, అనగా ప్రత్యక్షత్వము ఉన్నది. తత్పదముచే వాచ్యమగు స్వరూపము 'అహం' అనునది బుద్ధిలో గోచరము కాదు గాన అది పరోక్షము. ఇట్లే ఈశ్వ రుని యందు పరిపూర్ణత్వ మున్నది; జీవునియందు సద్వితీయత్వము అనగా అల్పత్వ మున్నది. ఈ ధర్మములు పరస్పర విరుద్ధములు. ఈ ఈ రెండింటికిని ఐక్యము ఎట్లు కుదురును? ఈ విధముగ ప్రమాణాం (ప్రత్యక్షప్రమాణముతో) విరోధము ప్రాప్తించినది. ఉపక్ర మోపసంహారాది లింగములచే ఉపనిషత్తులకు తత్త్వంపదార్థముల అభేదమునందు తాత్పర్య మున్నట్లు తెలియుచున్నది. ముఖ్యార్థమును గ్రహించినచో ఈ తాత్పర్యమునకు భంగము కలుగును గాన, తరముతో లక్షణచేత కాని శుద్ధచైతన్యరూపములను మాత్రమే బోధింపవలెను . జహల్లక్షణ, అజహల్లక్షణ, జహదజహల్లక్షణ అని లక్షణ మూడు విధములు. ప్రకృతమున జహదజహల్లక్షణను గ్రహింపవలెను అని చెప్పుచున్నాడు - తయోః = ఆ తత్త్వం పదార్థములకు, అఖండైక ఆ రసత్వసిద్ధయే = సంసర్గావిషయకమగు అనగా సంబంధవిశిష్టముకాని, జ్ఞానమునందు గోచరమగుటకు అని యర్థము. ఈ విషయము వాక్య వృత్తియందు చెప్పబడినది.. = సంసర్గ విశిష్టా వా వాక్యార్టో నాత్ర సంమతః, అఖండైకరసత్వేన వాక్యార్టో విదుషాం మతః. తత్త్వమసి' అను వాక్యమునందు సంబంధరూపమైన వాక్యార్థము గాని, సంబంధవిశిష్టవాక్యార్థము గాని అభిమతము కాదు. అఖండైక<noinclude><references/></noinclude> lt4e94hsau9ro3h3d1mhx58baa33j4p 104 244417 603115 2026-11-02T13:28:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '882 శ్రీవివేకచూడామణి రసరూపమగు వాక్యార్థమును పండితులు అంగీకరింతురు జహల్లక్షణా స్వరూపము స్వాత్మనిరూపణమునందు ఈ విధముగ చెప్పబడినది. నిఖిలమపి వాచ్యమర్థం త్యక్త్వా వృత్తి స్...' 603115 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>882 శ్రీవివేకచూడామణి రసరూపమగు వాక్యార్థమును పండితులు అంగీకరింతురు జహల్లక్షణా స్వరూపము స్వాత్మనిరూపణమునందు ఈ విధముగ చెప్పబడినది. నిఖిలమపి వాచ్యమర్థం త్యక్త్వా వృత్తి స్తదన్వితే జన్యార్థే, జహతీతి లక్షణాస్యాదణ్ణాయాం ఘోషవదిహ న గ్రాహ్యా. వాచ్యార్థముసు పూర్తిగ వదలివేసి, 'గంగాయాం ఘోషః ' ఇత్యాదు లందువలె, వాచ్యార్థముతో సంబంధించిన మరియొక అర్థమును బోధించినచో అది జహల్లక్షణ. జహల్లక్షణనుకూడ ఇచట గ్రహింపరాదు. వాచ్యార్థమునకు సంబంధించినదియు, లక్ష్యార్థము నకు మాత్రమే సంబంధించినదియు అగు ఏ బోధకలదో అట్టి బోధను కలిగించునట్టిదియు, శక్యసంబంధరూపమైనదియు అగు ఏ వృత్తి కలదో. అనగా పదముయొక్క యు పదార్థము యొక్క యు సంబంధము కలదో అది జహల్లక్షణ. ఉదా:- 'గంగాయాం ఘోషః ' _ గంగలో గొల్లపల్లె ఉన్నది అను వాక్యమున ఘోషపదవాచ్యమగు గో గొల్లప గంగా పదవాచ్యమగు ప్రవాహమునం దుండుట అనునది అసం భావ్యముగాన 'గంగా ' పదము ప్రవాహముతో సంబంధించిన తీరమును బోధించును. ఆ వాక్యమునందు గూడ 'గంగాతీరమునందు ఘోషము' అను నర్థమే అంగీకరించినచో అపుడు " గంగాయాం ఘోషః" అనునది గూడ అజహల్లక్షణకే ఉదాహరణము. అట్లు కాక ' తీరమునందు గొల్లపల్లె' అను అర్థమునే అంగీకరించినచో అట్టి అర్థజ్ఞానమునందు అట్టి అర్థజ్ఞానమును కలిగించు అర్ధోపస్థితియందు గాని వాచ్యార్థమునకు ప్రవేశము లేదు గాన ఇది జహల్లక్షణయే. ప్రకృతమున 'వాచ్యార్థములో ఒక అంశమగు చిద్రూప విశేష్యమును స్వీకరించుటచే వాచ్యార్థమును పూర్తిగ విడిచి పెట్టుట' అను లక్షణము పట్టదుగాస జహల్లక్షణ కుదరదు అని చెప్పబడినది. అట్లే అఖండైకర సత్వరూపమగు అర్థము లభింపవలె నన్నచో అజహత్యా=అజహల్లక్షణ<noinclude><references/></noinclude> 199a4gcdfrvpvdxkwrfwhts9qa32j9g 104 244418 603116 2026-11-02T13:28:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మహావాక్యవిచారము 388 చేత కూడ, నాలం = సరి కాదు. ఏలయన_ వాచ్యార్థల క్ష్యార్థములు రెండింటికిని సంబంధించిన బోధను కలిగించు నదియు, శక్యార్థముతో సంబంధము అను రూపముగలదియు అగు వృత్తికి...' 603116 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మహావాక్యవిచారము 388 చేత కూడ, నాలం = సరి కాదు. ఏలయన_ వాచ్యార్థల క్ష్యార్థములు రెండింటికిని సంబంధించిన బోధను కలిగించు నదియు, శక్యార్థముతో సంబంధము అను రూపముగలదియు అగు వృత్తికి అజహల్లక్షణయని పేరు. కావుననే ఈ విధముగ చెప్పబడినది. వాచ్యార్థ మత్యజన్త్యా యస్యావృత్తేః ప్రవృత్తి రన్యార్థే, అందుచే ఇయ మజహతీతి కథితా శోణో ధావతి వదత్ర న గ్రాహ్యా. 'శోణ' శబ్దమునకు 'ఎరుపు' అని అర్థము. ఎరుపు అనునది గుణము. అది పరుగెత్తుట అనునది అశక్యము గాన 'శోణః ధావతి' అనునపుడు, శోణశబ్దమునకు ఎరుపు అను గుణముగల అశ్వమునందు లక్షణ. ఇట్లు శోణగుణముతో గూడిన అశ్వము విషయముగల జ్ఞానమునందు వాచ్యార్థమగు శోణగుణము కూడ భాసించుచున్నది. వాచ్యార్థమును విడువకుండుటచే ఈ లక్షణకు అజహల్లక్షణ యని పేరు, ప్రకృతమున విశేషణాంశమగు (సర్వజ్ఞత్వకించిద్ త్వాదిరూప) వాచ్యార్థము త్యజింపబడుచున్నదిగాన ఇది అజహల్ల క్షణకాదు. కావున ఉభయార్థికతయైవ—రెండు అర్థములకును ఏకత్వము ఏ లక్షణచే బోధింపబడునో అట్టి జహదజహల్లక్షణగానే, భావ్యం = కావలసి యున్నది. అట్లు కానిచో వాటికి అఖండైక రసత్వము సిద్ధింపదు. జహదజహల్లక్షణా లక్షణము ఈ క్రిందివిధమున చెప్పబడినది. యా జహదజహతీతి సౌ స్యాత్ యా వాచ్యార్థిక దేశ మహాహాయ, బోధయతి చైకదేశం సోయం ద్విజఇతివదాశ్రయే దేనామ్. సోయం ద్విజ ఇతి వాక్యం త్యక్త్వా ప్రత్యక్పరోక్షదేశాద్యమ్, ద్విజమాత్ర లక్షకత్వాత్ కథయత్యైక్యం పదార్థయోరుభయోః. తద్వత్తత్త్వమసీతి త్యక్త్వా ప్రత్యక్పరోక్షతాదీని, చిద్వస్తు లక్షయిత్వా బోధయతి స్పష్టమని పదేనైక్యమ్.<noinclude><references/></noinclude> r8nifzx3x719c3sacwxsy3pkgt8vz7i 104 244419 603117 2026-11-02T13:29:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '884 శ్రీ వివేకచూడామణి ఏ లక్షణ ' సో2యం ద్విజః' ఆ బ్రాహణుడు ఇతడే అను వాక్యము నందువలె, వాచ్యార్థమునందలి కొంత భాగమును విడచి కొంత భాగమును బోధించునో అది జహదజహల్లక్షణ. 'సో2యంద్విజః' అన...' 603117 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>884 శ్రీ వివేకచూడామణి ఏ లక్షణ ' సో2యం ద్విజః' ఆ బ్రాహణుడు ఇతడే అను వాక్యము నందువలె, వాచ్యార్థమునందలి కొంత భాగమును విడచి కొంత భాగమును బోధించునో అది జహదజహల్లక్షణ. 'సో2యంద్విజః' అనువాక్యము తచ్ఛబ్దార్థమగు పరోక్ష త్వాదికమును, ఇదంశబ్దార్థము ప్రత్యక్షత్వాధికమును (తత్కాల ఏతత్త్యాల తద్దేశ ఏతద్దేశాదికమును) విడచి ద్విజుడు అను నర్థమును మాత్రమే లక్షణద్వారా బోధించుటచే రెండు పదార్థములకును ఏ విధముగ ఏకత్వమును బోధించుచున్నదో అట్లే 'తత్త్వమసి' అనువాక్యముగూడ ప్రత్యక్షత్వ పరోక్ష త్వాది రూపార్ధములను విడచి, శుద్ధచిత్స్వరూపమును మాత్రమే లక్షణచే బోధించుచు, 'అసి' పదముచే ఐక్యమును స్పష్టముగ బోధించు చున్నది. కావున వాచ్యార్థములోని కొంత భాగమును విషయముగ గ్రహించి, కొంత భాగమును గ్రహింపక ఏర్పడు ఉపస్థితిని అర్థ బోధను) జనింపజేయు శక్యసంబంధరూపమగువృత్తి జహదజహల్లక్షణ, ప్రకృతమున తత్త్వంపదార్థములు సంబంధరహితమగు యథార్థ జ్ఞానములో విషయము కావలెనన్నచో, అట్టి జహదజహల్లక్షణను అంగీకరింపవలెను. అవ. ఈ విషయమునే దృష్టానపూర్వకముగ చెప్పుచున్నాడు. తా స దేవదత్తో2య స దేవదత్తో జయ మితీహ చైకతా విరుద్ధధర్మాంశ మపాస్య కథ్యతే, యథా తథా తత్త్వమసీతి వాక్యే విరుద్ధధర్మా నుభయత్ర హిత్వా• సంలక్ష్య చిన్మాత్రతయా సదాత్మనో రఖణ్ణభావః పరిచీయతే బుధైః, ఏవం మహావాక్యశతేన కథ్యతే బ్రహ్మాత్మనోరైక్య మఖణ్ణభావః : 250 251<noinclude><references/></noinclude> bnoy335wff0ifuqcbhyzs510rjjrjrp 104 244420 603118 2026-11-02T13:29:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మహావాక్యవిచారము = = ఆ “ స దేవదత్తో ఒయం ” ఇతి ఇహ' ఆ దేవదేత్తుడు ఇతడే ' అను ఈ వాక్యమునందు యథా = ఏ విధముగా, విరుద్ధధర్మాంశం = విరుద్ధ ధర్మాంశములను, అపాస్య = విడచి, ఏకతా ఏకత్వము, కథ్యతే,...' 603118 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మహావాక్యవిచారము = = ఆ “ స దేవదత్తో ఒయం ” ఇతి ఇహ' ఆ దేవదేత్తుడు ఇతడే ' అను ఈ వాక్యమునందు యథా = ఏ విధముగా, విరుద్ధధర్మాంశం = విరుద్ధ ధర్మాంశములను, అపాస్య = విడచి, ఏకతా ఏకత్వము, కథ్యతే, చెప్పబడుచున్నదో, తథా - అట్లే, 'తత్త్వమసి' ఇతివాక్యే = ' ఆ పరమాత్మయే నీవు' అను వాక్యమునందు, ఉభయత్ర = తత్పదార్థ త్వం పదార్థములకు సంబంధించిన, నిరుద్ధధర్మాన్ - విరుద్ధధర్మములను, హిత్వా= విడచి, చిన్మాత్రతయా=చిన్మాత్రరూపముగ, సంలక్ష్య=లక్షణచే గ్రహించి, సదాత్మనో ః = సద్రూపములగు ఆ పరమాత్మ జీవాత్మలయొక్క, అఖండ భావః _ వస్తుపరిచ్ఛేదశూన్యత్వము, బుధైః పండితులచే, పరిచీయతే అనుభవింపబడుచున్నది. ఏవం ఈ విధముగ, మహావాక్యశతేన ఇతరములైన వందలకొలది మహావాక్యములచే, బ్రహ్మాత్మనో! = బ్రహ్మ యొక్క యు, జీవాత్మ యొక్కయు, ఐక్యం ఏకత్వము, అఖణ్డభావః = ఆపరిచ్ఛిన్నత్వము, కథ్యతే బోధింపబడుచున్నది. = = # - === 885 'స్కోయం దేవదత్తః' అనునపుడు తచ్ఛబ్దమునకు ఆ దేశము నందును కాలమునందును ఉండుట అను ధర్మముతో కూడినవాడు అని అర్థము. 'అయం' అను 'ఇదం' శబ్దమునకు ఈ దేశమునందు ఈ కాలమునందు ఉండుట అను ధర్మముతో కూడినవాడు అని యర్థము. ఇచ్చట విశేషణములు అత్యన్త విరుద్ధములగు, అర్థమును బోధించుచున్నవి గాన తద్దేశకాలాది విశిష్టదేవదత్తునకును, ఏ తద్దేశ కాలాది విశిష్టదేవదత్తునకును ఐక్యము కుదరదు. కాలాంతరమున, దేశాంతరమున ఉన్న దేవదత్తుడు ఇపుడు ఇక్కడకు వచ్చినాడు అను విషయము కూడ తెలిసినదేగాని ఆ విషయమును బోధించుట ఈ వాక్యతాత్పర్యముకాదు. ఆ వ్యక్తియే ఈ వ్యక్తి అని బోధించుటయే ఈ వాక్యముయొక్క తాత్పర్యము. కావున ఈ వాక్యము తనలోనున్న 'తత్ ', 'అయం' అను పదములచే బోధింపబడుచున్న, విరుద్ధమైన ‘తద్దేశ తత్కాలములు ’, 'ఏతదేశ ఏతత్కాలములు ' అను అర్థమును, విడచి దేవదత్తుడనేడు విశేష్యాంశమును మాత్రమే బోధించుచున్నది. ఆ<noinclude><references/></noinclude> s5hgwkyico356oimglve77x1ue0uiu2 104 244421 603119 2026-11-02T13:29:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '388 శ్రీ వివేకచూడామణి విశేష్యాంశమైన దేవదత్తునియందు మాత్రము భేదము లేదుగాన ఏ విధముగ ఈ వాక్యము ఏకత్వమును బోధించుచున్నదో, అట్లే 'తత్త్వమసి' అనువాక్యము పరమాత్మకును జీవాత్మకున...' 603119 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>388 శ్రీ వివేకచూడామణి విశేష్యాంశమైన దేవదత్తునియందు మాత్రము భేదము లేదుగాన ఏ విధముగ ఈ వాక్యము ఏకత్వమును బోధించుచున్నదో, అట్లే 'తత్త్వమసి' అనువాక్యము పరమాత్మకును జీవాత్మకును సంబం ధించిన కారణోపాధి కార్యోపాధులు, పరోక్షత్వాపరోక్షత్వములు, పరిపూర్ణత్వ సద్వితీయత్వములు మొదలగు విరుద్ధధర్మములను విడచి, కేవలచిద్రూపులగు ఈశ జీవులను లక్షణచే బోధించును. ఈ విధముగ పండితులు ఈశజీవులు అఖండత్వమును, అనగా, వస్తుపరిచ్ఛేద శూన్యత్వమును సాక్షాత్కరించుకొందురు. 'తత్త్వమసి' అను ఒక వాక్యము ఏకత్వమును బోధించుపద్ధతిని తెలిపి, ఇతర వాక్యములందు గూడ ఈ పద్ధతినే అనుసరింపవలెనని చెప్పుచున్నాడు. ఏవం=ఈ విధముగ, మహావాక్యశతముచే, బ్రహ్మాత్మనోః ఐక్యం=ఆ మహా వాక్యముల అర్థమైన బ్రహ్మాత్మల ఐక్యము, అనగా అఖండత్వము, బోధింపబడుచున్నది. 'అవ. జీవబ్రహ్మైక్యమును విధిముఖమున బోధించు వాక్య మును ఉదాహరించి ఇపుడు నిషేధముఖమున తదైక్యమును బోధించు వాక్యమును ఉదాహరించుచున్నాడు. బ్రహ్మభావన అస్థూల మిత్యేత దసన్ని రస్య సిద్ధం స్వతో వ్యోమన దప్రతర్క్యమ్, యతో మృషామాత్ర మిదం ప్రతీతం జహీహి యత్స్వాత్మతయా గృహీతమ్, బ్రహ్మాహమిత్యేవ విశుద్ధబుద్ధ్యా విద్ధి స్వమాత్మాన మఖణ్ణ బోధమ్. 252<noinclude><references/></noinclude> aqvzh1tyvvkhl76y03ttpftglgbdre0 104 244422 603120 2026-11-02T13:29:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బ్రహ్మభావన అస్థూలమనణ్వహ్రస్వమదీర్ఘమ్ - ఆత్మ స్థూలమైనది, అణువైనది, హ్రస్వమైనది, దీర్ఘమైనది కాదు ఇత్యాది వాక్యములు, స్థూలములగు శరీరాదులపై తాదాత్మ్యాభిమానముచే 'ఈ శరీరాదుల...' 603120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ్రహ్మభావన అస్థూలమనణ్వహ్రస్వమదీర్ఘమ్ - ఆత్మ స్థూలమైనది, అణువైనది, హ్రస్వమైనది, దీర్ఘమైనది కాదు ఇత్యాది వాక్యములు, స్థూలములగు శరీరాదులపై తాదాత్మ్యాభిమానముచే 'ఈ శరీరాదులే నేను' అని భావించు చున్న జీవునకు ' నీవు శరీరాదిరూపుడవు కాదు, బ్రహ్మరూపుడవు' అని బోధించుచున్నవి. ఆ విషయమునే ఇట చెప్పుచున్నాడు. ఏతద్ = దృశ్య మగు, అసత్ = అసత్తైన స్థూలశరీరాదికమును, అస్థూల మిత్యేవ = ఆత్మ స్థూలాది భిన్నము అని, నిరస్య = నిషేధించి, స్వతః సిద్ధం = సకల నిషేధములకు సాక్షిగ స్వతఃసిద్ధ మైనదియు అనగా ఎపుడును ఉన్నదియు, వ్యోమవత్ = ఆకాశమువలె, అప్రతర్యం - ఊహింపరాని స్వరూపము కలదియు నగు; ఆకాశమునకు ఇంత దైర్ఘ్య వైశాల్యాదు లున్నవి అని ఊహింప శక్యము కాదు కదా? అట్లే బ్రహ్మస్వరూపమును గూడ శాస్త్ర సహాయములేనిదే, తర్కమాత్రముచే తెలిసికొనుటకు శక్యము కాదని యభిప్రాయము. బ్రహ్మ = బ్రహ్మ, అహమేవ - నేనే, ఇతి = అని, విశుద్ధబుద్ధ్యా = మనననిదిధ్యాసనములచే సంస్కృతమగు బుద్ధితో, స్వం ఆత్మానం = నీ యాత్మను, అఖండబోధం - అఖండ జ్ఞానస్వరూపమైన దానినిగా, విద్ది = తెలిసికొనుము. అతః = ఆ కారణమువలన, యత్ = ఏ స్థూలశరీరాదికము, స్వాత్మతయా గృహీతం = నీయొక్క ఆత్మ అని గ్రహింపబడినదో, ప్రతీతం = అజ్ఞానముచే భాసించుచున్నదో, ఇదం అట్టి ఈ శరీరాదికమును, మృషామాత్రం మిథ్యయైనదిగా గ్రహించి, జహీహి = విడిచి పెట్టుము. = 177 337 అవ. ఛాందోగ్యషష్టాధ్యాయమున ఉద్దాలకుడు శ్వేతకేతువు నకు చేసిన ఉపదేశమును సంగ్రహముగ, శిష్యులకు సుఖముగ తెలి యుటకై ఇచట చెప్పుచున్నాడు. మృత్కార్యం సకలం ఘటాది సతతం మృన్మాత్ర మేవాభిత స్తద్వత్సజ్జనితం సదాత్మకమిదం సన్మాత్రమేవాభిలమ్, యస్తాన్నాస్తి సతః పరం కిమపి తత్సత్యం స ఆత్మా స్వయం తస్మాత్త్త ్వమసి ప్రశాన్త మమలం బ్రహ్మాద్వయం యత్పరమ్-253 శ్రీవివేక 22<noinclude><references/></noinclude> t3tkv70rkoxiyo24ehap0zgkie1qvmg 104 244423 603121 2026-11-02T13:29:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '888 == శ్రీవి వేక చూడామణి మృత్కార్యం=మృత్తుయొక కార్యమైన అనగా మృత్తు ఉపాదాన కారణముగాగల, ఘటాది - ఘటము, మూకుడు, చేద మొదలైన, సకలం సమస్తమును, సతతం= ఎల్లప్పుడును, కాలత్రయమునందును అనగా...' 603121 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>888 == శ్రీవి వేక చూడామణి మృత్కార్యం=మృత్తుయొక కార్యమైన అనగా మృత్తు ఉపాదాన కారణముగాగల, ఘటాది - ఘటము, మూకుడు, చేద మొదలైన, సకలం సమస్తమును, సతతం= ఎల్లప్పుడును, కాలత్రయమునందును అనగా ఉత్పత్తికి పూర్వము, ఉత్పత్త్యనంతరము, నాశానంతరము గూడ, అభితః=అన్ని వై పులను అనగా ముందు, వెనుక, మీద, క్రింద, ప్రక్షల యందును గూడ, మృన్మాత్రమేవ = కేవలము మృత్తుమాత్రమే. మృత్తు కంటె వేరుగ లేదు. ఈ విషయము వెనుక 231, 232 శోకములలో విస్తృతముగ వివరింపబడినది. తద్వత్ = ఆ విధముగనే, సజ్జనితం– " సదేవ సోమ్యేద మగ్ర ఆసీత్, ఏకమేవాద్వితీయం, తదైక్షత, తత్తే జోఒసృజత, తదపోఒసృజత, తదన్న మసృజత "_ఓ సౌమ్యుడా! ప్రారంభమున ఇది యంతయు ఒక్కటియు, ద్వితీయరహితమగు సత్తుగ మాత్ర మే ఉండెను; అది ఆలోచించెను. అది తేజస్సును సృజించెను; అది ఉదకమును సృజించెను. అది అన్నమును సృజించెను అని ప్రారం భించి, “ సన్మూలాః సోమ్యేమాః సర్వాః ప్రజాః సదాయతనాః సత్ప్ర తిష్ఠాః ” …ఓ సౌమ్యుడా ! ఈ ప్రజలందరును సత్తు మూలముగా కలవారు, సత్తే స్థానముగా కలవారు, సత్తే ఆధారముగా కలవారు అనునంతవరకును గల శ్రుతి బోధించిన విధమున, సత్తునుండి పుట్టినదియు, సదాత్మకం= ఘటము సత్తు(ఉన్నది), పటము సత్తు, అని సామానాధికరణ్యమును బోధించు జ్ఞానమునుబట్టి, సదాత్మకమైన, ఇదం= ఈ, అఖిలం = సమస్త మును, సన్మాత్రమేవ=కేవలము సద్రూపమైనదే, యస్మాత్ఏ కారణము వలన, సతః = సత్తైన పరబ్రహ్మకంటే, పరం-భిన్నమైన, కిమపి—ఏది = యును, నాస్తి .లేదో, తత్సర్వోపాదానమైన అట్టి, సత్యం-కాలత్రయా బాధితమైన, సః = అదియే, ఆత్మా = నీయొక్క స్వస్వరూపమైనదై, స్వయం = స్వతంత్ర మైనదో అనగా సత్త విషయమునను ప్రకాశవిషయ మునను పరాపేక్షలేనిదో, తస్మాత్ - ఆ కారణమువలన, అద్వయం=తన యొక్క సత్త కంటె భిన్నమైన మరియొక పదార్థము లేనిదియు, ప్రశాస్త్రం. వికారశూన్యమును, అమలం=అజ్ఞానాదుల స్పర్శలేనిధియు అగు, యత్ = ఏ, వరం= బ్రహ్మము కలదో, త్వం = నీవు, తదేవ = ఆ బ్రహ్మముగానే, అసి = అయి ఉన్నావు. =<noinclude><references/></noinclude> bd9ady6kw7m7fnh8nbdy37seiemeprs 104 244424 603122 2026-11-02T13:30:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బ్రహ్మభావన నిద్రాకల్పిత దేశకాలవిషయజ్ఞాత్రాది సర్వం యథా మిథ్యా తద్వదిహాపి జాగ్రతి జగత్స్వాజ్ఞానకార్యత్వతః, యస్మాదేవమిదం శరీరకరణ ప్రాణాహమద్యవ్యసత్ తస్మా త్తత్త్వమసి...' 603122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ్రహ్మభావన నిద్రాకల్పిత దేశకాలవిషయజ్ఞాత్రాది సర్వం యథా మిథ్యా తద్వదిహాపి జాగ్రతి జగత్స్వాజ్ఞానకార్యత్వతః, యస్మాదేవమిదం శరీరకరణ ప్రాణాహమద్యవ్యసత్ తస్మా త్తత్త్వమసి ప్రశాన్త మమలం బ్రహ్మాద్వయం = = 339 యత్పరమ్. 254 నిద్రాకల్పిత దేశ కాల విషయ జ్ఞాతాది - నిద్రచే కల్పిత మైన దేశము, కాలము, విషయములు, జ్ఞాత మొదలగు, సర్వం = సమస్తమును, యథా= ఎట్లు, మిథ్యా - అసత్యమో, ఇహ=ఈ, జాగ్రత్యపి = జాగ్ర దవస్థయందు కూడ, జగత్ =జగత్తు, స్వాజ్ఞానకార్యత్వతః తన (జీవుని) అజ్ఞానముయొక్క కార్యమగుటవలన, తద్వత్ అటులనే అసత్యమైనది. యస్మాత్ = ఏ కారణమువలన, ఏవం - ఈ విధముగ జగత్తు అంతయు మిథ్యాభూత మో, (అందువలన, ఇదం-ఈ, శరీరకరణ ప్రాణాహమాద్యపి= శరీరము, ఇంద్రియములు, ప్రాణములు, అహంకారము మొదలగునవి గూడ, అసత్ = మిథ్యయే, తస్మాత్ - ఆ కారణమువలన, త్వం నీవు, ప్రశాస్త్రం = ప్రశాంత మైనదియు, అమలం=నిర్మలమైనదియు, అద్వయం. ద్వితీయ రహితమైనదియు అగు, యత్= ఏ, పరంబ్రహ్మ= పరమైన బ్రహ్మ కలదో, తత్ = ఆ బ్రహ్మగా, అసి - అయి ఉన్నావు. “న తత్ర రథా న రథయోగా న పనానో భవన్తి అథ రథాన్ రథయోగాన్ పథః సృజతే” ఆ స్వప్నమున రథములుగాని, రథ సంబంధములుకాని, మార్గములుగాని లేవు, కాని వాటి నన్నింటిని (జీవుడే) సృజించుచున్నాడు ఇత్యాది శ్రుతిచేత నిద్రావశముచే కల్పిత ములగు దేశము, కాలము, విషయములు, జ్ఞాతయు మొదలగునవి అన్నియు, మెలకువ వచ్చినపుడు భాసింపకుండుటవలనను, నిద్రా రూపమగు దోషమువలన జనించిన వగుట వలనను, కనబడి నశించి పోయినస్వరూపము గలవగుట వలనను ఎట్లు మిథ్యా = బాధ్య మైనవో, అట్లే ఈ జాగ్రదావస్థయందలి జగత్తుకూడ మిథ్యయే. ఈ “స్వాజ్ఞానకార్యత్వతః" అనునది అందులకు హేతువు. 'స్వస్య<noinclude><references/></noinclude> hmd6diyn4i22swy8pjvrdb16k7pt0qu 104 244425 603123 2026-11-02T13:30:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '840 శ్రీవి వేక చూడామణి అజ్ఞానం .. స్వాజ్ఞానమ్' ప్రపంచరహితమగు ఆత్మస్వరూపమును ఆవరించు మూలాజ్ఞానము. దానియొక్క కార్యమగుట వలన. ‘యదబోధాదిదం భౌతి యద్బోధాద్వినివర్త తే' ఏ ఆత్మ స్వరూ...' 603123 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>840 శ్రీవి వేక చూడామణి అజ్ఞానం .. స్వాజ్ఞానమ్' ప్రపంచరహితమగు ఆత్మస్వరూపమును ఆవరించు మూలాజ్ఞానము. దానియొక్క కార్యమగుట వలన. ‘యదబోధాదిదం భౌతి యద్బోధాద్వినివర్త తే' ఏ ఆత్మ స్వరూపమును తెలిసికొనకపోవుటచే ఈ జగత్తు భాసించుచున్నదో, దేనిని తెలిసి కొనగనే నివర్తించుచున్నదో....' అని చెప్పబడినది. “యత్ర త్వస్వ సర్వ మాత్మైవాభూ తత్కేన కం పశ్యేత్ " ఈతనికి అంతయు ఆత్మ మయమే అయినపుడు దేనిని దేనితో చూడగలడు? అని శ్రుతివాక్యము “యదజ్ఞానప్రభావేన దృశ్యతే సకలం జగత్, యద్ జ్ఞానా ల్లయమాప్నోతి తస్మై జ్ఞానాత్మనే నమః. ”” దేనిని తెలిసికొనకపోవుటచే ఈ సకలజగము చూడబడుచున్నదో, దేని జ్ఞానమువలన లయమును పొందుచున్నదో జ్ఞానస్వరూపుడగు అట్టి పరమాత్మకు నమసారము అనియు, "జ్ఞాతే ద్వైతం న విద్యతే” ఆత్మతత్త్వము తెలిసిన పిమ్మట ఇక ద్వైతప్రపంచము ఉండదు అనియు మాండూక్యకారిక చెప్పుచున్నది. యస్మాత్ = ఏ కారణమువలన, ఏవం = ఈ జగత్తుమిథ్యయో, ఇదం శరీరకరణప్రాణాహమాద్యపి = పూర్వము నీవు ఆత్మగాభావించిన శరీరేంద్రియప్రాణాహంకారాదికము గూడ, అసత్ _ బాధ్యమైనది, అనగా మిథ్య. అందువలన నీవు ప్రశాంతము, అమలము, అద్వయము అగు ఏ పరబ్రహ్మ కలదో అది గానే ఉన్నావు. = ==== అవ. శాబ్దబోధతో సంబంధించిన రూపమున అవిచ్ఛిన్నముగ బ్రహ్మానుసంధానము కలుగుటకై పదిశ్లోకములచే బ్రహ్మతత్త్వమును స్పష్టీకరించుచు, జీవబ్రహ్మైక్యమును బోధించుచున్నాడు జాతినీతికులగోత్రదూరగం నామరూపగుణదోషవర్జితమ్, దేశకాల విషయాతివర్తి యత్ బ్రహ్మతత్త్వమసి భావయాత్మనీ. - 255<noinclude><references/></noinclude> 3rmg1eei7wls4itxinmf8vaazhxcf79 104 244426 603124 2026-11-02T13:30:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '66 బ్రహ్మభావన జాతి నీతి కుల గోత్ర దూరగం=జాతి_ నీతి_కుల_గోత్రములకంటె దూరమైనదియు, నామరూపగుణదోషవర్జితం = నామ_రూప-గుణ_దోష ములతో శూన్య మైనదియు, దేశకాల విషయాతివర్తి = దేశ-కాల_విషయ ము...' 603124 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>66 బ్రహ్మభావన జాతి నీతి కుల గోత్ర దూరగం=జాతి_ నీతి_కుల_గోత్రములకంటె దూరమైనదియు, నామరూపగుణదోషవర్జితం = నామ_రూప-గుణ_దోష ములతో శూన్య మైనదియు, దేశకాల విషయాతివర్తి = దేశ-కాల_విషయ ములను దాటి ఉన్నదియునగు, యత్ ఏ, బ్రహ్మ = బ్రహ్మ కలదో, త్వం = నీవు, తత్ = ఆ బ్రహ్మగా, అసి= ఉన్నావు. ఆత్మని బుద్ధియందు, = - భావయ_ ఈ విధముగ భావన చేయుము. " " - 841 బ్రాహ్మణత్వాదిజాతియు, యుక్తముగ ప్రవర్తించుట యనెడు నీతియు, వంశము, గోత్రము అనునవి స్థూలసూక్ష్మశరీరములకు సంబంధించిన వగుటచే వాటికంటె దూరముగ నున్నదియు; “యత్తదదేశ్య గ్రాహ్య మగోత్ర మవర్ణమ్ ఏ ఆత్మరూపము ఏ దృశ్యముకాదో, గ్రహింప శక్యముకాదో, గోత్రవర్ణములు లేనిదో అను ముండక శ్రుతి ఇందులకు ప్రమాణము. "ఆకాశో హ వై నామ రూపయోర్నిర్వహితా తే యదనరా తద్భహ్మ _ఆకాశమే. అనగా ఆత్మయే. నామరూపములను నిర్వహించునది. ఆ నామరూపములు దేనికంటె దూరములో అదియే బ్రహ్మ అనియు, “కేవలో నిర్గుణశ్చ" - కేవలుడు గుణరహితుడు ఇచట 'నిర్గుణశ్చ' అని 'చ' శబ్ద ప్రయోగముచే 'దోషములు కూడ లేనివాడు' అను అర్థము వచ్చును. ఇత్యాది శ్రుతులచే నామము, రూపము, గుణములు, దోషములు లేనిదియు, దేశకాల విషయములను అతిక్రమించి యున్నదియు, అనగా ' బ్రహ్మ అనంతము' అని బోధించు శ్రుతి ననుసరించి దేశతః, కాలత, వస్తుతః పరిచ్ఛిన్నముకానిదియు అగు ఏ బ్రహ్మ కలదో, నీవు ఆ బ్రహ్మయే. ఈ విషయమును నీ నీ బుద్ధియందు అను ఆ సంధానము చేసికొనుము. యత్పరం సకలవాగగోచరం గోచరం విమలబోధ చక్షుషః, శుద్ధ చిదనమనాది వస్తు యద్ బ్రహ్మతత్త్వమసి భావయాత్మనా. 256<noinclude><references/></noinclude> 4ndscf8rjjwape3sz7x5ekuiubsqbqm 104 244427 603125 2026-11-02T13:30:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '542 శ్రీవివేకచూడామణి సమస్తమైన పరం = సర్వోతృష్టమైనదియు, సకలవాగ గోచరం = సమస్త మైన వాక్కులకు గూడ గోచరము కానిదియు, " యతో వాచో నివరనే అప్రాప్య మనసా సహ" - వాకులు గూడ దేనిని పొందజాలక మన...' 603125 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>542 శ్రీవివేకచూడామణి సమస్తమైన పరం = సర్వోతృష్టమైనదియు, సకలవాగ గోచరం = సమస్త మైన వాక్కులకు గూడ గోచరము కానిదియు, " యతో వాచో నివరనే అప్రాప్య మనసా సహ" - వాకులు గూడ దేనిని పొందజాలక మనస్సుతో పాటు వెనుకకు మరలిపోవుచున్నవో అను శ్రుతి ననుసరించి ఉపనిషత్తులు కూడ ఈ బ్రహ్మను ప్రత్యక్షముగ బోధింపజాలక లక్షణావృత్తి చేతనే బోధించుచున్నవి. విమలబోధ చక్షుషః = నిర్మలమగు జ్ఞాన మనెడు నేత్రము నకు గోచరమైనదియు. “జ్ఞానప్రసాదేన విశుద్ధసత్త్వః తతస్తు తం పశ్యతే నిష్కలం ధ్యాయమానః”. విశుద్ధమైన బుద్ధి కలవాడై, నిర్మలమగుజ్ఞానముతో అఖండరూపమగు ఆ బ్రహ్మను ధ్యానముచేయుచు చూచును అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. శుద్ధ చిదనం పరిశుద్ధమైన అనగా విషయశూన్యమైన చిత్తే మూర్తిగా - కలదియు, లేదా శుద్ధమును ఉపాధి రహితమును అగు జ్ఞానస్వరూప మైనదియు, అనాది – ఆది రహితమైనదియు, వస్తు=నిత్యమైనదియు యథార్థమైనదియు అగు, యద్ బ్రహ్మ = ఏ బ్రహ్మకలదో, త్వం= నీవు. తత్ = ఆ బ్రహ్మగా, అసి= అయిఉన్నావు, ఆత్మని భావయ- మనస్సు నందు భావన చేయుము. - షడ్బి రూర్మిభి రయోగి యోగిహృ ద్భావితం న కరణై ర్విభావితమ్, బుద్ధ్యవేద్యమనవద్యభూతి యద్ బ్రహ్మతత్త్వమనీ భావయాత్మని. = షడ్భిః = ఆరు, ఊర్మిభిః - ఊర్ములతో, అయోగి = సంబంధము లేనిదియు, యోగిహృద్భావితం = యోగులయొక్క హృదయములచే ధ్యానింపబడినదియు, కరణైః = ఇంద్రియములచే, న విభావితం- గ్రహింప బడనిదియు, బుద్ధ్య వేద్యం = బుద్ధిచే తెలియబడనిదియు, అనవద్యభూతి= నిర్దుష్టమైన ఐశ్వర్యముగలదియు అగు, ఏబ్రహ్మకలదో, నీవు ఆ బ్రహ్మగానే ఉన్నావని మనస్సులో భావన చేయుము. 257<noinclude><references/></noinclude> 5fiphss3qsqk16xa5f6hia15nb54n63 104 244428 603126 2026-11-02T13:30:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బ్రహ్మభావన 343 ఆకలిదప్పులు, శోకమోహములు, జరామృత్యువులు అను ఈ ఆరును తరంగములవలె పై పైకి ఉప్పొంగుచుండును గాన వీటికి షడూర్ము లని పేరు. అట్టి ఆరు ఊర్ములతో సంబంధించినది. ఆ మూడు జంట...' 603126 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ్రహ్మభావన 343 ఆకలిదప్పులు, శోకమోహములు, జరామృత్యువులు అను ఈ ఆరును తరంగములవలె పై పైకి ఉప్పొంగుచుండును గాన వీటికి షడూర్ము లని పేరు. అట్టి ఆరు ఊర్ములతో సంబంధించినది. ఆ మూడు జంటలను క్రమముగ ప్రాణ-మనః శరీరములకు సంబంధించినవే కాని ఆత్మకు సంబంధించినవి కావు. యోగిహృద్భావితం=విషయ ములనుండి నిరోధింపబడిన చిత్తములుగల యోగులహృదయములచే ఆదరపూర్వకముగ ధ్యానింపబడినది. న కరణైర్విభావితం—శబ్దస్పర్శ రూపాదిరహితమగుటచే ఇంద్రియములచే గ్రహింపబడనిది. శ్రుతులు కూడ “న చక్షుషా గృహ్యతే నాపి వాచా”, “నైవ వాచా న మనసా ప్రాప్తుం శక్యో న చక్షుషా”, “న తత్ర చక్షుర్గచ్ఛతి న వాగ్గచ్ఛతి ” _ “ నేత్రముచేగాని వాక్కు చేగాని గ్రహింపబడదు", “వాక్కుచేతగాని, మనస్సుచేతగాని, నేత్రముచేతగాని పొందుటకు శక్యమైనది కాదు”, “ఆ ఆత్మవిషయమున నేత్రము ప్రసరించదు; వాక్కు ప్రసరించదు ” అని చెప్పుచున్నవి. బుద్ధ్య వేద్యం = సూక్ష్మ త్వైకాగ్రత్వములు లేని బుద్ధిచే తెలిసికొనుటకు శక్యమైనది కాదు. అనవద్యభూతి = " వైషమ్యనైర్ఘృణ్యే న సాపేక్షత్వాత్ "అను బ్రహ్మ న సూత్రము ననుసరించియు, “నిరవద్యమ్” అను శ్రుతి ననుసరించియు దోషరహితమైన ఐశ్వర్యముకలది. అట్టి ఏ బ్రహ్మ కలదో అదియే నే నని మనస్సులో భావన చేయుము. - = భ్రాన్తి కల్పిత జగత్కలాశ్రయం స్వాశ్రయం చ సదస ద్విలక్షణమ్, నిష్కలం నిరుపమానమృద్ధిమత్ బ్రహ్మతత్త్వమసి భావయాత్మని. ధ్రాన్తి కల్పిత జగత్కలాశ్రయం "పాదో ఒస్య విశ్వా భూతాని" - ఈ భూతము లన్నియు పరమాత్మ యొక్క ఒక పాదము నాల్గవవంతు A అను శ్రుతి ననుసరించి భ్రాంతిచే కల్పితమగు జగద్రూపమైన అంశమునకు 258<noinclude><references/></noinclude> sii5rvw6239rl2ut3mszuvq47i62y92 104 244429 603127 2026-11-02T13:31:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '844 శ్రీ వివేక చూడామణి అధిష్ఠానమైనదియు, స్వాశ్రయం = " స భగవః కస్మిన్ ప్రతిష్ఠిత ఇతి, "స స్వే మహిమ్ని "_—ఓపూజ్యుడా : ఆ పరమాత్మ దేనిపై ప్రతిష్ఠితుడై యున్నాడు? సమాధానము తన మహిమపైననే...' 603127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>844 శ్రీ వివేక చూడామణి అధిష్ఠానమైనదియు, స్వాశ్రయం = " స భగవః కస్మిన్ ప్రతిష్ఠిత ఇతి, "స స్వే మహిమ్ని "_—ఓపూజ్యుడా : ఆ పరమాత్మ దేనిపై ప్రతిష్ఠితుడై యున్నాడు? సమాధానము తన మహిమపైననే ఆధారపడి యున్నాడు అను శ్రుతిచే తానే ఆధారముగా కలది; అనగా ఆధారాంతరరహితమైనది, సత్య మైనది అని యర్థము. సదసద్విలక్షణం= ప్రత్యక్షములును పరోక్షములును అగుపంచభూతములకంటె విలక్షణమైనదియు, నిష్కలం=అవయవరహిత మైనదియు, నిరుపమానం ' న తత్సమశ్చాభ్యధికశ్చ దృశ్యతే'- ఆ పరమాత్మతో సమానమైనదిగాని, పరమాత్మకంటే అధికమైనదికాని కాన రాదు అను శ్రుతి ననుసరించి సాటిలేనిదియు, బుద్ధిమత్="ఏష సర్వేశ్వరః సత్యకామః సత్యసంకల్పః" ఇత్యాది శ్రుతుల ననుసరించి ఐశ్వర్యము కలదియు అగు ఏ బ్రహ్మకలదో, నేను ఆ బ్రహ్మగానే ఉన్నాను అని మనస్సులో భావన చేయుము. = జన్మవృద్ధి పరిణత్యపక్షయ వ్యాధినాశనవిహీన మవ్యయమ్, విశ్వసృష్ట్యవన ఘాతకారణం బ్రహ్మతత్త్వమసి భావయాత్మని. జన్మ....విహీనం = జన్మ, వృద్ధి, పరిణామము, క్షీణించుట, వ్యాధులు, నాశనము... వీటితో శూన్యమైనదియు, అవ్యయం మార్పు లేనిదియు, విశ్వ కారణమ్ = ప్రపంచముయొక్క సృష్టిరక్షణ వినాశములకు కారణభూత మైనదియు, అగు ఏ బ్రహ్మ కలదో, నేను ఆ బ్రహ్మయే అయిఉన్నాను అని మనస్సులో భావన చేయుము. = 259 జన్మ = ఉత్పత్తి . ఇది తరువాత కలుగు ఉనికికి కూడ ఉపలక్ష ణము . వృద్ధిః = అవయవములు పెరుగుట, పరిణతిః = పరిణామము, అమ్రఫలాదులయందు పాకాదులచే రూపాన్తరోత్పత్తి, అపక్షయః = అవయవములు తరుగుట, వ్యాధిః ఆ రోగము, నాశనం = అంత్యవికార మైన నాశనము. వీటితో అనగా షడ్భావవికారములతో శూన్యమైనది<noinclude><references/></noinclude> bnzhwp3zgpj8kqtt92sl1lpv10vigo9 104 244430 603128 2026-11-02T13:31:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బ్రహ్మభావన " - 345 'కావుననే, అవ్యయం'= స్వతః గాని, పరనిమిత్తముచే గాని నాశము లేనిది, నిత్యమైనది. విశ్వసృష్ట్యవనఘాతకారణం = "యతో వా ఇమాని భూతాని జాయన్తి, యేన జాతాని జీవన్తి, యత్ప్రయంత...' 603128 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ్రహ్మభావన " - 345 'కావుననే, అవ్యయం'= స్వతః గాని, పరనిమిత్తముచే గాని నాశము లేనిది, నిత్యమైనది. విశ్వసృష్ట్యవనఘాతకారణం = "యతో వా ఇమాని భూతాని జాయన్తి, యేన జాతాని జీవన్తి, యత్ప్రయంత్యభి సంవిశన్తి ” – దేనినుండి ఈ భూతములు పుట్టుచున్నవో, పుట్టినదిదేనిచే జీవింపబడుచున్నవో, దేనిని పొంది లీనమై పోవుచున్నవో, “ఇదం సర్వమసృజత్ " ఈ ప్రపంచమునంతను సృజించెను, “ఆకాశః పరా యణమ్ ”_పరమాత్మయే ప్రపంచమునకు ప్రధానమైన ఆధారము, “ఆకాశం ప్రత్యస్తం యన్తి " ఆకాశమునే, అనగా పరమాత్మనే చేరి లీన మగుచున్నవి.ఇత్యాది శ్రుతులలో చెప్పిన విధముగ సకలప్రపంచము యొక్క సృష్టి స్థితి సంహారములకు కారణభూతమైన ఏ బ్రహ్మకలదో నేను ఆ బ్రహయే అయి ఉన్నాను అని మనస్సులో భావన చేయుము. రా అస్త భేదమనపాస్త లక్షణం నిస్త రంగజలరాశి నిశ్చలమ్, నిత్యముర్తమవిభ క్తమూర్తి యద్ బ్రహ్మతత్త్వమసి భావయాత్మని. అ స్తభేదం = దేనినుండి సమస్త భేదములును తొలగిపోయినవో అట్టిదియు, 'ఏక మేవాద్వితీయమ్' 'ఇదం సర్వం యదయమాత్మా' అని శ్రుతులుచెప్పుచున్నవి. అనపాస్త లక్షణం ఎప్పటికిని తొలగిపోని లక్షణము అనగా సచ్చిదానందస్వరూపము కలదియు, నిస్తరంగజలరాశి నిశ్చలమ్ = తరంగములులేని సముద్రమువలె నిశ్చలమైనదియు, నిత్యముక్తం-ఎన్న డును సంబంధము లేనిదియు, అవిభక్తమూర్తి=సచ్చిదానంద స్వరూపమే యైనను తత్పదలక్ష్యమగు అఖండ రూపమున భేదము లేకపోవుటచే, అవి భ క్తమగు, అనగా భేదరహితమగు, మూర్తి అనగా స్వరూపము, అనగా శరీరము కలదియగు, లేదా అవయవరహితమైనది అని అర్థము చెప్ప వచ్చును...ఏ బ్రహ్మకలదో నేను ఆ బ్రహ్మగనే అయి ఉన్నాను అని మనస్సులో భావన చేయుము. 260<noinclude><references/></noinclude> km4bqk6hd8wnyj6b1ji4vgh3d9fgmdc 104 244431 603129 2026-11-02T13:31:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '846 శ్రీవి వేక చూడామణి ఏకమేవసదనేకకారణం కారణాన్తర నిరాసకారణమ్, కార్యకారణవిలక్షణం స్వయం బ్రహ్మతత్త్వమసి భావయాత్మని. == ఏక మేవసత్ = తాను ఒక్కటియే యగుచు, అనేకకారణం - అనేక మైన వాటి...' 603129 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>846 శ్రీవి వేక చూడామణి ఏకమేవసదనేకకారణం కారణాన్తర నిరాసకారణమ్, కార్యకారణవిలక్షణం స్వయం బ్రహ్మతత్త్వమసి భావయాత్మని. == ఏక మేవసత్ = తాను ఒక్కటియే యగుచు, అనేకకారణం - అనేక మైన వాటికి కారణమైనదియు, కారణాన్తరనిరాసకారణం = ఇతర కారణ ముల నిరాసమునకుకారణమైనదియు, కార్యకారణ విలక్షణం = కార్య కారణములకంటే విలక్షణ మైనదియు, స్వయం = స్వతఃసిద్ధమైనదియు అగు, బ్రహ్మగనే నేను అయి ఉన్నాను అని మనస్సులో భావన చేయుము. 261 ఒక్కటియేయైనను కల్పితములైన అనేకవస్తువులకు అధిష్ఠానమై కారణమైనదియు, కారణాన్తరనిరాసకారణం = ' పరాస్య శక్తిర్వివిధైవ శ్రూయతే ' - ఈ పరమాత్మయొక్క గొప్పదైన శక్తి వివిధరూపము లైనదిగ వినబడుచున్నది అను శ్రుతివాక్యము ననుసరించి తనకంటే భిన్నమైన కారణముయొక్క అపేక్షలేనిదియు అని యర్థము. లేదా సకలదృశ్యసాక్షియగుటచే, ఇతరకారణములగు ఆకాశాధికమును 'నేతి నేతి' అని ని షేధించుటయందు కారణము అని యర్ధము. కార్యకారణవిల క్షణం="తదేతద్బహ్మ పూర్వమనపరమ్" ఈ బ్రహ్మ పూర్వము నందు న్నది_కారణము_అది లేనిది, తరువాత వచ్చినది. కార్యము, అది లేనిది అను శ్రుతి ననుసరించియు, "ఉత్తమః పురుష స్వన్యః పరమాత్మే త్యుదాహృతః” కార్యకారణములకంటె భిన్నుడైన ఆ ఉత్త మపురుషుడే పరమాత్మ యని చెప్పబడుచున్నాడు అను గీతావాక్యము ననుసరిం చియు కార్యమైన జగత్తుకంటెను, కార్యమైన మాయకంటెను విల క్షణమైనదియు, ఈ శ్లోకమునందే ప్రారంభమున, బ్రహ్మ అనేకవస్తు వులకు ఏకైకకారణమైనది అని చెప్పబడియున్నది. అయినను, మిథ్యా భూతములగు కార్యములనుబట్టి ఏర్పడిన దగుటచే ఆ కారణత్వము -<noinclude><references/></noinclude> cmddwjha9r8wpkydpmwra9pt74pmeyw 104 244432 603131 2026-11-02T13:31:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బ్రహ్మభావన 347 కూడ మిథ్యయే గాన వాస్తవమున కారణత్వము లేదనికూడ తెలియ వలెను. ఏలయన జగజ్జన్మాదికారణత్వము బ్రహ్మకు తటస్థలక్షణమే (కాని స్వరూపలక్షణము కాదు) లక్ష్యమున్నంతకాలము ఉండ...' 603131 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ్రహ్మభావన 347 కూడ మిథ్యయే గాన వాస్తవమున కారణత్వము లేదనికూడ తెలియ వలెను. ఏలయన జగజ్జన్మాదికారణత్వము బ్రహ్మకు తటస్థలక్షణమే (కాని స్వరూపలక్షణము కాదు) లక్ష్యమున్నంతకాలము ఉండని వ్యావర్త కధర్మమునకు తటస్థలక్షణ మని పేరు, స్వయం= స్వతఃసిద్ధ మైన ఏ బ్రహ్మ ఉన్నదో, నీవు అదియే యై ఉన్నావని మానసమున భావన చేయుము. నిర్వికల్పక మనల్పమక్షరం యత్థరాక్షరవిలక్షణం పరమ్, నిత్యమవ్యయసుఖం నిరంజనం బ్రహ్మతత్త్వమసి భావయాత్మని. నిర్వికల్పకం= ఏకల్పశూన్యమైనదియు, అనల్పం = అల్పము కానిదియు, అక్షరం=నాశరహిత మైనదియు, క్షరాక్షర విలక్షణం, క్షరా క్షరములకంటె భిన్నమైనదియు, వరం– సర్వోత్కృష్టమైనదియు, నిత్యం= నిత్యమైనదియు, అవ్యయసుఖం= అనంతసుఖరూపమైనదియు, నిరంజనం—త మోరహితమైనదియు అగు యత్-ఏ బ్రహ్మకలదో, నేను ఆ బ్రహ్మగనే అయి ఉన్నాను అని మనస్సునందు భావన చేయుము. 262 నిర్వికల్పకం—వికల్పము లన్నియు మాయాకల్పితములు గాన వాస్తవమున వికల్పశూన్యమైనదియు, అనల్పం 'యో వై భూమా', 'జ్యాయానాకాశాత్ ' అను శ్రుతులచే మహాప్రమాణము కలదియు, అక్షరం – నశింపనిదియు లేదా "అశ్నుతే = వ్యాప్నోతి " అను వ్యుత్ప త్తిచే సర్వవ్యాప్త మైనదియు, క్షరాక్షర విలక్షణం = క్షరాక్షరములకంటె విలక్షణమైనది. = == “ ద్వావిమౌ పురుషా లోకే క్షరశ్చాక్షర ఏవ చ, క్షరః సర్వాణి భూతాని కూటస్థో క్షర ఉచ్యతే.” లోకమున క్షరము అక్షరము అనెడు ఇద్దరు పురుషులు కలరు. సమస్త ..భూతములకును క్షర మనిపేరు. కూటస్థుడు అక్షరమని చెప్పబడు<noinclude><references/></noinclude> ma9elb973z0hrngfn6ar4aru0g1xcsl 104 244433 603132 2026-11-02T13:31:57Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఫలము. తపస్సును విద్యయుగల దానపాత్రము ముఖ్యము. సత్పాత్రమందు దానము పుణ్యాతిశయము నిచ్చును. శ్లో॥ సర్వ గంగాసమంతోయం సర్వేవ్యాప సమాద్విజాః సర్వం భూమి సమం దానంగ్రహణే చంద్రసూర్...' 603132 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Brjswiki" /></noinclude>ఫలము. తపస్సును విద్యయుగల దానపాత్రము ముఖ్యము. సత్పాత్రమందు దానము పుణ్యాతిశయము నిచ్చును. శ్లో॥ సర్వ గంగాసమంతోయం సర్వేవ్యాప సమాద్విజాః సర్వం భూమి సమం దానంగ్రహణే చంద్రసూర్యయోః" అనువచనము సామాన్యముగా పవిత్రతను దెలుపును. సర్వజలమును గంగాసమము. సర్వద్విజులు వ్యాసాచార్యులతోసములు సర్వదానములు భూదానతుల్యములు. గ్రహణకాలమందని యర్థము. ఇది సామాన్యవచనము గనుకనే దానపాత్రములో ఎట్లనిన; దారతమ్య మన్యస్థలమందు జెప్పబడినది. శ్లో॥ 'సమనుబ్రాహ్మణేదానం ద్విగుణంబ్రాహ్మణబ్రువే, శ్రోత్రియే శత సాహస్రం పాత్రే చానంత్యమశ్నుతే.' యని. అనగా నమస్కారాదులు లేక జాతి మాత్రముచే బ్రాహ్మణుడగువాడు అబ్రాహ్మణుడనబడును. వానికి దానమిచ్చినచో యథాస్థిత ఫలము వచ్చును. గర్భాధానాది సస్కారములు గలిగి వేదాధ్యయనాధ్యాప నాదులులేనివాడు బ్రాహ్మణ బ్రువుడు వానికిచ్చు దానమునకు ద్విగుణఫలము. వేదా ధ్యయనాదులును గల్గినచో శ్రోత్రియు డనబడును. వానికిచ్చు దానమునకు సహస్ర గుణఫలము. విద్యయు సముదాచారసంపత్తియు గలిగినచో బాత్రమనబడును. వానికిచ్చుదాన మనంతఫలదమని యర్థము. గ్రహణ శ్రాద్ధమామద్రవ్యము చేతగాని హిరణ్యముచేతగాని చేయవలెను. సంపన్నుడైన యెడ పక్వాన్నముచేతనైనను జేయ వచ్చును. గ్రహణశ్రాద్ధము తీర్థయాత్రాంగ శ్రాద్ధమువలె ఘృతప్రధానముగ జేయ వలెను. గ్రహణ శ్రాద్ధమందు భోక్తకు మహాదోషము. గ్రహణమందు తులాపురుషాది మహాదానములు సంపన్నుడు చేయవలెను. గ్రహణకాలమందు మంత్రపురశ్చరణము మొదలగు దీక్షలకు వచనము. శ్లో॥ 'చంద్ర సూర్యగ్రహీతీర్థే మహాపర్వాదికే తథా, మంత్రదీక్షాం ప్రకుర్వాణో మాసర్వాదీన్న శోధయేత్.' అని. అనగా చంద్రసూర్యగ్రహణ కాలమందును తీర్థమందును మహాపర్వము మొదలగుదానియందును మంప్రురశ్చరణ దీక్షనుగాని యుపలక్షణముచే మంత్రోపదేశమునుగాని చేయువారికి మాసనక్షత్రాది శోధన మక్కరలేదు. దీక్షాక్రమమును మంత్రశాస్త్రోక్త ప్రకారముగ దెలియవలెను. శ్లో॥ 'యుగే యుగే తు దీక్షాసీ దుపదేశః కలౌ యుగే, చంద్రసూర్యగ్రహేతీర్థే సిద్ధక్షేత్రే శివాలయే, మంత్రమాత్ర ప్రకథన ముపదేశస్స ఉచ్యతే' యని. అనగా ప్రతియుగ మందును మంత్రోపదేశము దీక్షారూపమై యనేకనియమములు గలిగియుండును. కలియుగమందు మాత్రము మంత్రకథనమేయై యుండును. అదియును చంద్రసూర్య గ్రహణములలో దీర్థమందును సిద్ధక్షేత్రమందును శివాలయమందును జేయవలెను. అందు మంత్ర గ్రహణ విషయమై సూర్యగ్రహణమే ముఖ్యము. చంద్రగ్రహణమందై నచో దారిద్ర్యాదిదోషములు చెప్పబడియున్నవని కొందరు. పురశ్చరణమునకు వచ నము. శ్లో॥ 'చంద్రసూర్యోపరాగే చ స్నాత్వపూర్వ ముపోషితః, స్పర్శాది మోక్షపర్యం తం జపేన్మంత్రం సమాహితః, జపార్ధశాం శతో హోమస్తథా హోమాచ్చతర్పణం, హోమా శక్తి జపంకుర్యాద్ధోమసంఖ్యా చతుర్గుణం. ' అని. అనగా చంద్రసూర్యగ్రహణ దిన మందు భోజనమువిడచి స్పర్శకాకముందే స్నానముచేసి అది మొదలుకొని శుద్ధమోక్ష మగునంతకు మంత్రమేకాగ్రతతో జపించవలెను. అట్టి జపసంఖ్యకు పదియవవంతు<noinclude><references/></noinclude> oy2w7dkftz8p1155a1klknbuiw99a3n 603726 603132 2026-11-03T06:45:47Z Brjswiki 6801 /* సమస్యాత్మకం */ 603726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Brjswiki" /></noinclude>ఫలము. తపస్సును విద్యయుగల దానపాత్రము ముఖ్యము. సత్పాత్రమందు దానము పుణ్యాతిశయము నిచ్చును. శ్లో॥ సర్వ గంగాసమంతోయం సర్వేవ్యాప సమాద్విజాః సర్వం భూమి సమం దానంగ్రహణే చంద్రసూర్యయోః" అనువచనము సామాన్యముగా పవిత్రతను దెలుపును. సర్వజలమును గంగాసమము. సర్వద్విజులు వ్యాసాచార్యులతోసములు సర్వదానములు భూదానతుల్యములు. గ్రహణకాలమందని యర్థము. ఇది సామాన్యవచనము గనుకనే దానపాత్రములో ఎట్లనిన; దారతమ్య మన్యస్థలమందు జెప్పబడినది. శ్లో॥ 'సమనుబ్రాహ్మణేదానం ద్విగుణంబ్రాహ్మణబ్రువే, శ్రోత్రియే శత సాహస్రం పాత్రే చానంత్యమశ్నుతే' యని. అనగా నమస్కారాదులు లేక జాతి మాత్రముచే బ్రాహ్మణుడగువాడు అబ్రాహ్మణుడనబడును. వానికి దానమిచ్చినచో యథాస్థిత ఫలము వచ్చును. గర్భాధానాది సస్కారములు గలిగి వేదాధ్యయనాధ్యాపనాదులులేనివాడు బ్రాహ్మణ బ్రువుడు వానికిచ్చు దానమునకు ద్విగుణఫలము. వేదాధ్యయనాదులును గల్గినచో శ్రోత్రియు డనబడును. వానికిచ్చు దానమునకు సహస్ర గుణఫలము. విద్యయు సముదాచారసంపత్తియు గలిగినచో బాత్రమనబడును. వానికిచ్చుదాన మనంతఫలదమని యర్థము. గ్రహణ శ్రాద్ధమామద్రవ్యము చేతగాని హిరణ్యముచేతగాని చేయవలెను. సంపన్నుడైన యెడ పక్వాన్నముచేతనైనను జేయవచ్చును. గ్రహణశ్రాద్ధము తీర్థయాత్రాంగ శ్రాద్ధమువలె ఘృతప్రధానముగ జేయవలెను. గ్రహణ శ్రాద్ధమందు భోక్తకు మహాదోషము. గ్రహణమందు తులాపురుషాది మహాదానములు సంపన్నుడు చేయవలెను. గ్రహణకాలమందు మంత్రపురశ్చరణము మొదలగు దీక్షలకు వచనము. శ్లో॥ 'చంద్ర సూర్యగ్రహీతీర్థే మహాపర్వాదికే తథా, మంత్రదీక్షాం ప్రకుర్వాణో '''మాసర్వాదీన్న''' శోధయేత్' అని. అనగా చంద్రసూర్యగ్రహణ కాలమందును తీర్థమందును మహాపర్వము మొదలగుదానియందును మంప్రురశ్చరణ దీక్షనుగాని యుపలక్షణముచే మంత్రోపదేశమునుగాని చేయువారికి మాసనక్షత్రాది శోధన మక్కరలేదు. దీక్షాక్రమమును మంత్రశాస్త్రోక్త ప్రకారముగ దెలియవలెను. శ్లో॥ 'యుగే యుగే తు దీక్షాసీ దుపదేశః కలౌ యుగే, చంద్రసూర్యగ్రహేతీర్థే సిద్ధక్షేత్రే శివాలయే, మంత్రమాత్ర ప్రకథన ముపదేశస్స ఉచ్యతే' యని. అనగా ప్రతియుగమందును మంత్రోపదేశము దీక్షారూపమై యనేకనియమములు గలిగియుండును. కలియుగమందు మాత్రము మంత్రకథనమేయై యుండును. అదియును చంద్రసూర్య గ్రహణములలో దీర్థమందును సిద్ధక్షేత్రమందును శివాలయమందును జేయవలెను. అందు మంత్ర గ్రహణ విషయమై సూర్యగ్రహణమే ముఖ్యము. చంద్రగ్రహణమందైనచో దారిద్ర్యాదిదోషములు చెప్పబడియున్నవని కొందరు. పురశ్చరణమునకు వచనము. శ్లో॥ 'చంద్రసూర్యోపరాగే చ స్నాత్వపూర్వ ముపోషితః, స్పర్శాది మోక్షపర్యం తం జపేన్మంత్రం సమాహితః, జపాద్దశాం శతోహోమస్తథా హోమాచ్చతర్పణం, హోమా శక్తి జపంకుర్యాద్ధోమసంఖ్యా చతుర్గుణం' అని. అనగా చంద్రసూర్యగ్రహణ దినమందు భోజనమువిడచి స్పర్శకాకముందే స్నానముచేసి అది మొదలుకొని శుద్ధమోక్షమగునంతకు మంత్రమేకాగ్రతతో జపించవలెను. అట్టి జపసంఖ్యకు పదియవవంతు<noinclude><references/></noinclude> 0cp94ode8g94xihcpxkbpgk69asmvv8 104 244434 603133 2026-11-02T13:32:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '348 శ్రీవివేకచూడామణీ చున్నాడు. అను భగవద్గీతాస్మృతి ననుసరించి క్షరాక్షరములకంటె విలక్షణమైనది (ఇచట క్షరమనగా కార్యమైన జగత్తు. అక్షరమనగా తత్కారణమగు మాయ). పూర్వశ్లోకమున కార్యక...' 603133 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>348 శ్రీవివేకచూడామణీ చున్నాడు. అను భగవద్గీతాస్మృతి ననుసరించి క్షరాక్షరములకంటె విలక్షణమైనది (ఇచట క్షరమనగా కార్యమైన జగత్తు. అక్షరమనగా తత్కారణమగు మాయ). పూర్వశ్లోకమున కార్యకారణవిలక్షణం' అను పదము చెప్పిన విషయమునే ఇచట మరియొక పదముచే (క్షరాక్షర విలక్షణం అను దానిచే) చెప్పుచున్నాడు. జగన్మాయలకంటె విలక్షణ మైనది, సత్యమైనది అని యర్థము. కావుననే, పరం = సర్వోత్కృష్ట మైనది. నిత్యం=అక్షరమగుటచే, నిత్యో నిత్యానామ్' నిత్యమైనవాటిలో కెల్ల నిత్యమైనది అను శ్రుతిచే నిత్యమైనదియు, లేదా “పరం నిత్యం”= 'అన్నిటికంటెను అధికముగ నిత్యమైనది' అని అన్వయము. అవ్యయ సుఖం = 'యో వై భూమా తత్సుఖం నాల్పే సుఖమస్తి ' ఏది అనంత ప్రమాణము కలదో అది సుఖస్వరూపమైనది. అల్పమైన దానిలో సుఖములేదు అను శ్రుతి ననుసరించి అఖండ సుఖరూపమైనదియు, నిరంజనం - తమశ్శూన్యమైన బ్రహ్మగనే నేను ఉన్నాను మనస్సులో భావన చేయుము. = యద్విభాతి సదనేకధా భ్రమాత్ నామరూపగుణవిక్రియాత్మనా, హేమవత్స్వయ మవిక్రియం సదా బ్రహ్మ తత్త్వమసి భావయాత్మని. = యత్= ఏ, సత్=సద్రూపమైన, బ్రహ్మ = బ్రహ్మ, స్వయం: తాను, సదా ఎల్లప్పుడును, అవిక్రియం-వికారరహిత మైనదై నను, భ్రమాత్ = భ్రమవలన, నామరూపగుణ విక్రియాత్మనా నామ_రూప_గుణ-వికారముల రూపముతో, అనేకధా = అనేక విధములుగా, విభాతి భాసించుచున్నదో, నీవు ఆ బ్రహ్మయే అయి ఉన్నావు అని మనస్సులో భావన చేయుము. = అని 263 ఒకే బంగారము, తాను ఏకరూపమైనదేయైనను, సువర్ణకారాది కారకముల వ్యాపారమాత్రముచే కటక - కుండలాద్యనేకరూపములతో ఎట్లు భాసించునో, అట్లే ఏ సద్రూపమగు బ్రహ్మ తాను ఎల్లప్పు<noinclude><references/></noinclude> f439e9qon5k99qltkg6vadujo5eo5xc 104 244435 603134 2026-11-02T13:32:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బ్రహ్మభావన 348 డును వికారరహితమేయైనను, భ్రమవలన, అనేక విధములుగ నామ_ రూప_గుణ_వికారముల స్వరూపమున అనేకవిధములుగ భాసించునో ఆ బ్రహ్మయే నేను అని ఆత్మయందు భావన చేయుము యచ్చకాస్త్యనపర...' 603134 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ్రహ్మభావన 348 డును వికారరహితమేయైనను, భ్రమవలన, అనేక విధములుగ నామ_ రూప_గుణ_వికారముల స్వరూపమున అనేకవిధములుగ భాసించునో ఆ బ్రహ్మయే నేను అని ఆత్మయందు భావన చేయుము యచ్చకాస్త్యనపరం పరాత్పరం ప్రత్యగేకరస మాత్మలక్షణమ్, సత్యచిత్సుఖ మనన్త మవ్యయం బ్రహ్మతత్త్వమసి భావయాత్మని. యత్=ఏది, అనపరం="తదేతత్ బ్రహ్మాపూర్వమనపరమ్” అను శ్రుతి ననుసరించి పరము అనగా వాస్తవమైన కార్యమేదియు, లేనిదై, చకా స్తి—ప్రకాశించుచున్నదో, పరాత్ -హిరణ్యగర్భునికం టెగూడ, పరం=పరమైనదో, లేదా, పరాత్పరం - సర్వకార్యములకును కారణమైన అజ్ఞానముకంటే పరమైనదో, 'అక్షరాత్ పరతః పరః'_పరమైన అక్షరము కంటె (అజ్ఞానముకంటె, పరమైనది) అని శ్రుతిచెప్పుచున్నది. “స ఏతస్తా జ్జీవఘనాత్పరాత్పరం పురి శయం పురుష మీక్షతే" అను శ్రుతి ననుస రించి 'పర' శబ్దముచే హిరణ్యగర్భుని కూడ గ్రహించుటకు అవకాశ మున్నది. ప్రత్యగేకరసం = ప్రత్యగాత్మకంటే జీవాత్మకం టె) అభిన్న మైనదో, అనగా అన్ని భూతముల లోపలను జీవరూపమున ప్రవేశించినదో, ఆత్మలక్షణం tr L యచ్ఛాప్నోతి యదాదత్తే యచ్చాత్తి విషయానిహ, యచ్చాస్య సంతతో భావః తస్మాదాత్మా ప్రకీర్తితః." సర్వత్ర వ్యాపించియున్నది కావునను 'ఆప్నోతీత్యాత్మా 'విషయము లను గ్రహించుచున్నది కావునను 'ఆదత్తే ఇతి ఆత్మా' విషయములను అనుభవించుచున్నది కావునను, “అతీత్యాత్మా " అవిచ్ఛిన్నముగ నుండు నది కావునను, “ అతతీత్యాత్మా" ఆత్మయని చెప్పబడుచున్నది అను ఆత్మ లక్షణములతో కూడినదో, సత్యచిత్సుఖం = సచ్చిదానందరూపమైనదో, అనన్తం = అపరిచ్ఛిన్న మైనదో, అవ్యయం నిత్యమైనదో, అట్టి బ్రహ్మ గనే నీవు అయి ఉన్నావు అని మనస్సునందు భావన చేయుము. 264<noinclude><references/></noinclude> 54gtwfi3oqfvgv1xv08ptu0e1dkne3j 104 244436 603135 2026-11-02T13:32:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉత్త మర్థమిమమాత్మని స్వయం భావయ ప్రథితయు క్తిభిర్ధి యా, సంశయాదిరహితం కరామ్బువత్ తేన తత్త్వనిగమో భవిష్యతి. - = శ్రీవివేకచూడామణి ఇమం = ఐక్యరూపమైన ఈ, ఉక్తం - చెప్పబడిన, అర్థం =విష...' 603135 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉత్త మర్థమిమమాత్మని స్వయం భావయ ప్రథితయు క్తిభిర్ధి యా, సంశయాదిరహితం కరామ్బువత్ తేన తత్త్వనిగమో భవిష్యతి. - = శ్రీవివేకచూడామణి ఇమం = ఐక్యరూపమైన ఈ, ఉక్తం - చెప్పబడిన, అర్థం =విషయ మును, ప్రథితయుక్తిభిః= ప్రసిద్ధములగు, అసిగా శ్రుత్యనుసారులగు, యుక్తులనే, ధియా=నిర్మలమగు అంతఃకరణముచే. ఆత్మని=బుద్ధియందు, స్వయం =స్వయముగ, భావయ భావన చేయుము. తేన ఆ భావనము చేత, కరాంబువత్ = హస్తమునందున్న జలము ఏ విధముగ నిస్సం శయముగను, స్పష్టముగను గ్రహింపబడునో అట్లు, తత్త్వనిగమః = తత్త్వనిర్ణయము, సంశయాదిరహితం = సంశయాదులు లేకుండగ భవిష్యతి = కాగలదు, 'సంశయాది' అనునపుడు 'ఆది' పదముచే విపర్యయము, అసంభావనయు గ్రహింపబడును. అనగా సంశయముకాని, అసంభావనకాని, విపరీతభావనకాని లేకుండ తత్త్వనిశ్చయము కలుగును అని యర్ధము. స్వం బోధమాత్రం పరిశుద్ధతత్త్వం విజ్ఞాయ సంఘే నృపవచ్చ సైన్యే, తదాత్మనై వాత్మని సర్వదా స్థితో విలాపయ బ్రహ్మణి దృశ్యజాతమ్. - సైన్యే = అనేకులైన యోధులతోకూడిన సైన్యమునందు, నృప వత్ = ఛత్రాదిచిహ్నములచే రాజునువలె, సంఘే= శరీర-ఇంద్రియ-ప్రాణ- అహంకారరూపమగు కార్యకరణ సంఘమునందు, పరిశుద్ధ తత్త్వం = పరిశుద్ధమైన యథార్థస్వరూపము గల, స్వం= ఆత్మను, బోధమాత్రం= అన్నింటిని భాసింపజేయునదియు, దృశ్యసంబంధము లేనిదియు అగు జ్ఞానమాత్రమునుగా, విజ్ఞాయ - వివేకముచే అనుభవించి, తదాత్మనైవ జ్ఞానాత్మచేతనే, సర్వదా . ఎల్లప్పుడును, స్థితః = ఉన్నవాడవై, దృశ్య జాతం =దృశ్యసముదాయమును, బ్రహ్మణి = బ్రహ్మయందు, విలాపయ= లీనము చేయుము. " 265 266<noinclude><references/></noinclude> olfu1di4iz0167wk54htwz42sowvtho 104 244437 603136 2026-11-02T13:32:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '- బ్రహ్మభావన CC “సృథివ్యప్సు పయో సహ్నౌ వహ్నిర్వాయౌ నభస్యసౌ, నభోఒప్యవ్యాకృతే తచ్చ రుద్దే శుద్దో ఒస్మ్యహం హరిః”. భూమి నీటియందును, నీరు అగ్నియందును, అగ్ని వాయువునందును, వాయువు...' 603136 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>- బ్రహ్మభావన CC “సృథివ్యప్సు పయో సహ్నౌ వహ్నిర్వాయౌ నభస్యసౌ, నభోఒప్యవ్యాకృతే తచ్చ రుద్దే శుద్దో ఒస్మ్యహం హరిః”. భూమి నీటియందును, నీరు అగ్నియందును, అగ్ని వాయువునందును, వాయువు ఆకాశమునందును, ఆకాశము అవ్యాకృతమునందును, ఆ అవ్యా కృతము శుద్ధబ్రహ్మమునందును లీనము కాగా నేను ఆ శుద్ధమైన హరిగ ఉన్నాను అని చెప్పినవిధమున ఆ యా ఉపాదేయములు(కార్యములు) తమ ఉపాదాన కారణములకంటె వేరుగలేవు అను విషయమును నిశ్చయించి, చివరకు అన్నింటికిని ఉపాదానకారణమగు బ్రహ్మకంటె భిన్నముగ ఏదియును లేదు అని నిశ్చయింపుము అని యర్ధము. బుద్ధా గుహాయాం సదసద్విలక్షణం బ్రహ్మాస్తి సత్యం పరమద్వితీయమ్, తదాత్మనా యోఒత్ర వసేద్గుహాయాం పునర్న తస్యాంగగుహాప్రవేశః . - - సద సద్విలక్షణం సత్తుకం టెను అసత్తుకంటెను విలక్షణ మైనదియు, సత్యం= సత్యమైనదియు, అద్వితీయం..ద్వితీయరహితమును అగు పరంబ్రహ్మ = పరబ్రహ్మ, బుద్ధా = బుద్ధియనెడు గుహాయాం= గుహయందు, అస్తి =ఉన్నది. యః ఎపడు, తదాత్మనా= ఆ బ్రహ్మాత్మతో, అత్ర ఈ, గుహాయాం = స్థూలసూక్ష్మదేహాత్మకమగు గుహయందు, వ సేత్ = నివసించునో, తస్య = వానికి, పునః = మరల, ప్రవేశః=స్థూలసూక్ష్మ దేహాత్మకమగు గుహయందు ప్రవేశము, న=లేదు. 66 అంగగుహ 351 267 సదసద్విలక్షణము, సత్యము, అద్వితీయము అగు పరబ్రహ్మ బుద్ధి యను గుహయందు ఉన్నది. “యోజయం విజ్ఞానమయః ప్రాణేషు హృద్యన్తర్హ్యోతిః పురుషః”, “స వా ఏష ఆత్మా హృది" - ఇత్యాదిశ్రుతులు ఆత్మ హృదయమునం దున్నదని చెప్పుచున్నవి. “ప్రతిబోధవిదితం మతమ్”, “దృశ్యతే ఒగ్యయా బుద్ధ్యా సూక్ష్మయా” -అను శ్రుతి ననుసరించి ఆత్మ బుద్ధి సహాయము లేనిదే తెలిసికొన<noinclude><references/></noinclude> n4xw0mphxhqet93t4bi9bbrasj2mtct 104 244438 603137 2026-11-02T13:32:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '352 E శ్రీవివేకచూడామణి శక్యము కాదు. బుద్ధివృత్తి ఆవరణమును తొలగించి, ముఖమును అద్దము గ్రహించినట్లు, బ్రహ్మను గ్రహించుచున్నది. అందుచే, సర్వగతమైనను బ్రహ్మ బుద్ధియందున్నదని చెప...' 603137 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>352 E శ్రీవివేకచూడామణి శక్యము కాదు. బుద్ధివృత్తి ఆవరణమును తొలగించి, ముఖమును అద్దము గ్రహించినట్లు, బ్రహ్మను గ్రహించుచున్నది. అందుచే, సర్వగతమైనను బ్రహ్మ బుద్ధియందున్నదని చెప్పుదురు. సుషుప్త్యవస్థ యందు బుద్ధి లేనపుడు ఆత్మస్వరూపము గ్రహింప శక్యము కాదు కదా? తాతిబండ సమీపముననున్న చెట్టును గూర్చి “పాషాణే వృక్షః" అని చెప్పినట్లు ఇచట గూడ 'బుద్ధో బ్రహ్మ' అనునపుడు సప్తమీ విభక్తి సామీప్యార్థమును బోధించుచున్నది. వాస్తవమున 'గుహా' శబ్దముచే ఐదుకోశములను గూడ గ్రహింప వలసియున్నది. ఐనను, మనోమయాది కోశములకు ఆత్మతో సంబంధము బుద్ధి ద్వారామాత్రమే కలుగుచుండుటవలనను, ఆనందమయ కోశము నందుగూడ బుద్ధిసహాయములేనిదే ఆత్మను విడదీసి తెలిసికొనుట శక్యముకానందువలనను, ఆత్మ స్వప్రధానమగు బుద్ధియందే ప్రధానముగ నుండునని చెప్పబడినది. ఏ పురుషుడు, ఆ బ్రహ్మాత్మతో అనగా తానే ఆ బ్రహ్మయని భావించుచు, స్థూలసూక్ష్మదేహాత్మక గుహయందు నివసించునో అతనికి మరల ఈ దేహమనెడు గుహలో ప్రవేశము, అనగా తాదాత్మ్యాభిమానము లేదు. 'అంగ' అను పదమునకు శిష్యసంబోధనార్థము ఓయీ! అను నర్థము చెప్ప వచ్చును. “న స పునరావర్తతే”, - ఆత్మానం చేద్విజానీయా దయమస్మీతి పూరుషః, కిమిచ్ఛన్ కన్య కామాయ శరీర మనుసంజ్వరేత్. ఇత్యాది శ్రుతులు అట్టి పురుషునకు శరీర సంబంధ ముండదని చెప్పు చున్నవి. అవ. ఇంతవరకును, ద్వితీయ శ్లోకములో చెప్పిన “ఆత్మా నాత్మవివేచనం స్వనుభవః" అను విషయము విశదీకరింపబడినది. ఇపుడు “బ్రహ్మాత్మనా సంస్థితిః ముక్తిః" అని సూచింపబడిన విషయ మును విశదీకరించుటకు ఉపక్రమించుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> sg9cfhdchgx3ug92pv735xrjo1rgjc2 104 244439 603138 2026-11-02T13:33:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వాసనాత్యాగము 353 వాసనాత్యాగము జ్ఞాతే వస్తున్యపి బలవతీ వాసనానాది రేషా కర్తా భోక్తా ప్యహమితి దృఢ యాస్య సంసార హేతుః, ప్రత్యగ్ దృష్ట్యాత్మని నివసతా సాపనేయా ప్రయత్నాత్ ముక్తి...' 603138 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వాసనాత్యాగము 353 వాసనాత్యాగము జ్ఞాతే వస్తున్యపి బలవతీ వాసనానాది రేషా కర్తా భోక్తా ప్యహమితి దృఢ యాస్య సంసార హేతుః, ప్రత్యగ్ దృష్ట్యాత్మని నివసతా సాపనేయా ప్రయత్నాత్ ముక్తిం ప్రాహు స్తదిహ మునయో వాసనాతానవం యత్ 268 = = - = 1 వస్తుని=ఆత్మ, జ్ఞాతేఒపి = పంచకోశ విలక్షణమైనదిగను, బ్రహ్మా భిన్నముగను శాస్త్రయుక్తులచే తెలియబడినను, యాజఏ, వాసనా వాసన, అస్య=ఈ జీవునకు, సంసార హేతుః = కర్తృత్వభోక్తృత్వాదిరూపమైన సంసారమునకు కారణమైనదో, అహం కర్తా భోక్తా ఇతి నేనే కర్తను, నేనే భోక్త ను అని, దృఢ - తొలగింప శక్యముకాక ఉన్నదో, అనాదిః బహుకాలమునుండి అనువర్తించుచున్నదో, ఏషా = ఈ వాసన, బలవతీ = చాల బలముకలది. లోకములో కూడ, స్వప్నమునందు చాల భయపడిన వానికి బాగుగ మెలకువ వచ్చిన పిమ్మట గూడ కొంతసేపటివరకును మనస్సులోని కంగారు తగ్గదు కదా? అందువలన, ఆత్మని= బ్రహ్మయందు, ప్రత్యగ్దృష్ట్యా=బహిర్ముఖత్వమును పూర్తిగవిడచి అంతర్ముఖత్వముతో, అనగా నిర్వికల్పక సమాధితో, అభేదజ్ఞానముతో, నివసతా= నివసించు వానిచే, సా= ఆ వాసన, ప్రయత్నాత్ = ప్రయత్నమువలన, అపనేయా= ఏలయన, యత్ = ఏ, వాసనాతానవం= వాసనలు తొలగింపదగినది. అనుత టము లై తమకార్యము చేయజాలని స్థితి ఏది కలదో, తత్ దానినే, ఇహ=ఈ లోకమునందు లేదా శాస్త్రమునందు, మునయః = శాస్త్రార్థమనన శీలులగు మునులు, ముక్తిం = ముక్తునిగా, ప్రాహుః = చెప్పుదురు. = ఈ విధముగ బ్రహాత్మ భావముతో స్థితియే, ప్రమాదములేని స్థితియే, ముక్తి గాస్, దృఢతరమైన సాధనచతుష్టయసంపత్తి లేకపోయినను పూర్వ జన్మకృతపుణ్యవశముచే బ్రహ్మజ్ఞానమును పొందినవారికి గూడ, వాస నాయరూపమగు మనోనాశము కొరకై, నిరంతరసమాధిరూపమగు ప్రయత్నము ఆవశ్యకమే అని చెప్పినట్లైనది.<noinclude><references/></noinclude> 89dtqhbh0ymbdfctp89qug2medd3q64 104 244440 603139 2026-11-02T13:33:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '354 శ్రీవివేక చూడామణి అవ. ప్రతిబంధమేదైన ఉన్నచో ప్రత్యగ్దృష్టితో ఆత్మయందు స్థితికుదరదుగాన, అట్టి ప్రతిబంధమును, దానిని తొలగించుకొనుటకు ఉపాయమును కరుణానిధి యగు గురువు విస రమ...' 603139 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>354 శ్రీవివేక చూడామణి అవ. ప్రతిబంధమేదైన ఉన్నచో ప్రత్యగ్దృష్టితో ఆత్మయందు స్థితికుదరదుగాన, అట్టి ప్రతిబంధమును, దానిని తొలగించుకొనుటకు ఉపాయమును కరుణానిధి యగు గురువు విస రముగ ఉపదేశించు చున్నాడు. అహంమమేతి యో భావో దేహాక్షాదావనాత్మని, అధ్యాసోఒయం నిరస్తవ్యో విదుషా స్వాత్మనిష్ఠయా. 269 === అనాత్మని అనాత్మయైన, దేహాక్షాదౌ దేహేంద్రియాదులందు, ఆది ' పదముచే ప్రాణమనో బుద్ధ్యాదులను గూడ గ్రహింపవలెను. అహం మమ ఇతి నేను నాది అను, యః = ఏ, భావః=భావము కలదో, అయం. ఈ, అధ్యాసః = అధ్యాసము, విదుషా = శ్రవణమననములుగల పురుష శ్రేష్ఠునిచే, స్వాత్మనిష్ఠయా - స్వాత్మయగు బ్రహ్మయందు పూర్తిగ స్థితి అనురూపముగల నిదిధ్యాసనముచే, నిరస్తవ్యః = సమూలముగ నశింప జేయదగినది. అవ. దానిని ఎట్లు నశింపజేయవలెనో చెప్పుచున్నాడు. జ్ఞాత్వా స్వం ప్రత్యగాత్మానం బుద్ధి తద్వృత్తి సాక్షణమ్, సోఒహమిత్యేవ సద్వృత్త్యా నాత్మన్యాత్మమతిం జహీ.270 స్వం=తనను, బుద్ధితద్వృత్తి సాక్షిణం - బుద్ధికిని దాని వృత్తుల కును, సాక్షియగు, ప్రత్యగాత్మానం = ప్రత్యగాత్మనుగా, జ్ఞాత్వా== తెలిసికొని, సోఒహమిత్యేవ నేనే ఆ పరమాత్మను అనెడు, సద్వృత్త్యా= కాలత్రయాబాధ్యమగు అభేదజ్ఞానముచే, అనాత్మని = అనాత్మయగు, బుద్ధ్యాదికమునందు, ఆత్మమతిం - అహంకారమును, జేయుము. = = జహి = : నశింప అవ. భ్రాంతిపరంపరయొక్క హేతువును త్యజించుట ద్వారా భ్రాంతినికూడ తొలగింపజేసికొను ఉపాయమును చూపుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> qpdmai9cet81opc0o374aixo4t6iqju 104 244441 603140 2026-11-02T13:33:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వాసనాత్యాగము శా 355 లోకానువర్తనం త్యక్త్వా త్యక్త్వా దేహానువర్తనమ్, శాస్త్రానువర్తనం త్యక్త్వా స్వాధ్యాసాపనయం కురు. 271 లోకానువర్త నం = లోకానుపర్తనమును, అనగా లోకముయొక్క ఇష్...' 603140 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వాసనాత్యాగము శా 355 లోకానువర్తనం త్యక్త్వా త్యక్త్వా దేహానువర్తనమ్, శాస్త్రానువర్తనం త్యక్త్వా స్వాధ్యాసాపనయం కురు. 271 లోకానువర్త నం = లోకానుపర్తనమును, అనగా లోకముయొక్క ఇష్టము ప్రకారము ప్రవర్తించుటను, త్యక్త్వా= విడచి, దేహానువర్తనంద దేహానువర్తనమును, త్యక్త్వా = విడచి, శాస్త్రానువర్తనం - శాస్త్రాను వర్తనమును, త్యక్త్వా = విడచి, స్వాధ్యాసాపనయం - నీయొక్క అధ్యాసము యొక్క నాశనమును, కురు చేయుము. 'జనకృపానైష్ఠుర్య ముత్సృజ్యతామ్' - జనుల విషయమున జాలిని, నిష్ఠురత్వమును అనగా దయారాహిత్యమును విడువవలెను అనియు, “దే హే ఒహంమతి రుజ్య తామ్” దేహమునందు = అహంకారమును విడువుము అనియు 'సాధనపంచకము' నందు కూడ చెప్పబడినది. శాస్త్రానువర్తన మనగా మోక్షోపయోగి గ్రంథ ములను కాక ఇతరగ్రంథముల యధ్యయనాదికము చేయుట. లేదా.. 'దృఢతరం కర్మాశు సంత్యజ్యతామ్' దృఢతరమగు కర్మను వెంటనే విడువవలెను అను ఉపదేశము ననుసరించి శాస్త్రపదమునకు కర్మశాస్త్రమని అర్థము చెప్పవచ్చును. ఈ లోకానువర్తన_దేహాను వర్త న శాస్త్రానువర్త నములను మూడింటిని విడచి, స్వాధ్యాసాపన యం కురు_అహంకార మమకారములను నశింపజేసికొనుము. అవ, లోకానువర్త నాదులను ఏల విడువవలెనో చెప్పుచున్నాడు. లోకవాసనయా జన్తోః శాస్త్రవాసనయాపి చ, దేహవాసనయా జ్ఞానం యథావన్నైవ జాయతే. 272 1 జనోః = మానవునకు, లోకవాసనయా-లోకవాసనచేతను, శాస్త్ర వాసనయాపి చ = శాస్త్రవాసనచేతను, దేహవాసనయా = దేహవాసనచేతను, = యథాపత్ = యథార్థమైన, జ్ఞానం జ్ఞానము, నై వజాయతే... కలుగదు.<noinclude><references/></noinclude> 9o0ng10ogba0d7v049j6erskli4w7ts 104 244442 603141 2026-11-02T13:33:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '858 - శ్రీ వివేక చూడామణి లోకవాసన యనగా - "లోకులెవ్వరును నన్ను ఎన్నడును నిందింపకుండునట్లును, ఎల్లప్పుడు మెచ్చుకొనునట్లును ప్రవర్తించే దను " అను పట్టుదల. ఈ వాసన చాలా ప్రతిబంధకమై...' 603141 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>858 - శ్రీ వివేక చూడామణి లోకవాసన యనగా - "లోకులెవ్వరును నన్ను ఎన్నడును నిందింపకుండునట్లును, ఎల్లప్పుడు మెచ్చుకొనునట్లును ప్రవర్తించే దను " అను పట్టుదల. ఈ వాసన చాలా ప్రతిబంధకమైనది. ఆ విధ ముగ ఎవ్వడును ప్రవర్తింపజాలడు కదా ? ఈ విషయమును విద్యా రణ్యగురుచరణులు, జీవన్ముక్తి వివేకములోని వాసనాక్షయప్రకరణము నందు విస్తరముగ ప్రతిపాదించియున్నారు. "కో లోకమారాధయితుం సమర్థ” లోకమును ఎవరు సంతోష పెట్టగలరు? . “విద్యతే న ఖలు కశ్చిదుపాయః సర్వలోక పరితోషకరో యః, సర్వథా స్వహితమాచరణీయం కిం కరిష్యతి జనో బహుజల్పః." అందరిని సంతోష పెట్టు ఉపాయ మేదియును లేదు కదా? అందుచే అన్ని విధముల తనకు ఏది హితమో అట్టిదానినే చేయవలెను. ఇష్టము వచ్చినట్లు మాటలాడెడు జనులు ఏమి చేయగలరు? అని అచట చెప్ప బడినది. కావుననే భగవద్గీతలో కూడ, 'నిందాస్తుతులను తుల్యముగ తీసికొనువాడే నిజమైన భగవద్భక్తుడు' అని చెప్పబడినది. పాఠవ్యస నము, శాస్త్రవ్యసనము, అనుష్ఠానవ్యసనము అని మూడు విధములగు శాస్త్రవాసనను గూర్చి వరుసగ భారద్వాజ - దుర్వాసో - దాశూరుల దృష్టాంతములతో జీవన్ముక్తి వివేకమున బాగుగ చెప్పియున్నారు. అట్లే, దేహమును ఆత్మయని భావించుట, దేహమునకు గుణములను చేకూర్చుకొనవలెనని యభిలషించుట, దోషములను తొలగింప జేసి కొనవలెనని అనుకొనుట అని దేహవాసన కూడ మూడు విధములని ఆ గ్రంథమునందే వివరింపబడినది. ఆ విషయములు ఆ గ్రంథము నుండియే తెలిసికొనవలెను. ఈ మూడువాసనలు ఉన్నంతకాలము, యథార్థమైన జ్ఞానము కలుగదు. అవ. ప్రామాణికుల వచనము ప్రకారము ఈ వాసనా త్రయమే సమ్యగ్ జ్ఞానప్రతిబంధకము అని చెప్పుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> 91bqhf8ti54rni78anz291w35exs4a1 104 244443 603142 2026-11-02T13:33:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వాసనాత్యాగము సంసారకారాగృహమోక్షమిచ్ఛోః అయోమయం పాదనిబద్దశృంఖలమ్, వదన్తి తదాజ్ఞాః పటువాసనాత్రయం యోఒస్మాద్విముర్తస్స ఉపైతి ముక్తిమ్. తద్ జ్ఞాః-బ్రహ్మవేత్త లు, పటువాసనాత్...' 603142 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వాసనాత్యాగము సంసారకారాగృహమోక్షమిచ్ఛోః అయోమయం పాదనిబద్దశృంఖలమ్, వదన్తి తదాజ్ఞాః పటువాసనాత్రయం యోఒస్మాద్విముర్తస్స ఉపైతి ముక్తిమ్. తద్ జ్ఞాః-బ్రహ్మవేత్త లు, పటువాసనాత్రయం. కృశింపక బలము గానున్న లోక-శాస్త్ర. దేహవాసనలనెడు వాసనాత్రయమును, సంసారకారా గృహమోక్షం=సంసారమను కారాగృహమునుండి మోక్షమును, ఇచ్చోః అభిలషించు వానికి, అయోమయః = ఇనుము వికారమైన, పాదనిబద్ధళ్యం ఖలం=పాదములందు కట్టబడిన సంకెలనుగా, వదన్తి= చెప్పుదురు. ఇనుప సంకెళ్ళతో కట్టబడిన పాదములు కలవాడు ఏ విధముగ నడువజాలతో, అట్లే లోకాదివాసనాత్రయముతో కూడినవాడు, పరమనుగు ఆ విష్ణుపదమును పొందజాలడు అని అభి ప్రాయము. య= ఎవడు, అస్మాత్ ఈ వాసనా యః=ఎవడు, త్రయమునుండి, విముక్త ః= ముక్తు డగునో, అనగా ఆ వాసనలను దుర్బల మైన వాటినిగ చేయునో, సం=అతడు, ముక్తిం ఉఫై తి= యథార్థజ్ఞానముచే Q మోక్షమును పొందును. 357 273 అవ. ఆత్మవాసనలను పెంపొందించుకొనుటయే ప్రతిబంధక వాసనలను తొలగించుకొనుటకు కారణమని దృష్టాంతపూర్వకముగ చెప్పుచున్నాడు . జలాదిసంపర్కవశాత్ ప్రభూత దుర్గన్దధూతాగరుదివ్యవాసనా, సంఘర్షణేనైవ విఖాతి సమ్య గ్విధూయమానే సతి బాహ్యగన్దే. జలాదిసంపర్క వశాత్ = జలాదులతో సంబంధమువలన, ప్రభూత దుర్గన్ధధూతా = అధికమైన దుర్గంధముచే కప్పబడిన, అగరుదివ్యవాసనా= అగరుయొక్ష సుగంధము, సంఘర్షణేనై వ=రాయుటచేతనే, బాహ్యగన్దే బాహ్యమగు దుర్గంధము, విధూయమానే తొలగింపబడినదగుచుండగా, సమ్యక్=బాగుగా, విభాతి= ప్రకాశించును అని దృష్టాంతము. 274<noinclude><references/></noinclude> dg0zuq8icwuk20nc6g221ss51vm97cq 104 244444 603143 2026-11-02T13:33:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '858 అన్త ఃశ్రితానన్త దురన్త వాసనా ధూలీవిలిప్తా పరమాత్మవాసనా, ప్రజ్ఞాతిసంఘర్షణతో విశుద్ధా ప్రతీయతే చన్దనగన్ధవత్ స్ఫుటా. - శ్రీవి వేకచూడామణి అన్త ఃశ్రితానన్త దురన్త వాసనాధ...' 603143 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>858 అన్త ఃశ్రితానన్త దురన్త వాసనా ధూలీవిలిప్తా పరమాత్మవాసనా, ప్రజ్ఞాతిసంఘర్షణతో విశుద్ధా ప్రతీయతే చన్దనగన్ధవత్ స్ఫుటా. - శ్రీవి వేకచూడామణి అన్త ఃశ్రితానన్త దురన్త వాసనాధూలీవిలిప్తా = లోపల నున్నదియు, బహువిధమైనదియు, దుష్ఫలముల నిచ్చునదియు అగు అనాత్మవాసన యనెడు ధూలిచే ఎక్కువగా అణగగొట్టబడిన, పరమాత్మవాసనా=పరమాత్మ వాసన, ప్రజ్ఞాతిసంఘర్షణతః= "తమేవ ధీరోవిజ్ఞాయ ప్రజ్ఞాం కుర్వీత బ్రాహ్మణః"-ధీరుడైన బ్రాహ్మణుడు ఆ పరమాత్మనే తెలిసికొని, ప్రజ్ఞను చేయవలెను అను శ్రుతిచే చెప్పబడినదియు, “బ్రహ్మాత్మనోః శోధితయోః ఏకభావావగాహినీ, నిర్వికల్పా చ చిన్మాత్రా వృత్తిః ప్రజ్ఞేతి కథ్యతే. అని చెప్పబడుచున్నదియు (శ్లో. 428) అగు ప్రజ్ఞచే ఎక్కువ సంఘర్షణము వలన, అనగా మనస్సును కోళసంబంధము లేనిదానినిగా ఉంచుటవలన, విశుద్ధా=అనాత్మవాసనాబంధము లేనిదై, చన్దనగన్ధవత్=చందనగంధము వలె, స్ఫుటా=స్పష్టమైనదై, ప్రతీయతే తెలియును. ఇది దార్దాంతికము. = అవ. చెప్పబడిన విషయమునే సంగ్రహించుచున్నాడు. 275 అనాత్మవాసనాజాలై స్తిరోభూతాత్మవాసనా, నిత్యాత్మనిష్ఠయా తేషాం నాశే భాతి స్వయం స్ఫుటా. 276 అనాత్మవాసనాజాలై ః = అనాత్మలను గూర్చిన లోక_దేహ శాస్త్ర వాసనలయొక్కయు, “ దంభోర్ఫో ఒభిమానశ్చ క్రోధః పారుష్యమేవ చ " ఇత్యాది శ్లోకములలో అసురసంపత్తిగ చెప్పనున్న వాసనల యొక్కయు సముదాయములచేత, తిరోభూతా= అణచివేయబడిన (ఆత్మ వాసనా ఆత్మవాసన), నిత్యాత్మనిష్ఠయా = నిత్యమగు బ్రహ్మనిష్ఠచే, తేషాం=ఆ వాసనాజాలములయొక్క, నాశేనాశము జరుగగా, స్వయం= స్వయముగనే, స్ఫుటా=స్ఫుటమైనదై, ఛాతి= ప్రకాశించుచున్నది.<noinclude><references/></noinclude> k7v8hz32hzehg8utrvytr2sy2ml1c1z 104 244445 603144 2026-11-02T13:34:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వాసనాత్యాగము 359 అవ. “అస్మాల్లోకాత్రేత్య; ఏత మన్నమయ మాత్మాన ముప సంక్రామతి” ఈ లోకమును విడచి, అన్నమయమైన ఈ ఆత్మను దాటి వెళ్లును_ఇత్యాది శ్రుతిచేతను, "శనైఃశనై రుపరమేద్బుద్ధ్యా ధ...' 603144 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వాసనాత్యాగము 359 అవ. “అస్మాల్లోకాత్రేత్య; ఏత మన్నమయ మాత్మాన ముప సంక్రామతి” ఈ లోకమును విడచి, అన్నమయమైన ఈ ఆత్మను దాటి వెళ్లును_ఇత్యాది శ్రుతిచేతను, "శనైఃశనై రుపరమేద్బుద్ధ్యా ధృతిగృహీతయా, ఆత్మసంస్థం మనః కృత్వా న కించిదపి చిన్తయేత్, ధైర్యముతో నిగ్రహింపబడిన బుద్ధితో మెల్ల మెల్ల గ వైరాగ్యమును అల వరచుకొనవలెను. మనస్సును ఆత్మపై నిలిపి, ఇతర విషయములను వేటినిగూర్చి ఆలోచింపరాదు అను గీతాస్మృతిచేతను చెప్పబడిన వాసనాక్షయోపాయమును చెప్పుచున్నాడు. యథా యథా ప్రత్యగవస్థితం మనః తథా తథా ముంచతి బాహ్యవాసనాః, నిశ్శేషమోక్షే సతి వాసనానాం ఆత్మానుభూతిః ప్రతిబన్దశూన్యా· = మనః=మనస్సు, యథా యథా-ఎట్లెట్లు, ప్రత్యక్ లోపల, అవ స్థితం=అభ్యాసవై రాగ్యములచే స్థిరముగ నుండునో, తథా తథా ఆ విధ ముగ, బాహ్యవాసనాః_ పుత్రాదులందు మమకారము, అన్నమయాదులందు అహంకారము మొదలగు వాసనలను, ముంచతి విడచును. వాసనానాం = వాసనలయొక్క, నిఃశేషమోక్ష సతి - వేదాన్తార్థ విచారపూర్వకముగ నిరంతర మగు నిర్వికల్పక సమాధిద్వారా, 'రసోఒన్యస్య పరం దృష్ట్వా నివర్తతే'- పరమాత్మను చూచిన పిమ్మట రసము (విషయాభిలాష) కూడ నివర్తిం చును అని స్మృతిలో చెప్పిన విధమున నిశ్శేషముగ అనగా సూక్ష్మరూపమున కూడ ఉండనివిధమున, ఆశ్రయమగు మూలాజ్ఞానముతోకూడ మోక్షము అనగా అత్యంత నివృత్తికలుగగా, ఆత్మానుభూతిః = ఆత్మానుభవము, ప్రతిబన్ధకూన్యా=ప్రతిబంధ మేదియు లేనిదిగా ఉండును, 276<noinclude><references/></noinclude> 3ncxa12yke3p4t7fifznwkihkg31hka 104 244446 603145 2026-11-02T13:34:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '880 శ్రీ వివేక చూడామణి అవ. కార్యనాశనముద్వారా కారణమును నశింపజేయవలెను గాన, తొమ్మిది శ్లోకములలో, వాసనాకార్యమగు భ్రాంతియొక్క నాశనము వాసనాక్షయమున కారణమని చెప్పుచున్నాడు. అధ్య...' 603145 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>880 శ్రీ వివేక చూడామణి అవ. కార్యనాశనముద్వారా కారణమును నశింపజేయవలెను గాన, తొమ్మిది శ్లోకములలో, వాసనాకార్యమగు భ్రాంతియొక్క నాశనము వాసనాక్షయమున కారణమని చెప్పుచున్నాడు. అధ్యాసనిరాసము స్వాత్మన్యేవ సదా స్థిత్వా మనో నశ్యతి యోగినః, వాసనానాం క్షయ శ్చాతః స్వాధ్యాసాపనయం కురు. 278 యోగినః= యోగియొక్క, మనః - మనస్సు, సదా= ఎల్లప్పుడును, స్వాత్మన్యేవ= స్వాత్మయందే స్థిత్వా ఉండుటచేత, నశ్యతి నశించును, అటుపిమ్మట, వాసనానాం వాసనలయొక్క, క్షయశ్చ = క్షయము గూడ కల్గును. అతః=అందువలన, స్వాధ్యాసాపనయం-నీ అధ్యాసము యొక్క = నాశమును, కురు= చేయుము. యోగినః = సత్త్వోత్కర్షముచే చిత్త ముయొక్క రాజసతామస వృత్తులను నిరోధించుకొనుచున్న యోగియొక్క, స్వాత్మన్యేవ= బ్రహ్మయందే. ఎల్లప్పుడును స్థితిచేత అనగా నిదిధ్యాసనముచేత, మనస్సు నశించును. అంతఃకరణము అవిచ్ఛిన్నమగు దీపజ్వాలా సంతానమువలె, నిరంతరవృత్తి ప్రవాహరూపమున పరిణమించుచుం డును. అట్టి అంతఃకరణము తన వేగమును విడచి నిరుద్ధ మగును. అటుపిమ్మట బ్రహ్మ సామీప్యబలముచే శాంతి దాంతిరూపమగు శుద్ధ వాసన దృఢ మగును. అపుడు వాసనాక్షయము కలుగును. బాహ్య నిమిత్త మున్నను క్రోధాదులు కలుగకుండుటయే వాసనాక్షయము. వాసన యనగా – పూర్వాపర విమర్శ లేకుండ, వెంటనే కలుగు క్రోధాదివృత్తి విశేషములకు హేతువగు చిత్తసంస్కార విశేషము. కావున నీ అధ్యాసములను తొలగించుకొనుము. విపరీతభావనను నివర్తింపజేసి కొనుము. బాగుగ విచారణచేసి కోశపంచకమునందు ఆత్మబుద్ధిని విడువుము. -<noinclude><references/></noinclude> d0gv5455891t4xyn96sak7167zke762 104 244447 603146 2026-11-02T13:34:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అధ్యాసనిరాసము 381 అవ. రాజస తామస వృత్తులను నిరోధించుట యనెడు యోగమే ఎట్లు కలుగును అని ఆశంకించుకొని చెప్పుచున్నాడు - తమో ద్వాభ్యాం రజః సత్త్వాత్ సత్త్వం శుద్దేన నశ్యతి, తస్మా తృ...' 603146 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అధ్యాసనిరాసము 381 అవ. రాజస తామస వృత్తులను నిరోధించుట యనెడు యోగమే ఎట్లు కలుగును అని ఆశంకించుకొని చెప్పుచున్నాడు - తమో ద్వాభ్యాం రజః సత్త్వాత్ సత్త్వం శుద్దేన నశ్యతి, తస్మా తృత్త్వమవష్టభ్య స్వాధ్యాసాపనయం కురు. 279 1 తపః = తమోగుణము, ద్వాభ్యాం = సత్త్వ రజోగుణములచే, నశ్యతి నశించును, రజః= రజోగుణము, సత్త్వాత్ = సత్త్వగుణము వలన (నశించును), సత్త్వం = సత్త్వగుణము, శుద్ధేన = నిర్గుణ బ్రహ్మచే (నశించును), తస్మాత్ ఆ కారణమువలన, సత్త్వం = సత్త్వగుణమును అనష్టభ్య = ఆధారముగగొని, స్వాధ్యాసాసనయం కురు = నీ అధ్యాసము లను తొలగించుకొనుము. రజస్సత్త్వములచే తమస్సు నశించును. వ్యాయామాదుల చేతను, కావ్యశాస్త్రవినోదాదులచేతను, తమోధర్మములగు ఆలస్య నిద్రాదులను తొలగించుకొనుచుండుట లోక ప్రసిద్ధమే కదా? సత్త్వ గుణకార్యమైన చిత్తె కాగ్ర్యముచే కర్మలయందు ప్రవృత్తిని గూడ త్యజింతురు గాన, రజోగుణము సత్త్వగుణముచే నశించుచున్నది. నిర్గుణస్వరూపము లభింపగనే సత్త్వవృత్తి యగు జ్ఞానముకూడ తొలగి పోవును గాన సత్త్వము నిర్గుణముచే నశించును. అందుచే సత్త్వ గుణమును ఆలంబనముగ గ్రహించి, తమోగుణముచే ఏర్పడిన ఆవరణ కాలమున రజోగుణముచే కలిగిన విక్షేపరూపములగు నీ అధ్యాసము లను, అనగా భ్రమలను నశింపజేసికొనుము. అవ. శరీరము జ్ఞానసాధనము గాన, దానిని రక్షించుకొను టకై దానియందు అభిమానము ఆవశ్యకమే కదా అని ఆశంకించుకొని చెప్పుచున్నాడు … ప్రారబ్ధం పుష్యతి వపురితి నిశ్చిత్య నిశ్చలః, ధైర్య మాలంబ్య యత్నేన స్వాధ్యాసాపనయం కురు.280<noinclude><references/></noinclude> 3lzs5o909urgwvxbhs49i4garsmrbfi 104 244448 603147 2026-11-02T13:34:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '362 శ్రీవివేకచూడామణి ప్రారబ్ధం ప్రారబ్ధకర్మయే, వపుః = శరీరమును, పుష్యతి—రక్షిం చును, ఇతి_అని, నిశ్చిత్య = నిశ్చయించి, నిశ్చలః=నిర్వికారమైన చిత్తము కలవాడై, ధైర్యం= ధైర్యమును, వ...' 603147 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>362 శ్రీవివేకచూడామణి ప్రారబ్ధం ప్రారబ్ధకర్మయే, వపుః = శరీరమును, పుష్యతి—రక్షిం చును, ఇతి_అని, నిశ్చిత్య = నిశ్చయించి, నిశ్చలః=నిర్వికారమైన చిత్తము కలవాడై, ధైర్యం= ధైర్యమును, వికార హేతువులున్నను మనస్సున వికారము కలుగకుండుటకు ధైర్య మనిపేరు. ఆలంబ్య = అవలంబించి యత్నేన=ప్రయత్నముతో, నీ అధ్యాసను తొలగించుకొనుము. అవ. అధ్యాసమును ఎట్లు తొలగించుకొనవలెనో చెప్పు చున్నాడు. నాహం జీవః పరం బ్రహ్మేత్యతద్వ్యావృత్తి పూర్వకమ్, వాసనావేగతః ప్రాప్త స్వాధ్యాసాపనయం కురు. అహం_నేను, జీవుడను, న=కాను, పరంబ్రహ్మ=పరబ్రహ్మను, ఇతి ఈ విధముగ, అంతర్ వ్యావృత్తి పూర్వకం = బ్రహ్మభిన్నములగు సమస్తములైన బుద్ధి-మనః- ప్రాణ-శరీరాదుల నిషేధమును ముందుగ ==== చేసికొనుచు అనగా - " నాహం దేహో నేన్ద్రయాణ్యన్త రఙ్గం నాహంకారః ప్రాణవర్గో న బుద్ధిః, దారాపత్యక్షేత్రవిత్తా దిదూరః సాక్షి నిత్యః ప్రత్యగాత్మా శివోహమ్.” నేను దేహము కాదు; ఇంద్రియములు కాదు, అంతరంగముకాదు, అహం కారము కాదు, ప్రాణవర్గము కాదు, బుద్ధి కాదు, నేను. భార్యా-పుత్ర- క్షేత్ర-ధనాదులకం టే దూరమైన సాక్షియు, నిత్యమును, శివస్వరూపమును అగు ప్రత్యగాత్మను అని చెప్పిన విధముగ దేహేంద్రియాదులను నిషే ధించి, వాసనా వేగత ః=పూర్వవాసనల వేగమువలన, ప్రాప్త స్వాధ్యాసాప నయం = పూర్వము ప్రాప్తించిన స్వాధ్యాసల అపనయనమును, కురు చేయుము. లేదా ‘వాసనా ' పదముచే అనాదికాలప్రవృత్తములగు అనాత్మ వాసనల గ్రహింపవలెను. వాటియొక్క వేగమువలన ప్రాప్తములై న స్వాధ్యాసలను, బ్రహ్మేతరదేహాదినిషేధపూర్వకముగ 'అహం బ్రహ్మ ' అను నిరంతరానుసంధానముచేయుచు తొలగించుకొనుము అని అన్వయము చెప్పవచ్చును. = 281<noinclude><references/></noinclude> sdmz2hb9nwi13dp7f6u4qlrssoqdl5k 104 244449 603148 2026-11-02T13:34:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అధ్యాసనిరాసము శ్రుత్యా యుక్త్యా స్వానుభూత్యా జ్ఞాత్వా సార్వాత్మ్యమాత్మనః, క్వచిదాభాసతః ప్రాప్త స్వాధ్యాసాపనయం కురు. శ్రుత్యా = శ్రుతిచేతను, యుక్త్యా యుక్తిచేతను, స్వాన...' 603148 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అధ్యాసనిరాసము శ్రుత్యా యుక్త్యా స్వానుభూత్యా జ్ఞాత్వా సార్వాత్మ్యమాత్మనః, క్వచిదాభాసతః ప్రాప్త స్వాధ్యాసాపనయం కురు. శ్రుత్యా = శ్రుతిచేతను, యుక్త్యా యుక్తిచేతను, స్వానుభూత్యా= = స్వానుభవముచేతను, ఆత్మనః = నీ యొక్క, సార్వాత్మ్యం = సర్వాత్మత్వ మును (నీవే సర్వస్వరూపుడవు అను విషయమును) జ్ఞాత్వా = తెలిసికొని, క్వచిత్ = కొన్నికోశాదులయందు, ఆ భాసతః — చైతన్యాభాసమాత్రము వలన, ప్రాప్త స్వాధ్యాసాపనయం కురు - ప్రాప్తించిన స్వాధ్యాసముల నాశమును చేయుము. " 383 282 " “ఆత్మై వేదం సర్వమ్ ” ఇదియంతయు ఆత్మయే అను శ్రుతి చేతను, దేని స్ఫురణములేనిదే ఏది స్ఫురింపదో అది దానికంటె భిన్నముకాదు; ఉదాహరణమునకు - మృత్తుయొక్క స్ఫురణము లేనిదే స్ఫురింపని ఘటము మృత్తుకంటె భిన్నముకాదు; అట్లే దుందుభి - శంఖ_వీణాదులు సామాన్యశబ్దముకంటే వాటి విశేషశబ్దములు భిన్నములుకావు, అను శుత్యనుసారియగు యుక్తిచేతను, అట్లే “తమేవభాన్త మనుభాతి సర్వం తస్య భాసా సర్వమిదం విభాతి -ఈ సమస్త ప్రపంచము కూడ భాసించుచున్న ఆ పరమాత్మనే అనుస రించి భాసించుచున్నది అను శ్రుతిచేతను, “ఈ సర్వమును ఆత్మ భానముచే భాసించుచున్నది; కావున ఇది ఆత్మకంటె భిన్నముకాదు;" "ఆత్మ సకల కల్పిత వస్తువులకును అధిష్ఠానము; అధిష్ఠానముకంటె భిన్నము కాజాలదు" ఇత్యాది యుక్తులచేతను, శ్రుతియుక్తుల ననుసరించి ఏర్పడిన స్వానుభవము చేతను, ఆత్మ సర్వాత్మకమను విషయమును, (లేదా నీవే సర్వాత్ముడవను విషయ మును), కల్పితవస్తువు లన్నియు వాస్తవమున ఆత్మస్వరూపములే తెలిసికొని, చైతన్య ప్రతిఫలనమాత్రము చే యను విషయమును తెలిసికొని, ఆరోపితము<noinclude><references/></noinclude> 8jcrhxqm8q0a9gdcu8suzze8ym6j250 104 244450 603149 2026-11-02T13:34:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '364 శ్రీవి వేక చూడామణి కొన్ని కోశములవిషయమున కలుగు స్వాధ్యాసమును తొలగించు కొనుము. అన్నాదానవిసర్గాభ్యా మీషన్నాస్తి క్రియా మునేః, తదేకనిష్ఠయా నిత్యం స్వాధ్యాసాపనయం కురు. = 1 మ...' 603149 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>364 శ్రీవి వేక చూడామణి కొన్ని కోశములవిషయమున కలుగు స్వాధ్యాసమును తొలగించు కొనుము. అన్నాదానవిసర్గాభ్యా మీషన్నాస్తి క్రియా మునేః, తదేకనిష్ఠయా నిత్యం స్వాధ్యాసాపనయం కురు. = 1 మునేః = ఎల్లప్పుడు మననముచేయు స్వభావము కలవానికి, అన్నాదాన విసర్గాభ్యాం = అన్నమును భుజించుటకంటెను, విసర్జించుట కంటెను వేరైన, క్రియా - క్రియ, ఈషత్ కొంచెమైనను, న=లేదు, అందుచే, నిత్యం = ఎల్లప్పుడును, తదేకనిష్ఠయా = ఆ పరమాత్మ విషయ మున అనన్యరూపమున పూర్తిస్థితిచే, లేదా, ఆ పరమాత్మ యొక్క నియందే నిష్ఠచే, స్వాధ్యాసాపనయం = నీయొక్క అధ్యాసయొక్క నాశమును, కురు = చేయుము. 283 తత్త్వమస్యాది వాక్యోత్థ బ్రహ్మాత్మైకత్వ బోధతః; బ్రహ్మణ్యాత్మత్వదార్థ్యాయ స్వాధ్యాసాపనయం కురు.284 తత్త్వ .... బోధతః, తత్త్వమస్యాది = ' తత్త్వమసి' మొదలగు, వాక్య= వాక్యముల వలన, ఉత = కలిగిన, బ్రహ్మాత్మైకత్వ బోధతః = బ్రహ్మయొక్కయు జీవాత్మయొక్కయు ఏకత్వజ్ఞానమువలన, అనగా దాని బలమువలన, బ్రహ్మణి = బ్రహ్మయందు, ఆత్మత్వదార్థ్యాయ= ఆత్మబుద్ధి దృఢముగ కలుగుటకు, అనగా దేహమే ఆత్మయను జ్ఞానము ఎంత దృఢ ముగ నున్నదో అంత దృఢముగ బ్రహ్మాత్మత్వజ్ఞానము కలుగుటకు, స్వాధ్యాసాపనయం కురు = అనాత్మ భ్రాంతియున్నంత కాలము మహా వాక్యములవలన జ్ఞానమే కలుగదు గాన, నీయొక్క అధ్యాసమును తొల గించుకొనుము. అవ. భ్రాంతిని తొలగించుకొను ప్రయత్నము ఎంతకాలము చేయవలెనో చెప్పుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> g5hdno34luesw0qb10l79g5bvodfh0s 104 244451 603150 2026-11-02T13:35:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అధ్యాసనిరాసము అహంభావస్య దేహే ఒస్మి న్నిశ్శేష విలయావధి, సావధానేన యుక్తాత్మా స్వాధ్యాసాపసయం కురు. అస్మిన్ దే హే = ఈ స్థూలదేహము విషయమున, అహంభావస్య= అహంకారము యొక్క, నిశ్శేషవిల...' 603150 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అధ్యాసనిరాసము అహంభావస్య దేహే ఒస్మి న్నిశ్శేష విలయావధి, సావధానేన యుక్తాత్మా స్వాధ్యాసాపసయం కురు. అస్మిన్ దే హే = ఈ స్థూలదేహము విషయమున, అహంభావస్య= అహంకారము యొక్క, నిశ్శేషవిలయావధి = పూర్తిగ విలయము కలుగు నంతవరకును, సానధానేన = సావధానత్వముతో, యుక్తాత్మా = కూడిన €9ంతఃకరణము కలవాడవై, స్వాధ్యాసమును తొలగించుకొనుము. 365 285 ప్రతీతిర్జీవజగతోః స్వప్న వద్భాతి యావతా, తావన్నిరక్తరం విద్వన్ స్వాధ్యాయాభ్యసనం కురు. 286 హే - విద్వన్ = ఓ విద్వాంసుడా, యాపతా ఎంతకాలముచే, జీవ జగతోః = జీవునియొక్కయు జగత్తుయొక్కయు, ప్రతీతిః = ప్రతీతి, స్వప్నవత్ = మేల్కొన్నవానికి స్వప్నమువలె నిశ్చితమైన మిథ్యాత్వము కలదై, భాతి = భాసించునో, తావత్ అంతకాలమువరకును, నిరంతరం= ఎడతెరపిలేకుండ, స్వాధ్యాసమును తొలగించుకొనుము. అవ. ఈ విధముగ, అనాత్మభ్రాంతిని ఎట్లు పోగొట్టుకొన వలెనో తొమ్మిది శ్లోకములతో ఉపదేశించి, విస్మృతి కలుగుటకు హేతువులను విశదీకరించుచు, ఆత్మనాశ హేతువగు ఎన్నడును అవకాశ మీయరాదని చెప్పుచున్నాడు. విస్మృతికి నిద్రాయా లోకవార్తాయాః శబ్దాదేరపి విస్మృతేః, క్వచిన్నా వసరం దత్వా చిన్తయాత్మాన మాత్మని. నిద్రాయాః = నిద్రవలనను, లోకవార్తాయాః = లోకవార్త లవలనను శబ్దాదేరపి = శబ్దాదివిషయములవలనను, కలుగు, విస్మరణమునకు (ఆత్మను మరచిపోవుటకు), అవసరం = అవకాశమును, అదత్వా = ఈయక, విస్మృతేః = ఆత్మ = క్వచిత్ = ఎన్నటికిని, ఆత్మానం = పరమాత్మ స్వరూపమును గూర్చి, ఆత్మని బుద్ధియందు, చిన్తయ= ఆలోచించుము. 66 'దద్యాన్నా వసరం కించి త్కామాదీనాం మనాగపి” కొంచెమైనను కామా 287<noinclude><references/></noinclude> qreeruyuo9tpb8ymcdsdpf08sz4libz 104 244452 603151 2026-11-02T13:35:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '386 శ్రీ వివేక చూడామణి దులకు అవకాశ మీయరాదు అని చెప్పబడినది లేదా 'నిద్రాయాః ఇత్యా దులను పంచమ్యంతములుగ కాక) షష్ఠ్యంతములుగ గ్రహించి నిద్రకును, లోకవార్త కును, శబ్దాదులకును, విస్...' 603151 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>386 శ్రీ వివేక చూడామణి దులకు అవకాశ మీయరాదు అని చెప్పబడినది లేదా 'నిద్రాయాః ఇత్యా దులను పంచమ్యంతములుగ కాక) షష్ఠ్యంతములుగ గ్రహించి నిద్రకును, లోకవార్త కును, శబ్దాదులకును, విస్మృతికిని ఎన్నడును అవకాశ మీయక, ఆత్మచిన్త నము చేయుము అని యర్థము. మోక్షధర్మములందు గూడ చెప్ప బడినది. అప్రాశన మసంస్పర్శ మసందర్శన మేవ చ, పురుషస్యైష నియమో మన్యే నిఃశ్రేయసం వరమ్. ఆహారము తీసికొనకుండుట, స్పృశింపకుండుట, చూడకుండుట ఇదియే పురుషునకు నియమము. ఇదే శ్రేష్ఠమైన శ్రేయోమార్గమని తలచుచున్నాను. అవ. ఏ స్థూలదేహమునందు అభిమానము సకలదోషము లకును మూలమో, ఆస్థూలదేహమును ఎన్నడును ఆత్మ యని భావింపకుము అని చెప్పుచున్నాడు. మాతాపిత్రోర్మలోద్భూతం మలమాంసమయం వపుః, త్యక్తా ్యచద్దాలవద్దూరం బ్రహ్మీభూయ కృతీ భవ. = మాతాపిత్రోః= తలిదండ్రుల, మలోద్భూతం- శుక్రశోణితముల వలన జనించినదియు, మలమాంసమయం=మలమాంసవికారమైన, అనగా కారణమునుబట్టియు స్వభావముచేతను గూడ ఏవగింపు కలిగించునది యని యర్ధము; వపుః = శరీరమును, చణ్ణాలవత్ = చండాలునివలె, దూరం = దూరముగ, త్యక్త్వా = విడచి, దానివిషయమున అత్తాభిమానము చేయక, బ్రహ్మీభూయ = అజ్ఞానకృతమగు బ్రహ్మత్వమును తొలగించు కొని నేనే బ్రహ్మను అని తెలిసికొని, కృతీ = కృతకృత్యుడవై లేదా ధీమంతుడవై, భప = అగుము. 288 అవ. స్థూలశరీరాభిమానమును విడచి, స్థూలశరీరము పరిమిత ప్రమాణము కలదగుటచే పరిచ్ఛిన్నుడు వలె ఉన్న జీవుని గూడ, ఉపాధిని లయింపజేయుటద్వారా లయింపజేయుము అని చెప్పు చున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> efxrugq5694nyd6blzy8trejtimncqq 104 244453 603152 2026-11-02T13:35:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అధ్యాసనిరాసము ఘటాకాశం మహాకాశ ఇవాత్మానం పరాత్మని, విలాప్యాఖండభావేన తూష్ఠీం భవ సదా మునే. హే మునే = ఓ మునీ, ఘటాకాశం - ఘటాకాశమును, మహాకాశ = ఇప — మహాకాశమునందువలె, ఆత్మానం. ఆత్మను, = .....' 603152 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అధ్యాసనిరాసము ఘటాకాశం మహాకాశ ఇవాత్మానం పరాత్మని, విలాప్యాఖండభావేన తూష్ఠీం భవ సదా మునే. హే మునే = ఓ మునీ, ఘటాకాశం - ఘటాకాశమును, మహాకాశ = ఇప — మహాకాశమునందువలె, ఆత్మానం. ఆత్మను, = .. పరమాత్మని = పరమాత్మయందు, విలాస్య = విలీనముచేసి, అఖండభానేన = అఖండ రూపముతో, సదా .. ఎల్ల ప్పుడును, తూష్ఠీం భవ - ఊరకుండుము. 367 289 మహాకాశమే, ఘటముచే అవచ్ఛిన్నమైనపుడు ఘటాకాశమని చెప్పబడును. ఇట్లే బుద్ద్యాద్యు పాధులచే పరిచ్ఛిన్నుడగు పరమాత్మ జీవుడని చెప్పబడుచున్నాడు. మనస్సులో ఘటమును వేరుచేసి ఆలోచించినచో ఘటాకాశము మహాకాశముగనే తెలియును. ఇటే సర్వోపాదానము, సర్వకల్పనాధిష్ఠానమును అగు బ్రహ్మకంటె వ్యతి రిక ముగ ఉపాధులు లేవని తెలిసి వాటిని నిషేధింపగనే లభించిన అఖండభావముచేత, అనగా పరిచ్ఛేదమును కలిగించునవి ఏవియు లేకపోవుటచే అపరిచ్ఛిన్నస్వరూపముతో, తూప్లీం భవ-కర్త వ్యాప్త రము లేవియు లేకపోవుటచే క్రియారహితుడవుగ ఉండుము. 66 "ఏతద్బుద్ధ్వా బుద్ధిమాన్ స్యాత్ కృతకృత్యశ్చ భారత ” ఓ అర్జునా! ఈ విషయమును తెలిసికొని బుద్ధిమంతుడై కృతకృత్యుడు కావలెను అని భగవద్గీతలో కూడ చెప్పబడినది. స్వప్రకాశమధిష్ఠానం స్వయం భూత్వా సదాత్మనా, బ్రహ్మాణ్డమపి పిణ్డణం త్యజ్యతాం మలభాణ్ణవత్. స్వయం= తాను (నీవు) స్వప్రకాశం స్వప్రకాశస్వరూపమైన, చిద్రూపమగుటచే స్వతఃసిద్ధమైన, అధిష్ఠానం = సర్వకల్పనలకును మాయావిద్యల కల్పనకును అధిష్ఠానముగా, భూత్వా అయి, సదాత్మనా – సద్రూపముతో, బ్రహ్మాణం = చతుర్దశభువనాత్మకమైన బ్రహ్మాండము, పిజ్జాణమపి స్వశరీరము, మలథాణ్ణవత్ మలపూర్ణఘటము వలె, = 290<noinclude><references/></noinclude> sse0qrusnfhjussl8zz6u33lgn59rz3 104 244454 603153 2026-11-02T13:35:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '368 శ్రీ వివేక చూడామణి త్యజ్యతాం = విడువబడుగాక అనగా వాటిని స్మరింపకుము అని యర్థము. 'అధిష్ఠానాపశేషో హి నాశః కల్పితవస్తునఃకల్పిత వస్తువునకు నాళ మనగా అధిష్ఠానము మాత్రమే మిగుల...' 603153 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>368 శ్రీ వివేక చూడామణి త్యజ్యతాం = విడువబడుగాక అనగా వాటిని స్మరింపకుము అని యర్థము. 'అధిష్ఠానాపశేషో హి నాశః కల్పితవస్తునఃకల్పిత వస్తువునకు నాళ మనగా అధిష్ఠానము మాత్రమే మిగులుట అని ప్రమాణవాక్యము. సదాత్మనా వీడచుట యనగా నాస్తిత్వమును కల్పించుటయే. అనగా చిదాత్మని సదానన్దే దేహారూఢామహం ధియమ్, నివేశ్య లిఙ్గముత్సృజ్య కేవలో భవ సర్వదా. దేహారూఢాం = దేహమునకు సంబంధించిన, అహంధియం. అహం కారమును, సదానన్దేసదానందస్వరూపమగు, చిదాత్మని చిదాత్మయందు, స్వయంప్రకాశనిత్యానందస్వరూపమగు పరమాత్మయందు, నివేశ్య = ఉంచి, లిఙ్గం = సూక్ష్మశరీరమును, ఉత్సృజ్య=విడచి అనగా దానియందు తాదాత్మ్యబుద్ధిని విడచి, సర్వదా ఎల్లప్పుడును, కేవలో భవ సంగరహితుడవు అగుము, లేదా సజాతీయ విజాతీయ స్వగతభేదరహి తుడవు కమ్ము. భేదము అజ్ఞానకల్పిత మగుటచే, నేనే పరమాత్మను, అను జ్ఞానము కలుగగనే అభేదజ్ఞానము తొలగిపోవును. అపుడు, సహజ మగు కైవల్యము అభివ్యక్త మగును అని అభిప్రాయము. 291 యత్రైష జగదాభాసః దర్పణాన్తః పురం యథా, బ్రహ్మాహమితి జ్ఞాత్వా కృతకృత్యో భవిష్యసి. 202 తద్ = = దర్పణాన్త ః = స్వచ్ఛమును, ఛిద్రరహితమును అగు అద్దము లోపల, పురం యథా జనులు, పర్వతములు, నదులు, ప్రాసాదములు మొదలగు వాటి సమూహాత్మకమైన పట్టణము ప్రతిబింబించునో, అనగా వాస్తవమున అందు లేకున్నను ఉన్నట్లు కనబడునో, అట్లే, యత్ర = ఏ బ్రహ్మయందు, ఏషః = ఈ, జగదాభాసః - మిథ్యాభూతమగు జగత్తు యొక్క ఆభాసము కలుగుచున్నదో, తత్ = ఆ, బ్రహ్మ = బ్రహ్మను, అహం = నేనే, ఇతి = అని, జ్ఞాత్వా = తెలిసికొని, కృతకృత్యః - కృత కృత్యుడవై, భవిష్యసి = కాగలవు. = =<noinclude><references/></noinclude> 13ckhyib6o5uoevaiwrat9b86oijw2g 104 244455 603154 2026-11-02T13:35:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అధ్యాసనిరాసము $89 యత్సత్యభూతం నిజరూపమాద్యం చిదద్వయానన్ద మరూప మక్రియమ్, తదేత్య మిథ్యావపు రుత్సృజై త చ్ఛైలూషవద్వేష ముపాత్త మాత్మనః. చిత్=చిద్రూపమైనదియు, అద్వయానన్దం=అద్విత...' 603154 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అధ్యాసనిరాసము $89 యత్సత్యభూతం నిజరూపమాద్యం చిదద్వయానన్ద మరూప మక్రియమ్, తదేత్య మిథ్యావపు రుత్సృజై త చ్ఛైలూషవద్వేష ముపాత్త మాత్మనః. చిత్=చిద్రూపమైనదియు, అద్వయానన్దం=అద్వితీయము ఆనంద రూపము అయినదియు, అరూపం. రూపరహితమైనదియు, అక్రియం = క్రియాశూన్యమైనదియు అగు, యత్ -ఏ, ఆద్యం = మొదటిదైన, సత్య భూతం = వాస్త వికమైన, నిజరూపం = నీయొక్క రూపము కలదో, తత్ - దానిని, ఏత్య = పొంది, ఇచట పొందుట అనగా, సువర్ణకంఠాభరణము కంఠమున ఉండగానే పోయినదని భ్రాంతిపడి పిమ్మట ఎవరో చెప్పగా తెలిసికొనినట్లు, తెలిసికొనుటమాత్రమే. ఉపాత్తం = గ్రహింపబడిన, ఆత్మనః = తనయొక్క, వేషం = వేషమును, శైలూషవత్ = నటుడువలె, ఏతత్ = ఈ, మిథ్యావపుః = అసత్యమైన శరీరమును, ఉత్సృజ = విడు వుము, అనగా దేహమునందు అహంకారమును విడువుము. 293 అవ. జ్ఞానము దృఢమగుటకై, మరల అహంపదార్థమైన ఆత్మను శరీరాదులనుండి వేరుచేయుచున్నాడు.. అహంపదార్థ నిరూపణము సర్వాత్మనా దృశ్యమిదం మృషీవ నై వాహమర్థః క్షణికత్వదర్శనాత్, జానామ్యహం సర్వమితి ప్రతీతిః కుతోఒహమాదేః క్షణికస్య సిధ్యేత్. - క్షణికత్వదర్శనాత్ = క్షణికత్వము కనబడుటవలన, ఇదం ఈ, దృశ్యం=దృశ్యము, సర్వాత్మనా సర్వవిధములచేతను, మృషైన అసత్యమే (ఇది), అహమర్థ ః = అహమ్లను దానికి అర్థము, న-కాజాలదు, క్షణికస్య = క్షణికమైన, అహమాదేః అంతఃకరణాదికమునకు, అహం 294<noinclude><references/></noinclude> 3uo67fg9pv5qs710yfo34oyq3340oxl 104 244456 603155 2026-11-02T13:35:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '870 సర్వం జానామి – నేను సర్వమును తెలిసికొనుచున్నాను, ప్రతీతిః = ప్రతీతి, కుఠః ఎట్లు, సిధ్యేత్ సిద్ధించును ? శ్రీవివేకచూడామణి ఇతి = అని, అహంపదార్థము సత్యమైనది, నిత్యమైనది. ఈ దృశ్...' 603155 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>870 సర్వం జానామి – నేను సర్వమును తెలిసికొనుచున్నాను, ప్రతీతిః = ప్రతీతి, కుఠః ఎట్లు, సిధ్యేత్ సిద్ధించును ? శ్రీవివేకచూడామణి ఇతి = అని, అహంపదార్థము సత్యమైనది, నిత్యమైనది. ఈ దృశ్యమంతయు అసత్యమే. క్షణికత్వదర్శనాత్ ఈ క్షణమున నేను చూచుచున్నాను; ఈ క్షణమున వినుచున్నాను; ఇట్లే నేను వాసనచూచుచున్నాను; నేను రుచిచూచుచున్నాను; నేను వెళ్ళుచున్నాను ఇత్యాది విధముగ ఎక్కడెక్కడ అహంవృత్తితో సంబంధము లున్నవో ఆ సంబంధము లన్నియు, “అహం”, ‘అహం' (నేను నేను) అనుదానితో అనుస్యూత ములై యున్నవి. అనేకవస్తువులు అహం ప్రత్యయగోచరమగుట పొసగదు. ఆత్మయనునది ఒక్కటియే కదా ? అహంవృత్తితో సంబంధ మేర్పడినపుడు మాత్రమే దృశ్యములు భాసించుచున్నవి. వృత్తి క్షణి కము గాన దానితో సంబంధించినవి కూడ క్షణికములే. భాసింపనిది ఉన్నదని చెప్పుటకుకూడ ప్రమాణము లేదు కదా? కావున జడమగుట చేతను, క్షణిక మగుటచేతను సర్వ ప్రకారములచేతను గూడ ఈ దృశ్యము అసత్యమే, ఇది అహమర్థము కాజాలదు, నేను అన్నింటిని తెలిసికొనుచున్నాను అనెడు ప్రతీతి క్షణికమైన అహమాదికమునకు, అనగా అంతఃకరణాదికమునకు ఎట్లు సిద్ధించును? నేత్రము రసమును తెలిసికొనజాలదు. శ్రోత్రము రూపమును తెలిసికొనజాలదు. 'గస్ధాయ ఘ్రాణమ్ ' __ గంధమును గ్రహించుటకు ఘ్రాణేన్డ్రియము. ఇత్యాది శ్రుత్యనుసారముగ చక్షురాదులు రూపాద్యాకారవృత్తులకు కరణ ములుగ నున్నను, అవి అహమర్థములు కాజాలవు. మనస్సైనను తన వృత్తిని ।గహింపజాలదు. అనచో కర్తృకర్మవిరోధము వచ్చును. అనగా మనస్సు మనస్సును తెలిసికొనుట అనునపుడు మనస్సే కర్తయై అదియే కర్మగ నైనట్లు అగును. ఒకే వస్తువు ఒక క్రియలో కర్త గను, కర్మగను ఉండజాలదు.<noinclude><references/></noinclude> 7rr6fvty95c8dtgzedva3lcukqdp0al 104 244457 603156 2026-11-02T13:36:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అహంపదార్థ నిరూపణము 371 అవ. కావున ఆత్మ భిన్నమైనది అను విషయమును విశదీక రించుచున్నాడు... అహంపదార్థస్త్వహమాది సాక్షి నిత్యం సుషుప్తావసి భావదర్శనాత్, బ్రూతే హ్యజో నిత్య ఇతి శ్రు...' 603156 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అహంపదార్థ నిరూపణము 371 అవ. కావున ఆత్మ భిన్నమైనది అను విషయమును విశదీక రించుచున్నాడు... అహంపదార్థస్త్వహమాది సాక్షి నిత్యం సుషుప్తావసి భావదర్శనాత్, బ్రూతే హ్యజో నిత్య ఇతి శ్రుతి స్స్వయం తత్ప్రత్యగాత్మా సదసద్విలక్షణః. = = అహమాదిసాక్షి = అహంకారాదులకు సాక్షియైన, అహంపదార్థస్తు అహం · పదవాచ్యమైనదైతే, సుషుప్తావపి - సుషుప్తి యందు కూడ, భాసదర్శనాత్ = ఉనికి యొక్క దర్శనమువలన, నిత్యం నిత్యమైనవస్తువు. శ్రుతిః = శ్రుతి, స్వయం = స్వయముగ, అజః నిత్యః ఇతి = ఈ ఆత్మ జన్మరహితము, నిత్యము అని, బ్రూతే హి - చెప్పుచున్నది కదా? తత్ = ఆ కారణమువలన, ప్రత్యగాత్మా = జీవాత్మ, సదసద్విలక్షణః = సత్తు కంటెను అసత్తుకం చెను విలక్షణ మైనది. = 295 దృశ్యమగు అంతఃకరణాదికము అహంపదార్థము కాకపోయి నచో ఇక అహంపదార్థమైనది ఏది అని ప్రశ్నించుకొని సమాధానము చెప్పుచున్నాడు_' తు ' శబ్దము దృశ్యములు అహుపదార్థములకంటె భిన్నములని సూచించుచున్నది. అహమదిసాక్షి - అహమాదులకు అనగా సమస్తమైన అజ్ఞానాదిదృశ్యపదార్థములకు సాక్షియైన, నిత్యం= నిత్యమైనవస్తువు, సుషుప్తావపి = అహంవృత్తి (అంతఃకరణము) కూడ లీనమైపోయిన సుషుప్త్యవస్థయందు గూడ ఈ ఆత్మయున్నట్లు 'సుఖ మహ మస్వాప్సమ్ ' నేను సుఖముగ నిద్రించితిని ఇత్యాది ప్రతీతిని అనుసరించి ఉండుటవలన, ఇట్టి, అనుభవమువిషయమున సందేహము కలవానిని గూర్చి చెప్పుచున్నాడు. “అజో నిత్యః శాశ్వతో జయం పురాణో న హన్యతే హన్యమానే శరీరే" ఇత్యాది శ్రుతి, ఆత్మ నిత్య మని, స్వయముగ (స్పష్టముగ) చెప్పుచున్నది. అందువలన, ప్రత్య గాత్మ అనగా సచ్చిదానందరూపమగు ఆత్మ, సదసద్విలక్షణమైనది. అనగా వ్యక్తావ్యక్త ములకంటె భిన్నమైనది.<noinclude><references/></noinclude> lseezuknyrl53qobofmja32cv0kafni 104 244458 603157 2026-11-02T13:36:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '372 వికారిణాం సర్వవికారవేత్తా నిత్యోఒ వికారో భవితుం సమర్హతి, మనోరథ స్వప్న సుషుప్తిషు స్ఫుటం పునః పునర్దృష్ట మసత్త్వ మేతయోః. శ్రీవివేకచూడామణి వికారిణాం.. వికారముగలపదార్థమ...' 603157 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>372 వికారిణాం సర్వవికారవేత్తా నిత్యోఒ వికారో భవితుం సమర్హతి, మనోరథ స్వప్న సుషుప్తిషు స్ఫుటం పునః పునర్దృష్ట మసత్త్వ మేతయోః. శ్రీవివేకచూడామణి వికారిణాం.. వికారముగలపదార్థములయొక్క, సర్వవికార వేత్తా = సమస్తములైన వికారములను తెలిసికొనునది, నిత్యః నిత్యమైనదిగను, = = : అవికార ః – వికాగరహితముగను, భవితుం = అగుటకు అగుటకు సమర్హతి = తగి యున్నది, మనోరథస్వప్నసుషుప్తిషు మనోరథచింతాసమయమునందును, స్వప్నమునందును, సుషుప్తి యందును, ఏతయోః = ఈ శరీరతదభిమానుల యొక్క, అసత్త్వం = అసత్త్వము (లేకుండుట) స్ఫుటం=స్పష్టముగ, పునః పునః = మాటిమాటికిని, దృష్టం చూడబడినది. = = 296 వికారముగల దేహాదులకు సంబంధించిన జన్మాదినాశాంతము లైన సర్వవికారములను తెలిసికొనుచున్న ఆత్మ నిత్యమైనదియు, వికారరహితమైనదియు కావలెను. అదికూడ అనిత్యమైనచో సర్వ వికారములను తెలిసికొనజాలదు కదా? ఆత్మకు కూడ వికారము లున్నవన్నచో, కర్మ కర్తృత్వవిరోధమువలన (చూ. 294) ఆ వికాగ ములను గుర్తించుట శక్యముకాదు. ఆత్మ అనిత్యము కావలసివచ్చును. తన వికారములనే తెలిసికొనుటలో మునిగియున్నది ఇతరపదార్థముల వికారములను తెలిసికొనజాలదు కదా? కావున ఆత్మ నిత్యమనియు వికారరహిత మనియు చెప్పవలెను. ఇట్లు చెప్పుటచే, ఆత్మకు బుద్ధి - సుఖ_దుఃఖాదులు కూడ ఉన్నవి అని తార్కికులు చెప్పు ఆత్మ కా నిత్యత్వము కుదరదు అని సూచింపబడినది. దేహ_ తదభిమానులకు ఆత్మత్వము కుదరదు అని చెప్పుచున్నాడు. ఒడలు మరచి ఏవేవో గాలి మేడలు కట్టుచున్న వానికి, ఆ సమయమున శరీరస్మృతి లేకపోవుటచే వర్ష వాతాతపాదిబాధ తెలియదు. దేహమున్నను దానియందు అభిమానము లేకపోవుటచే అభిమాన విశిష్టుడగు అభిమాని లేడనియే చెప్పవలెను. (అనగా దేహాభిమానము కలది ఆత్మయే కాని ఆ మనో<noinclude><references/></noinclude> 4yafel762drovqgyg9x3kipiiopu8xg 104 244459 603158 2026-11-02T13:36:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '378 అహంపదార్థ నిరూపణము రథసమయమునందు కూడ ఆత్మ ఉన్నది గాన అభిమాని ఉండనే ఉన్నది. లేదని చెప్పుట ఎట్లు అని శంక కలుగవచ్చును. ఆత్మయున్నను అభిమానముతోకూడిన ఆత్మ లేదు కాన అభిమానిలేడన...' 603158 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>378 అహంపదార్థ నిరూపణము రథసమయమునందు కూడ ఆత్మ ఉన్నది గాన అభిమాని ఉండనే ఉన్నది. లేదని చెప్పుట ఎట్లు అని శంక కలుగవచ్చును. ఆత్మయున్నను అభిమానముతోకూడిన ఆత్మ లేదు కాన అభిమానిలేడని లేదు కాన అభిమాని లేడని చెప్పవచ్చును. ఉదాహరణమునకు ఒకచోట కలువ ఉండవచ్చును. కాని దానియందు ఎరుపు లేదు. అందుచే ఇచట “ఎరుపుతోకూడిన (ఎఱ్ఱని) కలువ లేదు” అని చెప్పుదుము. దీనినే 'విశేషణాభావాత్ విశిష్టాభావః' అని యందురు). ఇట్లే స్వప్నమునందు దేహాన్తరమే సృజింపబడుచున్నది గాన, తద్దేహాభిమాని కూడ భిన్నుడే. ఈ అన్ని అవస్థలయందును సాక్షిగానుండు ఆత్మస్వరూపము మాత్రము ఒక్కటే. కావుననే “స్వప్నే ఒర్థశూన్యే సృజతి స్వశక్త్యా భోక్తాదివిశ్వం మన ఏవ సర్వమ్” (శ్లో. 172) అని చెప్పబడినది. సుషుప్తియందు, దేహము అహం కారముకూడ లేవను విషయము సిద్ధమే. కావున “స్ఫుటం దృష్టమ్” అని చెప్పబడినది. ఈ విధముగ సకలవస్తువులు భావమునకును అభావ మునకును సాక్షియగు, నిత్యస్వరూపము ఒక్కటే అని చెప్పినట్లైనది. > అతోఒభిమానం త్యజ మాంసపిల్డే పిణాభిమానిన్యపి బుద్ధికల్పితే, కాలత్రయాబాధ్య మఖణబోధం జ్ఞాత్వా స్వమాత్మాన ముపైహి శాన్తిమ్. === అతః = అనిత్యము, వికారియు అగుటవలన, మాంసపిణే=మాంస పిండమునందును, బుద్ధికల్పితే = బుద్ధికల్పితమగు, పిండాభిమానిన్యపి దేహాభిమానముకల చిత్ప్రతిబింబమునందును, అభిమానం = ఆత్మత్వాభి మానమును, త్యజ = విడువుము. అటైన నే నెవరిని అని ప్రశ్నింతు వేమో - కాలత్రయాబాధ్యం = కాలత్రయమునందును అబాధ్యమైనదియు, అఖణ్డబోధం = నిత్యజ్ఞానస్వరూపమైనదియు అగు, స్వం ఆత్మానం నీ సంబంధమైన ఆత్మను, జ్ఞాత్వా = తెలిసికొని, శాన్తిం - అత్యన్తికదుఃఖ నివృత్తి ని (దుఃఖములు పూర్తిగ తొలగిపోవుటను ఉ పై హి—పొందుము, ముకుడవు కమ్ము. = - = = 297<noinclude><references/></noinclude> goznemlcpaw5di5c7p1weiqf7ntp0ta 104 244460 603159 2026-11-02T13:36:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '874 శ్రీవివేకచూడామణి అవ. 'స్వాధ్యాసాపనయం కురు' అని చెప్పిన విషయమునే విశదీకరించుచున్నాడు._ త్యజాభిమానం కులగోత్రనామ రూపాశ్రమేష్వార్ద్ర శవాశ్రితేషు, లింగస్య ధర్మానపి కర్తృత...' 603159 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>874 శ్రీవివేకచూడామణి అవ. 'స్వాధ్యాసాపనయం కురు' అని చెప్పిన విషయమునే విశదీకరించుచున్నాడు._ త్యజాభిమానం కులగోత్రనామ రూపాశ్రమేష్వార్ద్ర శవాశ్రితేషు, లింగస్య ధర్మానపి కర్తృతాదీం స్త్యక్త్వా భవాఖణ్డసుఖస్వరూపః. = ఆర్ద్ర శవాశ్రితేషు = తడిసిన శపములకు అనగా స్థూలశరీరములకు సంబంధించిన, కుల గోత్ర నామ రూప - ఆశ్రమేషు=కులము, గోత్రము, పేరు, రూపము, ఆశ్రమము వీటియందు, అభిమానం = మమకారమును, త్యజ = -విడచి పెట్టుము లింగస్య - సూక్ష్మ దేహము యొక్క, ధర్మాన్ = ధర్మములైన, కర్తృతాదీన్ అపి = కర్తృత్వము మొదలైనవాటినికూడ, త్యక్త్వా = విడచి, అఖణ్డసుఖస్వరూపః = అఖణ్డ సుఖస్వరూపుడవై, భవ = అగుము. ఇది ఉపదేశము ఆశీర్వాదము కూడ. 298 అవ. దేనిని సమూలముగ ఉన్మూలనము చేయనిదే ఆత్మాను భూతికలుగదో, అట్టి, సర్వానర్థములకును హేతువైనదియు, ఆత్మాను భూతికి ముఖ్యప్రతిబంధకమును అగు దానినిగూర్చి పదమూడు శోకములతో చెప్పుచున్నాడు. అహంకారనింద సన్త్యన్యే ప్రతిబన్ధః పుంసః సంసార హేతవో దృష్టాః, తేషా మేషాం మూలం ప్రథమవికారో భవత్యహంకారః. 299 = పుంసః = పురుషునకు, సంసార హేతవఃసంసారమునకు హేతువు లై న, అన్యే=అహంకారముకంటే భిన్నమైన, ప్రతిబద్ధాః= ఆత్మజ్ఞానము కలుగకుండ జేయు రాగద్వేషాదులు, సన్తి ఉన్నవి, ప్రథమవికారః== అజ్ఞానము యొక్క మొదటి వికారమైన, అహంకారః - అహంకారము, తేషాం ఏషాం=అట్టి జ్ఞానప్రతిబంధకములగు రాగద్వేషాదులకు, మూలం మూలకారణముగ, భవతి - అగుచున్నది. =<noinclude><references/></noinclude> sfludxwqhqiszyflldxu4ncfgty2zz8 104 244461 603160 2026-11-02T13:36:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అహంకారనింద 376 యావత్ స్యాత్ స్వస్య సమ్బనో ఒహంకారేణ దురాత్మనా, తావన్న లేశమాత్రాపి ముక్తి వార్తా విలక్షణా. ఉండునో = దురాత్మనా ……. సకలబంధములకును హేతువగుటచే దుష్టస్వభావము : గల, అ...' 603160 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అహంకారనింద 376 యావత్ స్యాత్ స్వస్య సమ్బనో ఒహంకారేణ దురాత్మనా, తావన్న లేశమాత్రాపి ముక్తి వార్తా విలక్షణా. ఉండునో = దురాత్మనా ……. సకలబంధములకును హేతువగుటచే దుష్టస్వభావము : గల, అహంకారేణ = అహంకారముతో, యావత్ – ఎంతకాలము వరకు, స్వస్య=తనకు (పురుషునకు), సమృద్ధః సంబంధము, స్యాత్ = తావత్ = అంతవరకును, విలక్షణా = బంధవిరుద్ధమైన నిత్య నిరతిశయ సుఖస్వరూపమగు, ముక్తి వార్తా - ముక్తి యొక్క వార్త, లేశ మాత్రాపి = లేశమాత్రమైనను, న ఉండదు. సర్వబంధములకును మూల మగు అహంకారము ఉన్నవాడు ముక్తుడు అను మాటకు ఏ మాత్రము అర్హుడు కాడు అని భావము, - 300 అవ. అహంకారము లేనిచో ముక్తి లభించునని చెప్పు చున్నాడు.. అహంకార గ్రహాన్ముక్తః స్వరూప ముపపద్యతే, చన్ద్రవద్విమలః పూర్ణః సదానన్దః స్వయంప్రభః. అహంకారగ్రహాత్_అహంకారమనెడు రాహువు నుండి, ముక్తః = చంద్రవత్ = చంద్రుడువలె, విడువబడినవాడు, విమలః = శుద్దుడై, పూర్ణః = పరిపూర్ణుడై, సదానన్దః = సదానందస్వరూపుడై, స్వయంప్రభః - స్వయముగ ప్రకాశించువాడై, స్వరూపం - తన యొక్క రూపమును, L ఉపపద్యతే = పొందును. 301 స్వరూపమును కప్పివేసెడి అహంకారమనెడు రాహువునుండి ముక్తుడైనవాడు, చంద్రుడువలె స్వరూపమును పొందును; అనగా తనను ప్రత్యగాత్మనుగా తెలిసికొనును. స్వస్వరూపమెట్టిదో చెప్పు చున్నాడు:. విమలము, అపరిచ్ఛిన్నము, నిత్యసుఖరూపము; చిద్రూప మగుటచే స్వయంప్రకాశము. రాహుముక్తుడగు చంద్రునియందు కూడ ఈ నాల్గు ధర్మములును సరిపడును. 'సదానందః' అనుదానికి,<noinclude><references/></noinclude> imw4du6bd4b4d022ftw07mgqucvh9ca 104 244462 603161 2026-11-02T13:36:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '878 శ్రీవివేకచూడామణి చంద్రపక్షమున, ఎల్లప్పుడును ఆనందము ఎవరిచేతకలుగునో అతడు అని యర్థము. ముక్తి యనగా స్వరూపప్రాప్తియేగాన, అహంకారము తొలగిపోయిన తోడనే ముక్తి సిద్ధించును అని...' 603161 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>878 శ్రీవివేకచూడామణి చంద్రపక్షమున, ఎల్లప్పుడును ఆనందము ఎవరిచేతకలుగునో అతడు అని యర్థము. ముక్తి యనగా స్వరూపప్రాప్తియేగాన, అహంకారము తొలగిపోయిన తోడనే ముక్తి సిద్ధించును అని చెప్పబడినది. రా అవ. అహంకారము కల్పితము గాన, దాని నాశము సంభా వ్యమే అని చెప్పుచున్నాడు. వా పురై షోఒహమితి ప్రతీతః బుద్ధ్యా వివిక్త స్తమసాతిమూఢయా, తస్యైవ నిఃశేషతయా వినాశే బ్రహ్మాత్మభావః ప్రతిబన్ధశూన్యః. 67 తమసా = అజ్ఞానముచే, అతిమూఢయా = ఆత్మస్వరూపమును వివేచించి తెలిసికొనుటకు అసమర్థమైన, బుద్ధ్యా = బుద్ధిచేత, అవివిక్తః = == అవివిక మైనదై, ఏషః అహం ఇతి ఈ నేను అని, యో వా= ఏ అహం కారము,పు రా=పూర్వము, ప్రతీతః=పరిచ్ఛిన్న రూపమున తెలియబడినదో, తస్య=దానికి, నిఃశేషతయా= పూర్తిగా, వినాశే ఏవ =వినాశముకలిగినపుడు మాత్ర మే, ప్రతిబన్ధశూన్యః= ప్రతిబంధరహితమగు, బ్రహ్మాత్మభావః = బ్రహ్మ త్మత్వము సిద్ధించును. అట్లు కానిచో, విపరీతభావన ఉన్నంత కాలము, అపరిచ్ఛిన్న బ్రహ్మాత్మత్వజ్ఞానము సులభము కాదు. L అవ. ఆ అహంకారము ఎట్లు నశించునో చెప్పుచున్నాడు. బ్రహ్మానన్దనిధి ర్మహాబలవతాహంకార ఘోరాహినా సంవేష్ట్యాత్మని రక్షతే గుణమయై శృత్తైష్టిభిర్మస్త కై 8, విజ్ఞానాఖ్యమహాసినా ద్యుతిమతా విచ్ఛిద్య శీర్షత్రయం నిర్మూల్యాహి మిమం నిధిం సుఖకరం ధీర్కోనుభోక్తుం a 302 క్షమః, 303<noinclude><references/></noinclude> nsdhz66mp39duocjrs9rl9g6np7r90l 104 244463 603163 2026-11-02T13:37:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అహంకారనింద సుఖముగ అర్థమగుటకై రూపకమును కల్పించుచున్నాడు. బ్రహ్మా సన్దనిధిః=బంగారునిధివలె బ్రహ్మానందమే ఒక నిధి, అది, మహాబల వ తా విషయములనెడు క్షీరమును త్రాగుటచే రూఢమూల మగు...' 603163 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అహంకారనింద సుఖముగ అర్థమగుటకై రూపకమును కల్పించుచున్నాడు. బ్రహ్మా సన్దనిధిః=బంగారునిధివలె బ్రహ్మానందమే ఒక నిధి, అది, మహాబల వ తా విషయములనెడు క్షీరమును త్రాగుటచే రూఢమూల మగుటచే మహాబలము కలదైన, అహంకార ఘోరాహినా - అహంకారమనెడు భయంకరమగు మహాసర్పముచే, గుణమయైః = సత్త్వరజస్తు మోరూపములగు, త్రిథిః= మూడు, చట్లైః=తీవ్రమైన, ఆత్మని తనలోనున్న, మన కైః శిరస్సులచే, సంవేష్ట్య = చుట్టి, (ఆవరించి), రక్ష్యతేజ రక్షింపబడుచున్నది, అనుభ వించుటకు అనర్హముగ చేయబడుచున్నది. ద్యుతిమతా కాంతిగల అనగా తీక్షమైన, స్వయంప్రకాశాత్మ విషయకముగాన కాంతికలగ ఉన్నది. విజ్ఞానాఖ్యమహాసీనా = నిదిధ్యాసనమువలన కలిగిన అనుభవమను పేరు గల గొప్ప ఖడ్గముచే, శీర్షత్రయం = సత్వరజస్తమోగుణాత్మకమగు శీర్షములత్రయమును, విచ్ఛిద్య = ఛేదించి, అహిం= అహంకార సర్ప మును, నిర్మూల్య = నిర్మూలించి, సుఖకరం= సుఖకరమైన, ఇమం ఈ, నిధం = బ్రహ్మానందమనెడు నిధిని, ధీరః = వశములోనున్న బుద్ది గలవాడు, అనుభోక్తుం అనుభవించుటకు, క్షమః = సమర్థుడు. ఈ విధముగ అహంకారమును సమ్యగ్వివేకమువలన కలిగిన విజ్ఞానముచే నశింపజేయవచ్చును అని చెప్పినట్లైనది. = 877 అవ. ఆ అహంకారమును వాసనారూపమున గూడ మిగుల నీయరాదు అని చెప్పుచున్నాడు. యావద్వా యత్కించిద్విషదోషస్ఫూర్తి రస్తి చే దేహే, కథ మారోగ్యాయ భవేత్ తద్వదహన్తాపియోగినోము క్ర్యై. = పూర్వశ్లోకమున 'నిర్మూల్య' అని చెప్పినదానినే వివరించుచున్నాడు. దేహే దేహమునందు, యావత్ యత్కించిద్వా = కొంచెమైనను, (అని రెండుపదములకును అర్థము), విషదోషస్ఫూర్తి ః = విషదోషము యొక్క స్ఫురణము, అస్తి చేత్ = ఉన్నట్లైతే, ఆరోగ్యాయ=ఆరోగ్యము = 304<noinclude><references/></noinclude> ih73ay0w2xb82dj27ons6jr02h0zdjn 104 244464 603164 2026-11-02T13:37:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '378 శ్రీవివేకచూడామణి కొరకు, కథంభవేత్-ఎట్లు అగును? (ఆరోగ్యమెట్లు కలుగును?) తద్వత్, అట్లే, అహన్తాపి = అహంకార మున్నచో, అనగా కొంచెమైనను అహం కారమున్నచో, యోగినః = యోగియొక్క, ముక్తే ్య =...' 603164 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>378 శ్రీవివేకచూడామణి కొరకు, కథంభవేత్-ఎట్లు అగును? (ఆరోగ్యమెట్లు కలుగును?) తద్వత్, అట్లే, అహన్తాపి = అహంకార మున్నచో, అనగా కొంచెమైనను అహం కారమున్నచో, యోగినః = యోగియొక్క, ముక్తే ్య = ముక్తి కొరకు ఎట్లగును? అహంకారము వాసనారూపమున నున్నను యోగియొక్క ముక్తి కి ప్రతిబంధము చేయుచునే ఉండును అని యర్థము. అహమోఒత్యన్త నివృత్త్యా తతృతనానావికల్పసంహృత్యా, ప్రత్యక్త త్త్వ వివేకాదయమహమస్మీతి విన్దతే తత్త్వమ్. అహమః = అహంకారముయొక్క, (అహంకారము) అత్యన్త నివృత్త్యా = మరల జనించని విధమున పూర్తిగ నశించుటచేత తత్కృత నానావికల్పసంహృత్యా = ' నిమిత్తముపోయినచో దానివలన వచ్చిన కార్యము కూడ తొలగిపోవును', అను న్యాయముచే ప్రథమ వికారమై అహంకారమువలన జనించిన నానా విధములగు కులగోత్రనామరూప ఆశ్రమాదులకు సంబంధించినవియు వివిధకల్పనా రూపములును అగు అభిమానములయొక్క నాశముచే; దీనిచే సర్వభ్రాంతులును తొలగుట చెప్పబడినది. అప్పుడు, ప్రత్యక్తత్త్వ వివేకాత్ = అనాత్మలలో కలసి పోవని విధమున వివేచించి ఆత్మయాథాత్మ్యమును తెలిసికొనుటవలన, ఆయం అహం అస్మి = ఆ ఆత్మయే నేను అని, తత్త్వం = తత్త్వమును, విన్దతే = పొందుచున్నాడు; అపరోక్షముగ తెలిసికొనుచున్నాడు. = 305 అహంకర్త ర్యస్మిన్నహమితి మతిం ముఞ్బ సహసా వికారాత్మన్యాత్మ ప్రతిఫలజుషి స్వస్థితిముషి, యదధ్యా సాత్ర్పాప్తా జని మృతి జరాదుఃఖ బహులా ప్రతీచ శ్చిన్మూర్తే స్తవ సుఖతనోః సంసృతిరియమ్. 306 తవ = ప్రతీచః = అన్నింటికం టెను లోపలనున్నట్టియు, చిన్మూర్తేః = జ్ఞానశరీరుడును, సుఖతనోః = ఆనందఘనమూర్తి యు అగు, ఆత్మవైన నీకు, యదధ్యాసాత్ దేనియందు 'నేను' అనెడు తాదాత్మ్యా ==<noinclude><references/></noinclude> oa1oh27whb88wk7slkeabadcwkhupjc 104 244465 603165 2026-11-02T13:37:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అహంకారనింద = = =ఈ ధ్యాసముచే, జనిమృతిజరాదుఃఖబహులా = జననము, మరణము, వార్ధ కము, దుఃఖములు అనునవి అధికముగాగల, ఇయం సంస్కృతిః = ఈ సంసారము, ప్రాప్తా = వచ్చినదో, ప్రాప్తించినట్లు భాసించుచ...' 603165 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అహంకారనింద = = =ఈ ధ్యాసముచే, జనిమృతిజరాదుఃఖబహులా = జననము, మరణము, వార్ధ కము, దుఃఖములు అనునవి అధికముగాగల, ఇయం సంస్కృతిః = ఈ సంసారము, ప్రాప్తా = వచ్చినదో, ప్రాప్తించినట్లు భాసించుచున్నదో, అస్మిన్ = అట్టి ఈ, వికారాత్మని సూక్ష్మభూతములవలన జనించినదియు, ఆత్మప్రతిఫలజుషి = ఆత్మయొక్క ప్రతిబింబమును గ్రహించునదియు, స్వస్థితిముషి = తనయొక్క సహజమగుస్థితిని, అనగా చిదానందరూపత్వ మును అపహరించుచున్న, అనగా ప్రత్యగ్రూపమగు ఆత్మను పరాగ్రూప మైన దానినివలేచేసి స్వస్వరూపమునుండి చ్యుతునిగచేసిన, అహంకర్తరి= అనాత్మయగు అహంకారమునందు, అహమితి మతిం 'నేను' అనెడు బుద్ధిని, సహసా = శీఘ్రముగ, ముఖ్చ = విడువుము అని ఇది పరమోస దేశము = 879 అవ. మనస్సునకు బాగుగ పట్టుటకై చెప్పిన విషయమునే మరల, దయతో చెప్పుచున్నాడు. సదైకరూపస్య చిదాత్మనో విభో రానన్దమూర్తే రనవద్యకీర్తే ః, నై వాన్యథా క్వాప్యవికారిణ స్తే వినాహమధ్యాస మముష్య సంసృతిః. అహంకారాధ్యాసముచే నానారూపత్వము, జడత్వము, పరిచ్ఛి న్నత్వము, దుఃఖము, దుర్యశస్త్వము (అపకీర్తి) వచ్చినవని సూచిం చుటకై ఈ శ్లోకమున హేతు గర్భములగు విశేషణములు, ప్రయోగింప బడినవి. సదా == ఎల్లప్పుడును, ఏకరూపస్య = ఒకేవిధముగు రూపము కలవాడును, లేదా 'సదేకరూపస్య ' అను పాదమును గ్రహించి 'కాల త్రయాబాధ్యమగు ఏకస్వరూపుడవు' అని అర్థము చెప్పవచ్చును. చిదాత్మనః = చిత్స్వ రూపుడవును, విభోః = అపరిచ్ఛిన్నుడవును అనగా సర్వవ్యాప్తుడవును, ఆనన్దమూ ర్తేః = ఆనందస్వరూపుడవును, అనవద్య కీర్తే ః = ఉపనిషత్తులు పరబ్రహ్మస్వరూపుడవని బోధించుటచేత నిత్య శుద్ధ బుద్ధ ముక్త స్వరూపుడవును, అవికారిణః = వికారరహితుడవును =; = 307<noinclude><references/></noinclude> ijyync5hz4yqnpkbaupoqhq64rjvokf 104 244466 603166 2026-11-02T13:37:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '380 శ్రీ వివేక చూడామణి అగు, తే= నీకు, అముష్య= పరాగ్రూపమగు (స్థూలరూపమగు) అహం కారముయొక్క, అనగా అహంకారమునకు సంబంధించిన, అహమధ్యా సం వినా=అహమధ్యాసము లేకుండగా, అనగా అదియే నేను అనెడు త...' 603166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>380 శ్రీ వివేక చూడామణి అగు, తే= నీకు, అముష్య= పరాగ్రూపమగు (స్థూలరూపమగు) అహం కారముయొక్క, అనగా అహంకారమునకు సంబంధించిన, అహమధ్యా సం వినా=అహమధ్యాసము లేకుండగా, అనగా అదియే నేను అనెడు తాదాత్మ్యబుద్ధి లేకుండగా, సంసృతిః - జనన-మరణ- జరా దుఃఖాదులతో జటిలమైన సంసారము, అన్యథా = మరియొక విధముగ, అనగా వాస్తవ మున, నైవ = లేదు. తస్మా దహంకార మిమం స్వశత్రుం భోక్తుర్గళే కణ్ణకవత్ప్రతీతమ్, విచ్ఛిద్య విజ్ఞానమహాసినా స్ఫుటం భుజ్ఞ్వాత్మసామ్రాజ్యసుఖం యథేష్టమ్. భోక్తుః = భోజనము చేయువానియొక్క, గళే - కంఠమునందు, = కణ్ణకమిప = ముల్లువలె, ప్రతీతం = భావింపబడుచున్న, అనగా స్వరూపానందానుభవమునకు ప్రతిబంధకముగ నుండుటచే ఇది భోజనము చేయువాని కంఠములోని ముల్లువంటిది, స్వశత్రుం—తనశత్రువైన, ఇమం = ఈ, అహంకారం = అహంకారమును, తస్మాత్ - ఆ కారణము వలన, సంసారములేని వానికి కూడ సంసారమును కల్పించుచున్న దగుటవలస, విజ్ఞానమహాసినా = పంచకోశములు వివేకముచే గలిగిన విజ్ఞాన మనెడు తీక్షమైన ఖడ్గముచే, విచ్ఛిద్య = మరల పుట్టని విధమున నశింపజేసి ఆత్మసామ్రాజ్యసుఖం = అనన్యాధీనమైన నిరంతరాఖండానందమును, యథేష్టం = స్వేచ్ఛగా, అడ్డులేకుండగా, స్ఫుటం = కరతలామలకమువలె స్పష్టముగ, భుంక్ష్వ = అనుభవింపుము. = అవ. తరువాత చేయవలసిన పనిని బోధించుచున్నాడు. తతోఒహ మాదేర్వినివర్త్య వృత్తిం సంత్యక్త లాభః పరమార్థలాభాత్, తూప్లీంసమాస్స్వాత్మ సుఖానుభూత్యా పూర్ణాత్మనా బ్రహ్మణి నిర్వికల్పః. 308 309<noinclude><references/></noinclude> b4vqu71rkbbsqxwic0n7gk8qhwv9cvf 104 244467 603167 2026-11-02T13:37:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అహంకార నింద తతః _అహంకారాదులయందలి తాదాత్మ్యభ్రాంతి నశించినపిమ్మట, అహమాదేః = అహంకారాదులనుండి, వృత్తిం వినివర్త్య - మనస్సును పరాజ్ముఖముచేసి, పరమార్థలాభాత్ = నిత్యస్వప్రకాశా...' 603167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అహంకార నింద తతః _అహంకారాదులయందలి తాదాత్మ్యభ్రాంతి నశించినపిమ్మట, అహమాదేః = అహంకారాదులనుండి, వృత్తిం వినివర్త్య - మనస్సును పరాజ్ముఖముచేసి, పరమార్థలాభాత్ = నిత్యస్వప్రకాశానందరూపమగు = ఉత్కృష్ట ప్రయోజనముయొక్క లాభమువలన, సంత్యక్తి రాగః= విడుప బడిన బాహ్యవిషయాభిలాషకలవాడై, ఆత్మసుఖానుభూత్యా ఆత్మానందాను భవముతో, నిర్వికల్పః = నిర్వికల్పరూపుడవై, పూర్ణాత్మనా = పూర్ణ స్వరూపముతో బ్రహ్మణి = బ్రహ్మయందు, తూర్ణం సమాస్స్వ= సర్వ క్రియారహితుడవై యుండుము. = = 981 అవ. చెప్పిన విషయమునే మరల మరల చెప్పుటకు కారణ మును తెలుపుచున్నాడు. సమూలకృత్తోఒపి మహానహం పున ర్వ్యుల్లే ఖితః స్యాద్యది చేతసా క్షణమ్, సంజీవ్య విక్షేపశతం కరోతి నభస్వతా ప్రావృష్టి వారిదో యథా. = = === == మహాన్ = అనాదికాలమునుండి శాఖోపశాఖలుగ వృద్ధిపొంది యున్న, అహం = అహంకారము, సమూలకృత్తోఒపి వివేక విజ్ఞానముచే తనమూలకారణమగు అజ్ఞానముతోకూడ ఛేదింపబడినదైనను, పునః = మరల, చేతసా= చిత్తముచే, క్షణం క్షణకాలము పాటు, వ్యుల్లే ఖితః స్యాద్యది=మేల్గొన్న పురుషునిచే పీడకలవలె, స్మరింపబడినచో, సంజీవ్య= మరల ఉత్పన్నమైనదై, శరదృతువు మొదలగు ఋతువులందు నష్టమై నామావశేషమైనను, వారిదః మేఘము, ప్రావృషి వర్షర్తువునందు, నభస్వతా=వాయువుచే, యథా ఏ విధముగ | ప్రోగుచేయబడిన ఉదకము కలదై ఏ విధముగ వర్షించునో అట్లే, విక్షేపకతం వందలకొలది విక్షేప ములను, కరోతి—చేయును. 310 అవ. నశించిన అహంకారము ఎట్లు మరలవచ్చును అని ఆశం కించుకొని, మరణించినవానికి అమృతసేకము వలె విషయానుచింత నమే అందులకు కారణమని చెప్పుచున్నాడు..<noinclude><references/></noinclude> kubqf5ypsoqm0s0biow28nc9j9x9zwp 104 244468 603168 2026-11-02T13:37:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '882 శ్రీ వివేక చూడామణి క్రియా - చింతా వాసనల త్యాగము నిగృహ్య శత్రోరహమో ఒవకాశః క్వచిన్న చేయో విషయానుచిన యా, స ఏవ సంజీవన హేతురస్య ప్రక్షీణజంబీర తరోరివామ్బు. నిగృహ్య=నిగ్రహించి,...' 603168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>882 శ్రీ వివేక చూడామణి క్రియా - చింతా వాసనల త్యాగము నిగృహ్య శత్రోరహమో ఒవకాశః క్వచిన్న చేయో విషయానుచిన యా, స ఏవ సంజీవన హేతురస్య ప్రక్షీణజంబీర తరోరివామ్బు. నిగృహ్య=నిగ్రహించి, శత్రోః= శత్రువైన, అహమః=అహం కారమునకు, విషయానుచిన్తయా_విషయచింతచేత, క్వచిదపి—ఎచటను అవకాశః_అవకాశము, న దేయః = ఈయదగినది కాదు, స ఏవ = ఆ విషయచింతయే, ప్రవీణజమ్బీరతరోః = ఎండిపోయిన నిమ్మచెట్టునకు, అమ్బు ఇవ=జలమువలె, అస్య = ఈ అహంకారముయొక్క, సంజీవన హేతుః=పునరుజ్జీవనమునకు హేతువు. - 311 నిగ్రహించి, శత్రోః సర్వనాశ హేతువగు, ఈ అహంకారము నకు విషయములను గూర్చి ఆలోచించుటద్వారా ఎన్నడును అవకాశ మీయరాదు. విషయచింతయే అహంకారముయొక్క సంజీవనము నకు హేతువు. ప్రమాదము జ్ఞానికి ఎట్లు అనర్థకమో “ న ప్రమాదాల్ ” ఇత్యాది శ్లోకమున (328) చెప్పనున్నాడు. విధేయమగు ' సంజీవన హేతుః' అనునది పుంలింగములో నుండుటచే దాని ననుసరించి 'సః' అని పుంలింగప్రయోగము చేయబడినది. క్షీణించినది మరల వృద్ధి పొందుటకు దృష్టాంతమును చెప్పుచున్నాడు నీరు ఎండిపోయిన నిమ్మచెట్టును కూడ పెరుగునట్లు చేయును. అట్లే వివేకవిజ్ఞానముచే నశింపబడినదైనను అహంకారము పొరపాటుచే విషయచింత చేయ గనే మరల ఉజ్జీవితమై సంసారమున పడద్రోయునని యభిప్రాయము. విషయానుచింతనము చేసినంత మాత్రమున నష్టమగు అహంకారము పునరుజ్జీవిత మగునా అని శంక కలుగ వచ్చును. ఈ శంకకు సమా ధానమును “విషయేష్వావిశచ్చేతః ఆరోహ ఈక్ష్యతే" (327, 328) అను శ్లోకములలో చెప్పనున్నాడు. ఈ శ్లోకములలో చెప్పనున్న పద్ధతి ననుసరించి, సంకల్పమువలననే విషయములపై కోరిక ఉదయించును.<noinclude><references/></noinclude> g0md46xmpifv6pecrjhodftzz9913po 104 244469 603169 2026-11-02T13:38:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'క్రియా_చింతా.వాసనల త్యాగము 888 ఇవి మంచివి; ఆనందమును కలిగించునవి అను జ్ఞానమే సంకల్పము. ఈ వైషయికానందము మనస్సునకు సంబంధించినది. ఎల్లప్పుడును స్వరూపనిష్ఠుడైనవానికి విషయచింత ఎ...' 603169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>క్రియా_చింతా.వాసనల త్యాగము 888 ఇవి మంచివి; ఆనందమును కలిగించునవి అను జ్ఞానమే సంకల్పము. ఈ వైషయికానందము మనస్సునకు సంబంధించినది. ఎల్లప్పుడును స్వరూపనిష్ఠుడైనవానికి విషయచింత ఎక్కడ ఉండును? వాటిని గూర్చి సంకల్పించుటకు అవకాశమేది? కామమునకు కొంచెమైనను అవకాశ ముండునా? కావున విషయచింతచె స్వరూపవిస్మృతి కలుగు చున్నది. . స్వరూపమును విస్మరింపగనే, అహంకారమునే ఆత్మయని భావించుచున్నాడు. అహంకారమే నేను అను బుద్ధి లేనిచో దేహాను కూలముగ కన్పట్టు విషయములయందు కామమే ఉదయించదు కదా ? అటుపిమ్మట అహంకారముద్వారా మనస్సు, ప్రాణము, స్థూల దేహము మొదలగు దానిని ఆత్మయని భావించుచు, వెనుకటివలెనే విషయములను కోరుచు సంసారమున పడుచున్నాడు. ఈ విషయమే సూత్రప్రాయముగ “జ్ఞాతే వస్తున్యపి....” ఇత్యాది శ్లోకమున (268) చెప్పబడినది. దాని తరువాతి గ్రంథ మంతయు తద్వివరణరూపమై పరమార్థతత్త్వమును తెలిసికొనిన పురుషునకు నిరంతరబ్రహ్మనిష్ఠ దృఢమగునట్లు చేయుచున్నది. అవ. 268వ శ్లోకమునందలి “యాస్య సంసార హేతుః "అను దాని అర్థమును విశధీకరించుచున్నాడు_ దేహాత్మనా సంస్థిత ఏవ కామీ విలక్షణః కామయితా కథం స్యాత్, అతోఒర్థసంధానపరత్వమేవ భేదప్రసక్త్యా భవబన్ధ హేతుః. దేహాత్మనా=దేహమే ఆత్మయను బుద్ధితో, స్థిత ఏవ = ఉన్నవాడే, కామీ=కామవంతుడు, విలక్షణః= అట్టి బుద్ధి లేనివాడు, కథం=ఎట్లు, కామయితా స్యాత్ =కామవంతుడగును ? అతః –అందువలన, అర్థసంధాన పరత్వమేవ—విషయములను గూర్చిన ఆలోచనయే, భేదప్రసక్త్యా భేద బుద్ధిని పెంచుటద్వారా, భవబద్ధ హేతుః సంసారబంధమునకు కారణము. 312<noinclude><references/></noinclude> to1ll8lkwbb7peimp98xviwhb8d0apu 104 244470 603170 2026-11-02T13:38:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '884 దేహాత్మతో ఉన్నవాడే కామవంతుడు. శ్రీ వివేక చూడామణి నిరంతరానందరూప ముతో ఉన్నయెడల క్షణికానంద హేతువులగు విషయములపై కామ మెట్లు కలుగును? దానిచే స్వరూపభ్రంశము చెప్పబడినది. "ఆత్మ...' 603170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>884 దేహాత్మతో ఉన్నవాడే కామవంతుడు. శ్రీ వివేక చూడామణి నిరంతరానందరూప ముతో ఉన్నయెడల క్షణికానంద హేతువులగు విషయములపై కామ మెట్లు కలుగును? దానిచే స్వరూపభ్రంశము చెప్పబడినది. "ఆత్మానం చేద్విజానీయా దయమస్మీతి పూరుషః, కిమిచ్చన్ కస్య కామాయ శరీర మనుసంజ్వరేత్ . .” ఆ పరమాత్మయే నేను అని తెలిసికొనిన పురుషుడు ఏ కోరికలకై శరీరమును గూర్చి తపనము చెందును ? అనియు, "ఆప్త కామం ఆత్మ కామం అకామం శోకాన్త రమ్” పొందబడిన సర్వకామములుకలవాడు, ఆత్మయందే కామము కలవాడు (అందుచే) కామరహితుడు, శోక దూరుడు ఐన వానిని అనియు శ్రుతులు చెప్పుచున్నవి. కావున, విష యానుచింతనాసక్తి యే పురుషుని స్వరూపమునుండి తొలగించి, దేహా దులయందు అహంకారమును కలిగించి, భేదబుద్ధి కలిగించుట ద్వారా భవబంధమునకు హేతువగుచున్నది. అట్లు కానిచో సర్వదా స్వరూపనిష్ఠుడైనవానికి కోరబడునది, కోరెడువాడు, కోరిక మొద లగు భేదము ఎక్కడిది? అని భావము. 3 అవ. తావన్మాత్రముచే నశించిన అహంకారము మరల ఎటు ఆవిర్భవించును అని ఆశంకించుకొని చెప్పుచున్నాడు. కార్యప్రవర్థనాద్బీజ ప్రవృద్ధికి పరిదృశ్యతే. కార్యనాశా ద్బీజనాశ స్తస్మాచార్యం నిరోధయేత్. కార్యప్రవర్ధనాత్=కార్యము వృద్ధిపొందుటవలన, బీజ ప్రవృద్ధి = బీజములయొక్క వృద్ధి, పరిదృశ్యతేజకనబడుచున్నది. కార్యనాశాత్ = కార్యముయొక్క నాశమువలన, బీజనాశః - బీజములయొక్క నాశము (కనబడుచున్నది), తస్మాత్ ఆ కారణము వలన, కార్యం కార్యమును, నిరోధయేత్ నిరోధింపవలెను. 313<noinclude><references/></noinclude> m9h6kx89cm8jq61epi6jcb9xld1h5or 104 244471 603171 2026-11-02T13:38:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'క్రియా_చింతా.వాసనల త్యాగము 885 లోకమున్, కార్యప్రవర్ధనాత్ కార్యమైన అంకురాదికము ప్రకర్షతో స్కంధశాఖోపశాఖాదిరూపమున వృద్ధిపొందుటవలన, బీజవృద్ధి కనబడుచున్నది. బీజము లేకున్నచో...' 603171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>క్రియా_చింతా.వాసనల త్యాగము 885 లోకమున్, కార్యప్రవర్ధనాత్ కార్యమైన అంకురాదికము ప్రకర్షతో స్కంధశాఖోపశాఖాదిరూపమున వృద్ధిపొందుటవలన, బీజవృద్ధి కనబడుచున్నది. బీజము లేకున్నచో అట్టి వృద్ధి అసంభా వ్యము. కీటాదిభక్షితమగు బీజమునుండి అంకురాదులుకూడ ఉత్పన్న ములు కావు. కావున బీజము ఒక్కటే యున్నను, అది భూమి జలా దులతో సంబంధము, దోహదము మొదలగు వాటిచే బాగుగ వృద్ధి పొందినదై, అంకురములు, ఆకులు, మ్రాను, కొమ్మలు, పుష్పములు, ఫలములు మొదలగు ఆకారముతో వృద్ధినిపొంది వేలకొలది బీజము లను జనింపజేయుటను చూచుచునేయున్నాము. కార్యము నశించుట వలన బీజముకూడ నశించుచున్నది. అంకురాదులకు నిమిత్తమగు బీజమే నశించినచో మరల ఫలములు పుట్టవు. అపుడు బీజము లెట్లు వచ్చును? అను విషయములనుగూర్చిన ఆలోచన కార్యము. వికారము లలో ప్రథమవికారమగు అహంకారము లేకున్నచో విషయములను గూర్చిన ఆలోచన కలుగదు. ఈ ఆలోచన వృద్ధిపొందుచున్నదనగా దానికి బీజమగు అహంకారముకూడ వృద్ధిపొందుచున్నదని యర్థము. ఈ అహంకారమును 'వివేకవిజ్ఞానముచే నశింపజేసినను, ఇది అనాది కాలమునుండి వచ్చుచున్న దగుటచే యుండును. ఎల్లప్పుడును ప్రత్యగృష్టితో ఆత్మనిష్ఠ లేకున్నచో ఈ అహంకారము వృద్ధిపొంది మరల సంసారమును కలిగించును. అందుచే ఏమరుపాటులేక నిరంతరబ్రహనిష్ఠతో ఉండవలెను. అపుడు విషయానుచిన్త నాదులకు అవకాశముండదుగాన వాసనారూపమున గూడ అహంకారము శేషింపదు. కావున కార్యం నిరోధయేత్ విషయానుచింతనము చేయరాదు. వాసనారూపమున అవ. అది ఎట్లు సంసార హేతు వగునో చెప్పుచున్నాడు_<noinclude><references/></noinclude> iwxnky7hphuqf3d3ismjsxmw9hjb9mz 104 244472 603172 2026-11-02T13:38:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '388 శ్రీ వివేక చూడామణి వాసనావృద్ధితః కార్యం కార్యవృద్ధ్యా చ వాసనా, వర్ధతే సర్వథా పుంసః సంసారోన నివర్తతే. 5 = ო 314 చేరగనే వాసనావృద్ధితః =వాసనయొక్క వృద్ధివలన, కార్యం=కార్యము, వర్ధ...' 603172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>388 శ్రీ వివేక చూడామణి వాసనావృద్ధితః కార్యం కార్యవృద్ధ్యా చ వాసనా, వర్ధతే సర్వథా పుంసః సంసారోన నివర్తతే. 5 = ო 314 చేరగనే వాసనావృద్ధితః =వాసనయొక్క వృద్ధివలన, కార్యం=కార్యము, వర్ధతే = వృద్ధిపొందును. కార్యవృద్ధ్యా= కార్యము యొక్క వృద్ధిచేత, వాసనా చ = వాసనకూడ, (వృద్ధిపొందును), పుంసః = పురుషునకు, సంసారః=సంసారము, సర్వథా= పూర్తిగ, న నివర్త తేనివర్తింపదు. చిన్న నిప్పునెరసుకూడ ఎండినగడ్డి మొదలగునవి మహాగ్నిగా మారి వనమునంతయు గూడ కాల్చి వేయును. అట్లే వాసనా రూపమున నున్నను అహంకారము విషయానుచింతనముచే ఆత్మను స్వస్వరూపమునుండి దూరముచేసి, ఆ ఆత్మయొక్క ప్రతిబింబబల ముచే అనేకాకారముల పరిణమించుచు, కలిగిన వివేకమును గూడ అణచివేయును. వివేకము కలుగుటకు పూర్వము ఉన్న విధముననే ఇపుడుగూడ భ్రాంతిపరంపరను, కామకర్మాదులను విస్తరింపజేయుచు చాలావరకు నివర్తించిన సంసారమును గూడ మరల ప్రవర్తింప జేయును. కావున జాగరూకతతో ఉండవలెనని ఈ శ్లోకమున చెప్పు చున్నాడు. 'కార్యం ' అనగా విషయచింతయని అర్థము. స్వరూపా నందమును విస్మరించుటచే విషయలాభము కొరకై ప్రయత్నము; విషయములు లభింపకున్నచో దుఃఖము; లభించినచో హర్షము; హర్షము కలుగగనే దర్పము; దర్పము కలుగుటతో ధర్మాతిక్రమణము; ధర్మమార్గమును విడచుటతో బుద్ధియందు మాలిన్యము; బుద్ధిమాలి న్యము కలుగుటచే మరల ఆత్మను తెలిసికొను శక్తి లేకపోవుట; దానితో ఎల్లప్పుడును దేహాదులే ఆత్మ యను భావన; ఈ దేహాత్మ బుద్ధిచే జరా మరణ_జన్మాధిరూప సంసారము విచ్ఛిన్నము కాకుం డుట ఈ విధముగ పురుషునకు సంసారనివృత్తి కలుగదు అని చెప్పబడినది.<noinclude><references/></noinclude> ocpqf0nmyoa295fren83vfk7z91905d 104 244473 603173 2026-11-02T13:38:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'క్రియా_చింతా…వాసనల త్యాగము సంసారబన్ధవిచ్ఛిత్త్యై తద్వయం ప్రద హేద్యతిః, వాసనా ప్రేర్యతే హ్యన్త శ్చిన్తయా క్రియ 887 బహిః.315 యతిః = యతి, సంసారబన్ధవిచ్ఛిత్త్యై - సంసార హేతువులగు...' 603173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>క్రియా_చింతా…వాసనల త్యాగము సంసారబన్ధవిచ్ఛిత్త్యై తద్వయం ప్రద హేద్యతిః, వాసనా ప్రేర్యతే హ్యన్త శ్చిన్తయా క్రియ 887 బహిః.315 యతిః = యతి, సంసారబన్ధవిచ్ఛిత్త్యై - సంసార హేతువులగు = బంధముల విచ్ఛేదముకొరకు, తదద్వయం 'హేత్ = కాల్చి వేయవలెను, వాసనా వాసన, అన్తః = లోపలను, క్రియయా = క్రియచేత, పేర్యతే హి=[ పేరేపింపబడుచున్నది కదా ? = L ? ఆ ద్వయమును, ప్రద చినయా - చింతచేత, బహిః = వెలుపలను, = = యతిః=ప్రయత్న శీలుడగు పురుషుడు, సంసారబన్ధవిచ్ఛిత్యై= సంసార హేతువులగు దేహాత్మతేత్యాదులైన సకలబంధముల వినాశము కొరకు, తద్వయం - వాసన దాని కార్యము అనెడు ద్వయమును, ప్రద హేత్ = పూర్తిగ భస్మము చేయవలెను. భస్మమైపోయిన బీజము మరల మొలవకుండునట్లు చేయవలెను. అట్టి వృత్తికి కారణమును, అది తొలగుటకు ఉపాయమును దయతో చెప్పుచున్నాడు_ ఏ కారణమువలన, వాసన, చింతచేత లోపలను, క్రియచే బయటను ప్రేరిత మగునో అందువలన దానిని కాల్చి వేయవలెను. వెనుక 'కార్య' శబ్దముచే చెప్పిన విషయమునే ' మానసికచిన చేతను, బాహ్యక్రియ చేతను ' అని విశదీకరించుచున్నాడు (అనగా విషయధ్యానము మానసిక చింతచేతను, బాహ్యక్రియచేతను ఏర్పడుచున్నది). చింత లోపల నుండునది. క్రియ బాహ్యశరీరాదులచే జరుగునది. చిత్ర్పతి బింబబలము లేకున్నచోజడమైన మనస్సునకు క్రియకు హేతువగు చింతచేయు సామర్థ్యము లేదు. దానియందు చిత్ప్రతిబింబముకూడ అహంకారముద్వారా మాత్రమే కలుగుచున్నది. మనస్సు మొదలగు వాటిద్వారా చిత్ప్రతిబింబము ప్రవేశించుటవలననే జడమైన శరీరము నకు కర్మలనుచేయ సామర్థ్యము కలుగుచున్నది. కావున సూక్ష్మ రూపమున లోపలనున్న అహంకారము, చింతచేతను, బాహ్యక్రియ చేతను వృద్ధిపొందునని తెలియవలెను.<noinclude><references/></noinclude> q3lo7a1zgynrodl8vmxrdob9okapcak 104 244474 603174 2026-11-02T13:39:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '388 శ్రీవి వేకచూడామణి తాభ్యాం ప్రవర్ధమానా సా సూతే సంసృతిమాత్మనః, త్రయాణాం చ క్షయోపాయః సర్వావస్థాను సర్వదా. 316 సర్వత్ర సర్వతః సర్వబ్రహ్మమాత్రావలోకనమ్, సద్భావవాసనాదార్ధ్యే...' 603174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>388 శ్రీవి వేకచూడామణి తాభ్యాం ప్రవర్ధమానా సా సూతే సంసృతిమాత్మనః, త్రయాణాం చ క్షయోపాయః సర్వావస్థాను సర్వదా. 316 సర్వత్ర సర్వతః సర్వబ్రహ్మమాత్రావలోకనమ్, సద్భావవాసనాదార్ధ్యే తత్ర యం లయ మశ్నుతే, - = తాభ్యాం…ఆ రెండింటిచేతను, ప్రవర్ధమానా వృద్ధిపొందుచున్న, సా= ఆ వాసన, ఆత్మనః = ఆత్మకు, సంసృతిం - సంసారమును, సూతే_కలిగించుచున్నది. సర్వావస్థాసు= సమస్తమైన అవస్థలయందును, సర్వదా — ఎల్ల ప్పుడును, సర్వత్ర = అంతటను, సర్వతః = అన్ని వైపులను, సర్వబ్రహ్మమాత్రావలోకనం=అన్నిటిని బ్రహ్మగా మాత్రమే చూచుట, త్రయాణాం = ఈ మూడింటియొక్క, క్షయోపాయః క్షయ మునకు ఉపాయము. తత్ప్రయం ఆ ఆశ్రయముకూడ, సద్భావవాసనా దార్ధ్యే ఆత్మభావముయొక్క వాసన యొక్క లయం లయమును, అశ్నుతే_ పొందును. దార్థ్యముకలుగగా, 317 తాభ్యాం—ఆ చింతాక్రియలచేత, వృద్ధిపొందుచున్న ఆ వాసన ఆత్మకు సంసారమును జనింపజే యును. పూర్వము చెప్పిన విధముగ వాసన, చింత, క్రియ అనెడు మూడింటియొక్క క్షయమునకు ఉపాయము, అన్ని అవస్థలయందును ఎల్లప్పుడును, అంతటను, అనగా అన్నికాలములయందును, అన్ని దేశములయందును, అన్ని వస్తువులయందును, జాగ్రదాద్యవస్థలయందును బ్రహ్మకంటె భిన్న మైనది ఏదియును లేదు, "ఇదం సర్వం యదయమాత్మా,” “బ్రహ్మై వేదం విశ్వమ్ " ఇత్యాది శ్రుతులచేతను, “ప్రకృతిశ్చ ప్రతిజ్ఞా దృష్టా న్తానుపరోధాత్”, “తదనన్యత్వమారమ్భణ శబ్దాదిభ్యః" ఇత్యాది సూత్రములచేతను, మట్టి, లోహము, దుందుభి మొదలగు దృష్టాన ములచేతను, “దేనిని చూచి దొంగ అనుకొన్నామో అది చెట్టుమ్రోడు', * ఏది వెండియో అది శుక్తి " ఇత్యాదులందువలె “ఏది జగత్తు అను కొన్నామో అది బ్రహయే" అను జ్ఞానముచే అంతటను అన్నింటిని it<noinclude><references/></noinclude> cb62buku7murf1c3sdym8fz47hue0e0 104 244475 603175 2026-11-02T13:39:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కియా_చింతా-వాసనల త్యాగము బాధించి అధిష్ఠానమైన కేవల బ్రహ్మకంటె భిన్నమైనది ఏదియు లేదు అని గ్రహించుటయే సర్వబ్రహమాత్రావలోకనము . ఇట్టి జ్ఞానము కలిగిన పిమ్మట_"యత్ర త్వస్య సర్వమ...' 603175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కియా_చింతా-వాసనల త్యాగము బాధించి అధిష్ఠానమైన కేవల బ్రహ్మకంటె భిన్నమైనది ఏదియు లేదు అని గ్రహించుటయే సర్వబ్రహమాత్రావలోకనము . ఇట్టి జ్ఞానము కలిగిన పిమ్మట_"యత్ర త్వస్య సర్వమాత్మైవాభూ ర్తత్కేన పశ్యేత్ ", “రసవర్ణం రస్కోప్యస్య పరం దృష్ట్వా నివర్తతే అను శ్రుతి స్మృతుల యందు చెప్పిన విధమున ఇక విషయము లెక్కడ, వాటి చింత ఎక్కడ, దానిచే బాహ్యక్రియ ఎక్కడ? సర్వబ్రహ్మమాత్రావలోక నముచే సద్భావవాసన దృఢమగుటతో వాసనా_చింతా-క్రియారూప మగు ఆ త్రయము నశించును. అవ. ఆ విధముగ 'సర్వము బ్రహ్మయే యను జ్ఞానము కలుగు టకు ఉపాయముగ కార్యనిరోధముచేసి తద్వారా కారణనిరోధము చేయవలెను అని చెప్పుచున్నాడు.. క్రియానాశే భవేచ్చిన్తానాశో 2 స్మాద్వాసనాక్షయః, వాసనాపక్షయో మోక్షః స జీవన్ముక్తిరిష్యతే. క్రియానాశే = క్రియ నశింపగా, చిన్తా నాశః = చింతానాశము, భవేత్ = కలుగును, అస్మాత్ = ఈ చింతానాశమువలన, వాసనాక్షయః = వాసనాక్షయము కలుగును, వాసనా ప్రక్షయః = వాసనాక్షయమే, మోక్షః = మోక్షము, సః= అదియే, జీవన్ముక్తి = జీవన్ముక్తిగా, ఇష్యతే = అంగీకరింపబడును. 8 = 318 పూర్వపూర్వము ఉత్తరోత్తరమును సూచించును. (అనగా క్రియానాశము కలిగినచో చింతానాశము కలిగినదనియు, చింతా నాశము కలిగినచో వాసనానాశము కలిగిన దనియు ఊహించ వచ్చును). వాసన లేనిచో చింత ఉండదు. చింతలేనిచో క్రియ యుండదు. ఈ విధముగ కార్యనాశమునుబట్టి కారణనాశమును ఈ ఊహింపవచ్చునని యభిప్రాయము. అందుచే నైష్కర్మ్యస్థితి లభించు వరకును పురుషుడు ప్రయత్నము చేయవలెను. అపుడు వాసనలు<noinclude><references/></noinclude> 4j2qzcp4eogodgh5ofvns5duxp5m8yd 104 244476 603176 2026-11-02T13:39:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '880 వివేక చూడామణి తప్పక క్షీణించును. అదియే మోక్షము, అదియే జీవన్ముక్తి యని అంగీకరింపబడుచున్నది. 'బ్రహ్మవేత్తలచేత' అని అధ్యాహారము, ఈ విషయమే వెనుక “ముక్తిం ప్రాహు స్తదిహ మునయో...' 603176 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>880 వివేక చూడామణి తప్పక క్షీణించును. అదియే మోక్షము, అదియే జీవన్ముక్తి యని అంగీకరింపబడుచున్నది. 'బ్రహ్మవేత్తలచేత' అని అధ్యాహారము, ఈ విషయమే వెనుక “ముక్తిం ప్రాహు స్తదిహ మునయో వాసనా తానవం యత్ " (శ్లో. 268) అని చెప్పబడినది. వాసన అనగా వస్తువుయొక్క సూక్ష్మావస్థ, దానియొక్క తానవము అనగా నాశమే. అవ. “ సద్భావవాసనాదార్ధ్యే తత్య్రయం లయమశ్నుతే” అని చెప్పిన విషయమునే దృష్టాన్తపూర్వకముగ విశదీకరించుచున్నాడు. సద్వాసనాస్ఫూర్తి విజృమ్భణే సతి హ్యసౌ విలీనా త్వహమాదివాసనా, అతిప్రకృష్టా ప్యరుణప్రభాయాం విలీయతే సాధు యథా తమిస్రా. సద్వాసనాస్ఫూర్తి విజృమ్భణే సతి- శ్రవణ-మనన_నిదిధ్యాసనములచే సంస్కృతమగు మనస్సునకు, ఎల్లప్పుడును అంతటను సద్భావనచే సత్సంస్కారస్ఫురణము వృద్ధిపొందిన దగుచుండగా, అసౌ= అ, అహ మాదివాసనా=అహమాదివాసన. 'ఆది'పదమును ప్రయోగించుటచే దేహేం ద్రియవిషయాదివాసనను కూడ గ్రహింపవలెను. హి - నిశ్చయముగ, అతిప్రకృష్టాపి = మిక్కిలి అధికమైనను, తమిస్రా - అమావాస్యాదు లందలి చీకటిరాత్రి, యథా - ఏ విధముగ, అరుణప్రభాయాం-సూర్యసారథి యగు అరుణుని కాంతియందు, సాధు = పూర్తిగ, విలీయతే = అణగి పోవునో అట్లే పూర్తిగ నశించినదై, భవతి = అగును అని అధ్యా హారము. 1 తమ స్తమఃకార్యమనర్థజాలం న దృశ్యతే సత్యుదితే దినేశే, తథా ద్వయానన్దరసానుభూతౌ నై వాస్తి బద్ధో న చ దుఃఖగన్ధః. = = 319 320<noinclude><references/></noinclude> 9ckpqk1u7tf07a3pcs7ctyzsl5sm0uu 104 244477 603177 2026-11-02T13:39:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'క్రియా_చింతా_వాసనల త్యాగము 891 అరుణోదయానంతరము, దినేశే= సూర్యుడు, ఉదితే సతి= ఉదయాద్రి నధిష్ఠించినవా డగుచుండగా, తమః =రాత్రిసంబంధమైన చీక టియు, తమఃకార్యం = తమస్సు యొక్క కార్యమైన, అ...' 603177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>క్రియా_చింతా_వాసనల త్యాగము 891 అరుణోదయానంతరము, దినేశే= సూర్యుడు, ఉదితే సతి= ఉదయాద్రి నధిష్ఠించినవా డగుచుండగా, తమః =రాత్రిసంబంధమైన చీక టియు, తమఃకార్యం = తమస్సు యొక్క కార్యమైన, అనర్థజాలం = అనర్థ సముదాయయు, ఆనగా నేత్రములకు శ్రమ, చోరబాధ, మార్గమునందు తొట్రువడుట మొదలగు దుఃఖసముదాయము, న దృశ్యతే= కనబడదు, తథా అట్లే,అద్వయానన్దరసానుభూతౌ సతి సచ్చిదానందై కరూపమగు ప్రత్యగృహ్మ యొక్క సాక్షాత్కారము కలుగగా, బన్ధః = అనాత్మను ఆత్మయని భావించుట అనెడు బంధము, నైవాస్తి = లేదు. దుఃఖ హేతువగు అధ్యాపము నశించు టచే, దుఃఖగన్ధశ్చ = దుఃఖ లేశము కూడ, న - లేదు, “తత్ర కో మోహః- శః శోకః ఏకత్వ మనుపశ్యతః" ఆత్మైకత్వమును అనుభవించువానికి మోహముకాని శోకముగాని ఎక్కడ ఉండును అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. అవ. ప్రారబ్దవశముచే జగత్తు భాసించిన భాసింపవచ్చును. అప్పుడు గూడ- 3 ప్రమాదనింద 1 దృశ్యం ప్రతీతం ప్రవిలాపయన్ స్వయం సన్మాత్రమానన్దఘనం విభావయన్, సమాహితస్సన్ బహీరన్తరం వా కాలం నయేథా సృతి కర్మబన్దే. - = ప్రతీతం = కనబడుచున్న, దృశ్యం = దృశ్యప్రపంచమును, ప్రజలాపయన్ = నామరూపాది నిరాకరణముద్వారా విలీనము కావించుచు, స్వయం = తనను లేదా తాను సన్మాత్రం సత్స్వరూపమైన, ఆనన్ద ఘనం = ఆనందఘనస్వరూపమునుగా, విభావయన్ = భావించుచు, కర్మ బంధేసతి—కర్మబంధమున్నంతవరకును, బహిః- వెలుపలగాని, అన్తరం వా = లోపలగాని, సమాహితఃసన్ = ఏకాగ్రతతో కూడినవాడవై, కాలం = కాలమును, నయేథాః = కడపుము. = 321<noinclude><references/></noinclude> 7rkq12g1mbnmv0wtxwfvigyt08ynf35 104 244478 603178 2026-11-02T13:39:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '882 విపరీతార్థధీ ర్యావన్ని శ్శేషం వినివర్తతే, శ్రీవి వేక చూడామణి స్వరూపస్ఫురణం యావన్న ప్రసిద్ధత్య నర్గలమ్, తావత్సమాధిషక్కున నయే త్కాలం నిరస్తరమ్. విపరీతార్థజ్ఞానము నిశ్శ...' 603178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>882 విపరీతార్థధీ ర్యావన్ని శ్శేషం వినివర్తతే, శ్రీవి వేక చూడామణి స్వరూపస్ఫురణం యావన్న ప్రసిద్ధత్య నర్గలమ్, తావత్సమాధిషక్కున నయే త్కాలం నిరస్తరమ్. విపరీతార్థజ్ఞానము నిశ్శేషముగ నశించువరకును, స్వరూపసాక్షా తారము నిరాఘాటముగ కలుగనంతవరకును, నిరంతరము సమాధి షట్కముతో కాలమును గడపుము అని చెప్పిన విధమున ప్రతీయ మానమగు దృశ్యజగత్తును, దాని నామరూపములను విలీనము చేయుటద్వారా, అధిష్ఠానమగు బ్రహ్మయే యని భావించుచు, నిన్ను గూర్చి సన్మాత్రమగు ఆనంద ఘనస్వరూపమునే నేనని తలచుచు, లోపలగాని వెలుపలగాని ఏకాగ్రచిత్తుడవై కాలమును గడపుము. కర్మబన్దే=ప్రారబ్ధవశముచే వి క్షేపమునకు అవకాశ మేర్పడినపుడు నీవు, ఇయం భూర సన్నాపి తోయం న తేజో న వాయు ర్న ఖం నాపి తత్కార్యజాతమ్, యదేషా మధిష్ఠానభూతం విశుద్ధం నదేకం పరం యత్త దేవాహమస్మి. ఈ భూమి సత్తు కాదు; తోయము కాదు; తేజస్సు కాదు; వాయువు కాదు; ఆకాశము కాదు; వీటి కార్యములు గూడ సత్తులు కావు. వీటి కన్నింటికిని అధిష్ఠానమగు విశుద్ధమైన ఏ ఏకైక సత్పదార్థము ఉన్నదో అదియే నేను, ఇత్యాది విధమున వెలుపలగాని (బాహ్యపదార్థముల విషయమున గాని), న దేహో న చాక్షాణి న ప్రాణవాయు ర్మనో నాపి బుద్ధి ర్న్ చిత్తం హ్యహంధీః, యదేషా మధిష్ఠానభూతం విశుద్ధం సదేకం పరం యత్తదేవాహమస్మి. నేను దేహము కాదు; ఇంద్రియములు కాదు; ప్రాణవాయువు కాదు, మనస్సు కాదు; బుద్ధి కాదు; చిత్తము కాదు; అహంకారము కాదు,<noinclude><references/></noinclude> 5k2twbuckvl16pft6texdh4mghwdhtu 104 244479 603179 2026-11-02T13:40:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రమాదనింద 393 వీటి కన్నింటికిని అధిష్ఠానమగు విశుద్ధమైన ఏ ఏకైక సత్పదార్థము ఉన్నదో అదియే నేను, ఇత్యాది విధమున లోపలగాని, శబ్దానువిద్ధము (శబ్దమును అనుసరించునది), దృశ్యానువిద్...' 603179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రమాదనింద 393 వీటి కన్నింటికిని అధిష్ఠానమగు విశుద్ధమైన ఏ ఏకైక సత్పదార్థము ఉన్నదో అదియే నేను, ఇత్యాది విధమున లోపలగాని, శబ్దానువిద్ధము (శబ్దమును అనుసరించునది), దృశ్యానువిద్ధము (దృశ్యపదార్థములను అనుసరించునది), సవికల్పకము, నిర్వికల్పకము అనెడు భేదముచే వెలుపలగాని, లోపలగాని ఏకాగ్రమగు మనస్సుతో కాలము గడపుము. అవ శిష్యునకు ఎన్నడును ఏ విధముగను కూడ దుఃఖము కలుగకూడదు అనెడు దయాభావముతో, వివేకవంతునకు గూడ ఏ విధముగ దుఃఖములు కలుగుటకు అవకాశ మున్నదో సవిస్తరముగ చెప్పుచున్నాడు. ప్రమాదో బ్రహ్మనిష్ఠాయాం న కర్తవ్యః కదాచన, ప్రమాదో మృత్యు త్యాహ భగవాన్ బ్రహ్మణః సుతః.322 • కదాచన.=ఎప్పుడును, బ్రహ్మనిష్ఠాయాం = బ్రహ్మనిష్ఠవిషయమున, ప్రమాదః = ఏమరుపాటు, న కర్తవ్యా = చేయదగినది కాదు. ఏలయనగా, భగవాన్=సర్వజ్ఞుడును, ఆజానసిద్ధుడును అగు, బ్రహ్మణః సుతః= బ్రహ్మ యొక్క కుమారుడైన సనత్సుజాతుడు, ధృతరాష్ట్రునితో "ప్రమాదం వై మృత్యు మహం బ్రవీమి" అని పల్కుచు, ప్రమాదః = ఏమరుపాటు, మృత్యురితి = మృత్యువు అని, ఆహ - చెప్పుచున్నాడు. అవ. ఈ విషయమునే సమర్థించుచున్నాడు. న ప్రమాదాదనర్థోఒన్యో జ్ఞానినః స్వస్వరూపతః, తతో మోహస్త తో ఒహంధీ స్తతోబన్ధ స్తతోవ్యథా. జ్ఞానినః = జ్ఞానికి, స్వస్వరూపతః = స్వస్వరూపమునుండి, ప్రమా దాత్ = ప్రమాదముకం టె, అన్యః = మరియొక, అనర్థః = అనర్థము, న విద్యతే=లేదు ఏలయనగా, తతః స్వరూపప్రచ్యుతివలన, మోహః= మోహము (విస్మృతి) కల్గును, తతః = దానివలన, అనాత్మని = అనాత్మ 323<noinclude><references/></noinclude> aleokoh3hd2msczyxwcxqf2q97x23q2 104 244480 603180 2026-11-02T13:40:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '394 శ్రీవి వేక చూడామణి యైన అహంకారమునందు, అహంధీః = నేను అనెడు బుద్ధి కలుగును, - తతః = దానివలన, బన్ధః = దేహాదులయందు అధ్యాసరూపమగు బంధము కలుగును, తతః = దాసివలన, వ్యథా = జరామరణాదిజన్యమగు...' 603180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>394 శ్రీవి వేక చూడామణి యైన అహంకారమునందు, అహంధీః = నేను అనెడు బుద్ధి కలుగును, - తతః = దానివలన, బన్ధః = దేహాదులయందు అధ్యాసరూపమగు బంధము కలుగును, తతః = దాసివలన, వ్యథా = జరామరణాదిజన్యమగు దుఃఖము కలుగును. అవ. అజ్ఞానికి ఈ విధముగ జరిగిన జరుగవచ్చును. జ్ఞానికి కూడ ఇట్లేల జరుగును అని ఆశంకించుకొని చెప్పుచున్నాడు. విషయాభిముఖం దృష్ట్వా విద్వాంసమపి విస్మృతిః, విక్షేపయతి ధీదో షైః యోషా జారమివ ప్రియమ్. 324 = = యోషా=స్త్రీ,, ప్రియం = ప్రియుడైన, జొరం = జారునివలె, లేదా.. జారం = అన్యాసక్తుడగు, ప్రియమి - ప్రియునివలె, విస్మృతిః = బ్రహ్మ విస్మృతి, విద్వాంసమపి వివేకవంతునిగూడ, విషయాభిముఖం = విష యాభిముఖునిగా అనగా బహిర్ముఖునిగా, దృష్ట్వా = చూచి, ధీదోషైః= " పరాంచి ఖాని వ్యతృణత్ స్వయంభూః" - బ్రహ్మదేవుడు ఇంద్రియ ములను పరాఙ్ముఖము లగునట్లుగా హింసించెను అనుశ్రుతి ననుసరించి, ‘విషయేష్వా విశచ్చేతః ' ఇత్యాది శ్లోకములలో (327) చెప్పనున్న బుద్ధి దోషములచే, విక్షేపయతి = నష్టమైన ఆత్మబోధకలవానిగ చేయును; అధికముగ చలింపజేయును; దూరము తీసికొను పోవును; త్రిప్పలు పెట్టును. అవ. ఈ చెప్పిన విషయమునే బాగుగ తెలియుటకై మరి యొక దృష్టాంతముతో చెప్పుచున్నాడు. యథాపకృష్టం శైవాలం క్షణమాత్రం న తిష్ఠల, ఆవృణోతి తథా మాయా ప్రాజ్ఞం వాపి పరాఙ్ముఖమ్. 325 వెనుక "తచ్ఛైవాలాపనయే సమ్యక్ సలిలం ప్రతీయతే శుద్ధమ్” అనుశ్లోకమున (152) నాచును దృష్టాంతముగ చూపుచు కోళపంచకము ఏ విధముగ ఆపరకమగునో చెప్పియున్నాడు. అపకృష్టం = లాగబడిన, తొలగింపబడిన, శైవాలం నాచు, యథా = ఏ విధముగ, క్షణమాత్రం= =<noinclude><references/></noinclude> j3bp2ubnn6apkpj4x4pz72jfjyzra6c 104 244481 603181 2026-11-02T13:40:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రమాదనింది క్షణముపాటైనను, న తిష్ఠతి నిలబడదో, అనగా మరల ఉదకమును కప్పివేయునో, తథా= అట్లే, మాయా మాయ, ప్రాజ్ఞం వాపి . కోళ పంచకమును నిషేధించినవాడై నను, పరాఙ్ముఖం = = బహిర్ముఖుడుగా న...' 603181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రమాదనింది క్షణముపాటైనను, న తిష్ఠతి నిలబడదో, అనగా మరల ఉదకమును కప్పివేయునో, తథా= అట్లే, మాయా మాయ, ప్రాజ్ఞం వాపి . కోళ పంచకమును నిషేధించినవాడై నను, పరాఙ్ముఖం = = బహిర్ముఖుడుగా నున్నవానిని, ఆవృణోతి - కప్పబడిన స్వరూపము కలవానినిగ చేయును. 395 అవ. 'న ప్రమాదా దనర్థో జన్యః అని చెప్పిన విషయమునే మరియొక దృష్టాంతముతో విశదీకరించుచున్నాడు. లక్ష్యచ్యుతం చేద్యది చిత్త మీషద్ బహిర్ముఖం సన్నిపతేత్త తస్త తః, ప్రమాదతః ప్రచ్యుత కేలికన్దుకః సోపానపఙ్ఞ్కా పతితో యథా తథా. యథా= ఏ విధముగ, ప్రమాదతః = ఆడుకొనుచున్నవానికి ఇచ్ఛలేక పోయినను ప్రమాదవశమున, ప్రచ్యుత కేలికన్దుకః జారినఇంతి, సోపాన పడ్తా = మెట్ల యొక్క పంక్తిపై, పతితః = పడినదై క్రిందికి పోవుచు పట్టుకొనుటకు శక్యముకాదో, తథా= అట్లే, చిత్తం= చిత్తము, ఈషద్యది= కొంచెమైనను, లక్ష్యచ్యుతం చేత్ లక్ష్యమగు బ్రహ్మనుండి తొలగినచో, బహిర్ముఖం సత్ =అనాత్మవస్తువులయందు సక్తమై, తతస్తతః = అహంకార - బుద్ధి-ప్రాణ_ఇంద్రియ_దేహ విషయాదులందు, నిపతేత్ =పడును. == 326 అవ . ప్రమాదమే మృత్యువు అను విషయమును రెండున్నర శ్లోకములచే బాగుగ విశదీకరించుచున్నాడు. విషయేష్వావిశచ్చేతః సంకల్పయతి తద్గుణాన్, సమ్యక్ స ఙల్పనాత్థామః కామాత్ పుంసః ప్రవర్తనమ్.327 తతః స్వరూప విభ్రంశో విభ్రష్టస్తు పతత్యధః, పతితస్య వినా నాశం పునర్నారోహ ఈక్ష్యతే, సఙ్కల్పం వర్ణయే త్తస్మా త్సర్వానర్ధస్య కారణమ్. 328 అపథ్యాని హి వస్తూని వ్యాధిగ్రస్తో యథోత్సృజేత్.<noinclude><references/></noinclude> 2hg6zhqjdguodo1ashde91ai2lzye8l 104 244482 603182 2026-11-02T13:40:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '396 = = శ్రీ వివేక చూడామణీ విషయేషు = శబ్దాదివిషయములయందు, చేతః = చిత్తము, ఆవికత్ సత్=ఆసక్తి కలదగుచు, తద్గుణాన్ = భోగ హేతువు లగుటచే వాటియందు ఉన్న ఆనంద జనకత్వము మొదలగు గుణములనుగూర్చ...' 603182 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>396 = = శ్రీ వివేక చూడామణీ విషయేషు = శబ్దాదివిషయములయందు, చేతః = చిత్తము, ఆవికత్ సత్=ఆసక్తి కలదగుచు, తద్గుణాన్ = భోగ హేతువు లగుటచే వాటియందు ఉన్న ఆనంద జనకత్వము మొదలగు గుణములనుగూర్చి, సంకల్పయతి = ఆలోచనలు చేయుచుండును. సమ్యక్ – బాగుగా, అధికముగా, సంకల్ప నాత్ సంకల్పించుటవలన, కామః = ఆ విషయములయందు ఇచ్చ కలుగును. కామాత్ = కామమువలన, పుంసః=పురుషునకు, ప్రవర్తనం= వాటిని సంపాదించుటయందు యత్నము కలుగును. “యద్యద్ధి కురుతే జన్తుః తత్త త్కామస్య చేష్టితమ్" - ప్రాణి చేయు పను లన్నియు కామ ప్రవృత్తములే అని స్మృతివాక్యము. తతః= అట్టి ప్రయత్నమువలన, స్వరూపవిభ్రంశః = స్వరూపమునుండి ప్రచ్యుతి అనగా స్వస్వరూప విస్మృతి కలుగును. విభ్రష్టస్తు - స్వరూపమునుండి భ్రష్టుడైనవాడైతే, = అధః == క్రిందికి, అనగా, అనాత్మలగుకోశములందును తద్వారా దూర దూరములగు విషయములందును, పతతి — పడును, వాటివైపు పోవును. పతిత స్య = అతిదూరముపోయినవానికి, నాశం వినా నాశము లేకుండగ, స్వరూపజ్ఞానము లేకుండుటయే నాశము. స్వరూప నములేక దేహాదులే ఆత్మయని ఎల్లప్పుడును భావించుచుండువానికి మరణాదులుండును. ఈతడు కూడ, సర్వము ఉన్నది' అను భ్రాంతిలో ఉండుటచే ఎల్లప్పుడును సంసారములో చిక్కుకొనును. కావున ఈ పతితునకు, పునః = మరల, ఆరోహః = బ్రహ్మలాభము, న ఈక్ష్యతేజ కనబడదు. తస్మాత్ ఆ కారణమువలన, వ్యాధిగ్రస్తః = వ్యాధిగ్రస్తుడు, అపథ్యాని= అనారోగ్య కరములగు, వస్తూని= వస్తువులను, యథా = ఏ విధముగ, ఉత్సృజేత్ = విడచునో ఆ విధముగనే, సర్వానర్థస్య = సకలములైన అనర్థములకును, కారణం=కారణమైన, సంకల్పం సంకల్పమును, వర్జయేత్—విడువ పలెను; సంకల్పము చేయరాదు, స్వరూపమునుండి చ్యుతుడైన వానికి చివరకు నాళమువంటి మహానర్థము కూడ కలుగును. - = - అతః ప్రమాదాన్న పరో ఒస్తి మృత్యుః వివేకినో బ్రహ్మవిదః సమాధౌ, La సమాహితః సిద్ధిముపైతి సమ్యక్ సమాహితాత్మా భవ సావధానః. = = 329<noinclude><references/></noinclude> h5333ldhjx6yzgfxr3x20yj7jon2fi2 104 244483 603183 2026-11-02T13:40:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రమాదనింద = - అతః = అందువలన, వివేకినః= వివేకవంతుడైన, బ్రహ్మ విదః = బ్రహ్మ సేత్తకు, సమాధౌ=సమాధివిషయమున, ప్రమాదాత్ = ప్రమాదము కంటె, సరః= ఇతరమైన, మృత్యుః-మృత్యువు, నాస్తి లేదు. సమ్యక...' 603183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రమాదనింద = - అతః = అందువలన, వివేకినః= వివేకవంతుడైన, బ్రహ్మ విదః = బ్రహ్మ సేత్తకు, సమాధౌ=సమాధివిషయమున, ప్రమాదాత్ = ప్రమాదము కంటె, సరః= ఇతరమైన, మృత్యుః-మృత్యువు, నాస్తి లేదు. సమ్యక్ = బాగుగ, సమాహితః = బ్రహ్మసంస్థుడైనవాడు, సిద్ధిం=ముక్తిని, ఉపై తి= పొందును. నీవుకూడ, సావధానః = ప్రమాదరహితుడవై, సమాహితాత్మా ఎల్లప్పుడును బ్రహ్మపై నిలుపబడిన మనస్సుకలవాడవై, భవ = అగుము. అసత్పరిహారము జీవతో యస్య కైవల్యం విదేహే చస కేవలః, యత్కించిత్ పశ్యతో భేదం భయం బ్రూతే యజుశ్రుతిః- యస్య = ఎవనికి, జీవతః జీవించియుండగనే, కైవల్యం = బంధవినిర్ముక్త త్వముండునో, సఃఅతడు, విదేహే చ_దేహపాతము తరువాతకూడ, కేవలః = ముక్తుడే, యత్కించిత్=ఏ కొంచెమైనను, భేదం,భేదమును, పశ్యతః=చూచువానికి, యజుః శ్రుతిః= యజుర్వేదము, భయం = భయమును, బ్రూతే = చెప్పుచున్నది. = ఆ 397 330 ఏ పురుషునకు, జీవించియుండగనే కైవల్యము, అనగా సర్వోపాధివినిర్ముక్త త్వము లభించునో, పురుషశ్రేష్ఠుడు, దేహ పాతానంతరము గూడ కేవలుడు అనగా ముక్తుడు అగును. ఏ మాత్రమైనను భేదమును చూచువానికి భయముండునని. “యదా హ్యేవైష ఏతస్మి న్నుదర మన్తరం కురుతే, అథ తస్య భయం భవతి" అను తైత్తిరీయోపనిషద్వాక్యము చెప్పుచున్నది. “ ఎప్పుడు ఈతడు, దానియందు, ఉత్+అరం= కొంచెమైనను భేదమును చూచునో అప్పుడు అతనికి భయము కలుగును" అని ఈ వాక్యమున కర్ణము . కైవల్యము కలుగుటకు హేతువు నిర్వికల్పక సమాధినిష్ఠయే. ఈ "ఉపాధిభేదాత్.... ” ఇత్యాది శ్లోకమున (858) విషయమును చెప్పనున్నాడు<noinclude><references/></noinclude> eqnf83bla2b9vb4qvbwb6mx4qdcs2xh 104 244484 603184 2026-11-02T13:40:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '398 శ్రీ వివేక చూడామణి అవ. "తత్త్వేవ భయం విదుష్కో మన్వనస్య "_ మననరహి తుడగు విద్వాంసునకు ఆ భేదదర్శనమే భయము అను యజుఃశ్రుతి వాక్యార్థమును చెప్పుచున్నాడు. యదా కదా వాపి విపశ్చిదేష...' 603184 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>398 శ్రీ వివేక చూడామణి అవ. "తత్త్వేవ భయం విదుష్కో మన్వనస్య "_ మననరహి తుడగు విద్వాంసునకు ఆ భేదదర్శనమే భయము అను యజుఃశ్రుతి వాక్యార్థమును చెప్పుచున్నాడు. యదా కదా వాపి విపశ్చిదేషః బ్రహ్మణ్య ఒప్యణుమాత్రభేదమ్, పశ్యత్యథాముష్య భయం తదేవ యదీక్షితం భిన్నతయా ప్రమాదాత్. = = భయం = = ఏషః = ఈ, & పశ్చిత్ = వివేకియగు బ్రహ్మవేత్త, అనస్తే -త్రివిధ ఓ పరిచ్ఛేదశూన్యమగు, బ్రహ్మణి - బ్రహ్మయందు, అణుమాత్రభేద మఫి కొంచెము భేదమునైనను, కదా వాపి ఎప్పుడైనను, యదా పశ్యతి చూచి నట్లైతే ('యదా' …… యది.) అథ అపుడు, ప్రమాదాత్=ఏమరుపాటువలన, భిన్నతయా భేదముతో, యద్ ఈ క్షితం - ఏ చూచుట గలదో, తదేవ = అదియే, అముష్య = మననశూన్యుడగు ఈ విద్వాంసునకు భయజనకము. "ద్వితీయాద్వై భయం భవతి" - రెండవదానివలననే భయము కలుగును, “సర్వం తం పరాదాత్ యోడిన్య తాత్మనః సర్వం వేద " _ ఆత్మకంటె భిన్నముగ సర్వమును ఉన్నదని భావించువానిని ఆ సర్వమే నశింపజేయును, "యేజన్యథాతో విదుః అన్యరాజాసః తే క్షయ్య లోకా భవన్తి " -ఎవరు ఇందులకు భిన్నముగ తెలిసికొందురో, అన్య రాజులగువారు క్షీణించులోకము కలవా రగుదురు అని శ్రుతులు చెప్పు చున్నవి. " శ్రుతిస్మృతిన్యాయ శతైర్నిషిద్ధే దృశ్యఒత్ర యః స్వాత్మమతిం కరోతి, ఉపైతి దుఃఖోపరి దుఃఖజాతం నిషిద్ధకర్తా స మలిమ్లుచో యథా. శ్రుతిస్మృతిన్యాయళ తై ః=" నేతి నేతి ” “నేహ నానాస్తి కించన", " నాత్ర కాచన భిదాస్తి " ఇత్యాది శ్రుతులచేతను శ్రుత్యనుసారులగు “అనాది 331. 332<noinclude><references/></noinclude> kmghqjmm4w074yfa1k81agxpqs9il3a 104 244485 603185 2026-11-02T13:41:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అసత్పరిహారము ==== మత్పరం బ్రహ్మ న సన్నాసదుచ్యతే" -బ్రహ్మ అనాది, నేనే పరముగా గలది: అది సత్ అని గాని అసత్ అని గాని చెప్పబడదు ఇత్యాది స్మృతుల చేతను, పంచకోశవివేచనసమయమున చూపబడిన శత...' 603185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అసత్పరిహారము ==== మత్పరం బ్రహ్మ న సన్నాసదుచ్యతే" -బ్రహ్మ అనాది, నేనే పరముగా గలది: అది సత్ అని గాని అసత్ అని గాని చెప్పబడదు ఇత్యాది స్మృతుల చేతను, పంచకోశవివేచనసమయమున చూపబడిన శతాధికములగు యుక్తుల చేతను, నిషిద్ధ దేహము మొదలు అహంకారమువరకును ఉన్న ఈ దృశ్యము ఆత్మ కాదు అని నిషేధింపబడిన, అత్ర = ఈ, దృశ్యే = దేహాదీ దృశ్యజాతమునందు, యః= ఎవడు, స్వాత్మమతిం=నేను అనెడు బుద్ధిని, కరోతి = చేయునో, సః = ఆ, నిషిద్ధ కర్తా - పాపాత్ముడు, మలిమ్లుచః= మలినమైన అంతఃకరణము కలవాడు, యథా = ఏ విధముగ ఇతికర్త వ్యతామూఢుడై దుఃఖముపై దుఃఖమును పొందుచుండునో, తథా =అట్లే, అసత్తు, జడము, దుఃఖాత్మకము అగు అనాత్మయం ఆత్మత్వబుద్ధిచే, దుఃఖోపరి = ఒకదుఃఖముపై, దుఃఖజాతం - మరికొన్ని దుఃఖముల సము దాయమును, ఉపైతి = పొందును. "దు అవ. ఈ విషయమునే విశదీకరించుచున్నాడు… సత్యాభిసన్దానరతో విముక్తో మహత్త్వమాత్మీయ ముపై తి నిత్యమ్, మిథ్యాభిసన్దానరతస్తు నశ్యే దృష్టంతదేత ద్యదచోరచోరయోః. సత్యాభిసస్ధానరతః = త దేకదృష్టితో సత్యనిష్ఠయందు ఆసక్తు డగు, పురుషుడు, విముక్త ః = బంధవిముక్తుడై, నిత్యం = నిత్యమైన, ఆత్మీయ మహత్త్వం = తనకు సంబంధించిన మహత్త్వమును, అనగా వికార శూన్యమగు మనస్సు కలిగియుండుటను, సర్వపూజ్యత్వమును, ఉపై తి= పొందును. మిథ్యాభిసన్దానరతస్తు=మిథ్యాభూతములగు పదార్థముల ధ్యాన మునందు ఆసక్తు డై నవాడైతే, నశ్యేత్ - నశించును అసత్యమైనదానిని అవలంబనముగ చేసికొనినవానికి సత్త్వము ఎట్లు లభించును ? అతడు నశింపక తప్పదు. యత్ = ఏ విషయము ఇచట చెప్పబడినదో, కత్ ఏతత్ = అట్టి ఈవిషయము, అచోరచోరయోః - దొంగయైనవాని విషయ మునను, దొంగ కానివాని విషయమునను, దృష్టం చూడబడినది. విషయము ఛాందోగ్యోపనిషత్తులో షష్ఠాధ్యాయమున తప్త పరశుగ్రహణ = ఈ ణ 899 333<noinclude><references/></noinclude> a3oe0f655g5uiwrh6uxl0wfjvheom6d 104 244486 603186 2026-11-02T13:41:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '400 صب శ్రీవివేక చూడామణి దృష్టాంతము ద్వారా చెప్పబడియున్నది. ఒక సత్యవాదిపై చోరుడని ఆరోపము వచ్చినపుడు అతడు న్యాయస్థానములో కాల్చిన ఇనుపగొడ్డలిని పట్టుకొనును, అతడు సత్యమును ఆ...' 603186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>400 صب శ్రీవివేక చూడామణి దృష్టాంతము ద్వారా చెప్పబడియున్నది. ఒక సత్యవాదిపై చోరుడని ఆరోపము వచ్చినపుడు అతడు న్యాయస్థానములో కాల్చిన ఇనుపగొడ్డలిని పట్టుకొనును, అతడు సత్యమును ఆశ్రయించిన వాడగుటచే అతని హస్తము కాలదు; అతడు విడుదల పొందును: నిజమైన చోరుడు నేను చోరుడను కానని అసత్యమును చెప్పుచు, ఆ అసత్యమును విడువకున్నచో ఆతనిచేతిలో తప్త పరశువును ఉంచినపుడు అతని చేయి కాలును. దానితో ఆతనిని బంధింతురు, ఇదియే 'మలిమ్లుచ' శబ్దార్థము. చౌర్యమే ఒక పాపకర్మ, ఆ పాపకర్మచేయుటతో అసత్యముపల్కుట మొదలగు ఎన్నియో పావముల పరంపర చేయవలసి వచ్చును. ఈ విధముగ చేయుచు మిథ్యా వస్తుధ్యానాసక్తుడైన వానికి అసత్యజ్ఞానము ఎట్లు కలుగును? అట్టివాడు లోకద్వయమునుండియు భ్రష్టుడగును గాన "దుంఖోపరి దుఃఖజాతం ఉపైతి" అని చెప్పబడినది. యతి రసదసుసన్ధిం బర్ఖహేతుం విహాయ స్వయమయమహమస్మీత్యాత్మదృక్ష్యైవ తిష్టేత్, సుఖయతి నను నిష్ఠా బ్రహ్మణి స్వానుభూత్యా హరతి పరమవిద్యాకార్యదుఃఖం ప్రతీతమ్. = = = యతిః = సంన్యాసి, బ్రహ్మసంస్థత్వమనునది సంన్యాసికి మాత్రమే కుదురును గాన ‘యతిః ' అని చెప్పబడినది. బద్ద హేతుం=బంధమునకు హేతువైన, అసదనుసన్ధిం - బ్రహ్మభిన్నమైనదాని చింతను, స్వయం = తాను, విహాయ_విడచి, అయం = ఈ పరమాత్మ, అహం అస్మి = నేనే అయి ఉన్నాను, ఇతి అనీ, ఆత్మదృక్ష్యైన =అత్మదృష్టితోడనే, తిష్టేత్= ఉండవలెను. అట్లు చేయుటలో పరమపురుషార్ధమే ఫలమని చెప్పు- చున్నాడు, నను. ఏలయన, బ్రహ్మణి = బ్రహ్మయందు, నిష్ఠా = అన్యా సక్తి లేని విధమున స్థితి, స్వానుభూత్యా - స్వానుభవముచే, అనగా, స్వ స్వరూపము, స్వయంప్రకాశము అగు సదానందముయొక అనుభవముచే, సుఖయతి = ఆనందింపజేయును. ప్రతీతం. పూర్వము అనుభవింపబడిన, అవిద్యాకార్యదుఃఖం = అవిద్యవలనను, దాని కార్యముల వలనను కలుగు = 334<noinclude><references/></noinclude> hqlidok6g2who1ersqiucu8c873wkie 104 244487 603187 2026-11-02T13:42:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అసత్పరిహారము 401 . దుఃఖమును, లేదా - అవిద్యయొక్క కార్యమైన (అనగా అవిద్యవలన కలుగు) దుఃఖమును, పరం = పూర్తిగ, హరతి = హరించును. “ తరతి శోకమాత్మవ్త్”, “యత్ర నాన్యత్పశ్యతి...స భూమా ”, “యో వై...' 603187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అసత్పరిహారము 401 . దుఃఖమును, లేదా - అవిద్యయొక్క కార్యమైన (అనగా అవిద్యవలన కలుగు) దుఃఖమును, పరం = పూర్తిగ, హరతి = హరించును. “ తరతి శోకమాత్మవ్త్”, “యత్ర నాన్యత్పశ్యతి...స భూమా ”, “యో వై భూమా తత్సుఖమ్” అని శ్రుతులు చెప్పుచున్నవి. ఎల్లప్పుడును అట్టి బ్రహ్మ యందు ఉన్నవానికి అవిద్య కాని, దాని కార్యమగు దుఃఖము కాని ఎట్లుం డును అని అభిప్రాయము. అవ. సమూలముగ దుఃఖమును తొలగించుకొనవలె నన్నచో బ్రహ్మయందు ఏకాగ్రస్థితి ఉండవలెను. అది లభింపవలెనన్న బహి ర్ముఖత్వ మనునది కొంచెముకూడ ఉండరాదని చెప్పుచున్నాడు. బాహ్యాభిసన్ధిః పరివర్ధయేత్ఫలం దుర్వాసనా మేవ తతస్త తో ఒధికామ్, జ్ఞాత్వా వివేకై ః పరిహృత్య బాహ్యం 'స్వాత్మానుసన్ధిం విదధీత నిత్యమ్. = బాహ్యాభిసంధిః = విషయసంగము, తతస్తతః = క్రమక్రమముగా, అధికాం = అధికమైన, దుర్వాసనామేవ = పునర్జన్మను కలిగించు దుర్వాస ననే, ఫలం = ఫలమునుగా, పరిపర్ధయేత్ వృద్ధిపొందునట్లు చేయును. వాసనావృద్ధితః కార్యం కార్యవృద్ధ్యా చ వాసనా" (314) అని వెనుకనే చెప్పబడియున్నది. జ్ఞాత్వా = ఈ విషయమును తెలిసికొని, వివేకైః = ప్రమాదము మృత్యురూపమని చెప్పుసందర్భమున చెప్పిన, విషయసంగము మహానర్థమునకు కారణము అని బోధించు హేతువులచే, (చూ. శ్లో. 327- 328), బాహ్యం – అనాత్మయైన బాహ్యపదార్థమును, పరిహృత్య=బాధించి నిత్యం = ఎల్లప్పుడును. స్వాత్మానుసన్ధిం = బ్రహ్మానుసస్థానమును, విద ధీత = చేయవలెను. 1 335 అవ. బాహ్యపదార్థానుసంధానము బంధక మను విషయ మును చెప్పి, దానిని నిరోధించినచో పరమపురుషార్థరూపమగు ఫలము లభించునని చెప్పుచున్నాడు..<noinclude><references/></noinclude> bjuoxqz5vgocnsnw0ffqu8vi8s7awhj 104 244488 603189 2026-11-02T13:42:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '402 బాహ్యే నిరుద్దే మనసః ప్రసన్నతా మనఃప్రసాదే పరమాత్మదర్శనమ్, తస్మిన్ సుదృష్టే భవబన్ధనాశః బహిర్నిరోధః పదవీ విముక్తే ః. 8. = శ్రీవి వేక చూడామణి బాహ్యే=బాహ్యానుసంధానము, నిరుద్...' 603189 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>402 బాహ్యే నిరుద్దే మనసః ప్రసన్నతా మనఃప్రసాదే పరమాత్మదర్శనమ్, తస్మిన్ సుదృష్టే భవబన్ధనాశః బహిర్నిరోధః పదవీ విముక్తే ః. 8. = శ్రీవి వేక చూడామణి బాహ్యే=బాహ్యానుసంధానము, నిరుద్ధే సతి నిరోధింపబడినదగు చుండగా, మనసః=మనస్సునకు, ప్రసన్నతా= ప్రసన్నత్వము లభించును.. మనఃప్రసాదే=మనస్సునకు ప్రసాదము కలుగగా, పరమాత్మదర్శనం= పరమాత్మ సాక్షాత్కారము కలుగును. తస్మిన్ = ఆ పరమాత్మ, సుదృష్టి = బాగుగ చూడబడగా, భవబన్ధనాశః = సంసారబంధనాశము కలుగును. బహిర్నిరోధః=బాహ్యానుసంధానమును అరికట్టుట అనునది, విముక్తేః = ముక్తికి, పదవీ = మార్గము. = 336 ఎక్కువపనులు చేసినవానికి గూడ నిద్రపోయి మేల్కొన్న పిదప మనస్సు ప్రసన్నమగును. సుషుప్త్యవస్థయందు బాహ్యవస్తువు లేవియు ఉండవు గాన మనఃప్రసాదము నిచ్చు సుషుప్తికి సంప్రసాద మని పేరు. బుధ హేతువగు బాహ్యమును ప్రయత్నపూర్వకముగ నిరోధింపగా, ఆనంద మావిర్భవించి ప్రసన్నత్వము లభించునని వేరుగ చెప్పవలెనా? మనస్సుకు ప్రసాదము కలిగిన పిమ్మట, “ప్రసాదే సర్వదుఃఖానాం హానిరస్యోపజాయతే, ప్రసన్న చేతసో హ్యాశు బుద్ధిః పర్యవతిష్ఠ తే.” ప్రసాదము కలిగిన పిమ్మట వీనికి సర్వదుఃఖములును తొలగిపోవును. . ఏలయన ప్రసన్న చేతస్కుడగు వాని బుద్ధి వెంటనే స్థిరముగ నిల చును అను గీతావాక్యము ననుసరించి దుఃఖముక్తమై నిర్మలమగు మనస్సు, సూక్ష్మమై, ఏకాగ్రమై, పరమాత్మదర్శన సమర్థమగును. 'మనసైవేద మాప్తవ్యం', 'మనసైవానుద్రష్టవ్యమ్', 'దృశ్యతే త్వ గ్ర్యయా బుద్ధ్యా సూక్ష్మయా” - “దీనిని మనస్సుచేతనే పొందవలెను, "ఇది మనస్సుచేతనే చూడదగినది”, “ఇది ఏకాగ్రము, సూక్ష్మము<noinclude><references/></noinclude> jn2juo1qrlpwi6pyrldl963kaqzk6q8 104 244489 603190 2026-11-02T13:42:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అసత్పరిహారము = 403 ఆ పర అగు బుద్ధిచే చూడబడును" అని శ్రుతులు చెప్పుచున్నవి. మాత్మ, సుదృష్టే = అనన్యరూపమున నిరంతరము సాక్షాత్కరింప చేసికొనబడగా, భవబన్దనాశః = సంసార హేతువులగు అన్ని...' 603190 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అసత్పరిహారము = 403 ఆ పర అగు బుద్ధిచే చూడబడును" అని శ్రుతులు చెప్పుచున్నవి. మాత్మ, సుదృష్టే = అనన్యరూపమున నిరంతరము సాక్షాత్కరింప చేసికొనబడగా, భవబన్దనాశః = సంసార హేతువులగు అన్ని అధ్యా సముల యొక్కయు సమూలనాశము కలుగును. కావున, బహిర్ని రోధః = వృత్తికి బాహ్యాలంబనము లేకుండుట, విముక్తేః = మోక్షము నకు, పదవీ మార్గము; మోక్షమును పొందించు మార్గము. అవ. ఈ విధముగ బహుప్రకారములచే విషయచింతయందు గల దోషములను జూపి విషయచింతనుండి పూర్తిగ మరల్చుటకును, విషయచింత కలవారికి సిగ్గు కలుగుటకును విషయనింద చేయు చున్నాడు. కః పణ్ణితః సన్ సదసద్వివేకీ శ్రుతిప్రమాణః పరమార్థదర్శీ, జానన్ది కుర్యా దసతో 2వలమ్బం స్వపాత హేతోః శిశువన్ముముక్షుః. పరమార్థదర్శీ పరమార్థమును చూచెడు స్వభావము కలవాడును, కావుననే, శ్రుతిప్రమాణః = శ్రుతి ప్రమాణము కలవాడును, అతీంద్రియము లగు విషయములను తెలిసికొనుటకు శ్రుతియొక్కటియే ప్రమాణముకదా? అందువలన, “యో వై భూమా తదమృతమ్; అతోఒన్యదార్హమ్ ” ఇత్యాది శ్రుతులచే, సదసద్వివేకీ = బ్రహ్మయే సత్యమైనది, జగత్తు అసత్యమైనది అను జ్ఞానము గలవాడును, అందుచే, పండితః = = వస్తు యాథాత్మ్యజ్ఞానము కలవాడును, ముముక్షుః= బంధనివృత్తిని కోరుచున్న వాడును అగు, కః=ఎపడు, శిశువత్-శిశువువలె, స్వపాత హేతోః -తన యొక్క పతనమునకై, జానన్ = తెలిసియుండి కూడ, అసతః— అసతైన దానియొక్క, అవలంబం ఆశ్రయమును, కుర్యాత్ = చేయును? శిశువు అజ్ఞానముచే పై నుండి క్రిందికి పడవచ్చును. సర్పదీపాదులను ముట్ట వచ్చును. కాని ఇతడు జ్ఞానవంతుడు కదా? కావున వివేకవంతుడు ప్రమాద రహితుడై, బ్రహ్మసంస్థుడై ఉండవలెను. 337<noinclude><references/></noinclude> idtlhl7vvp5s3pjdwglzxzrp7mpjf18 104 244490 603191 2026-11-02T13:42:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '404 వివేక చూడామణి జాగ్రదావస్థ అవ. సుషుప్తి యందు పదార్థజ్ఞాన ముండదు. యందు పదార్థజ్ఞాన ముండును. ఈ విధముగ పరస్పర విరుద్ధధర్మము లగు సుప్తి జాగరణములు ఒకనియందు, ఒకే సమయమున ఎట్లుండ...' 603191 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>404 వివేక చూడామణి జాగ్రదావస్థ అవ. సుషుప్తి యందు పదార్థజ్ఞాన ముండదు. యందు పదార్థజ్ఞాన ముండును. ఈ విధముగ పరస్పర విరుద్ధధర్మము లగు సుప్తి జాగరణములు ఒకనియందు, ఒకే సమయమున ఎట్లుండవో అట్లే దేహాద్యభిమానము, ముక్తి యనునవి ఒకేసమయమున, ఒక వ్యక్తి యందు ఉండజాలవు అని చెప్పుచున్నాడు. రా దేహాదీసంసక్తి మతో న ముక్తి ర్ముక్త స్య దేహాద్యభిమత్యభావః, సుప్తస్య నో జాగరణం న జాగ్రతః స్వప్నస్త యో.. ర్భిన్నగుణాశ్రయత్వాత్. దేహాదిసంస క్తి మతః=దేహాద్యభిమాన మున్నవానికి, ముక్తిః= ముక్తి, న=లేదు, ముక్త స్య±ముక్తునకు, దేహాద్యభిమత్యభావః= దేహా ద్యభిమానముండదు, తయోః= జాగ్రత్స్వప్నములు, భిన్న గుణాశ్రయ త్వాత్ వేరువేరు ధర్మములకు ఆశ్రయ మగుటవలన, సుప్తస్య= నిద్ర పోపుచున్నవానికి, జాగరణం- జాగరణము, నో-లేదు. జాగ్రతః= మేల్కొన్నవానికి, స్వప్నః= స్వన్నము, న_లేదు. = 338 'న స పునరావర్తతే' - జ్ఞాని మరల తిరిగిరాడు అను శ్రుతి ననుసరించి ముక్తునకు మరల దేహాదులందు అభిమానము కలుగనే కలుగదు. కలిగినచో అతడు ముక్తుడు కాడు. ఈ విషయమును ‘విజ్ఞాత బ్రహ్మతత్త్వస్య ' ఇత్యాది శ్లోకమున (448) చెప్పనున్నాడు. అవ. ముక్తుని స్వరూపమును చెప్పుచున్నాడు. ఆత్మనిష్ఠా విధానము అన్తర్బహిః' స్వం స్థిరజఙ్గమేషు జ్ఞానాత్మనాధారతయా విలోక్య, త్యక్తా ఖిలోపాధి రఖణ్ణరూపః పూర్ణాత్మనా యః స్థిత ఏష ముక్త ః. 339<noinclude><references/></noinclude> 8p8wrehnurp55xzhdt18gsjhwvmr9a8 104 244491 603192 2026-11-02T13:42:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మనిష్ఠా విధానము స్థిరజఙ్గ మేషు=చరాచరవస్తువులయందు, అన్త ః-లో పలను, బహిః= వెలుపలను, జ్ఞానాత్మనా జ్ఞానరూపమున, ఆధారతయా_ఆధారముగ, స్వం=ఆత్మను, విలోక్య=సాక్షాత్త రించుకొని, త్య...' 603192 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మనిష్ఠా విధానము స్థిరజఙ్గ మేషు=చరాచరవస్తువులయందు, అన్త ః-లో పలను, బహిః= వెలుపలను, జ్ఞానాత్మనా జ్ఞానరూపమున, ఆధారతయా_ఆధారముగ, స్వం=ఆత్మను, విలోక్య=సాక్షాత్త రించుకొని, త్యక్తాఖిలోపాధిః విడువ బడిన సమస్త ఉపాధులు, అనగా అజ్ఞానము తత్కార్యములు కలవాడై, కావుననే అఖణ్ణరూపః_ దేశకాలవస్తుపరిచ్ఛేద శూన్యమైన సచ్చిదానంద రూపుడై, యః ఎవడు, పూర్ణాత్మనా అపరిచ్ఛిన్నస్వరూపముతో; స్థితః=ఉన్నవాడో, ఏషః = ఇతడే, ముక్తః = ముక్తుడు. ====== 405 అవ. ముక్తికి 'హేతువును, ఆ హేతువునకు హేతువును చెప్పు చున్నాడు. సర్వాత్మనా బన్దవిము క్తి హేతుః సర్వాత్మభావాన్న పరో ఒస్తి కశ్చిత్, దృశ్యాగ్రహే సత్యుపపద్యతే. సౌ సర్వాత్మభావో2స్య సదాత్మనిష్ఠయా. = సర్వాత్మభావనా = సర్వవిధములు, బన్ధవిముక్తి హేతుః బంధ మోక్షమునకు హేతువు, సర్వాత్మభావాత్ = సర్వాత్మభావముకంటె, పరః = మరియొకటి, కశ్చిత్=ఏదియు, నాస్తి= లేదు, సదా= ఎల్లప్పుడును, ఆత్మ నిష్ఠయా=ఆత్మనిష్ఠచేత, దృశ్యాగ్రహే సతి దృశ్యములు తెలియనివగు చుండగా, అస్య=ఈతనికి, అసౌ= ఆ, సర్వాత్మభావః = సర్వాత్మభావము ఉపపద్యతే—కలుగును. "యతో యతో నివర్తతే తతస్తతో విముచ్యతే, నివర్త నాద్ధి సర్వతో న వేత్తి దుఃఖ మణ్వపి." 340 ఏ యే వస్తువునుండి మరలునో ఆ యా వస్తువునుండి విముక్తుడగును. అన్నింటినుండియు నివర్తించుటవలన, అణుమాత్రమైనను దుఃఖమును అనుభవింపడు అని చెప్పిన విధమున, పూర్తిగ బంధము తొలగిపోవలె నన్నచో దానికి సర్వాత్మభావ మొక్కటియే హేతువు. దానికంటె వేరైన హేతువు ఏదియును లేదు. -<noinclude><references/></noinclude> plnbv41fxishnago68aglriq9r8m2eo 104 244492 603193 2026-11-02T13:43:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '406 శ్రీవివేక చూడామణి " అహం బ్రహ్మాస్మి యో వేద స సర్వం భవతి త్విదమ్, నాభూత్యా ఈశతే దేవా స్తేషామాత్మా భవేద్ధి సః. ” నేనే బ్రహ్మను అని ఎవడు తెలిసికొనునో అతడు సర్వస్వరూపుడగును. ద...' 603193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>406 శ్రీవివేక చూడామణి " అహం బ్రహ్మాస్మి యో వేద స సర్వం భవతి త్విదమ్, నాభూత్యా ఈశతే దేవా స్తేషామాత్మా భవేద్ధి సః. ” నేనే బ్రహ్మను అని ఎవడు తెలిసికొనునో అతడు సర్వస్వరూపుడగును. దేవతలకుకూడ ఈతనిపై అధికారముచేయు శక్తి యుండదు. ఆతడు ఆ దేవతలకుగూడ ఆత్మయై యున్నాడు కదా అని చెప్పబడినది. బంధక మైనది, తనకంటె భిన్నమైన దానిని మాత్రమే బంధింపగలదు గాని తననే బంధింపజాలదు. కర్తయే కర్మయగుట అనునది విరుద్ధము కదా! "ఎంత నేర్పరియైనను నటుడు తన భుజమునే ఎక్కజాలడు కదా”, “అగ్ని తననే కాల్చజాలదు కదా” అని భాష్యకారులు కూడ చెప్పియున్నారు. కావున, సర్వాత్మభావము లభించిన పిదప, ఏది బంధకమో తదాత్మత్వముకూడ తప్పక లభించును గాన, బుధమెట్లు కలుగును? “సర్వభూతేషు చాత్మానం సర్వభూతాని చాత్మని, సంపశ్యన్ బ్రహ్మ పరమం యాతి నాన్యేన హేతునా. ’ " తనను సర్వభూతములయందును, సర్వభూతములను తనయందును చూచెడువాడే బ్రహ్మను పొందును; ఇతర హేతువుచే పొందజాలడు అని కైవల్యశ్రుతి చెప్పుచున్నది. “సర్పమునకు అధిష్ఠానమగుటచే దానియందు అనుస్యూతముగ రజ్జువు ఉన్నట్లు, సర్వభూతములకు ఉపాదానమగుటచే వాటియందు అనుస్యూతముగ నున్న ఆత్మను, రజ్జువుపై కల్పితమగు సర్పమున్న విధమున, ఆత్మయందున్న సర్వభూతములను చూచువాడు " అని శ్రుతికి అర్థము. అందుచే, సర్వాత్మభావ మనగా సర్వోపాధివిముక్తుడై కేవలముగ ఉండుటయే. ఉపాధిసంబంధముచే పరిచ్ఛిన్నుడై యున్నంతకాలము సర్వాత్మ త్వము అసుభావ్యము కదా?<noinclude><references/></noinclude> mtggi94rhkryl5qtpkls4ciox0q218e 104 244493 603194 2026-11-02T13:43:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మనిష్ఠా విధానము 407 (ఆశంక) మాయ వ్యాపకము గాన, దానితో కూడిన (తద వచ్ఛిన్నమైన) ఆత్మ మాయాకార్యము లన్నింటికిని అధిష్ఠానమని చెప్పవచ్చును. (సమాధానము) కాని అపుడు మాయ మిగిలియున్నది గ...' 603194 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మనిష్ఠా విధానము 407 (ఆశంక) మాయ వ్యాపకము గాన, దానితో కూడిన (తద వచ్ఛిన్నమైన) ఆత్మ మాయాకార్యము లన్నింటికిని అధిష్ఠానమని చెప్పవచ్చును. (సమాధానము) కాని అపుడు మాయ మిగిలియున్నది గాన దానికి కూడ అధిష్ఠానము కావలెనన్నచో అది (అధిష్ఠానత్వము) శుద్ధము, నిరవచ్ఛిన్నమును అనగా చైతన్యమునకు మాత్రమే సంభా వ్యము. అందుచే సర్వాత్మభావమనగా కైవల్యమే. ఇట్టి సర్వాత్మ భావమునకు హేతువును చెప్పుచున్నాడు ఈ సర్వాత్మ భావము, అస్య = ఈ జ్ఞానికి ఎల్లప్పుడును ఆత్మనిష్ఠచే దృశ్యప్రపంచభానము లేకున్నచో కలుగును. =&e - అవ. దృశ్యాగ్రహణమనునది సదాత్మనిష్ఠ యున్నపుడే లభిం చును గాని మరియొక విధముగ లభింపదని చెప్పుచున్నాడు.. దృశ్యస్యాగ్రహణం కథం ను ఘటతే దేహాత్మనా తీష్ఠతః బాహ్యార్థానుభవప్రసక్త మనసః తత్తత్రియాం కుర్వతః, సంన్యస్తాఖిల ధర్మకర్మవిషయై ర్నీత్యాత్మనిష్ఠాపరై స్తత్త్వజ్జెః కరణీయమాత్మని సదానన్దేచ్ఛుభిర్యత్నతః.341 దేహాత్మనా=దేహాత్మబుద్ధితో, తిష్ఠతః = ఉన్నవాడును, కావుననే, బాహ్యార్థానుభవ ప్రసక్తి మనసః = బాహ్యవిషయముల అనుభవమునందు మిక్కిలి ఆసక్తమైన మనస్సు కలవాడును, ఈ విశేషణముచే విషయ చిన్తనము, సంకల్పము, కామము సూచితములైనవి. తత్తత్కియాం కుర్వతః=విషయములను సంపాదించుటకు ఆ యా పనులను చేయుచున్న పురుషునకు, దృశ్యస్య అగ్రహణం=దృశ్యమును చూడకుండుట అనునది కథం=ఎట్లు, ఘటతే= కుదురును? అందుచే _సంన్యస్తాఖిల ధర్మకర్మ విషయైః = వై దికధర్మమును, లౌకిక కర్మలను, శబ్దాదివిషయములను విడచిన వారును, నిత్యాత్మనిష్ఠాపరైః= ఎల్లప్పుడును ఆత్మనిష్ఠయందు ఆసక్తి కల<noinclude><references/></noinclude> nwoxdtco3mdzpdk08asuxc17rhogdvq 104 244494 603195 2026-11-02T13:43:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '408 శ్రీ వివేక చూడామణి వారును, ఇందులకు హేతువు- ఆత్మని సదానన్దేచ్ఛుభిః= ఆత్మయందు ఎల్లప్పుడును ఆనందమును అభిలషించు, తత్త్వజ్ఞః= తత్త్వవేత్త లచే, యత్నతః=ప్రయత్నపూర్వకముగ, కరణీయ...' 603195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>408 శ్రీ వివేక చూడామణి వారును, ఇందులకు హేతువు- ఆత్మని సదానన్దేచ్ఛుభిః= ఆత్మయందు ఎల్లప్పుడును ఆనందమును అభిలషించు, తత్త్వజ్ఞః= తత్త్వవేత్త లచే, యత్నతః=ప్రయత్నపూర్వకముగ, కరణీయం = దృశ్యాగ్రహణము చేయదగినది. అవ. నిత్యాత్మనిష్ఠవలన సర్వాత్మత్వము సిద్ధించును అను విష యమున శ్రుతి ప్రమాణమని చెప్పుచున్నాడు – సార్వాత్మ్యసిద్ధయే భిక్షాః కృతశ్రవణకర్మణః, సమాధిం విదధాత్యేషా శాన్తో దాన ఇతి శ్రుతిః . 342 కృతశ్రవణకర్మణః = బ్రహ్మనిష్ఠుడగు గురువుద్వారా, వేదాన వాక్యములను, తదర్థములను వినియున్న, భిక్షోః = సంన్యాసికి, సార్వాత్మ్య సిద్ధయే=సర్వాత్మత్వము సిద్ధించుటకు, ఏషాఈ, శాన్తోదాన ఇతిశ్రుతిః = "తస్మా దేవంవిచ్ఛాన్తో దాన్త ఉపరత స్తితిక్షుః సమాసితః శ్రద్ధావిశ్తో భూత్వాత్మన్యేవాత్మానం పశ్యేత్ " అనెడు శ్రుతి, సమాధిం విదధాతి ' సమాహితః' అనుశబ్దముచే-అన్త ఃకరణము బైటకుపోకుండ నిరోధించి బాహ్యవృత్తులను అవలంబింపక ఆత్మసాక్షాత్కారముకొరకై నిరంతరము సమాధిచేయవలెను అని బోధించుచున్నది. అవ. అందులకు యుక్తిని చెప్పుచున్నాడు... ఆరూఢశక్తే రహమో వినాశః కర్తుం న శక్యః సహసాపి పణితైః యే నిర్వికల్పాఖ్యసమాధినిశ్చలా స్తానన్త రానన్తభవా హి వాసనాః. == యే _ ఎవరు, నిర్వికల్పాఖ్య సమాధినిశ్చలాః =నిర్వికల్పక సమాధి యందు నిశ్చలముగ నుండువారో, తాన్ అన్త రాజు వారుతప్ప, పండితైః అపి — పండితులచేత గూడ, ఆరూఢశక్తేః - అత్యధికమైన శక్తిగల, అహమః=అహంకారముయొక్క, వినాశః-వినాశము, సహసా=శీఘ్ర = 343<noinclude><references/></noinclude> segrlc4ulxeow4ljd4osda3q7l6kq6t 104 244495 603196 2026-11-02T13:43:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మనిష్ఠా విధానము ముగ, కర్తుంచేయుటకు, న శక్యః=శక్యమైనదికాదు. వాసనాః అనాత్మ వాసనలు, అనన్త భవాః హి అనంతమైన పుట్టుకలు కలవి కదా? 409 సవికల్పకము, నిర్వికల్పకము అని సమాధి రెండు విధ...' 603196 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మనిష్ఠా విధానము ముగ, కర్తుంచేయుటకు, న శక్యః=శక్యమైనదికాదు. వాసనాః అనాత్మ వాసనలు, అనన్త భవాః హి అనంతమైన పుట్టుకలు కలవి కదా? 409 సవికల్పకము, నిర్వికల్పకము అని సమాధి రెండు విధములు. “జ్ఞాత్రాద్యవిలయేనైవ జ్ఞేయే బ్రహ్మణి కేవలే, తదా కారాకారితయా చిత్తవృత్తే రవస్థితిః, సద్భిః స ఏవ విజ్ఞేయః సమాధిః సవికల్పకః,” జాత, జ్ఞేయము, జ్ఞానము అను మూడును (త్రిపుటి) విలీనము కాకుండగనే కేవలమగు బ్రహ్మయందు చిత్తవృత్తి నిలచి, బ్రహ్మా కారాకారితమైయుండుట సవికల్పక సమాధి యని పేరు. "మృద ఏవావభానే పి మృణ్మయద్విపభానవత్ సన్మాత్రవస్తుభాన్కేపి త్రిపుటీ భాతి సన్మయీ, సమాధి రత ఏవేయం సవికల్ప ఇతీర్యతే.” మృత్తుమాత్రమే భాసించుచున్నను, మృణ్మయమగు ఏనుగు వేరుగ (ద్విపముగ) భాసించుచున్నట్లు, సన్మాత్రమగు బ్రహ్మ భాసించు సమయమున, సన్మయమగు త్రిపుటి కూడ భాసించుచుండును గాన దానికి సవికల్పకసమాధి యనిపేరు. “జ్ఞాత్రాదిభావముత్సృజ్య జ్ఞేయమాత్రస్థితి ర్దృథా, మనసో నిర్వికల్పః స్యాత్ సమాధిర్యోగసంజ్ఞితః.”” మనస్సు జ్ఞాత్రాదిభేదమును వదలి జ్ఞేయమునందు మాత్రమే స్థిరముగ నుండుట నిర్వికల్పసమాధి. “జలే నిక్షిప్తలవణం జలమాత్రతయా స్థితమ్, పృథజానాభాతి కిన్త్వము ఏకమేవావభాసతే, యథా తథైవ సా వృత్తి ః బ్రహ్మమాత్రతయా స్థితా. పృథఙ్నా భాతి బ్రహ్మైవాద్వితీయ మవభాసతే, జ్ఞాత్రాదికల్పనాభావాన్మతో ఒయం నిర్వికల్పకః.”<noinclude><references/></noinclude> 7nq60mqeszt9scf69n6flozba7iiyjj 104 244496 603197 2026-11-02T13:43:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '410 శ్రీవి వేక చూడామణి జలమునందు ఉప్పువేసినచో అది కేవలము జలరూపముననే ఉండును. వేరుగ కనబడదు. నీరుమాత్రమే భాసించును. అట్లే మానసప్రవృత్తి బ్రహ్మరూపముననే ఉండును. వేరుగ భాసింపదు. అ...' 603197 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>410 శ్రీవి వేక చూడామణి జలమునందు ఉప్పువేసినచో అది కేవలము జలరూపముననే ఉండును. వేరుగ కనబడదు. నీరుమాత్రమే భాసించును. అట్లే మానసప్రవృత్తి బ్రహ్మరూపముననే ఉండును. వేరుగ భాసింపదు. అద్వితీయమగు బ్రహ్మ మాత్రమే భాసించును. ఈ విధముగ జ్ఞాత్రాదిభేదము లేక పోవుటచే దీనికి నిర్వికల్ప మనిపేరు. “వృత్తేః సద్భావబాధాభ్యా ముభయోర్భేద ఇష్యతే” మానసవృత్తి ఉండుట లేకపోవుట అనునదే సవికల్ప నిర్వికల్ప సమాధులకు భేదము. ఇది దృష్టాంతప్రదర్శన పూర్వకమగు సవికల్పనిర్వికల్పసమాధుల లక్షణము. నిర్వికల్పసమాధి యందు లేదా నిర్వికల్పసమాధిచేత నిశ్చలమైన వారిచే తప్ప, ఆరూ ఢశక్తేః = వృద్ధిపొందిన నానావిధభ్రమజనకమగు శక్తిగల, అహం కారముయొక్క వినాశము, పక్షితైరపి వేదాన్తశ్రవణము చేసిన పండితులచేత గూడ, శీఘ్రముగ చేయ శక్యము కాదు. హి - ఏల యన, వాసనాః= అనాత్మసంస్కారములు, అనన్తభవాః = అసంఖ్యాక ములైన సంసారములు గలవి లేదా అనంతములగు పదార్థములచే ఉత్పన్నములైనవి. a === = కావున సకలవిధములగు వాసనలును క్షీణింప వలెనన్నచో నిర్వికల్పసమాధి యొక్కటియే శరణము. అవ. సమూలముగ నశించని విక్షేపశక్తి ఏ విధముగ బంధక మగునో చెప్పుచున్నాడు… అహంబుద్ధ్యేవ మోహీన్యా యోజయిత్వా వృతేర్బలాత్, విక్షేపశక్తిః పురుషం విక్షేపయతి తద్గుణైః. అనాత్మయందు ఆత్మబుద్ధి ఎప్పుడు చేయునో అప్పుడు స్వరూపము "యథాపకృష్టం శైవాలమ్" అని పూర్వము చెప్పిన విధమున కప్పబడి పోవును. కావున, మోహిన్యా= స్వరూపమునుండి తొలగించు, అహం బుద్ధ్యేన=అహంకారముతోడనే, యోజయిత్వా సంబంధమును ఏర్పరచి, ఆవృతేర్బలాత్ =దానివలన కలుగు స్వరూపావరణము యొక్క, బలాత్= బలమువలన, పురుషం_పండితుడైన పురుషునికూడ, విక్షేపశక్తిః=భ్రమ 344<noinclude><references/></noinclude> ioxk1tkdpioraw7mqqp3k3x3cuo4k68 104 244497 603198 2026-11-02T13:44:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మనిష్ఠా విధానము పరంపరను కలిగించునదియు, సంకల్పకామాదివృత్తులను జనింపజేయు నదియు అగు విక్షేపశక్తి, తద్గుణైః = తనవలన కలుగు సంకల్పాదులచే, నిజేసయతి ఎక్కువ బైటకు తీసికొనివచ...' 603198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మనిష్ఠా విధానము పరంపరను కలిగించునదియు, సంకల్పకామాదివృత్తులను జనింపజేయు నదియు అగు విక్షేపశక్తి, తద్గుణైః = తనవలన కలుగు సంకల్పాదులచే, నిజేసయతి ఎక్కువ బైటకు తీసికొనివచ్చి ఆత్మకు దూరముచేయును. విక్షేపశక్తి విజయో విషమో విధాతుం నిశ్శేష మావరణశక్తి నివృత్త్యభావే, దృగ్దృశ్యయోః స్ఫుటపయోజలవద్విభాగే నశ్యేత్త దావరణ మాత్మని చ స్వభావాత్, నిస్సంశయేన భవతి ప్రతిబన్ధశూన్యో విక్షేపణం న హి తదా యది చేన్మృషార్థే. = == = = = నిఃశేషం = పూర్తిగా, ఆవరణశక్తి నివృత్త్యభావే . . ఆవరణశక్తి నివర్తింపకపోయినచో, విక్షేపశక్తి విజయః - విశేపశక్తి యొక్క జయము, విధాతుం = చేయుటకు, విషమః = కష్టమైనది, అనగా అసాధ్యము, స్ఫుట పయోజలవత్ = స్పష్టమగు క్షీరనీరములకువలె. దృగ్దృశ్యయోః = ఆత్మా నాత్మలకు, విభాగే = పరమహంసలచే మనస్సు అనెడు ముట్టెతో విభాగము చేయబడగా, ఆత్మని ఆత్మయందు, తదా - అపుడు, స్వభావాత్ = అప్ర యత్నముగనే, ఆపరణం = ఆవరణము, నశ్యేత = నశించును. ఆ విధ ముగ వివేకము కలిగినపిమ్మట ఆవరణభంగము కొరకై చేయవలసినది మరి ఏమియు ఉండదు. తదా= అపుడు, మృషార్థీ = మిథ్యాభూతమగు అనాత్మయందు, మనసః=మనస్సు యొక్క, విక్షేపణం న చేద్యది - ప్రవృత్తి లేకున్నచో, అపుడు, విక్షేపశక్తి విజయము, నిస్సంశయేన = అసంశయ ముగ, ప్రతిబన్ధశూన్యః = ప్రతిబంధరహితమై, భవతి = అగును. = 411 345 అవ. ఇట్టి వివేకము కలుగుటకు హేతువగు స్ఫుటజ్ఞానమును చెప్పుచున్నాడు_ సమ్యగ్వివేకః స్ఫుటబోధజన్యో విభజ్య దృగ్దృశ్యపదార్థతత్త్వమ్, ఛినత్తి మాయాకృతమోహబద్ధం యస్మాద్విముక్త స్య. పునర్న సంసృతిః. 346<noinclude><references/></noinclude> ley6epgdxy9mxkky2cbc7hh4lwa8grr 104 244498 603199 2026-11-02T13:44:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '412 శ్రీ వివేక చూడామణి స్ఫుటబోధజన్యః = అసందిగ్ధమును అవిపర్యస్తమును అగు, శ్రుతులవలనను ఆచార్యప్రసాదమువలనను కల్గిన మహావాక్యార్థానుభవము వలన జనించిన అనగా అట్టి అనుభవము కలిగిన...' 603199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>412 శ్రీ వివేక చూడామణి స్ఫుటబోధజన్యః = అసందిగ్ధమును అవిపర్యస్తమును అగు, శ్రుతులవలనను ఆచార్యప్రసాదమువలనను కల్గిన మహావాక్యార్థానుభవము వలన జనించిన అనగా అట్టి అనుభవము కలిగిన వెంటనే కలిగిన, సమ్య గ్వివేకః =" బ్రహ్మ సత్యం జగన్మిథ్యా " ఇత్యాదిరూపమగు వివేకము, దృగ్దృశ్యపదార్థతత్త్వం = ఆత్మానాత్మయథార్థ స్వరూపమును, విభజ్య = క్షీరనీరములనువలే వేరుచేసి, మాయాకృత మోహబద్ధం = మాయాజనిత మగు స్వరూపతిరోధానముచే కల్గిన, అనాత్మయందు ఆత్మయనెడు బుద్ధిని, ఛినత్తి = సమూలముగ నశింపజేయును. ఇందులకు ప్రమాణమును చెప్పు చున్నాడు.. యస్మాత్ = ఏలయన, విముక్తస్య = మోక్షముపొందినవానికి పునః =మరల, సంసృతిః=సంసారము, న=లేదో, 'న స పునరావర్తతే' అని ప్రతివాక్యము, పాలనుండి తీసిన నెయ్యి మరల పాలుగ మారదు. అట్లే స్వప్రకాశానందాకార మైన మనస్సు మరల అనాత్మలయందు లగ్నముకాదని భావము. అవ. చతుర్థపాదము యొక్క అర్థమును ఉపపాదించు చున్నాడు_ పరావరై కత్వవివేకవహ్నిః దహత్యవిద్యాగహనం హ్యశేషమ్, కిం స్యాత్ పునః సంసరణస్య బీజ మద్వైతభావం సమువేయుష్కోస్య. = హి = ఏలయన, పరావరై కత్వవివేకవహ్నిః =పరుడైన ఈశ్వరుని యొక్కయు, అవరుడైన జీవునియొక్కయు ఏకత్వమునుగూర్చిన విచా రమువలన కలిగిన జ్ఞాన మనెడు అగ్ని, అశేషం= సమస్తమైన, అనగా సకల కార్యసహితమైన, అవిద్యాగహనం - అవిద్యయనెడు అరణ్యమును, దహతి = భస్మముచేయును. విభేదజన కేఒజ్ఞానే నాశమాత్యన్తి కం గతే, ఆత్మని బ్రహ్మణో భేద మసన్తం కః కరిష్యతి. 347<noinclude><references/></noinclude> f4r8zu08pdq48algxg64pt4azgbkwe7 104 244499 603200 2026-11-02T13:44:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మనిష్ఠా విధానము ఏ = భేదబుద్ధినికలిగించు అజ్ఞానము పూర్తిగ నశించిన దగుచుండగా, జీవాత్మ కును బ్రహ్మకును మధ్య ఏ మాత్రముకూడ లేని భేదమును ఏది కల్పింప గలదు? అను ప్రమాణము ననుసర...' 603200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మనిష్ఠా విధానము ఏ = భేదబుద్ధినికలిగించు అజ్ఞానము పూర్తిగ నశించిన దగుచుండగా, జీవాత్మ కును బ్రహ్మకును మధ్య ఏ మాత్రముకూడ లేని భేదమును ఏది కల్పింప గలదు? అను ప్రమాణము ననుసరించి, అద్వైతభావం = భేదరహిత మగు బ్రహ్మభావమును, సముపేయుషః = పొందిన, అనగా నిరంతర బ్రహ్మసాక్షాత్కారవంతుడైన, అస్య = ఈ మహాత్మునకు, పునః=మరల, సంసరణస్య=దేహాదులయందు ఆత్మభ్రమ కలుగుటకు, బీజం కిం స్యాత్ బీజము ఏది యుండును ? - 413 అవ. సమ్యగ్వస్తుజ్ఞానము సంసారము నే విధముగ నశింప జేయునో చెప్పుచున్నాడు. ఆవరణస్య నివృత్తి ర్భవతి చ సమ్యక్పదార్థదర్శనతః, మిథ్యాజ్ఞాన వినాశః తద్వద్విక్షేపజనితదుఃఖనివృత్తి : 348 సమ్యక్ పదార్థదర్శనతః = యథార్థవస్తు సాక్షాత్కారమువలన, ఆవ రణస్య = ఆవరణముయొక్క, నివృత్తిః - నివృత్తియు, = మిథ్యాజ్ఞాన వినాశః = మిథ్యాజ్ఞానముయొక్క నాశము, తద్వత్ = అటులనే, విక్షేప జనితదుఃఖనివృత్తి ః=పిక్షేపమువలనకలిగిన దుఃఖము యొక్క నిషృత్తి యు, = భవతి = కలుగును. " "ఏతాభ్యామేవ శక్తి భ్యాం బన్ధః పుంసః సమాగతః ” (145) అని వెనుక చెప్పినవిధమున, ఆవరణవిక్షేపములు నశించిన పిమ్మట సంసారబంధమెట్లు కలుగును అని అభిప్రాయము. అవ. సమ్యక్పదార్థదర్శనమువలన ఆవరణ నివృత్తి కలుగును; మిథ్యాజ్ఞానము, అనగా అయథార్థజ్ఞానము నశించును, అయథార్థ జ్ఞానరూపమగు విక్షేపముచే జనించిన దుఃఖముకూడ నివర్తించును అను ఈ విషయమునే దృష్టాంతముద్వారా నిరూపించుచున్నాడు_<noinclude><references/></noinclude> n9r9gzwfzcwo8b2j91sazxpkxyvj09o 104 244500 603201 2026-11-02T13:44:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '414 అధిష్ఠాన నిరూపణము శ్రీవి వేక చూడామణి ఏతత్రితయం దృష్టం సమ్యగ్రజ్జుస్వరూపవిజ్ఞానాత్, తస్మాద్వస్తుసతత్త్వం జ్ఞాతవ్యం బద్ధముక్తయే విదుషా 343 సమ్యగ్ బాగుగా, రజ్జుస్వరూపవి...' 603201 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>414 అధిష్ఠాన నిరూపణము శ్రీవి వేక చూడామణి ఏతత్రితయం దృష్టం సమ్యగ్రజ్జుస్వరూపవిజ్ఞానాత్, తస్మాద్వస్తుసతత్త్వం జ్ఞాతవ్యం బద్ధముక్తయే విదుషా 343 సమ్యగ్ బాగుగా, రజ్జుస్వరూపవిజ్ఞానాత్ = రజ్జుస్వరూపమును తెలిసికొనుటవలన, ఏతత్ త్రితయం = రజ్జ్వావరణనివృత్తి, సర్పభ్రాంతి నాశము, రజ్జుసర్పవిక్షేపమువలనకలిగిన భయకంపాదులవలన జనించిన దుఃఖము నివర్తించుట అనెడు త్రయము, దృష్టం_చూడబడినది, తస్మాత్ = ఆ కారణమువలన, విదుషా = ఈ విషయము నెరిగిన పురుషునిచే, బద్ధ ముక యే = బంధ హేతువులగు ఆవరణవిక్షేపముల నాశముకొరకు, వస్తు సతత్త్వం = వస్తువు యొక్క యథార్థస్వరూపము, జ్ఞాతవ్యం = తెలియ దగినది. అవ. ఆత్మభిన్నమైన సర్వము మిథ్య యని సోపపత్తి కముగ చెప్పుచున్నాడు_ అయో ఒగ్నియోగాదిన సత్యమన్వయా న్మాత్రాదిరూపేణ విజృమృతే ధీః, తత్కార్యమేతత్తి తయం యతో మృషా దృష్టం భ్రమస్వప్నమనోరథేషు.. = అగ్నియోగాత్ = అగ్ని సంబంధమువలన, అయః ఇవ = ఇనుము కాల్చునదిగ కనబడునట్లు, సత్యమన్వయాత్ = సత్ఐన ఆత్మ యొక్క ప్రతిబింబించుట యనెడు సంబంధమువలన, ధీః = బుద్ధి, మాత్రాది రూపేణ = ప్రమాత (తెలిసికొనువాడు), ప్రమితి, ప్రమేయము అను త్రిపుటీరూపముతో, విజృమృతే అనేకాకారము కలదగుచున్నది. ప్రమాత యైన జీవుడుకూడ దీవిశిష్టవేషముచే కల్పితుడే. “అన్వేష్టవ్యాత్మ విజ్ఞానాత్ ప్రాక్ ప్రమాతృత్వమాత్మనః, అన్విష్టః స్యాత్ ప్రమాతైన సాప్మదోషాదివర్జితఃః ” " 350<noinclude><references/></noinclude> 7m7sovpfea5kiugeaegj22kfwrypibt 104 244501 603202 2026-11-02T13:44:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అధిష్ఠాన నిరూపణము అన్వేషింపదగిన ఆత్మయొక్క విజ్ఞానము కలుగనంతవరకునే ఆత్మకు ప్రమాతృత్వమనునది ఉండును. ప్రమాతయే చివరకు పాపదోషాది శూన్యుడును అన్వేషింపదగినవాడును అగు ఆత్మగ...' 603202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అధిష్ఠాన నిరూపణము అన్వేషింపదగిన ఆత్మయొక్క విజ్ఞానము కలుగనంతవరకునే ఆత్మకు ప్రమాతృత్వమనునది ఉండును. ప్రమాతయే చివరకు పాపదోషాది శూన్యుడును అన్వేషింపదగినవాడును అగు ఆత్మగా అగును అని చెప్పిన" నిధమున ప్రమాతృత్వము కూడ కల్పితమే. యతః ఏలయన, భ్రమ స్వప్నమనోరథేషు = భ్రమ, స్వప్నము, మనోరథము. వీటియందు, తత్కార్యం = సత్సంబంధముతోగూడిన బుద్ధియొక్క కార్యమైన, ఏత త్రితయం మాతృ_మాన- మేయరూపమగు త్రయము, మృష= అసత్య =మాతృ_మాన_మేయరూపమగు మైనదిగా, దృష్టం _చూడబడినది. = తతో వికారాః ప్రకృతే రహంముఖాః దేహావసానా విషయాశ్చ సర్వే, క్షణేఒన్యథాభావిన ఏష ఆత్మా నోదేతి నాప్యేతి కదాపి నాన్యథా· = తతః=ధీకార్యములు మిధ్యాభూతములుగాన, అహంముఖాః = అహంకారముమొదలు, దేహావసానాః = దేహమువరకును ఉన్న, ప్రకృతేః. ప్రకృతియొక్క, వికారములు, సర్వే = సమస్తమైన, విషయాశ్చ = శబ్దాదివిషయములు, ఘటాదులును, క్షణే - క్షణకాలములో అనథ్యాభావినః = మరియొక విధముగ అగును. అవి సత్తులుగ భాసించు చున్నను విమర్శచేయగా అసత్తులై, దృష్టనషస్వరూపములగుటచే (కనబడి వెంటనే నశించిన స్వరూపము కలుగుటచే సత్యమైనవి కావు. ఏషః ఆత్మా = ఈ ఆత్మ యైతే, కదాపి ఎన్నడును, నోదేతి ఈ పుట్టదు, నా ప్యేతి_నశించదు, అన్యథా న భవతి=మరియొక విధముగ కూడ కాదు. బుద్ధికివలే ఆత్మకు పరిణామముకూడ లేదు, అది ఎల్లపుడును ఒకే విధమగు స్వరూపముతో ఎల్లప్పుడును ఉండును గాన అది సత్యము అని భావము. నిత్యాద్వయాఖణ్డచిదేకరూపో బుద్ధ్యాదిసాక్షీ సదసద్విలక్షణః, అహంపదప్రత్యయలక్షితార్థః ప్రత్యక్సదానన్దఘనః పరాత్మా. 416 351 352<noinclude><references/></noinclude> 1ku5ro819borhjnjqzdccrmyimez9jp 104 244502 603203 2026-11-02T13:44:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '418 = శ్రీవి వేక చూడామణి (ఈ ఆత్మ) నిత్యాద్వయాఖణచిదేకరూపః - నిత్యము, ద్వితీయ రహితము, అఖండము అగు చిత్తుమాత్రమే ఏకైకస్వరూపము గలదియు, బుద్ధ్యాదిసాక్షి = బుద్ధ్యాదులకు సాక్షియైనది...' 603203 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>418 = శ్రీవి వేక చూడామణి (ఈ ఆత్మ) నిత్యాద్వయాఖణచిదేకరూపః - నిత్యము, ద్వితీయ రహితము, అఖండము అగు చిత్తుమాత్రమే ఏకైకస్వరూపము గలదియు, బుద్ధ్యాదిసాక్షి = బుద్ధ్యాదులకు సాక్షియైనదియు, సద సద్విలక్షణః = సత్తు కంటెను అసత్తుకంటెను విలక్షణమైనదియు, అహంపద ప్రత్యయ లక్షి తార్థః = 'అహం' అను పదముచే కలిగిన జ్ఞానమువలన లక్షణావృత్తి చేత బోధింపబడునదియు, ప్రత్యక్సదానన్దఘనః = ప్రత్యగ్రూపమైన దియు, ఎల్లప్పుడును ఆనందఘనమును అగు, పరాత్మా = పరమాత్మ. నిత్యా....రూపః.నిత్యా=ఆద్యన్తశూన్యమైనదియు, అద్వయా, తనకంటె భిన్నమైన వస్తువుతో శూన్యమైనదియు కాన, అఖడ్డా= త్రివిధ పరిచ్ఛేదరహితమును అగు ఏ చిత్తుగలదో అదియే ఒక రూపము గలది. అందు ప్రమాణము - బుద్ధ్యాదులకు సాక్షియైనది. “వికా రిణాం సర్వవికారవేత్తా నిత్యో వికారో భవితుం సమర్హతి” (శ్లో. 293) (86.296) అని వెనుక చెప్పబడియున్నది కావున సదసద్విలక్షణము, 'అనాది మతర్పం బ్రహ్మ న సన్నాసదుచ్యతే' అను గీతావచనానుసారముగా అవిద్యకంటెను, అవిద్యాకార్యములకంటెను భిన్నమైనది అని యర్థము. అహంప్రత్యయలక్షితార్థః = లక్షణావృత్తిచే అహం' అను పదమువలన కలిగిన జ్ఞానమునకు విషయభూతుడు అని యర్థము. ప్రత్యక్సదానన్దఘనః “ ప్రాతిలోమ్యేన అఞ్బతీతి ప్రత్యజ్ - అస త్తులు, జడములు, దుఃఖాత్మకము అగు - అహంకారాదులకంటె విల క్షణముగ సచ్చిదానందరూపముతో ప్రకాశించునది, సదానన్దమనః = కాలత్రయాబాధ్యమైన ఆనన్దస్వరూపమైనది అగు, పరమాత్మ. విధముగ ఆత్మ యథార్థస్వరూపము చెప్పబడినది. 66 = ఇత్థం విపశ్చిత్ సదసద్విభాజ్య నిశ్చిత్య తత్త్వం నిజబోధదృష్ట్యా, జ్ఞాత్వా స్వమాత్మాన మఖణ్ణబోధం తేభ్యో విముక్తః స్వయమేవ శామ్యతి. " 353<noinclude><references/></noinclude> d1rna96j6owxarfs2rra5zs7k816pyr 104 244503 603204 2026-11-02T13:45:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అధిష్ఠా ననిరూపణము అసత్ - == ఇత్థం . ఈ విధముగా, విపశ్చిత్ = శ్రుతిని ప్రమాణముగ గ్రహిం చిన పరమార్గజ్ఞానవంతుడైన ముముక్షువు, సత్ - సతైన బ్రహ్మను, అసతైన అవిద్యాతత్కార్యమును, విభజ్య=...' 603204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అధిష్ఠా ననిరూపణము అసత్ - == ఇత్థం . ఈ విధముగా, విపశ్చిత్ = శ్రుతిని ప్రమాణముగ గ్రహిం చిన పరమార్గజ్ఞానవంతుడైన ముముక్షువు, సత్ - సతైన బ్రహ్మను, అసతైన అవిద్యాతత్కార్యమును, విభజ్య= సత్యమనియు, మిథ్యాభూతమనియు వేరువేరుగ విభజించి, నిజబోధదృష్ట్యా = విచారము వలన కలిగిన స్వానుభవమనెడి నేత్రముతో, తత్త్వం వినిశ్చిత్య = వస్తు యాథాత్మ్యమును నిశ్చయముగ తెలిసికొని, స్వంతనను, అఖండ బోధం = అఖండబోధస్వరూపమగు, ఆత్మానం = ఆత్మనుగా, జ్ఞాత్వా= తెలిసికొని, తేభ్యః - అవిద్య మొదలు దేహమువరకునుగల అనాత్మల నుండియు శబ్దాదివిషయములనుండియు పూర్తిగ ముక్తుడై, వాసనలు కూడ లేకుండుటయే పూర్తి గ ముక్తుడగుట అనుదానికి అర్థము, స్వయమేన = స్వయముగనే శామ్యతి శాంతించును, అనగా అనావృతము, స్వచ్ఛము నగు ప్రకాశరూపముతో ఉండును. = 417 అవ. ఈ విధముగ ఎప్పు డగునో తెలిసికొనుటకై చెప్పు చున్నాడు సమాధినిరూపణము అజ్ఞానహృదయగ్రన్థె ర్నిశ్శేషవిలయస్తదా, సమాధినావికల్పేన యదా ద్వైతాత్మదర్శనమ్. = అవికల్పేన సమాధినా – పూర్వోక్త లక్షణమగు నిర్వికల్పసమాధిచే, యదా = ఎప్పుడు, అద్వైతాత్మదర్శనం - భేదరహితాత్మసాక్షాత్కారము కలుగునో, తదా. అప్పుడు, అజ్ఞానహృదయ గ్రస్థాః = అజ్ఞానకృతమగు హృదయగ్రంథియొక్క, అనగా చిజ్ఞడతాదాత్మ్యముయొక్క, విలయః- వాసనాసహితముగ పూర్తిగ నాశము. త్వమహ మిదమితీయం కల్పనా బుద్ధిదోషాత్ ప్రభవతి పరమాత్మన్యద్వయే నిర్విశేషే ప్రవిలసతి సమాధావస్య సర్వో వికల్పః విలయన ముపగచ్ఛేద్వస్తు తత్త్వావధృత్యా. 354 355<noinclude><references/></noinclude> fgq13ieybxd8l2i51br8il2ivywlaf6 104 244504 603205 2026-11-02T13:45:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '418 శ్రీవివేక చూడామణి బుద్ధిదోషాత్ = రజస్త మోరూపమైన బుద్ధి దోషమువలన, త్వం = = నీవు, అహం = నేను, ఇదం - ఇది, ఇతి = అని, ఇయం - ఈ, కల్పనా. కల్పన, అద్వయే = భేదరహితమును, కావుననే, నిర్విశేషే విశేష...' 603205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>418 శ్రీవివేక చూడామణి బుద్ధిదోషాత్ = రజస్త మోరూపమైన బుద్ధి దోషమువలన, త్వం = = నీవు, అహం = నేను, ఇదం - ఇది, ఇతి = అని, ఇయం - ఈ, కల్పనా. కల్పన, అద్వయే = భేదరహితమును, కావుననే, నిర్విశేషే విశేష శూన్యమైన, పరమాత్మని పరమాత్మ యందు. = == ప్రభవతి = ఏర్పడు చున్నది, అస్య = ఈ విద్వాంసునకు, సమాధి - సమాధి, ప్రవిలసతి- ప్రకాశింపగా, అనగా సమాధిస్థితి ఏర్పడగా, వస్తుతత్త్వావధృత్యా = వస్తు యాథాత్మ్యము యొక్క నిర్ధారణముచే, సర్వః = సమస్తమైన, వికల్పః = వికల్పము, విలయనం – అత్యన్త నివృత్తిని, ఉపగచ్ఛేత్ = పొందును. - అవ. సామగ్రితో కూడిన సమాధిని, దాని ఫలమును, ఒక శ్లోకముచే విశదీకరించుచున్నాడు. శాన్తోదాన్త ః పరముపరతః క్షాన్తియుక్తస్సమాధిం కుర్వన్నిత్యం కలయతి యతిః స్వస్య సర్వాత్మభావమ్, తేనావిద్యాతిమిరజనితాన్ సాధు దగ్ధ్వ వికల్పాన్ బ్రహ్మాకృత్యా. నివసతి సుఖం నిష్కియో నిర్వికల్పః. 358 == = = శాస్త్ర ః = నిగ్రహింపబడిన మనస్సుకలవాడై, దాన్త ః = నిరోధింప బడిన బాహ్యేంద్రియములుకలవాడై, పరం= అత్యంతము, ఉపరతః= బాహ్యవృత్తిని, అవలంబింపనివాడై, క్షాన్తి యుక్త ః = శీతాతపాదిద్వంద్వ ములను సహించువాడై, సమాధిం నిర్విశేషమగు బ్రహ్మయందు చిత్తము యొక్క స్థాపనమును, నిత్యం = ఎల్లప్పుడును, కుర్వన్ చేయుచున్న, యతిః„యతి, స్వస్య=తనయొక్క, సర్వాత్మభావం. కేవలస్వరూపత్వ మును, కలయతి = అనుభవించును. తేన - ఆ నిర్వికల్పసమాధిచే, అవిద్యా తిమిరజనితాన్ = అవిద్యాంధకారముచే పుట్టింపబడిన, వికల్పాన్ = వివిధము లైన కల్పనలను, సాధు బాగుగా, దగ్ధ్వ- భస్మముచేసి, అనగా పూర్తిగ నశింపజేసి, నిష్క్రియః = క్రియాశూన్యుడై, నిర్వికల్పః = వికల్ప రహితుడై, బ్రహ్మాకృత్యా = బ్రహ్మాకారముతో, సుఖం = సుఖముగా, నివసతి – నివసించును. దానిచే.. "క్రియానా" ఇత్యాది శోకమున (818) చెప్పిన విషయమును వివరించిన ట్లైనది. అందుకొరకే, (జీవన్ముక్తుని = ==== = =<noinclude><references/></noinclude> l5n0104tdq7j2r19cqtrocw0ftb1ou0 104 244505 603206 2026-11-02T13:45:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సమాధినిరూపణము స్వరూపమును విశదీకరించుటకే 'నిష్క్రియః', 'నిర్వికల్పం' అను విశేషణద్వయము ప్రయోగింపబడినది. 410 అవ. ఈ విధముగా ముక్తి సిద్దించుటకై సమాధి లభింపవలె నన్నచో అంతఃప్రపం...' 603206 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సమాధినిరూపణము స్వరూపమును విశదీకరించుటకే 'నిష్క్రియః', 'నిర్వికల్పం' అను విశేషణద్వయము ప్రయోగింపబడినది. 410 అవ. ఈ విధముగా ముక్తి సిద్దించుటకై సమాధి లభింపవలె నన్నచో అంతఃప్రపంచ బహిఃప్రపంచముల ప్రవిలాపనమే హేతువు ; కేవల బాహ్యశబ్దములచే ముక్తి లభింపదని చెప్పుచున్నాడు. సమాహితా యే ప్రవిలాప్య బాహ్యం శ్రోత్రాదిచేతః స్వమహం చిదాత్మని, త ఏవ ముక్తా భవపాశబన్టై ర్నాన్యే తు పారోక్ష్యకథాభిధాయినః. యే ఏ పురుషులు, బాహ్యం = బాహ్యమైన, శ్రీత్రాది శ్రోత్రాదికమును, శ్రోత్రాదులు విషయము చెప్పుటచే చిదాత్మయందు వియదాదుల ప్రవిలాపనమును గూడ చెప్పినట్లే యైనది. “నేను విను చున్నాను” ఇత్యాది విధమున శ్రోత్రాదులయందు ఆత్మత్వబుద్ధి (తాదాత్మ్యా ధ్యాపము) చేయుచుందురుగాన 'శోకాది' అని చెప్పబడినది. చేతః = ఆన్తరమైన చిత్తమును, స్వం= స్వకీయమైన, అహం=అహంకారమును, చిదాత్మని చిదాత్మయందు, ప్రవిలాప్య= ప్రవిలాపనము చేసి; చిదాత్మ కంటె, భిన్నముగ అంతరమైనదిగాని బాహ్యమైనదికాని ఏదియు లేదు అని దృఢముగ నిశ్చయించి, సమాహితాః చిదాత్మయందు స్థాపిత మైన మనస్సుకలవారో, తే ఏవ-వారే, భవపాశబన్ధః- పాశములవలె బంధకము లగు సాంసారికభ్రమలచే, ముక్తాః - విడువబడినవారు, పారోక్ష్యకథా భిధాయినః = విలాపనము చేయక పరోక్షములగు శబ్దములను మాత్రమే పలుకు, అన్యే తు—ఇతరులైతే, న తుజముక్తులు కానే కారు 357 అవ. ఈ విధముగ, సర్వోపాదానము, సర్వకల్పనలకు అధి స్థానము అగు బ్రహ్మకంటె భిన్నముగ ఏమియును లేదు అని ప్రపంచ శూన్యత్వవాసన దృఢమైనచో మనస్సుకూడ నశించుటచే కైవల్యము నిర్విఘ్నముగ లభించును కావున నిరంతరము నిర్వికల్పసమాధి చేయ వలెను అని చెప్పుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> ffmh5wwxmxi6hlvtirk9pf3lde3055v 104 244506 603207 2026-11-02T13:45:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '420 ఉపాధియోగాత్స్వయమేవ భిద్యతే చోపాధ్యపోహే స్వయమేవ కేవలః, తస్మాదుపాధేః విలయాయ విద్వాన్ వసేత్సదాకల్ప సమాధినిష్ఠయా. వివేక చూడామణి స్వయం=' ఏక మేవాద్వితీయమ్', 'నేహ నానాస్తికిం...' 603207 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>420 ఉపాధియోగాత్స్వయమేవ భిద్యతే చోపాధ్యపోహే స్వయమేవ కేవలః, తస్మాదుపాధేః విలయాయ విద్వాన్ వసేత్సదాకల్ప సమాధినిష్ఠయా. వివేక చూడామణి స్వయం=' ఏక మేవాద్వితీయమ్', 'నేహ నానాస్తికించన', 'నాత్ర కాచనభిదాస్తి ' అను శ్రుతులచే వర్ణింపబడుచున్న స్వరూపముగల పర మాత్మ, ఉపాధియోగాదేవ ఉపాధిసంబంధమువలననే, భిద్యతే = భేద మును పొందుచున్నాడు, ఉపాధ్యపోహే - ఉపాధులను నిరాకరింపగనే, స్వయం _తాను, (ఆత్మ) కేవల ఏవ - కేవలుడే, తస్మాత్ ఆ కారణ మువలన, విద్వాన్ = విద్వాంసుడు, ఉపాధేః = భేద హేతువగు అహంకారము యొక్క, విలయాయ= పూర్తిగ నాశముకొరకు, సదా= ఎల్లప్పుడును, అకల్పసమాధినిష్ఠయా = నిర్వికల్పకమగు సమాధియందు పూర్తిగ స్థితిచే, వ సేత్ = నివసింపవలెను. = 258 అవ. ఈ విధముగ సమాధినిష్ఠుడగు జీవుడు బ్రహ్మా కారుడగు టకు దృష్టాంతము చెప్పుచున్నాడు. సతి సక్తో నరో యాతి సద్భావం హ్యేకనిష్ఠయా, కీటకోభ్రమరం ధ్యాయన్ భ్రమరత్వాయ కల్పతే. 359 = ఏకనిష్ఠయా = తదేకదృష్టితో, సతి = బ్రహ్మయందు, సక్తః = సమాహిత మైన బుద్ధిగల, నరః మనుష్యుడు, సద్భావం= బ్రహ్మత్వమును, యాతి హి„తప్పక పొందును, అఁ దుకుదృష్టాన్తము, కీటకః=చిన్నపురుగు, ఏకనిష్ఠయా = ఏకాగ్రదృష్టితో, భ్రమరం = తుమ్మెదను, ధ్యాయన్ = ధ్యానముచేయుచు, భ్రమర త్వాయ = భ్రమరముగ అగుటకు, కల్పతే సనుర్థమగుచున్నది. భ్రమరభిన్నమైనను కీటకము భ్రమరమగుచుండగా, బ్రహ్మగనే ఉన్నను అజ్ఞానముచే అబ్రహ్మత్వమును ఆరోపించుకొనిన జీవుడు బ్రహ్మధ్యానమువలన బ్రహ్మయగునని వేరుగ చెప్పవలెనా?<noinclude><references/></noinclude> 7ry2jum04vwmnidmpqlluynjezs5o8o 104 244507 603208 2026-11-02T13:45:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సమాధినిరూపణము 421 అవ. చెప్పబడిన విషయమును దృష్టాంతమునందు విశదీక రించుచు దార్హాంతికమునందు సమన్వయించుకున్నాడు. క్రియాన్త రాసక్తి మపాస్య - కీటకో ధ్యాయన్యథాలిం హ్యలిభావమృచ్ఛ...' 603208 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సమాధినిరూపణము 421 అవ. చెప్పబడిన విషయమును దృష్టాంతమునందు విశదీక రించుచు దార్హాంతికమునందు సమన్వయించుకున్నాడు. క్రియాన్త రాసక్తి మపాస్య - కీటకో ధ్యాయన్యథాలిం హ్యలిభావమృచ్ఛతి, తథైవ యోగీ పరమాత్మతత్త్వం ధ్యాత్వా సమాయాతి తదేకనిష్ఠయా. == కీటకః = పురుగు, క్రియాన్త రాసక్తిం = ఇతరక్రియలయందు ఆసక్తిని, అపాస్య …విడచి, యథా - ఏ విధముగా, అలిం తుమ్మెదను, ధ్యాత్వా = ధ్యానముచేసి, అనగా తనను హింసించుననెడు భయముచే దానిని గూర్చి ఆలోచించి, తానుకూడ, అలిభావం _ తుమ్మెదరూపమును, ఋచ్ఛతి = పొందునో, ఈ కీటక విషయమున మొదటినుండియు భేదమే, తరువాతకూడ భేదమే యుండును. ఈ కీటకము మరియొక తుమ్మెదగా అవుచున్నది గాని దేనినైతే ధ్యానించుచున్నదో ఆ తుమ్మెదగా అగుటలేదు కదా? ఈ విధముగ తుమ్మెదయగుటకూడ తుమ్మెదను ధ్యానించుటచే ఏర్పడుచున్నది గాని, తానే తుమ్మెదనని అభేదమును ధ్యానించుటచే కాదు. కాని ఇచట (జీపవిషయమున) భేదము అజ్ఞానకల్పితముగాన, అభేద ధ్యానముచే కలిగిన సాక్షాతారముచే అజ్ఞానము నశింపగా భేదప్రసక్తి యే లేదు; తథైవ = ఆ కీటకమువలెనే, ఏకనిష్ఠయా అనన్యాసక్తి చే, పర మాత్మతత్త్వం = పరమాత్మతత్త్వమును, ధ్యాత్వా = ధ్యానించి, యా థాత్మ్యమునే, సమాయాతి - పొందును, అజ్ఞానకృతమగు భేదము తొలగి పోయి, అభివ్యక్త మైన తనయథార్థ స్వరూపము కలవాడగును అని భావము. ఈ యర్థమును సూచించుటకై 'సమాయాతి' అనునపుడు 'సమ్' అను ఉపసర్గ ప్రయోగింపబడినది. ధ్యానముచేయగా చేయగా, ఒకటి మరి యొకటిగా అగుటకు అవకాశమున్నపుడు స్వధ్యానముచే స్వస్వరూపప్రాప్తి విషయమున ఇక అడ్డమేమి ఉండును అను వంశమును మాత్రము బోధిం చుటకే అక్కడక్కడ భ్రమరకీటోదాహరణము ఈయబడుచుండును అని గ్రహింపవలెను. = = = 360<noinclude><references/></noinclude> ij27wipnuawhitsla4arjvmf63y1y3q 104 244508 603209 2026-11-02T13:46:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '422 అతీవసూక్ష్మం పరమాత్మతత్త్వం న స్థూలదృష్ట్యా ప్రతిపత్తు మర్హతి, సమాధినాత్యన్త సుసూక్ష్మవృత్త్యా జ్ఞాతవ్య మార్యైరతిశుద్ధబుద్ధిభిః. శ్రీ వివేక చూడామణి అతీవసూక్ష్మం = న...' 603209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>422 అతీవసూక్ష్మం పరమాత్మతత్త్వం న స్థూలదృష్ట్యా ప్రతిపత్తు మర్హతి, సమాధినాత్యన్త సుసూక్ష్మవృత్త్యా జ్ఞాతవ్య మార్యైరతిశుద్ధబుద్ధిభిః. శ్రీ వివేక చూడామణి అతీవసూక్ష్మం = నిర్గుణమగుటచే మిక్కిలి సూక్ష్మమైనదియు, పరం = పంచకోశవిలక్షణమైనదియునగు, ఆత్మతత్త్వం = త్రివిధములగు 'పరిచ్ఛేదము లేనిదియు, స్వప్రకాశమగు సదానందరూపమును అగు ఆత్మ యథార్థస్వరూపమును స్థూలదృష్ట్యా = శరీరాదులగు స్థూలవస్తువులకు = సంబంధించిన అంతఃకరణవృత్తిచే, ప్రతిపత్తుం = పొందుటకు, నార్హతి = సమర్థుడుకాడు. అతిశుద్ధబుద్ధిభిః = “జ్ఞాన ముత్పద్యతే పుంసాం క్షయాత్ప వస్య కర్మణః"_పాపకర్మ క్షీణించుటవలన పురుషులకు జానము కలు గును, "కషాయే కర్మభిః పక్వే తతో జ్ఞానం ప్రవర్తతే'-కర్మలచే పాపము పక్వము కాగా అనగా క్షీణింపగా, అటుపిమ్మట జ్ఞానము కలుగును. 'దృశ్యతే త్వగ్యయా బుద్ధ్యా సూక్ష్మయా సూక్ష్మదర్శిభిః " జ్ఞాన ప్రసా దేన విశుద్ధసత్త్వః తతస్తు తం పశ్యతే నిష్ఠలం ధ్యాయమానః" ఇత్యాది వచనానుసారముగ నిర్మలమైన అంతఃకరణము గల, ఆర్యైః = శ్రుతి స్మృత్యుక్త మార్గమును అనుసరించువారిచే, సమాధినా - మిక్కిలిసూక్ష్మ _ మైనదియు, ప్రపంచవిషయకము కానిదియు, అఖండాకారమును అగు వృత్తిచే, జ్ఞాతవ్యం = తెలియదగినది. = 361 అవ. మనస్సు నిర్మలమగుటకు ధ్యానమే కారణ మనెడు విషయమును దృష్టానపూర్వకముగ చెప్పుచున్నాడు. యథా సువర్ణం పుటపాకశోధితం త్యక్త్వా మలం స్వాత్మగుణం సమృచ్ఛతి, తథా మనః సత్త్వరజస్తమోమలం ధ్యానేన సంత్యజ్య సమేతి తత్త్వమ్. 362<noinclude><references/></noinclude> d1lbgprmo0sjwidt7i4k3a3du9ho0sr 104 244509 603210 2026-11-02T13:46:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సమాధినిరూపణము = = పుటపాకళోధితం = పుటపాకముచే శోధింపబడిన, సువర్ణం: బంగారము,. యథా - ఏ విధముగా, మలం మలమును, త్యక్త్వా = విడచి, స్వాత్మగుణం=తన సహజగుణమును పొందునో, తథా= అట్లే, మనః = మనస్స...' 603210 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సమాధినిరూపణము = = పుటపాకళోధితం = పుటపాకముచే శోధింపబడిన, సువర్ణం: బంగారము,. యథా - ఏ విధముగా, మలం మలమును, త్యక్త్వా = విడచి, స్వాత్మగుణం=తన సహజగుణమును పొందునో, తథా= అట్లే, మనః = మనస్సు, ధ్యానేన ధ్యానముచేత, సత్త్వరజస్తమోమలం m సత్త్వము, రజస్సు, తమస్సు అనెడు మలమును, సంత్యజ్య విడచి, తత్త్వమును, సమేతి పొందును. = 1 = 423 బంగారమును ఒక దొప్పలో ఉంచి, దానిపై ఎఱ్ఱమట్టి మొద లగు వాటిని పూసి, దానిని అగ్నిలో ఉంచి చేసిన పాకమునకు పుటపాక మని పేరు. బంగారము యొక్క సహజగుణములను కప్పిపుచ్చెడు మలములను తొలగించుటకై ఈ పుటపాకము చేయ బడును. దానిచే సువర్ణము, శోధితం తొలగింపబడిన మలముకలదై ఏ విధముగా మలమును విడచి తన సహజగుణమైన భాస్వరత్వాదిక మును, సమృచ్ఛతి _ బాగుగా పొందును, అట్లే మనస్సు సత్త్వరజ సమోగుణము లనెడు మలమును ధ్యానముచే విడచి, తత్త్వమును అనగా బ్రహ్మత్వమును పొందును. (ఆశంక) “తస్మాత్సత్త్వమనష్టభ్య స్వాధ్యాసాపనయం కురు" అని వెనుక చెప్పిన విధమునను, "నిర్ద్వన్వో నిత్యసత్త్వస్థా భవ ” _ద్వంద్వరహితుడవై, ఎల్లప్పుడును సత్యమునే అవలంబించిన వాడవై ఉండుము అని గీతలో చెప్పిన విధమునను రజస్తమోగుణము లతో మిశ్రితముకాని సత్త్వము మలమని చెప్పుటకు వీలుకాదు. (సమాధానము) అయినను “సత్త్వం శుద్ధేన నశ్యతి" - శుద్ధాత్మస్వరూపముచే సత్త్వము నశించును అని చెప్పబడియుండుట చేతను “సగుణాన్ సమతీత్యైతాన్ బ్రహభూయాయ కల్పతే”_అతడు మూడు గుణములను అతిక్రమించి అటుపిమ్మట బ్రహ్మత్వమును పొంద సమర్థు డగును, “నిస్త్రైగుణ్యో భవార్జున”_ఓ అర్జునా ! గుణ త్రయమును అతిక్రమించినవాడవు అగుము అను భగవద్గీతా వచనాను :<noinclude><references/></noinclude> mwubz9m07wihkei78bp7zvhdw2tmh56 104 244510 603211 2026-11-02T13:46:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '424 - శ్రీవివేక చూడామణి సారముగను నిర్గుణబ్రహ్మను పొందవలసియున్నపుడు మనస్సుకూడ రజస్తమస్సుల వినాశముకొరకై తాను ముందు గ్రహించిన సత్త్వ గుణాలంబనమును కూడ త్యజించును. “నాస్వాదయ...' 603211 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>424 - శ్రీవివేక చూడామణి సారముగను నిర్గుణబ్రహ్మను పొందవలసియున్నపుడు మనస్సుకూడ రజస్తమస్సుల వినాశముకొరకై తాను ముందు గ్రహించిన సత్త్వ గుణాలంబనమును కూడ త్యజించును. “నాస్వాదయేద్రనం తత్ర నిస్సంగః ప్రజ్ఞయా భవేత్" అను గౌడపాదోక్తి ననుసరించి సత్త్వ . గుణకార్యమగు ఆనందాస్వాదమును గూడ విడువవలెనని చెప్పుట చేతను, “యేన త్యజని తత్ త్యజ" ఏ సత్త్వగుణమును ఆలంబ నముగ జేసికొని ప్రపంచమును విడచితివో, దానిని కూడ విడువుము అను వాక్యముచేతను, “భూయశ్చాస్తే విశ్వమాయా నివృత్తి " అను శ్రుతి, శుద్ధసత్త్వప్రధానమైన మాయ కూడ చివరకు నివర్తించును అని చెప్పుచు ఆ మాయకూడ మిథ్యయని నిరూపించుటచేతను, శుద్ధ సత్త్వము కూడ మలమే అని గ్రహింపవలెను. ఈ విధముగ మలము లైన మూడు గుణములను విడచి బ్రహ్మత్వమును పొందును. 'నేహ నానాస్తి కించన' అను శ్రుతి ననుసరించి బ్రహ్మయందు గుణగుణి భావమును అంగీకరింప నవకాశము లేదు. అందుచే సత్త్వగుణ మున్నంతవరకును, నిర్గుణప్రాప్తి అసంభవము గాన, మూలాజ్ఞాన మును తొలగించిన సాత్త్వికమగు అఖండాకారవృత్తి కూడ లీనమగు అధిష్ఠానము మాత్రమే శేషించును అని భావము. నిరన్త రాభ్యాసవశాత్త దిగ్ధం పక్వంమనోబ్రహ్మణి లీయతే యదా, తదా సమాధిః సవికల్పవర్జితః స్వతోఒద్వయానన్దరసానుభావకః. ============ నిరంతరము ఇత్థం= ఈ విధముగ, నిరస్త రాభ్యాసవశాత్. అభ్యాసముచేయుటవలన, పక్వం= పక్వమైన అనగా విపరీతభావనలు మొదలగు దోషములు లేని, మనః = మనస్సు, యదా = ఎప్పుడు, బ్రహ్మణి = బ్రహ్మయందు, లీయతే లీన మగునో, అనగా వృత్తిర హితమై బ్రహ్మమాత్రావశేషమై అగునో, తదా = అప్పుడు, స్వతః= = 363<noinclude><references/></noinclude> 5jc8wst7vhnl4t4j1arnuqdarl62fxf 104 244511 603212 2026-11-02T13:46:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సమాధినిరూణము ప్రయత్నమేమియు లేకుండగనే, అద్వయానన్దరసానుభావకః - అద్వితీ యమగు బ్రహ్మస్వరూపమైన ఆనందమనెడు రసమును అనుభవింపజేయు 'రసో వై సః' అను శ్రుతి ననుసరించియు, పరమ పేమాస్పద...' 603212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సమాధినిరూణము ప్రయత్నమేమియు లేకుండగనే, అద్వయానన్దరసానుభావకః - అద్వితీ యమగు బ్రహ్మస్వరూపమైన ఆనందమనెడు రసమును అనుభవింపజేయు 'రసో వై సః' అను శ్రుతి ననుసరించియు, పరమ పేమాస్పద మగుట వలనను బ్రహ్మయే రసమని చెప్పబడుచున్నది, సవికల్ప వర్జితః = 'అది', 'నేను' మొదలగు సకలవిశ్వవాసనల క్షయమునకు హేతువగు, సమాధిః నిర్వికల్పసమాధి (కలుగును). 425 అవ. ఆ నిర్వికల్ప సమాధియొక్క ఫలమును పూర్తిగ ఉపపా దించుచున్నాడు… సమాధినానేన సమస్త వాసనా గ్రన్టేర్వినాశోఒఖిలకర్మనాశః, అన్తర్బహిః సర్వత ఏవ సర్వదా స్వరూపవిస్ఫూర్తి రయత్నతః స్యాత్. 8 = అనేన = ఈ, సమాధినా = నిర్వికల్పక మనెడు, యోగముచే, సమస్త వాసనాగ్రన్థెః = గ్రంథివలె విడదీయ శక్యముకాకుండ ఉన్నవియు, మిథ్యా జ్ఞానమువలన జనించినవియు అగు సమస్త వాసనలయొక్క, వినాశః పూర్తి గ నాశము, అఖిలక ర్మనాశః సంచితములైన సమస్త కర్మల యొక్క నాళము (కలుగును). “భిద్యతే హృదయగ్రన్దిః యన్తె చాస్య క్షీయన్తో కర్మాణి"-హృదయగ్రంథి తెగిపోవును, ఇతనికర్మ లన్నియు క్షీణించును అని శ్రుతులు చెప్పుచున్నవి. అనః = లోపలను, బహిః = వెలుపలను, సర్వతః=అంతటను, సర్వదా = ఎల్లప్పుడును, అయత్నతః = ప్రయత్న మేమియు లేకుండగనే, స్వరూపవిస్ఫూర్తిః = స్వరూపము యొక్క ప్రకాశము, స్యాత్=కలుగును. శ్రుతేః శతగుణం విద్యాన్మననం మననాదపి, నిధిధ్యాసం. లక్షగుణం అనన్తం నిర్వికల్పకమ్. శ్రుతేః = శ్రవణముకంటె, మననం మననమును, శతగుణం= నూరురెట్లైన దానినిగను, మననాదపి మననముకంటె కూర, నిదిధ్యాసం 364 365<noinclude><references/></noinclude> 4nhdbm4q4k2ito2gxn459okgug7ynse 104 244512 603213 2026-11-02T13:46:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '428 శ్రీ వివేక చూడామణి నిదిధ్యాసమును, లక్షగుణం - లక్షరెట్లైన దానినిగాను, (వాటికంటెగూడ) నిర్వికల్పకం = నిర్వికల్పకయోగమును, అనన్తం = అనన్త మైనదానినిగాను, విద్యాత్ తెలియవలెను. = న...' 603213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>428 శ్రీ వివేక చూడామణి నిదిధ్యాసమును, లక్షగుణం - లక్షరెట్లైన దానినిగాను, (వాటికంటెగూడ) నిర్వికల్పకం = నిర్వికల్పకయోగమును, అనన్తం = అనన్త మైనదానినిగాను, విద్యాత్ తెలియవలెను. = నిర్వికల్పక సమాధినా స్ఫుటం బ్రహ్మతత్త్వ మవగమ్యతే ధ్రువమ్, నాన్యథా చలతయా మనోగతేః ప్రత్యయాన్తర విమిశ్రితం భవేత్. నిర్వికల్పక సమాధినా=నిర్వికల్పక సమాధిచేత, బ్రహ్మతత్త్వం= బ్రహ్మతత్త్వము, స్ఫుటం = కరతలామలకమువలె స్పష్టముగా, అన గమ్యతే తెలియబడును, ధ్రువం=నిశ్చయము. అన్యథా= మరియొక ప్రకారముచే, న = తెలియబడదు, మనోగతేః = మనస్సు యొక్క గత్తి, చలతయా = చంచలమైనదగుటచే, ప్రత్యయాన్తర విమిశ్రితః = ఇతర ప్రత్యయములతో మిశ్రితమైనదై, భవేత్ = అగును. అతః సమాధత్స్వ యతేన్డ్రియః సన్ నిరస్తరం శాస్త్రమనాః ప్రతీచి, విధ్వంసయ ధ్వాన్తమనాద్యవిద్యయా కృతం సకత్వ లోక నేన. = అతః=ఈ కారణమువలన, అనగా బ్రహ్మతత్త్వము స్ఫుటముగ తెలియుటకై, సదా= ఎల్లప్పుడును, యతేన్డ్రియః సన్మనిగ్రహింపబడిన ఇంద్రియములు కలవాడవై, నిరస్తరం= ఎల్లప్పుడును, ప్రశాన్తమనాఃబు నిర్వికారమైన మనస్సు కలవాడవై, ప్రతీచి - ప్రత్యగాత్మ యందు, సమాధత్స్వ_మనస్సును నిలుపుము, దానివలన కలిగిన, సదేకత్వవిలోక నేన = సకలభేదరహితమగు బ్రహ్మ యొక్క సాక్షాత్కారముచేత, అనాద్య విద్యయా _ అనాదియైన సర్వసంసార మూలభూతమైన అవిద్యచే, కృతం చేయబడిన, ధ్వానం – అంధకారమును, అనగా స్వరూపాప్రకాశమును, విధ్వంసయ=నశింపజేయుము. = 366 367<noinclude><references/></noinclude> 1mll492b6j45yzm1dvq0kkgkycq7mz5 104 244513 603214 2026-11-02T13:46:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సమాధిని పణము 'రూ 427 అవ, నిర్వికల్పసమాధి కలుగుటకు క్రమమున ఉపాయములను చెప్పుచున్నాడు... రోధః యోగస్య ప్రథమం ద్వారం వాణ్నిరోధో ఒపరిగ్రహః, నిరాశా చ నిరీహా చ నిత్య మేకా శీలతా. = = యోగస...' 603214 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సమాధిని పణము 'రూ 427 అవ, నిర్వికల్పసమాధి కలుగుటకు క్రమమున ఉపాయములను చెప్పుచున్నాడు... రోధః యోగస్య ప్రథమం ద్వారం వాణ్నిరోధో ఒపరిగ్రహః, నిరాశా చ నిరీహా చ నిత్య మేకా శీలతా. = = యోగస్య = బాహ్యములైన సకలవృత్తుల నిరోధమునకు, వాణ్ని మౌనము, ప్రథమం = మొదటిదైన, ద్వారం = కారణము. మాటలాడుటచే మనోవృత్తులు పెరుగుచుండును గదా | అపరిగ్రహః= శరీరస్థితికిమాత్రము ఉపయోగించు సాధనములకంటె భిన్నములైన భోగ సాధనములను స్వీకరింపకుండుటయు; వాటిని స్వీకరించినచో వాటిని రక్షించుట మొదలగు పనులలో లగ్నమైన చిత్తము కలవానికి వృత్తి నిరోధము అసంభావ్యము. అట్లే ఆశలు ఉన్నచో చిత్తమునకు ఆయా పనులుచేయుటలో విక్షేపముండును. జనసంఘములో కూర్చున్నప్పుడు గూడ ఇట్టి విక్షేపమే యుండును. అందుచే, నిరాశా చ= వైరాగ్యము, నిరీహా చ= కర్మలనుండి విరతి, నిత్యం = ఎల్లప్పుడును, ఏకాన్త శీలతా విజన ప్రదేశమునందు నివసించు నలవాటు ఇవి యన్నియు యోగమునకు హేతువులు, 368 అవ . ఏకాన్త శీలత్వము యోగమునకు హేతువను విషయ మును ఉపపాదించుచున్నాడు – ఏకాన్త స్థితిరిన్దియోపరమణే హేతుర్దమశ్చేతసః సంరోధే కరణం శమేన విలయం యాయాదహంవాసనా, తేనానన్దరసానుభూతిరచలా బ్రాహ్మీ సదా యోగినః తస్మాచ్చిత్త నిరోధ ఏవ సతతం కార్యః ప్రయత్నాన్తునేః369 ఏకాన్త స్థితిః = విజన ప్రదేశ నివాసము, ఇస్త్రియోపరమణే = చా హ్యేన్డ్రియములు వ్యాపారశూన్యములుగ ఉండుటయందు, హేతుః = హేతువు, దమః = బాహ్యేంద్రియనిగ్రహము, బాహ్యేంద్రియనిగ్రహము, చేతసః - అన్తఃకరణము<noinclude><references/></noinclude> ispjbn6fdi3u1eegkxhprudj03ly8pr 104 244514 603215 2026-11-02T13:47:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '428 శ్రీ వివేక చూడామణి ===== = ==== యొక్క, సంరోధే=నిగ్రహమునందు, కరణం సాధనము, కావుననే "ఇన్డ్రియాణి ప్రమాథీని హరన్తి ప్రసభం మనః”- దుష్టములైన ఇంద్రియ ములు బలాత్కారముగ మనస్సును హరించును...' 603215 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>428 శ్రీ వివేక చూడామణి ===== = ==== యొక్క, సంరోధే=నిగ్రహమునందు, కరణం సాధనము, కావుననే "ఇన్డ్రియాణి ప్రమాథీని హరన్తి ప్రసభం మనః”- దుష్టములైన ఇంద్రియ ములు బలాత్కారముగ మనస్సును హరించును అని గీత చెప్పుచున్నది. విజనప్రదేశములో శబ్దాదివిషయము లేవియు ఉండవు గాన శ్రోత్రాదీం ద్రియములు బహిర్ముఖములు కాకుండుటచే అంతఃకరణము ఆత్మాభిముఖ మగునని భావము. ఈ విధముగ అంతఃకరణము బహిర్ముఖము కాక ఆ ముఖ మగుటకే శమమని పేరు. శమేన = శమముచే, అహంవాసనా = అహంకారము, విలయం - లయమును, యాయాత్ - పొందును. తేన దానిచే, యోగినః = అనాత్మపదార్థములనుండి మనస్సును నిరోధించిన యోగికి, సదా=ఎల్లప్పుడును, బ్రాహ్మీ = బ్రహ్మసంబద్ధమైన, అనన్ద రసానుభూతిః = ఆనందరసము యొక్క అనుభవము, అచలా = నిశ్చలమై, ఎన్నటికిని చ్యుతిలేనిదై అగును. తస్మాత్ ఆ కారణమువలన, అనగా- బాహ్యవృత్తుల నుండి చిత్తమును నిరోధింపగా అహంవాసనకూడ నశించి బ్రహ్మానందానుభవము నిర్విఘ్నముగ సమకూరును గాన, మునేః = మనన శీలునకు (నిచే), ప్రయత్నాత్ = ప్రయత్నపూర్వకముగ, సతతం = ఎల్లప్పుడును, చిత్త నిరోధ ఏవ= చిత్త ముయొక్క నిరోధమే, కార్యః= చేయదగినది. ఎల్లప్పుడును అతడు నిర్వికల్పసమాధినే చేయపలెనని అర్థము. ===== అవ. వాజ్నిరోధము యోగమునకు ప్రథమద్వారమని చెప్ప బడినది (308). అందులకు - “యచ్ఛేద్వాఙ్మనసీ ప్రాజ్ఞస్తద్యచ్ఛేద్ జ్ఞాన ఆత్మని, జ్ఞానమాత్మని మహతి నియచ్ఛే తద్యచ్చేచ్ఛాన ఆత్మని.” అను కఠశ్రుతి ప్రమాణము. ఈ శ్రుతిని అర్హతః అనువదించుచున్నాడు. Į వాచం నియచ్ఛాత్మని తం నియచ్ఛ బుద్ధాధియం యచ్ఛ చ బుద్ధిసాక్షిణీ, తం చాపి పూర్ణాత్మని నిర్వికల్పే విలాప్య శాస్త్రం పరమాం భజస్వ. 370<noinclude><references/></noinclude> lrq9wxwpxs7ob5wfwa1ollxkx6t8v69 104 244515 603216 2026-11-02T13:47:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సమాధినిరూపణము M వాచం=వాగింద్రియమును, ఆత్మని_మనస్సునందు, నియచ్ఛ నిరోధింపుము, అనగా వాగ్వ్యాపారమును విడచి మనోమాత్రములో ఉండుము అని యర్థము. పశ్వాదులకువలె మౌనము దృఢమైన పిమ్మట,...' 603216 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సమాధినిరూపణము M వాచం=వాగింద్రియమును, ఆత్మని_మనస్సునందు, నియచ్ఛ నిరోధింపుము, అనగా వాగ్వ్యాపారమును విడచి మనోమాత్రములో ఉండుము అని యర్థము. పశ్వాదులకువలె మౌనము దృఢమైన పిమ్మట, తం = సంకల్పవికల్పాత్మకమగు ఆమనోరూపమైన ఆత్మను, బుద్ధా కేవలము అధ్యవసాయమే (నిర్ణయమే) లక్షణముగా గల బుద్ధియందు, నియచ్ఛ= నిలుపుము, అపుడు, బాడిత మొదలైన సాధనములులేని వడ్రంగి వలె, కర్తియైన బుద్ధికూడ బాహ్యవ్యాపారముల నుండి విరమించి శాం తించును. ధియం = ఆ విధముగ శాంతమైన ఆ బుద్ధిని, బుద్ధి సాక్షీణి బుద్ధిచే ఉపహితమగు చైతన్యమునందు, బుద్ధి యొక్క ఉపాధిత్వము తొలగిపోగా కేవలముగనున్న చైతన్యమునందు, యచ్ఛ=నియమించుము అనగా శోధితమగు 'త్వం' పదార్థమును తెలిసికొనుము. తం చాపి= బుద్ధి సాక్షియైన చైతన్యమును, నిర్వికల్పే = నిర్గుణమైన, పూర్ణాత్మని = త్రివిధ పరిచ్ఛేదశూన్యమైన తత్పదలక్ష్యమగు బ్రహ్మయందు, విలాస్య=ఏకము చేసి, పరమాం=శాశ్వతమైన, శాస్త్రిం=మోక్షరూపమగు శాంతిని, భజస్వ- పొందుము. == 420 అవ. మనోవృత్తులను నిరోధించినచో స్వరూపానందము అభి వ్యక్త మగునను విషయమును సోపపత్తికముగ చెప్పుచున్నాడు. దేహ ప్రాణేన్డ్రియ మనో బుద్ధ్యాదిభిరుపాధిభిః, యైర్యైర్వృత్తేః సమాయోగః తత్తద్భావో ఒస్యయోగినః 371 తన్నివృత్త్యా మునేః సమ్యక్సర్వోపరమణం సుఖమ్, సన్దృశ్యతే సదానన్దరసానుభవ విప్ల వః . L అస్య - = ఈ ఆత్మకు, యైర్యైః = ఏయే దేహప్రాణేన్డ్రియమనో బుద్ధ్యాదిభిః = దేహము, ప్రాణములు, ఇంద్రియములు, బుద్ధి మొదలగు, 'ఆది' అనుటచే ఆనందమయకోశమునుకూడ గ్రహింపవలెను. ఉపాధిభిః ఉపాధులతో, వృత్తేః =మనోవృత్తి యొక్క, సమాయోగః=తదాకారత్వ రూపమగు సంబంధము ఏర్పడునో, తత్తద్భావః = స్ఫటికము తాను స్వచ్ఛమే యైనను నీలవస్త్రాది సంబంధ మేర్పడినపుడు ఏ విధముగ నీల 372<noinclude><references/></noinclude> tdpy0od635wj9azph4ijis0gtj3i782 104 244516 603217 2026-11-02T13:47:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '430 శ్రీనివేక చూడామణి కూపాదులు కలదిగ కనబడునో అట్లే ఆన్తరములైన కోళములతో కాని బాహ్యములైన కోశములతో కాని తాదాత్మ్యము ఏర్పడును. అపుడు వాటి ధర్మములే ఈ ఆత్మకు సంక్రమించుటచే అవిద...' 603217 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>430 శ్రీనివేక చూడామణి కూపాదులు కలదిగ కనబడునో అట్లే ఆన్తరములైన కోళములతో కాని బాహ్యములైన కోశములతో కాని తాదాత్మ్యము ఏర్పడును. అపుడు వాటి ధర్మములే ఈ ఆత్మకు సంక్రమించుటచే అవిద్య, అస్మిత, రాగము, ద్వేషము, అభినివేశము అను పంచక్లేశములు కలుగును. మునేది ముని యైన, అనగా కోశపంచక ప్రకరణమునందు చెప్పిన యుక్తులచే ఆ కోశములు అనాత్మలని నిషేధించినవాడును, యోగినః=బాహ్యవృత్తులను విరోధించిన యోగికి, తన్నివృత్త్యా = ఆ కోశముల విషయమున ఆతనికి అహంభావము తొలగిపోవుటతో అవికూడ, అనగా దేహాద్యుపాధులుకూడ దూర మగుటచే, సర్వోవరమణం = దుఃఖాత్మకములైన అనాత్మ లేవియు భాసింపని, సుఖం = సుఖము, సమ్యగ్ బాగుగా, (భవతి - కలుగును) అందులకు ప్రమాణము సదానన్దరసానుభవ విప్లవః - ఆత్మానందరసాను భూతిలో తేలియాడుట, సందృశ్యతే చూడబడుచున్నది. గ్రీష్మమున తాపముతో బాధపడువాడు జాహ్నవీ ప్రవాహమున మునిగినపుడు ఏ విధముగ లోనను బైటనుగూడ ఆనందానుభూతిని పొందునో అట్లే సర్వోపాధి విముక్తు డై కేవలరూపుడైనవానికి అఖండానందస్ఫూర్తి కలుగును అని భావము. = ====== = అవ. సూత్రస్థానీయమైన (సూత్రమువంటిదైన “ యోగన్య ప్రథమం ద్పారమ్" ఇత్యాది శ్లోకమున (868) 'నిరాశా ' పదముచే ఈ నిర్వికల్పక యోగమునకు హేతువైన సర్వోపాధినివృత్తికి వైరా గ్యము కారణమని చెప్పబడినది. “వివేక వైరాగ్య గుణాతిరేకాత్ ఇత్యాది శ్లోకమున (177) “తాభ్యాం దృఢాభ్యాం భవితవ్యమే” అను వాక్యముచే మనశ్శుద్ధికి హేతువని చెప్పబడిన తీవ్రతమ వైరా గ్యము అంతరంగసాధనమని నిరూపించుచున్నాడు - వై రాగ్యనిరూపణము అన్తస్త్యాగో బహిస్త్యాగో విరక్తస్యైవ యుజ్యతే, త్యజత్యన్త ర్బహిఃసఙ్గం విరక్త స్తు ముముక్షయా. 373<noinclude><references/></noinclude> t32crcjhci59b7bqboqjxj8m0wami7u 104 244517 603218 2026-11-02T13:47:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వైరాగ్యనిరూపణము బహిస్తు విషయైః సఙ్గస్త థాన్త రహమాదిభిః, విరక్త ఏవ శక్నోతి త్యక్తుం బ్రహ్మణి నిష్ఠితః. = అన్త స్త్యాగః = లోపలనున్న అనాత్మలయొక త్యాగము, బహి స్త్యాగః బాహ్యముల...' 603218 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వైరాగ్యనిరూపణము బహిస్తు విషయైః సఙ్గస్త థాన్త రహమాదిభిః, విరక్త ఏవ శక్నోతి త్యక్తుం బ్రహ్మణి నిష్ఠితః. = అన్త స్త్యాగః = లోపలనున్న అనాత్మలయొక త్యాగము, బహి స్త్యాగః బాహ్యములైన అనాత్మలయొక్క త్యాగము, విరక్తస్యైవ = వైరాగ్యవంతునకే, యుజ్యతే యుక్త మగును అనగా శక్యమగును. అందులకు హేతువు- విరక్తస్తు = వైరాగ్యవంతుడే, ముముక్షయా= మోక్షేచ్ఛచేత, అన్తర్బహిః సఙ్గం అంతరములు బాహ్యములు అగు అనాత్మల సంగమును త్యజతి విడచును; = = అనగా అహంకారమమ కారములను విడచును. సంగమును విభజించి చెప్పుచున్నాడు:- విషయైః= పుత్రాదులతోడను శబ్దాదులతోడను, సంగః - సంగము, బహిః తు=బాహ్య సంగము, తథా= అట్లే, అహమాదిభిః = అహమాదులతో; ఆదిశబ్దముచే దేహప్రాణమనో బుద్ధులు గ్రహింప వలెను, సఙ్గః = అవాస్తవమైన తాదాత్మ్యరూప సంబంధము, అస్తః = అంతఃసంబంధము, ఈ ఉభయవిధ సంబంధమును, బ్రహ్మణి నిష్ఠితః = ఎల్లప్పుడును మిక్కిలి బ్రహ్మయందే ఉన్న విరక్త ఏవ = వైరాగ్యవంతుడే, త్యక్తుం=విడచుటకు, శక్నోతి = సమర్థుడగును, బ్రహ్మనిష్ఠ త్యాగమునకు బీజము. = 481 374 అవ. వైరాగ్యమువలె బోధము(జ్ఞానము) కూడ బ్రహ్మాత్మతో ఉండుటకు కారణమని చెప్పుచున్నాడు. వైరాగ్యబోధౌ పురుషస్య పక్షివత్ పక్షా విజానీహి విచక్షణ త్వమ్, విముక్తి సౌధాగ్రతలాధిరోహణం తాభ్యాం వినా నాన్యత రేణ సిధ్యతి, = = హే విచక్షణ = ఓ బుద్ధిమంతుడా, త్వం - నీవు, పురుషస్య ముక్తిని పొంద నభిలషించు పురుషునకు, వైరాగ్యబోధౌ =పూర్వోక్త మైన వైరాగ్యమును ఆజ్ఞానాత్మవివేకమువలన కలిగిన ఆత్మయథార్థ స్వరూపాను భవమును, పక్షివత్ - పక్షికివలె, పక్షి-రెండు రెక్కలనుగా, విజానీహి= 375<noinclude><references/></noinclude> 2lyymqcyyag9f35rovf998dyjr8icac 104 244518 603219 2026-11-02T13:48:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '432 శ్రీవి వేకచూడామణి తెలిసికొనుము. అందులకు హేతువు:- విముక్తి సౌధాగ్రతలాధిరోహణం= మోక్షమనెడు సౌధముయొక్క అతిసుందరమైన ఉన్నతస్థానము యొక్క ప్రాప్తి, తాభ్యాం వినా = సముచ్చితములై...' 603219 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>432 శ్రీవి వేకచూడామణి తెలిసికొనుము. అందులకు హేతువు:- విముక్తి సౌధాగ్రతలాధిరోహణం= మోక్షమనెడు సౌధముయొక్క అతిసుందరమైన ఉన్నతస్థానము యొక్క ప్రాప్తి, తాభ్యాం వినా = సముచ్చితములైన (కలిసియున్న) ఆ వైరాగ్య బోధములు లేకుండగ ఒక్క వైరాగ్యముచేతగాని ఒక్క బోధచేగాని, న సిధ్యతి = సిద్ధింపదు. పక్షి ఒక్క రెక్కతో ఎట్లు ఆకాశవీథిలోనికి ప్రవేశింపజాలదో, ప్రకృతమునగూడ అట్లే అని తాత్పర్యము. అవ. ఈ విషయమునే ఉపపాదించుచున్నాడు – అత్యన్త వైరాగ్యవతః సమాధిః సమాహిత స్యైవ దృఢప్రబోధః, ప్రబుద్ధ తత్త్వస్య హి బద్ధముక్తి ర్ముక్తాత్మనో నిత్యసుఖానుభూతిః. అత్యన్త వైరాగ్యవతః - మనస్సునకు మరల సంగము కలుగని విధమున అనాత్మలవిషయమున తీవ్ర వైరాగ్యము కలవానికి, సమాధిః = బ్రహ్మనిష్ఠ, కలుగును. సమాహితస్యైవ = బ్రహ్మపై స్థాపితమైన మనస్సు కలవానికే, దృఢప్రటోధః = ఇతరజ్ఞానములతో మిశ్రముకాని బ్రహ్మ జ్ఞానము, కలుగును. ప్రబుద్ధతత్త్వస్య = తత్త్వము తెలిసినవానికి, బద్ధ ముక్తి ః = అనాత్మయందు ఆత్మబుద్ధిరూపమగు బంధమునుండి విముక్తి (కలుగును). ముక్తాత్మనః =ముక్తి చెందిన ఆత్మకలవానికి, అనగా 'ఆది'కాని దానియందు అది యను బుద్ధిలేని అంతఃకరణము కలవానికి, నిత్యసుఖాను భూతిః==నిత్యమైన సుఖముయొక్క, అనగా ఆత్మస్వరూపమైన సుఖము యొక్క, అనుభవము కలుగును. ఆవరణవిక్షేపములు లేకపోవుటచే నిర్విఘ్నముగ ఆత్మానందానుభవము కలుగునని భావము. "న సుఖం దేవరాజస్య న సుఖం చక్రవర్తినః, యాదృశం వీతరాగస్య మునే రకాన్త శీలిన..” 376 వైరాగ్యవంతుడును, ఏకాన్తస్వభావము కలవాడును అగు మునికి ఉండెడు ఆనందము చక్రవర్తి కైనను, దేవేంద్రునకైనను ఉండదు.<noinclude><references/></noinclude> 4m0afpgp76so04mmxmqo7j856zwzzq8 104 244519 603221 2026-11-02T13:48:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వై రాగ్యనిరూపణము “యచ్చ కామసుఖం లోకే యచ్చ దివ్యం మహత్సుఖమ్, తృష్ణాక్షయసుఖస్యైతే నార్హ తః షోడశీం కలామ్.” 433 లౌకిక విషయభోగములవలన కలుగు సుఖముగాని, దేవలోకములోని మహాసుఖముగాని వ...' 603221 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వై రాగ్యనిరూపణము “యచ్చ కామసుఖం లోకే యచ్చ దివ్యం మహత్సుఖమ్, తృష్ణాక్షయసుఖస్యైతే నార్హ తః షోడశీం కలామ్.” 433 లౌకిక విషయభోగములవలన కలుగు సుఖముగాని, దేవలోకములోని మహాసుఖముగాని వైరాగ్యమువలన కలుగు సుఖములో పదునారవ వంతునకు కూడ సాటిరావు. “యావానర్థ ఉదపానే సర్వతః సుప్లుతోదకే, తావాన్వేదేషు సర్వేషు బ్రాహ్మణస్య విజానతః.” నాలుగువైపుల నీరు పూర్ణముగా వ్యాపించి యున్నపుడు ఏ రీతిగా వాపీకూపాదులను విచారింపరో అట్లే జ్ఞానము సిద్ధించినవారికి యజ్ఞ యాగాది వైదిక కర్మలవలన ఉపయోగమేమియు ఉండదు. 66 - "శ్రోత్రియస్య చాకామహతస్య" చక్రవర్త్యాదుల కుండెడు సుఖము లన్నియు కామములచే పీడితుడు కాని శ్రోత్రియున కుండును. "స్కోశ్నుతే సర్వాన్కామాన్త్సహ' - ఆత్మజ్ఞాని అన్ని కామములను ఒక్కమారుగనే పొందును అనగా విషయభోగాదులవలన ఎన్నెన్ని సుఖములు కలుగునో ఆ సుఖము లన్నియు ఆత్మజ్ఞానికి కలుగును. ఇత్యాది ప్రమాణములచే ప్రతిపాదింపబడినదియు, స్వానుభవ సిద్ధమై నదియు అగు వైరాగ్యబోధముల ఫలమును స్తుతించుచున్నాడు లేదా ఫలమును గూర్చి ప్రస్తావించుచున్నాడు. వైరాగ్యాన్న పరం సుఖస్య జనకం పశ్యామి వశ్యాత్మనః తచ్చే చ్భుద్ధతరాత్మబోధసహితం స్వారాజ్యసామ్రాజ్యధుక్, ఏతద్వార మజస్రముక్తి యువతేః యస్మా త్త్వమస్మాత్పరం సర్వత్రాస్పృహయా సదాత్మని సదా ప్రజ్ఞాం కురు శ్రేయసే. 377<noinclude><references/></noinclude> cd9j8qcj1ljfsgkn1uy8pd8q0zobr0n 104 244520 603226 2026-11-02T13:52:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '434 శ్రీ వివేకచూడామణి = వశ్యాత్మనః=శరీరాదికమును వశములోనుంచుకొన్నవానికి కూడ, వైరాగ్యాత్ పరం = వైరాగ్యమును మించిన, సుఖస్య జనకం = సుఖము కలిగించు దానిని, న పశ్యామి=చూడను. తత్=ఆ వైర...' 603226 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>434 శ్రీ వివేకచూడామణి = వశ్యాత్మనః=శరీరాదికమును వశములోనుంచుకొన్నవానికి కూడ, వైరాగ్యాత్ పరం = వైరాగ్యమును మించిన, సుఖస్య జనకం = సుఖము కలిగించు దానిని, న పశ్యామి=చూడను. తత్=ఆ వైరాగ్యము, శుద్ధ తరాత్మబోధసహితం చేత్ =అతిశుద్ధమైన ఆత్మబోధముతో కూడినదై నచో, స్వారాజ్యసామ్రాజ్యధుక్ =స్వారాజ్యసామ్రాజ్యములను ఇచ్చునది. ఏతత్ = ఈ బోధసహితపై రాగ్యము, యస్మాత్= ఏ కారణమువలన, అజస్రము క్తి యువతేః=శాశ్వతమైన ముక్తియనెడు యువతిని పొందుటకై, ద్వారం= ద్వారమో, అస్మాత్…ఈ కారణమువలన, సర్వత=అంతటను, అస్పృహ యా=అసక్తి లేకుండగ, శ్రేయసే= శ్రేయస్సుకొరకై, సదా= ఎల్లప్పుడును, వరం : అధికముగా, సదాత్మని సద్రూపమైన ఆత్మయందు, ప్రజ్ఞాం = బుద్ధిని, నిర్వికల్పక సమాధిని, కురు చేయుము. = = వశ్యాత్మనః = ఆసనప్రాణాయామాదులచే దేహేంద్రియాదు లను స్వాధీనము చేసికొనినవానికిగూడ, వైరాగ్యములేనిచో సుఖము లేదు. అణిమాది విభూతులపై ఆసక్తి కలవారికి బంధము అనివార్యమే కదా? హిరణ్యకశిపుడు మొదలగువారు మహాతపస్సు చేసియు, వైరా గ్యము లేకపోవుటచే సంసారబంధమున చిక్కుకొనినట్లు పురాణా దులవలన తెలియుచునేయున్నది కదా? చీమలు ఎముకలో దూరి పాకు చున్నను తెలియనంతటి నిశ్చలమైన అట్టి తపస్సు కుదురవలెనన్న చో వశ్యాత్మత్వ ముండవలెను. ఆ విధముగ వశ్యాత్ముడైన వానికి కూడ వైరాగ్యములేకున్నచో సుఖము లేదని దాని అభిప్రాయము. ముందుగ దేహవేకమును వశములొ నుంచుకొనక పోయినచో వైరాగ్యము సంభవింపదు. కాన 'వశ్యాత్మనః' అని చెప్పబడినది. కావున హఠ యోగాదులచే దేహాదులను వశములో నుంచుకొనినవానికి కూడ వైరాగ్యము తప్ప మరేదియు సుఖము కలిగింపజాలదని నేను చూచు చున్నాను ( భావించుచున్నాను). తత్- వైరాగ్యము, శుద్దతరాత్మ బోధసహితం చేత్ = పంచకోశవివేకము వలన కలిగిన ఆత్మస్వరూప జ్ఞానముతో సహితమైనచో, “స్వారాజ్యసామ్రాజ్యధుక్ ”_‘ స్వరాట్ '<noinclude><references/></noinclude> 36e58romanxdew8onid4lzwb5m5xlkn 104 244521 603228 2026-11-02T13:52:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వై రాగ్యనిరూపణము 436 అనగా ' స్వయమేవ రాట్' అను విగ్రహముచే “ తనకు తానే రాజు ” రాగ మున్నంతవరకును మనస్సు విషయములవైపు పోవుచుండును. కాన అపుడు విషయాధీనుడై యుండును. వైరాగ్యవంతుడైనచో...' 603228 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వై రాగ్యనిరూపణము 436 అనగా ' స్వయమేవ రాట్' అను విగ్రహముచే “ తనకు తానే రాజు ” రాగ మున్నంతవరకును మనస్సు విషయములవైపు పోవుచుండును. కాన అపుడు విషయాధీనుడై యుండును. వైరాగ్యవంతుడైనచో అన్యాధీనుడు కాడు. ఈ విధముగ అన్యాధీనుడు కాకుండుటయే స్వారాజ్యము. ఇతరులచే నియమింపబడకుండ ఉండుట. సామ్రాజ్య మనగా సర్వమును నియమించు సామర్థ్యము. బ్రహ్మవేత్త ఈశ్వరుని కంటె కూడ అధికుడు కదా? అట్టి స్వారాజ్యసామ్రాజ్యములను ఇచ్చు నది ఈ వైరాగ్యము. 'అత్యన్త వైరాగ్యరతః సమాధిః' ఇత్యాది విధ మున పూర్వశ్లోకమున చెప్పినట్లు, అజస్రముక్తి యువతికి ద్వారము. కావున నీవు, సర్వవిషయములందును అత్యంతము అస్పృహతో, సదూపమైన బ్రహ్మయందు, నిరంతరము ముక్తి కొరకై, ప్రజ్ఞాం= తత్త్వప్రబోధ హేతువగు నిర్వికల్పక సమాధిని, చేయుము. జ్ఞానము వస్తుతంత్రము. అది చేయుటకు శక్యమైనది కాదు. అనగా ఏదైన ఒకవస్తువు ఇంద్రియముతో సంబంధించినపుడు దాని జ్ఞానము కలు గును. అంతియేకాని ' నేను ఘటజ్ఞానము చేసెదను' అని ప్రయత్నము చేసినచో కలుగదు. కావున జ్ఞానము వస్తుతంత్రము. కావున ఇచట ప్రజ్ఞను (జ్ఞానమును) చేయుము అనగా జ్ఞానమునకు హేతువగు సమాధిని చేయుము అని యర్థము. రా ఆశాం ఛిన్ది విషోపమేషు విషయేష్వేషైన మృత్యోః సృతిః త్యక్త్వా జాతికులాశ్రమేష్వభిమతిం ముఞ్బతిదూరాత్రియాః, దేహాదావసతి త్యజాత్మధిషణాం ప్రజ్ఞాం కురుష్వాత్మని త్వం ద్రష్టాస్యమలో2సి నిర్ద్వయ పరబ్రహ్మాసి యద్వస్తుతః.378 = = విషోపమేషు = విషముతో సమానమైన, విషయేషు= విషయముల యందు, ఆశాం. ఆశను, ఛిన్ది - ఛేదించుము, ఏషైవ = ఈ ఆశయే, మృత్యోః = మృత్యువునకు, అనగా స్వరూపమునుండి చ్యుతుడగుట = అనెడు రూపముగల ప్రమాదమునకు, సృతిఃషమార్గము, జాతికులాశ్ర<noinclude><references/></noinclude> loiugj0zz4hgmlrrbua3p3nli4k8a1j 104 244522 603229 2026-11-02T13:52:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '438 శ్రీ వివేకచూడామణి మేష - జాతి-కుం_ఆశ్రమముల విషయమున, అభిమతిః = అభిమానమును, త్యక్త్వా - విడచి, క్రియాః - జాత్యాదులనుబట్టి ఏర్పడిన క్రియలను, అతి మారాత్ =చాలదూరముగ, ముఞ్చ = విడిచి ప...' 603229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>438 శ్రీ వివేకచూడామణి మేష - జాతి-కుం_ఆశ్రమముల విషయమున, అభిమతిః = అభిమానమును, త్యక్త్వా - విడచి, క్రియాః - జాత్యాదులనుబట్టి ఏర్పడిన క్రియలను, అతి మారాత్ =చాలదూరముగ, ముఞ్చ = విడిచి పెట్టుము, అసతి = మిథ్యయైన, దేహాదౌ దేహారికమునందు, ఆత్మధిషణాం = అహంకారమును, త్యజ = విడువుము చేయకుము), యత్ = ఏ కారణమువలన, త్వం= నీవు, ద్రష్టానేహాదిదృశ్యములకు ద్రష్టవుగా, అసి - అయి ఉన్నావో, అమలః = అపి ఆ దేహాదికము మలిన మైనను నీవు నిర్మలుడవుగా ఉన్నావో, వస్తుతః = యధార్థమున, నిన్ద్వయపరబ్రహ్మ ఆపి = అద్వైతమగు పరబ్రహ్మగా ఉన్నావో, అందువలన, ఆత్మని బ్రహ్మయందు, ప్రజ్ఞాం = " అహం బ్రహ్మాస్మి" అనెడు జ్ఞానమును, కురుష్వ = నిర్వికల్పక సమాధిచే సంపా దింపుము. = ధ్యానవిధి లక్ష్యేబ్రహ్మణి మానసం దృఢతరం సంస్థాప్య బాహ్యేన్డ్రియఁ స్వస్థానే వినివేశ్య నిశ్చలతనుశ్చోపేక్ష్య దేహస్థితిమ్, బ్రహ్మాత్మైక్యముపేత్య తన్మయతయా చాఖణ్డవృత్త్యానిశం బ్రహ్మానన్దరసం పిదాత్మని ముదా శూన్యైః కిమన్యై ర్భమైః - = దేహస్థితిం ... దేహముయొక్క స్థితిని, ఉపేక్ష్య = విడచి, నిశ్చల తనః నిశ్చలమైన శరీరముకలవాడవై, బాహ్యేన్డ్రియం =బా హ్యేంద్రియ ములను, స్వస్థానే వాటివాటిస్థానమున, వినివేశ్య = ఉంచి, లక్ష్యా= లక్ష్యమైన, బ్రహ్మణి = బ్రహ్మయందు, మానసం - మనస్సును, దృఢ తరం = నిశ్చలమైనదానినిగా, సంస్థాప్య = నిలిపి, బ్రహ్మాత్మైక్యం= బ్రహ్మాత్మైకత్వమును, ఉపేత్య = పొంది, అనగా బ్రహ్మసాక్షాత్కార మును పొంది, అనిశం = ఎల్లపుడును, అఖణ్డవృత్త్యా= అఖండవృత్తితో, తన్మయత యా = బ్రహ్మరూపత్వముతో, ఆత్మని= ఆత్మయందు, బ్రహ్మా నన్దకపం = బ్రహ్మానందర సమును, ముదా = సంతోషముతో, త్రాగుము. శూర్యైః - శూన్యములైన, అన్యైః = ఇతరములైన, భ్రమైః= భ్రమలచేత, కిమ్ ఏమి ప్రయోజనము ? పిఐ : 379<noinclude><references/></noinclude> t6jmffn6urbemfsrvhckkui91msti3c 104 244523 603230 2026-11-02T13:53:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ధ్యానవిధి 487 ' ప్రారబ్ధం పుష్యతి వపుః ' _శరీరము ప్రారబ్ధకర్మను పెంచును. అని నిశ్చయించి, దేహస్థితి దేహపోషణాదుల విషయమున అభిమా నము విడచి, నిశ్చలతనుః =" స్థిరసుఖమాసనమ్ ” - స్థిరము,...' 603230 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ధ్యానవిధి 487 ' ప్రారబ్ధం పుష్యతి వపుః ' _శరీరము ప్రారబ్ధకర్మను పెంచును. అని నిశ్చయించి, దేహస్థితి దేహపోషణాదుల విషయమున అభిమా నము విడచి, నిశ్చలతనుః =" స్థిరసుఖమాసనమ్ ” - స్థిరము, సుఖము అయిన ఆసనమును స్వీకరింపవలెను అనెడు యోగసూత్రము ననుస రించి నిశ్చలమైన శరీరము కలవాడవై అనగా సుఖముగనుండు అస నమున కూర్చున్నవాడవై, బాహ్యేన్డ్రియం = జ్ఞానేంద్రియ కర్మేం ద్రియముల సముదాయమును, స్వస్థానే దాని గోలములయందు, ఉంచి .. === “వివిక్త దేశే న సుఖాసనస్థః శుచిః సమగ్రీవశిరః శరీరః, అత్యాశ్రమస్థః సక లేన్డ్రియాణి నిరుధ్య భక్త్యా స్వగురుం ప్రణమ్య.” ఏకాంతప్రదేశమున సుఖాసనమున కూర్చున్నవాడై, శుచియై, కంఠ మును, శిరస్సును, శరీరమును సమముగ (నిడుపుగ) నిలిపి, ఆశ్రమా తీతుడై, సకలేంద్రియములను నిరోధించి, భక్తి తో తన గురువునకు నమస్కరించి. “హృత్పుణ్డరీకం విరజం విశుద్ధం విచిన్త్య మధ్యే విశదం విశోకమ్, అచిన్త్య మవ్యక్త మనన్తరూపం శివం ప్రశాన్త మమృతం బ్రహ్మయోనిమ్. " రజోరహితమును, విశుద్ధమును అగు హృదయపద్మమును చింతించి దాని మధ్యమందు నిర్మలుడును, శోకరహితుడును, అచింత్యుడును, అవ్యక్త రూపుడును, అనస్తుడును, మంగళకరుడును, శాంతుడును, అమృతస్వరూపుడును, బ్రహ్మకు కారణభూతుడును - “తదాదిమధ్యాన్త విహీనమేకం విభుం‘చిదానన్ద మరూపమద్బుతమ్, ఉమాసహాయం పరమేశ్వరం ప్రభుం త్రిలోచనం నీలకణం ప్రశాన్తమ్.” ఆది మధ్యాన్త విహీనుడును, అద్వితీయుడును, సర్వవ్యాప్తుడును, చిదా<noinclude><references/></noinclude> 9tukf8m4y8rjjhj5kv5zof3yxfpine5 104 244524 603231 2026-11-02T13:53:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '488 శ్రీవి వేక చూడామణి నందస్వరూపుడును, రూపరహితుడును, అద్భుతమైనవాడును, పార్వతీ సమేతుడును, ప్రభువును, త్రిలోచనుడును, నల్లనికంఠముకలవాడును ప్రశాంతుడును, "ధ్యాత్వా ముని రచ్ఛతి...' 603231 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>488 శ్రీవి వేక చూడామణి నందస్వరూపుడును, రూపరహితుడును, అద్భుతమైనవాడును, పార్వతీ సమేతుడును, ప్రభువును, త్రిలోచనుడును, నల్లనికంఠముకలవాడును ప్రశాంతుడును, "ధ్యాత్వా ముని రచ్ఛతి భూతయోనిం సమస్తసాక్షిం తమసః పరస్తాత్" సర్వభూతములకు కారణమైనవాడును, సమస్త సాక్షిభూతుడును అగు పరమేశ్వరుని ధ్యానించి ముని తమస్సునకు దూరమైన స్థానమును చేరును అను కైవల్యశ్రుతి చెప్పిన విధముగ లక్ష్యమైన బ్రహ్మయందు మనస్సును నిశ్చలముగ నిలిపి, బ్రహ్మ సాక్షాత్కారమును పొంది, ఎల్లప్పుడును అఖండాకారవృత్తితో, బ్రహరూపముతో, ఆత్మయందు బ్రహ్మానందరసమును సంతోషముతో ఆస్వాదింపుము. ఫలశూన్యమై నవియు, అనర్థకరములును అగు అనాత్మ విషయకములైన అయథార్థ జ్ఞానములచే ఏమి ప్రయోజనము ? అవ. పూజ్యుడైన గురువు కరుణాతిరేకముచే, మరల మరల ఆత్మనిష్టను ఉపదేశించుచున్నాడు. అనాత్మచిన నం త్యక్త్వా కశ్మలు దుఃఖకారణమ్, చిన్త యాత్మాన మానన్దరూపం యన్ముక్తి కారణమ్ . 380 కశ్మలం=అపవిత్రములైన విషయములకు సంబంధించిన దగుటచే అపవిత్రమైనదియు, కావుననే, దుఃఖకారణం - దుఃఖమునకు కారణమైన, అనాత్మచిన నం = అనాత్మలను గూర్చిన చింతనమును, త్యక్త్వా = విడచి, యత్ = ఏది, ముక్తి కారణం = ముక్తి కికారణమైనదో, అట్టి, ఆనన్దరూపం ఆనందరూపమైన, ఆత్మానం= ఆత్మను, చిన్తయ ధ్యానించుము. = = = = అవ· చిననప్రకారమును ఉపదేశించుచు "ధియం యచ్ఛ చ బుద్ధిసాక్షిణి" (శ్లో. 370) అను వాక్యము యొక్క అర్థమును చెప్పు చున్నాడు<noinclude><references/></noinclude> tt0dwfd55vcjeyltmr22rnpys4c0tlo 104 244525 603232 2026-11-02T13:53:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ధ్యానవిధి ఏష స్వయంజ్యోతి రశేషసాక్షి విజ్ఞానకోశే విలసత్యజస్రమ్, లక్ష్యం విధాయైన మసద్విలక్షణ మఖణ్ణ వృత్త్యాత్మతయానుభావయ. = ఏషః = ఈ ఆత్మ, స్వయంజ్యోతిః = స్వయంప్రకాశమైనది, ఇత...' 603232 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ధ్యానవిధి ఏష స్వయంజ్యోతి రశేషసాక్షి విజ్ఞానకోశే విలసత్యజస్రమ్, లక్ష్యం విధాయైన మసద్విలక్షణ మఖణ్ణ వృత్త్యాత్మతయానుభావయ. = ఏషః = ఈ ఆత్మ, స్వయంజ్యోతిః = స్వయంప్రకాశమైనది, ఇత రవస్తువులచే ప్రకాశింపబడునది కాదు. అశేషసాక్షి = సర్వద్రష్ట, విజ్ఞా : నకోశే=బుద్ధియందు, విలసతి=పూర్తిగ భాసించును. అసద్విలక్షణం = సర్వా వస్థలయందును అనువర్తించుటచేతను, స్వయంజ్యోతి యగుటచేతను, సర్వసాక్షియగుటచేతను, జడములును దృశ్యములును అగు బుద్ధ్యాదుల కంటే విలక్షణమైన, ఏనం = ఈ ఆత్మను, అజస్రం = ఎల్లప్పుడును, లక్ష్యం విధాయ=లక్ష్యముగ చేసికొని, అనగా దానియందే మనస్సును నిలిపి, అఖిఱ్ఱవృత్త్యా = ఇతరజ్ఞానములతో మిశ్రముకాని ధారావాహికజ్ఞానముతో, ఆత్మతయా= స్వస్వరూపమునుగ, అనుభవ సాక్షాత్కరింపజేసికొనుము. = 489 381 అవ. వృత్తి అఖండ మనగా అర్థమును విశదీకరించుచున్నాడు. ఏతమచ్ఛిన్నయా వృత్త్యా ప్రత్యయాన్త రశూన్యయా, ఉల్లేఖయన్ విజానీయాత్ స్వస్వరూపతయా స్ఫుటమ్. 382 ప్రత్యయాన్త రశూన్యయా - విజాతీయమగు జ్ఞానముచే తిరస్కృ తముకాని, అవిచ్ఛిన్నయా= నిర్మలమైన వత్తియు తైలమునుగల దీపజ్వాల వలెను, తైలధారవలెను ధారారూపమున అవిచ్ఛిన్నముగ ప్రవహించు చున్న, వృత్త్యా = వృత్తితో, ఏతం - ఈ ఆత్మను, ఉల్లేఖయన్ = విష యము చేయుచు, స్వస్వరూపతయా= స్వస్వరూపమునుగ, స్ఫుటం = స్పష్టముగ, విజానీయాత్ = తెలిసికొనవలెను. = అత్రాత్మత్వం దృఢీకుర్వన్నహమాదిషు సంత్యజన్, ఉదాసీనతయా తేషు తిషేద్ ఘటపటాదివత్. 383<noinclude><references/></noinclude> qwd6d74uw9hcvu0nkzhle3r8gwq8ksx 104 244526 603233 2026-11-02T13:53:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '440 = - శ్రీవి వేక చూడామణి = అత్ర = ఈ పరమాత్మ విషయమున, ఆత్మత్వం = స్వస్వరూప మనెడు బుద్దిని, దృఢీకుర్వన్ దృఢము చేసికొనుచు, అహమాదిషు అహంకారాదులయందు, సంత్యజన్ స్వస్వరూపత్వబుద్ధిని...' 603233 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>440 = - శ్రీవి వేక చూడామణి = అత్ర = ఈ పరమాత్మ విషయమున, ఆత్మత్వం = స్వస్వరూప మనెడు బుద్దిని, దృఢీకుర్వన్ దృఢము చేసికొనుచు, అహమాదిషు అహంకారాదులయందు, సంత్యజన్ స్వస్వరూపత్వబుద్ధిని విడచుచు, తేషు = అప్పు డప్పుడు భాసించుచున్నను ఆ అహమాదుల విషయమున, ఘటపటాదివత్ = ఘటపటాదులయందువలె, ఉదాసీనతయా=ఔదాసీన్య ముతో, అనగా అహంకారములేకుండగ, తిష్టేత్ - ఉండవలెను. = అవ. ' వాచం నియచ్ఛాత్మని' అను శ్లోకమున (870) చెప్పిన “తం చాపి పూర్ణాత్మని” అను వాక్యముయొక్క అర్థమును స్పష్టీక రించుచున్నాడు. '' ఆత్మదృష్టి విశుద్ధమన్త ఃకరణం. స్వరూపే నివేశ్య సాక్షిణ్యవబోధమాత్రే, శనై శ్రీ శన్నైర్నిశ్చలతా ముపానయన్ పూర్ణత్వ మేపానువిలోకయే త్త తః. H విశుద్ధం = రజస్త మోగుణములతో శూన్యమైన, అన్తఃకరణం = అంతఃకరణమును, అవబోధమాత్రే - జ్ఞానమాత్రస్వరూపమైన, అనగా ఉపాధిశూన్యమైన, సాక్షిణి = సాక్షిత్వముతో ఉపలక్షితమగు, స్వరూపే. స్వరూపమునందు, నివేశ్య= నిలిపి, శనైః శనైః = మెల్ల మెల్లగా, నిశ్చ : లతాం = విశ్చలత్వమును, ఉపానయన్ -పొందించుచు, అనగా, అచటనే ఉండుటయందు ప్రయత్నము చేయుచు, తతః = అటుపిమ్మట, పూర్ణత్వ మేన = పూర్ణత్వమునే, అనువిలోకయేత్ = చూడవలెను, అద్దము తీసివేయ అద్ధముతీసివేయ గనే ప్రతిబింబము ముఖముగనే అయినట్లు, అన్నివృత్తులను నిరోధించిన పిమ్మట చిదాభాసముకూడ బింబమైన బ్రహ్మగనే అగును అని భావము. 384 అవ. ఈ విధముగ అఖండాకారవృత్తిచే అజ్ఞానావరణము భగ్నము కాగా, దానివలన కలిగిన విక్షేపములు కూడ దూరముగ తొలగిపోవును అను నభిప్రాయముతో చెప్పుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> 4448bo7jmlqy7pfh70g6l2vah0owvkz 104 244527 603245 2026-11-02T15:07:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మదృష్టి దేహేన్డ్రియప్రాణమనో2 హమాదిభిః స్వాజ్ఞానశషైరఖిలై రుపాధిభిః. విముక్త మాత్మాన మఖణ్ణరూపం పూర్ణం మహాకాశమివావలోకయన్. స్వాజ్ఞానక పైః = తన అజ్ఞానముచే కల్పితములగు, ద...' 603245 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మదృష్టి దేహేన్డ్రియప్రాణమనో2 హమాదిభిః స్వాజ్ఞానశషైరఖిలై రుపాధిభిః. విముక్త మాత్మాన మఖణ్ణరూపం పూర్ణం మహాకాశమివావలోకయన్. స్వాజ్ఞానక పైః = తన అజ్ఞానముచే కల్పితములగు, దేహేన్డ్రియ ప్రాణమన్మోహమాదిభిః = దేహము, ఇంద్రియములు, మనస్సు, అహం కారము మొదలగు, అఖిలైః = సమస్తమైన, ఉపాధిభిః ఉపాధులచే, విముక్తం = విడువబడిన, అఖణ్ణరూపం = అఖండరూపమైనదియు, పూర్ణం= పూర్ణమైనదియు అగు, ఆత్మానం జు ఆత్మను, మహాకాశమివ - మహాకాశ మునువలె, అవలోకయేత్ చూడవలెను. (దీనికి వ్యాఖ్యానము లేదు.) = = 441 385 అవ. పై శ్లోకములోని నాల్గవ పాదము యొక్క అర్థమును ఉప పాదించుచు, దారాంతికమున సమన్వయించుచున్నాడు. లు ఘటకలశకుసూల సూచిముఖ్యైః గగనముపాధిశతై ర్విముక్త మేకమ్, భవతి న వివిధం తథైవ శుద్ధం పరమహమాది విముక్త మేకమేవ, = = ఘట కలశ కుసూల సూచిముఖ్యైః చిన్నవి, పెద్దవి అయిన ఘటము, కలశము, పొణక, సూదిమొదలగు ; ముఖ్యపదముచే పాశ కూపాదులను గ్రహింపవలెను, ఉపాధిశతైః = సూచ్యాకాశము, పాశా కాశము మొదలగు వేరు వేరు వ్యవహారములకు కారణభూతములగు వేల కొలది ఉపాధులచే, విముక్తం - విడువబడిన, గగనం = ఆకాశము, ఏకం = ఒక్కటిగనే, భవతి = అగును; మహాకాశమని వ్యవహరింప బడును; వాస్తవమున, వాస్తవమున, వివిధం = అనేక విధములైనది, న= కాదు, తథైవ = అట్లే, అహమాది విముక్తం = అహంకారాదులచే విడువబడిన శుద్ధం=శుద్ధమైన, పరం= బ్రహ్మ, అహమాదివిముక్తం=అహంకారాదులచే .విముక్తమై, ఏక మేవ - ఒక్కటిగనే ఉండును. = = 386<noinclude><references/></noinclude> oepkbst70kj9f98w2i7t4yew3u2iyde 104 244528 603246 2026-11-02T15:08:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '442 శ్రీవివేక చూడామణి లు అవ. ఉపాధులు అసత్యములు గాన, దారాంతికమగు ఆత్మ విషయమున ఏకత్వజ్ఞానము సులభమని చెప్పుచున్నాడు. బ్రహ్మాద్యాః సమృపర్యన్తా మృషామాత్రా ఉపాధయః, తతఃపూర్ణం స్వ...' 603246 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>442 శ్రీవివేక చూడామణి లు అవ. ఉపాధులు అసత్యములు గాన, దారాంతికమగు ఆత్మ విషయమున ఏకత్వజ్ఞానము సులభమని చెప్పుచున్నాడు. బ్రహ్మాద్యాః సమృపర్యన్తా మృషామాత్రా ఉపాధయః, తతఃపూర్ణం స్వమాత్మానం పశ్యేదేకాత్మనా స్థితమ్. 387 బ్రహ్మాద్యాః = సమష్టి లింగశరీరాభిమానియు చతుర్దశభువనాధి పతియు నగు బ్రహ్మ మొదలైనవియు, స్తంబపర్యన్తా ః = అతిసూక్ష్మమైన సంబమనెడు జంతువువరకును గల ఉపాధయః = ఉపాధులు, అనగా . భేద హేతువులగు దేహములు, మృషామాత్రాః = మిథ్యయైనవి, సర్వాధిష్ఠాన మైన బ్రహ్మయందు కల్పితములు, వాస్తవమైనవి కాదు, బాధితయోగ్య మైనదని యర్థము. తతః = విమర్శింపగా వాటికి ప్రతీతి లేదుగాన, ఏకాత్మనా స్థితం = ప్రలయకాలసముద్రమువలె ఒకేస్వరూపముతో ఉన్న దీయు, పూర్ణం = త్రివిధపరిచ్ఛేదములు లేని, స్వం ఆత్మానం= తనముఖ్య రూపమగు బ్రహ్మను, పశ్యేత్ = సాక్షాత్కరింప జేసికొనవలెను. యత్ర భ్రాన్త్యా కల్పితం యద్వివేకే తత్త న్మాత్రం నైవ తస్మాద్విభిన్నమ్, భ్రాస్తే ర్నాశే భ్రాన్తి దృష్టాహితత్త్వం రజ్జుస్తస్మాద్విశ్వ మాత్మస్వరూపమ్. యత్ = ఏ వస్తువు, యత్ర - ఏ అధిష్ఠానమునందు, బ్రాన్త్యా = భ్రాంతిచేత, కల్పితం = ఆరోపింపబడినదో, తత్ = ఆ వస్తువు, వివేకే= వివేకము కలుగగనే, తన్మాత్రం = అధిష్ఠానమాత్రమై, అగును. తస్మాత్ దానికంటే, విభిన్నం = భిన్నమైనది, నైవ = కాదు. బ్రాస్తే : నాశే - బాగుగా పరిశీలించుటచే కలిగిన ' ఇది సర్పము కాదు' అను నిషేధముచే ‘ఇది సర్పము ' అనెడు భ్రాంతి నశింపగనే, భ్రాన్తి దృష్టాహితత్త్వం= భ్రాంతిచే చూడబడిన సర్పముయొక్క స్వరూపము, రజ్జు8= రజ్జువే. తస్మాత్ = ఆ కారణమువలన అనగా “ఆధాత ఆదేశో నేతి నేతి' ఇత్యాది వాక్యము 388<noinclude><references/></noinclude> ba7ipvei7yq05d8s3ntjhvchyik2ryk 104 244529 603247 2026-11-02T15:08:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మదృష్టి లచే కలిగిన నిషేధజ్ఞానముచే, విశ్వం. సకల ప్రపంచము, ఆత్మస్వరూపం= అధిష్ఠానాత్మస్వరూపమైనది. అందుచే రజ్జుసర్పమువలెనే ఇదికూడ మరల భాసింపదని భావము. స్వయంబ్రహ్మా స్వయం...' 603247 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మదృష్టి లచే కలిగిన నిషేధజ్ఞానముచే, విశ్వం. సకల ప్రపంచము, ఆత్మస్వరూపం= అధిష్ఠానాత్మస్వరూపమైనది. అందుచే రజ్జుసర్పమువలెనే ఇదికూడ మరల భాసింపదని భావము. స్వయంబ్రహ్మా స్వయం విష్ణుః స్వయమిన్దః స్వయం శివః, 443 స్వయం విశ్వమిదం సర్వం స్వస్మాదన్యన్న కించన. స్వయం= తానే, అనగా ఆత్మయే, బ్రహ్మా = బ్రహ్మ, స్వయం తానే, విష్ణుః = విష్ణువు, స్వయం = తానే, ఇన్ద్రః = ఇంద్రుడు, స్వయం తానే, శివః=శివుడు, స్వయం = తానే, ఇదంఈ, సర్వం సమస్తమైన, విశ్వం= ప్రపంచము. స్వస్మాత్ తనకంటే, అన్యత్ = భిన్నమైనది, కించిత్=ఏదియు, న విద్యతే లేదు. === 389 “తధైతత్పశ్యనృషిర్వామదేవః ప్రతిపేదే, అహం మనురభవం సూర్యశ్చ " - ఆత్మస్వరూప సాక్షాత్కారమును పొందిన వామదేవ ఋషి నేనే మనువునై యుంటిని; నేనే సూర్యుడను అని గ్రహించెను. "స యశ్చాయం పురుషే యశ్చాసావాదిత్యే స ఏకః” పురుషుని యందు ఏ ఆత్మస్వరూప మున్నదో, ఈ ఆదిత్యునియందు ఏదియున్నదో అది ఒక్కటే ఇత్యాది శ్రుతుల ననుసరించి ఒకే చైతన్యము ఉపాధి భేదముచే బ్రహయనియు, విష్ణువనియు, శివుడనియు, ఇంద్రుడనియు వ్యవహరింపబడుచున్నది. ఒకే రజ్జువును చూచి సర్ప మనియు, దండ మనియు, జలధార యనియు, నేలబీటయనియు కల్పించినట్లు ఈ విశ్వమంతయు స్వయమే, అనగా బ్రహ్మయే. బ్రహ్మకంటె భిన్న మైన దేదియును లేదు. విశేషము లన్నియు సామాన్యమునందు కల్పితమైనవే. నేను స్వయముగా చూచుచున్నాను, నీవు స్వయముగ చూడుము, అతడు స్వయముగ చూచెను ఇత్యాది వ్యవహారములలో<noinclude><references/></noinclude> rl2kzbzt0lajydeife6cdq888bth2l9 104 244530 603248 2026-11-02T15:09:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '444 శ్రీ వివేక చూడామణి 'నేను', 'నీవు', 'అతడు' అనునవి మారుచున్నను 'స్వయం' అనునది మాత్రము మార్పుచెందక అన్నింటియందును అనుస్యూతముగ వచ్చు చున్నది. ఈ విధముగ అనువర్తించుచున్న 'స్వయం' పద...' 603248 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>444 శ్రీ వివేక చూడామణి 'నేను', 'నీవు', 'అతడు' అనునవి మారుచున్నను 'స్వయం' అనునది మాత్రము మార్పుచెందక అన్నింటియందును అనుస్యూతముగ వచ్చు చున్నది. ఈ విధముగ అనువర్తించుచున్న 'స్వయం' పదార్థమైన ఆత్మయందు విశేషము లన్నియు కల్పితములు. దానికంటె భిన్న ముగ లేవని భావము. " అవ. "బ్రహ్మైవేద మమృతం పురస్తా దృహ్మ పశ్చాత్ బ్రహ దక్షిణతశ్చోత్త రేణ”, “అహమేవాధిస్తాత్”, “ఆత్మైవాధిస్తాత్”” తూర్పు, పడమర, దక్షిణము, ఉత్తరము అంతటను బ్రహ్మయే యున్నది”, “క్రిందకూడ నేనే ఉన్నాను”, “క్రింద ఆత్మయే ఉన్నది” ఇత్యాది ముండక ఛాందో గ్యాది శ్రుతుల అర్థమును, ధ్యానము దృఢ మగుటకును, అఖండాకారవృత్తి ఏర్పడుటకును ఉపదేశించుచున్నాడు. అన్తః స్వయం చాపి బహిః స్వయం చ స్వయం పురస్తా త్స్వయమేవ పశ్చాత్, స్వయం హ్యవాచ్యాం స్వయమప్యుదీచ్యాం తథోపరిష్టా త్స్వయమప్యధస్తాత్. = = = = అన్తః = లోపల, స్వయం = తానే, బహిః చ = బయటకూడ, స్వయం = తానే, పురస్తాత్ = ఎదుటను, పశ్చాత్ చ వెనుకను కూడ, స్వయం = తానే, అవాచ్యాం = పశ్చిమమునందు, స్వయం = తానే, ఉదీ చ్యామపి = ఉత్తరమునందును, స్వయం - తానే, తథా = మరియు, ఉపరి ష్టాత్ = పైనను, అధస్తాదపి = క్రిందను గూడ, స్వయం = తానే. తరఙ్గఫేనభ్రమ బుద్బుదాది = సర్వం స్వరూపేణ జలం యథా తథా, చిదేవ దేహాద్యహమన్త మేతత్ సర్వం చిదేవై కరసం విశుద్ధమ్. 390 391<noinclude><references/></noinclude> 4v0wa5c7lj8spd76p4906r94qroiztz 104 244531 603249 2026-11-02T15:10:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మదృష్టి = తరంగ ఫేనభ్రమబుద్బుదాది - తరంగములు, నురుగు, సుడులు, బుడగలు మొదలైన, స్వరూపేణ = స్వరూపముచేత, యథా = ఎట్లు, = = జలం = జలమో, జలభిన్నమైనదేదియును లేదో, తథా = అట్లే, దేహాది దేహము...' 603249 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మదృష్టి = తరంగ ఫేనభ్రమబుద్బుదాది - తరంగములు, నురుగు, సుడులు, బుడగలు మొదలైన, స్వరూపేణ = స్వరూపముచేత, యథా = ఎట్లు, = = జలం = జలమో, జలభిన్నమైనదేదియును లేదో, తథా = అట్లే, దేహాది దేహము మొదలు, అహమన్తం = అహంకారాంతమైన, ఏతత్ సర్వం = ఇది యంతయు, విశుద్ధం= శుద్ధమైనదియు, ఏక రసం ఒకే స్వరూపముగల, చిదేవ = చిత్తుమాత్ర మే.. దేని స్ఫురణములేనిచో ఏది స్ఫురింపదో అది దానికంటె భిన్నము కాదు. ఉదాహరణమునకు రజ్జుస్ఫురణము లేనిదే భాసింపని సర్పము రజ్జువుకంటె భిన్నముకాదు. అట్లే- శ్రు. “తమేవ భార్త మనుభాతి సర్వం తస్య భాసా సర్వమిదం విభాతి” ఆత్మస్వరూపము భాసించుచుండగా మిగిలిన వన్నియు దానినే అనుసరించి భాసించుచున్నవి. ఇది యంతయు దాని భానముచేతనే భాసించుచున్నది అను శ్రుతి ననుసరించి ఆత్మధానము కంటే భిన్నమైన భానము లేకపోవుటచే అంతయు ఆత్మస్వరూపమే. 445 సదేవేదం సర్వం జగదవగతం వాఙ్మనసయోః సతోఒన్యన్నా స్త్యేవ ప్రకృతిపరసీమ్ని స్థితవతః, పృథ క్కిం మృత్స్నాయాః కలశఘట కుంభాద్యవగతం వదత్యేష ఖ్రాన్త స్త్వమహమితి మాయామదిరయా. 392 = ఇదం = ఈ, సర్వం = సమస్తమైన, జగత్ - జగత్తు, వాఙ్మన సయోః = వాక్కు చేతను మనస్సుచేతను, సదేవ = సద్రూపముగనే, అవగతం = తెలియుచున్నది. ప్రకృతిపరసీమ్ని = ప్రకృతికంటె పరమైన బ్రహ్మయందు, స్థితవతః = ఉన్నవానికి, సతః=సత్తుకంటె, అన్యత్ = భిన్నమైనది, నాస్త్యేవ లేదు. అవగతం=భాసించుచున్న, కలశఘట కుంభాది = కలశ ఘటకుంభాధికము, మృత్స్నాయాః= మట్టికంటె, పృథక్ కిమ్ = భిన్నమైనదా? మాయామదిరయా = మాయయనెడు మద్యముచేత భ్రాన్త ః = భ్రాంతిపొందినవాడై, (జనుడు) ఏషః=ఇతడు, త్వం=నీవు, అహం—నేను, ఇతి=అని, వదతి_పలుకుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> ib9c9z56e3o26n3l4dpeux9onddw89r 104 244532 603250 2026-11-02T15:11:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '448 శ్రీవివేక చూడామణి * సన్ఘటః ”, ‘సనపటః', 'సత్ కుడ్యం' అనగా 'ఘటము ఉన్నది', 'పటము ఉన్నది', 'గోడ ఉన్నది' అను సామానాధికరణ్య మును బోధించు వాక్యములలో వేరు వేరు అర్థములుగల శబ్దములు ఒకే అర...' 603250 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>448 శ్రీవివేక చూడామణి * సన్ఘటః ”, ‘సనపటః', 'సత్ కుడ్యం' అనగా 'ఘటము ఉన్నది', 'పటము ఉన్నది', 'గోడ ఉన్నది' అను సామానాధికరణ్య మును బోధించు వాక్యములలో వేరు వేరు అర్థములుగల శబ్దములు ఒకే అర్థమును అనగా వస్తువును బోధించుచున్నవి. ('సన్' అను శబ్దము ఏ వస్తువును బోధించుచున్నదో 'ఘటః' అను శబ్దము కూడ వస్తువునే బోధించుచున్నది) కావున దీనికి పదనిష్ఠమగు సామా నాధికరణ్య మని పేరు. ఆ “ఏకత్రవృత్తి రర్థే శబ్దానాం భిన్నవృత్తి హేతూనామ్, సామానాధికరణ్యం భవతీత్యేవం వదన్తి లాక్షణికాః.”” వేరు వేరు ప్రవృత్తినిమిత్తములు గల అనగా అర్థములుగల శబ్దములు ఒకే అర్థమును బోధించుటకు సామానాధికరణ్యమని లాక్షణికులు చెప్పుదురు అని స్వాత్మనిరూపణమున చెప్పబడినది. మనస్సుచేతను, అట్టి శబ్దప్రయోగము వలన కలిగిన జ్ఞానముచేతను ఈ జగత్తు అంతయు సద్రూపమైనదే అని తెలియుచున్నది. 'వాఙ్మనసయ్యో' అనునది నిమిత్తార్థక సప్తమి 'వాఙ్మనస్సులచేత ' అని యర్థము లేదా ‘వాక్ ' అనగా 'ఐతదాత్మ్యమిదం సర్వం వాచారమ్భణం వికారో నామ ధేయం' ఇత్యాది శ్రుతి. మనస్సు అనగా - జనివిపరీత క్రమతో బుధ్యా ప్రవిలాప్య పంచభూతాని, " పరిశిష్ట మాతృతత్త్వం పశ్యన్నాస్తే మునిః శాస్త్రః.”” పంచభూతములను వాటిపుట్టుక ఏ క్రమమున జరిగినదో దానికి విప రీతమైన క్రనుముచే కార్యమును కారణమునందు విలీనముచేయగా మిగిలిన ఆత్మతత్త్వమును సాక్షాత్కరించుకొని ముని శాంతుడై ఉండును అని చెప్పిన విధమున అధిష్ఠానమునకు మాత్రము సంబం ధించిన అఖండాకారవృత్తి. అట్టి వృత్తియందు బ్రహ్మకంటే భిన్న ముగ జగత్తు కనబడదు. అందుచే “యః చోరః సః స్థాణుః" - ఎవడు దొంగయో అతడు మ్రాను అనగా ఇంతవరకును దొంగ అనుకొన్న వాడు మ్రానే అనునపుడు చోరత్వమును నిషేధించి స్థాణుత్వమును Į<noinclude><references/></noinclude> pdv51hr0ttyd05ue86tw4t5xytfcv7p 104 244533 603251 2026-11-02T15:11:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మదృష్టి 447 బోధించు వాక్యమునందు 'చోర', ' స్థాణు' శబ్దములకు సామానాధి కరణ్యము ఉన్న విధముననే 'బ్రహ్మైవేదం సర్వం” “ఐతదాత్మ్య మిదం సర్వం" ఇత్యాది శ్రుతివాక్యములందు ఏది జగత్తుగ...' 603251 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మదృష్టి 447 బోధించు వాక్యమునందు 'చోర', ' స్థాణు' శబ్దములకు సామానాధి కరణ్యము ఉన్న విధముననే 'బ్రహ్మైవేదం సర్వం” “ఐతదాత్మ్య మిదం సర్వం" ఇత్యాది శ్రుతివాక్యములందు ఏది జగత్తుగ భాసించి నదో, అది బ్రహ్మయే అని సామానాధికరణ్య ప్రయోగముచే జగత్తును బాధించి దానికి సద్రూపత్వము అనగా బ్రహ్మత్వము బోధింపబడు చున్నది. ఈ విషయము వెనుక విశదీకరింపబడినది. - 'వాఙ్మనసయోః' అను వాక్యమున చెప్పిన విషయమును విశదీకరించుచున్నాడు — ప్రకృతిపరసీమ్ని = ఉపాదానముల యొక్క పరావధియందు అనగా సర్వోపాదానమైన బ్రహ్మయందు, స్థిత వతః=ఉన్న వాని లేదా ప్రకృతియనగా మూలప్రకృతియైన మాయ. దానికి పరసీమయైన, అనగా కల్పనాధిష్ఠానమైన నిర్గుణ బ్రహ్మయందు ఉన్న వాని దృష్టిలో, 'సత్' కంటె భిన్నమైన దేదియు లేదు. "యత్ర త్వస్య సర్వమాత్మైవాభూత్ తత్కేన కం పశ్యేత్ " అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. ఈ విధముగ ఉపాదానమైన అజ్ఞానముతోకూడ అన్నియు బాధింపబడునని చెప్పినట్లైనది. ఈ విషయమును దృష్టాం తముతో విశదీకరించుచున్నాడు. పూర్వము వేరైన వస్తువువలె భాసిం చిన ఘటక్షలశకుంభాదికము, బాగుగ పరిశీలించినచో మట్టికంటే భిన్నముగా నున్నదా? ఈ విషయమునే భగవత్పాదులే “మృతార్య భూతోపి” (280) ఇత్యాది శ్లోకములలో సవిస్తరముగ చెప్పి యున్నారు. మాయామదిరముచే భ్రాంతిచెందినవాడై అవివేకి, ఈతడు, నీవు, నేను అని ఒకే వస్తువును గూర్చి వేరు వేరు విధములు చెప్పుచు న్నాడు. విపరీతజ్ఞానమును కలిగించునది గాన మాయయే మదిర. . అవ . కావున భ్రాంతిని తొలగించుకొనుటకై ఆద్వైతవస్తువును గూర్చి చింతింపవలెనని శ్రుతియొక్క సహాయముతో చెప్పుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> iq1p9b4wq2nznpwz7r2v1ydnwqdscxv 104 244534 603252 2026-11-02T15:11:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '448 శ్రీవి వేక చూడామణి క్రియాసమభిహారేణ యత్ర నాన్యదితి శ్రుతిః, బ్రవీతి ద్వైతరాహిత్యం మిథ్యాధ్యాసనివృత్తయే. 393 యత్ర నాన్యదితి శ్రుతిః="యత్ర నాన్యత్పశ్యతి నాన్యచ్ఛృణోతి నాన...' 603252 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>448 శ్రీవి వేక చూడామణి క్రియాసమభిహారేణ యత్ర నాన్యదితి శ్రుతిః, బ్రవీతి ద్వైతరాహిత్యం మిథ్యాధ్యాసనివృత్తయే. 393 యత్ర నాన్యదితి శ్రుతిః="యత్ర నాన్యత్పశ్యతి నాన్యచ్ఛృణోతి నాన్యద్విజానాతి స-భూమా " అను శ్రుతి, క్రియాసమభిహారేణ = మాటి మాటికిని, మిథ్యాధ్యాసనివృత్తయే - అసత్యమైన భేదభ్రమ యొక్క నివృత్తి కొరకు, ద్వైతరాహిత్యం- "ద్వయోర్భావః ద్వితా; ద్విత్త్వ- ద్వైతమ్, అనగా భేదము దానియొక్క అభావముకొరకు, బ్రవీతి = చెప్పు చున్నది, లేదా మిథ్యాధ్యాసనివృత్త యే' అనునపుడు 'అధ్యాస' శబ్దము నకు ప్రపంచరూపమగు అర్థము యొక్క అధ్యాసము అని యర్థము. దాని యొక్క నివృత్తి కొరకు అనగా అధిష్ఠాన రూపముననే మిగులుట అనెడు నాళముకొరకు, “ అధిష్ఠానావశేషో హి నాశః కల్పితవస్తునః”_కల్పితమగు వస్తువునకు నాకమనగా అధిష్ఠానము మాత్రమే శేషించుట అని అభి యుక్తుల వచనము. ఇది రజ్జుసర్పాదులందు కూడ కనబడుచున్నది. ప్రపం చము సత్యమైనచో దర్శన-శ్రవణ విజ్ఞానాదులలో విషయము కాకుండ ఎట్లుండును? కావున బ్రహ్మనిష్ఠుడగు పురుషునకు ప్రపంచధానము లేదు Ľ గాన ప్రపంచము మిథ్యయని భావము. అవ. ధ్యానము చేయుటకు వీలుగ నుండుటకై బ్రహ్మస్వరూ పము బాగుగ చిత్తమునందు హత్తుకొనునట్లు వర్ణించుచున్నాడు_ ఆకాశవన్నిర్మల నిర్వికల్ప నిస్సీమ నిష్పందన నిర్వికారమ్, అన్తర్బహిఃశూన్య మనన్య మద్వయం స్వయం పరంబ్రహ్మ కిమస్తి బోధ్యమ్. పరంబ్రహ్మ = పరబ్రహ్మ, ఆకాశవత్ ఆకాశమువలె, నిర్మల నిర్వికల్పనిస్సీమ నిష్పందన నిర్వికారం=నిర్మలమైనది, నిర్వికల్పమైనది, అనంతమైనది, నిశ్చలమైనది, వికారశూన్యమైనది, అన్తర్బహిఃశూన్యం = లోపలను బయటను శూన్యమైనది, అద్వయం = అద్వితీయమైనది. స్వయం = స్వతఃసిద్ధమైనది. దీనిని తెలిసికొనిన పిమ్మట, బోధ్యం: తెలియదగినది, మరియొకటి, కిమస్తి = ఏమి ఉన్నది? == 394<noinclude><references/></noinclude> kgr1rjpyo72izwdrdmuad39fs8u4754 104 244535 603253 2026-11-02T15:11:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మదృష్టి 449 'అన్తర్బహిః శూన్యం' అనునంతవరకును ఉన్న విశేషణములు అకాశబ్రహ్మలకు గల సాధర్మ్యమును బోధించునవి. 'అద్వయం' అనునవి బ్రహ్మవిశేషణములు. ఆకాశమువలె నిర్మలమైనది. ఆకాశము ధ...' 603253 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మదృష్టి 449 'అన్తర్బహిః శూన్యం' అనునంతవరకును ఉన్న విశేషణములు అకాశబ్రహ్మలకు గల సాధర్మ్యమును బోధించునవి. 'అద్వయం' అనునవి బ్రహ్మవిశేషణములు. ఆకాశమువలె నిర్మలమైనది. ఆకాశము ధూల్యాదులచే ఎట్లు ధూసరితము కాదో అట్లే బ్రహ్మ కూడ అజ్జా నాదులచే స్పృశింపబడనిది. వాస్తవమున, నిర్వికల్పమైనది అనగా ఏకరూపమైనది. నిస్సీమం= అవధి లేనిది. నిఃస్పననం = క్రియారహిత మైనది, నిర్వికారం=ఉత్పత్తి - నాశ వృద్ధి హాసాదులు లేనిది. అన్తర్బహిః శూన్యమ్_పరిచ్ఛిన్నమైన దానికి లోపల అనియు, బయట అనియు విభాగ ముండును. = 1 బ్రహ్మ పూర్ణ రూపము గాన దీనికి లోన, వెలు పల అనునవి లేవు. ఈ విధముగ దీనికి స్వగతమగు భేదములు లోపలిభాగము బైటభాగము వంటి భేదములు లేవు. అనన్యత్ ప్రత్యగాత్మతో భేదములేనిది. అద్వయం _ ద్వితీయరహితము, అనగా విజాతీయ ద్వితీయ వస్తువు లేమియు లేవని యర్థము. స్వయం = స్వతఃసిద్ధమైనది. ఇట్టి పరబ్రహ్మ ఒక్కటి తెలిసినచో అన్నియు తెలి యును గాన ఇక తెలియవలసినది ఏదియు ఉండదని భావము, లేదా అనన్యత్ = సర్వాత్మక మైనది. కావుననే అద్వయం తనకంటె భిన్న మైన ద్వితీయవస్తువులు లేనిది. అట్టి పరబ్రహయే, స్వయం-జీవాత్మ ఇంతకంటె తెలియవలసినది ఏమున్నది? "సూర్యుడు బాణమువలె వేగముగ పరుగెత్తుచున్నాడు" అని చెప్పినట్లు శ్రోతలబుద్దికి బాగుగ అర్థమగుటకుమాత్రమే ఆకాశము బ్రహ్మకు దృష్టాన్తముగ చూపబడు చున్నది గాని వాస్తవమున “న తత్సమః " ఇత్యాది శ్రుతుల ననుస రించి బ్రహ్మతో పోల్చదగిన వస్తు వేదియును లేదు, "ప్రతిజ్ఞాహాని రవ్యతిరేకాచ్ఛ బేభ్యః” అను బ్రహ్మసూత్రముచే ఆకాశమునకు కూడ ఉత్పత్తి ఉన్నదని సిద్దాంతీకరింపబడినది. ఐనను లోకమున దాని యుత్పత్తి చూచినవారు ఎవరును లేకపోవుటచే 'ఆకాశవత్సర్వగతశ్చ నిత్యః ' ఇత్యాది శ్రుతులలో ఆత్మ ఆకాశమువలె సర్వవ్యాప్తము, నిత్యము అని చెప్పినట్లుగానే, బ్రహ్మ ఆకాశమువలె నిర్వికారమని చెప్పుటలో దోష మేమియు లేదు, .<noinclude><references/></noinclude> c9eshwddbu4v890oqb4a6yrkhfdo81k 104 244536 603254 2026-11-02T15:11:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'A శ్రీవి వేక చూడామణి వర్త వ్యం కిము విద్యతేఒత్ర బహుధా బ్రహ్మైవ జీవః స్వయం బ్రహ్మైతజ్జగదాపరాణు సకలం బ్రహ్మాద్వితీయం శ్రుతేః, బ్రహ్మైవాహమితి ప్రబుద్ధమతయః సన్త్యక్త బాహ్య...' 603254 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>A శ్రీవి వేక చూడామణి వర్త వ్యం కిము విద్యతేఒత్ర బహుధా బ్రహ్మైవ జీవః స్వయం బ్రహ్మైతజ్జగదాపరాణు సకలం బ్రహ్మాద్వితీయం శ్రుతేః, బ్రహ్మైవాహమితి ప్రబుద్ధమతయః సన్త్యక్త బాహ్యాః స్ఫుటం బ్రహ్మీభూయ వసన్తి సన్తతచిదానన్దాత్మనైవ ధ్రువమ్ . 335 అత్ర =ఈ విషయమున, బహుధా అనేక విధములుగా (అధిక ముగా). వక్తవ్యం = చెప్పదగినది, కిము విద్యతే ఏమి ఉన్నది? జీవః జీవుడు, స్వయం= తాను, బ్రహ్మైప = బ్రహ్మయే, ఆపరాణు = పరమా ణువువరకును, సకలం సమస్య మైన, ఏతత్ = ఈ, జగత్ = = = 1 = = జగత్తు, బ్రహ్మ = బ్రహ్మయే, శ్రుతేః - శ్రుతివలన, బ్రహ్మ = బ్రహ్మ, అద్వి తీయం ….. ద్వితీయ రహిత మైనది. “అహమేవ బ్రహ్మ'=నేనే బ్రహ్మను, ఇతి అని, ప్రబుద్ధమతయః = తెలిసికొనిన బుద్ధికలవారు, స్ఫుటం= పూర్తిగా, సన్త్యక్త బాహ్యాః = విడువబడిన బాహ్య ప్రపంచము కలవారై, : బ్రహ్మీభూయ = బ్రహ్మగా అయి, సంతతచిదానన్దాత్మనైవ అవిచ్ఛిన్న మైన చిదానంద స్వరూపము తోడనే, వసన్తి - నివసింతురు, నిశ్చయము. ధ్రువం = అత్ర _ ఈ బ్రహ్మైకత్వవిషయమున, బహుధా = అనేక ప్రకార ములచే, చెప్పవలసినది ఏమున్నది. మనస్సునకు బాగుగ పట్టుటకై సర్వవేదాన్తములు తాత్పర్యగోచరమగు విషయము, అనేక దృష్టాంత ములతో ప్రతిపాదింపబడినది. దానినే సంగ్రహముగ చెప్పుచున్నాడు. విస్తరముగను, సంగ్రహముగను చెప్పబడిన విషయమును బాగుగ తెలిసికొనుటకు అవకాశముండునని చెప్పుదురు. " శ్లోకార్డేన ప్రవక్ష్యామి యదుక్తం గ్రస్థకోటిభిః, బ్రహ్మ సత్యం జగన్మిథ్యా జీవో బ్రహ్మైవ నాపరః. ” కోటి గ్రంథములలో చెప్పిన విషయమును శ్లోకార్ధములో చెప్పెదను. బ్రహ్మయే సత్యము ; జగత్తు మిథ్య; జీవుడు బ్రహ్మయే; భిన్నుడు కాదు, జీవుడు తాను బ్రహ్మయే; జీవత్వము ఉపాధి కల్పితము. సర్పము యొక్క యథార్థస్వరూపము రజువైనట్లు జీవుడని అను<noinclude><references/></noinclude> hwvm1jlfgmrxtc929f4q0jy770w2y27 104 244537 603255 2026-11-02T15:12:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '451 ఆత్మదృష్టి కొనువాని యొక్క వాస్తవస్వరూపము బ్రహ్మయే. కావున జీవుడు తాను బ్రహ్మయే కాని తద్బిన్నుడు కాడు. పరమాణువువరకును, ఈ వియదాది ప్రపంచమంతయు బ్రహ్మయే. “ సర్వం ఖల్విదం. బ్ర...' 603255 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>451 ఆత్మదృష్టి కొనువాని యొక్క వాస్తవస్వరూపము బ్రహ్మయే. కావున జీవుడు తాను బ్రహ్మయే కాని తద్బిన్నుడు కాడు. పరమాణువువరకును, ఈ వియదాది ప్రపంచమంతయు బ్రహ్మయే. “ సర్వం ఖల్విదం. బ్రహ్మ, తజ్జలానికి శాస్త్ర ఉపాసీత" అను శ్రుతి ననుసరించి, ఆ బ్రహ్మనుండి పుట్టి, దానియందు నిలిచి, దానియందే లీనమగుటచే ఈ సర్వప్రపంచమును బ్రహ్మయే.. అనాదియగు అజ్ఞానాదికము గూడ అధిష్ఠానమగు బ్రహ్మపై కల్పితమేగాన దానికంటే అతిరిక్తము కాదు. కావున బ్రహ్మ, అద్వితీయం. తత్త్వమసి', 'అయమాత్మా 'బ్రహ్మ, ఇదం సర్వం యదయమాత్మా', 'ఆత్మై వేదం సర్వమ్ ', బ్రహ్మైవేదం సర్వమ్', ' ఏకమేవాద్వితీయమ్ ' ఇత్యాది శ్రుతుల నను సరించి స్వవ్యతిరిక్త మగు వస్తువులు లేనిది 'నేనే బ్రహ్మను' అని, ప్రబుద్ధమతయః = శ్రుత్యాచార్యోపదేశములచే జ్ఞేయమును తెలిసి కొనిస బుద్ధికలవారు, స్ఫుటం వాసనాసహితముగ, సన్యక్త బాహ్యాః=విడువబడిన అహంకారాదులు కలవారై, బ్రహ్మీభూయ = పూర్వము అజ్ఞానముచే అబ్రహ్మత్వము కల్పితమైనది, ఆ అభిప్రాయ ముతో అభూతతద్భావార్థకమగు చ్విప్రత్యయము ప్రయుక్త మైనది, సాక్షాత్కరింపచేసికొనబడిన బ్రహ్మత్వము కలవారై, సన్తతచిదా నన్దాత్మనైవ … అవిచ్ఛిన్నమగు చిదానందస్వరూపముతోడనే, నివ సింతురు, అని విద్వదనుభవము చెప్పబడినది. ఇది, ధ్రువం = నిశ్చయము లేదా- ధ్రువం = నిశ్చలముగ, 'వసన్తి ' అనుదానితో - అన్వయము పూర్తిగ బాహ్యవస్తువులను పరిత్యజించుటచే బ్రహ్మ రూపమున స్థిరముగ నుందురు అని యర్థము. === జహి మలమయకోశేఒహంధియోత్థా పితాశాం ప్రసభ మనిలకల్పే లింగదే హే ఒపి పశ్చాత్, నిగమగదితకీర్తిం నిత్యమానన్దమూర్తిం స్వయమితి పరిచీయ బ్రహ్మరూపేణ తిష్ఠ 396<noinclude><references/></noinclude> myot6zaob6izquxd33pm6p972htup4w 104 244538 603256 2026-11-02T15:12:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '452 శ్రీవివేకచూడామణి = మలమయకోశే_మలభూయిష్టమైన స్థూలదేహమునందు, అహంధి యా…అహంకారముచే, ఉత్థాపితాశాం= కలిగింపబడిన ఆశను, ప్రసభం= బలాత్కారముగ, జహి = నశింపజేయుము. పశ్చాత్ = అటుపిమ్మట,...' 603256 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>452 శ్రీవివేకచూడామణి = మలమయకోశే_మలభూయిష్టమైన స్థూలదేహమునందు, అహంధి యా…అహంకారముచే, ఉత్థాపితాశాం= కలిగింపబడిన ఆశను, ప్రసభం= బలాత్కారముగ, జహి = నశింపజేయుము. పశ్చాత్ = అటుపిమ్మట, అవిఁకల్పే,వాయువుతో సమానమైన, లింగదే హేఒపి-లింగదేహమునందు కూడ, ఆశను విడువుము, నిగమగదితమూర్తిం=నేదములచే కొనియాడ బడిన కీర్తిగల, నిత్యం ఆనన్దమూర్తిం-నిత్యమైన ఆనందస్వరూపమును; స్వయమితి=తానే అని, పరిచీయనిశ్చయించి, బ్రహ్మరూపేణ = బ్రహ్మ రూపముతో; తిష్ఠ=ఉండుము. ' G మల ప్రచారమగు స్థూలదేహమునందును, దాని పోషణాదుల విషయమునను, అహంకారముచే కలిగిన ఆశను, బలాత్కారముగ నశింపజేయుము. అహంకారమును తొలగించుటకై 'మలమయ ' అను సాభిప్రాయమగు విశేషణము ప్రయోగింపబడినది. "పిజ్ఞాణం త్యజ్యతాం మలభాణ్డవత్ " అని వెనుక చెప్పబడినది కదా? పశ్చాత్ = దేహమునకు సంబంధించిన ఆశ నశించిన పిదప, అనిలకల్పే= వాయివువలె అదృశ్యమైన, లింగదే హేఒపి=పదునేడు అవయవములు గల సూక్ష్మశరీరమునందు గూడ, అహుకారాత్మకమగు ఆశను మన స్సునకు అనుకూలమగు విషయములపై ఆశను, నశింపజేయుము . మొదటనే సూక్ష్మమును విడచుట కష్టసాధ్యము. దూర దూరములగు స్థూలవిదార్థములను మొదట విడచినచో, పిదప, సన్నిహితములగు సూక్ష్మవస్తువుల త్యాగము సుకరము గాన స్థూలపదార్థములకు సంబం ధించిన ఆశలను విడువుమని మొదట చెప్పబడినది. ఈ ఆశకు అహం కారమే కారణమని చెప్పుటచే అసహ్యమును కలిగించు దేహాదికము నందు అహంకారము లేనిచో నిమిత్తము లేకపోవుటచే ఆశయే కలుగదని సూచింపబడినది. శ్రు. “అస్మాల్లో కాత్రేత్య; ఏతమన్న మయ మాత్మాన ముపనంక్రామతి" ఇత్యాది శ్రుతి కూడ పుత్రమిత్రాది బాహ్యపదార్థములయందు అహుబుద్ధిని విడచి దేహమును మాత్రమే ఆత్మగ భావింపవలె ననియు, అటుపిమ్మట దేహముకంటె అంతరమగు<noinclude><references/></noinclude> hhmjpyzkhthy3auf8qergoi7pnk9145 104 244539 603257 2026-11-02T15:12:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మదృష్టి 458 ప్రాణమును ఆత్మగ భావింపవలెననియు, సాధకుల సౌకర్యము కొరకై ఉపదేశించినది. అదే క్రమమున మొదట దేహముకొరకై ఉపయోగించు ధనము, పుత్రులు మొదలగు విషయములందు ఆశను త్యజింపవలెన...' 603257 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మదృష్టి 458 ప్రాణమును ఆత్మగ భావింపవలెననియు, సాధకుల సౌకర్యము కొరకై ఉపదేశించినది. అదే క్రమమున మొదట దేహముకొరకై ఉపయోగించు ధనము, పుత్రులు మొదలగు విషయములందు ఆశను త్యజింపవలెను. వాటియందు ఆశనే విడువ వలెనన్నచో వాటి విషయ మున అహంకారమును విడువ వలెనని వేరే చెప్పవలెనా? అటుపైన స్థూలశరీరము విషయమున అహంకారమును, ఆశను విడువవలెను. అటుపిమ్మట ప్రాణమయ_మనోమయ_విజ్ఞానమయములతో కూడి యున్న సూక్ష్మశరీరవిషయమున, పంచకోశవివేక ప్రకరణమునందు చెప్పిన యుక్తులచే, అహంకారమును, ఆశను నశింప జేసికొనవలెను. "నేను లేకుండపోకూడదు; నేను ఎల్లప్పుడును ఉండవలెను” అని ప్రతివానికిని ఆత్మయందు తనయందు) అత్యధికమగు ప్రేమ స్థూలశరీరాదులందు అహంభావమున్నచో ఈ ప్రేమ ఉండును. వాటియందే ఉండునుగాన వాటి విషయమున ఆశను విడచుటకు = శక్యము కాదు. అందుచే, క్రమముగ విచారణచేయగా దృఢమగు వివేకజ్ఞానము జనించి స్థూలసూక్ష్మశరీరముల పై అహంకారము తొలగిపోవును. ప్రియము, మోదము మొదలగు అవయవములతో గూడిన ఆనందమయము గూడ సావయనము, ఔపాధికము గాన అదికూడ అనిత్యమే అను నిశ్చయము కలుగుటచే దానిపై కూడ అహంకారము కలుగదు. ఈ విధముగ పంచకోశములు ఆత్మభిన్నములే యని నిశ్చయించి, నిగమగదితకీర్తిం - వేదములచే చెప్పబడిన సర్వజ్ఞత్వము, సర్వశక్త త్వము, సర్వప్రాణి ప్రాణయితృత్వము, సర్వ ప్రశాస్తృత్వము, విశిష్టసగుణాధిష్ఠానత్వము, సచ్చిదానన్దఘనత్వము, వాఙ్మనసాగోచరత్వము, నిరాధారత్వము, నిర్గుణత్వము, నిష్క లత్వము, నిర్వికల్పత్వము, నిరంజనత్వము, సూక్ష్మతమత్వము, నిత్య- శుద్ధ- బుద్ధ - ముక్త - సత్యానన్దస్వభావత్వము మొదలగు రూపముగల కీర్తి కలిగినట్టియు, నిత్యం ఆనన్దమూర్తిం = నిత్యమైనదియు ఆనందమూర్తియైనదియు నగు ఇట్లు చెప్పుటచే ఆనందమయ కోశము =<noinclude><references/></noinclude> re0u48roi6c7q8uy2fcmrviizrd22xd 104 244540 603258 2026-11-02T15:12:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '454 = శ్రీవి వేకచూడామణి అనిత్యము కాన దానిని నిరాకరించినట్లైనది; పరమాత్మను, స్వయ మితి = స్వస్వరూపమే అని, పరిచీయ - నిశ్చయించి, సాక్షాత్కరించు కొని, బ్రహ్మరూపమున ఉండుము. పంచకోశము...' 603258 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>454 = శ్రీవి వేకచూడామణి అనిత్యము కాన దానిని నిరాకరించినట్లైనది; పరమాత్మను, స్వయ మితి = స్వస్వరూపమే అని, పరిచీయ - నిశ్చయించి, సాక్షాత్కరించు కొని, బ్రహ్మరూపమున ఉండుము. పంచకోశములు కూడ ఆత్మ భిన్నములని నిషేధించిన పిదప బ్రహ్మయే ఆత్మయని కూడ అంగీక రింపనిచో నైరాత్మ్యవాదము (ఆత్మయే లేదను వాదము) ప్రసక్త మగును గాన బ్రహ్మరూపమున ఉండవలెను. కావుననే ' అసన్నేవ స భవతి' ఇత్యాది శ్రుతి బ్రహ్మ లేదనువాడు అసద్రూపుడగును అని చెప్పుచున్నది. శవాకారం యావద్భజతి మనుజస్తావదశుచిః పరేభ్యస్స్యాత్తేశో జననమరణ వ్యాధినిరయాః, యదాత్మానం శుద్ధం కలయతి శివాకారమచలం తదా తేభ్యో ముక్తో భవతి హి తదాహ శ్రుతిరపి. 397 = _ === మనుజః = మానవుడు, యావత్ ఎంతకాలమువరకును, శవా కారం_శవాకారమును, అనగా స్థూలదేహ తాదాత్మ్యబుద్ధిని, భజతి పొందునో, తావత్=అంతవరకును, అశుచిః= అపవిత్రుడై యుండును. సరేభ్యః=ఇతరులవలన, క్లేశః = దుఃఖము, స్యాత్ = కలుగుచుండును. 3 జననమరణవ్యాధినిరయాః - జననము, మరణము, వ్యాధులు, నరకము (కలుగుచుండును), యదా= ఎప్పుడు, ఆత్మానం తనను, శుద్ధం శుద్ధమైన వానినిగను, శివాకారం=శివస్వరూపునిగను, అచలం చాంచల్యరహితుని గను, కలయతి = గ్రహించునో, తదా - అప్పుడు, తేభ్యః = ఆ అవ చిత్వాదులనుండి, ముక్తః = విముక్తుడై, భవతి అగును. శ్రుతిరపి= శ్రుతి కూడ, తత్=ఆ విషయమును, ఆహ హి - చెప్పుచున్నది కదా? = మానవుడు ఎంతవరకును చైతన్యహీనమగు స్థూలదేహ తాదాత్మ్యముతో శవత్వమును పొందునో, అనగా పాదాంగుష్ఠము మొదలు శిరస్సువరకును ఉన్న శరీరమే నేను అనెడు బుద్ధితో శవా కారమును పొందునో, అంతవరకును, మలమయమగు ఆ శరీరము ఆ<noinclude><references/></noinclude> inknzpiqnvldd79ackprdldelccgm41 104 244541 603259 2026-11-02T15:13:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మదృష్టి. 455 అశుచి యగుటచే, తాను వాస్తవమున శుచియైనను, శరీరతాదాత్మ్య బుద్ధిచే అశుచి యగును. మరియు పరేభ్యః = శత్రువ్యాఘ్రాదుల వలన, క్లేశము కలుగును. జననమరణవ్యాధి నిరయాః. ఈ లోకము...' 603259 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మదృష్టి. 455 అశుచి యగుటచే, తాను వాస్తవమున శుచియైనను, శరీరతాదాత్మ్య బుద్ధిచే అశుచి యగును. మరియు పరేభ్యః = శత్రువ్యాఘ్రాదుల వలన, క్లేశము కలుగును. జననమరణవ్యాధి నిరయాః. ఈ లోకమున జన్మమరణవ్యాధులు కలుగును. దేహమును ఆత్మగా భావించువాడు “యోసైన్యథాస న్తమాత్మానం" అను స్మృతి ననుసరించి పాపవంతుడు గాన, ఆతనికి దేహపాతానంతరము నరకము వచ్చును. ఈ విధముగ అతనికి ఎప్పటికిని దుఃఖమే. “న హ వై సశరీరస్య సతః ప్రియా ప్రియయో రపహతి రస్తి " శరీర మున్నంతవరకును, అనగా శరీరాభి మాన మున్నంతవరకును ప్రియాప్రియములు తొలగవు అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. "న సాంపరాయః ప్రతిభాతి బాలం ప్రమాద్యన్తం విత్తమో హేన మూఢమ్, అయం లోకో నాస్తి పర ఇతి మానీ పునః పున ర్వశమాపద్యతే మే.” ధనాశచే విమూఢుడై, ఏమరుపాటుతో ఉన్న తెలివితక్కువ వానికి పారలౌకిక దృష్టియే ఉండదు. వాడు ఇదే లోకము, మరి యే లోకము లును లేవు, అనుకొనుచుండును. అట్టివాడు మాటిమాటికిని నా వాత బడుచుండును అని యమవచనరూపమగు శ్రుతికూడ చెప్పుచున్నది. ఎప్పుడు సాధన చతుష్టయసంపన్నుడై యథాశాస్త్రముగ గురువును సమీపించి, ఆతని ముఖారవిందమునుండి వెలువడిన ఉపనిషద్వాక్య ములచేతను, వాటిని అనుసరించిన యుక్తులచేతను, ఆత్మ దేహత్రయా తీతమగుటచే శుద్ధమైనదనియు, శివాకారం- ఆనందస్వరూపమైన దనియు, అచలం=ప్రమాదమేమియు లేని విధమున (అనగా నిశ్చిత రూపమున) ఎపుడు తెలిసికొనునో, అపుడు, తేభ్యః=పరులవలన కలుగు క్లేశముల నుండియు, జన్మమరణవ్యాధి నరకముల నుండియు ముక్తుడగును. ఈ విషయమును, శ్రుతిరపి - శ్రుతి కూడ, చెప్పుచున్నది.<noinclude><references/></noinclude> 4hlgwjaohpddx2i5qo1vmmzh71tkspb 104 244542 603260 2026-11-02T15:13:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '458 వివేక చూడామణి లేదా ‘అపి' శబ్దమును ‘తత్' అనుదానితో అన్వయించి, తదపి—దానిని కూడా, అను నర్థమును చెప్పినచో, “పూర్వార్ధమునందు చెప్పిన విష యమునుకూడ శ్రుతి చెప్పుచున్నది" అని భా...' 603260 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>458 వివేక చూడామణి లేదా ‘అపి' శబ్దమును ‘తత్' అనుదానితో అన్వయించి, తదపి—దానిని కూడా, అను నర్థమును చెప్పినచో, “పూర్వార్ధమునందు చెప్పిన విష యమునుకూడ శ్రుతి చెప్పుచున్నది" అని భావము. 'అపి' శబ్దమును ఉన్నట్లుగనే 'శ్రుతిః ' అనుదానితో అన్వయించి 'శ్రుతిరపి' = శ్రుతి కూడ, చెప్పుచున్నది అను నర్థమును చెప్పినచో - "అనుభవము, గురు వులు మాత్రమేకాక శ్రుతికూడ ఈ విషయమునే చెప్పుచున్నది" అని భావము. లేదా ' అపి ' శబ్దమును 'ఆహ' అను క్రియాపదముతో అన్వయించి, ఆహాపి _ చెప్పుచున్నది కూడ అని అర్థము చెప్పవలెను. "అశరీరం వా వ సన్తం న ప్రియాప్రియే స్పృశతః”-శరీరాభిమానము లేనివానిని ప్రియాప్రియములు ముట్టజాలవు, “ఆనన్దం బ్రహ్మణో విద్వాన్ న బిభేతి కుతశ్చన" బ్రహ్మయొక్క ఆనందస్వరూపత్వమును తెలిసికొనినవాడు దేనినుండియు భయపడడు, "తరతి శోక మాత్మ విత్”_ఆత్మజ్ఞానము కలవాడు శోకమును తరించును. “జ్ఞాత్వా దేవం ముచ్యతే సర్వపాపైః" - ఆత్మను తెలిసికొనిన పిమ్మట సర్వపాపముల నుండియు విముక్తుడగును, “తమేవం విద్వానమృత ఇహ భవతి"_ ఆత్మను సాక్షాత్క రించుకొనినవాడు ఇచటనే ముక్తిని పొందును, “క్షీణైః క్లేశైర్జన్మమృత్యు ప్రహాణిః" - పాపములు క్షీణించుటతో జన్మ మరణములు తొలగిపోవును, "జ్ఞాత్వా శివం శాన్తి ‘మత్యన్తమేతి”- ఆనందస్వరూపమగు ఆత్మను తెలిసికొనిన పిమ్మట శాశ్వతమగు శాంతిని పొందును ఇత్యాది శ్రుతులును, "సమానే పురుషో నిమగ్నో నీశయా శోచతి ముహ్యమానః, జుష్టం యదా పశ్యత్యన్యమీశ మస్య మహిమాన మితి వీతశోకః " ఈశ్వరునితోకలిసి ఒకే వృక్షమున, అనగా శరీరమున, ఉన్న జీవుడు మాయచే మోహితుడై దుఃఖితు డగును. ఆ వృక్షమునందే ఉన్న ఈశ్వరుని ఎపుడు చూచునో, ఆతని మహిమను తెలిసికొనును; దుఃఖ రహితు డగును అను శ్రుతియు చెప్పుచున్నవి. ఆత్మజ్ఞానము లేనిచో L<noinclude><references/></noinclude> foqe8akngza2kc30n4pyt9ixcrexb8v 104 244543 603261 2026-11-02T15:13:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మదృష్టి 457 దుష్ఫలమనియు, ఆత్మ యాథాత్మ్యజ్ఞానమున్న దుఃఖము పూర్తిగ తొలగిపోవు ననియు చెప్పుచు ఈ శ్లోకము పూర్వశ్లోకోక్త మగు విషయమును, ఫలప్రతిపాదనముద్వారా సమర్థించుచున్నద...' 603261 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మదృష్టి 457 దుష్ఫలమనియు, ఆత్మ యాథాత్మ్యజ్ఞానమున్న దుఃఖము పూర్తిగ తొలగిపోవు ననియు చెప్పుచు ఈ శ్లోకము పూర్వశ్లోకోక్త మగు విషయమును, ఫలప్రతిపాదనముద్వారా సమర్థించుచున్నది. అవ. ఆత్మ శుద్ధ శివాకార మెట్లగును అని ఆశంకించుకొని చెప్పుచున్నాడు ప్రపంచబాధ స్వాత్మన్యారోపితాశేషాభాసవస్తుని రాసతః, == స్వయమేవ పరంబ్రహ్మ పూర్ణ మద్వయ మక్రియమ్. 398 స్వాత్మని=తన ఆత్మయందు, ఆరోపితా.... నిరాసతః, ఆరోపిత కేవలము అజ్ఞానముచే కల్పితములగు, అశేష = సమస్తమైన, అభాస వస్తు=ఆత్మభిన్నములైన పదార్థములయొక్కయు, ధర్మములయొక్కయు, నిరాసత ః = శ్రుతియుక్తు లచేతను నిదిధ్యాసనముచేతను నశింపజేయుటవలన, స్వయమేవ = తానే, పూర్ణం - పూర్ణమైనదియు, అద్వయం _ ద్వితీయ రహితము, అక్రియం = క్రియాశూన్యమును అగు, పరంబ్రహ్మ = పరబ్రహ్మ యగును. = === = “అన్వేష్టవ్యాత్మ విజ్ఞానాత్ ప్రాక్ ప్రమాతృత్వమాత్మనః, అన్విష్టః స్యాత్ ప్రమాతైన పాప దోషాదివర్జితః. గౌణమిథ్యాత్మనోఒనత్త్వే పుత్ర దేహాదిబాధనాత్, సద్ బ్రహ్మాత్మాహమిత్యేవం బోధే కార్యం కథం భవేత్.” ఆత్మకు జ్ఞాతృత్వ మనునది అన్వేషింపదగిన ఆత్మ యొక్క జ్ఞానము కలుగు టకు పూర్వము మాత్రమే ఉండును. పాపదోషాదిశూన్యుడగు ఆ అన్వి ష్టుడైన ఆత్మ, వాస్తవమున, ఆ అన్వేషణముచేయు) ప్రమాతయే. గౌణాత్మమిథ్యాత్మలు తొలగిపోయిన పిమ్మట పుత్రదేహాదులు బాధితము లగును గాన, సదృహ్మరూపమగు ఆత్మయే నేను అను జ్ఞానము కలిగిన పిమ్మట ఇక కార్య మేమి ఉండును అని సాంప్రదాయిక వచనము చెప్పు<noinclude><references/></noinclude> st4ll4ya548958vi5mmv5532wbeolkz 104 244544 603262 2026-11-02T15:13:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '458 శ్రీవి వేకచూడామణి చున్నది. "అథాయమశరీరో ఒమృతః ప్రాణో బ్రహ్మైన తేజ ఇవ "- శరీరరహితమగు ఈ ఆత్మయే అమృతస్వరూపుడు, ప్రాణము, బ్రహ్మ Ľ తేజస్సు వంటివాడు అని శ్రుతికూడ చెప్పుచున్నది. అ...' 603262 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>458 శ్రీవి వేకచూడామణి చున్నది. "అథాయమశరీరో ఒమృతః ప్రాణో బ్రహ్మైన తేజ ఇవ "- శరీరరహితమగు ఈ ఆత్మయే అమృతస్వరూపుడు, ప్రాణము, బ్రహ్మ Ľ తేజస్సు వంటివాడు అని శ్రుతికూడ చెప్పుచున్నది. అవ. ప్రారంభమున ప్రయత్నపూర్వకముగ దృశ్యప్రపంచ మును నిరోధించి సమాధినిచేసి, దానియందే ఉన్నదానికి పూర్వము భాసించినను, దృశ్యము శశవిషాణము వంటిది అగును అని చెప్పు చున్నాడు.. సమాహితాయాం సతి చిత్త వృత్తా పరాత్మని బ్రహ్మణి నిర్వికల్పే, న దృశ్యతే కశ్చిదయం వికల్పః ప్రజల్పమాత్రః పరిశిష్యతే తతః. = "శబజా = సతి = అబాధ్యము, పరాత్మని = నిర్వికల్పము అగు, బ్రహ్మణి బ్రహ్మయందు, చిత్త వృత్తి = చిత్తవృత్తి, సమాహితాయాం=నిశ్చలముగ నిలువబడినదగుచుండగా, అయం - ఈ, వికల్పః = వీకల్పము, కశ్చిదపి— ఏదియు, న దృశ్యతే = కనబడదు, తతః = అటుపిమ్మట, ప్రజల్ప మాత్రః = పేరుమాత్రమే, పరిశిష్యతే = శేషించును. సూ. నానుపాతీ వస్తుకూన్యో వికల్పః" -వస్తువు లేకపోయినను శబ్దజ్ఞానము వలన మాత్రముకలుగు జ్ఞానము వికల్పము అని వికల్పమునకు లక్షణము. ఉదా. కుండేటి కొము అను పదార్థ మొకటి లేదు. అయినను ' శశవిషాణం' అను మాట వినగనే ఒకానొక జ్ఞానము కలుగుచున్నది. అదియే వికల్పము. అజ్ఞానము పూర్తి గ నశించిపోవుటచే కల్పితములగు దేహాదులతో తాదాత్మ్య బుద్ధి కూడ ఉండదుగాన అపుడు కేవలము అఖండమైన సచ్చిదానందము మాత్రమే ఉండునని యభిప్రాయము. అసత్తగు గగనకుసుమాదికము ఏ కార్యమును సాధింపజాలదు. అట్లే పూర్వ మొకానొకప్పుడు సుఖదుఃఖ- రాగ భయ క్రోధాదికమును కలిగించిన దృశ్యజాతముకూడ ఇపుడు బ్రహ నిష్ఠుడై నవాని విషయమున కోఱలు పీకిన పామువలె ఏమియు చేయజాలదని భావము. 399<noinclude><references/></noinclude> ohznzrrggsbyng15iqraa5i50sufl6p 104 244545 603263 2026-11-02T15:13:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రపంచబాధ 458 అవ. అనాత్మవాసనలు క్షీణించిపోవుటచే, ఈ విధముగ ఉప దేశధారలచే అంతఃకరణమునందు అద్వైతవాసన నెలకొనిన శిష్యు నకు సకల వేదాంతములును ఐకకంఠ్యముగ ప్రతిపాదించుచున్న 'ద్వైతమ...' 603263 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రపంచబాధ 458 అవ. అనాత్మవాసనలు క్షీణించిపోవుటచే, ఈ విధముగ ఉప దేశధారలచే అంతఃకరణమునందు అద్వైతవాసన నెలకొనిన శిష్యు నకు సకల వేదాంతములును ఐకకంఠ్యముగ ప్రతిపాదించుచున్న 'ద్వైతమనునది ఏ మాత్రములేదు" అను విషయమును అనుభవ - యుక్తి-దృష్టాన్త-శ్రుతులచే ఉపదేశించుచున్నాడు. అసత్కల్పో వికల్పోఒయం విశ్వ మిత్యేకవస్తుని, నిర్వికారే నిరాకారే నిర్విశేషే భిదా కుతః. విశ్వం ఇతి = ప్రపంచమనునది ఏది కలదో, అయం = ఇది, ఇచట 'విశ్వం' అనునది నపుంసకలింగమైనను విధేయమగు 'వికల్పః' అనునది పుంలింగ మగుటచే దాని ప్రాధాన్యమును పురస్కరించుకొని 'అయం అని పుంలింగ శబ్దము ప్రయోగింపబడినది. వికల్పః = ' వివిధం కల్ప్యతే ఇతి వికల్పః ' అను విగ్రహముచే అజ్ఞానకల్పిత మే కాని వాస్తవ మైనది కాదు అని యర్థము. అసత్కల్పః = కొంచెము ఇంచుమించుగ లేనిదే. బ్రహ్మమునందు నిరంతర సమాహితమనస్కులై ఏడవభూమికను చేరిన వారికి ఈ ప్రపంచభాన మే మాత్రము ఉండదు. అందుచే వారికి సంబం ధించినంత వరకు శశవిషాణము వంటిది. ఇతరులకు సంబంధించినంత వరకు ఈ ప్రపంచము శుక్తిపై ఆరోపితమగు రజతమువలె కనబడి పై వెంటనే నష్టమగు స్వరూపము కలదగుటచే ప్రాతిభాసికము. కావున ' అసన్నేవ ' (లేనిది ) అని చెప్పక “అసత్కల్పః ”—ఇంచుమించు లేని దానివంటిదే అని చెప్పబడినది. కావున మిథ్యయగు ప్రపంచమును బట్టి బ్రహ్మకు సద్వితీయత్వము ఉండదు గాన.. ఏకవస్తుని = ఒకే ఒక వస్తువును, నిర్వికారే = వికారరహితమును, నిరాకారే = ఆకారరహితమును, నిర్వి శేషే=విశేషరహితమును అగు అనగా గుణగుణిభావము, అవయవావయ విభావము, జాతివ్యక్తి భావము మొదలగునవి లేనిదగు ఆత్మయందు - జగత్తాదాత్మ్యము గూడ లేదు గాన, భిదా - భేదము, కుతః = ఎట్లు? === ద్రష్టృదర్శనదృశ్యాదిభావశూనై ్యకవస్తుని, నిర్వికారే నిరాకారే నిర్విశేషే భిదా కుతః. 400 401<noinclude><references/></noinclude> lr3678330bog2huz3m084rlfyzufoag 104 244546 603264 2026-11-02T15:14:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '480 - శ్రీవివేకచూడామణి “ద్రష్టృ.. వస్తుని” — “'ద్రష్ట' యనగా ప్రమాత దర్శనము అనగా ప్రమితి అనగా జ్ఞానము. దృశ్యము అనగా ప్రమేయము... తెలియ దగినది. ఆదిపదముచే ప్రమాణములను గ్రహింపవలెను....' 603264 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>480 - శ్రీవివేకచూడామణి “ద్రష్టృ.. వస్తుని” — “'ద్రష్ట' యనగా ప్రమాత దర్శనము అనగా ప్రమితి అనగా జ్ఞానము. దృశ్యము అనగా ప్రమేయము... తెలియ దగినది. ఆదిపదముచే ప్రమాణములను గ్రహింపవలెను. లేదా కర్తృ- కరణ-కార్యములను గ్రహింపవలెను. ఇవి యన్నియు అవిద్యావస్థలో మాత్రమే ఉండను. వాస్తవమున “ యత్ర త్వస్య సర్వమాత్మైవాభూ త్త త్కేన కం పశ్యేత్” “ఈతని కంతయు ఆత్మస్వరూపముగనే గోచరించుచున్నపుడు, దీనిని దేనితో చూచును? అను శ్రుతి వాక్యము ననుసరించి నిర్వికల్పము, కేవలాఖండ చిన్మాత్రమును అగు ఆత్మయందు జ్ఞానావస్థలో అజ్ఞానము నశించుటచే, దానినిబట్టి ఏర్పడిన ద్రష్ట, దర్శనము, దృశ్యము మొదలగు భావములు ఉండవు. ఈ విధముగ ద్రష్టృ-దర్శన- దృశ్యాదిరూపములగు భావములతో శూన్యమగు ఏ ఏకవస్తువుకలదో అట్టి, నిర్వికారే——వికారశూన్యము, నిరాకారే అవయవములకలయికచే నేర్పడు ఆకారము లేనిదియు, నిర్విశేషము అగు ఆత్మయందు భేద మెట్లుండును? ఉండుటకు అవకాశము లేదని యర్థము. ఆత్మ ప్రకృతి, జగత్తు వికృతి- అనెడు ప్రకృతి వికృతి భావాదులు లేకపోవుటచే భేదప్రసక్తి ఏమియు లేదని భావము. = కల్పార్ణన ఇవాత్యన్త పరిపూర్ణ కవస్తుని, నిర్వికారే నిరాకారే నిర్విశేషే భిదా కుతః. నిర్వికారము, నిరాకారము, నిర్విశేషము అయినదియు, కల్పా ర్ణ వే ఇవ = ప్రళయకాలసముద్రమువలె, పరిపూర్ణేక వస్తుని అంతటను నిండియున్న ఏకైకవస్తువగు, ఆత్మయందు భేద 402 ప్రళయకాలమున నాలుగు సముద్రములును కలిసిపోయి, నడుమ ద్వీపము లేవియు లేకుండుటచే జగత్తునంతను జలమయము చేయును అని పురాణములవలన తెలియుచున్నది. అపుడు అంతటను జలమేగాని భూభాగమేమియు ఉండదు. భూమిభాగము కనబడు నపుడు వేరు వేరుగనుండెడు సముద్రము లన్నియు ఇపుడు ఒక్కటిగ అయిపోవుటచే ‘కల్పార్ణవః' అని ఏకవచన ప్రయోగము చేయబడినది.<noinclude><references/></noinclude> jpw498n7txrrhe7z5a330cngmiuom8j 104 244547 603265 2026-11-02T15:14:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రపంచబాధ 481 అపుడుకూడ ఆకాశాదికము ఉన్నను, సూర్యుడు బాణమువలె పరు గెత్తుచున్నాడు అని చెప్పినవిధమున, శ్రోతల బుద్ధికి బాగుగ పట్టుటకై అంతట జలమయముగ నుండును అని చెప్పబడినది. 'జ్య...' 603265 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రపంచబాధ 481 అపుడుకూడ ఆకాశాదికము ఉన్నను, సూర్యుడు బాణమువలె పరు గెత్తుచున్నాడు అని చెప్పినవిధమున, శ్రోతల బుద్ధికి బాగుగ పట్టుటకై అంతట జలమయముగ నుండును అని చెప్పబడినది. 'జ్యాయానాకా శాత్ '_ఆకాశముకంటే పెద్దది, “పాదో ఒస్య సర్వా భూతాని త్రిపాద . స్యామృతం దివి " _ ఈ సకల భువనములును ఈ పురుషుని నాల్గవ . పాదము, ఈతని మూడువంతుల భాగము సకల భావనాతీతమై యున్నది ఇత్యాది శ్రుతులచే సాటిలేని బృహత్త్వము కలదియు, నిర్వికారము, నిరాకారము, నిర్విశేషము నగు ఏకవస్తువగు పరమాత్మ యందు భేద మెట్లుండును ? - అవ. భేదము పూర్వము కూడ లేదు. కాని అపుడు భేద భ్రాంతికి కారణమగు అజ్ఞానము ఉండెను. ఇపుడు ఆ అజ్ఞానము సమూలముగ నశించిపోవుటచే భేద భ్రాంతికూడ లేదు అని చెప్పు చున్నాడు. తేజసీవ తమో యత్ర విలీనం ఖ్రాన్తి కారణమ్, అద్వితీయే పరే తత్త్వే నిర్విశేషే భిదా కుతః- 1 = 'తమః ' శబ్దమునకు అజ్ఞానము, అంధకారము అనికూడ అర్థము. యత్ర = ఏ పరమాత్మయందు, భ్రాంతికారణం = భ్రాంతికి కారణమైన, తమః =అజ్ఞానము, తేజసి సూర్యాది ప్రకాశమునందు, తమః ఇవ అంధ కారమువలె, విలీనం=అణగిపోయినదో, అట్టి, నిర్విశేషే_విశేషరహిత మగు, అద్వితీయే = ద్వితీయరహితమైన, పరే తత్త్వే= పరతత్త్వము నందు, భిదా=భేదము, కుతః=ఎట్లుండును? “విభేదజన కేఒజ్ఞానే నాశ మాత్యన్తికం గతే, ఆత్మనో బ్రహ్మణో భేదం అసన్తం కః కరిష్యతి. భేదజనకమగు అజ్ఞానము పూర్తిగ నశించిపోయిన పిమ్మట జీవాత్మకును బ్రహ్మకును మధ్య ఏ మాత్రమును లేని భేదమును ఎవరు కల్పింపగలరు ఇత్యాది వాక్యములుగూడ ఇందులకు ప్రమాణము. 403<noinclude><references/></noinclude> 7tb7c109sfuu63xgcmm4suq9m536ctz 104 244548 603266 2026-11-02T15:14:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '462 శ్రీవివేకచూడామణి ఏకాత్మకే పరే తత్త్వే భేదవార్తా కథం భవేత్, సుషుప్తా సుఖమాత్రాయం భేదః కేనావలోకితః. ఏకాత్మ'కే, ఏకై క స్వరూపమైన, పరే తత్త్వే = పరతత్త్వమునందు, భేదవార్తా భేదమ...' 603266 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>462 శ్రీవివేకచూడామణి ఏకాత్మకే పరే తత్త్వే భేదవార్తా కథం భవేత్, సుషుప్తా సుఖమాత్రాయం భేదః కేనావలోకితః. ఏకాత్మ'కే, ఏకై క స్వరూపమైన, పరే తత్త్వే = పరతత్త్వమునందు, భేదవార్తా భేదమనెడు మాట కూడ, కథం భవేత్ =ఎట్లుండును ? సుఖ మాత్రాయాం=కేవల సుఖరూపమైన, సుషుప్తా సుషుప్తి యందు, భేదః= భేదము, కేన=ఎవనిచే, అవలోకితః_చూడబడినది. “యద్వై తన్న పశ్యతి పశ్యన్వై తన్న పశ్యతి, 404 లేదు. న తు తద్వితీయమస్తి తతోఒన్యద్విభక్తం య త్పశ్యేత్.” దానిని చూచుట లేదనగా చూచెడు శక్తి యున్నను దానిని చూచుట లేదు. రెండవది ఏమైన యున్నకదా దేనినైన వేరుగ చూచుటకు? అని శ్రుతిలోచెప్పిన విధమున సుషుప్త్యవస్థలో ప్రపంచమునుచూచుట లేదనగా అందులకు కారణము ఆత్మ, తార్కిక మతమునందువలె, జడ మగుట కాదు. ఏలన సుషుప్తి లోకూడ నిత్యజ్ఞానస్వరూపము, స్వయం ప్రకాశము అగు ఆత్మ ఉండనే ఉన్నది. అందుచేత రెండవదేదైన ఉన్నచో ఆత్మ దానిని చూచియుండెడిది. కాని అట్టి ద్వితీయవస్తు వేదియును లేదు. అజ్ఞానమున్నను అది విభక్తముగ (వేరుగ) శక్తి కిని, శక్తి మత్తునకును భేదము లేదుకదా? ఈ విషయమున(పై శ్రుతి వాక్యమునందలి) “తతః అన్యత్ విభక్తమ్" అని 'భిన్నము', 'వేరుగ నున్నది' అను పదద్వయము ప్రయుక్తమైనది. సుషుప్త్యవస్థయందు అజ్ఞానోపహితపుగు చైతన్యమే సాక్షి. ఆ అజ్ఞానము అధిష్ఠానమగు యాత్మచైతన్యమునందు కల్పితమైనది గాన, కల్పితము అధిష్ఠానము కంకు భిన్నము కాదుకదా? ఆత్మ సర్వావస్థలయందును నిష్ప్రపం చమే (ప్రపంచరహితమే). ఐనను కార్యోపాధులన్నియు లీనమై పోయిన సుషుప్తియందు ఈ విషయమును (ఆత్మ నిష్ప్రపంచ మను విషయమును) గుర్తించుట సులభము గాన, శ్రోతల బుద్ధికి బాగుగ పట్టుటకై సుషుప్త్యవస్థ దృష్టాంతముగ చూపబడినది. జాగ్రదావస్థలో ఆ<noinclude><references/></noinclude> qe1wfi6iad85sp4cl7hjbz9r18nhfhp 104 244549 603267 2026-11-02T15:15:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రపంచబాధ L 483 నున్న పురుషు డెవ్వడైనను సుషుప్త్యవస్థను గూర్చి బాగుగ పరిశీలించి ( ఆ అవస్థలో నున్న) అజ్ఞానమును మనస్సుచే వేరుచేసి భావించినచో అపుడు ఆ అజ్ఞానమును అంతఃకరణవృత్తి...' 603267 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రపంచబాధ L 483 నున్న పురుషు డెవ్వడైనను సుషుప్త్యవస్థను గూర్చి బాగుగ పరిశీలించి ( ఆ అవస్థలో నున్న) అజ్ఞానమును మనస్సుచే వేరుచేసి భావించినచో అపుడు ఆ అజ్ఞానమును అంతఃకరణవృత్తి తొలగించినది గాన ఇక మిగిలినది నిష్ప్రపంచ బ్రహ్మయే కానీ అపు డాతని మనస్సు నిష్ప్ర పంచబ్రహ్మాకార మైనదని చెప్పవచ్చును. ఆ అవస్థయే జ్ఞానావస్థ. అపుడు కేవలమగు అఖండబ్రహ్మ మనస్సుచే పొందబడును. గాన మనకు కావలసిన అభీష్టము అనగా నిష్ప్రపంచ బ్రహ్మసాక్షాత్కారము, సిద్ధించినట్లే అని శ్రుతియొక్క అభిప్రాయము. విక్షేపము లేకపోవుట అనునది సుషుప్తియందును, సమాధియందును తుల్యమే. కాని సుషుప్త్యవస్థలో ఆవరణ ముండును; సమాధ్యవస్థలో ఉండదు; ఇదియే ఈ రెండింటికిని గల భేదము. కావుననే “నిద్రా సమాధిస్థితి” — నిద్రయే సమాధి అని చెప్పబడినది. జాగ్రదావస్థలోనున్న మనుష్యుడు సుఖమయమైన సుషుప్తిని గూర్చి చాలకాలము నిరంతర చింతనము చేసినచో అతనికి సమాధి కలుగును అను నభిప్రాయముతో చెప్పినది ఈ వాక్యము. కావున ఏకాత్మకమగు పరతత్త్వమునందు వికార- ఆకార విశేషము లేవియు లేవు గాన భేదమే ఉండుటకు అవకాశము లేనిచో, దాని వార్త మాత్ర మేట్లుండును? “యదా హ్యేవైష ఏతస్మిన్నదృశ్య నాత్మ్యే 2 నిరుక్తేఒనిలయనే భయం ప్రతిష్ఠాం విన్దతే అథ సో భయం గతో భవతి. దృశ్యము కానిదియు, అనాత్మభిన్నమును నిర్వచింప శక్యము కాని దియు, ఆధారరహితమును అగు ఈ ఆత్మస్వరూపమునందు స్థితిని పొందినచో అపు డాతడు అభయస్థితిని పొందును. "యత్ర నాన్య త్పశ్యతి నాన్యచ్ఛుణోతి నాన్యద్విజానాతి స భూమా " ఇత్యాది శ్రుతులు భేదాభావమును బోధించుచున్నవి. భేదము సత్యమేయైనచో అది సుషుప్త్యవస్థలో కూడ భాసింపవలెను. “న కించి దవేదిషమ్"<noinclude><references/></noinclude> 8ccbtdatvxmism3q0nxznq79hz1vhg8 104 244550 603268 2026-11-02T15:15:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '484 శ్రీవివేకచూడామణి నా కేమియు తెలియలేదు అనెడు భావము కలుగుటచే సుషుప్త్య వస్థలో అజ్ఞానము (వేరుగ) భాసించుచున్నది కదా అని ఆశంకింప రాదు. ఏలన కేవల జ్ఞానస్వరూపమైన సమాధ్యవస్థలో ఆ...' 603268 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>484 శ్రీవివేకచూడామణి నా కేమియు తెలియలేదు అనెడు భావము కలుగుటచే సుషుప్త్య వస్థలో అజ్ఞానము (వేరుగ) భాసించుచున్నది కదా అని ఆశంకింప రాదు. ఏలన కేవల జ్ఞానస్వరూపమైన సమాధ్యవస్థలో ఆ అజ్ఞానము కూడ దగ్ధమై పోయినదిగాన అదికూడ సత్యము కాదు. ఈ విధముగ అజ్ఞానము అజ్ఞానకార్యములును పూర్తిగ నశించిపోవుటచే_ “ఆదావస్తే చ యన్నాస్తి వర్తమానే2పి తత్తథా " లేకుండుట' అనెడు మొదటను చివరను లేనిది ఇపుడు కూడ లేనిదే అని చెప్పిన విధమున ఇపుడు లేదు; పూర్వము కూడ ఉండలేదు; మున్ముందు ఉండబోదు. ఈ విధముగ * మూడు కాలములందును మిథ్యాత్వము సిద్ధించినదని యభిప్రాయము. అవ. ఈ విషయమునే సమర్థించుచున్నాడు.. న హ్యస్తి విశ్వం పరతత్త్వబోధాత్ సదాత్మని బ్రహ్మణి నిర్వికల్పే, కాలత్రయే నాప్యహి రీక్షితో గుణే నహ్యమ్బుబిన్దు ర్మృగతృష్టితాయామ్. పరతత్త్వబోధాత్ = పరతత్త ్వజ్ఞానము కలిగిన పిమ్మట, సదా త్మని=సత్స్వరూపమును, నిర్వి ఎల్పే = వికల్పరహితమును అగు, బ్రహ్మణి బ్రహ్మయందు, విశ్వం=ప్రపంచము, నాస్తి హి=లేదు కదా? గుణే= త్రాడు నందు, కాలత్రయేఒపి మూడు లోకములలో ఏ కాలమునందైనను, అహిః=సర్పము, నేక్షితః = చూడబడలేదు కదా? మృగతృష్ణకాయాం= ఎండమావులయందు, అమ్బుబిన్దుః = నీటిబొట్టెనను, న హి=చూడబడ లేద = 405 వస్తుస్వరూపము తెలియవలెనన్నచో సమ్యగ్ జ్ఞానము కావ పూర్వము అజ్ఞానమువలన మనస్సునకు భ్రాంతి ఉండెను.<noinclude><references/></noinclude> 3cbbnxal774lh05itmfumx3fsvy4qg9 104 244551 603269 2026-11-02T15:15:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రపంచబాధ లేదు. - 485 విచారణ చేయగా, దీపకలిక తీసికొని వచ్చిన పిమ్మట తమస్సువలె, అజ్ఞానము నష్టమై పోవును. కావున సద్రూపము, నిర్వికల్పము అగు బ్రహ్మయందు ప్రపంచము, న హ్యస్తి లేనే లేదు...' 603269 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రపంచబాధ లేదు. - 485 విచారణ చేయగా, దీపకలిక తీసికొని వచ్చిన పిమ్మట తమస్సువలె, అజ్ఞానము నష్టమై పోవును. కావున సద్రూపము, నిర్వికల్పము అగు బ్రహ్మయందు ప్రపంచము, న హ్యస్తి లేనే లేదు అని యర్థము. 'పరతత్త్వబోధాత్' అనునది అందులకు ప్రమాణము. పరస్య = బ్రహ్మ యొక్క, శ్రుతిబోధితమగు నిష్ప్రపంచత్వరూపమగు ఏ య థార్థ యథార్థ స్వరూపము కలదో, దానియొక్క, బోధాత్ అనుభవము వలన అని యర్థము. ప్రమాణానుసారముగా అనుభవము కలిగిన పిమ్మట సంశయవిపర్యయాదులు ఉండవు కదా ? కావున ప్రపంచము లేనే అందులకు దృష్టాంతము-హి = ఏలన, మూడుకాలముల యందును గూడ త్రాడునందు సర్పము కనబడలేదు. ఎండమావులలో ఉదకబిందువు కూడ కనబడుటలేదు. అదేవిధముగ మొదట అజాన జనితమగు భ్రాంతిచే ఒక వస్తువు ఉన్నట్లు కనబడినను అది సత్తు కాదు అని భావము. “నాభావో విద్యతే సతః" - సత్తెనచో దానికి అభావ మనునది ఉండదు అను గీతావాక్యము, పండితానుభవము కూడ ఇందులకు ప్రమాణము. " శుక్తిక వెండివలె కనబడుచున్నది; చంద్ర బింబ మొక్కటే యైనను రెండు ఉన్నట్లు కనబడుచున్నది" అను అనుభవమునుబట్టి ఆరోపితమగు వస్తువు మిథ్య యనుటలో వివాదము లేదు. కావున శ్రుతి కూడ- L 66 యత్ర హి ద్వైతమివ భవతి తదితర ఇతరం పశ్యతి, మృత్యోః స మృత్యుమాప్నోతి య ఇహ నానేవ పశ్యతి.” "ఎచట భేదమువలె ఉండునో అచట ఒకడు మరియొక దానిని చూచుట ఉండును”, “ఇచట ఎవడు భేదమున్నట్లు చూచునో వాడు మృత్యువునుండి మరల మృత్యువునే చేరుచుండును" అని ‘ఇవ' (వలె) శబ్దమును ప్రయోగించుచు ద్వైత ప్రపంచ మంతయు మిథ్య యని సూచించుచున్నది.<noinclude><references/></noinclude> jl0i5zrekksoy11ug59sp5qf7hlyaus 104 244552 603270 2026-11-02T15:15:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '488 శ్రీవి వేక చూడామణి అవ. ఆ విషయమున స్పష్టమైన అర్థముగల శ్రుతిని ఉదాహ రించుచున్నాడు. మాయామాత్ర మిదం ద్వైత మద్వైతం పరమార్థతః, ఇతి బ్రూతే శ్రుతిః సాక్షా త్సుషుప్తా వనుభూయతే. 406 =...' 603270 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>488 శ్రీవి వేక చూడామణి అవ. ఆ విషయమున స్పష్టమైన అర్థముగల శ్రుతిని ఉదాహ రించుచున్నాడు. మాయామాత్ర మిదం ద్వైత మద్వైతం పరమార్థతః, ఇతి బ్రూతే శ్రుతిః సాక్షా త్సుషుప్తా వనుభూయతే. 406 == ఇదం ఈ దృశ్యమైన, ద్వైతం = భేదము, మాయామాత్రం. మాయయా మీయతే ఇతి మాయామాత్రం మాయచే కనబడుచున్నది, పరమార్థతః = సత్యమైనది వాస్తవమున ఉన్నది), అద్వైతం _ భేద రహితమగు బ్రహ్మయే, ఇతి- అని, సాక్షాత్ = వాచ్యముగ, శ్రుతిః = శ్రుతి, బ్రూతే … చెప్పుచున్నది, సాక్షాత్ = ప్రత్యక్షముగ, సుషుప్తా= సుషుప్తియందు, అనుభూతే అందరిచేతను అనుభవింపబడుచున్నది. కావున ఈ విషయమున వివాదమునకు తావులేదు అని భావము, అపౌరుషేయమగుటచే దోషలేశరహితమగు శ్రుతిని అనుసరించియే అను భవము ఉన్నది. = = ఏలన అవ. “సుషుప్తికాలే సకలే విలీనే తమోభిభూతః సుఖరూప మేతి" సుషుప్తి సమయమున, అంతయు విలీనమైపోగా, తమస్సు చే ఆవరింపబడినదై (ఆత్మ) సుఖరూపమును పొందును అను కైవల్యో పనిషద్వాక్యము ‘తమోభిభూత' అను శబ్దము ఆ సమయమున తమస్సు (అజ్ఞానము) ఉండునని చెప్పుచున్నది కదా అని ఆశంకించు కొని, అచట ఆ తమస్సు కల్పితమే కాని వాస్తవము కాదు; సమాధ్యవస్థలో లేదు కదా అని సమాధానము చెప్పుచున్నాడు. అనన్యత్వ మధిష్ఠానా దారోప్యస్య నిరీక్షితమ్, పక్షితై రజ్జుసర్పాదౌ వికల్పో భ్రా న్తిజీవనః. ఆరోప్యస్య=ఆరోపింపబడునది, అధిష్ఠానాత్ - అధిష్ఠానముకంటె - అనన్యత్వం = వేరుగ లేకుండుట, రజ్జుసర్పాదౌ రజ్జు సర్పాదులందు, పండితైః = పండితులచే, నిరీక్షితం- చూడబడినది. వికల్పః = భేద అది 407<noinclude><references/></noinclude> 4riqd8st9qwm324efxqoa9t50n11aa5 104 244553 603271 2026-11-02T15:16:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రపంచబాధ 487 బుద్ధి, భ్రాన్తి జీవనః = భ్రాంతిమూలకమైనది, భేదజ్ఞానము, సమ్యగ్ జ్ఞానము కాదు గాన భ్రాంతి తొలగి పోయినతోడనే భేదము భాసింపదు. అవ. భ్రాంతి తొలగుటకు ఉపాయమును చెప్పుచున...' 603271 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రపంచబాధ 487 బుద్ధి, భ్రాన్తి జీవనః = భ్రాంతిమూలకమైనది, భేదజ్ఞానము, సమ్యగ్ జ్ఞానము కాదు గాన భ్రాంతి తొలగి పోయినతోడనే భేదము భాసింపదు. అవ. భ్రాంతి తొలగుటకు ఉపాయమును చెప్పుచున్నాడు. ఆత్మచింతన విధానము చిత్త మూలో వికల్పోఒయం చిత్రాభావే న కశ్చన, అతశ్చిత్తం సమాధేహి ప్రత్యగ్రూపే పరాత్మని. = అయం = ఈ, వికల్పః = భేదబుద్ధి, చిత్తమూలః = బహిర్ముఖ మైన మనస్సే మూలముగా కలది. చిత్తాభావే చిత్తము లేని సుషుప్త్య వస్థలో, కశ్చన = భేదబుద్ధి ఏదియు, నలేదు. కావున అవిద్య స్వరూపముచే ఉన్నను చిత్తము లేనపుడు తన కార్యమును చేయజాలదు. ఆ అవిద్య జాగ్రత్స్వప్నావస్థలలో చిత్త రూపమున పరిణమించుచు ప్రపంచ మును జనింపజేయుచున్నది. అతః= ఆ కారణమువలన, చిత్తం = చిత్త మును, ప్రత్యగ్రూపే = నాయొక్క స్వరూపమగు, పరాత్మని = పరాత్మ యందు, సమాధేహి = నిలుపుము, అపుడు అవిద్యతోపాటు వికల్పము అన్నియును బాధితము లగును అని భావము. = 408 అవ. పరమాత్మపై మనస్సును నిలుపుకొనునట్లు చేయుటకై మూడు శ్లోకములలో, మాటలతో పొడుచుచున్నాడు. కిమపి సతతబోధం కేవలానన్దరూపం నిరుపమ మతివేలం నిత్యముక్తం నిరీహమ్, నిరవధి గగనాభం నిష్కలం నిర్వికల్పం హృది కలయతి విద్వాన్ బ్రహ్మ పూర్ణం సమాధా. 409 కిమపి = వర్ణింపశక్యముకానిదియు, సతతబోధం ఎల్లప్పుడును జ్ఞానస్వరూపమును, కేవలానన్దరూపం - కేవలము ఆనందస్వరూపమును, నిరుపమం .. సాటిలేనిదియు, అతివేలం . సమస్తమును దాటియున్నదియు,<noinclude><references/></noinclude> 86drnf9xymffibksv7tq0mwwmam4f1k 104 244554 603272 2026-11-02T15:16:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '488 = శ్రీవివేకచూడామణి నిత్యముక్తం = నిత్యముక్త స్వరూపమును, నిరీహం - ఇచ్ఛాశూన్యమును, నిరవధి = అవధులులేనిదియు, గగనాభం - ఆకాశమువంటిదియు, నిష్ఫలం అవయవ శూన్యమును, నిర్వికల్పం = వికల...' 603272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>488 = శ్రీవివేకచూడామణి నిత్యముక్తం = నిత్యముక్త స్వరూపమును, నిరీహం - ఇచ్ఛాశూన్యమును, నిరవధి = అవధులులేనిదియు, గగనాభం - ఆకాశమువంటిదియు, నిష్ఫలం అవయవ శూన్యమును, నిర్వికల్పం = వికల్పకూన్యమును, పూర్ణం = పూర్ణమైనదియు అగు, బ్రహ్మ = బ్రహ్మను, విద్వాన్ = విద్వాంసుడు, సమాధా= సమాధిలో, హృది హృదయమునందు, కలయతి = చూచును. = ప్రకృతివికృతిశూన్యం భావనాతీతభావం సమరస మసమానం మానసంబంధదూరమ్, నిగమవచనసిద్ధం నిత్య మస్మత్ప్రసిద్ధం = = - హృది కలయతి విద్వాన్ బ్రహ్మ పూర్ణం సమాధౌ. 410 ప్రకృతివికృతిశూన్యం= ప్రకృతివికృతులు లేనిదియు, భావనాతీత భావం = ఊహకు అందని స్వభావము కలదియు, సమరసం సమమైన రసముకలదియు, అసమానం = సాటిలేనిదియు, మానసంబన్ధదూరం = ప్రమాణములయొక్క సంబంధమునకు దూరమైనదియు, నిగమవచన సిద్ధం = శ్రుతివాక్యములచే తెలియునదియు, నిత్యం = నిత్యమైనదియు, అస్మత్ప్రసిద్ధం—నేను అనెడు ప్రత్యయమున గోచరించునదియు, పూర్ణం .... *** కలయతి అజరమమర మస్తాభాసవస్తు స్వరూపం స్తిమిత సలిలరాశిప్రఖ్య మాఖ్యావిహీనమ్, శమితగుణవికారం శాశ్వతం శాస్త్ర మేకం హృది కలయతి విద్వాన్ బ్రహ్మ పూర్ణం సమాధౌ. 411 ఆఖ్యా అజరం – జరారహితమును, అమరం = మరణ రహితమును, : అస్త్రాభాసవస్తున్వరూపం_ వికల్పశూన్య వస్తుస్వరూపమును, స్తిమితసలిల రాశిప్రఖ్యం = నిశ్చలమైన సముద్రముతో సమాన మైనదీయు, విహీనం=నామశూన్యమును, శమిత గుణవికారం = శమించిన గుణముల యొక్క వికారములు కలదియు, శాశ్వతం = నిత్యమైనదియు, శాస్త్రం= శాంతమైనదియు, ఏకం - ఒక్కటియు పూరం........ కలయతి.<noinclude><references/></noinclude> bdeqy9bpwk99vvlisyfyyp4ofut8s5k 104 244555 603273 2026-11-02T15:16:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మచింతన విధానము = = - 489 = (409, 410, 411) – కినుపి-వాక్షులకు గోచరము కానిదియు, సతతబోధం – నిత్యాఖండజ్ఞానస్వరూపమును, కేవలానన్దరూపం. దుఃఖమిశ్రముకాని నిరుపాధికమగు సుఖమనుస్వరూపముకలదియు,...' 603273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మచింతన విధానము = = - 489 = (409, 410, 411) – కినుపి-వాక్షులకు గోచరము కానిదియు, సతతబోధం – నిత్యాఖండజ్ఞానస్వరూపమును, కేవలానన్దరూపం. దుఃఖమిశ్రముకాని నిరుపాధికమగు సుఖమనుస్వరూపముకలదియు, ఈ విధముగ స్వయంప్రకాశ నిత్యసుఖరూప మగుటచే ఇది పరమ పురుషార్థమని చెప్పినట్లైనది. నిరుపమం = “న తస్య ప్రతిమాస్తి ” _దీనికి పోలిక లేదు అను శ్రుతివాక్యము ననుసరించి సాటిలేనిదియు, అతి వేలం. ప్రపంచపు సరిహద్దులను దాటియున్నదియు, నిత్యముక్తం= ఎన్నడును బంధమనునది లేనిదియు, నిరీహం=కోరికలు లేనిదియు, లేదా క్రియారహితము అని యర్థము; నిరవధి= కాలమునుబట్టి కాని, దేశమునుబట్టి కాని, వస్తువునుబట్టి కాని అంతము లేనిదియు, గగనా భం _ ఆకాశముతో సమానమైన దగుటచే సంగము కాని మాలిన్యము కాని లేనిదియు, నిష్కలం'= అవయవశూన్యమును, నిర్వికల్పం = వివిధకల్పనాశూన్యమును, పూర్ణమును అగు బ్రహ్మను విద్వాంసుడు సమాధియందు, హృదయమున చూచును. అందుచే నీవు కూడ ఈ విధముగనే చూడుము అని భావము. ప్రకృతి వికృతి శూన్యం= నిత్యము, అవయవరహితము అగుటచే “తదేతద్బహ్మాపూర్వ మన పరమ్ " ఈ బ్రహ్మకు పూర్వము కారణము) కాని ” (కార్యము) కాని లేవు అని శ్రుతి చెప్పినవిధమున ప్రకృతి వికృతులు లేనిదియు, భావనాతీతభావం కల్పనలను దాటిన స్వభావము కలదియు, అనగా ఉపనిషత్సహాయము లేని కేవలతర్కముచే తెలిసి కొనుటకు శక్యముకానిది అని యర్థము. సమరసం ఒకే విధముగ ఉండునదియు, అసమానం_సాటి లేనిదియు, మానసంబంధదూరం_ ప్రమాణముల సహాయముచే తెలిసికొన శక్యముకానిదియు; శ్రుతి కూడ ఈ బ్రహను ప్రత్యక్షముగ కాక లక్షణాద్వారా మాత్రమే బోధించుచున్నది కదా ? - చ 66 = అపరము " ప్రమాతా చ ప్రమాణం చ ప్రమేయం ప్రమితి స్తథా, యస్య ప్రసాదాత్సిధ్యన్తి తత్సిద్ధా కిమపేక్ష్యతే.”<noinclude><references/></noinclude> q9ve27i9kyt8vz9sh6qz3ys5e6du5d6 104 244556 603274 2026-11-02T15:16:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '470 శ్రీవివేక చూడామణి ప్రమాత (తెలిసికొనువాడు), ప్రమాణము (తెలిసికొనుసాధనము), ప్రమేయము (తెలియదగినది), ప్రమితి (తెలిసికొనుట) అనునవి ఏ ఆత్మయొక్క అనుగ్రహముచే సిద్ధించుచున్నవో అట్...' 603274 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>470 శ్రీవివేక చూడామణి ప్రమాత (తెలిసికొనువాడు), ప్రమాణము (తెలిసికొనుసాధనము), ప్రమేయము (తెలియదగినది), ప్రమితి (తెలిసికొనుట) అనునవి ఏ ఆత్మయొక్క అనుగ్రహముచే సిద్ధించుచున్నవో అట్టి ఆత్మయొక్క జ్ఞానము విషయమున వేరేమి అపేక్షింపబడును? అని సురేశ్వరా చార్యులు చెప్పిన విధమున స్వయంసిద్ధమగు ఆ ప్రత్యగాత్మవిషయ = మున తెలియదగినది, తెలిసికొనువాడు, తెలిసికొనుట మొదలగు భేడములను తొలగించు శ్రుతికూడ తాటస్థ్యమును వహించును గాని ప్రత్యక్షముగ దానిని బోధింపజాలదు. లేదా 'మానసంబంధదూరం' అనునపుడు “మానం” అనగా ప్రత్యక్షాది ప్రమాణము . దానితో సంబంధ మనగా మేయత్వము; అనగా ప్రత్యక్షాదులవలన కలిగిన ప్రమలో విషయ మగుట. దానికి దూరమైనది; అనగా మేయము కానిది అని భావము. నిగమవచనసిద్ధం వేదవచనములద్వారా ఎల్లప్పుడును విద్వాంసుల అనుభవమునందు గోచరమైనది, అజరం= అపక్షయము లేనిది, అమరం నాశరహితమైనది, అస్తాభాసవస్తు స్వరూపమ్ = అభాసము లనగా వికల్పములు; అవి తొలగిపోయిన ఏ వస్తువుకలదో తత్స్వరూపమైనది; స్తిమితసలిలరాశిప్రఖ్యం = తరంగ ములు లేని సముద్రమువలె నిశ్చలమైనది. అఖ్యావిహీనం “తే యదన్తరా” అను శ్రుతివాక్యము ననుసరించి ఏదైన పేరు ఉంచుటకు నిమిత్తములగు జాతి_గుణ-క్రియాదులు లేకపోవుటచే నామశూన్య మైనది. శమితగుణవికారం = గుణములుగాని, వికారములుగాని, లేనిది; శాశ్వతం=అనాదిసిద్ధమైనది, శాస్త్రం=పరిణామశూన్యమైనది, ఏకం=అద్వితీయము; అట్టిబ్రహ్మను విద్వాంసుడు, సమాధియందు, హృదయమున వీక్షించును. = సమాహితాన్త ఃకరణః స్వరూపే విలోకయాత్మాన మఖణ్డవై భవమ్, విచ్ఛిన్ధి బన్ధం భవగన్ధగస్థలం యత్నేన పుంస్త్వం సఫలీకురుష్వ. = 412<noinclude><references/></noinclude> d6a3uz6jxke8fjysjrzg8vwixi4k5ho 104 244557 603275 2026-11-02T15:16:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మచింతన విధానము సమాహితాన్త ఃకరణః = స్థిర స్వరూపే = పరమాత్మయందు, ముగ నిలుపబడిన మసస్సు కలవాడవై, అఖణ్ణవైభవం = అఖండమైన విభుత్వము (సర్వవ్యాప్త త్వము)గల, ఆత్మానం ఆత్మను, విలోకయ= చ...' 603275 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మచింతన విధానము సమాహితాన్త ఃకరణః = స్థిర స్వరూపే = పరమాత్మయందు, ముగ నిలుపబడిన మసస్సు కలవాడవై, అఖణ్ణవైభవం = అఖండమైన విభుత్వము (సర్వవ్యాప్త త్వము)గల, ఆత్మానం ఆత్మను, విలోకయ= చూడుము, భవగన్దగంధిలం = సంసారగంధముతో కంపుకొట్టుచున్న, బన్ధం=అజ్ఞానమును, విచ్చిన్ది - తొలగించుకొనుము, యత్నేన=ప్రయత్న పూర్వకముగ, పుంస్త్వం - పురుషత్వమును, సఫలీకురుష్వ - సఫలము చేసికొనుము. 471 పరమాత్మయందు నిశ్చలముగ స్థాపితమగు మనస్సుకల వాడవై, అవ్యాకృతమగు ఆకాశముయొక్క కల్పనకు గూడ అధిష్ఠానమై అఖండముగు సర్వవ్యాప్త త్వరూప విభుత్వముగల ఆత్మను, విలోకయ_సాక్షాత్ర రింపజేసికొనుము. భవగన్ధగస్ధలం=సంసారవాస నావాసీతమైన, బన్ధం=అజ్ఞానమును, విచ్ఛిని నశింపజేసికొనుము. 'అవిద్యాస్తమయో మోక్షః సా చ బద్ద ఉదాహృతః" - అవిద్యా నాశనమే మోక్షము. ఆ అవిద్యయే బంధమని చెప్పబడుచున్నది అని పెద్దల వాక్యము. యత్నేన - యల్లాభాన్నాపరోలాభో యత్సుఖా న్నాపరం సుఖమ్, యద్బోధాన్నాపరో బోధః తద్భహ్మే త్యవధారయ. దేని లాభముకంటె గొప్పదగు లాభ మేదియు లేదో, దేని సుఖము కంటె గొప్ప సుఖము లేదో, దేని జ్ఞానముకంటె గొప్పజ్ఞాన మేదియు లేదో అదియే బ్రహ్మయని తెలిసికొనుము అనియు, " ఆత్మ లాభాన్న పరం కించిదస్తి" _ ఆత్మలాభము కంటె గొప్ప దేదియును లేదు, "ఆత్మానమన్విచ్ఛ గుహాం ప్రవిష్టమ్” గుహలో (హృదయమున) ప్రవేశించియున్న ఆత్మను అన్వేషింపుము ఇత్యాది వచనములచేతను, "ఏతద్బుద్ధ్వా బుద్ధిమా స్యాత్ కృతకృత్యశ్చ భారత" ఓ అర్జునా ! ఈ ఆత్మను తెలిసికొనినచో బుద్ధిమంతుడును, కృత కృత్యుడును అగును అను గీతావాక్యము వలనను, "ఆత్మా $6 3<noinclude><references/></noinclude> 26jpfs9mxn45u9jemvqfqwz6qng65el 104 244558 603276 2026-11-02T15:17:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '472 " శ్రీవి వేక చూడామణి ద్రష్టవ్యః ఏతావదరే ఖల్వమృతత్వమ్ - ఆత్మను సాక్షాత్కరింప ' జేసికొనవలెను; ఇదియే మోక్షము అను శ్రుతి వాక్యము వలనను, ఆత్మసాక్షాత్కారమే పరమఫలముగాన అందునిమి...' 603276 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>472 " శ్రీవి వేక చూడామణి ద్రష్టవ్యః ఏతావదరే ఖల్వమృతత్వమ్ - ఆత్మను సాక్షాత్కరింప ' జేసికొనవలెను; ఇదియే మోక్షము అను శ్రుతి వాక్యము వలనను, ఆత్మసాక్షాత్కారమే పరమఫలముగాన అందునిమిత్తమై, ప్రయత్నము చేత, పుంస్త్వం=ఎన్నో పుణ్యములు చేయగా లభించిన పురుషత్వమును సఫలీకురుష్వ=స్వరూపసాక్షాత్కారము పొంది సార్థకము చేసికొనుము. మరల సంసారములో ప్రవేశింపకుము అని భావము. సర్వోపాధి వినిర్ముక్తం సచ్చిదానన్ద మద్వయమ్, భావయాత్మానమాత్మస్థం న భూయః కల్పనే ఒధ్వనే. 413 = సర్వోపాధి వినిర్ముక్త౦ . సమస్తములగు ఉపాధులతో శూన్య మైన దానినిగను, సచ్చిదానన్దం = సచ్చిదానందస్వరూపమైన దానినిగను, అద్వయం = ద్వితీయరహితముగను, ఆత్మస్థం ఆత్మలో (నీలో) నున్న దానినిగను, ఆత్మానం = పరమాత్మను గూర్చి, భావయ_భావింపుము, భూయః-మరల, అధ్వనే=సంసారమార్గమునకు, న కల్పసే పాల్పడవు. = = ఆత్మనుగూర్చి భావనచేయుము. ఏ విధమైనదానినిగా అనగా సర్వోపాధి వినిర్ముక్తం = స్థూలము, సూక్ష్మము, కారణము అనెడు భేదములకు హేతువులగు సమస్తోపాధులతోడను, పూర్తిగ వాసన కూడ లేనివిధమున విడువబడినదానినిగను, సచ్చిదానంద స్వరూప మైనదానినిగాను, ద్వితీయరహితమైనదానినిగను, తనలోనే ఉన్న దానినిగను, ఇట్లు చెప్పుటచే ఆత్మ ఎక్కడనో దూరమున ఉన్నది కాదని చెప్పినట్లైనది. “అత్ర వావ కిల సత్సౌమ్య న నిఖాలయసే” _ ఓ సౌమ్యుడా ! సత్స్వరూపమగు ఈ ఆత్మ ఇచటనే ఉన్నది; కాని నీవు గుర్తింపకున్నావు అని శ్రుతి వాక్యము. ఈ విధముగ 'ఆత్మ సంస్థం' అనగా సూక్ష్మమగు బుద్ధిలో భాసించుచున్నది అని యర్థము. (ఈ విధముగ భావనచేయుటచే స్వమహిమయందే స్థితి లభించి స్వాత్మసాక్షాత్కారము సిద్దించును గాన, మరల, అధ్వనే సంసార<noinclude><references/></noinclude> s5ajgyqb6cqsxzrn248cg6ytz5tnwg0 104 244559 603277 2026-11-02T15:17:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మచింతన విధానము 478 మునకు పాల్పడవు, 'న పునరావర్తతే' అతడు మరల తిరిగిరాడు, “మాము పేత్య తు కౌత్తేయ పునర్జన్మ న విద్యతే"ఓ అర్జునా! నన్ను పొందినచో మరల జన్మలేదు అని శ్రుతి స్మృతి వ...' 603277 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మచింతన విధానము 478 మునకు పాల్పడవు, 'న పునరావర్తతే' అతడు మరల తిరిగిరాడు, “మాము పేత్య తు కౌత్తేయ పునర్జన్మ న విద్యతే"ఓ అర్జునా! నన్ను పొందినచో మరల జన్మలేదు అని శ్రుతి స్మృతి వాక్యములు. అవ. పునరావృత్తి లేకపోవుటనే ఉపపాదించుచున్నాడు. దృశ్యము నుపేక్షించుట ఛాయేవ పుంసః పరిదృశ్యమాన మాభాసరూపేణ ఫలానుభూత్యా, శరీరమారాచ్ఛవవన్ని రస్తం పునర్న సన్ధత్త ఇదం మహాత్మా. మహాత్మా=బ్రహ్మభావమును పొందిన పురుషుడు, ఫలానుభూత్యా= “ఫలం” అనగా అఖండాకారమగు వృత్తిచే ఆవరణము తొలగగా అభివ్యక్త మగు స్వరూపచైతన్యము, దానియొక్క అనుభవమనెడు హేతువుచే, అభాసరూపేణ = సర్పము విడచిన కుబుసము సర్పమువలె కనబడినట్లు, ఇతరుల దృష్టిలో ఆభాసరూపమున, పుంసః -పురుషునియొక్క, ఛాయేవ - నీడవలె, పరిదృశ్యమానం దేహపాత మగునంతవరకును పూర్వము = నందువలె కనబడుచున్నదియు, శవవత్ - శవమువలె, ఆరాత్ = దూర ముగ నిరస్తం = విడువబడిన, ఇదం - ఈ, శరీరం - శరీరమును, పునః= మరల, న సన్దత్తే = కూర్చుకొనడు, అనగా శరీరము భాసించుచున్నను, దానియందు, ఘటాదికమునందువలె అహంకారాదికము చేయక, దానివిషయ మున ఉదాసీనుడుగ ఉండునవి యర్థము. సతతవిమల బోధానన్దరూపం స్వమేత్య త్యజ జడమల రూపోపాధిమేతం సుదూరే, అథ పునరపి నైవ స్మర్యతాం వాన వస్తు స్మరణవిషయభూతం కల్పతే కుత్సనాయ. 414 415<noinclude><references/></noinclude> loua4onfq5pxzp2qjuq99ev6donpw6g 104 244560 603278 2026-11-02T15:17:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '474 శ్రీవివేక చూడామణి స్థూల సతత విమలబోధానన్దరూపం = నిత్యనిర్మల ప్రకాశానంద రూపమైన బ్రహ్మను, స్వం ఏత్య = స్వస్వరూపమునుగా పొంది, జడమల రూపో పాధిం జడము, మలరూపము అయిన ఉపాధిగానున్న,...' 603278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>474 శ్రీవివేక చూడామణి స్థూల సతత విమలబోధానన్దరూపం = నిత్యనిర్మల ప్రకాశానంద రూపమైన బ్రహ్మను, స్వం ఏత్య = స్వస్వరూపమునుగా పొంది, జడమల రూపో పాధిం జడము, మలరూపము అయిన ఉపాధిగానున్న, ఏతం - ఈ స్తూ శరీరమును, సుదూరే చాలదూరమున, త్యజ = విడువుము, అథ =అటు పిమ్మట, అనగా నేనే సచ్చిదానందరూపమగు బ్రహ్మను అను జ్ఞానము, కలిగిన పిమ్మట, పునరపి మరల, నైవ స్మర్యతాం=స్మరింపబడకుండు గాక (ఆ శరీరమును స్మరింపవలదు), వాన వస్తు = వాంతిచేసికొనిన పదార్థము, స్మరణవిషయభూతం.. స్మరణమునకు విషయమైనదై (దానిని స్మరించినచో), కుత్సనాయ కల్పతే = తనకే ఏహ్యభావమును లేదా పరుల ద్వారా నిందను కలిగించును. మలినమైనవస్తువును స్మరించినచో వికారము కలుగును గాన దానిని స్మరింపరాదు కదా. విడచిన చెడుపదార్థమును గూర్చి స్మరించు వానిని లోకమున ఇతరులు కూడ నిందింతురు. సమూలమేతం పరిదహ్య వహ్నౌ సదాత్మని బ్రహ్మణి నిర్వికల్పే, తతః స్వయం నిత్యవిశుద్ధబోధా నన్దాత్మనా తిష్ఠతి విద్వరిష్ఠః . సదాత్మని = కాలత్రయాబాధ్యమైన స్వరూపముకలదియు, నిర్వి కల్పే= భేదరహితమును అగు, బ్రహ్మణి = బ్రహ్మయందు, ఏతం ఈ ఈ స్థూలదేహమును, సమూలం= అజ్ఞానసహితముగ, పరిదహ్య = నిశ్శేష ముగ కాల్చివేసి, తతః = అటుపిమ్మట, విద్వరిష్ఠః = విద్వాంసులలో శ్రేష్ఠుడగువాడు, స్వయం = తాను, నిత్య విశుద్ధ బోధానన్దాత్మనా = నిత్యము శుద్ధము, జ్ఞానరూపము, ఆనందరూపము అగు ఆత్మతో, తిష్ఠతి = ఉండును. అతని కెప్పుడును అనాత్మ వస్తువుల భావము ఉండదని భావము. ప్రారబ్ధసూత్రగ్రథితం శరీరం ప్రయాతు వా తిష్ఠతు గోరివ స్రక్, న తత్పునః పశ్యతి తత్త్వవేత్తా నన్దాత్మనా బ్రహ్మణి లీనవృత్తిః. 416 417<noinclude><references/></noinclude> sl7uwlmxpul82e51mmjg9zawzfzxxxx 104 244561 603279 2026-11-02T15:17:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'దృశ్యము ను పేక్షించుట ప్రారబ్ధసూత్రగ్రథితం = ప్రారబ్ధమనెడు సూత్రముచే గ్రుచ్చ బడిన (ఏర్పడిన), శరీరం - శరీరము, గోః - గోవు యొక్క, సగిన మాలవలె, ప్రయాతు వా= పోనిమ్ము, తిష్ఠతు వాదు ఉం...' 603279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>దృశ్యము ను పేక్షించుట ప్రారబ్ధసూత్రగ్రథితం = ప్రారబ్ధమనెడు సూత్రముచే గ్రుచ్చ బడిన (ఏర్పడిన), శరీరం - శరీరము, గోః - గోవు యొక్క, సగిన మాలవలె, ప్రయాతు వా= పోనిమ్ము, తిష్ఠతు వాదు ఉండనిమ్ము, ఆనం దాత్మనా =ఆనంద స్వరూపముతో, బ్రహ్మణి = బ్రహ్మయందు, న వృత్తి ః = లీనమైన మనోవృత్తి గల, తత్త్వవేత్తా =తత్త వేత్త, తత్ = దానిని పునః = మరల, న పశ్యతి=చూడడు. = . 475 అలంకరణార్థమై సూత్రముచే గ్రుచ్చి, మెడలో వేసిన మాల లేదా త్రాడు, ఉన్నను పడిపోయినను గోవునకు ఏ విధముగ దానిపై దృష్టి ఉండదో అటులే, తత్త్వసాక్షాత్కారము కలుగుటకు పూర్వము అతనికి కలుగు సుఖదుఃఖాదుల అనుభవమునకు నిమిత్తముగ నుండి, ఇపుడు అతనికి అభిమానము లేకపోయినను, ఆయనకు సంబంధించి నట్లుగ భావింపబడుచున్నదియు, ప్రారబ్ధకర్మచే నిర్మిత మైనదియు నగు శరీరము, బ్రహ్మసాక్షాత్కారము కలిగిన పిమ్మట, ప్రయాతు= మరణించిన మరణించుగాక; లేదా తిష్ఠతు = ప్రాణముతో నుండుగాక, తత్త్వవేత్తా=ఆత్మయాథాత్మ్యమును తెలిసికొనిన జ్ఞాని, ఆ శరీరమును, పునః = తనకు బ్రహ్మతత్త్వజ్ఞానము కలిగిన పిమ్మట, చూడడు. 'ఆనన్దాత్మనా బ్రహ్మణి లీనవృత్తిః' అనునది అందులకు కారణము. వృత్తి బైటకు పోవుటకు కారణము 'ఆనన్దాత్మనా' అనునది. మనో వృత్తి అనావృతానంద స్వరూపమున లీనమైపోయిన పిదప మనస్సు నకు బహిర్ముఖత్వ మెట్లుండును ? "నా కెల్లప్పుడును అవిచ్ఛిన్న మగు సుఖము కలుగుగాక” అనెడు ఇచ్ఛ తీరిపోయినది. అందుచే నిత్యము, నిరతిశయము అగు సుఖమును పొంది తద్రూపమున లీనమైపోయిన ఈ విషయమునే "కసాం మనస్సు మరల బహిర్ముఖము కాదు. పరానన్ద రసానుభూతిం" ఇత్యాది శ్లోకమున (523) చెప్పనున్నారు. అవ. ఉత్తరార్ధములొ చెప్పిన “న తత్పునః పశ్యతి" అను దానికి ఉపపత్తి చూపుచున్నారు..<noinclude><references/></noinclude> 8brxxsixenr2aidc8fprbo8vp71ceg0 104 244562 603280 2026-11-02T15:17:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '476 వివేక చూడామణి అఖజ్ఞానన్దమాత్మానం విజ్ఞాయ స్వస్వరూపతః, కిమిచ్చన్ కస్య వా హేతో ర్దేహం పుష్టాతి తత్త్వవిత్. 418 = ఏ తత్త్వవిత్ = తత్త్వవేత్త, అభిజ్ఞానన్దం = అఖండానందస్వరూప మైన,...' 603280 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>476 వివేక చూడామణి అఖజ్ఞానన్దమాత్మానం విజ్ఞాయ స్వస్వరూపతః, కిమిచ్చన్ కస్య వా హేతో ర్దేహం పుష్టాతి తత్త్వవిత్. 418 = ఏ తత్త్వవిత్ = తత్త్వవేత్త, అభిజ్ఞానన్దం = అఖండానందస్వరూప మైన, ఆత్మానం - ఆత్మను, స్వస్వరూపతః - తన స్వరూపముగా, విజ్ఞాయ= తెలిసికొని, కిమిచ్చన్ = ఏమి కోరుచు, కస్య వా హేతోః హేతువు వలన అనగా ఏ ఫలము నుద్దేశించి, దేహం = : దేహమును, పుష్టాతి = పోషించును ఏదైన కావలెనని కోరికయున్నచో, అప్రాప్త మగు దానిని సంపాదించుటకై ప్రయత్నము చేయవచ్చును. దేహము లేకుండ ప్రయత్నము చేయ శక్యము కాదు గాన, దేహమును కూడ పోషింపవచ్చును, కోరికయే లేనిచో ఏ ఫలము నుద్దేశించి దేహపోషణము చేయును. ఈ విషయమును "ఆత్మానం చేద్విజానీయా దయమస్మీతి పూరుషః కిమిచ్ఛన్ కస్య కామాయ శరీర మనుసంజ్వరేత్" ఈ ఆత్మయే నేను అని గ్రహింపగల్గినచో పురుషుడు, ఏమి అభిలషించు, ఏ కామమును సంపాదించుకొనుటకై ఈ శరీరముతోపాటు బాధపడుచుండును ? అని శ్రుతి కూడ బోధించుచున్నది. ఆత్మజ్ఞానఫలము సంసిద్ధస్య ఫలం శ్వేత జీవన్ముక్త స్య యోగినః, బహిరన్త ః సదానన్దరసాస్వాదన మాత్మని. = సంసిద్ధస్య = సిద్ధి అనగా ఆత్మానుభవము కలవాడును, జీవన్ము క్తస్య = జీవన్ముక్తుడును అగు, యోగినః =యోగికి, ఆత్మని - అంతః కరణమునందు, బహిః—వెలుపలను, అన్తః= లోపలను, సదా= ఎల్లప్పు డును, ఆనన్దరసాస్వాదనం=ఆనందరసమును ఆస్వాదించుటయే, ఏతత్ ఇదియే, ఫలమ్ =ఫలము. = 419 సంసిద్ధస్య=సాధనచతుష్టయమును సమకూర్చుకొని గురువును సమీపించి, అతని ముఖమునుండి వేదాన్త వాక్యార్థమును విని, మన<noinclude><references/></noinclude> n94lc15alid4hco0s04ul4vxbhjh5jf 104 244563 603281 2026-11-02T15:18:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మజ్ఞాన ఫలము 477 నము చేసి, నిదిధ్యాసనము చేసి, బాగుగ ఆత్మానుభవమును సంపా దించుకొనినవాడును, యోగినః = పరమాత్మయందే స్థాపింపబడిన చిత్తము కలవాడును అగు, జీవన్ముక్త స్య = జీవించియు...' 603281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మజ్ఞాన ఫలము 477 నము చేసి, నిదిధ్యాసనము చేసి, బాగుగ ఆత్మానుభవమును సంపా దించుకొనినవాడును, యోగినః = పరమాత్మయందే స్థాపింపబడిన చిత్తము కలవాడును అగు, జీవన్ముక్త స్య = జీవించియున్నను సర్వో పాధిసంబంధములు తొలగిపోయిన వానికి, ఏతత్ - ఇదియే, ఫలం= ఫలము. ఏది యనగా అంతఃకరణమునందు బైటను వెలుపలను గూడ సర్వదా ఆనందరసమును అనుభవించుట. అఖండాకారవృత్తిచే ఆవ రణము పూర్తిగా తొలగిపోయినది గాన వ్యుత్థానమునందు గూడ (సమాధినుండి బైటకు వచ్చునపుడు గూడ) ఆనందము తిరోహితము కాదు. కావున 'బహిః' అని చెప్పబడినది. అట్టి వాని మూర్తి చూచి నపుడు, ఎల్లప్పుడు చిరునవ్వు, వికసించిన చూపులు మొదలగువాటిచే ఇతరులుకూడ ఇతడు పూర్ణానందముతో నున్నాడు అని తెలిసికొందురు. కావున ఆతనికి లభించిన పూర్ణానందరూపముతో స్థితి అవిచ్ఛిన్నమైనది గనే ఉండును. అవిద్యానివృత్తి రూపమగు మోక్షము దృష్టఫలమేకదా; అనగా ప్రత్యక్షముగ కనబడు ఫలమే కాని, ఎప్పుడో ఎక్కడో లభించు ఫలము కాదు కదా? అవ. సాక్షాత్తుగ గాని, పరంపరయా గాని ఏ సాధనములు ఏ ఫలముల నిచ్చునో తెలిసినచో ముముక్షువు ప్రయత్నించి ఆ సాధ నములకు పూర్ణత్వమును సంపాదింప వీలుండును. కావున క్రమముగ వైరాగ్య-బోధ_ఉపరతుల ఫలములను చెప్పుచున్నాడు వైరాగ్యస్య ఫలం బోధః బోధస్యోపరతిః ఫలమ్, స్వానన్దానుభవాచ్ఛాన్తి రేషైవోపరతేః ఫలమ్. వై రాగ్యస్య=వై రాగ్యమునకు, బోధః జ్ఞానము, ఫలం=ఫలము, బోధస్య=జ్ఞానమునకు, ఉపరతిఃఉపరతి, ఫలం=ఫలము, స్వానన్దాను భవాత్ = స్వానందమును అనుభవించుటవలన, శాన్తిఃశాంతి, భవేత్= కలుగును, ఏషైన_ఈ శాంతియే, ఉపరతేః_ఉపరతికి, ఫలం_ఫలము. 420<noinclude><references/></noinclude> j36nigj78pgeiu14u6qq6ync49sk7l4 104 244564 603282 2026-11-02T15:18:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '478 "విముక్తి సౌధాగ్రతలాధిరోహణం, శ్రీవివేకచూడామణి తాభ్యాం వీసా నాన్యతరేణ సిద్ధ్యతి” (375) అనియు, “వైరాగ్యాన్న పరం సుఖస్య జనకం పశ్యామి వశ్యాత్మనః, తచ్చే చ్ఛుద్ధతరాత్మబోధసహితం...' 603282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>478 "విముక్తి సౌధాగ్రతలాధిరోహణం, శ్రీవివేకచూడామణి తాభ్యాం వీసా నాన్యతరేణ సిద్ధ్యతి” (375) అనియు, “వైరాగ్యాన్న పరం సుఖస్య జనకం పశ్యామి వశ్యాత్మనః, తచ్చే చ్ఛుద్ధతరాత్మబోధసహితం స్వారాజ్యసామ్రాజ్య దుక్.” (377) అనియు వెనుక చెప్పబడినది. కావున జ్ఞానవైరాగ్యములు రెండును మోక్షము విషయమున తుల్యముగ హేతువు లన్నట్లు కన బడుచున్నది. ' ఏతద్ద్వారమజస్ర యుక్తి యువతేః ' (877) అనువాక్య ముచే వైరాగ్యము ముక్తికి ద్వారమని చెప్పబడినను, 'సర్వత్రాస్పృ హయా సదాత్మని కురు ప్రజ్ఞాం నిజశ్రేయసే' (377) అను వాక్యము వలన గూడ వైరాగ్యజ్ఞానములకు గల హేతు హేతుమద్భావము (వైరా గ్యము వలన జ్ఞానము కలుగునను విషయము) స్పష్టముగ తెలియుట లేదు. కావున ఆ విషయమును ఇచట స్పష్టీకరించుచున్నాడు. వివేకము, వైరాగ్యము, శమాదిషట్కము (అనగా శమము, దమము, ఉపరతి, తితిక్ష, శ్రద్ధ, సమాధానము), ముముక్షుత్వము అనెడు బ్రహ్మవిచారసాధనములలో వైరాగ్యోపరతులు కూడ చేరి ఉన్నవి అను మాట సత్యమే. కాని, అంతరంగము లగుటచే అనగా బ్రహ్మవిచారమునకు అత్యావశ్యకము లగుటచే, ఆ సాధనములు విచారకాలమున సామాన్యరూపముగ ఉన్నను వాటికి ఉత్తమత్వము లభింపవలె నన్నచో శ్రవణ మనన రూపములగు జ్ఞానసాధనముల అనుష్ఠానము ఆవశ్యకము. కావుననే "బాహ్యానాలమ్బనం వృత్తే రేషోపరతి రుత్తమా” (24) అని వెనుక చెప్పబడినది. నిదిధ్యాసనము లేకుండ విపరీతభావన నివర్తించదు గాన, విచారదశయందు బాహ్యా నాలంబనత్వము – అనగా మనోవృత్తి బాహ్యవిషయములను గూర్చి ప్రవర్తింపకుండుట అనునది, దుర్లభమే యైనను శబ్దాదివిషయములను ఆలంబనముగ స్వీకరింపక - అనగా శబ్దాదివిషయములను గూర్చి చింతింపక, వృత్తి (మనోవృత్తి) విచారమును సాధించునని చెప్పు<noinclude><references/></noinclude> cvmp7k1se54vq67h5dmqbp1kwngsryt 104 244565 603283 2026-11-02T15:18:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మజ్ఞాన ఫలము 479 కొనవలెను. అనగా అ సమయమున శబ్దాది చింత లేకున్నను, విపరీత భావన ఉండవచ్చును గాన చిత్తవృత్తి పూర్తిగ బాహ్యవిషయానాలం బనము అని చెప్పుటకు వీలులేదు. కాని, పంచకోశ ని...' 603283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మజ్ఞాన ఫలము 479 కొనవలెను. అనగా అ సమయమున శబ్దాది చింత లేకున్నను, విపరీత భావన ఉండవచ్చును గాన చిత్తవృత్తి పూర్తిగ బాహ్యవిషయానాలం బనము అని చెప్పుటకు వీలులేదు. కాని, పంచకోశ నిషేధపూర్వక ముగా నిదిధ్యాసనముచే స్వనుభవమును సంపాదించిన పిమ్మట వృత్తి పూర్తిగ అనాత్మావిషయకముగా (అనగా అనాత్మవస్తువులకు సంబంధించనిదిగా) అగును అని చెప్పుటకు అవకాశముండును. అందుచే బోధకు ఉపరతి ఫలము అని చెప్పబడినది. 3 ఇచట శ్రీచరణులు ఒక సంభావ్యమగు ఆశంకకు సమాధానము చెప్పుచున్నారు. 75వ శ్లోకమున వైరాగ్యోపరతులు రెండును తుల్య ముగ ముక్తికి హేతువులని చెప్పబడినది. వైరాగ్యమువలన ఉపరతి కలుగును అను సూచన ఈ శ్లోకములో కాని, 377వ శ్లోకములో కాని లేదు. మరియొక విషయ మేమనగా ఉపరతి కూడ బ్రహ్మవిచార సాధనములలో ఒకటి అని వెనుక 17వ శ్లోకములో చెప్పబడినది. అనగా 3 ఉపరతివలన బ్రహ్మజ్ఞానము కలుగును అని చెప్పినట్లైనది కావున ఈ శ్లోకమున "బోధస్యోపరతిః ఫలమ్ " అని ఆత్మజ్ఞానము నకు ఉపరతిని ఫలముగా చెప్పుట ఎట్లు పొసగును? అని ఆశంక. దీనికి సమాధాన మేమనగా _ ఆత్మవిచార సమయమున బాహ్యానాలంబన వృత్తిరూపమగు ఉపరతి సాధనముగ ఉన్నను అది అంత పరినిష్ఠితముగ ఉండదు. ఉపరతియే కాదు, వైరాగ్యాది సాధనములు కూడ ఇట్లే సామాన్యరూపమున ఉండును గాని అంత దృఢముగ ఉండవు. కాని పంచకోశని షేధపూర్వకముగ నిదిధ్యాసనము చేసిన పిమ్మట ఆత్మాను భవము కలిగినతోడనే అంతవరకు సామాన్యముగ ఉన్న ఉపరతి దృఢ తర మగును. ఈ అభిప్రాయముచే ఇచట “బోధస్యోపరతిః ఫలమ్" అని చెప్పబడినది. ఇట్లే శమాదిషట్కము నడుమ నున్న ఉపరతి శమదమముల ఫలము అని (అనగా శమదమములవలన కలుగునని) చెప్పబడినది.<noinclude><references/></noinclude> qkp2us5b79fxfuic5nj82gkpm2f4jcn 104 244566 603284 2026-11-02T15:18:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '480 66 శ్రీ వివేక చూడామణి ఐనను ఆ ఉపరతియే ఉత్తమమైన పిమ్మట శాంతి దానికి ఫలమగును. అనగా అట్టి ఉపరతివలన శాంతి కలుగును అని “స్వానన్దానుభవా చాన్తి రేపై వోపరతేః ఫలమ్ అను వాక్యముచే చెప...' 603284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>480 66 శ్రీ వివేక చూడామణి ఐనను ఆ ఉపరతియే ఉత్తమమైన పిమ్మట శాంతి దానికి ఫలమగును. అనగా అట్టి ఉపరతివలన శాంతి కలుగును అని “స్వానన్దానుభవా చాన్తి రేపై వోపరతేః ఫలమ్ అను వాక్యముచే చెప్పబడుచున్నది. “స్వలక్ష్యే నియతావస్థా మనసః శమ ఉచ్యతే" (22) అని వెనుక "చెప్పిన శమమే ఇపుడు ఇచట 'శాన్తి' పదముచే పేర్కొనబడినది. ప్రయత్నపూర్వకముగ, ఆప్త వాక్యాది సహాయముతో మొదట సంపా దించుకొనిన సాధనములే ఆత్మవిచారముచే ప్రకర్షను పొంది, అసం కుచిత లక్షణము లగును, అనగా వాటి స్వరూపము పరినిష్ఠితమగును అని భావము. కావున- "బ్రహ్మ సత్యం జగన్మిథ్యే త్యేవంరూపో వినిశ్చయః, స్కోయం నిత్యానిత్యవస్తువివేకః సముదాహృతః!' " అను శోకమున నిరూపితమగు లక్షణముగల వివేకము మొదట. కేవ లము పరోక్షజ్ఞానరూపమున నుండి, ఆత్మవిచారానంతరము అపరోక్ష రూపమగును. “రస్కోప్యస్య పరం దృష్ట్వా నివర్తతే” _ ఆత్మసాక్షా త్కారము కలిగిన తరువాత విషయములపై రాగము ఉండదు అని గీతలో చెప్పిన విధమున స్వరూపానంద సాక్షాత్కారము కలిగిన తోడనే విషయరాగము వాసనారూపమున గూడ ఉండదు గాన, అపుడు విషయేచ్ఛ పూర్తిగ తొలగిపోవుట అనెడు స్వరూపముగల వైరాగ్యము అసంకుచితము, అనగా పరిపూర్ణము అగును. కావున అభ్యాస వైరా గ్యములచే మనస్సును బాగుగా నిరోధించి విచారము చేసినచో బోధ (ఆత్మజ్ఞానము) తప్పక కలుగును. అట్లు కలుగుకున్నచో వైరాగ్య రూపమగు సాధనము పూర్ణముగ లేదని యర్థము. అందుచే ఆ వైరా గ్యము దృఢమగునట్లు ప్రయత్నము చేయవలెను. ఇట్లు, బోధము అనగా ఉపనిషజ్జన్యమగు ఆత్మసాక్షాత్కారము, లేదా సందేహము గాని విపర్యాసజ్ఞానము కాని లేని ఆత్మవిషయక పరోక్షజ్ఞానము కలుగగా, ఆ బోధమునకు ఉపరతి ఫలము. ఆత్మజ్ఞానము కలిగిన పిమ్మటకూడ<noinclude><references/></noinclude> eznnlqxch6tjhwcgug45h902ezs2nob 104 244567 603285 2026-11-02T15:19:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '481 ఆత్మజ్ఞాన ఫలము మనస్సు బాహ్యవిషయములనుండి నివర్తింపకున్నచో, దృఢజ్ఞానము కలుగలేదని యర్థము. అట్లు దృఢజ్ఞానము కలుగకుండుటకు కార ణము వైరాగ్యము అపరిపూర్ణముగ నుండుటయే పూర్ణమై...' 603285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>481 ఆత్మజ్ఞాన ఫలము మనస్సు బాహ్యవిషయములనుండి నివర్తింపకున్నచో, దృఢజ్ఞానము కలుగలేదని యర్థము. అట్లు దృఢజ్ఞానము కలుగకుండుటకు కార ణము వైరాగ్యము అపరిపూర్ణముగ నుండుటయే పూర్ణమైన వైరా గ్యము, దృఢమైన ఆత్మనిశ్చయము లేకున్నచో విద్యావంతులకు తది తరులకు భేదమేమి? విద్యావంతులైన పిమ్మట గూడ ఉపరతిలేకుండ ఎట్లుండును? (అనగా వైరాగ్యము పూర్ణము కానంతవరకు ఆత్మ జ్ఞానము దృఢము కాజాలదు. అది దృఢము కానంతవరకును ఆతడు విద్యావంతుడు కాజాలడు); అందుచేతనే అతనికి ఉపరతి కలుగదు అని యభిప్రాయము. మనస్సునకు ఉపరతి కలుగగనే, స్వానందాను భవముద్వారా శాంతి, క్రియాశూన్యస్థితి కలుగును. ఇదియే ఉపరతికి ఫలము. కావుననే. " “జ్ఞానామృతేన తృప్తస్య కృతకృత్యస్య యోగినః, నైవాస్తి కిఞ్చత్కర్తవ్యమస్తి చేన్న స తత్త్వవిత్. ” జ్ఞానామృతముచే తృప్తుడై, కృతకృత్యుడైన యోగి చేయదగినది ఏదియు ఉండదు. అట్లేదైన ఉన్నచో అతడు తత్త్వవేత్తయే కాడు అని చెప్పబడినది “యద్యుత్తరోత్తరాభావః పూర్వపూర్వం తు నిష్ఫ లమ్”_తరువాత రావలసినవి రాకున్నచో వెనుకటివి వ్యర్థములు అను న్యాయము ననుసరించి ఆయా ఫలములు లభించువరకును ఆయా సాధనము పూర్ణము కాదనియే యర్థము. కావున సాధకుడు జ్ఞానమువిషయమున బాగుగ ప్రయత్నముచేసి సాధనములను పూర్ణ ములుగ నుండునట్లు చేసికొనవలెను అని బోధించుటకై ఈ విధముగ చెప్పబడినది. అవ. బ్రహ్మవిద్యకు ఫలమును చెప్పుచున్నారు _ నివృత్తి ః పరమా తృప్తి ః ఆనన్డోఒనుపమః స్వతః, దృష్టదుఃఖేష్వనుద్వేగః విద్యాయాః ప్రస్తుతం ఫలమ్ 421<noinclude><references/></noinclude> p8e4ex1mgryg6qdwbjxt8xdxkmlotto 104 244568 603286 2026-11-02T15:19:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '482 శ్రీవివేకచూడామణి = నివృత్తి ః = సకలకార్యములనుండి మరలుటయు, పరమా = గొప్ప దైన, తృప్తిః = తృప్తియు, స్వతః = స్వతస్సిద్ధమగు, అనుపమః సాటిలేని, ఆనన్దః =ఆనందము, దృష్టదుః భేషు కనబడుచున...' 603286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>482 శ్రీవివేకచూడామణి = నివృత్తి ః = సకలకార్యములనుండి మరలుటయు, పరమా = గొప్ప దైన, తృప్తిః = తృప్తియు, స్వతః = స్వతస్సిద్ధమగు, అనుపమః సాటిలేని, ఆనన్దః =ఆనందము, దృష్టదుః భేషు కనబడుచున్న ( ప్రాప్తించు చున్న) దుఃఖముల విషయమున, అనుద్వేగః = మనస్సులో బాధపడ కుండుట, ఇవి, విద్యాయాః = విద్య యొక్క, ప్రస్తుతం = ప్రస్తుతమైన, అనగా ఇచటనే కనబడెడు, ఫలమ్ ఫలము. పమః _ సాటి లేనిదియు - = 3 ఏ నివృత్తి ః = సర్వకార్యముల నుండియు నివర్తించుట, వ్యాపారమును చేయకుండుట. అనగా కర్తవ్యమేమియు మిగుల కుండుట, పరమా తృప్తిఃజనిరంకుశమైన, ఎట్టి విఘాతమును లేని, తృప్తియు, అనగా _చేయవలసిన దంతము చేసినాను, పొందదగిన దానిని పొందినాను, ఇటుపైన చేయదగినదిగాని, పొందదగినది* కాని ఏదియు లేదు ; ఈ విధముగ నేను ధన్యులలో ధన్యుడను అను చింతదే కలుగు సుఖవిశేషము. స్వతః = స్వతస్సిద్ధమైనదియు, అను అగు, ఆనన్దః = విషయములు అపేక్ష లేని నిత్యము, నిరతిశయము (దేనిని మించిన మరియొక సుఖము లేదో అట్టి) సుఖము, దృష్టదుఃఖేషు అనుద్వేగః = ప్రారబ్ధకర్మను అనుసరించి వచ్చిపడెడు దుఃఖముల విషయమున మానసిక క్లేశము చెందకుండుట. ఇట్టి దుఃఖములు ప్రాప్తించినపుడు, 'ఛీ' నే నెంత పాపాత్ముడను ! " అని అజ్ఞాని పశ్చాత్తాపము చెందుచుండును. ఇదియే ఉద్వేగము. ఇట్టి పశ్చాత్తాపము కలుగుట వివేకమువలె కనబడవచ్చును. కాని ఇట్టి జ్ఞానము, పూర్వజన్మమున పాపాచరణముచేయు సమయమున కలిగి యున్నచో, ఆ పాపము చేయకుండ మరల్చును గాన కొంత ప్రయోజన ముండెడిది. కాని ఈ పశ్చాత్తాపము (ఉద్వేగము) ఇపుడు నిష్ప్రయోజనము గాన ఇదియొక తమోవికారమైన భ్రాంతిమాత్రమే. రాగాది నిమిత్తముల వలన కలుగు సంతాపరూపమగు చిత్తవృత్తి కి దుఃఖ మని పేరు. ఇది రజోగుణకార రూపమైనది. దుఃఖోద్వేగములకు ఇదియే భేదము. అజ్ఞానికి ఇట్టి ఉద్వేగము కలుగును గాని జ్ఞానికి ట<noinclude><references/></noinclude> rljjsb67mt579mnbj7yeva6sx8mmhfx 104 244569 603287 2026-11-02T15:19:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మజ్ఞాన ఫలము 488 కలుగదు. ఈ విధముగ నివృత్తియు, నిరంకుశమగు తృప్తియు, విషయశూన్యమైనదియు, సాటిలేనిదియు అగు ఆనందము, దుఃఖము కలిగినపుడు ఉద్వేగము చెందకుండుట అను నవి నాలుగు ఫలములు....' 603287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మజ్ఞాన ఫలము 488 కలుగదు. ఈ విధముగ నివృత్తియు, నిరంకుశమగు తృప్తియు, విషయశూన్యమైనదియు, సాటిలేనిదియు అగు ఆనందము, దుఃఖము కలిగినపుడు ఉద్వేగము చెందకుండుట అను నవి నాలుగు ఫలములు. ఇది యంతయు, విద్యాయాః = ఆత్మతత్త్వజ్ఞానముయొక్క, ప్రస్తుతం = ముఖ్యమైనదియు, ఇచటనే కనబడునదియు అగు ఫలము. అవ. వాటిలో నివృత్తి ఏల కలుగునో చెప్పుచున్నాడు …… యత్కృతం ఖ్రాన్తి వేళాయాం నానాకర్మ జుగుప్సితమ్, పశ్చాన్నరో వివేకేన తత్కథం కర్తు మర్హతి. 1 భ్రాన్తి వేళాయాం= భ్రాంతి ఉన్న సమయమునందు, జుగుప్సితం= నింద్యమైన, యత్ ఏ, నానాకర్మ - అనేక విధములగు కర్మ, కృతం = చేయబడినదో, తత్ = దానిని, నరః = మానవుడు, వివేకేన = వివేక ముతో, పశ్చాత్ తరువాత, వివేకజ్ఞానము కలిగిన పిమ్మట కర్తుం చేయుటకు, కథం ఎట్లు, అర్హతి - తగియుంటాడు ? === 422 అవివేక వివేకములకే ఇంతభేద మున్నపుడు, వివేకమునకు ఫలమైనదియు, పరమాత్మ విషయకమును అగు జ్ఞానము కలిగిన పిమ్మట వేరుగ చెప్పవలెనా అను నభిప్రాయముతో చెప్పుచున్నాడు. ఏదైన భ్రాంతి కలిగినపుడు మానవుడు నింద్యములగు ఏవేవియో కర్మలు చేయవచ్చు. ఆ భ్రాంతి తొలగి వివేకము కలిగినపుడు అతడే ఆ పనులు చేయజాలడు. ఈ విధముగ వివేకవంతుడు జుగుప్సిత ములగు కర్మలనుండి ఎట్లు నివర్తించునో అట్లే విద్యావంతుడు బ్రహ్మ నిష్ఠు డగుటచే సర్వకర్మలనుండియు నివర్తించును అని భావము. అవ. ఈ ఫలము లోకమునందు కూడ కానవచ్చు చున్నదని చెప్పుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> 39m7ehm9qhqj6a5qn15vt15wdzhtjbl 104 244570 603288 2026-11-02T15:19:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '484 విద్యాఫలం స్యాదసతో నివృత్తి ః ప్రవృత్తి రజ్ఞానఫలం యదీక్షితమ్, తద్జ్ఞాజ్ఞయోర్యన్మృగతృష్టికాదౌ నోచే ద్విదో దృష్టఫలం కి మస్మాత్. = = శ్రీవివేకచూడామణి = -- అసతః = అసత్తునుండి (...' 603288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>484 విద్యాఫలం స్యాదసతో నివృత్తి ః ప్రవృత్తి రజ్ఞానఫలం యదీక్షితమ్, తద్జ్ఞాజ్ఞయోర్యన్మృగతృష్టికాదౌ నోచే ద్విదో దృష్టఫలం కి మస్మాత్. = = శ్రీవివేకచూడామణి = -- అసతః = అసత్తునుండి (లేనిదానినుండి) నివృత్తిః = మరలుట, విద్యాఫలం = విద్యయొక్క ఫలముగా, స్యాత్ అగును, ప్రపత్తిః= : = ప్రవర్తించుట, అజ్ఞానఫలం - అజ్ఞానము యొక్క ఫలమగును అనునది, యత్=ఏది కలచో, తత్ = అది, యత్ - ఏ కారణమువలన, జ్ఞాజ్ఞయోః జ్ఞానవంతునకు, అజ్ఞానవంతునకును, మృగతృష్టికాదౌ. మృగతృష్ణ(ఎండ మావులు) మొదలగువాటి విషయమున, ఈక్షితమ్= చూడబడినదో (అందు వలన భ్రాంతికాలమున చేయు వివిధ కర్మలకు వివేకము కలిగిన పిమ్మట అవకాశములేదు అను పూర్వశ్లోకార్థముతో అన్వయము) నో చేత్ = అట్లు కానిచో, విదః జ్ఞానికి, అస్మాత్ దీనికంటే భిన్నమైన, దృష్టఫలం= దృష్టమైన ఫలము, కిమ్ ఏ మున్నది? = == =3 = 423 అసత్తునుండి నివృత్తి విద్యాఫలము, అసత్తు విషయమున ప్రవృత్తి అజ్ఞానఫలము అను విషయము జ్ఞాని అజ్ఞానులలో తెలియు చున్నది. యత్ = ఏ కారణమువలన, మృగతృష్టికాదౌ = మృగ తృష్ణ మొదలగు వాటి విషయమున, 'అది' పదముచే శుక్తి రజతాది కమును గ్రహింపవలెను. అది మృగతృష్టికయే అను జ్ఞానముకలవాడు జలగ్రహణము కొరకై మరుభూమిలో ప్రవర్తించడు. మరుభూమిపై పై సూర్యకిరణాలు ప్రసరించినపుడు అది నీటివలె కనబడును అను జ్ఞానము లేనివాడు మాత్రము, అది మరుభూమి యని తెలియక, అచట జల మున్నదను భ్రాంతిచే ప్రవర్తించి, ఇష్టమును పొందజాలడు. ఆతని ప్రవృత్తి విఫలమగును. ఆ కారణమువలన, అసత్తునుండి నివర్తించుట జ్ఞానఫల మనియు, ప్రవర్తించుట అజ్ఞానఫల మనియు చూడబడినది. అట్లు కానిచో జ్ఞానవంతునకు, ఈ అసన్నివృత్తి రూపమగు ఫలము<noinclude><references/></noinclude> 96gatnd05jspjyt50kd7ye7y7axmj46 104 244571 603289 2026-11-02T15:20:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మజ్ఞాన ఫలము 485 కంటె వేరుగ దృష్టఫల మేమియున్నది? ప్రకృతమగు బ్రహ్మవిద్యా విషయమున అసత్' అనగా బ్రహభిన్నములైన పదార్థము లన్నియు అని యర్థము. పూర్వము అజ్ఞానావస్థలో, స్వరూపానందమ...' 603289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మజ్ఞాన ఫలము 485 కంటె వేరుగ దృష్టఫల మేమియున్నది? ప్రకృతమగు బ్రహ్మవిద్యా విషయమున అసత్' అనగా బ్రహభిన్నములైన పదార్థము లన్నియు అని యర్థము. పూర్వము అజ్ఞానావస్థలో, స్వరూపానందము లభింప కుండుటచే, అనాత్మవస్తువుల విషయమున ప్రవృత్తి ఉండెడిది. ఇపుడు స్వాత్మను తెలిసికొనిన వానికి అనాత్మవస్తువు లన్నియు మిథ్యయే యను జ్ఞానము కలుగుటచే వాటి విషయమున ప్రవృత్తి యుండదు. ఈ విధముగ అసన్నివృత్తియే విద్యాఫలము . అవ. ప్రవర్తించుటకు కారణము నివృత్తి కలుగును అని చెప్పుచున్నాడు. లేకపోవుటవలనగూడ అజ్ఞానహృదయగ్రన్ధ ర్వినాశో యద్యశేషతః, అనిచ్ఛోర్విదుషః కిం ను ప్రవృత్తేః కారణం స్వతః 424 అఙ్ఞానహృదయగ్రన్ధః=అజ్ఞానకృతమగు హృదయ గ్రంథికి, ఆశే షతః=పూర్తి గా, వినాశః యది నాశనము కలిగినచో, అనిచ్ఛోః_ఇచ్ఛా శూన్యుడగు, విదుషః = విద్వాంసునకు, స్వతః ప్రవృత్తే ః=స్వయముగ ప్రవర్తించుటకు, కారణం కారణము, కిం ను_ ఏది? ‘అనిచ్ఛోః' అనుటచే జ్ఞానికి పరమతృప్తి యున్నట్లు కూడ చెప్పబడుచున్నది. అజ్ఞానహృదయ గణేః = అజ్ఞానముచే ఏర్పడు ఏ హృదయగ్రంథి, అనగా సాక్షీభూతుడగు ఆత్మకును బుద్ధికిని తాదా త్మ్యాధ్యాసము - బుద్ధియందు ఆత్మత్వారోపము కలదో దాని యొక్క దానియొక్క అఖండాకారవృత్తిచేత మూలభూతమగు అజ్ఞానము నశించుటచే, అశే షతః=వాసన కూడ లేనివిధమున, వినాశః యది_కారణసహితముగ నాశము కలిగినచో; 'యది' అను పదముండుటచే 'తదా ' అను. పదమును అధ్యాహారము చేసికొనవలెను. స్వతః తనంత తానుగ, అనిచ్ఛోః -- ఇచ్ఛారహితుడుగు, విదుషః = విద్వాంసుని, ప్రవృత్తికి కారణమేమియుండును? మానవు డేదైన కార్యమున ప్రవర్తించుచున్నా<noinclude><references/></noinclude> 2to3a6vttz4jkjte1gii6wpki96kebq 104 244572 603290 2026-11-02T15:20:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '488 శ్రీ వివేక చూడామణి డన్నచో అందులకు ఇచ్ఛయే (కోరికయే) కారణము. ఇచ్ఛ లేనిచో ప్రవృత్తియే యుండదు. అందుచేతనే “ప్రయోజన మనుద్దిశ్య న మద్ద్కోపి ప్రవర్తతే ”—ప్రయోజనాపేక్ష లేకుండ మూ...' 603290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>488 శ్రీ వివేక చూడామణి డన్నచో అందులకు ఇచ్ఛయే (కోరికయే) కారణము. ఇచ్ఛ లేనిచో ప్రవృత్తియే యుండదు. అందుచేతనే “ప్రయోజన మనుద్దిశ్య న మద్ద్కోపి ప్రవర్తతే ”—ప్రయోజనాపేక్ష లేకుండ మూర్ఖుడు కూడ ప్రవర్తించడు అని చెప్పుదురు. కావుననే, సాధనచతుష్టయములో ముముక్షుత్వము - మోక్షేచ్ఛ - గూడ చేర్చబడినది. “కామః సఙ్కల్పః ఇత్యేత త్సర్వం మన ఏవ " అను శ్రుతి వాక్యమున చెప్పిన విధముగ ఇచ్చకూడ అంతఃకరణధర్మమే. ఆనందరూపమగు ఆత్మను సాక్షాత్కరింప జేసికొననంతవరకును మనస్సునకు బాహ్యవిషయాభి లాషయుండును. బాహ్యవిషయములు దోషభూయిష్టములని తెలిసి కొని, మోక్షేచ్చచే, శాస్త్రవిహితములగు నిత్యనిరతిశయానంద రూపాత్మయొక్క శ్రవణమనననిదిధ్యాసనములయందు ప్రవర్తించిన సాధకునకు, ఆత్మసాక్షాత్కారరూపమగు ఫలము లభింపగనే ఆ మోక్షేచ్ఛకూడ తొలగిపోవును. ఆత్మవిచారము చేయుసమయమందు కూడ ఏమాత్రము బాహ్యేచ్ఛ ఉండదు. (బాహ్యేచ్ఛాభావరూప మగు) వైరాగ్యమే ఆత్మవిచారమునకు ఉత్తమసాధనము కదా! అపుడు కూడ సాధకునకు ఇచ్చయుండును అన్నచో తాదాత్మ్యా ధ్యాసముచే సాక్షికికూడ ఇచ్చఉండును అని చెప్పవలసియుండును. ఆత్మవిషయకమగు ఇచ్ఛకూడ ఆత్మాజ్ఞానసమయముననే ఆత్మ జ్ఞానము జనించుటకు పూర్వము మాత్రమే) ఉండును. అజ్ఞానము తొలగిపోవుటతో, దానిచే ఏర్పడిన చిజ్జడతాదాత్మ్యా ధ్యాసము (చిత్పదార్థమగు ఆత్మకు ఉడములగు అంతఃకరణాదులు తోడను, అంతఃకరణాదులకు ఆత్మతోడను ఏకత్వమును ఆరోపించుట) తొలగి పోవును. అపుడు ఇచ్చ పూర్తిగా తొలగిపోవును. ఈ విధముగ ఇచ్ఛాప్రవృత్తికి కారణభూతమగు బాహ్యవిషయము కాని, అంతర విషయముకాని ఏదియు ఉండదు. కావున 'నివృత్తి'' శబ్దార్థమగు సర్వక్రియాశూన్యస్థితియే బ్రహ్మవిద్యవలన కలుగు దృష్టఫలమని భావము.<noinclude><references/></noinclude> 7t43rc599egr51i3yg3qc5bhqstacoj 104 244573 603291 2026-11-02T15:20:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మజ్ఞాన ఫలము 487 అవ. వైరాగ్య - బోధ – ఉపరతులు పూర్ణముగ నున్నట్లు ఎట్లు తెలియును అని ఆశంకించుకొని, వాటి పరిపూర్ణత్వావధిని శిష్యాను గ్రహమునకై, ఉపదేశించుచున్నాడు. వాసనానుదయో భ...' 603291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మజ్ఞాన ఫలము 487 అవ. వైరాగ్య - బోధ – ఉపరతులు పూర్ణముగ నున్నట్లు ఎట్లు తెలియును అని ఆశంకించుకొని, వాటి పరిపూర్ణత్వావధిని శిష్యాను గ్రహమునకై, ఉపదేశించుచున్నాడు. వాసనానుదయో భోగ్యే వైరాగ్యస్య తదావధిః, అహంభావోదయాభావో బోధస్య పరమావధిః, లీనవృత్తే రనుత్పత్తిర్మర్యాదోపరతేస్తు సా (యదా=ఎప్పుడు), భోగ్యే=భోగ్యవస్తువునందు, వాసనానుదయః = వాసనయొక్క ఉదయము ఉండదో, తదా- అప్పుడు, వైరాగ్యస్య= వైరాగ్యముయొక్క, అవధిః = పరాకాష్ఠ, అహంభావోదయాభావః= అహంకారము కలుగకుండుట, బోధస్య= ఆత్మజ్ఞానముయొక్క, పరమా వధిః=ఉత్త మమైన అవధి. లీనవృత్తేః=లీనమైన మనోవృత్తి (యొక్క) అనుత్పత్తి ః=మరల ఉత్పన్నము కాకుండుట (ఏది కలదో) సాజుఅది, ఉపర తేః = ఉపరతియొక్క, మర్యాదా చివరి ఆనది. 425 భోగ్యవస్తువిషయమున వాసన ఉదుృద్ధము కాకుండుట, అనగా మరల కలుగకుండుట; పూర్వము అనుభవింపబడిన విషయము ఎదుటనే ఉన్నను దాని అనుభవమునకు సంబంధించిన సంసారము కలుగకుండుట, ఎప్పుడు ఏర్పడునో, అప్పుడు, అది వైరాగ్యము యొక్క చివరి అవధి. భోగ్యవస్తువుల విషయమున అతని మనస్సు పూర్తిగా నశించినది. అట్టివానికి రాగము కలుగుటకు అవకాశ మెచట నున్నది. ఇది వైరాగ్యముయొక్క పరాకాష్ఠగా చూపబడినది. అహం కారము ఉదయించకుండుట జ్ఞానముయొక్క పరమావధి. 'అహం బ్రహ్మ' అను భావనలోకూడ బాధలో సామానాధికరణ్యము. (వి. చెట్టు మొరడునుచూచి పురుషుడని భ్రాంతిపొందినవాడు, అభ్రాంతి పోయినపుడు “యః స్థాణు, సః పురుషః" ఏ స్థాణువున్నదో అది పురుషుడు అని చెప్పును. ఇచట ' స్థాణువు, పురుషుడు' అని రెండు శబ్దములును సమాన విభక్తి వచనములందు ప్రయోగింపబడుచున్నవి.<noinclude><references/></noinclude> 5ep1ehgvc36ge7vqgq8n5rdpeuseynn 104 244574 603292 2026-11-02T15:20:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '488 3 శ్రీవివేక చూడామణీ కాని ఇట్లు ప్రయోగించుటకు సామానాధికరణ్యనిర్దేశ మని పేరు. ఈ ప్రయోగము ' ఈ వృక్షమే చూతవృక్షము' ఇత్యాది సామానాధి కరణ్యనిర్దేశములలో వృక్ష - చూతములకు అభేదము...' 603292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>488 3 శ్రీవివేక చూడామణీ కాని ఇట్లు ప్రయోగించుటకు సామానాధికరణ్యనిర్దేశ మని పేరు. ఈ ప్రయోగము ' ఈ వృక్షమే చూతవృక్షము' ఇత్యాది సామానాధి కరణ్యనిర్దేశములలో వృక్ష - చూతములకు అభేదమును చెప్పునట్లు స్థాణు_పురుషులకు అభేదమును బోధించుటకై ఉద్దిష్టము కాదు. "ఏది చూచి స్థాణు వనుకొంటినో అది స్థాణువుకాదు; పురుషుడు " అను విధమును స్థాణుత్వని షేధమునకై ఉద్దిష్టమైనది. దీనికి ' బాధాయాం సామానాధికరణ్యమ్ ' అనిపేరు. అట్లే "అహం బ్రహ్మ" అనునపుడు కూడ “ బాధాయాం సామానాధికరణ్యం”. ఇంతవరకును 'నేను', ' నేను ' అనుకొనునది “బ్రహ్మయే” యని దీని యర్థము. కావున సర్వాత్మకమగు బ్రహ్మయందు అహంత్వము కూడ కల్పితమే. కావుననే “వదత్యేష బ్రాన్త స్వమహమితి మాయామదిరయా (శ్లో. 392) అని చెప్పియున్నాడు. కావున "అహం బ్రహ్మ" అను దానికి, "యః చోరః సః స్థాణు:”- దేనినిచూచి చోరుడనుకొన్నానో అది స్థాణువు ఇత్యాదిస్థలములందువలె, దేనిని 'అహం ' బుద్ధితో గ్రహించుచుంటినో అది బ్రహ్మయే" అని యరము. లేదా “అహం భావోదయాభావః" అను పదమునకు 'కోశములందు అహంబుద్ధి కలుగకుండుట ' అని యర్థము. “లీనవృత్తే రనుత్పత్తిః మర్యాదోపర తేస్తు సా"- ఆనందాత్మయందు లీనమైపోయిన మనోవృత్తి, నెయ్యి మరల, ఏ విధముగ, క్షీరముగ మార్పుచెందదో, ఆ విధముగ, మరల ఉదయింపకుండుట ఉపరతియొక్క పరమావధి., అట్టి ఉపరతి వలన స్వతః అనుపమమగు ఆనందము, దానివలన పరమతృప్తియు, దాని వలన అన్ని కార్యములనుండి నివృత్తియు కలుగును. ఈ విధముగ (వైరాగ్య - బోధ - ఉపరతి _ ఆనంద - తృప్తి - నివృత్తులకు) పరస్పరము కార్యకారణభావమును గ్రహింపవలెను. అవ. ఇపుడు, జ్ఞానియొక్క ఆనందము సాటిలేనిదని చెప్పు చున్నాడు<noinclude><references/></noinclude> 7ber2v2hvtmpeefhtnemq9v7umg3c74 104 244575 603293 2026-11-02T15:21:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జీవమ్మకుని లక్షణము 489 జీవన్ముక్తుని లక్షణము బ్రహ్మాకారతయా సదా స్థితతయా నిర్ముక్త బాహ్యార్థధీ, అన్యావేదితభోగ్య భోగకలనో నిద్రాళువత్ బాలవత్, స్వప్నాలోకితలోకవ జ్జగదిదం పశ...' 603293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>జీవమ్మకుని లక్షణము 489 జీవన్ముక్తుని లక్షణము బ్రహ్మాకారతయా సదా స్థితతయా నిర్ముక్త బాహ్యార్థధీ, అన్యావేదితభోగ్య భోగకలనో నిద్రాళువత్ బాలవత్, స్వప్నాలోకితలోకవ జ్జగదిదం పశ్యన్ క్వచిల్ల బధీ. ఆస్తే కశ్చి దనన్త పుణ్యఫలభు స్థన్యః స మాన్యో భువి.426 సదా= ఎల్లప్పుడును, బ్రహ్మాకారతయా - బ్రహ్మాకారమై, స్థిత తయా =ఉండుటచేత, నిర్ముక్త బాహ్యార్థధీః తొలగిపోయిన బాహ్యవిషయ ములుగల బుద్ధికలవాడై, నిద్రాలువత్ = నిద్రపోవుచున్నవాడున లేను, బాలవత్ -బాలుడు వలెను, అన్యా వేదిత భోగ్యభోగకలనః - ఇతరులచే సమర్పింపబడిన భోగ్యవస్తువులు భోగముకలవాడై, ఇదం=ఈ, జగత్ జగత్తును, స్వప్నాలోకితలోకవత్ =స్వప్నమునందుచూడబడిన లోకమును వలె, పశ్యన్ = చూచుచు, క్వచిత్ ఒకానొక అనిర్వాచ్యమగు వస్తువు నందు, అనగా బ్రహ్మయందు, లబ్ధధీః = స్థిరమైన బుద్ధికలవాడై, కశ్చిత్ ఒకానొక పురుషుడు, (జ్ఞాని), ఆస్తే= ఉండును. అనంత పుణ్యఫలభుక్= అనంతములైన పుణ్యముల ఫలమైన మోక్షమును అనుభవించుచున్న, ధన్యః =ధన్యుడైన, సః ఆతడే, భువి ఈ భూమియందు, మాన్యః= పూజనీయుడు. = "బ్రహ్మాకారతయా సదా స్థితతయా" అనునది బుద్ధినిర్ముక్త బాహ్యార్థమనుటలో హేతువు. సదా _ ఇతరప్రత్యయములు (జ్ఞాన ములు) ఏవియు లేక అవిచ్ఛిన్నముగ బ్రహ్మాకారతయా = పరమపురు = షార్థమైన అఖండసచ్చిదానంద పరమాత్మరూపమున ఉండుటచే నిర్ముక్త బాహ్యార్థధీః = వాసనాసహితముగ పూర్తిగ నశించిన బాహ్యార్థములు కల బుద్ధికలవాడై, ఇచట 'నిర్ముక్త' అను పదమునకు విడువ బడిన అని యర్థము కాక 'తమంతట తాముగనే నశించిన' అను నర్థము చెప్పబడినది. అందులకు కారణ మేమనగా “రసో ప్యస్య పరం దృష్ట్వా నివర్తతే" ఆ పరమాత్మ సాక్షాత్కారము లభించిన<noinclude><references/></noinclude> dhrunmzas69kfz85p70vxx9mqyf1tht 104 244576 603294 2026-11-02T15:21:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '490 = శ్రీవి వేక చూడామణి . పిమ్మట విషయవాసన కూడ తనంతట తానే తొలగిపోవును అను భగవద్గీతా వాక్యానుసారముగ బ్రహ్మదర్శనము కలిగిన పిమ్మట విష యములను తొలగించుటకు ప్రయత్నము ఏమియు ఆవశ్యక...' 603294 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>490 = శ్రీవి వేక చూడామణి . పిమ్మట విషయవాసన కూడ తనంతట తానే తొలగిపోవును అను భగవద్గీతా వాక్యానుసారముగ బ్రహ్మదర్శనము కలిగిన పిమ్మట విష యములను తొలగించుటకు ప్రయత్నము ఏమియు ఆవశ్యకముకాదు. అవి తమంతట తామే నశించును. ఈ ' నిర్ముక్త బాహ్యార్థధీః' అను పదము ' కశ్చిత్ ' అను దానికి విశేషణము " అన్యావేదిత భోగ్యభోగ కలనః", అన్యైః = ఇతరులచే, ఆ వేదితం సమకూర్చబడిన, యత్ భోగ్యం=శరీరస్థితికి నిమిత్తమైన ఏ అన్నపానాదికము కలదో, దానిచే, భోగస్య=భోగముయొక్క, కలనః ఏర్పాటుకలవాడై, నోటిదగ్గరకు వచ్చిన ఆహారమును భుజించువాడై అని యర్థము. నిద్రపోవుచున్న వాడు ఇతరులు తినిపించిన ఆహారమును భుజించునో, బాలుడు తల్లి తినిపించిన ఆహారమును భుజించునో, ఆ విధముగనే బహిర్ముఖుడు కాకుండుటచేతను, దేహాద్యభిమానరహితు డగుటచేతను నిద్రపోవు చున్నవాడువలెను, బాలుడువలేను, ఇతర జనసంపాదిత భోగములను మాత్రమే అనుభవించువాడై, అట్టి జ్ఞాని ప్రారబ్ధకర్మ ననుసరించి ప్రాప్తించు భోగములనుమాత్రమే అనుభవించుచుండును; కాని అట్టి భోగముకూడ పగుల ద్వారా మాత్రమే లభించి ఈతని శరీరస్థితికి హేతు వగునని భావము. క్వచిత్ = పరమాత్మయందు, లబ్ధధీః = ప్రతిష్ఠితమగు బుద్ధి కలవాడై లేదా, క్వచిత్ - ఎప్పుడో ఒకప్పుడు (అప్పుడప్పుడు), లబ్ధధీః = బహిర్ముఖమైన (సమాధినుండి బయటకు వచ్చిన) బుద్ధి కలవాడై, ఈ జగత్తును, స్వప్నమునందు చూడబడిన లోకమునువలె మిథ్యగా చూచుచు, కశ్చిత్ = బ్రహ్మవేత్తలలో శ్రేష్ఠుడగు ఒకానొకడు, అనన్తపుణ్యఫలభుక్ = శతకోటి జన్మలలో చేసిన సుకృతమునకు ఫలముగా లభించిన మోక్షానందమును అనుభవించుచు, ఆస్తే ఉండును. సః =ఆ, ధన్యః = ధన్యుడు, భువి = భూమియందు, మాన్యః - సకలపూజ్యుడు. దీనిచే, విషయ స్పర్శలేనిదియు, స్వతఃసిద్ధము, నిరుపమము అగు ఆనందమే ఆత్మ జ్ఞానమునకు ఫలమని చెప్పినట్లైనది. ఈ విషయమునే- “స్కోశ్నుతే = = :<noinclude><references/></noinclude> thbqc7yasrd8levu759jsloh9y9bzkb 104 244577 603295 2026-11-02T15:21:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జీవన్ముక్తుని లక్షణము 491 సర్వాన్ కామాన్ సహ "అతడు, జ్ఞాని, కామముల నన్నింటిని ఒకు మ్మడిగ పొందును. " ” “యావానర్థ ఉదపానే సర్వతః సంప్లుతోదకే, తావాన్ సర్వేషు వేదేషు బ్రాహ్మణస్య విజ...' 603295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>జీవన్ముక్తుని లక్షణము 491 సర్వాన్ కామాన్ సహ "అతడు, జ్ఞాని, కామముల నన్నింటిని ఒకు మ్మడిగ పొందును. " ” “యావానర్థ ఉదపానే సర్వతః సంప్లుతోదకే, తావాన్ సర్వేషు వేదేషు బ్రాహ్మణస్య విజానతః. ” వాపీకూపాదులగు ఉదక స్థానములవలన కలుగు ప్రయోజనమంతయు పొంగీపొరలుచున్న జలముతో నిండిన అతినిశాలమగు ఉదకస్థానము వలన కలుగు ప్రయోజనములో అంతర్గత మగును. అట్లే సకల వేదోక్త కర్మాచరణజన్య ఫలము జ్ఞానికి కలుగు ఫలములో అంతర్గత మగును, "ఏతస్యై వానన్దస్య అన్యాని భూతాని మాత్రాముపజీవన్తి ” భూతము లన్నియు ఈ బ్రహానందముయొక్క అంశను మాత్రమే ఆలంబనముగ జేసికొని జీవించుచున్నవి, మొదలగు శ్రుతిస్మృతులు చెప్పుచున్నవి. అనగా ఇతరానందములన్నియు ఈ బ్రహ్మానందములో అంతర్గతము లే యగును అని భావము. లేదా 'అనన్తపుణ్యఫలభుక్' అను పదమునకు మరియొక అర్థము చెప్పవచ్చును లోకములో ఎందరెందరు పురు షులు, ఎన్నెన్ని పుణ్యములుచేసి, ఏ యే సుఖములను అనుభవింతురో ఆ సుఖముల నన్నింటిని, జీవబ్రహ్మైక్య సాక్షాత్కారవంతుడగు జ్ఞాని ఒక్కుమ్మడిగనే అనుభవించును. ఏలన అతడు అనుభవించు బ్రహ్మా నందము సముద్రమువంటిది. తైత్తిరీయోపనిషదర్థమును వివరించుచు, బ్రహ్మగీతలో, విషయభోగముల వలన కలుగు సుఖము లన్నియు బ్రహ్మానందామృతమహాసముద్రములోని బిందువులవంటి వని చెప్ప బడినది. స్కోశ్నుతే సకలాన్ కామానక్రమేణ సురర్షభాః, విదితబ్రహ్మరూ పేణ జీవన్ముక్తో న సంశయః. ఓ ! దేవతా శ్రేష్ఠులారా ! బ్రహ్మతత్త్వసాక్షాత్కారముపొందిన జీవను క్తుడు అన్ని కామములను క్రమరహితముగ (ప్రథమ పుణ్యఫల సుఖము మొదట, ద్వితీయ పుణ్యఫలసుఖము తరువాత అనుక్రమము లేకుండ ఒక్కుమ్మడిగ పొందును. సంశయము లేదు.<noinclude><references/></noinclude> 4m25838bwg63jlq3wty80x21j46tehd 104 244578 603296 2026-11-02T15:21:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '492 శ్రీవివేకచూడామణి స్నాతం తేన సమస్త తీర్థసలిలే సర్వాపి దత్తావనిః యజ్ఞానాం చ సహస్రమిష్ట మఖిలా దేవాశ్చ సంతరితాః, సంసారాచ్చ సముద్ధృతాః స్వపితర స్త్రైలోక్యపూజ్యో ఒప్యసౌ యస...' 603296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>492 శ్రీవివేకచూడామణి స్నాతం తేన సమస్త తీర్థసలిలే సర్వాపి దత్తావనిః యజ్ఞానాం చ సహస్రమిష్ట మఖిలా దేవాశ్చ సంతరితాః, సంసారాచ్చ సముద్ధృతాః స్వపితర స్త్రైలోక్యపూజ్యో ఒప్యసౌ యస్య బ్రహ్మవిచారణే క్షణమపి స్థైర్యం మనః ప్రాప్నుయాత్. ఎవని మనస్సు బ్రహ్మవిచారణమునందు క్షణముపాటైనను స్థిరముగ నుండునో అతడు సమస్త తీర్గోదకములయందు స్నానము చేసినట్లే ; భూమినంతను దానము చేసినట్లే, వేయి యజ్ఞములు చేసినట్లే; దేవ తలనందరిని తృప్తి పరచినట్లే; పితృదేవతలనందరినీ సంసారమునుండి ఉద్దరించినట్లే. అతడు మూడు లోకములందును పూజ్యుడు అని చెప్ప బడినది. అట్టి సమయమున ఎల్లప్పుడును బ్రహ్మనిష్ఠుడై యున్న వాడు పూజ్యుడను విషయమును వేరుగ చెప్పవలెనా ? కులం పవిత్రం జననీ కృతార్జా విశ్వంభరా పుణ్యవతీ చ తేన, అపారసంవిత్సుఖసాగరేస్మిన్ లీనం పరే బ్రహ్మణి యస్య చేతః. 66 ఎవని చిత్తము అపారజ్ఞానానంద సాగరమగు పరబ్రహ్మయందు లీన మైనదో ఆతని కులము పవిత్రము. తల్లి కృతార్థురాలు. అతనినిబట్టి భూమికూడ పవిత్ర మగును అనికూడ చెప్పబడినది. “తస్మాదాత్మజ్ఞం హ్యర్బయే ద్భూతికామః”_అందువలన ఐశ్వర్యాభిలాషకలవాడు ఆత్మ జ్ఞానవంతుని పూజింపవలెను అని శ్రుతి వాక్యము కూడ చెప్పుచున్నది. అవ. జీవన్ముక్త లక్షణము తెలిసినచో, సాధకులగు" ముము క్షువులు కూడ ఆ విధముగ నుండుటకై ప్రయత్నించుటకు వీలగును గాన, ముముక్షు జనానుగ్రహముకొఱకు జీవన్ముక్త లక్షణములను చెప్పుటకు ఉపక్రమించుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> q8jy7lbk5hflv0pnk4k8xsqp4y5k4v6 104 244579 603297 2026-11-02T15:21:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జీవన్ముక్తుని లక్షణము స్థితప్రజ్ఞో యతి రయం యః సదానన్ద మశ్నుతే, బ్రహ్మణ్యేవ విలీనాత్మా నిర్వికారో వినిష్క్రియః. బ్రహ్మణ్యేవ = బ్రహ్మయందే, విలీనాత్మా - విలీనమైన అంతః కరణము...' 603297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>జీవన్ముక్తుని లక్షణము స్థితప్రజ్ఞో యతి రయం యః సదానన్ద మశ్నుతే, బ్రహ్మణ్యేవ విలీనాత్మా నిర్వికారో వినిష్క్రియః. బ్రహ్మణ్యేవ = బ్రహ్మయందే, విలీనాత్మా - విలీనమైన అంతః కరణము కలవాడై, నిర్వికారః - వికారములు లేనివాడై, వినిషి - = యః = క్రియాశూన్యుడై, యః - ఎవడు, సదా - ఎల్లప్పుడును, ఆనన్దం ఆనందమును, అశ్నుతే పొందునో, అయం - ఈ, యతిః = యతి, స్థిత ప్రజ్ఞః = స్థిత ప్రజ్ఞుడు. 493 427 బ్రహ్మయందే విలీనమైన అంతఃకరణము కలవాడై, కావుననే హర్షము, విషాదము మొదలగు మానసిక వికారములు లేనివాడై, వినిష్క్రియః = బాహ్యములగు దేహాదులచేష్టలు లేనివాడై, లేదా, 'వినిష్క్రియః' అనునది 'నిర్వికారం' అని చెప్పుటలో హేతువు. అందువలననే, సమన్వయసూత్రభాష్యమున "క్రియా హి స్వా శ్రయ మవికుర్వతీ నైవాత్మానం లభతే " ఏదైన ఒక క్రియ జరిగిన దన్నచో దానిచే, దాని ఆశ్రయమునందు వీదియో వికారము (మార్పు) కలిగి తీరును అని చెప్పబడినది. (ఈ విధముగ) ఎవడు ఎల్లప్పుడును ఆనందమును అనుభవించునో అట్టి యతి స్థితప్రజ్ఞుడు. ఈ శ్లోకము సూత్రస్థానీయము. సూత్రమువంటిది. అనగా ఈ శ్లోకములో సంక్షిప్తముగ చెప్పిన అర్థమే రాబోవు శ్లోకములలో విశదీక రింపబడును.) అవ. అందు ' స్థితప్రజ్ఞః' అను దాని అర్థమును విశదీకరించు చున్నాడు…. బ్రహ్మాత్మనోః శోధితయోరేక భావావగాహినీ, నిర్వికల్పా చ చిన్మాత్రవృత్తి ః ప్రజ్ఞేతి కథ్యతే, సా సర్వదా భవేద్యస్య స జీవన్ముక్త ఉచ్యతే. 428<noinclude><references/></noinclude> 7sb5wmd08a9t8w5ikrfcd5xj322zdhc 104 244580 603298 2026-11-02T15:21:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '494 - శ్రీవివేక చూడామణి శోధితయోః = శోధింపబడిన, బ్రహ్మాత్మనోః = బ్రహ్మజీవాత్మల యొక్క, ఏక భావావగాహినీ — ఐక్యముతో సంబంధించినదియు, నిర్వి కల్పా=నిర్వికల్పమైనదియు, చిన్మాత్రా శుద...' 603298 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>494 - శ్రీవివేక చూడామణి శోధితయోః = శోధింపబడిన, బ్రహ్మాత్మనోః = బ్రహ్మజీవాత్మల యొక్క, ఏక భావావగాహినీ — ఐక్యముతో సంబంధించినదియు, నిర్వి కల్పా=నిర్వికల్పమైనదియు, చిన్మాత్రా శుద్ధజ్ఞానస్వరూపమైన, వృత్తిః= మనోవృత్తి, ప్రజ్ఞేతి = ప్రజ్ఞ అని, కథ్యతే = చెప్పబడుచున్నది, సా అట్టిచిత్త వృత్తి, యస్య = ఎవనికి, సర్వదా = ఎల్లప్పుడును, భవేత్ ఉండునో, సః = అతడు, జీవస్ముక్తః జీవన్ముక్తుడుగా, ఇష్యతే - అంగీ కరింపబడును (చెప్పబడును). - స్థితా= ఎల్లప్పుడును ఉన్న, ప్రజ్ఞా= ప్రజ్ఞ, యస్య = ఎవనికో, సః = అతడు – స్థితప్రజ్ఞుడు అని విగ్రహము. = అందు ' ప్రజ్ఞా' శబ్దా ర్థమును చెప్పుచున్నాడు__ శోధితయోః= మహా వాక్యార్థమును విశదీక .శోధితయోః=మహావాక్యార్థమును రించు సమయమున చూపిన విధముగ తత్', 'త్వమ్' పదములచే, లక్షణావృత్తి చే బోధింపబడినవియు, ఉపాధిరహితములును అగు, బ్రహ్మాత్మనోః = పరమాత్మప్రత్యగాత్మల యొక్క, ఏక భావావగాహినీ ఐక్యమును పరామర్శించునదియు, నిర్వికల్పా - అసత్యభూతములగు సంసర్గము మొదలైన పదార్థములకు సంబంధించనిదియు, వి 'రామః ఫలం భక్షయతి' అను దానికి రాముడు కర్మగా కలదియు, ఫలము కల దియు వర్తమానకాలికమును అగు భక్షణక్రియ అని యర్థము. ఇచట 'రామపదార్థము కర్తగాను 'ఫల ' పదార్థము కర్మగాను, ' భక్షయతి' పదార్థ మగు భక్షణక్రియలో అన్వయించినవి. ఇట్లు పదార్థములు ఒకదానితో నొకటి అన్వయించుటకు సంసర్గ మని పేరు. 'తత్త్వ మసి ' ఇత్యాది వాక్యార్థములలో ఇట్టి పదార్థసంసర్గ మేమియు భాసిం పక అఖండవాక్యార్థమే భాసించును. చిదాకారా = అఖండచిదాకార మును అగు, వృత్తిః = శ్రవణ_మనన_నిదిధ్యాసనములచే సంస్కృత మగు మనస్సుయొక్క పరిణామము 'ప్రజ్ఞ' యని చెప్పబడును ఇపుడు ' స్థితప్రజ్ఞ' లోని ' స్థిత' పదార్థమును చెప్పుచున్నారు. “సా సర్వదా భవేద్యస్య” అట్టి వృత్తి ఎల్లపుడును ఎవనికి ఉండునో అతడు జీవన్ముక్తుడు అని చెప్పబడును. 'అది' కాని దానిని 'అది' అని<noinclude><references/></noinclude> to3q814ijqg87tt9rzpa8w51qh53k4o 104 244581 603299 2026-11-02T15:22:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జీవన్ముక్తుని లక్షణము 495 అనుకొనుటయే బంధము. అఖండ బహ్మాకారవృత్తి కలిగిన పిమ్మట బంధమునకు ప్రసక్తియే యుండదు గాన, అట్టివాడు జీవన్ముక్తుడు. ("నేను బ్రహ్మను ధ్యానించుచున్నాను” ఇ...' 603299 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>జీవన్ముక్తుని లక్షణము 495 అనుకొనుటయే బంధము. అఖండ బహ్మాకారవృత్తి కలిగిన పిమ్మట బంధమునకు ప్రసక్తియే యుండదు గాన, అట్టివాడు జీవన్ముక్తుడు. ("నేను బ్రహ్మను ధ్యానించుచున్నాను” ఇత్యాది భేదబుద్ధికి లేశమాత్ర మైనను అవకాశములేక మనస్సు పూర్తిగ బ్రహ్మాకారమైపోయిన స్థితికి అఖండచిదాకారస్థితి యని పేరు. ఇట్టి స్థితిని, కొంతవరకు సుషుప్త్య వస్థలో చవిచూడవచ్చును.) యస్య స్థితా భవేత్ ప్రజ్ఞా యస్యానన్డో నిరన్తర, ప్రపణ్చో విస్మృతప్రాయః స జీవన్ముక్త ఇష్యతే, 429 A = యస్య = ఎవనియొక్క, ప్రజ్ఞా= ప్రజ్ఞ, స్థితా = స్థిరమైనదై, భవేత్ ఉండునో, యస్య = ఎవనియొక్క, ఆనన్దః = ఆనందము నిర న రః = అంతరాయము లేనిదో (ఎవనిచే), ప్రపఞ్చః = ప్రపంచము, విస్మృత ప్రాయః _ మరవబడినదా అన్నట్లుండునో, సః = అతడు = - స్ముక్త ః = జీవన్ముక్తుడుగా, ఇష్యతే = అంగీకరింపబడును. జీవ ఈ శ్లోకము, సూత్రశ్లోకములో (427) ఉన్న “యః సదానన్ద మశ్నుతే”, “బ్రహ్మణ్యేవ విలీనాత్మా" అనుదానికి వివరణరూపము. ఇచట చెప్పబడిన దంతయు జీవన్ముక్తుని స్వరూపమే. అందుచే ఇందలి విశేషణములు ఇతర వ్యావర్తకములు అను శంక చేయరాదు. -అనగా ' నీలమ్ ఉత్పలమ్' ఇత్యాది వాక్యములందు ' నీలమ్ ' అను విశేషణము, ఈ ఉత్పలమును నీలభిన్నమైన శుక్లవర్ణోత్పలాదులనుండి వేరుగ చూపుటకై ప్రయోగింపబడినది. ఇచట జీవన్ముక్తునివిషయమున ప్రయోగించిన విశేషణములు, ఆ విధముగ, ఇతర వ్యావృత్తి కై, ప్రయోగించినవి కావు. 'ప్రకృష్టప్రకాశం చన్ద్ర' అనునపుడు ‘ప్రకృష్టః ప్రకాశః” అనునది ఏవిధముగ చంద్రునిస్వరూపమును బోధిం చుటకై ప్రయోగింపబడినదో, ఈ విశేషణములు కూడ జీవన్ముక్తుని స్వరూపమును బోధించుటకు ఉద్దేశింపబడినవి, అనగా, నల్లనివి కాని<noinclude><references/></noinclude> gdl87k0p94slxiahiyenjtj3dnvmr6r 104 244582 603300 2026-11-02T15:22:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '498 శ్రీవివేకచూడామణి తెల్లకలువ మొదలైనవి కూడ ఉన్నట్లు జీవన్ముక్తులలో ఈ లక్షణము లున్నవారు, లేనివారు కొందరు ఉందు రనుటకు అవకాశము లేదు. చంద్రు డెప్పుడును ప్రకృష్టప్రకాశస్వరూప...' 603300 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>498 శ్రీవివేకచూడామణి తెల్లకలువ మొదలైనవి కూడ ఉన్నట్లు జీవన్ముక్తులలో ఈ లక్షణము లున్నవారు, లేనివారు కొందరు ఉందు రనుటకు అవకాశము లేదు. చంద్రు డెప్పుడును ప్రకృష్టప్రకాశస్వరూపుడే కాని మరియొక రీతిగ ఉండడు కదా?; లేదా ఎవని ప్రజ్ఞ స్థిరముగ నుండునో అతడు జీవన్ముక్తుడు; ఎవని ఆనందము నిరంతరముగా నుండునో అతడు జీవన్ముక్తుడు; ఎవనికి ప్రపంచ మంతయు విస్మృతప్రాయమో అతడు జీవన్ముక్తుడు అని సమన్వయము. ఇచట ప్రపంచము విస్మృత ప్రాయము (విస్మృతమైనట్లుండును) అని చెప్పుటలో అభిప్రాయ మేమనగా… జీవన్ముక్తుడు ప్రపంచమును మరచియే యుండును. కాని "ఉపదేక్ష్యన్తి తే జ్ఞానం జ్ఞానిన స్తత్త్వదర్శినః" _ తత్త్వవేత్త లగు జ్ఞానులు నీకు నమును ఉపదేశింతురు అని గీతలో చెప్పిన విధమున శిష్యులకు ఉపదేశించుటకై, జీవన్ముక్తునకుకూడ శిష్యాదృష్టము ననుసరించి సమాధిస్థితి నుండి వ్యుత్థానము (బాహ్యస్మృతి) కలుగు చుండును. అపుడు ఆతనికి, శిష్యోపదేశమునకు ఆవశ్యకములగు ప్రమాణవాక్యాదుల స్మృతి కలుగును. ఇతర ప్రపంచ మేదియు స్మృతి పథమునకు రాదు. కావున ప్రపంచ మంతయు ఈతనికి విస్మృత ప్రాయమే. అవ సుషుప్తికిని జీవన్ముక్తావస్థకును భేదమును చెప్పు చున్నాడు.. లీనధీరపి జాగర్తి యో జాగ్రద్ధర్మవర్జితః, బోధో నిర్వాసనో యస్య స జీవన్ముక్త ఇష్యతే. 430 యః=ఎవడు, లీనధీరపిలీనమైన బుద్ధికలవాడైనను, జాగ్రద్ధర్మ వర్ణితః = జాగ్రదావస్థకు సంబంధించిన ధర్మములు లేనివాడై, జాగర్తి మేల్కొని యుండునో, యస్య= ఎవనియొక్క, బోధః= పదార్థజ్ఞానము, నిర్వాసనః=వాసనారహితమో, సః-అతడు, జీవన్ముక్త 8=జీవన్ముక్తుడుగా, ఇష్య తే—అంగీకరింపబడును.<noinclude><references/></noinclude> 7rk56w8hyrcmldhifbskflvsf2nc9no 104 244583 603301 2026-11-02T15:22:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జీపన్ముక్తుని లక్షణము 497 సుషుప్త్యవస్థలో మనస్సు అజ్ఞానములో లీన మగును. కాని ఇపుడు (జీవన్ముక్తావస్థయందు) చిన్మాత్రమగు బ్రహ్మయందు లీన మగును. అందుచే తమఃసంబంధ మేమాత్రము లేకపో...' 603301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>జీపన్ముక్తుని లక్షణము 497 సుషుప్త్యవస్థలో మనస్సు అజ్ఞానములో లీన మగును. కాని ఇపుడు (జీవన్ముక్తావస్థయందు) చిన్మాత్రమగు బ్రహ్మయందు లీన మగును. అందుచే తమఃసంబంధ మేమాత్రము లేకపోవుటచే లీన మనస్కుడైనను, మెలకువగ ఉండును. అనగా ఈతని అవిద్యానిద్ర తొలగి పోయినది అని యర్థము. లేదా సకలపదార్థములును అనా వృతమగు ఆత్మతో సంబంధించిన వగుటచే, సర్వమును స్వాభిన్నముగ చూచును అని అర్థము. (ఈ సమయమున జీవన్ముక్తుడు ఇంద్రియ ములచేతనే పదార్థములను చూచుచుండునుగాన) "ఇన్ద్రయైరథ్రోప లబ్ధిర్జాగరితమ్" - ఇంద్రియములచే విషయములను గ్రహించుట జాగరము అను లక్షణము ఇచటకూడ ప్రవర్తించును. "యో జాగ్రద్ధర్మవర్జితః" అను వాక్యముచే ఈతడు జాగ్రదావస్థలో నున్నను, " పూర్వమునందువలె, స్థూలదేహాద్యభిమానము ఉండదు అని చెప్పు చున్నారు. రాగద్వేషవియు క్రైస్తు విషయానింద్రియైశ్చరన్, ఆత్మవశ్యై ర్విధేయాత్మా స శాన్తి మధిగచ్ఛతి. రాగద్వేషరహితములును, తన వశములోనున్న వియు అగు ఇంద్రియ ములచే విషయములను గ్రహించుచు, ఎవడు నిగ్రహింపబడిన మనస్సుకలవాడో, అతడు శాంతిని పొందును అని భగవద్గీతలో చెప్పిన విధమున ఇతడు (జీవన్ముక్తుడు) అధ్యానకాలమునందే శాంతి సంపాదనకై ప్రయత్నము చేసియున్నాడు. కావున ఇపు డాతనికి దేహద్యభిమానము కలుగుటకు అవకాశము లేదు. ఎవనియొక్క, బోధః = పదార్థముల జ్ఞానము కూడ, నిర్వాసనఃఆసక్తి రహితమో; = యదృచ్ఛోపనతే ష్వక్షి దిగ్ధవ్యేషు యథా పునః, నీరాగమేవ పతతి తద్వద్ భోగ్యేషు ధీరధీః. -దైవవశముచే ప్రాప్తించిన దిక్కులవైపునను, పదార్థముల వైపునను దృష్టి ఏ విధముగ రాగశూన్యముగనే ప్రసరించునో స్థిరబుద్ధి గల<noinclude><references/></noinclude> cvx02abcuqmzm6ygsd1aowc4t8htdo0 104 244584 603302 2026-11-02T15:22:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '498 శ్రీవివేకచూడామణి 6 జ్ఞాని కూడ భోగ్యవస్తువుల విషయమున ఆ విధముగనే ప్రవర్తించును అను వాసిష్టోక్తి ననుసరించి జీవన్ముక్తుడు ఆ యా పదార్థములను చూచుచున్నను, ఇది హేయము, ఇది గ్రా...' 603302 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>498 శ్రీవివేకచూడామణి 6 జ్ఞాని కూడ భోగ్యవస్తువుల విషయమున ఆ విధముగనే ప్రవర్తించును అను వాసిష్టోక్తి ననుసరించి జీవన్ముక్తుడు ఆ యా పదార్థములను చూచుచున్నను, ఇది హేయము, ఇది గ్రాహ్యము అను బుద్ధి, ఆతనికి కలుగదని యభిప్రాయము. లేదా "లీనధీరపి జాగర్తి " - చక్షురాదీం ద్రియములు వాటి వాటి స్థానములలో నుండుటచే, ఇంకను ఉపరతి (ఇంద్రియనాశము) కలుగకపోవుటచే, మెలకువగ నున్నాడు ఇంద్రియము లున్నను, మనస్సు బ్రహయందు లీనమై యుండుటచే, ఇంద్రియముల ద్వారా పదార్థములను గ్రహింపడు గాన అతడు జాగ్రద్ధర్మవర్జితుడు. ' బోధో నిర్వాసనో యస్య' అను దానికి అర్థ మేమనగా ఒకప్పుడు పదార్థజ్ఞానము కలిగినను, దృఢతరమగు వివేక ముండుటచే అతని మనస్సునందు రాగద్వేషాదులు ఉదయించవు. ఈ విధముగ సూత్ర శ్లోకములో (427) నున్న 'నిర్వికారః ' అను పదముయొక్క భావము వివరింపబడినది. అవ. ఈ నిర్వికారత్వమునే, పండ్రెండు శ్లోకములలో ప్రధా నముగ వివరించుచున్నాడు. ఆ నిర్వికారత్వ మున్నపుడే ప్రజ్ఞా స్థైర్యము సిద్ధించును. ప్రజ్ఞాస్థైర్యముచే సదానందము అప్రయత్న సిద్ధముగ లభించును- ఆ శాస్త్ర సంసారకలనః కలావానపి నిష్కలః, యః సచిత్తోఒపి నిశ్చిత్తః స జీవన్ముక్త ఉచ్యతే. యః =ఎవడు, శాస్త్ర సంసారకలనః =శాంతించిన సంసారబంధము కలవాడో, కలావానపి విద్యావంతుడైనను, నిష్కలః_నిష్కలుడో, స చిత్తోఒపి = చిత్త ముతో కూడినవాడైనను, నిశ్చిత్తః = చిత్త రహితుడో, సః_అతడు, జీవస్ముక్త ః=జీవన్ముక్తుడుగా, ఇష్యతే=అంగీకరింపబడును. 431 శాన్త నంసారకలనః =శాంతించిన సంసారబంధము కలవాడు. ఈ విశేషణము, ఇతడు నిశ్చిత్తుడని చెప్పుటకు హేతువు. కలావానపి -<noinclude><references/></noinclude> g8xy5ubq54ckbh7luq5injirxmikkoh 104 244585 603303 2026-11-02T15:22:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జీవన్ముక్తుని లక్షణము 498 సకలవిద్యా వేతయైనను, నిష్కలః=బ్రహ్మాకారవృత్తి కంటె భిన్నము లైన వృత్తులు లేనివా డగుటచే కలారహితుడు లేదా మోక్షము కలుగు వరకును ప్రాణ_శ్రద్ధాది షోడశక...' 603303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>జీవన్ముక్తుని లక్షణము 498 సకలవిద్యా వేతయైనను, నిష్కలః=బ్రహ్మాకారవృత్తి కంటె భిన్నము లైన వృత్తులు లేనివా డగుటచే కలారహితుడు లేదా మోక్షము కలుగు వరకును ప్రాణ_శ్రద్ధాది షోడశకలలతో కూడియున్నను, అతనికి వాటి విషయమున అభిమానరూపమగు సంబంధ ముండదు. అందుచే ఇతరుల ప్రాణశ్రద్ధాదులతో ఏ విధముగ ఈతనికి సంబంధము లేదో అట్లే తన ప్రాణశ్రద్ధాదులతో కూడ సంబంధ ముండదు. ఇతడు నిష్కళుడు అని యర్థము. ప్రాణశ్రద్ధాది షోడశకళలు.. కావున ” “స. ప్రాణ మసృజత; ప్రాణాత్ శ్రద్ధాం, ఖం, వాయుః, జ్యోతిః, ఆపః, పృథివీ, ఇన్ద్రయం, మనః, అన్నం, అన్నాద్ వీర్యం, తపః, మన్తాః కర్మ, లోకాః, లోకేషు చ నామ చ. ” అని ప్రశ్నోపనిషత్తులో చెప్పబడినవి. ఎవడు సచిత్తోఒ పి - స్వాత్మ రూపమున పరిణతమగు చిత్తము కలవాడైనను, నిశ్చిత్త ః = బాహ్య వృత్తులు లేకపోవుట వలన లేదా అమాయకునివలె రాగాదులు లేని వాడగుటవలన, చిత్తములేనివాడో అతడు జీవన్ముక్తుడుగా అంగీక రింపబడును. వర్త మానేఒపి దేహే ఒస్మిం శ్ఛాయావదనువర్తిని, అహంతా మమతాభావో జీవన్ముక్తస్య లక్షణమ్. = ఛాయావత్_నీడవలె, అనువర్తిని అనుసరించుచు, అస్మిన్ = ఈ, దేహే_ దేహము, వర్తమాన్కేపి ఉంటూన్నను, అహంతా మమతా భావః_అహంకార మమకారములు లేకుండుట, జీవన్ముక్తస్య= జీవన్ము క్తునియొక్క, లక్షణమ్=లక్షణము. 432 నీడవలె వెన్నంటుచు ఈ దేహము ఉంటూన్నను, పరుల దేహము విషయమున ఏ విధముగ ఉండవో, అదే విధముగ తన దేహమువిషయమున గూడ అహంకార మమకారములు లేకుండుట జీవన్ముక్తుని లక్షణము. ఇట్లు చెప్పుటచే రాగద్వేషాది వికారములు, - -<noinclude><references/></noinclude> seh7epdd07w1cxsrxnvgf5tu67iiwd4 104 244586 603304 2026-11-02T15:23:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '500 శ్రీవి వేక చూడామణీ జరామరణాది వికారములు ఇవన్నియు స్థూలదేహాభిమానమును బట్టి వచ్చినవి గాన, ఆ స్థూలదేహాభిమానము అనెడు మూల కారణము పోయినతోడనే, నిర్వికారత్వము సిద్ధించును అను...' 603304 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>500 శ్రీవి వేక చూడామణీ జరామరణాది వికారములు ఇవన్నియు స్థూలదేహాభిమానమును బట్టి వచ్చినవి గాన, ఆ స్థూలదేహాభిమానము అనెడు మూల కారణము పోయినతోడనే, నిర్వికారత్వము సిద్ధించును అను విషయము స్పష్టీక రింపబడినది. అతీతాననుసస్థానం భవిష్య దవిచారణమ్, ఔదాసీన్యమపి ప్రాప్తే జీవన్ముక్త స్య లక్షణమ్. అతీతాననుసస్థానం _జరిగిపోయిన దానినిగూర్చి స్మరింపకుండుట, భవిష్యద విచారణం_రానున్న దానినిగూర్చి ఆలోచింపకుండుట, ప్రాప్తే= లభించిన దాని విషయమున, వర్తమానము విషయమున, ఔదాసీన్యం= ఉదాసీనత్వము అనగా సంగరాహిత్యము, జీవన్ముక్తస్య=జీవన్ముక్తుని యొక్క, లక్షణం_లక్షణము, గుణదోషవిశిష్టేఒస్మిన్ స్వభావేన విలక్షణే, సర్వత్ర సమదర్శిత్వం జీవన్ముక్త స్య లక్షణమ్. = స్వభావేన_స్వభావముచేత, విలక్షణే - విలక్షణమైనదియు, గుణ దోషవిశిష్టే_గుణదోషములతో కూడిన, అస్మిన్ ఈ ప్రపంచమునందు, సర్వత్ర = అంతటను, సమదర్శిత్వం సమదర్శనము కలిగియుండుట, జీవన్ముక్త స్య=జీవన్ముక్తునియొక్క, లక్షణం=లక్షణము . 434 గుణదోషములతో కూడినదియు. కావుననే స్వభావముచేత విలక్షణమైనదియు ఈ జగత్తునందు, అంతటను, సమదర్శిత్వం సమ ముగా చూచుట_ “న నిషేధతి దోషధియా గుణబుద్ధ్యా వా న కించిదత్తే, ఆవిద్యక మఖిలమితి జ్ఞాత్వోదాస్తే యతిః కో2పి.” దోషదృష్టితో దేనిని కూడ నిషేధించడు; గుణదృష్టితో దేనిని కూడ స్వీకరించడు. సమస్తము కూడ అవిద్యాకల్పితమే యని తెలిసికొని,<noinclude><references/></noinclude> st7ir2bw2g9018zmmsfx7oe71x3ulwu 104 244587 603305 2026-11-02T15:23:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జీవన్ముక్తుని లక్షణము 501 ఒకానొక యోగి - (అట్టి యోగి ఎక్కడనో కాని లభింపడు అని భావము) ఉదాసీనుడుగ నుండును అని ఆత్మవిలాసమునందు చెప్పిన విధమున, పరిహరించుట, స్వీకరించుట అనునది లేక...' 603305 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>జీవన్ముక్తుని లక్షణము 501 ఒకానొక యోగి - (అట్టి యోగి ఎక్కడనో కాని లభింపడు అని భావము) ఉదాసీనుడుగ నుండును అని ఆత్మవిలాసమునందు చెప్పిన విధమున, పరిహరించుట, స్వీకరించుట అనునది లేకుండుటయే సమదర్శిత్వము లేదా ' సమం' అనగా బ్రహ్మ. 'నిర్దోషం హి సమం బ్రహ్మ - బ్రహ్మ నిర్దోషము, సమము అని స్మృతి (గీతా) వాక్యము. కావున 'సర్వత్ర సమదర్శిత్వం' అనగా అంతటను బ్రహను చూచుట. ఇది జీవన్ముక్తుని లక్షణము. ఇష్టానిష్టార్థ సంప్రాప్తా సమదర్శితయాత్మని, ఉభయత్రావికారిత్వం జీవన్ముర్త స్యలక్షణమ్. = ఇష్టానిష్టార్థసంప్రాప్తా=ఇష్టమైన విషయము కాని, అనిష్టమైన విషయముకాని ప్రాప్తించినప్పుడు, సమదర్శితయా=సమముగా చూచుటచే ఇది ఇష్టము, ఇది అనిష్టము అనెడు బుద్ధి లేకపోవుటచే, ఆత్మని తనలో, ఉభయత్ర = ఇష్టానిష్టములు రెండింటియందును, అవికారిత్వం = హర్ష విషాదములు లేకుండుట, జీవన్ముక్త స్య=జీవన్ముక్తునియొక్త్ర, లక్షణమ్= లక్షణము. జీవన్ముక్తునకు ఇష్టానిష్టములు అను మాట లేకున్నను, లోక దృష్ట్యా ఇచట ఇష్టము, అనిష్టము అని చెప్పబడినది . బ్రహ్మానన్దరసాస్వాదాస క్తచిత్త తయా యతేః, అన్తర్బహిరవిజ్ఞానం జీవన్ముక్తస్య లక్షణమ్. బ్రహ్మానన్దరసాస్వాదాసక్త చిత్త తయా= బ్రహ్మానందరసాస్వాదము = నందు లగ్నమైన చిత్తము కలిగియుండుటచే (చిత్తము బ్రహ్మానంద రసా స్వాదలగ్న మగుటచే), అన్తఃబహిః అవిజ్ఞానం - అంతరజ్ఞానము గావి, బాహ్యజ్ఞానముగాని లేకుండులు, జీవన్ముక్త స్య -జీవన్ముక్తుడైన, యతే యతియొక్క, లక్షణమ్ = లక్షణము, (స్పష్టార్థ మగుటచే శ్రీచరణులు * స్పష్టమ్ ' అని మాత్రమే వ్రాసినారు. 435 436<noinclude><references/></noinclude> 0oer0bq5zaucy0iphwkd3on8eh929l0 104 244588 603306 2026-11-02T15:23:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '502 శ్రీవివేకచూడామణి దేహేన్డ్రియాదౌ కర్తవ్యే మమాహంభావవర్జితః, ఔదాసీన్యేన యస్తిష్టేత్ స జీవన్ముక్త ఇష్యతే. దే హేన్రియాదౌ = దే హేంద్రియాదికమునందును, 'ఆది ' పద ముచే మనో-బుద్ధ్య...' 603306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>502 శ్రీవివేకచూడామణి దేహేన్డ్రియాదౌ కర్తవ్యే మమాహంభావవర్జితః, ఔదాసీన్యేన యస్తిష్టేత్ స జీవన్ముక్త ఇష్యతే. దే హేన్రియాదౌ = దే హేంద్రియాదికమునందును, 'ఆది ' పద ముచే మనో-బుద్ధ్యహంకారములను కూడ గ్రహింపవలెను, కర్తవ్యే = చేయతగిన కర్మయందును, మమాహం భావవర్తితః మమకార అహంకార ములు లేనివాడై, అనగా కర్మవిషయమున “ఇది నేను చేయవలసి యున్నది. ఇది నేను చేసినాను” అనెడు మమకారము లేనివాడై, దేహేం ద్రియాదులవిషయమున ద్రియాదుల విషయమున “నేను మనుష్యుడను, నేను చూచుచున్నాను, ఇది నా దేహము, నా నేత్రము" అనెడు అధ్యాసలేనివాడై, యః=ఎవడు, ఔదాసీన్యేన = ఔదాసీన్యముతో, అనగా అధ్యాసకల్పితమగు తాదాత్మ్య బుద్ధి లేకపోవుటచే సంగరహితుడై, తిష్టేత్=ఉండునో, సః = అతడు, జీవన్ముక్త ః = జీవన్ముక్తుడుగా, ఇష్యతే = అంగీకరింపబడును. విజ్ఞాత ఆత్మనో యస్య బ్రహ్మభావః శ్రుతేర్బలాత్, భవబన్ద వినిర్ముక్తః స జీవన్ముక్త ఇష్యతే. = = శ్రుతేః బలాత్ = 'తత్త్వమసి' మొదలగు వేదవాక్యముల యొక్క మహిమచే, ఆత్మనః = తనయొక్క, బ్రహ్మభావః = బ్రహ్మత్వము, (తానే బ్రహ్మయను విషయము), యస్య = ఎవనికి (ఎవనిచే) విజ్ఞాతః = సాక్షాత్కరింప బడినదో, భవ బన్ద వినిర్ముక్త ః = సంసారబంధముల నుండి ముకుడై న, అనగా మూలాజానము కూడ నశించుటచే సకల విధములగు భ్రాంతులును తొలగిన, సః - అతడు, జీవన్ముక్తః = జీవన్ముక్తుడుగా, ఇష్యతే = అంగీకరింపబడును. = 437 438 అవ. భవబంధవినిర్ముక్త త్వమునే స్పష్టముగ చెప్పుచున్నాడు దేహేన్రియేష్వహంభావః ఇదంభావస్త దన్యకే, యస్య నో భవతః క్వాపి సజీవన్ముక్త ఇష్యతే. 439<noinclude><references/></noinclude> 36atsdvpjfsqrvbve0to6udbtvmlef8 104 244589 603307 2026-11-02T15:23:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జీవన్ముక్తుని లక్షణము యస్య = ఎవనికి, దేహేన్డ్రియేషు దేహమునందును ఇంద్రియ ములయందును, అహంభావః 'నేను' అనేడు బుద్ధియు, తదన్యకే = దేహేంద్రియాదులకంటె భిన్నమైన ఘటాదికమునందు, ఇదంభా...' 603307 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>జీవన్ముక్తుని లక్షణము యస్య = ఎవనికి, దేహేన్డ్రియేషు దేహమునందును ఇంద్రియ ములయందును, అహంభావః 'నేను' అనేడు బుద్ధియు, తదన్యకే = దేహేంద్రియాదులకంటె భిన్నమైన ఘటాదికమునందు, ఇదంభావః = 'ఇది' అనెడు బుద్ధియు క్వాపి = ఏ సమయమునందును, న భవతః = ' కలుగవో, సః= అతడు, జీవన్ముక్తః = జీవన్ముక్తుడుగా, ఇష్యతేజ అంగీక రింపబడును. ఆత్మభిన్నత్వ మనునది. దేహేంద్రియాదులకును, ఘటాదుల కును సమానమే. తనయందు కల్పితము లగుట యనునదికూడ రెండిం టికిని సమానమే కావున, వాసనాశూన్యమగు బోధగల జీవన్ముక్తునకు, పూర్వవాసనను మాత్రము నిమిత్తముగ జేసికొని బయల్వెడలు అహం భావ ఇదంభావములు కలుగవు అని భావము. జీవేశోభయ సంసారరూప దుర్వాసనో జ్ఞాతా, సా సర్వదా భవేద్యస్య స జీవన్ముర్త ఉచ్యతే. యస్య = ఎపనికి, సా- ఆ, జీవేశోభయ సంసారరూపదుర్వా సనా=జీవుడు, ఈశ్వరుడు అను ద్వయము, సంసారము అనెడు దుష్టమగు వాసన (జీవేశ్వరుల భేదదృష్టిచే ఏర్పడిన సంసారవాసన), సర్వదా = ఎల్లప్పుడును, ఉతా = విడువబడినదై, భవేత్= అగునో, సః అతడు, జీవన్ముక్త ః = జీవన్ముక్తు డుగా, ఉచ్యతే - చెప్పబడును ( శ్రీ చరణులు దీనికి వ్యాఖ్య వ్రాయలేదు). న ప్రత్యగృహ్మణోర్భేదం కదాపి బ్రహ్మసర్గయోః, ప్రజ్ఞయా యో విజానాతి స జీవన్ముర్త ఇష్యతే. = = యః = ఎవడు, -కదాపి = ఎన్నడును, ప్రత్యగ్ బ్రహ్మణోః = జీవాత్మ పరమాత్మలయొక్కయు, బ్రహ్మసర్గయోః = బ్రహ్మజగత్తు లయొక్కయు, భేదం = భేదమును, న విజానాతి = తెలిసికొనడో, సః అతడు, జీవ స్ముక్త ః = జీవన్ముక్తుడుగా, ఇష్యతే అంగీకరింపబడును. = “విభేదజన కేఒజ్ఞానే నాశమాత్యన్తికం గతే, ఆత్మని బ్రహణో భేద మసన్తం కః కరిష్యతి. " 503 440 441<noinclude><references/></noinclude> jwavg2ohngajzytxd7wn4xpy8p7234a 104 244590 603308 2026-11-02T15:23:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '504 శ్రీవివేకచూడామణి భేదజ్ఞానమునకు హేతువగు అజ్ఞానము పూర్తిగా తొలగిపోయిన పిమ్మట జీవాత్మ బ్రహ్మలకు లేని భేదమును ఎవరు కల్పింపగలరు అను ప్రమాణముచే, ప్రత్యగ్ర్బహ్మణోః _జీవబ్ర...' 603308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>504 శ్రీవివేకచూడామణి భేదజ్ఞానమునకు హేతువగు అజ్ఞానము పూర్తిగా తొలగిపోయిన పిమ్మట జీవాత్మ బ్రహ్మలకు లేని భేదమును ఎవరు కల్పింపగలరు అను ప్రమాణముచే, ప్రత్యగ్ర్బహ్మణోః _జీవబ్రహ్మలకును,, 'సృజ్యతే ఇతి సర్గః' అను విగ్రహముచే సర్గశ్శబ్దమునకు సృష్టింపబడు జగత్తు అని యర్థము. ' బ్రహ్మైవేదం విశ్వమ్' ఈ ప్రపంచ మంతయు బ్రహ్మ రూపమే అను శ్రుతి ననుసరించి, రజ్జువుపై సర్పము కల్పితమైనట్లు, ఈ ప్రపంచము బ్రహ్మయందు కల్పితము. అందుచే ఇది స్వకల్పనా ధిష్ఠానమగు బ్రహ్మకంటె భిన్నము కాదు (వేరుగ లేదు). “యత్ర త్వస్య సర్వమాత్మైవాభూత్ తత్కనకం పశ్యేత్" అంతయు ఆత్మ స్వరూపమే అయినపుడు ఎవడు, దేనిని, దేనితో చూచును, "యత్ర నాన్యత్పశ్యతి" _ ఎచట తనకంటే భిన్నమైన దానిని దేనిని కూడ చూడడో, “యదా హ్యేవైష ఏతస్మి న్నుదరమన్తరం కురుతే, అథ తస్య భయం భవతి”…ఇతడు ఈ ఆత్మస్వరూపమునందు ఏ కొంచెమై నను భేదబుద్ధిని చేయునో, అపుడు ఆతనికి భయము కలుగును ఇత్యాది శ్రుతుల ననుసరించి భయరూపమగు బ్రహ్మయందు స్థిరమైన స్థితిని జీవన్ముక్తునకు కొంచెమైనను భేదజ్ఞానము ఉండదని భావము, కావున, ఆతనికి భేదజ్ఞానము కలుగుట లేదనగా అందులకు కారణము భేదమనునది లేకపోవుటయే. భేదము శశవిషాణమువలె త్రైకాలిక నిషేధప్రతియోగి కదా? అనగా భేద మనునది పూర్వ మెన్నడును లేదు. ఇపుడు లేదు. భవిష్యత్తునందు కూడ ఉండబోదు. వాస్త వముగనున్న వస్తువును గూర్చి తెలియకున్నచో అట్టివాడు కిం చిదిజ్ఞుడు కావచ్చును; కాని లేనిదానిని గూర్చి తెలియకున్నచో కిం చిత్వదోషము లేదు, సర్వజ్ఞులైన యోగీశ్వరులకు శశవిషాణాదుల జ్ఞానము లేకపోవుటచే, వారు అసర్వజ్ఞులని ఎవ్వరును అనరుకదా? కావున జీవన్ముక్తుడు, నిర్వికల్పము, సకలశాస్త్రములు సంస్కార ముచే సంస్కృతమగు మనస్సు యొక్క పరిణామరూపమైనదియు, చిన్నాత్రమును అగు ప్రజ్ఞతో కూడినవాడై భేదమును తెలిసికొనడు. పొందిన ఆ<noinclude><references/></noinclude> 59o1g2c8myw96uikqnx5s3ht4e84ob3 104 244591 603309 2026-11-02T15:24:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జీవన్ముక్తుని లక్షణము 505 ప్రమాణాంతరములచే తెలియనిదియు, ప్రమాణాంతరములకు వీరు ద్ధము కానిదియు, సప్రయోజనమును అగు విషయమును బోధించి నపుడే శాస్త్రము ప్రమాణమగును. భేదము అట్టి వి...' 603309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>జీవన్ముక్తుని లక్షణము 505 ప్రమాణాంతరములచే తెలియనిదియు, ప్రమాణాంతరములకు వీరు ద్ధము కానిదియు, సప్రయోజనమును అగు విషయమును బోధించి నపుడే శాస్త్రము ప్రమాణమగును. భేదము అట్టి విషయము కాదు గాన శాస్త్రము భేదమును బోధించుటకై ప్రవర్తింపదు అని భావము). లోకముయొక్క అజ్ఞానముచే భేదము ఉన్నట్లు కనబడుచున్నది. అది నిష్ప్రయోజనము. అట్టి భేదము, తన ఉపాదానకారణమగు అజ్ఞానముతో కూడ నివృత్తమైపోయిన పిమ్మట మరల అది అఖండా కారవృత్తిలో ఎట్లు భాసించును? ప్రతీతిర్జీవజగతోః స్వప్నవద్భాతి యావతా, తావన్నిరస్తరం విద్వన్ స్వాధ్యాసాపనయం కురు. (286) అని వెనుక ఉపదేశించిన విధమున, భ్రమలన్నియు తొలగిపోయిన వానికి భేదజ్ఞాన మెన్నటికిని కలుగదు గాన, ఏతాదృశ లక్షణ సంపన్నుడు, జీవన్ముక్తుడని అంగీకరింపబడును. సాధుభిః పూజ్యమానేఒస్మిన్ పీడ్యమానే ఒపి దుర్జనై ః, సమభావో భవేద్యస్య స జీవన్ముక్త ఇష్యతే. అస్మిన్ = ఈ శరీరము, సాధుభిః సత్పురుషులచేత, పూజ్య మానేఒసి=పూజీంపబడుచున్నను, దుర్జనైః - దుర్జనులచేత, పీడ్యమానేఒపి= పీడింపబడుచున్నను, యస్య=ఎవనికి, సమభావః= సమత్వము, హర్షా మర్షాది శూన్యత్వము, భవేత్=కలుగునో, సః=అతడు, జీవన్ముక్తః= జీవన్ముక్తుడుగా, ఇష్యతే అంగీకరింపబడును. అవ వేయేల ? యత్ర ప్రవిష్టా విషయాః పరేరితాః నదీప్రవాహ ఇవ వారిరాశౌ, లినన్తి సన్మాత్రతయా న విక్రియామ్ ఉత్పాదయర్త్యేష యతి ర్విముక్తః. = 442 443<noinclude><references/></noinclude> s14cftlx5220m21zxvnilp9kdub2bmn 104 244592 603310 2026-11-02T15:24:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '506 శ్రీ వివేకచూడామణి పరేరితాః_పరులచే ప్రేరితములైన, విషయాః= విషయములు, నదీప్రవాహాః=నదీప్రవాహములు, వారిరాశావివ సముద్రము నందువలె, యత్ర…ఏ జీవన్ముక్తునిలో, ప్రవిష్టాః= ప్రవేశిం...' 603310 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>506 శ్రీ వివేకచూడామణి పరేరితాః_పరులచే ప్రేరితములైన, విషయాః= విషయములు, నదీప్రవాహాః=నదీప్రవాహములు, వారిరాశావివ సముద్రము నందువలె, యత్ర…ఏ జీవన్ముక్తునిలో, ప్రవిష్టాః= ప్రవేశించినవై, లినవి- లీనమై పోవునో, సన్మాత్రత్రయాఈతడు అఖండ బ్రహ్మ స్వరూపుడగుటచే, విక్ర యాం-వికారమును, న ఉత్పాదయన్తి = పుట్టింపవో, ఏషః అట్టి, యతిః= యతి, విముక్తః=ముక్తుడు. ప్రేరితాః =అన్య పేరితములగు; ఇట్లు చెప్పుటచే, బ్రహ్మసాక్షా తారము పొందిన పురుషునకు తానుగా విషయోన్ముఖుడగుట ఉండదు అని సూచింపబడినది. పరులు చేయు స్తుతినిందాదులు కూడ, పరుల పనులుచేయు దృష్టినిబట్టి మాత్రమే సాధువు లనియు, అసాధువు లనియు చెప్ప బడుచున్నవి. అట్టి శబ్దాది విషయములు, యత్ర ప్రవిష్టాః = ఎవనిని ఉద్దేశించి చేయబడినవై, సముద్రములో ప్రవేశించిన నదీప్రవాహము వలె లీనమైపోవునో, వికారమును పుట్టింపవో, అనగా హర్షమును గాని, అమర్షమును గాని, దైన్యమును గాని కలిగింపవో, 'సన్మాత్ర తయా' అనునది వికారానుత్పాదనమునకు హేతువు. నేను అఖండ బ్రహస్వరూపుడను అను దృఢనిశ్చయముతో నున్నవానికి, శరీరము నకు సంబంధించిన స్తుతినిందాదులచే ఏమగును? నిర్గుణమును, నిర్దోషమును అగు బ్రహ్మయందు ఉన్న వారికి ఎట్టి వికారములును ఉండవు. అట్టివారి విషయమున పరు లేమి చేసినను, ఆకాశమును కొట్టుటకై ఖడ్గాద్యాయుధములను ప్రయోగించినట్లు వ్యర్థమే యగును. ఏష యతిః_ఎవనియందు ప్రవేశించిన విషయములు వికార మును పుట్టింపజాలవో అట్టి యతి, విముక్తః = వాసనలన్నియు క్షీణిం చుట చేతను, మనస్సు కూడ నష్టమగుటచేతను మోక్షము పొందిన వాడు అవ. “తస్య తావదేవ చిరం యావన్న విమోక్ష్యే అథ సమ్పత్స్యే " _ ఈ శరీరము రాలిపోవుటయే తడవుగ బ్రహ్మైకత్వము<noinclude><references/></noinclude> jk4gou1jt70ozwongt9x7fh9aqmsukf 104 244593 603311 2026-11-02T15:24:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జీవన్ముక్తుని లక్షణము L 507 పొందును అను శ్రుతిని, "భోగేన ద్వితరే క్షపయిత్వా సంపద్యతే"- ఫలము నిచ్చుటకు ప్రారంభించిన పుణ్యపాపములను భోగముచేతనే క్షీణింపజేసికొని, పిదప బ్రహ్మసం...' 603311 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>జీవన్ముక్తుని లక్షణము L 507 పొందును అను శ్రుతిని, "భోగేన ద్వితరే క్షపయిత్వా సంపద్యతే"- ఫలము నిచ్చుటకు ప్రారంభించిన పుణ్యపాపములను భోగముచేతనే క్షీణింపజేసికొని, పిదప బ్రహ్మసంపత్తి పొందును అను బ్రహ్మసూత్ర మును అనుసరించి, జ్ఞానులకు కూడ ప్రారబ్ధకర్మానుసారముగ భోగము ఉండునని అంగీకరింపవలెను కదా? భోగ మనగా సుఖదుఃఖాను భవము. ఇట్లు సుఖదుఃఖములను అనుభవింపవలసిన వానికి నిర్వి కారత్వ మెట్లుండును అని ఆశంకించుకొని చెప్పుచున్నాడు - విజ్ఞాత బ్రహ్మతత్త్వస్య యథాపూర్వం న సంసృతిః, అస్తి చే న్న స విజ్ఞాతబ్రహ్మభావో బహిర్ముఖః = యథా విజ్ఞాత బ్రహ్మతత్త ్వస్య=బ్రహ్మతత్త్వము తెలిసినవానికి, పూర్వం=పూర్వమునందువలె, సంసృతిః – సంసారము, నజు ఉండదు, అస్తి చేత్ = ఉన్నప్లై తే, బహిర్ముఖః - బహిర్ముఖుడైన, సః = అతడు, విజ్ఞాత బ్రహ్మ భావః =బ్రహ్మతత్త్వమును తెలిసినవాడు, న=కాదు, 444 విజ్ఞాత బ్రహ్మతత్త్వః=అనుభవింపబడిన బ్రహ్మతత్త్వము కల వాడు; అట్టివాని మిథ్యాజ్ఞానము (అజ్ఞానము) నశించిపోవుటచే, ఆ మిథ్యాజ్ఞానము వలన ఏర్పడిన అభిమానముండదు గాన; యథా పూర్వం=అనుభవము కలుగుటకు పూర్వమువలె, సంసృతిః న = సుఖ దుఃఖానుభవరూపమగు సంసారము ఉండదు. అతనికి స్పృహ (ఆసక్తి) గాని, ఉద్వేగము గాని ఉండవు గాన సుఖదుఃఖానుభవ ముండదు. కావుననే, భగవద్గీతలో- 66 'దుఃఖేష్వనుద్విగ్న మనాః సుఖేషు విగతస్పృహ, వీతరాగభయక్రోధః స్థితధీ ర్మునిరుచ్యతే.” = కష్టములు వచ్చినపుడు మనస్సులో ఆవేశము చెందనివాడు, సుఖముల యందు ఆసక్తి లేనివాడు, రాగము, భయము, క్రోధము లేనివాడు . అగు ముని స్థితప్రజ్ఞుడని చెప్పబడును అని చెప్పబడినది. ఇతరులు<noinclude><references/></noinclude> ntj163q5exv3qda6fu091wh8yccgrdn 104 244594 603312 2026-11-02T15:24:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '608 శ్రీవివేకచూడామణి ఈ విధముగ ఉండజాలరు. వారు రాగ భయ కోపాద్యానిష్టులై దుఃఖ ములకు భయపడుచు, సుఖముకొరకై ఆశించుచుందురు. ఆ విష యమునే చెప్పుచున్నాడు అస్తి చేత్=ఉద్వేగస్పృహాదిక ము...' 603312 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>608 శ్రీవివేకచూడామణి ఈ విధముగ ఉండజాలరు. వారు రాగ భయ కోపాద్యానిష్టులై దుఃఖ ములకు భయపడుచు, సుఖముకొరకై ఆశించుచుందురు. ఆ విష యమునే చెప్పుచున్నాడు అస్తి చేత్=ఉద్వేగస్పృహాదిక మున్నట్లైతే, బహిర్ముఖః_కోశములయందు ఆత్మాభిమానముగల ఆతడు, తెలియ బడిన బ్రహ్మస్వభావము కలవాడు కాడు. ప్రాచీనవాసనావేగా దసౌ సంసరతీతి చేత్, న సదేకత్వ విజ్ఞానా న్మస్దాభవతి వాసనా. = ప్రాచీనవాసనా వేగాత్ = బ్రహ్మానుభవముకంటె పూర్వమునందున్న అనాది జన్మలలో సంచితమగు వాసన యొక్క వేగమువలన, అసౌ=ఈ బ్రహ్మవేత్త, సంసరతి = బంధమును పొందును, ఇతి చేత్ అని అన్న దైతే, న—కాదు, సదేకత్వవిజ్ఞానాత్ =అద్వితీయము, అఖండము, స్వ ప్రకాశానందరూపము అగు బ్రహ్మతో అభేదమును సాక్షాత్కరించుకొనుట వలన, వాసనా=అల్పములు, జడములు, దుఃఖాత్మకములు అని నిశ్చితము లగు అనాత్మపదార్థములయందు ఆత్మత్వభ్రమచే కలిగిన వాసన, మన్డీ భవతి=తగ్గిపోవును; అరుణోదయకాలమున చీకటివలె శిథిలమైపోవును అని అర్థము. - అవ. అందులకు దృష్టాంతమును చెప్పుచున్నాడు. అత్యన్త కాముకస్యాపి వృత్తి ః కుణ్ణతి మాతరి, తథైవ బ్రహ్మణి జ్ఞాతే పూర్ణానన్దే మనీషిణం. అత్యన్త కాముకస్య=మిక్కిలి కాముకుడైన వానియొక్క, వృత్తిః అపి := ప్రవృత్తి కూడా, మాతరి తల్లి విషయమున, కుణ్ణతి = ప్రతిహత = = మగును. పూర్ణాన= పూర్ణానందస్వరూపమైన, బ్రహ్మణి = బ్రహ్మ, జ్ఞాతే = తెలియబడినదగుచుండగా, మనీషిణః = జ్ఞానియొక్క, (ప్రవృత్తి కూడ జగత్తు విషయమున), తదైవ = అట్లే. . 445 446<noinclude><references/></noinclude> mebevl5axc85gnchr5md0h96mil3hkq 104 244595 603313 2026-11-02T15:24:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జీవన్ముక్తుని లక్షణము 50% పూర్ణానన్దే—అఖండానందరూపమగు, బ్రహ్మ సాక్షాత్కరింప బడినదగుచుండగా, మనీషిణః వివేకవంతునియొక్క, వృత్తి, జగత్తు విషయమున ప్రతిహత మగును. (ఈ విషయమునే సమర్...' 603313 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>జీవన్ముక్తుని లక్షణము 50% పూర్ణానన్దే—అఖండానందరూపమగు, బ్రహ్మ సాక్షాత్కరింప బడినదగుచుండగా, మనీషిణః వివేకవంతునియొక్క, వృత్తి, జగత్తు విషయమున ప్రతిహత మగును. (ఈ విషయమునే సమర్థించుచు) "చన్ద్ర మహాహ్లాదిని దీప్యమానే చిత్రేను మాలోకయితుం క ఇచ్ఛేత్ ” (524) అని చెప్పనున్నాడు. ప్రారబ్ధ విచారము నిదిధ్యాసనశీలస్య బాహ్యప్రత్యయ ఈక్ష్యతే, బ్రవీతి శ్రుతిరేతస్య ప్రారబ్ధం ఫలదర్శనాత్. నిదిధ్యాసనశీలస్య = నిదిధ్యాసనముచేయు స్వభావము కలవానికి, బాహ్య ప్రత్యయః = బాహ్యవిషయజ్ఞానము, ఈక్ష్యతే = కనబడుచున్నది. ఏతస్య = ఇతనికి, ఫలదర్శనాత్ = సుఖదుఃఖానుభవరూపమగు ఫలము కనబడుటవలన, ప్రారబ్ధం = ప్రారబ్ధమును, శ్రుతిః - శ్రుతి, బ్రవీతి = చెప్పుచున్నది. చేయుటయందు 447 విపరీతభావనతొలగుటకై సిదిధ్యాసన శీలస్య = నిదిధ్యాసనము స్వభావముగలవానికి లేదా నిదిధ్యాసనమే స్వభావముగా గలవానికి, బాహ్యజ్ఞానము కనబడుచున్నది. అతడు కూడ బుద్ధిని ఆత్మపై స్థిరముగ నిలుపుటకై ఎల్లప్పుడును ప్రయత్నము చేయుచుండుట కానవచ్చుచున్నది కదా? ఏతస్య ఈ ధ్యాతకు, ఫలదర్శనాత్ = సుఖదుఃఖానుభవము కనబడుటవలన, శ్రుతి ప్రారబ మును చెప్పుచున్నది. అనగా అట్టి ధ్యత కూడ ప్రారబ్ధమును అనుభవింపవలసియుండునని చెప్పుచున్నది.) కర్తృత్వము దుఃఖరూప మగుటవలనను, ధ్యానము పూర్తియైనపిమ్మట దేహాదిభావము కలుగుటకు కూడ అవకాశముండుటవలనను, నిదిధ్యాసన మనునది సవికల్పక సమాధిరూప మగుటవలనను, పూర్వకర్మానుసారముగ<noinclude><references/></noinclude> dutada1reljuuq63m9tfxqoon37bgkj 104 244596 603314 2026-11-02T15:24:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '510 వివేక చూడామణి సుఖముకాని, దుఃఖముకాని భాసింపవచ్చును. అది (నిదిధ్యాసనము సవికల్పకసమాధి యను విషయము)- "శ్రుతేః శతగుణం విద్యాత్ మననం మననాదపి, నిదిధ్యాసం లక్షగుణ మనన్తం నిర్వికల...' 603314 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>510 వివేక చూడామణి సుఖముకాని, దుఃఖముకాని భాసింపవచ్చును. అది (నిదిధ్యాసనము సవికల్పకసమాధి యను విషయము)- "శ్రుతేః శతగుణం విద్యాత్ మననం మననాదపి, నిదిధ్యాసం లక్షగుణ మనన్తం నిర్వికల్పకమ్. (365) "నిర్వికల్పక సమాధినా స్ఫుటం బ్రహ్మతత్త్వ మవగమ్యతే ధ్రువమ్, నాన్యథా చలతయా మనోగతేః ప్రత్యయాన్త రవిమిశ్రితం భవేత్.” (366) అను శ్లోకములు చెప్పబడినది. అటులే ఇచట కూడ, బాహ్య ప్రత్యయము ఉండుననియు, బాహ్యప్రత్యయ ముండునపుడు ప్రారబ్దానుసారముగ సుఖముకాని, దుఃఖముకాని కలుగుననియు చెప్పబడినది. కావుననే "న హ వై సశరీరస్య ప్రియాప్రియయో రఫహతిరస్తి” - శరీరమున్నంతవరకును ప్రియాప్రియములు పూర్తిగ తొలగవు అను శ్రుతివాక్యము ఉపపన్న మగును. అపుడు (నిదిధ్యా సన సమయమున) ఇంకను బ్రహ్మసాక్షాత్కారము కలుగకుండుటచే అధ్యాస తొలగదు. అప్పుడు శరీరాత్మలకు, అధ్యాసచే ఏర్పడిన సంబంధము ఉండుటచే సశరీరత్వముండును. కావున 'తస్య తావదేవ చిరమ్ ' ఇత్యాది శ్రుతియు, “భోగేన ద్వితరే ఇత్యాది సూత్రమును, అట్టి నిదిధ్యాసనశీలుని గూర్చి చెప్పినవి; ఏలన, ప్రారబ్ధాదికము అనాత్మధర్మము గాన, నిర్గుణబ్రహ్మవేత్తకు అది ప్రారబ్ధాదికము) అసంభావ్యము. అవ. పై శ్లోకములో చెప్పిన విషయమునకు ఉపపత్తి చూపు చున్నాడు. సుఖాద్యనుభవో యావ త్తావత్ర్పారబ్ధ మిష్యతే, ఫలోదయః క్రియాపూర్వో నిష్క్రియో న హి కుత్రచిత్ . 448<noinclude><references/></noinclude> qi7pu2neu4zhxkmcfklhnrxoglsvulo 104 244597 603315 2026-11-02T15:25:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రారబ్ద విచారము = సుఖాద్య నుభవః = సుఖాదులయొక్క అనుభవము, యావత్ ఎంత : వరకు ఉండునో ..తావత్ = అంతవరకును, ప్రారబ్దం = ప్రారబ్ధము, ఇష్యతే = అంగీకరింపబడును. ఫలోదయః - ఫలముయొక్క పుట్టుక, క...' 603315 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రారబ్ద విచారము = సుఖాద్య నుభవః = సుఖాదులయొక్క అనుభవము, యావత్ ఎంత : వరకు ఉండునో ..తావత్ = అంతవరకును, ప్రారబ్దం = ప్రారబ్ధము, ఇష్యతే = అంగీకరింపబడును. ఫలోదయః - ఫలముయొక్క పుట్టుక, క్రియాపూర్వః-క్రియపూర్వమునందు కలది, అనగా ఫలము క్రియవలన జనించును. కుత్రచిత్ = ఎక్కడను, నిష్క్రియః = క్రియలేనిది, నహి = ఉండదుకదా ? - = 511 ఎంతకాలము సుఖాద్యనుభవముండునో అంతవరకును ప్రారబ్ధ మున్నట్లు అంగీకరింపబడును. అందులకు కారణము చెప్పుచున్నాడు.. హి—ఎందువలన అనగా, ఫలోదయః- సుఖముయొక్క ఉదయము గాని, దుఃఖముయొక్క ఉదయము గాని, క్రియాపూర్వః = క్రియ పూర్వమునందు కలది కర్మజన్యము: అని అర్ధము. ఎచటను కూడ న నిష్క్రియః= కర్మ లేకుండ కలుగదు. నిమిత్తము లేని కార్యముండదు కదా? సుఖదుఃఖములు సదసత్కర్మలవలన మాత్రమే కలుగుచుండును. కర్మఫలము అనాత్మకు సంబంధించినది. కావున ఆత్మకు, అనాత్మలగు దేహాదులవిషయమున తాదాత్మ్యాధ్యాసము లేనిచో కర్మఫల సంబం ధమే ఉండదు. కావున బాహ్యప్రయత్నము చేసెడు ధ్యానశీలునకు కర్మల ననుసరించి భోగము కలుగుచుండును అని ఉపపాదింపబడినది. 66 అవ. పూర్వోక్తములగు శ్రుతి సూత్రములు మందశంకకు సమాధానము చెప్పుటకు ఉద్దిష్టమైనవి అని చెప్పనున్నవారై, ముందుగ తదధిగమ ఉత్తరపూర్వాఘయో రశ్లేషవినాశౌ" -బ్రహ్మసాక్షాత్కారము లభించినపిమ్మట, రాబోవు (పాపముతో) కర్మతో సంబంధముండదు; వెనుకటిది నశించును) అను బ్రహ్మ సూత్రము ననుసరించియు, "క్షీయన్తో చాస్య కర్మాణి" ఈ జ్ఞానియొక్క కర్మలన్నియు క్షీణిం చును అను శ్రుతి ననుసరించియు, (ఇచట నశించునవి) ప్రారబ్ధకర్మ వ్యతిరిక్త ములగు కర్మలని గ్రహింపవలెనను సభిప్రాయముతో, బ్రహ్మ సాక్షాత్కారము సంచితకర్మలను (వెనుక ప్రోగుపడియున్న కర్మలను) నశింపజేయును అని చెప్పుచున్నాడు. 66<noinclude><references/></noinclude> 5knvlm8n4fi78hbzfl9anki07wui99r 104 244598 603316 2026-11-02T15:25:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '012 శ్రీవి వేక చూడామణి అహం బ్రహ్మేతి విజ్ఞానా త్కల్పకోటిశతార్జితమ్, సంచితం విలయం యాతి ప్రబోధాత్ స్వప్నకర్మవత్.449 అహం . నేనే, బ్రహ్మ=కర్తృత్వరహితమగు బ్రహ్మను, ఇతి = =అని, విజ్ఞా...' 603316 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>012 శ్రీవి వేక చూడామణి అహం బ్రహ్మేతి విజ్ఞానా త్కల్పకోటిశతార్జితమ్, సంచితం విలయం యాతి ప్రబోధాత్ స్వప్నకర్మవత్.449 అహం . నేనే, బ్రహ్మ=కర్తృత్వరహితమగు బ్రహ్మను, ఇతి = =అని, విజ్ఞానాత్ = సాక్షాత్కారమువలన, కల్పకోటిశ తార్జితమ్ శతకోటి కల్పములలో సంపాదింపబడిన, సంచితం సంచితకర్మ, ప్రబోధాత్ = మేల్కొనుటవలన, స్వప్నకర్మవత్ స్వప్నములో చేసిన కర్మవలె, విలయం = వినాశమును, యాతి పొందును. = అవ. దృష్టాంతమును ఉపపాదించుచున్నాడు - యత్ కృతం స్వప్న వేళాయాం పుణ్యం వా పాపముల్బణమ్, సుప్తోష్ఠితస్య కిం తత్ స్యాత్ స్వర్గాయ నరకాయ వా. స్వప్న వేశాయాం స్వప్నసమయమునందు, యత్.ఏ, ఉల్పణం.. తీవ్రమైన, పుణ్యం వా పుణ్యము కాని, పాపం.పాపము కాని, కృతం= చేయబడినదో, తత్ = అది, సుప్తోష్ఠితస్య = నిద్రించి మేల్కొన్న వానికి, స్వర్గాయ=స్వర్గ హేతువు గాని, నరకాయ వాజ నరక హేతువు గాని, స్వాత్ కిమ్ = అగునా? 450 ఆత్మైకత్వసాక్షాత్కార మనెడు ప్రబోధమును (మెలకువను) పొందినవాడును, అవిద్య నశించుటచే ఉపాధికృత కర్తృత్వము కూడ లేనివాడును అగు జ్ఞానికి, అవిద్య అనెడు నిద్రాసమయమునందు ఆచరించిన కర్మలేవియును ఫలము నీయజాలవు అని భావము. అవ. అనాత్మాభ్యాసము నశించుటచే సంచితకర్మలు నశిం చును అని చెప్పి, ఇపుడు, ఆగామికర్మలు కూడ సంబంధించవు అని చెప్పుచున్నాడు. కర్మకు ఆశ్రయభూతములగు దేహాద్యనాత్మ పదార్థములతో తాదాత్మ్యాధ్యాసముండుటచే, పూర్వము, నేనే కర్త నను<noinclude><references/></noinclude> 2f7h7pkv46cthv4i9wvp5j8748lczfq 104 244599 603317 2026-11-02T15:25:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రారబ్ధ విచారము 513 జ్ఞానముండెడిది. అట్టి కర్తృత్వజ్ఞాన మున్న కాలమున చేయబడిన కర్మలుకూడ ఆకర్తృత్వజ్ఞానము నశింపగనే నశించినవి. కర్తృత్వ రహిత బ్రహ్మాత్మత్వ సాక్షాత్కారము క...' 603317 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రారబ్ధ విచారము 513 జ్ఞానముండెడిది. అట్టి కర్తృత్వజ్ఞాన మున్న కాలమున చేయబడిన కర్మలుకూడ ఆకర్తృత్వజ్ఞానము నశింపగనే నశించినవి. కర్తృత్వ రహిత బ్రహ్మాత్మత్వ సాక్షాత్కారము కలిగినచో, అతనికి రాబోవు కర్మలతో సంబంధమే ఉండదని ఇప్పుడు చెప్పబడుచున్నది. స్వ మసఙ్గ ముదాసీనం పరిజ్ఞాయ నభో యథా, న శ్లేష్యతే యతిః కిళ్బిత్ కదాచిద్ భావికర్మభిః. ===== ఆ స్వంతనను, అసఙ్గం = సంగరహితునిగాను, అనగా ఒక్క ని గాను, ఉదాసీనం=కర్తృత్వము లేని వానినిగను, పరిజ్ఞాయ= బాగుగ తెలిసికొని, యతిః = ఆత్మవేత్త, నభః యథా ఆకాశమువలె, అనగా, ఆకాశము ఏ విధముగ జలము, వాయువు, అగ్ని మొదలగు వాటితో సంబం ధింపదో ఆ విధముగ, కదాచిత్ ఎన్నడును, కించిత్ = కొంచెమైనను, భావికర్మభిః = ఆత్మసాక్షాత్కారము కలిగిన పిమ్మట చేసిన కర్మలచే, ఆ కర్మలు శరీరాదులయందున్నను వాటిచే, నశిష్యతే = సంబంధింపదు, నేను చేయుచున్నాను అను అభిమాన మనెడు సంగము లేకపోవుటచే సంబంధిం పదు. కర్మతో సంబంధము గల దేహేంద్రియాదులతో తాదాత్మ్యాధ్యాస మున్నచో, ఆ దేహేంద్రియాదులను బట్టి (ఇవి నా కర్మలు అని) కర్మా ధ్యాసము కూడ కలుగును. మూలాజ్ఞానము నశింపగనే అనాత్మలగు దేహేంద్రియాదుల తాదాత్మ్యాధ్యాసము నశింపగా, వాటి ధర్మములతో (కర్మలతో) సంబంధముండదు. 451 అవ. .ఈ చెప్పిన విషయమును దృష్టాన్తమగు ఆకాశమునందు ఉపపాదించుచు, దారాన్తికమునందు కూడ సమన్వయించుచున్నాడు. ఎ. న నభో ఘటయోగేన సురాగన్దేన లిప్యతే, తథాత్మోపాధియోగేన తద్దర్మై ర్నైవ లిప్యతే. నభః_ఆకాశము, ఘటయోగేన=ఘటముతో సంబంధించి ఉండుట చేత, సురాగన్దేన కల్లుయొక వాసనచేత, న లిప్యతే లిప్త ముకాదు. తథా= అట్లే, ఆత్మా = ఆత్మ, ఉపాధియోగేన ఉపాధులతో సంబంధముండుటచే, తద్ధర్మైః—ఆ ఉపాదుల ధర్మములచేత, నై వలిప్యతే లిప్తము కాదు. 452<noinclude><references/></noinclude> 2vd9qdp5mupuoyxgwi2xab0n10pcaao 104 244600 603318 2026-11-02T15:25:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '614 శ్రీవివేకచూడామణి ఘటావచ్ఛిన్న జగత్తును వ్యాపించియున్న ఆకాశము, ఘటా వచ్చిన్న మగుటచే పరిచ్ఛిన్నమువలె కనబడుచున్నను నిర్మలము, మూర్తి రహితము అగుటచే, అవచ్ఛేదకమగు ఘటములోనున్...' 603318 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>614 శ్రీవివేకచూడామణి ఘటావచ్ఛిన్న జగత్తును వ్యాపించియున్న ఆకాశము, ఘటా వచ్చిన్న మగుటచే పరిచ్ఛిన్నమువలె కనబడుచున్నను నిర్మలము, మూర్తి రహితము అగుటచే, అవచ్ఛేదకమగు ఘటములోనున్న సురయొక్క గంధముచేత లిప్తము కాదు. ఈ విధముగనే, ఆత్మకూడ, ఉపాధి యోగేన_విదేహ కైవల్యము కలుగువరకును అనువర్తించు స్థూల సూక్ష్మశరీర రూపములగు ఉపాధులతో మిథ్యాసంబంధ మున్నను, తద్ధర్మైః==స్థూలసూక్ష్మశరీర ధర్మములగు దేవతా వందనము, తార జపము మొదలగు ధర్మములచే లిప్తము కాదు. అవ. ఇపుడు “భోగేన త్వితరే క్షపయిత్వా సంపద్యతే " అను సూత్రముయొక్క అర్థమును చెప్పుచున్నాడు. జ్ఞానోదయాత్పురారబ్ధం కర్మజ్ఞానాన్న నశ్యతి, అదత్వా స్వఫలం లక్ష్య ముద్దీశ్యోత్సృష్టబాణవత్. జ్ఞానోదయాత్='అహం బ్రహ్మాస్మి' అను సాక్షాత్కారము కలుగుటకు పూర్వము, ఆరబ్ధం = ఫలము నిచ్చుటకు ప్రారంభించిన, కర్మ = కర్మ, స్వఫలం తన ఫలమైన సుఖమును గాని దుఃఖమును గాని, అదత్వా = ఇవ్వకుండగా, లక్ష్యం ఉద్దిశ్య=లక్ష్యమును ఉద్దేశించి, ఉత్సృష్టబాణవత్= -విడువబడిన బాణము వలె; ఇది ఉత్తర శ్లోకమునందు స్పష్టీకరింపబడును. జ్ఞానాత్ = కర్తృత్వరహితాత్మ సాక్షాతారమువలన, న నశ్యతి=నశింపదు. వంచితము నశించును కాని ఇది నశింపదు. 453 అవ. ' లక్ష్యముద్దిశ్య ' ఇత్యాది దృష్టాంతమును స్పష్టీకరించు చున్నాడు. వ్యాఘ్రబుద్ధ్యా వినిర్ముక్తో బాణః పశ్చాత్తు గోమతౌ, న తిష్ఠతి చ్ఛినత్త్యేవ లక్ష్యం వేగేన నిర్భరమ్. 454<noinclude><references/></noinclude> j0ygfki12mrie4ax9pnzbxqha7bv225 104 244601 603319 2026-11-02T15:25:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రారబ్ధ విచారము వ్యాఘ్రబుద్ధ్యా= వ్యాఘ్రమనెడు బుద్ధితో, వినిర్ముక్త ః విడువబడిన, బాణః_బాణము, పశ్చాత్= తరువాత, గోమతొ గోవు అను బుద్ధికలుగగా, న తిష్ఠతి= ఆగదు; వేగేన = సేగముచే, ల...' 603319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రారబ్ధ విచారము వ్యాఘ్రబుద్ధ్యా= వ్యాఘ్రమనెడు బుద్ధితో, వినిర్ముక్త ః విడువబడిన, బాణః_బాణము, పశ్చాత్= తరువాత, గోమతొ గోవు అను బుద్ధికలుగగా, న తిష్ఠతి= ఆగదు; వేగేన = సేగముచే, లక్ష్యం - లక్ష్యమును, నిర్భరం తప్పక, ఛినత్త్యేవ _ చంపియే తీరును. = - = 516 'ఈ దుష్ట వ్యాఘ్రమును చంపవలెను' అను నభిప్రాయముతో ఆకర్ణాంతము లాగి విడువబడిన బాణము, పశ్చాత్ = బాణము విడచిన పిమ్మట, గోమతౌ= ఎదుటనున్న వ్యక్తి గోవు అను బుద్ధి కలిగినను, న తిష్ఠతి = వెనుకకు తిరిగి రాదు; వేగముచేత, నిర్భరం = తప్పక, బాగుగా, లక్ష్యం = ఎదుటనున్న వస్తువును, ఛినత్త్యేవ = చంపియే తీరును. ఈ విధముగనే, కర్మ తన ఫలమును ఇచ్చుటకు ఉపక మించుటచే ఈ నడుమ బ్రహ్మసాక్షాత్కారము కలిగినను, తా నీయ వలసిన ఫలమును ఇచ్చియే క్షీణించును. “ఇతరే= ఫలము నిచ్చుటకు ప్రారంభించిన పుణ్యపాపములను, భోగేన- ఆ పుణ్యపాప ఫలముల అనుభవము చేత, క్షపయిత్వా = క్షీణింప జేసికొని, సమ్పద్యతే_విదేహ = ముక్తుడగును" అని పై బ్రహ్మసూత్రమున కర్ణము. "తస్య = ఆ జ్ఞానికి, తావదేవ చిరమ్=అంత ఆలస్యము మాత్రమే ఉండును; యావత్ = ఎంతవరకు, న విమోక్ష్యే -ప్రారబ్ధకర్మాధీనత్వముచే శరీరమును విడు వడో; అథ = శరీరపాతానంతరము, సంపత్స్యే - సంపన్నుడగును, అనగా విదేహముక్తి పొందును" అని పూర్వోదాహృతశ్రుతికి అర్థము . అవ, ఈ శ్రుతి సూత్రములు అర్థమును పూర్వార్ధమున సంగ్ర హించి, ఉత్తరార్ధమున పరమార్థమును చెప్పుచున్నాడు - ప్రారబ్ధం బలవత్తరం ఖలు విదాం భోగేన తస్య క్షయః, సమ్యగ్ జ్ఞానహుతాశనేన విలయః ప్రాక్ సణ్చి తాగామినామ్.<noinclude><references/></noinclude> 1c8zmsjquy8crzxw9muh6jj9lgxpnoh 104 244602 603320 2026-11-02T15:26:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '516 బ్రహ్మాత్మైక్య మవేక్ష్య తన్మయ తయా యే సర్వదా సంస్థితాః, తేషాం తత్త్రి తయం న హి క్వచిదపి బ్రహ్మైవ తే నిర్గుణమ్. శ్రీ వివేకచూడామణి విదాం = జ్ఞాన నులకు, ప్రారబ్ధమ్ ప్రారబ్ధము,...' 603320 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>516 బ్రహ్మాత్మైక్య మవేక్ష్య తన్మయ తయా యే సర్వదా సంస్థితాః, తేషాం తత్త్రి తయం న హి క్వచిదపి బ్రహ్మైవ తే నిర్గుణమ్. శ్రీ వివేకచూడామణి విదాం = జ్ఞాన నులకు, ప్రారబ్ధమ్ ప్రారబ్ధము, బలవత్తరం ఖలు = బలవత్తరమైనది కదా ? భోగేన = భోగముచేత, తస్య = ఆ ప్రారబ్ధము = = యొక్క, క్షయః = క్షయము కలుగును. ప్రాక్సంచితాగామినాం – సంచిత L కర్మలకును, ఆగామి కర్మలకును, సమ్యగ్ జ్ఞాన హుతాశనేన – ఆత్మజ్ఞాన మనెడు అగ్నిచేత, విలయః నాళము కలుగును. బ్రహ్మాత్మైక్యం = బ్రహ్మాత్మలయొక్క ఐక్యమును, అవేష్య- సాక్షాత్కరింపజేసికొని, యే= ఎవరు, సర్వదా. ఎల్లప్పుడును, తన్మయతయా=ఆ బ్రహ్మస్వరూపముననే, సంస్థితాః= ఉన్నారో, తేషాం -వారికి, తత్, త్రితయం=సంచితాగామి ప్రారబ్ధకర్మలత్రయము, క్వచిదపి ఎన్నడును, న హి = ఉండదు కదా? తే వారు, నిర్గుణం = నిర్గుణమైన, బ్రహ్మైవ = బ్రహ్మయే. - 455 వారిలో జ్ఞానము ఏకరూపమేయైనను, సమాధిప్రకర్షనుబట్టి ఏర్పడిన, సత్త్వాపత్తి, అసంసక్తి, పదార్థ భావన, తుర్యగ అనెడు భూమికలను అనుసరించి, బ్రహ్మసాక్షాత్కారము పొందినవారిని, బ్రహ్మవిత్తు, బ్రహ్మవిద్వరుడు, బ్రహ్మవిద్వరీయుడు, బ్రహ్మవిద్వరిష్ఠుడు అని నాల్గు తరగతులుగా విభజించి వ్యవహరించుట కలదు. తుర్యగాభూమికలో నున్న బ్రహ్మవిద్వరిష్ఠుడు కేవల నిర్గుణబ్రహ్మ రూపు డగుటచే అతనికి పరులుచేయు ప్రబోధముకూడ ఉండదు గాన (ఇతరులద్వారా ప్రాప్తించినవిషయములు జ్ఞానము కూడ ఉండదు గాన) అతనికి త్రివిధకర్మలును ఉండవు (మూడవభూమికలో ఉన్న) బ్రహవిద్వరీయసునకు పరకృతమగు ప్రబోధము కలిగినపుడు, ప్రపంచ భానము కలుగును. అపుడు ప్రారబ్ధకర్మ తన వ్యాపారమును చేయు టచే, మహావిష్ణువు చేసిన పాంచజన్య ధ్వనిని వినుటచే ప్రహ్లాదునకు కలిగినట్లు, అతనికి సమాధినుండి వ్యుత్థానము కలుగును. (రెండవ భూమికలో నున్న) బ్రహ్మవిద్వరుడు, స్థితప్రజ్ఞుడే యైనను కర్మవశ<noinclude><references/></noinclude> aee9h1yg1jwcren2nn29sip47mg64xg 104 244603 603321 2026-11-02T15:26:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '517 ప్రారబ్ధ విచారము ముచే స్వయముగనే సమాధినుండి వ్యుతితు డగుచు సుఖదుఃఖాదుల భానమును పొందుచుండును అను విషయము, అర్జునుడు వేసిన, 'స్థిత | ప్రజ్ఞస్య కా భాషా' ఇత్యాది ప్రశ్నలకు సమా...' 603321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>517 ప్రారబ్ధ విచారము ముచే స్వయముగనే సమాధినుండి వ్యుతితు డగుచు సుఖదుఃఖాదుల భానమును పొందుచుండును అను విషయము, అర్జునుడు వేసిన, 'స్థిత | ప్రజ్ఞస్య కా భాషా' ఇత్యాది ప్రశ్నలకు సమాధానముగ భగవద్గీతలో చెప్పిన స్థితప్రజ్ఞలక్షణములవలన స్పష్టముగ తెలియుచున్నది. జ్ఞాన పరిపాకము కొరకై సున్యాసమును స్వీకరించి తమ ఉపదేశముచే జన కాదులకు బ్రహ్మసాక్షాత్కారము కలిగించిన యాజ్ఞవల్క్యదులు (మొదటిభూమికలో ఉన్న) బ్రహ్మవిదులు. అట్టి, విదాం=జ్ఞానులకు, జ్ఞానప్రారబ్ధములలో ప్రారబ్దము బలవత్తరమైనది అను విషయము ప్రసిద్ధము. ఆ ప్రారబ్ధకర్మ, భోగముచేతనే నశించును. సమ్యగ్ జ్ఞానహుతాశనేన _ సమ్యగ్ జ్ఞానమే అగ్ని; దానిచే ప్రాక్సంచితాగా మినాం = జ్ఞానోదయమునకు పూర్వము చేసిన సంచితకర్మలకును, జ్ఞానానంతరము చేయనున్న ఆగామి కర్మలకును, విలయః=నాశము, అనగా సంచితకర్మల వినాశము, ఆగామి కర్మల అశ్లేషము కలుగును. బ్రహ్మాత్మైక్యమును, అవేక్ష్య = సాక్షాత్కరించు కొని, తన్మయ తయా=బ్రహరూపమున, ఇచటి ' మయట్' ప్రత్యయము స్వార్ధము నందే వచ్చినది (దీనికి వికారాద్యర్థము లేవియు లేవు). ఎవరు ఎల్లప్పుడును ఉన్నారో, అనగా తుర్యగాభూమికను అధిష్ఠించి యున్నారో, వారికి, తత్ త్రితయం = ఆ త్రివిధకర్మయు, క్వచిదపి ఎన్నడును, న హి_ఉండదుకదా. అట్టివారు నిర్గుణ బ్రహ్మస్వరూపులే. అందుచే వారివిషయమున సత్త్వాదిగుణములవలన కలుగు కార్యముల ప్రసక్తి లేదని భావము. | = = అవ. ఆ విషయమును స్పష్టీకరించుచున్నాడు. ఉపాధితాదాత్మ్య విహీన కేవల బ్రహ్మాత్మనై వాత్మని తిష్ఠతో మునేః, ప్రారబ్ధ సద్భావకథా న యుక్తా స్వప్నార్ధ సమ్బన్దక థేవ జాగ్రతః. 456<noinclude><references/></noinclude> h94wnhz427b2exwi10fy5oeoegfp73g 104 244604 603322 2026-11-02T15:29:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '618 == శ్రీవి నేక చూడామణి ఉపాధితాదాత్మ్యవిహీన కేవలబ్రహ్మాత్మనైవ దేహేంద్రియాద్యు పాధుల తాదాత్మ్యముతో శూన్యమై, కేవలబ్రహ్మరూపముతోడనే, ఆత్మని= ఆత్మయందు, తిష్ఠతః = ఉంటూన్న, మునే...' 603322 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>618 == శ్రీవి నేక చూడామణి ఉపాధితాదాత్మ్యవిహీన కేవలబ్రహ్మాత్మనైవ దేహేంద్రియాద్యు పాధుల తాదాత్మ్యముతో శూన్యమై, కేవలబ్రహ్మరూపముతోడనే, ఆత్మని= ఆత్మయందు, తిష్ఠతః = ఉంటూన్న, మునేః = జ్ఞానికి, జాగ్రతః = మేల్కొన్న వానికి, స్వప్నార్ధ సమన్దకథేవ = స్వప్న విషయములలో సంబంధ మున్నదన్న కథవలె, ప్రారబ్ధసద్భావకథా= మాటవరుసకై నను ప్రారబ్ధమున్నదని చెప్పుట, న యుక్తాయుక్తము కాదు. " - జీవునకు, అజ్ఞానదశలో, అజ్ఞానకృతమగు, దేహేంద్రియా ద్యుపాధితాదాత్మ్యము ఉండెడిది. ఇపుడు, శ్రుతిప్రసాదముచేతను, ఆచార్యానుగ్రహముచేతను పరమాత్మప్రత్యగాత్మల ఏకత్వజ్ఞానాతి శయము కలుగగనే, ఉపాధులైన అహంకారాదులతో తాదాత్మ్యము లేనిదియు, కేవలము అనగా దేశ కాల-వస్తుపరిచ్ఛేదము లేనిదియు నిర్వికల్పము, నిష్ప్రపంచము అగు బ్రహ్మతో తాదాత్మ్యమును పొంది, "స భగవః కస్మిన్ ప్రతిష్ఠిత ఇతి ; స్వే మహిమ్ని ” ఓ పూజ్యుడా ! ఆ ఆత్మ ఎచట ప్రతిష్ఠితమైనది? తన మహిమయందే ప్రతిష్ఠితమైనది. అని శ్రుతి చెప్పిన విధమున, ఆత్మని తిష్ఠతః - ఆత్మయందే ఉన్న పూర్వము, ఇతడు ఉపాధులలో ఉండెడివాడు, ఇపుడది లేదు, అని చెప్పుటకై ‘ఆత్మని తిష్ఠత' అని చెప్పబడినది. ఈ విధముగ స్వస్థుడైన (తనయందే ఉన్న) మునికి ప్రారబ్ధమున్నదని చెప్పుట యుక్తము కాదు. ఇందులకు ఉదాహరణముగ “జాగ్రతః స్వప్నార్థనమ్బన్ధకథేవ” అని చెప్పబడినది. అవ. ఆ విషయమునే స్పష్టీకరించుచున్నాడు - న హిప్రబుద్ధః ప్రతిభాసదే హే దేహోపయోగిన్యపి చ ప్రపÂ్చ, కరో త్యహస్తం మమతా మిదన్తాం క్రీస్తు స్వయం తిష్ఠతి జాగరేణ. 457<noinclude><references/></noinclude> 6y8nkp7kf8o67ctwvqrfgjro4gkd8ar 104 244605 603323 2026-11-02T15:32:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రారబ్ధ విచారము న తస్య మిథ్యార్థ సమర్థ నేచ్ఛా న సఙ్గహస్తజ్జగతోఒపిదృష్టః, తత్రానువృత్తి ర్యదిచే స్మృషార్ధే న నిద్రయా ముక్త ఇతీష్యతే ధ్రువమ్. = = ప్రబుద్ధః= స్వప్నమునుండి మ...' 603323 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రారబ్ధ విచారము న తస్య మిథ్యార్థ సమర్థ నేచ్ఛా న సఙ్గహస్తజ్జగతోఒపిదృష్టః, తత్రానువృత్తి ర్యదిచే స్మృషార్ధే న నిద్రయా ముక్త ఇతీష్యతే ధ్రువమ్. = = ప్రబుద్ధః= స్వప్నమునుండి మేల్కొన్న పురుషుడు, ప్రతిభాసదేహే. స్వప్నకాలమునందు భాసించిన దేహమునందు గాని, దేహోపయోగిని ఆ స్వాన్నదేహమున కుపయుక్తమైన, ప్రపఒపి—ప్రపంచమునందు . గాని, క్రమముగ, అహన్తాం - అహంకారమును, మమతాం - మమకార మును, ఇదన్తాం చ= ఇది అను బుద్ధిని, న కరోతి చేయడు. హి=నిశ్చ యము. కిస్తు=కాని, స్వయం = తాను, జాగరేణ = మెలకువతో, తిష్ఠతి== ఉండును. స్వప్నమున తనకు విశ్వాదిరూపము వచ్చినట్లు కనబడినది కదా యని, మెలకుప వచ్చిన పిమ్మట, తృణాదిభక్షణమును గాని స్వకీయ నియమత్యాగమును గాని చేయడు కదా? తస్య = వానికి మిథ్యార్థ సమర్థ నేచ్ఛా = స్వప్నమునందు కనబడిన దేహాదులగు అసత్యవిషయములను సమర్థింప వలెననెడు ఇచ్ఛ, నాస్తి= లేదు, తజ్జగతః = స్వప్నకాలమునందు భాసించిన ఆ జగత్తు యొక్క, సంగ్రహోఒపి=స్వీకారము కూడ, న దృష్టః = చూడ బడలేదు. తత్ర = దేహజగదాది రూపమగు ఆ స్వాప్నికమిథ్యాపదార్థము నందు, అనుపృత్తి ః యది చేత్: జాగ్రత్తాలిక వస్తువు విషయమునందువలె మనస్సునకు అనువృత్తి ఉన్నటైతే, నిద్రయా నిద్రచేత న ముక్త ః ఇతి = విడువబడ లేదు అని, ధ్రువం - నిశ్చయముగా, ఇష్యతే = అంగి కరింపబడును. తద్వత్పరే బ్రహ్మణి వర్త మానః సదాత్మనా తిష్ఠతి నాన్యదీక్షతే, స్మృతిర్యథా స్వప్నవిలోకితార్థే తథావిదః ప్రాశనమోచనాదౌ. తద్వత్ = స్వప్నమునుండి లేచినవానివలె, పరే బ్రహ్మణి = పర బ్రహ్మయందు, వర్తమానః =ఉండెడివాడు, సదాత్మనా - ఆ సద్రూపము తోడనే, తిష్ఠతి = ఉండును. అన్యత్ మరియొక దానిని దేవిని కూడ, = 518 458 459<noinclude><references/></noinclude> lf6jlxi76w8g8f6rdyd1me8pemjo854 104 244606 603324 2026-11-02T15:32:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '520 శ్రీవి వేకచూడామణి నేక్షతే చూడడు; స్వప్నవిలోకితార్థే = స్వప్నమునందు చూడబడిన పదార్థముల విషయమున, స్మృతిః=స్మృతి, యథా=ఎట్లు కలుగుచుండునో, ప్రాశనమోచనాదౌ = ఆహారగ్రహణ విసర్గాద...' 603324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>520 శ్రీవి వేకచూడామణి నేక్షతే చూడడు; స్వప్నవిలోకితార్థే = స్వప్నమునందు చూడబడిన పదార్థముల విషయమున, స్మృతిః=స్మృతి, యథా=ఎట్లు కలుగుచుండునో, ప్రాశనమోచనాదౌ = ఆహారగ్రహణ విసర్గాదులందు, విదః =జ్ఞానికి, (ప్రవృత్తి), తథా = అట్టిదే. నిద్రించి మేల్కొనినవానివలె, పరబ్రహ్మయందు, వర్త మానః == స్థిరముగ నెలకొల్పబడిన మనస్సు కలవాడు, సదాత్మనా= అబాధ్యము అసంగము. అగు చిత్తుయొక్క రూపమున, ఉండును. మరియొక దానిని దేనినికూడ చూడడు. 'యత్ర నాన్యత్పశ్యతి' ఎచట అన్యమును దేనినిచూడడో, “యత్రత్వస్య సర్వమాత్మైవాభూత్ కేన కం పశ్యేత్”… అంతయు ఆత్మమయమే అయినస్థితిలో దేనితో, దేనిని చూచును ఇత్యాది శ్రుతుల ననుసరించి అన్యమనునది ఏదియు లేదు కదా ? బ్రహ్మవేత్తకు కూడ అన్నభోజన విసర్గాదులున్నవి కదా అను మందబుద్ధి యొక్క శంకకు సమాధానము చెప్పుచున్నాడు. మేల్కొన్న వానికి స్వప్నదృష్టవిషయముల స్మృతి కలిగినను అవి సత్య ములు అనెడు అభిప్రాయము ఏ విధముగ కలుగదో, జ్ఞానికి కూడ భోజన విసర్గాదులందు అట్లే. "నా ప్రతీతిస్త యోర్బాధః కిన్తు మిథ్యాత్వ నిశ్చయః" జ్ఞానిదృష్టిలో జీవజగత్తులు బాధితము లనగా ఆతనికి వాటి జ్ఞానమే ఉండదని యర్థము కాదు; అతనికి ఆ రెండును మిథ్యా భూతములను నిశ్చయ ముండు నని యద్దము అని పంచదశిలో చెప్ప బడినది. . స్వప్నములో తనను వ్యాఘ్రముగా భావించినవాడు కూడ మేల్కొనిన పిమ్మట ఆ వ్యాఘ్రత్వము సత్యమేయని తలపడు. నాకిట్టి స్వప్నము వచ్చినది కదా యని దానిని స్మరించును. అట్లే జ్ఞానము కలుగుటకు పూర్వము పురుషుడు భోజనవిసర్గాదులను చేయు దేహ మును 'నేను' అని భావించెను. ఇపుడు తన వాస్తవస్వరూపమును గ్రహించిన వానికి, అహంకారముపోయి, భోజనాదులను చేయు శరీరము, అతడు సమాధినుండి బహిర్ముఖుడైనపుడు గూడ, వేరుగనే కనబడును అని భావము.<noinclude><references/></noinclude> mc39832582vgcs4pot3mpbfrnbr6okh 104 244607 603325 2026-11-02T15:33:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రారబ్ద విచారము 521 అవ. ఆత్మకు ప్రారబ్ధకర్మ లేదు అను సంశమును యుక్తి తో సమర్థించుచున్నాడు. కర్మణా నిర్మితో దేహః ప్రారబ్ధం తస్య కల్ప్యతామ్, నానాదేరాత్మనో యుక్తం నైవాత్మా కర...' 603325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రారబ్ద విచారము 521 అవ. ఆత్మకు ప్రారబ్ధకర్మ లేదు అను సంశమును యుక్తి తో సమర్థించుచున్నాడు. కర్మణా నిర్మితో దేహః ప్రారబ్ధం తస్య కల్ప్యతామ్, నానాదేరాత్మనో యుక్తం నైవాత్మా కర్మనిర్మితః. 460 === దేహః = దేహము, కర్మణా = కర్మచే నిర్మితః = నిర్మింపబడినది. ప్రారబ్ధం =ప్రారబ్ధము, తస్య దానికి, కల్ప్యతామ్ = కల్పింపబడుగాక, అనాదేః = ఆదిరహితమగు, ఆత్మనః - ఆత్మకు, న యుక్తం - యుక్తము ఆత్మా = ఆత్మ, కర్మ నిర్మితః = కర్మలచే నిర్మింపబడినది, న= కాదు. కాదు. = అవ. ఆత్మ అనాది యనుటకు ప్రమాణము చెప్పుచున్నాడు. అజో నిత్య ఇతి బ్రూతే శ్రుతిరేషా త్వమోఘవాక్, తదాత్మనా తిష్ఠతో2స్య కుతః ప్రారబ్ధకల్పనా. అమోఘవాక్ = అబాధితార్థమును బోధించు వాక్కుగల, అనగా అట్టి వాక్కుతో కూడిన, ఏషా - ఈ, శ్రుతిః - అజో" నిత్యః శాశ్వతో ఒయం శాశ్వతోఒయం పురాణో 'న హన్యతే హన్యమానే శరీరే ” ఈ ఆత్మ జన్మరహితము; నిత్యము; శాశ్వతము; ప్రాచీనము. శరీరము చంపబడుచున్నను ఆత్మ చంపబడదు ఇత్యాది కఠోపనిషద్రూపమగు శ్రుతి, అజః = (ఆత్మ) జన్మ రహితమనియు, విత్యః= నిత్యమనియు, బ్రూతే = చెప్పుచున్నది. తదా త్మనా = తనయొక్క ఆ వాస్తవస్వరూపముతో, తిష్ఠతః = ఉంటూన్న, అస్య =ఈ జ్ఞానికి; ప్రారబ్దకల్పనా - ప్రారబ్ధముయొక్క కల్పన, కుతః= ఎట్లు? దేహాత్మతో (దేహమే ఆత్మయను భావముతో) నున్నప్పుడు, ప్రార బ్ధము ఆ శ్రయభూతమగు దేహముతో తాదాత్మ్యమును అధ్యసించుటచేత, దాని ధర్మమైన ప్రారబ్ధము యొక్క అధ్యాసము కూడ ఉండును. విషయమునను 'ఆ కథ కూడ ఉండదు. అవ. ఈ విషయమును స్పష్టీకరించుచున్నాడు. 461<noinclude><references/></noinclude> bbzdqisay1kmxc3sqymsln1ec99bj3w 104 244608 603326 2026-11-02T15:33:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '522 శ్రీవి వేక చూడామణి పారబ్ధం సిధ్యతి తదా యదా దేహాత్మనా స్థితిః, దేహాత్మభావో నై వేష్టః ప్రారబ్ధం త్యజ్యతామతః, శరీరస్యాపి ప్రారబ్ధకల్పనా ఖ్రాన్తి రేవ హి- = యదా= ఎప్పుడు, దేహాత...' 603326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>522 శ్రీవి వేక చూడామణి పారబ్ధం సిధ్యతి తదా యదా దేహాత్మనా స్థితిః, దేహాత్మభావో నై వేష్టః ప్రారబ్ధం త్యజ్యతామతః, శరీరస్యాపి ప్రారబ్ధకల్పనా ఖ్రాన్తి రేవ హి- = యదా= ఎప్పుడు, దేహాత్మనా దేహాత్మబుద్ధితో, స్థితిః = స్థితి యుండునో, తదా=అప్పుడు, ప్రారబ్ధం ప్రారబ్ధము, సిధ్యతి సిద్ధిం చును. అధ్యాసకు మూలభూతమగు అజ్ఞానము నశించినది గాన, దేహాత్మ భావః = దేహాత్మతాదాత్మ్యా ధ్యాసము, నైవ ఇష్టః = ఇష్టము ( అంగీ కార్యము:) కాదు. అతః = ఆ కారణమువలన, ప్రారబ్ధం = ప్రారబ్ధము, త్యజ్యతామ్ = విడువబడుగాక ఆత్మకు ప్రారబ్ధముండునను వాదమును చేయరాదు అని తాత్పర్యము, బాగుగ ఆలోచింపగా, శరీరస్యాపి = శరీర మునకుకూడ ప్రారబ్దకల్పనా = ప్రారబ్ధముయొక్క కల్పన, బ్రాన్తిః, ఏవ = భ్రాంతి మాత్రమే, హి= నిశ్చయము, అవ. ఈ విషయమును ఉపపాదించుచున్నాడు అధ్యస్తస్య కుతః సత్త్వం అసత్త్వస్య కుతో జనీః, అజాతస్య కుతో నాశః ప్రారబ్ధ మసతః కుతః- = అధ్యస్త స్య = అధ్యసింపబడిన దానికి, సత్త్వం = ఉనికి, ఎట్లు : అసత్త్వస్య = సత్త్వము (ఉనికి) లేనిదానికి, జనిః — = కుతః = పుట్టుక, కుతః = ఎట్లు ? అజాతస్య = పుట్టని దానికి, నాశః =నాశము, కుతః=ఎట్లు? అసతః = లేని దానికి, ప్రారబ్ధం = ప్రారబ్ధము, కుతః = ఎట్లు ? " 462 463 “న విద్యతే సత్త్వం యస్య తత్ = అసత్త్వమ్ ” సత్త్వము లేనిది. దానికి ఉత్పత్తి ఎట్లు? ఉత్పత్తి అనునది లేదని అర్థము. పుట్టని దానికి నాశము ఎట్లు? నాశము కూడ లేదు. ఉత్పత్తి కొరకై ప్రార బ్దమును అంగీకరింపవలెను. ప్రారబ్ధమును అంగీకరింపకున్నచో, లోక ప్రసిద్ధమగు, దేవతలు, తిర్యగస్తువులు, మనుష్యులు ఈ విధ మైన వైషమ్యమును ఉపపాదించుటకు శక్యము కాదు. (కొందరు<noinclude><references/></noinclude> cg0hxrm2mopjck3rtx3t6td4lo17i1w 104 244609 603327 2026-11-02T15:33:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రారబ్ధ విచారము QD 523 దేవతలుగను, కొందరు తిర్యగంతువులుగను, కొందరు మనుష్యు లుగను జన్మించుచున్నారు. ఇట్లు వేరు వేరు జన్మలకు ప్రారబ్ధమే కారణమని అంగీకరింపకున్నచో మరియొక కారణమ...' 603327 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రారబ్ధ విచారము QD 523 దేవతలుగను, కొందరు తిర్యగంతువులుగను, కొందరు మనుష్యు లుగను జన్మించుచున్నారు. ఇట్లు వేరు వేరు జన్మలకు ప్రారబ్ధమే కారణమని అంగీకరింపకున్నచో మరియొక కారణమును దేనినికూడ చూపుటకు శక్యముకాదు అని అర్థము). కాని బ్రహ్మవ్యతిరిక్త మగు సర్వమును మిథ్యయని నిర్ణయించిన పిమ్మట, శుక్తి రజతమువలె, కేవలము అజ్ఞానమువలన మాత్రమే భాసించుచున్న జగత్తు యొక్క పుట్టుకకు కర్మ నిమిత్తమని చెప్పపనిలేదు. వారి వారి కర్మల ననుస రించియు, వారి వారి విద్యాదుల ననుసరించియు జీవులు స్థాణ్వాది జన్మలను పొందుచుందురు అని చెప్పు “స్థాణుమన్యే ఒనుసంయన్తి యథాకర్మ యథాశ్రుతమ్" ఇత్యాది శ్రుతులు వ్యవహార దృష్ట్యా అట్లు చెప్పుచున్నవని భావము. (అనగా పరమార్థదృష్టిలో, జగత్సృ ష్టియు లేదు. దానికి నిమిత్తమగు ప్రారబ్ధకర్మయు లేదు అని యర్థము.) `అవ. ఇపుడు- "తస్య తావదేవ చిరం యావన్న విమోక్ష్యే అథ సంపత్స్యే " అను శ్రుతియొక్క తాత్పర్యమును చెప్పుచున్నాడు. జ్ఞానేనాజ్ఞానకార్యస్య సమూలస్య లయో యది, తిష్ఠత్యయం కథం దేహ ఇతి శంకావతో జడాన్, సమాధాతుం బాహ్యదృష్ట్యా ప్రారబ్ధం వద్దతి శ్రుతిః. 464 మూలభూతమగు అజ్ఞానముతోకూడిన, అజ్ఞాన -సమూలస్య = - కార్యస్య = అజ్ఞానముయొక్క కార్యమైన బాహ్యమగు వియదాదిప్రపంచ మునకును, ఆధ్యాత్మికమగు అహంకారాది దేహాంత ప్రపంచమునకును, = నేన = బ్రహ్మసాక్షాత్కారముచే, లయః యది బాధ (విలయము) కలి గినచో, అయం దేహః-ఈ పాంచభౌతిక దేహము, కథం = ఎట్లు, తిష్ఠతి = నిలుచును ? ఇతి = అని, శంకావతః = శంకగల, జడాన్ = ప్రాకృత జనులను, తెలివితక్కువవారిని గూర్చి, సమాధాతుం సమాధానము చెప్పు =<noinclude><references/></noinclude> gjxh0vschuhvo2da0dpgeoknk02ykc4 104 244610 603328 2026-11-02T15:34:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '524 శ్రీవివేకచూడామణి టకు, బాహ్యదృష్ట్యా = వ్యవహారదృష్టితో, శ్రుతిః = శ్రుతి, ప్రారబ్ధం= ప్రారబ్ధమును (ప్రారబ్ధ మనునది ఉన్నదని), వదతి = 'యావన్నవిమోజ్యే ఇత్యాది వాక్యములలో చెప్ప...' 603328 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>524 శ్రీవివేకచూడామణి టకు, బాహ్యదృష్ట్యా = వ్యవహారదృష్టితో, శ్రుతిః = శ్రుతి, ప్రారబ్ధం= ప్రారబ్ధమును (ప్రారబ్ధ మనునది ఉన్నదని), వదతి = 'యావన్నవిమోజ్యే ఇత్యాది వాక్యములలో చెప్పుచున్నది. అవ. (శ్రుతి, పైనచూపిన విధమున, వ్యవహారము ననుస రించి ప్రారబ్ద మనునది ఉన్నదని చెప్పుచున్నది. అం యే కాని కర్మ జన్యమగు శరీరాదికము శుక్తి రజతాదికమువలె ప్రాతీతికము (పైకి కనబడునది) మాత్రము కాదు; సత్యమే అని చెప్పుటయందు ఈ శ్రుతివాక్యముల తాత్పర్యము అని ఎన్నడును భ్రాంతి చెందరాదు అని చెప్పుచున్నాడు – . న తు దేహాదిసత్యత్వబోధనాయ విపశ్చితామ్, యతః శ్రుతేరభిప్రాయః పరమార్థేకగోచరః. = తు_కాని, విపశ్చిరామ్-జ్ఞానులయొక్క, దేహాదిసత్యత్వబోధ నాయ= దేహాదుల సత్యత్వమును బోధించుటకు, నౌకాదు, యతఃఎందు వలన అనగా, శ్రుతేః = శ్రుతియొక్క, అభిప్రాయః = అభిప్రాయము, పరమార్థిక గోచరః = పరమార్థ “విషయమునకు మాత్రమే సంబంధించినది. 466 జ్ఞానులయొక్క ఏ దేహాదిక మున్నదో దానియొక్క సత్యత్వ మును బోధించుటకై శ్రుతి ప్రారబ్ధమును గూర్చి చెప్పుటలేదు. లేదా ‘విపశ్చితాం' అనుదానికి 'బోధనాయ' అను దానితో అన్వయము చెప్పి పండితులకు బోధించుటకై' అని అర్థము చెప్పవచ్చును. తేజస్సుచే తిమిరము నశించినట్లు, జ్ఞానముచే జగదుపాదానభూత మగు అజ్ఞానము నశించినను, దేహము మాత్రము ప్రారబ్ధము నశించిన పిమ్మటనే నశించును. దేహము నశించుటకు అంతమాత్రము ఆలస్యముండును అని చెప్పుటచే, ఆ దేహము అజ్ఞానజన్యము కాద నియు, కర్మజన్యమనియు, అందుచే అది సత్యమనియు భావించుటకు అవకాశమున్నది. కాని అది యుక్తము కాదు. తారికుల సిద్ధాంతము<noinclude><references/></noinclude> 2amrkdreds02vm9jz0tjyl7a7kkm500 104 244611 603329 2026-11-02T15:34:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రారబ్ద విచారము 525 ప్రకారము, పటమునకు ఉపాదానకారణముగు తంతువులు నశించిన వెంటనే ఆ పటము నశించదు. తంతువులు నశించిన మరుసటి క్షణము వరకును పటము ఉండి, మరుసటి క్షణముననే నశించును. అనగ...' 603329 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రారబ్ద విచారము 525 ప్రకారము, పటమునకు ఉపాదానకారణముగు తంతువులు నశించిన వెంటనే ఆ పటము నశించదు. తంతువులు నశించిన మరుసటి క్షణము వరకును పటము ఉండి, మరుసటి క్షణముననే నశించును. అనగా ఉపాదానకారణము నశించిన పిమ్మట గూడ ఒక క్షణము పాటు కార్య ముండునని తార్కికుల సిద్ధాంతము. ఈ సిద్ధాంతమును పురస్కరించు కొని పంచదశిలో, చిత్రదీప ప్రకరణమున ఇట్లు చెప్పబడినది. 3 ఉపాదానే వినష్టేపి క్షణం కార్యం ప్రతీక్షతే, ఇత్యాహుస్తార్కికా సద్వదస్మాకం కిం న సమ్భవేత్. తన్తూనాం దినసంఖ్యానాం తైస్తాదృక్ క్షణ ఈరిత, భ్రమస్యాసంఖ్యకల్పస్య యోగ్యః క్షణ ఇహేష్యతామ్. ఉపాదానకారణము నశించినను కార్యము క్షణకాలముండునని తార్కి కులు చెప్పుచున్నారు. అది మాకు మాత్రము ఎందుకు కుదరదు ? తంతువులు కొన్నిరోజులపాటు మాత్రమే ఉండును. కావున ఆ దివసముల ప్రమాణమునకు అనుగుణమైన క్షణమును వా రంగిక రించినారు. ఎన్నియో కల్పములు అనంతకాలమునుండి వచ్చుచున్న భ్రమకు అనుగుణముగ క్షణమును మా మతమున అంగీకరింపవచ్చును గదా? ఈ విధముగ అనాదికాలమునుండి వచ్చుచున్న అజ్ఞానము ఉపాదానముగా గల దేహాదికము కూడ, అజ్ఞానము నశించిన పిమ్మట కొంతకాలము ఉండునని చెప్పుటకు శక్యమే కదా? కానీ ఇది యంతయు విజిగీషుకథలో(ఏదో విధముగ ప్రతివాదిని ఓడించు నుద్దే శముతో చేసెడి వాగ్వాదమునకు విజిగీషుకథ యని పేరు) చెప్పెడి సమాధానము. వాస్తవమున - - “న నిరోధో న చోత్పత్తిర్న బద్దో న చ సాధకః, న ముముక్షు ర్నవై ముక్త ఇత్యేషా పరమార్థతా.” సృష్టినిరోధము గాని, సృష్టి గాని, బద్ధుడు గాని, సాధకుడు గాని, ముముక్షువు గాని, ముక్తుడు గాని లేదు; ఇది పరమార్థము అను శ్రుతి<noinclude><references/></noinclude> pspgwwrswx95v64u1t4erpp85rdf2n9 104 244612 603330 2026-11-02T15:34:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '628 శ్రీవివేకచూడామణి ననుసరించి బ్రహ్మమాత్రమే పరమార్థము. “జ్ఞానముచే సమూలముగ అజ్ఞానకార్యము నశించినచో ఈ దేహమెట్లుండును?" అనెడు, మంద బుద్ధులు చేయు శంకకు ఏదియో యొక సమాధానము చెప...' 603330 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>628 శ్రీవివేకచూడామణి ననుసరించి బ్రహ్మమాత్రమే పరమార్థము. “జ్ఞానముచే సమూలముగ అజ్ఞానకార్యము నశించినచో ఈ దేహమెట్లుండును?" అనెడు, మంద బుద్ధులు చేయు శంకకు ఏదియో యొక సమాధానము చెప్పవలెను గదా యని మాత్రమే శ్రుతి ప్రారబ్ధమనునది ఒకటున్నది అని చెప్పు చున్నది. ఈ సమాధానము చెప్పుట శ్రుతికి ప్రధాన తాత్పర్యవిష యము కాదు. ఏలన, శ్రుతియొక్క అభిప్రాయము, పరమార్థాళ్లగో చరః= ప్రమాణాంతరములచే తెలియరానిదియు, సప్రయోజనమును, అబాధితమును అగు విషయమునకు సంబంధించి యుండును. ఈ విధముగ, అజ్ఞాననాశానంతరము కూడ, జ్ఞానుల శరీరము, కర్మ సమాప్తి యగువరకును ఉండును అని చెప్పుటలో ప్రయోజన మేమియు లేదు గాన 'తస్య తావదేవ చిరం' ఇత్యాది శ్రుతి మందుల శంకకు సమాధానము చెప్పుటకు మాత్రమే ఉదిష్టమైనదని భావము. అవ. ఇపుడు శ్రుతితాత్పర్య విషయమగు పరమార్థమును ఏడు శ్లోకములలో సంగ్రహించుచున్నాడు. వానాత్వ నిషేధము పరిపూర్ణ మనాద్యన్త మప్రమేయ మవిక్రియమ్, ఏకమేవాద్వయం బ్రహ్మ నేహ నానాస్తి కించన. బ్రహ్మ = బ్రహ్మ, పరిపూర్ణః = అంతటను నిండినది; అనగా దేశ పరిచ్ఛేదము లేనిది. అనాద్యన్తం = ఉత్పత్తి వినాశములు లేనిది. అప్ర మేయం=మసస్సుచే గ్రహింపశక్యము కానిది. అవిక్రియం =పరిణామము లేనిది. ఏకం = స్వగత భేదములు లేనిది. ఏవ =సజాతీయభేదములు లేనిది. అద్వయం = విజాతీయ భేదములు లేనిది. ఇహ = ఈ బ్రహ్మమందు, కించన—కొంచెమైనను, నానానానాత్వము, అనగా భేదము, నాస్తి లేదు. ఈ విధముగ శ్రుతి, బ్రహ్మ సకలవిధభేదరహిత మని చెప్పుచున్నది. 466<noinclude><references/></noinclude> 32p1ybb7rqz213c6qp8t65d0m132zrz 104 244613 603331 2026-11-02T15:35:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నానాత్వ నిషేధము “.మనసై వానుద్రష్టవ్యం నేహ నానాస్తి కించన, మృత్యోః స మృత్యు మాప్నోతీ య ఇహ నానేవ పశ్యతి ” బ్రహ్మను గూర్చి తెలిసికొనుటకు మనస్సు ఒక్కటియే సాధనము. ఈ బ్రహ్మయందు...' 603331 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>నానాత్వ నిషేధము “.మనసై వానుద్రష్టవ్యం నేహ నానాస్తి కించన, మృత్యోః స మృత్యు మాప్నోతీ య ఇహ నానేవ పశ్యతి ” బ్రహ్మను గూర్చి తెలిసికొనుటకు మనస్సు ఒక్కటియే సాధనము. ఈ బ్రహ్మయందు ఎట్టి భేదమును లేదు. ఈ బ్రహయందు భేదమును చూచెడి వాడు మృత్యువునుండి మరియొక మృత్యువును పొందుచుండును. సంసార నిమగ్నుడగును అని బృహదారణ్యకశ్రుతి చెప్పుచున్నది. 'ఏకమేవాద్వ యం' అను పదములచే 'ఏకమేవాద్వితీయమ్' అను ఛాందోగ్య శ్రుతి యొక్క అర్థతో ఒనువాదము చేయబడినది. 527 అవ. శ్రుతివాక్యములలోనున్న శబ్దములను, శ్రుత్యర్థమును అనుసరించు స్వీయశబ్దములను ప్రయోగించి పరమార్థతత్త్వమును చెప్పుచున్నారు. సదనం చిదనం నిత్య మానన్దఘన మక్రియమ్, ఏకమేవాద్వయం బ్రహ్మ నేహ నానాస్తి కించన. 467 * ఘనః ' అనగా మూ ర్తి; బ్రహ్మ, సత్ప్రనం=సత్తుశరీరముగా కలది. చిదనం = చిత్తు శరీరముగాకలది. నిత్యం నిత్యమైనది. ఆనన్దఘనం = ఆనందమే శరీరముగా కలది. అనగా సచ్చిదానందస్వరూపమని యర్థము. 485 నుండి 471 వరకు ఏడు శ్లోకములలో ఉత్తరార్ధములు సమానములు. 1 == ప్రత్యగేకరసం పూర్ణ మనన్తం సర్వతోముఖమ్, ఏకమేవాద్వయం బ్రహ్మ నేహ నానాస్తి కించన. 488 బ్రహ్మ, ప్రత్యగేకరసం - సర్వాత్మభూతమైనది, పూర్ణం= సర్వ వ్యాప్తమైనది, అనన్తం = నాశరహితమైనది, సర్వతోముఖం = సర్వాత్మ భూతమగుటచే అంతటను ముఖము కలది, “త్వం జాతో భవసి విశ్వతో ముఖః"-నీవు జన్మించినవాడవై అనగా సకల భూతరూపమున ఆవిర్భ వించినవాడవై అన్నివైపుల ముఖము కలవాడ నగుచున్నావు అని శ్రుతి వాక్యము కూడ చెప్పుచున్నది.<noinclude><references/></noinclude> ttyrgd1f7fuwim6e0ugh46fp3rwb0d9 104 244614 603332 2026-11-02T15:35:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '528 శ్రీవివేక చూడామణి అహేయ మనుపాదేయ మనాధేయ మనాశ్రయమ్, ఏకమేవాద్వయం బ్రహ్మ నేహ నానాస్తి కించన. ఇది ప్రతియొక్కరికిని ఆత్మస్వరూపమే గాన, అహేయం=విడువ దగనిది, అనుపాదేయం= గ్రహింప శక...' 603332 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>528 శ్రీవివేక చూడామణి అహేయ మనుపాదేయ మనాధేయ మనాశ్రయమ్, ఏకమేవాద్వయం బ్రహ్మ నేహ నానాస్తి కించన. ఇది ప్రతియొక్కరికిని ఆత్మస్వరూపమే గాన, అహేయం=విడువ దగనిది, అనుపాదేయం= గ్రహింప శక్యము కానిది, అనాధేయం ప్రపంచ రహితమగుటచే అధేయము (తనపై ఉండు మరియొక వస్తువేదియు లేనిది, అనాశ్రయం _అశ్రయరహితమైనది అనగా ఆధారశూన్యము, 'అహేతుం' ‘అనుపాదేయం' అను పదములకు 'దోషరహితము', 'నిర్గుణము ' అని కూడ అర్ధము చెప్పవచ్చును. నిర్గుణం నిష్కలం సూక్ష్మం నిర్వికల్పం నిరంజనమ్, ఏకమేవాద్వయం బ్రహ్మ నేహ నానాస్తి కించన. నిర్గుణం=గుణరహితమైనది, నిష్ఫలం, భేదశూన్యము, సూక్ష్మం= సూక్ష్మమైనది, నిర్వికల్పం వికల్పశూన్యము, నిరంజనం ఇతర సంబం ధము లేనిది (వ్యాఖ్య లేదు). అనిరూప్య స్వరూపం యన్మనోవాచామగోచరమ్, ఏకమేవాద్వయం బ్రహ్మ నేహ నానాస్తి కించన. యత్= ఏ కారణము వలన, మనోవాచాం= మనస్సునకును, వాకు లకును, అగోచరం=గోచరము కానిదో, తత్- ఆ కారణమువలన, అని రూప్య స్వరూపం—ఇది ఇట్లు అని నిరూపింప శక్యము కాని స్వరూపము కలది. ఈ విషయమునే శిష్యుని వాక్యముగా-“వాచా వక్తు మశక్యమేవ మనసా మన్హుమ్” .(శ్లో. 483) అని చెప్పనున్నాడు. సతీసమృద్ధం స్వతఃసిద్ధం శుద్ధం బుద్ధ మనీదృశమ్, ఏకమేవాద్వయం బ్రహ్మ నేహ నానాస్తి కించన. సత్=ఎల్ల ప్పుడును ఉండునది; అందుచే అబాధ్యమైనది, సమృద్ధం- అఖండానందరూప మైనది, స్వతఃసిద్ధం - ప్రత్యక్షాది ప్రమాణము = 469 470 471 472<noinclude><references/></noinclude> 624xvx9bk1cfz1plen71qi7eqyvstdl 104 244615 603333 2026-11-02T15:35:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నానాత్వ నిషేధము లన్నియు దీని మూలముననే ప్రవర్తించును గాన దీని విషయమున ఏ ప్రమాణములును ప్రవర్తించవు. అందుచే స్వసం వేద్యము. శుద్ధం=దోష ములచే స్పృశింపబడనిది. . బుద్ధం = జ్ఞానస్...' 603333 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>నానాత్వ నిషేధము లన్నియు దీని మూలముననే ప్రవర్తించును గాన దీని విషయమున ఏ ప్రమాణములును ప్రవర్తించవు. అందుచే స్వసం వేద్యము. శుద్ధం=దోష ములచే స్పృశింపబడనిది. . బుద్ధం = జ్ఞానస్వరూప మైనది. అనీదృశం- సాటిలేనిది. అతిసూక్ష్మమైన విషయమును అవిచ్ఛిన్నముగ బుద్ధియందు ప్రవేశ పెట్టుటకై క్రుత్యుక్తమగు బ్రహ్మపదార్థమును గూర్చి ఈ విధము గనే చెప్పవలసి యుండును. అందుచే ఇట్టి ప్రదేశములందు పౌనరుక్త్య దోష మున్నదను శంక చేయరాదు. ఆత్మానుభవోపదేశము నిరస్త రాగా నిరహిస్త భోగాః శాన్తాః సుదాన్తా యతయో మహాన్తః, విజ్ఞాయ తత్త్వం పరమేతదన్తె ప్రాప్తాః పరాం నిర్వృతి మాత్మయోగాత్. నిరస్త రాగాః = విడువబడిన విషయాభిలాష కలవారును, నిరపాస్తు భోగాః = విడువబడిన భోగములు కలవారును, శానాః - శాంతులును, సుదాన్తా ః=ఇంద్రియములను బాగుగా నిగ్రహించుకొన్నవారును, మహాన్తః= గొప్పవారై న, యతయః=యతులు, ఏతత్ ఈ, సరంతత్త్వం=పరతత్త్వ మును, విజ్ఞాయ- తెలిసికొని, అనే = 'అంతమునందు, ఆత్మయోగాత్= ఆత్మయోగమువలన, పరాం = గొప్పదైన, నిర్వృతిం = ఆనందమును, ప్రాప్తాః=పొందినారు. = - 529 473 నిరస్త రాగాః = విషయేచ్ఛను తొలగించుకొన్న వారును, కావు ననే, నిరపాస్త భోగాః= విడువబడిన భోగము కలవారు, యాదృచ్ఛి కముగా లభించిన దానితో సంతుష్టులు. రాగ మున్ననే కదా భోగ మనునది. కావుననే "అన్యావేదిత భోగ్యభోగకలనో నిధ్రాలువద్ బాలవత్ (శ్లో. 427) అని వెనుక చెప్పబడినది. లేదా 'నిరపా స్త భోగాః' అను పదమునకు శీతోష్ణాది ద్వంద్వములను సహింపగల్గిన వారు అని యర్థము. శాన్తాః= బ్రహ్మయందు స్థాపితమగు మనస్సు<noinclude><references/></noinclude> auyi4rynkoit0ctzyoqk8gqp1xe39eh 104 244616 603334 2026-11-02T15:35:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '530 శ్రీ వివేకచూడామణి కలవారు. సుదాన్తాః - బాగుగా నిగ్రహింపబడిన బాహ్యేంద్రియ ములు కలవారు. యతయః ప్రయత్న శీలురు, మహాన్తః=బాహ్యేం ద్రియములద్వారా బైటకు వెడలిన మనస్సు పరిచ్ఛిన్న...' 603334 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>530 శ్రీ వివేకచూడామణి కలవారు. సుదాన్తాః - బాగుగా నిగ్రహింపబడిన బాహ్యేంద్రియ ములు కలవారు. యతయః ప్రయత్న శీలురు, మహాన్తః=బాహ్యేం ద్రియములద్వారా బైటకు వెడలిన మనస్సు పరిచ్ఛిన్నములగు విష యముల ఆకారమున పరిణమింపగా, అట్టి పరిచ్ఛిన్న మనోవృత్తి చే ఉప హితుడగు జీవుడు కూడా అల్పుడగును. శాంతులును, దాంతులును అగు యతులకు అట్టి యల్పత్వము లేదు గాన వారు మహాపురుషు లని యర్థము. అవిచ్ఛిన్నముగ అన్తర్ముఖముగనే ఉండు మనస్సు కల వారికి మహత్త్వము కూడ సహజమే. అట్టి పురుషశ్రేష్ఠులు, ఏతత్ 'పరిపూర్ణ మనాద్యన్తమ్' ఇత్యాది శ్లోకములలో చెప్పబడిన, పరం తత్త్వం= సర్వోత్కృష్టమగు బ్రహ్మను, విజ్ఞాయ-తెలిసికొని, ఆత్మ యోగాత్_నిర్వికల్పసమాధివలన, పరాం నిర్వృతిం=నిత్యనిరతిశయా నన్దరూపమైన ముక్తి ని, అర్తే -జ్ఞాన ప్రాప్త్యనంతరము, ప్రాప్తాః=పొంది నారు. ' అనే ' - ప్రారబ్ధకర్మ యొక్క అంతమందు, అనగా దేహ పాతానంతరము అని కూడ అర్థము చెప్పవచ్చును. ఆత్మయోగము వలన తెలిసికొని, దేహపాతానంతరము విదేహముక్తిని పొందినారు అని యర్థము. $ ణ అవ. "మా భైష్ట విధ్వంస్తవ నాస్త్యపాయః సంసారసిద్ధోస్తరణే—స్త్యుపాయః, యేనైవ యాతా యతయో ఒస్య పారం తమేవ మార్గం తవ నిర్దేశామి.” (శ్లో. 45) అని వెనుక చెప్పిన విషయమును ముగించుచున్నాడు. భవానపీఠం పరతత్త్వ మాత్మనః స్వరూప మానన్దఘనం నిచాయ్య, విధూయ మోహం స్వమనఃప్రకల్పితం ముక్తః కృతార్థీ భవతు ప్రబుద్ధః- 474<noinclude><references/></noinclude> crre9cvhbhq5vkr1hch1c9dqbggqcvx 104 244617 603335 2026-11-02T15:35:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మానుభవోపదేశము - = భవానపి=నీవు కూడ, ఆత్మనః నీ యొక్క, స్వరూపం స్వరూ పము, ఆనన్దఘనం = ఆనందరూపమును అయిన, ఇదం = ఈ, పర తక్త్వం = బ్రహ్మను, నిచాయ్య = సాక్షాత్కరింప జేసికొని, స్వమనః ప్రకల...' 603335 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మానుభవోపదేశము - = భవానపి=నీవు కూడ, ఆత్మనః నీ యొక్క, స్వరూపం స్వరూ పము, ఆనన్దఘనం = ఆనందరూపమును అయిన, ఇదం = ఈ, పర తక్త్వం = బ్రహ్మను, నిచాయ్య = సాక్షాత్కరింప జేసికొని, స్వమనః ప్రకల్పితం - నీయొక్క మనస్సుచేతనే కల్పితమైన, మోహం. అనాత్మ యందు ఆత్మభ్రమను, విధూయ-సమూలముగా నశింపజేసికొని, ప్రబుద్ధః- అవిద్యానిద్ర లేనివాడవుగ అయి, ముక్తః= అధ్యాసరూపమగు బంధము నుండి విముక్తుడవై, కృతార్థః భవతు = కృతార్థుడ వగుదువు గాక అని ఆశీర్వాదరూపములో నున్న ఉపదేశము. సమాధినా సాధు సునిశ్చలాత్మనా పశ్యాత్మతత్త్వం స్ఫుటబోధ చక్షుషా, నిస్సంశయం సమ్యగవేక్షితశ్చేత్ శ్రుతః పదార్థ న పునర్వికల్పతే. = సునిశ్చలాత్మనా _ దేనియందు అంతఃకరణము పూర్తిగ నిశ్చల ముగా నుండునో అట్టి, సమాధినా నిర్వికల్పక సమాధిచేత, స్ఫుటబోధ చక్షుషా=స్ఫుటమగు జ్ఞానమనెడు నేత్రముచేత, బాహ్యమగు నేత్రముతో రూపమును ఎట్లు చూతురో ఆ విధముగ, సాధు బాగుగా, అనగా సందేహ విపర్యాసములు లేకుండగా, ఆత్మతత్త్వం ఆత్మతత్త్వమును, పశ్య= సాక్షాత్కరింప జేసికొనుము. 531 475 "నిర్వికల్పక సమాధినా స్ఫుటం బ్రహతత్త్వ మవగమ్యతే ద్రువమ్, నాన్యథా చలతయా మనోగతేః ప్రత్యయాన్తర విమిశ్రితం భవేత్.” (శ్లో. 386) అని వెనుక గూడ చెప్పబడినది. శ్రుతః = ఆప్తులద్వారా విన బడిన, పదార్థః పదార్థము, నిస్సంశయం నిస్సంశయముగా, సమ్యక్ బాగుగా, అవేక్షిత శ్చేత్ =అనుభవగోచరముగ చేసికొనబడినచో, పునః మరల, న వికల్పతే మరియొక విధముగ భాసింపదు. స్వస్యా విద్యాబన్ధ సమ్బన్దమోక్షాత్ సత్యజ్ఞానానన్దరూపాత్మలబ్ధి, శాస్త్రం యు క్తి ర్దేశికోక్తి ః ప్రమాణం చాన్త ఃసిద్ధా స్వానుభూతిః ప్రమాణమ్. 476<noinclude><references/></noinclude> efc6zd48oa0aruqqehx3zbjnxm55dtd 104 244618 603336 2026-11-02T15:36:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '682 శ్రీవివేకచూడామణి == స్వస్య=తనకు, అవిద్యాబన్ధసమృద్ధమోక్షాత్ - అవిద్యచే గలిగిన, అహంకారాది దేహాన్త బంధములతో అధ్యాసకల్పితమగు తాదాత్మ్య సంబం ధమునుండి మోక్షమువలన, అనగా స్వస్...' 603336 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>682 శ్రీవివేకచూడామణి == స్వస్య=తనకు, అవిద్యాబన్ధసమృద్ధమోక్షాత్ - అవిద్యచే గలిగిన, అహంకారాది దేహాన్త బంధములతో అధ్యాసకల్పితమగు తాదాత్మ్య సంబం ధమునుండి మోక్షమువలన, అనగా స్వస్వరూపజ్ఞానము కలిగిన పిమ్మట లభించిన దేహాదీబంధవియోగమువలన, సత్యజ్ఞానానన్దరూపాత్మలబ్ధి . సత్యజ్ఞా నానందరూపమగు ఆత్మ యొక్క ప్రాప్తి కలుగువిషయమున, శాస్త్రం- “అస్య మహిమాన మితి వీతశోకః", " బ్రహ్మవిదాప్నోతి పరమ్ -బ్రహ్మ ఆ పరమాత్మను పొందును ఇత్యాది శాస్త్రము, దేశికోకి &= తత్త్వమస్యాది -వాక్యోత్థ బ్రహ్మాత్మైకత్వ బోధతః, బ్రహ్మణ్యాత్మత్వదార్థ్యాయ స్వాధ్యాసాపనయం కురు. (శ్లో.284) ఇత్యాది గురూపదేశము, ప్రమాణం = ప్రమాణము. అన్తః సిద్ధా= తనలో నున్న, శాస్త్ర యుక్తి _గురూపదేశానురూపమైన, స్వానుభూతిశ్చ = స్వాను భవము కూడ, ప్రమాణమ్ = ప్రమాణము. = అవ. పైనచెప్పిన విషయమున దృష్టాంతముగ చూపుటకై అనుభవసిద్ధములగు మరికొన్ని విషయములను చున్నాడు_ గూడ చెప్పు బన్ధ మోక్షశ్చ తృప్తిశ్చ చిన్తారోగ్యక్షుధాదయః, స్వేనైవ వేద్యా యద్ జ్ఞానం పరేషా మానుమానికమ్.477 = = బన్ధః= అవిద్యయు, మోక్షః చ= అ)ద్యానాశము, తృప్తిశ్చ= తృప్తియు, చిన్తా రోగ్యక్షురాదయః చింత, ఆరోగ్యము, ఆకలి మొదలగు నవిః 'ఆది' పదముచే దప్పిక, రోగము, కుక్షికూల మొదలగునవి గ్రహింపబడును. స్వేనైవ తనచేతనే, వేద్యాః = తెలియదగినవి; స్వాను భవమాత్రగమ్యములు. యత్ ఏలన, పరేషాం = పరులయొక్క,జ్ఞానం= జ్ఞానము, ఆనుమానికం=అనుమాన ప్రమాణముచేతనే తెలియదగినదగుటచే పరోక్షమైనది. ఒక్కొకప్పుడు హేతువు (అనుమితి హేతువు) దుష్టమైనచో ఆ జ్ఞానము భ్రమకూడ కావచ్చును అని అభిప్రాయము. తటస్థితా బోధయన్తి గురవః శ్రుతయో యథా, ప్రజ్ఞ యైవ తరేద్విద్వా నీశ్వరానుగృహీతయా. 478<noinclude><references/></noinclude> 7lghg36c5v645srtxcxvgnj2oxdndok 104 244619 603337 2026-11-02T15:36:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆత్మానుభవోపదేశము నావనెకి నదిలో ప్రయాణము చేయుచున్న, తెడ్డు ఎట్లువేయవలెనో తెలియని వానికి ఒడ్డుమీదనున్న వాడు, 'తెడ్డును ఈ విధముగ వేయవలెను' అని దూరమునుండియే బోధించును. అట్లే...' 603337 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆత్మానుభవోపదేశము నావనెకి నదిలో ప్రయాణము చేయుచున్న, తెడ్డు ఎట్లువేయవలెనో తెలియని వానికి ఒడ్డుమీదనున్న వాడు, 'తెడ్డును ఈ విధముగ వేయవలెను' అని దూరమునుండియే బోధించును. అట్లే - గురవః = గురువులు, శ్రుతయో యథా = శ్రుతుల వలెనే, తటస్థితాః = తటస్థులై అనగా పరోక్షజ్ఞానము మాత్రమే కలుగువిధమున, బోధయన్తి= బోధింతురు. విద్వాన్ = విద్వాం సుడు, ఈశ్వరానుగృహీతయా = ఈశ్వరునిచే అనుగ్రహింపబడిన, ప్రజ్ఞ యైవ = 'బ్రహ్మాత్మనోః శోధితయోః' (శ్లో. 428) ఇత్యాది శ్లోకమున చెప్పిన లక్షణముగల చిన్మాత్రవృత్తిచేతనే, తనేత్ = సంసార సముద్ర మును దాటవలెను. == - 588 స్వానుభూత్యా స్వయం జ్ఞాత్వా స్వమాత్మాన మఖణ్ణితమ్, సంసిద్ధః సుసుఖం తిష్టేన్నిర్వికల్పాత్మనాత్మని. స్వం ఆత్మానం = తన ఆత్మను (తనను), అఖణ్ణితం = అద్వితీయ స్వరూపమైన దానినిగా, స్వయం = స్వయముగనే, స్వానుభూత్యా= స్వానుభవముచేత, జొత్వా = తెలిసికొని, సంసిద్ధః = సిద్ధిని పొందినవాడై, ఆత్మని = ఆత్మ యందే, నిర్వికల్పాత్మనా - వికల్పరహితమైన స్థితిలో, సుసుఖమ్ = మిక్కిలి సుఖముగా, తిష్టేత్=ఉండవలెను. వేదాన్త సిద్ధాన్త నిర్ముక్తి రేషా బ్రహ్మైవ జీవః సకలం జగచ్చ, అఖణ్ణరూపస్థితిరేవ మోక్షః = బ్రహ్మాద్వితీయంశ్రుతయః ప్రమాణమ్. = ఏషా=ఇది, వేదాన సిద్ధాన్తనిరు క్తి ః = వేదాన్త సిద్ధాంతము యొక్క, నిర్వచనము, జీవః=జీవుడు, బ్రహ్మైవ=బ్రహయే, సకలం సమస్తమైన, జగచ్ఛ=జగత్తు కూడా (బ్రహ్మయే), అఖణరూపస్థితిరేవ = అద్వితీయ రూపమున ఉండుటయే, మోక్షః= మోక్షము, బ్రహ్మ = బ్రహ్మ, అద్వి తీయం=ద్వితీయరహితము, శ్రుతయః= శ్రుతులు, ప్రమాణమ్= ప్రమా ణము. 479 480<noinclude><references/></noinclude> dicunp8subfcqprpvncyy9vu1ryk4v5 104 244620 603338 2026-11-02T15:36:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '584 శ్రీ వివేక చూడామణి వేదాన్త సిద్ధాన్తనిరుక్తి ః వేదా నై శి శ్రీ వేదానైః = వేదాన్తములచే, సిద్ధః = సిద్దించిన, యః అన్తః=ఏ నిర్ణయము కలదో, దానియొక్క, నిరుక్తి = ఆ నిర్ణయమును కలిగి...' 603338 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>584 శ్రీ వివేక చూడామణి వేదాన్త సిద్ధాన్తనిరుక్తి ః వేదా నై శి శ్రీ వేదానైః = వేదాన్తములచే, సిద్ధః = సిద్దించిన, యః అన్తః=ఏ నిర్ణయము కలదో, దానియొక్క, నిరుక్తి = ఆ నిర్ణయమును కలిగించు సంకుచిత శబ్దము, ఏషా—ఇది (వేదాన్త సిద్ధాంతము నంతయు కొలదిమాటలలో చెప్పవలెనన్నచో ఇట్లు చెప్పవలెను అని యర్థము). జీవుడు బ్రహ్మయే. సకల జగత్తును బ్రహ్మయే. అఖండరూపమున ఉండుటయే, అనగా బ్రహ్మస్వరూప మున ఉండుటయే మోక్షము. బ్రహ్మ అద్వితీయము. ఈ విషయమున శ్రుతులే ప్రమాణము. శ్రుతులు బహుసంఖ్యాకము లైనను, వాటి అన్నింటివలనను కలుగు ప్రమ (జ్ఞానము) ఒక్కటియేగాన (‘శ్రుత యః' బహువచనమునను) 'ప్రమాణమ్ ' అను పదము ఏకపదమున ప్రయోగింపబడినది. ఆ యా శాస్త్రములలో సిద్ధమగు అర్థము ఆ శాస్త్ర ముల సిద్ధాంతమని ఇతరులు చెప్పుదురు. ఆ విధముగ 'వేదాన్త సిద్ధాన్త' పదమునకు 'వేదాంతముల యొక్క సిద్ధాంతము' అని అర్థము చెప్పవచ్చును. దాని యొక్క నిరుక్తి, అనగా నిర్ణయమును కలిగించు సంకుచితశబ్దము, అనగా నిర్వచనము అని అర్థము. “తత్త్వ మసి”, “సర్వం ఖల్విదం బ్రహ్మ”, “బ్రహ్మైవేదమ్ విశ్వమ్”, “ఏక మేవాద్వితీయమ్" ఇత్యాదిశ్రుతులు (ఈ విషయమున ప్రమాణము). బోధోపలబ్ధి ఇతి గురువచనాచ్భుతిప్రమాణాత్ పర మవగమ్య సతత్త్వమాత్మయుక్త్యా, ప్రశమితకరణః సమాహితాత్మా క్వచిదచలాకృతి రాత్మనిష్ఠితో ఒభూత్. ఇతి=ఈ విధముగా, గురువచనాత్ - గురువుయొక్క వచనము వలనను, శ్రుతిప్రమాణాత్ - శ్రుతిరూప ప్రమాణమువలనను, ఆత్మయుక్త్యా= = 481<noinclude><references/></noinclude> c4yq7j3lhrnpm8k7d8cwnn6noya0nly 104 244621 603339 2026-11-02T15:37:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బోధోపలబ్ధి తనయొక్క యుక్తి చేతను, పరం సతత్త్వం-పరబ్రహ్మను, లేదా 'సః ' అను దానిని వేరుగ గ్రహించి అతడు అను నర్థము చెప్పవచ్చును. అవ గమ్య=తెలిసికొని, ప్రశమితకరణః _బాగుగా శాంతింపజ...' 603339 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బోధోపలబ్ధి తనయొక్క యుక్తి చేతను, పరం సతత్త్వం-పరబ్రహ్మను, లేదా 'సః ' అను దానిని వేరుగ గ్రహించి అతడు అను నర్థము చెప్పవచ్చును. అవ గమ్య=తెలిసికొని, ప్రశమితకరణః _బాగుగా శాంతింపజేయబడిన చక్షు రాదీంద్రియములు కలవాడై, సమాహితాత్మా = బ్రహ్మయందు నిలువబడిన అంతఃకరణము కలవాడై, క్వచిత్= ఒకానొక స్థానమున, అచలాకృతిఃజ నిశ్చలమైన శరీరము కలవాడై, ఆత్మనిష్ఠితః= బ్రహ్మనిష్ఠుడై, స్థితః ఉండెను. 535 ఇతి - ఈ విధముగ పూర్వము విస్తరరూపమునను సంగ్రహ రూపమునను చెప్పబడిన, గురువచనాత్ గురువచనమువలన, = శ్రుతిప్రమాణాత్ = శ్రుతులే ప్రమాణముగాగల గురువచనమువలన, 'ఈ పదమును 'గురువచనాత్ ' ఈ (ఈ యర్థము చెప్పబడినది) లేదా- ' అనుదానికి విశేషణముగచేసి పై శాస్త్రం యుక్తి ః దేశికోక్తిః ప్రమాణం చాన్తస్సిద్ధా స్వానుభూతిః ప్రమాణమ్. (శ్లో 476) అను శ్లోకమున శాస్త్రము కూడ వేరుగ చెప్పబడినది గాన “శ్రుతి రూపమగు ప్రమాణమువలన " అని అర్థము. ఆత్మయుక్త్యా = శ్రుతు = లును, ఆచార్యులును ఉపదేశించిన విషయమును మననము చేయుట చేత అని యర్థము. పరం సతత్త్వం- పరబ్రహ్మను, పరమార్థ తత్త్వ మును, తెలిసికొని, ప్రశమితకరణః = ఎక్కువగా శాంతింపజేయ బడిన చక్షురాది బాహ్యేంద్రియములు కలవాడై, లేదా, ఆత్మ యుక్త్యా = ' యుక్తి ః ' అనగా యోగము; వృత్తినిరోధము. ఆత్మ యొక్క, అనగా, మనస్సు యొక్క వృత్తులను నిరోధించుటచే బాహ్యేంద్రియములు పూర్తిగ శాంతింపజేయబడినవి అని చెప్ప వచ్చును. సమాహితాత్మా = బాగుగా బ్రహ్మయందు స్థాపింపబడిన అన్తఃకరణము కలవాడై, మనోవృత్తిని నిరోధించి చక్షురాదులను శమింపజేసినను ఆత్మనిష్ఠ లేకపోవచ్చును. అందుచే ‘సమాహితాత్మా'<noinclude><references/></noinclude> bld2vuen775i5d1p4abdquz7siifei4 104 244622 603340 2026-11-02T15:37:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '.688 = శ్రీ వివేకచూడామణీ యని చెప్పబడినది. క్వచిత్ ఏకాంతప్రదేశమున, అచలాకృతిః= పర్వతమువలె కదల్ప శక్యము కానివాడై, ఆత్మనిష్ఠితః = బ్రహనిష్ఠుడై, అభూత్ = ఆయెను. .ఆత్మ నిస్థితః_ఆత్మనిష...' 603340 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>.688 = శ్రీ వివేకచూడామణీ యని చెప్పబడినది. క్వచిత్ ఏకాంతప్రదేశమున, అచలాకృతిః= పర్వతమువలె కదల్ప శక్యము కానివాడై, ఆత్మనిష్ఠితః = బ్రహనిష్ఠుడై, అభూత్ = ఆయెను. .ఆత్మ నిస్థితః_ఆత్మనిష్ఠితః= ఆత్మయందు ఉన్న వాడు లేదా కలిగిన ఆత్మనిష్ఠ కలవాడు అని యర్థము. కంచిత్కాలం సమాధాయ పరే బ్రహ్మణి మానసమ్, వ్యుత్థాయ పరమానన్దా దిదం వచన మబ్రవీత్. = మానసం - మనస్సును, కంచిత్ కాలం - కొంతకాలము, పరే బ్రహ్మణి = పరబ్రహ్మ పై, సమాధాయ నిలిపి, వ్యుత్థాయ = సమాధి నుండి బహిర్ముఖుడై లేచి, పరమానన్దాత్ - పరమానందమువలన (తో) ఇదం వచనం = ఈ వాక్యమును, అబ్రవీత్ = పలికెను. బుద్ధిర్వినష్టా గలితా ప్రవృత్తి ః బ్రహ్మాత్మనో - రేకతయాధిగత్యా, ఇదం న జానే ఒప్యనిదం న జానే కిం వా కియద్వా సుఖమస్య పారమ్. బ్రహ్మాత్మనోః = బ్రహ్మజీవాత్మల యొక్క (ను), ఏకతయాజ ఏకరూపముగా, అధిగత్యా=గ్రహించుటచే, బుద్ధిః= బుద్ధి, వినష్టా= నశించి నది, ప్రవృత్తి ః=ప్రవృత్తి, గలితా తొలగిపోయినది, ఇదం= ఎదుట నున్నదానిని, న జానే ఎరుగను, అనిదం ఎదుటలేని దానిని, న జానే= ఎరుగను, సుఖం=సుఖము, కిం వా ఎట్టిదని కాని, కియద్వా= ఎంత ఉన్నదాని కాని, అస్య=ఈ సుఖము యొక్క, పారంపారమును గాని, (న జానే=ఎరుగను). 482 483 బ్రహాత్మనోః ఏకతయా అధిగత్యా = బ్రహ్మ జీవాత్మలు ఏక రూపులే అని గ్రహించుటచేత, బుద్ధి నశించినది; ప్రవృత్తికూడ తొలగి పోయినది. ఇదం=ప్రత్యక్షముగ నున్న దానిని, ఎరుగను, అనిదం_ పరోక్షమైన దానినికూడ, ఎరుగను. ఎదుటనున్నది ప్రత్యక్షమనియు,<noinclude><references/></noinclude> jwuimmse6webinut04ye15sliqvwdx0 104 244623 603341 2026-11-02T15:37:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బోధోపలబ్ధి 637 ఎదుట లేనిది పరోక్ష మనియు, పూర్వము విభాగ ముండెడిది. ఇపుడు అట్లు లేదని యర్థము. ఏ సుఖము? ఎంత సుఖము? దీని పారమేది? అనునది కూడ ఎరుగను.. ఇంతవరకును అనుభవించిన సుఖము అఖండ...' 603341 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బోధోపలబ్ధి 637 ఎదుట లేనిది పరోక్ష మనియు, పూర్వము విభాగ ముండెడిది. ఇపుడు అట్లు లేదని యర్థము. ఏ సుఖము? ఎంత సుఖము? దీని పారమేది? అనునది కూడ ఎరుగను.. ఇంతవరకును అనుభవించిన సుఖము అఖండరూప మగుటచే ఆ సుఖమునకు కాల-దేశ వస్తుకృతమగు పరి చ్ఛేదము లేదని 'కియద్వా సుఖమ్', 'కిం వా సుఖమ్' అను వాక్య ములు సూచించుచున్నవి. 'ఇదం న జానే ఒప్యనిదం న జ్ఞానే' అను వాక్యముచే వస్తుతః పరిచ్ఛేదము లేదనియు, 'కిం వా కియద్వా సుఖమస్య పారమ్' అను వాక్యముచే కాలతః పరిచ్ఛేద దేశతః పరిచ్ఛే దములు లేవనియు చెప్పబడినది. వాచావక్తు మశక్యమేవ మనసా 'మస్తుం న వా శక్యతే స్వానన్దామృతపూరపూరిత పరబ్రహ్మామ్బుధేర్వైభవమ్, అమ్భోరాశివిశీర్ణ వార్షి కశిలాభావం భజన్మే మనః యస్యాంశాంశలవే విలీనమధునా ఒనన్దాత్తనా నిర్వృతమ్.484 స్వానన్దామృతపూరపూరిత పరబ్రహ్మామ్బుధేః - స్వానందామృతము యొక్క ప్రవాహముచే నింపబడిన పరబ్రహ్మ సముద్రము యొక్క, 'వైభవమ్=వైభవము, వాచా-వాకుచే, వక్తుం చెప్పుటకు, అశక్యమేవ= ఎటులును శక్యము కాదు. మనసా మనస్సుచే, మస్తుం వా మననము చేయుటకై నను, న శక్యతే శక్యము కాదు, మే=నా యొక్క, మనః= మనస్సు, అమ్భోరాశివిశీర్ణ వార్షికశిలాభావం భజత్_సముద్రములో కరిగి పోయిన వడగలిగా (వార్షికశిల) అయినదై, యస్య=ఏ పరబ్రహ్మ సము ద్రము యొక్క, అంశాంశలవే సూక్ష్మభాగములోని సూక్ష్మభాగములోని, సూక్ష్మ భాగమునందు, విలీనం విలీనమైనదై, అధునా= ఇప్పుడు, ఆనన్దా త్మనా ఆనందస్వరూపమున, నిర్వృతం= సుఖమును పొందినదో. క్వ గతం కేన వానీతం కుత్ర లీన మిదం జగత్, అధునైవ మయా దృష్టం నాస్తి కిం మహదద్భుతమ్. 485<noinclude><references/></noinclude> 3p8fzrnf0z5c65m3wlbg0t3fv12fk6v 104 244624 603342 2026-11-02T15:38:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '538 శ్రీవివేకచూడామణీ ఇదం=ఈ, జగత్==జగత్తు, క్వ=ఎచటికి, గతం=పోయినది? కేన వా…ఎవవిచేత, సీతం తీసికొని పోబడినది? కుత్ర=ఎచట, లీనం= అణగి పోయినది? అధునై వ=ఇప్పుడే (కొలది కాలము క్రితమే), మయాజ...' 603342 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>538 శ్రీవివేకచూడామణీ ఇదం=ఈ, జగత్==జగత్తు, క్వ=ఎచటికి, గతం=పోయినది? కేన వా…ఎవవిచేత, సీతం తీసికొని పోబడినది? కుత్ర=ఎచట, లీనం= అణగి పోయినది? అధునై వ=ఇప్పుడే (కొలది కాలము క్రితమే), మయాజ నాచేత, దృష్టం చూడబడిన ఈ జగత్తు, నాస్తి=లేదు (కనబడుట లేదు), మహత్ = గొప్పదైన, అద్భుతం. ఈ ఆశ్చర్యము, కిమ్=ఏమి ? కిం హేయం కిముపాదేయం కిమన్యత్ కిం విలక్షణమ్, అఖజ్ఞానన్దపీయూషపూర్ణే బ్రహ్మమహార్ణవే, అభిజ్ఞానన్దపీయూషపూర్ణే=అఖండమగు ఆనందామృతముతోనిండిన = ఈ బ్రహ్మసముద్రమునందు, హేయం - విడువదగినది, కిమ్ = ఏది? ఉపాధేయం = గ్రహింపదగినది, కిమ్ = ఏది? అన్యత్ = భిన్నమైనది, కిమ్,..ఏది, విలక్షణం==భిన్న స్వభావము కలది, కిమ్= ఏది? న కించిదత్ర పశ్యామి న శృణోమి న వేద్మ్యహమ్, స్వాత్మనై వ సదానన్దరూపేణా ఒస్మి విలక్షణః. = విలక్షణః=పంచకోశ విలక్షణుడనైన, అహం=నేను, అత-ఇచట, కించిత్—ఏమియు, న పశ్యామి చూచుటలేదు, న శృణోమి=వినుట లేదు, న వేద్మి= తెలిసికొనుటలేదు, ఆనందరూపేణ ఆనందరూపమగు, స్వాత్మనై వ=స్వస్వరూపము తోడనే, సదా అస్మి= ఎల్లప్పుడును సంబం ధించి ఉన్నాను. 486 487 అవ. శిష్యు డీ విధముగ నశించిన అజ్ఞానము కలవాడై, కృత కృత్యుడై, గురువునకు నమస్కరించుచున్నాడు. “భావాద్వైతం సదా కార్యం క్రియాద్వైతం న కుత్రచిత్, అద్వైతం త్రిషు లోకేషు నాద్వైతం గురుణా సహ.” భావాద్వైతమును ఎల్లప్పుడును చేయవచ్చును. క్రియాద్వైతమును మాత్రము చేయరాదు. మూడు లోకములందును అద్వైతమును చేయ వచ్చును గాని గురువు విషయమున అద్వైతము లేదు అనగా మన<noinclude><references/></noinclude> 86vkumhg35muzrzpz6tkrnwres0qfb0 104 244625 603343 2026-11-02T15:38:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బోధోపలబ్ధి 589 స్సులో మాత్రము పూర్తిగా అద్వైతదృష్టి ఉండవచ్చును గాని వ్యవ హారములో మాత్రము అద్వైతదృష్టితో కార్యములు చేయరాదు. ఇతర సకల ప్రపంచవిషయమునను అద్వైతదృష్టిని ప్రదర్...' 603343 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బోధోపలబ్ధి 589 స్సులో మాత్రము పూర్తిగా అద్వైతదృష్టి ఉండవచ్చును గాని వ్యవ హారములో మాత్రము అద్వైతదృష్టితో కార్యములు చేయరాదు. ఇతర సకల ప్రపంచవిషయమునను అద్వైతదృష్టిని ప్రదర్శింపవచ్చును గాని గురువు విషయమున ప్రదర్శింపరాదు. (గురువును చూచి నీవును నేను ఒకటే అనరాదు అని శాస్త్రము చెప్పుచున్నది.) నమో నమస్తే గురవే మహాత్మనే విముక్త సంగాయ సదుత్తమాయ, నిత్యాద్వయానన్దరసస్వరూపిణే భూమ్నే సదాపారదయామ్బుధామ్నే. మహాత్మనే మహాత్ముడవును, విముక్త సంగాయ త్యక్త సంగుడ వును, సదుత్తమాయ_బ్రహ్మవేత్తలలో శ్రేష్ఠుడవును, నిత్యాద్వయానన్ద రసస్వరూపిణే=నిత్యము, అద్వితీయము అగు ఆనందరసమే స్వరూప ముగా కలవాడవును, భూమ్నే = విస్తృతస్వరూపుడవును, అనగా బ్రహ్మ భిన్నమైన విషయము దర్శనము, శ్రవణము, విజ్ఞానము లేనివాడవును, సదా=ఎల్లప్పుడును, అపారదయామ్బుధామ్నే=అపారమైన దయయే ఉద కము; దానిని దాచిఉంచిన స్థానమైనవాడవు అనగా కరుణాసముద్రుడవును గుర వే=గురువైన, తేనీకు, నమో నమః మాటి మాటికిని నమస్తారము. 488 యత్కటాక్షశశిస్త్రాన్ద్రచన్దికాపాతధూతభవతాపజ శ్రమః, ప్రాప్త వానహమఖణ్డవై భవానన్దమాత్మపదమక్షయంక్షణాత్. 489 యత్కటాక్షశశిస్త్రాన్ద్ర చన్డ్రికా పాత ధూతభవతాపజ్ఞశ్రమః - ఏ నీ యొక్క కటాక్షమనెడు చంద్రునియొక్క దట్టమైన చల్లని వెన్నెలయొక్క ప్రసారముచే తొలగింపబడిన, సంసారతాపము వలన కలిగిన శ్రమ కల వాడనై, అహం = నేను, అఖణ్ణవైభవానన్దం - అఖండ పై భవానందరూప మును, అక్షయం=అక్షయమును అగు, ఆత్మపదం= మోక్షమును, క్షణాత్ క్షణకాలములో, ప్రాస్తవాన్ = పొందినానో, అట్టి గురువైన నీకు నమ స్కారము.<noinclude><references/></noinclude> 4fn3bk3eq11jmru5cqx02hxhr6cp7a7 104 244626 603344 2026-11-02T15:38:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '540 = శ్రీవి వేకచూడామణి నిష్కలము, నిష్క్రియము, శాస్త్రము, నిరవద్యము, నిరం జనము అగు పరబ్రహమునందు మగ్నమైన మనస్సుతో సంబంధించిన వగుటచే మిక్కిలి చల్లనైనవియు జగదాహ్లాదకములును అగ...' 603344 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>540 = శ్రీవి వేకచూడామణి నిష్కలము, నిష్క్రియము, శాస్త్రము, నిరవద్యము, నిరం జనము అగు పరబ్రహమునందు మగ్నమైన మనస్సుతో సంబంధించిన వగుటచే మిక్కిలి చల్లనైనవియు జగదాహ్లాదకములును అగు, ఏ, కటాక్షాః = అమృతప్రవాహ తరంగములైన కటాక్షములు కలవో, ఆ కటాక్షములే చంద్రుడు, ఆ చంద్రునియొక్క దట్టమైన చంద్రిక లేదా ఆ కటాక్షము లే శశిసాన్ద్రచంద్రిక, దానియొక్క పాతముచేత అనగా నిరర్గలప్రసారముచేత తొలగింపబడిన, సంసారతాపజన్యశ్రమ కల వాడనై నేను, అఖణ్డవైభవానన్దం=నిరతిశయమగు స్వప్రకాశసుఖమైన, అక్షయం=శాశ్వతమైన, ఆత్మపదం విష్ణువుయొక్క పరమపదమును, క్షణాత్=క్షణకాలములో పొందినానో అట్టి మహాత్ముడగు గురువునకు నమస్కారము అని పూర్వశ్లోకముతో అన్వయము. అవ. గురుప్రసాదముచే లభించిన స్వానుభవమును ఆవిష్క రించుచున్నాడు. ధన్యోఒహం కృతకృత్యోఒహం విముక్తో ఒహం భవగ్రహాత్, నిత్యానంద స్వరూపో హం పూర్ణోఒహం త్వదనుగ్రహాత్ • = త్వదనుగ్రహాత్ = నీయొక్క అనుగ్రహమువలన, అహం = నేను = ధన్యః = ధన్యుడను, అహం - నేను, కృతకృత్యః = కృతకృత్యుడను, అహం = నేను, భవగ్రహాత్ = సంసారబంధమునుండి, విముక్తః = విడువబడితిని, అహం = నేను, నిత్యానందస్వరూపః = నిత్యానంద స్వరూపుడను. అహం = నేను, పూర్ణః = పూర్ణుడను. = = 490 అసన్గోఒహ మనన్గోఒహ మలిగ్గా ఒహ మభఙ్గురః, ప్రశాన్తోఒహ మనన్తోఒహ మతాన్తో ఒహం చిరన్తనః. 491<noinclude><references/></noinclude> fnvrw7ievfz2ru5ean3oyny4y2008qz 104 244627 603345 2026-11-02T15:57:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బోధోపలబ్ధి ==== అహం = నేను, అసంగః - సంగరహితుడను, అహం - నేను, = అనఙ్గః = దేహరహితుడను, అహం - నేను, అలిఙ్గః జాత్యాశ్రమాది లింగములు లేనివాడను, అభఙ్గరః = నాశములేనివాడను, అహం నేను, ప్రశాస్త్...' 603345 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బోధోపలబ్ధి ==== అహం = నేను, అసంగః - సంగరహితుడను, అహం - నేను, = అనఙ్గః = దేహరహితుడను, అహం - నేను, అలిఙ్గః జాత్యాశ్రమాది లింగములు లేనివాడను, అభఙ్గరః = నాశములేనివాడను, అహం నేను, ప్రశాస్త్ర ః = శాస్తుడను, అహం = నేను, అనన్త ః = అంతము లేని 1= = వాడను, అహం = నేను, అతాస్త ః = అలసటలేనివాడను, చిరన్తనః = అతి ప్రాచీనుడను. అకర్తాహ మభోక్తాహ మవికారో ఒహ మక్రియః, శుద్ధబుద్ధస్వరూపోఒహం కేవలో ఒహం సదాశివః. = అహం=నేను, అకర్తా_కర్తను కాను, అహం=నేను, అభోక్తా = భోక్తను కాను, అహం = నేను, అవికారః - వికారము లేనివాడను, అక్రి యః = క్రియలు లేనివాడను, అహం నేను, శుద్ధబుద్ధస్వరూపః = నిర్మ లము, జ్ఞానాత్మకము అగు స్వరూపము కలవాడను. == అహం = నేను, కేవలః = అద్వితీయుడను. సదాశివః = సర్వదా మంగళస్వరూపుడను. = 541 492 ద్రష్టుః శ్రోతుర్వక్తుః కర్తుర్భోక్తుర్విభిన్న ఏవాహమ్, నిత్యనిరన్త రనిష్క్రియ నిస్సీమాసఙ్గ పూర్ణబోధాత్మా. 493 అహం = నేను, ద్రష్టుః = ద్రష్టకంటెను, శ్రోతుః = శ్రోత = కంటెను, వక్తుః = మాటలాడు వానికంటెను, కర్తు ః= కర్త కంటెను; = భోక్తుః = భోగములను అనుభవించు వానికంటెను, భిన్నః ఏవ - భిన్ను డనే, నిత్య....బోధాత్మా - నిత్యము, భేదకూన్యము, క్రియారహితము, విభాగశూన్యము, అసంగము, పూర్ణము అగు జ్ఞానస్వరూపుడను. నాహమిదం నాహమదో 2 ప్యుభయోరవభాసకం పరం శుద్ధమ్, బాహ్యాభ్యన్తర శూన్యం పూర్ణం బ్రహ్మాద్వితీయ మేవాహమ్. 494<noinclude><references/></noinclude> 4tqtif9564qitmrwjrdxpxcbau3rwy9 104 244628 603346 2026-11-02T15:58:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '542 శ్రీ వివేకచూడామణి అహం – నేను, ఇదం - ఈ వస్తువు, న = కాను, అహం = నేను, అదః = ఆ వస్తువు, న-కాను, అహం - నేను, ఉభయోః అవభాసకం - ఈ వస్తువును ఆ వస్తువును, అనగా సకలమును ప్రకాశింప జేయునదియు, పరం =...' 603346 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>542 శ్రీ వివేకచూడామణి అహం – నేను, ఇదం - ఈ వస్తువు, న = కాను, అహం = నేను, అదః = ఆ వస్తువు, న-కాను, అహం - నేను, ఉభయోః అవభాసకం - ఈ వస్తువును ఆ వస్తువును, అనగా సకలమును ప్రకాశింప జేయునదియు, పరం = అత్యుత్తమమైనదియు, శుద్ధం = నిర్మలమైనదియు, బాహ్యాభ్యన్తర శూన్యం=వెలుపల, లోపల అనెడు విభాగములు లేనిదియు, పూర్ణం = సర్వవ్యాప్తమును, అద్వితీయం = ద్వితీయరహితమును అగు, బ్రహ్మ ఏవ = బ్రహ్మమునే. నేను సర్వోపాధులతోడను రహితుడను అని యర్థము. త్రివిధ ములగు పరిచ్ఛేదములు (దేశతః, కాలతః, వస్తుతః పరిచ్ఛేదములు) లేనిదాని విషయమున బాహ్యము, అంతరము అనుదాని కల్పన ఎట్లుండును? ఈ భాహ్యాభ్యన్తరకల్పన శరీరదృష్టిచేతనే కాని ఆత్మ దృష్టిచే కాదు నిరుపమమనాదితత్త్వం త్వమహమిదమద ఇతి కల్పనాదూరమ్, నిత్యానక్షైకరసం సత్యం బ్రహ్మాద్వితీయమేవాహమ్. = 1 నిరుపమం సాటిలేనిదియు, అనాదితత్త్వం అనాదితత్త్వమును, త్వం = నీవు, అహం – నేను, ఇదం - ఇది, అదః - అది, ఇతి = అను, = = === కల్పనాదూరం కల్పనలకు దూరమైనదియు, నిత్యానక్షైకరసం కేవల = నిత్యానందస్వరూపమును, సత్యం= సత్యమును, అద్వితీయం ద్వితీయ రహితమును, అగు, బ్రహ్మైవ = బ్రహ్మమే, అహం = నేను. = నారాయణోఒహం నరకాన్త కోఒహం పురాన్త కోఒహం పురుషో ఒహ మీశః, అఖణ్డబోధోఒహ మశేషసాక్షి నిరీశ్వరోఒహం నిరహం చ నిర్మమః. 495 496<noinclude><references/></noinclude> q11ewwqprfg1t3l4pt3pzlridt2nkk2 104 244629 603347 2026-11-02T15:58:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '== = బోధోపలబ్ధి అహం = నేను, నారాయణః నారాయణుడను, అహం - నేను, నరకాన్త కః = నరకాసుర సంహారిని, అహం– నేను, పురాన్తకః = త్రిపుర L సంహారియైన శివుడను, అహం - నేనే, పురుషః = పురుషుడను, ఈశః = ఈశ్వరు...' 603347 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>== = బోధోపలబ్ధి అహం = నేను, నారాయణః నారాయణుడను, అహం - నేను, నరకాన్త కః = నరకాసుర సంహారిని, అహం– నేను, పురాన్తకః = త్రిపుర L సంహారియైన శివుడను, అహం - నేనే, పురుషః = పురుషుడను, ఈశః = ఈశ్వరుడను, అహం = నేను, అఖఱ్ఱబోధః - అఖండజ్ఞానస్వరూపుడను, అశేషసాక్షి = సర్వసాక్షీభూతుడను, అహం - నేను, నిరీశ్వరః = ఈశ్వ రుడు లేనివాడను, నిరహం _ అహంకారము లేనివాడను, నిర్మమః చ= మమకారము లేనివాడను = = 548 నేను అహంకార మమకార శూన్యుడను అని అర్థము. “అత ఏవ చానన్యాధిపతిః” అని బ్రహ్మసూత్రము కూడ చెప్పుచున్నది. జ్ఞాని సిద్ధసంకల్పుడగుటచే ఆతనికి అధిపతి యగువాడు మరొక డెవడును ఉండడు అని దీని అర్థము. సర్వేషు భూతేష్వహమేవ సంస్థితః జ్ఞానా (త్రా) త్మనాన్తర్బహిరాశ్రయః సన్, భోక్తా చ భోగ్యం స్వయమేవ సర్వం (య) తద్యత్ పృథగ్ దృష్ట మిదం తయా పురా - ఆహమేవ.నేనే, జ్ఞాత్రాత్మనా=జ్ఞాతృస్వరూపముతో, 'జ్ఞానాత్మనా' అను పాఠమున జ్ఞాన స్వరూపముతో అని యర్ధము, సర్వేషు సమస్త మైన, భూతేషు _ భూతములయందు, అన్తర్బహిరాశ్రయః సన్ = లోప లను బైటను ఆశ్రయము కలవాడనై, సంస్థితః – ఉన్నాను, పురా పూర్వము యద్యత్ = ఏది యేది, ఇదంతయా ' ఇది' అను రీతిగా, పృథక్ = వేరుగా, దృష్టం = చూడబడినచో, భోక్తా చ = భోక్తయు, భోగ్యం చ = భోగ్యము, స్వయమేవ — నేనే. - సమస్తమైన . = (తత్తత్ = ఆ యా), సర్వం= అంతయు, 497 భూతేషు ఆకాశాదిభూతములయందు, == లోపలను వెలుపలను ఆశ్రయించినవాడనై, జ్ఞాతృరూపమున, లేదా జ్ఞానరూపమున నేనే ఉన్నాను, సర్వమును తెలిసికొనుచున్నాననగా<noinclude><references/></noinclude> 8gmr1yxtfaws6oob8t2n0jwx1j28nfp 104 244630 603348 2026-11-02T15:58:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '544 శ్రీవివేక చూడామణి అపుడు తనకు ఉపాధియగు అంతఃకరణముచే సర్వమును వ్యాపించి యున్నానని యర్థము. ఈ విధముగ జ్ఞానము కలుగు సమయమున తెలియబడు ప్రతివస్తువును అంతఃకరణము ఆవరించుచున్నది...' 603348 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>544 శ్రీవివేక చూడామణి అపుడు తనకు ఉపాధియగు అంతఃకరణముచే సర్వమును వ్యాపించి యున్నానని యర్థము. ఈ విధముగ జ్ఞానము కలుగు సమయమున తెలియబడు ప్రతివస్తువును అంతఃకరణము ఆవరించుచున్నది. అంతః కరణద్వారా అంతఃకరణావచ్చిన్న చైతన్యము కూడ ఈ చైతన్యమే జ్ఞాత) ఆ వస్తువులను ఆవరించుచున్నది. ఈ అంతఃకరణావచ్ఛిన్న. చైతన్యము, ఆ జ్ఞేయవస్తువులచే వచ్ఛిన్నమగు చైతన్యమును ఒక్కటే. ఈ విధముగ జ్ఞేయము లన్నియు జ్ఞాతృచైతన్యాభిన్న మగు చైతన్యము పై అధ్యస్తములు గాన జ్ఞేయ జగత్తునకంతకును నేనే, అనగా జ్ఞాతయే, అనగా అంతఃకరణావచ్చిన్న చైతన్యమే అధిష్ఠాన మని యభిప్రాయము. ఆరోపితము అధిష్ఠానముకంటే భిన్నము కాదు. శుక్తి రజతమువలెను, . రజుసర్పాధికమువలెను, పూర్వము ఏది వేరు వేరుగ చూడబడినదో అట్టి భోగ్యమగు శబ్దాదికము, భోక్తయు కూడ నేనే. మయ్యఖణ్డసుధామ్భోధౌ బహుధా విశ్వవీచయః, ఉత్పద్యర్తే విలీయన్హే మాయామారుత విభ్రమాత్. = మాయామారుత విభ్రమాత్ - మాయ యనెడు మారుతముయొక్క ఆఘాతమువలన, అఖణ్డసుధామ్భోర్ = అఖండసుఖసముద్రుడనైన, మయి = నాయందు, బహుధా = అనేకవిధములుగ, విశ్వవీచయః - ప్రపంచ ములనెడు తరంగములు, ఉత్పద్యస్తే = పుట్టుచుండును, విలీయనే - అణగిపోవుచున్నవి. 498 భగవత్పాద రచితమగు స్వాత్మనిరూపణము, అను గ్రంథమున ఇట్లు చెప్పబడినది. మయి సుఖబోధపయోధౌ మహతి బ్రహాణముద్బుదసహస్రమ్. మాయామయేన మరుతా భూత్వా భూత్వా ముహు స్తిరోధత్తే . సుఖజ్ఞానమహాసముద్రమగు నా యందు వేలకొలది బ్రహ్మాండము<noinclude><references/></noinclude> q0sgaf53nu842c6ipsme20o89xhtvym 104 244631 603349 2026-11-02T15:59:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బోధోపలబ్ధి లనెడు బుడగలు, మాయ యనెడు గాలిచే, 545 మాటిమాటికి పుట్టు చుండును, మాటిమాటికి విలీన మగుచుండును అని చెప్పబడినది. స్థూలాదిభావా మయి కల్పితా భ్రమా దారోపితా ను స్ఫురణేన లో...' 603349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బోధోపలబ్ధి లనెడు బుడగలు, మాయ యనెడు గాలిచే, 545 మాటిమాటికి పుట్టు చుండును, మాటిమాటికి విలీన మగుచుండును అని చెప్పబడినది. స్థూలాదిభావా మయి కల్పితా భ్రమా దారోపితా ను స్ఫురణేన లో కై ః, కాలే యథా కల్పకవత్సరాయ- నర్త్వాదయో నిష్కల నిర్వికల్పే. = == నిష్కల నిర్వికల్పే = భేదరహితము, వికల్పకూన్యము అగు, కాలే కాలమునందు, కల్పకవత్సరాయనర్త్వాదయః= కల్పకము, సంవ త్సరము, అయనము, ఋతువు మొదలగునవి, యథా = ఏ విధముగా (కల్పింపబడినవో, అట్లే) నిష్కల నిర్వికల్పే=నిష్కలుడను నిర్వికల్పు డను అగు, మయి=నా యందు, ఆరోపితా ను స్ఫురణేన = కల్పితమగు స్ఫురణమాత్రము చేత, భ్రమాత్ - భ్రమ వలన, లోకై 8=లోకులచే, స్థూలాదిభావాః = స్థూలదేహాదులు, కల్పితాః కల్పింప బడినవి. = = 499 “అష్టాదశ నిమేషాస్తు కాష్ఠా త్రింశత్తు తాః కలా”-పదునెనిమిది కనురెప్పపాట్లకు సరియగు కాలము ఒక కాష్ఠ. ముప్పదికాష్టలు ఒక కల ఇత్యాది విధమున, నిష్కలే అవయవములు లేనిదియు, నిర్వికల్పే= కలాకాష్ఠాదిపరిణామములు లేనిదియు అగు అఖండకాలమునందు, మానవులచే, ఏ విధముగ క్షణము, దినము, మాసము, ఋతువు, అయనము, సంవత్సరము, కల్పము, మొదలగు భేదములు కల్పింప బడినవో, అట్లే, ఆరోపితా ను స్ఫురణేన కల్పితమగు స్ఫురణమాత్ర ముచే స్థూలాది భావాః_స్థూలశరీరము, సూక్ష్మశరీరము, కారణశరీరము మొదలగు పదార్థములు, భ్రమవలన నాపై కల్పింపబడినవి. నాద బిందుకళలను దాటినవాడు కాలమును గాని, దాని భేదములను గాని చూడడు. అట్లే దేశ కాల_వస్తుపరిచ్ఛేద శూన్యమగు సర్వవ్యాప్తమగు ఆత్మ స్వరూపసాక్షాత్కారము పొందిన, పూర్తిగా నశించిన అజ్ఞానము<noinclude><references/></noinclude> htt11ex68pnfxinywrrre7xgx4mcp2w 104 244632 603350 2026-11-02T15:59:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '548 శ్రీ వివేక చూడామణి గల, నాకు ఆరోపితవస్తుభావము లేదు. భ్రాంతియున్నకదా ఆ వస్తు వులు భాసించుట? ఆరోపితం నాశ్రయదూషకం భవేత్ కదాపి మూడై ర్మతిదోషదూషితై 8, నార్ద్రీకరో త్యూషభూమిభాగ...' 603350 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>548 శ్రీ వివేక చూడామణి గల, నాకు ఆరోపితవస్తుభావము లేదు. భ్రాంతియున్నకదా ఆ వస్తు వులు భాసించుట? ఆరోపితం నాశ్రయదూషకం భవేత్ కదాపి మూడై ర్మతిదోషదూషితై 8, నార్ద్రీకరో త్యూషభూమిభాగం మరీచికావారిమహాప్రవాహః- =3 మతిదోషదూషి తై 8 = బుద్ధిదోషముచే దూషితులగు, మూడై ః = మూఢులచేత, ఆరోపితం = ఆరోపింపబడిన వస్తువు, కదాపి ఎన్నడును, ఆశ్రయదూషకం = ఆశ్రయమును దూషించునది, న భవతి = కాజాలదు. మరీచికావారిమహాప్రవాహః – మరుమరీచిక యందు (ఎండమావులయందు) కల్పితమగు జలముయొక్క మహాప్రవాహము, ఊషరభూమిభాగం = ఎడారిభూమిని, నార్ద్రీకరోతి _ తడిగ చేయజాలదు. = 500 వస్తువు బుద్ధిదోషముచే దూషితులగువారిచే ఆరోపితమగు ఆశ్రయదూషకం =|భ్రమచే ఒక వస్తువును ఆరోపించుచున్నా రనగా అట్టి ఆరోపణకు ఏదైన ఒక ఆధారముండవలెను. అట్టి ఆధారమునకు దోషమును కలిగించునదిగ ఎన్నటికిని కాజాలదు. “తత్రైవం సతి యత్ర యదధ్యాసః తత్కృతేన ל గుణేన దోషేణ వా అణుమాత్రేణాపి స న సంబధ్యతే” ఇట్టి పరిస్థితిలో, దేనియందు మరియొకదానిని అధ్యసింతుమో ఆ అధ్యసింపబడినదాని దోషము కాని గుణము కాని దానికి (అధ్యాసాధి స్థానమునకు) అంటదు అని అధ్యాసభాష్యమున చెప్పబడినది. ఈ విషయమునే దృష్టాంతముచేత స్పష్టీకరించుచున్నాడు - ఎండ మావులలోని జలప్రవాహము ఊషరభూమిని తడిచేయదు కదా? మరీచికావారిమహాప్రవాహమును కల్పించుటకు ఊషరభూమిభాగము ఆశ్రయము.<noinclude><references/></noinclude> a3rdpg16a0uj2z9zh02vc4xo37ggmk2 104 244633 603351 2026-11-02T15:59:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బోధోపలబ్ధి ఆకాశవత్ కల్పవిదూరగో ఒహ నూదిత్యవద్భాస్యవిలక్షణోఒహమ్, అహార్యవన్నిత్యవినిశ్చలో ఒహ మమ్భోధివత్పారవివర్జితో 2 హమ్. = - “ఆకాశవత్ సర్వగతశ్చ నిత్యః" = ఆకాశమువలె ఆత్మ సర...' 603351 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బోధోపలబ్ధి ఆకాశవత్ కల్పవిదూరగో ఒహ నూదిత్యవద్భాస్యవిలక్షణోఒహమ్, అహార్యవన్నిత్యవినిశ్చలో ఒహ మమ్భోధివత్పారవివర్జితో 2 హమ్. = - “ఆకాశవత్ సర్వగతశ్చ నిత్యః" = ఆకాశమువలె ఆత్మ సర్వ గతము, నిత్యము అను శ్రుతియొక్క అర్థము అనుభవములో తెలిసినదని చెప్పుచున్నాడు. అహం = నేను, ఆకాశపెత్ = ఆకాశమువలె, కల్ప విదూరగః కల్పమునకు దూరమైనవాడను, అనగా కాలముచే పరిచ్ఛేద్యు డను కాను. "స్వయం జ్యోతిః " ఇత్యాది శ్రుత్యర్థమును చెప్పుచున్నాడు. అహం = నేను, ఆదిత్యవత్ = సూర్యునివలె, భాస్యవిలక్షణః = ప్రకాశింప జేయదగిన (తెలియదగిన వస్తువులకంటె భిన్నమైనవాడను, అహార్యవత్ = పర్వతమువలె, అహం = నేను, నిత్యవినిశ్చలః = నిత్యుడను, స్థిరమైన వాడను లేదా ఎల్లప్పుడును స్థిరమైనవాడను, అహం = నేను, అమ్భోధి వత్ = సముద్రమువలె, పార వివర్జితః = పారము (ఆవలిఒడ్డు) లేనివాడను = అనగా అంతములేనివాడను. = - = == 547 501 న మే దేహేన సమ్బన్ధః మేఘేనేవ విహాయసః, అతః కుతో మే తద్ధర్మాః జాగ్రత్స్వప్న సుషుప్త యః.502 విహాయసః = ఆకాశమునకు మేఘేనేవ - మేఘముతోవలెనే, మే నాకు, దేహేన = దేహముతో, సమృద్ధః - సంబంధము, న=లేదు, అతః = అందువలన, తద్ధర్మాః = ఆ దేహముయొక్క ధర్మములగు, జాగ్రత్స్వప్న సుషుప్త యః = జాగ్రత్స్వప్న సుషుప్తులు, మే నాకు, కుతః= ఎట్లు సంబంధించును ? = = ఆకాశమునకు మేఘముతో ఏ విధముగ సంబంధము లేదో, “ధూమ జ్యోతిః సలిల మరుతాం సన్నిపాత క్వ మేఘః" - ధూమము తేజస్సు, ఉదకము, వాయువు వీటియొక్క కలయికయైన మేఘ మెక్కడ.... అని కాళిదాసు చెప్పిన విధమున పృథ్వీ - జల - తేజో -<noinclude><references/></noinclude> i645l9qfyey9bzstp2hyzvqzsmomxwd 104 244634 603352 2026-11-02T16:00:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '548 శ్రీ వివేక చూడామణి వాయు సంఘాతరూపమగు మేఘముచే ఆకాశము ఎట్లు సంబంధించదో నిర్లిప్తస్వభావము కలదగుటవలనను, అమూర్త మగుటవలనను ఆకాశము ఏ విధముగ జలవర్షణముచే తడి అంటకుండ ఉండునో అట్...' 603352 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>548 శ్రీ వివేక చూడామణి వాయు సంఘాతరూపమగు మేఘముచే ఆకాశము ఎట్లు సంబంధించదో నిర్లిప్తస్వభావము కలదగుటవలనను, అమూర్త మగుటవలనను ఆకాశము ఏ విధముగ జలవర్షణముచే తడి అంటకుండ ఉండునో అట్లే ఆత్మనగు నాకు పాంచభౌతికమగు దేహముతో ఎట్టి సంబంధ మును ఉండదు. అందుకుకూడ కారణము ఆత్మ నిర్లిప్త స్వభావము, అమూర్తము అగుటయే. అతః - ధర్మియు దేహముతోడనే సంబం ధము లేకపోవుటవలన, దాని ధర్మములైన జాగ్రత్స్వప్న సుషుప్తులు నా కెట్లుండును అని అన్వయము. = ఉపాధిరాయాతి స ఏవ గచ్చతి స ఏవ కర్మాణి కరోతి భుక్తే, స ఏవ జీవన్ మ్రియతే సదాహం కులాద్రివన్నిశ్చల ఏవ సంస్థితః. న మేప్రవృత్తి ర చ మే నివృత్తిః సదైకరూపస్య నిరంశకస్య, ఏకాత్మకో యో నిబిడో నిరన్తరో వ్యోమేవ పూర్ణః స కథం ను చేష్టతే. ఉపాధిః – దేహాద్యుపాధి, ఆయాతి - వచ్చుచుండును, సః ఏవ - = = == === అదియే, గచ్ఛతి = పోవుచుండును, సః ఏవ - అదియే, కర్మాణి= కర్మలను కర్మాణి=కర్మలను కరోతి= చేయుచుండును, భుజ్కే కర్మఫలమును అనుభవించుచుండును. సః ఏవ = ఆ ఉపాధియే, జీవన్ - జీవించుచు, (కొంతకాలముండి), మ్రియతే = మరణించుచున్నది. అహం నేను, సదా ఎల్లప్పుడును, కులాద్రివత్ కులపర్వతమువలె నిశ్చలః ఏవ = నిశ్చలముగనే, సంస్థితః _ ఉన్నాను. = ==== === = సదా_ఎల్లప్పుడును, ఏకరూపస్య = ఒకే రూపముననున్న, నిరం శకస్య _అవయవములు లేని, మే నాకు, ప్రవృత్తిః = ప్రవృత్తి, నలేదు, మే— నాకు, నివృత్తిః చ నివృత్తి కూడ, నలేదు (కర్మ 503 504<noinclude><references/></noinclude> qane4npb795ogga0ckrreqs1bw4zw09 104 244635 603353 2026-11-02T16:00:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '548 శ్రీ వివేక చూడామణి వాయు సంఘాతరూపమగు మేఘముచే ఆకాశము ఎట్లు సంబంధించదో నిర్లిప్తస్వభావము కలదగుటవలనను, అమూర్త మగుటవలనను ఆకాశము ఏ విధముగ జలవర్షణముచే తడి అంటకుండ ఉండునో అట్...' 603353 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>548 శ్రీ వివేక చూడామణి వాయు సంఘాతరూపమగు మేఘముచే ఆకాశము ఎట్లు సంబంధించదో నిర్లిప్తస్వభావము కలదగుటవలనను, అమూర్త మగుటవలనను ఆకాశము ఏ విధముగ జలవర్షణముచే తడి అంటకుండ ఉండునో అట్లే ఆత్మనగు నాకు పాంచభౌతికమగు దేహముతో ఎట్టి సంబంధ మును ఉండదు. అందుకుకూడ కారణము ఆత్మ నిర్లిప్త స్వభావము, అమూర్తము అగుటయే. అతః - ధర్మియు దేహముతోడనే సంబం ధము లేకపోవుటవలన, దాని ధర్మములైన జాగ్రత్స్వప్న సుషుప్తులు నా కెట్లుండును అని అన్వయము. = ఉపాధిరాయాతి స ఏవ గచ్చతి స ఏవ కర్మాణి కరోతి భుక్తే, స ఏవ జీవన్ మ్రియతే సదాహం కులాద్రివన్నిశ్చల ఏవ సంస్థితః. న మేప్రవృత్తి ర చ మే నివృత్తిః సదైకరూపస్య నిరంశకస్య, ఏకాత్మకో యో నిబిడో నిరన్తరో వ్యోమేవ పూర్ణః స కథం ను చేష్టతే. ఉపాధిః – దేహాద్యుపాధి, ఆయాతి - వచ్చుచుండును, సః ఏవ - = = == === అదియే, గచ్ఛతి = పోవుచుండును, సః ఏవ - అదియే, కర్మాణి= కర్మలను కర్మాణి=కర్మలను కరోతి= చేయుచుండును, భుజ్కే కర్మఫలమును అనుభవించుచుండును. సః ఏవ = ఆ ఉపాధియే, జీవన్ - జీవించుచు, (కొంతకాలముండి), మ్రియతే = మరణించుచున్నది. అహం నేను, సదా ఎల్లప్పుడును, కులాద్రివత్ కులపర్వతమువలె నిశ్చలః ఏవ = నిశ్చలముగనే, సంస్థితః _ ఉన్నాను. = ==== === = సదా_ఎల్లప్పుడును, ఏకరూపస్య = ఒకే రూపముననున్న, నిరం శకస్య _అవయవములు లేని, మే నాకు, ప్రవృత్తిః = ప్రవృత్తి, నలేదు, మే— నాకు, నివృత్తిః చ నివృత్తి కూడ, నలేదు (కర్మ 503 504<noinclude><references/></noinclude> qane4npb795ogga0ckrreqs1bw4zw09 104 244636 603354 2026-11-02T16:00:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '550 - శ్రీవివేకచూడామణి స్యాత్తద్వ్యపదేశో భక్త సద్భావభావిత్వాత్” దేవదత్తుడు పుట్టి నాడు ఇత్యాది ఏకవ్యవహారమును బట్టి జీవునకు జననమరణము లున్నవని ఆశంకించి ఈ సూత్రమున సమాధానమ...' 603354 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>550 - శ్రీవివేకచూడామణి స్యాత్తద్వ్యపదేశో భక్త సద్భావభావిత్వాత్” దేవదత్తుడు పుట్టి నాడు ఇత్యాది ఏకవ్యవహారమును బట్టి జీవునకు జననమరణము లున్నవని ఆశంకించి ఈ సూత్రమున సమాధానము చెప్పబడినది. జంగమములు, స్థావరములును అగు శరీరముల జన్మమరణములను జీవునకు ఆరోపించి జీవునకు జననమరణవ్యవహారము జరుగుచున్నది. కావున ఈ వ్యవహారము భాక్తము అనగా ఔపచారికము. కావుననే ఆ శరీరసంబంధ మున్నప్పుడు ఈ వ్యవహారమున్నది. అది లేనపుడు ఈ వ్యవహారము కూడ లేదు (బ్ర. సూ. 2.3.16). నే నెల్లప్పుడును కులపర్వతమువలె నిశ్చలముగనే ఉన్నాను. ప్రవృత్తి నివృత్తులు రెండును ఒకేమారు జరిగినను, క్రమముగ జరిగినను ఏకరూపత్వ మనునది ఉండదు. నిరంకునకు అనగా అవయవరహితునకు వికా రము కూడ అసంభావ్యము. ఆ విషయమునే ఉపపాదించుచున్నాడు. ఏకాత్మకమును, దట్టమైనదియు, నిరన్తరః_ అవకాశరహితము, ఆకా శమువలె పూర్ణమైనదియు అగునది ఎట్లు, చేష్టతే కదలును; కార్య ములు చేయును? పుణ్యాని పాపాని నిరిన్దియస్య నిశ్చేతసో నిర్వికృతే ర్నిరాకృతేః, కుతో మమాఖణ్డ సుఖానుభూతే ర్బూతే హ్యనన్వాగత మిత్యపి శ్రుతిః. - నిరిస్ట్రియస్య=ఇంద్రియ రహితుడను, నిశ్చేతసః = మనస్సులేని వాడను, నిర్వికృతేః=వికారములు లేనివాడను, నిరాకృతేః = ఆకార శూన్యుడను, అఖణ్డసుధానుభూతేః = అఖండసుఖానుభవ స్వరూపుడను అగు, మమ=నాకు, పుణ్యాని= పుణ్యములుకాని, పాపాని పాపములుకాని, కుతః=ఎట్లు? శ్రుతిః అపి_శ్రుతికూడ, అనస్వాగతం ఇతి=సుషుప్తిలోగూడ సుఖదుఃఖాధు లుండవని, బ్రూతే హి చెప్పుచున్నది కదాః 505<noinclude><references/></noinclude> a38vfmufzbubo6zod0r88g1cz4q3q15 104 244637 603355 2026-11-02T16:01:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బోధోపలబ్ధి 551 శాస్త్రవిహితములగు కర్మలు చేయుటవలన కలుగునది పుణ్యము. శాస్త్రనిషిద్దములగు కర్మలను చేయుటవలన కలుగునది పాపము. శారీ రము, మానసము, వాచికము అని కర్మ మూడు విధములు. భగవ...' 603355 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బోధోపలబ్ధి 551 శాస్త్రవిహితములగు కర్మలు చేయుటవలన కలుగునది పుణ్యము. శాస్త్రనిషిద్దములగు కర్మలను చేయుటవలన కలుగునది పాపము. శారీ రము, మానసము, వాచికము అని కర్మ మూడు విధములు. భగవ ద్గీతలో “శరీరవాఙ్మనోభిర్యత్ కర్మ ప్రారభతే నరః, న్యాయ్యం వా విపరీతం వా”_మానవుడు న్యాయ్యమైనది కాని, అన్యాయ్యమైనది కాని, ఏ కర్మను శరీరముచేతను, వాక్కుచేతను, మనస్సుచేతను చేయునో అని చెప్పబడినది. మహానదులలో స్నానము, దేవతలు, బాహణులు మొదలగువారికి ప్రదక్షిణాదికము చేయుట మొదలగునవి శరీరముతో చేయు పుణ్యములు. మహామంత్రములను జపించుట, భగవన్నామ సంకీర్తనము చేయుట, భగవద్గుణములను కీర్తించుట మొదలగునవి వాక్కుతో చేయు పుణ్యములు. ఈశ్వరుని ధ్యానించుట, తనకును పరులకును హితమగు విషయములను గూర్చి ఆలోచించుట మొదలగునవి. మనస్సుచేత చేయు పుణ్యములు. అగమ్యస్త్రీ సంగ మాదికము శరీరముచేత చేయు పాపము. పరనింద అసత్యభాషణాది కము, వాకుతో చేయు పాపము. శాస్త్రనిషిద్దములగు విషయములను గూర్చి ఆలోచించుట మనస్సుతో చేయు పాపము. L శరీరజైః కర్మదోషై ర్యాతి స్థావరతాం నరః, వాచికైః పక్షి మృగతాం మానసైరన్త్యజాతితామ్. శారీరపాపములచే మానవుడు వృక్షాదిస్థావరజన్మ మెత్తును. వాచిక పాపములచే పక్షిమృగాదిజన్మ మెత్తును. మానసపాపములనే అంత్య జాతిలో పుట్టును అని చెప్పబడినది. ఇచ్చట వాక్కు అనునది చక్షుః శోత్రాదులకు ఉపలక్షణము. (అనగా పరనిందాదికము ఏ విధముగ వాళ్లుచే చేయుపాపమో అట్లే చూడకూడని వాటిని చూచుట, వినుట మొదలగునవి చక్షుః శ్రోత్రాదీంద్రియములచే చేసిన పాపము అని అర్థము ఇట్లే పుణ్యము విషయమున గూడ), లేదా వాక్పదముచేత కర్మసాధనములగు కర్మేంద్రియము లన్నింటిని, మనః పదముచే<noinclude><references/></noinclude> lxfbefi1dbjv9p5shbdi7m5jbhwi60m 104 244638 603356 2026-11-02T16:01:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '55% వలెను. ణ శ్రీవి వేక చూడామణి ణ జ్ఞానసాధనములగు చక్షురాది 'జ్ఞానేంద్రియము లన్నింటిని గ్రహింప మంచిపని చేయుట, చూచుట, వినుట మొదలగునవి ఆ యా యింద్రియములకు సంబంధించిన పుణ్యములు....' 603356 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>55% వలెను. ణ శ్రీవి వేక చూడామణి ణ జ్ఞానసాధనములగు చక్షురాది 'జ్ఞానేంద్రియము లన్నింటిని గ్రహింప మంచిపని చేయుట, చూచుట, వినుట మొదలగునవి ఆ యా యింద్రియములకు సంబంధించిన పుణ్యములు. అసత్కార్య మును చేయుట, వినుట, చూచుట మొదలగునవి ఆ యా యిండ్రియ ములు చేయుపాపములు, ఇదంతయు ఇంద్రియములకు గాని చిత్త మునకు గాని, సాకారమగు స్థూలశరీరమునకు గాని సంబంధించినది. నిరింద్రియునకు దీనితో సంబంధములేదు. “న తస్య కార్యం కరణం చ విద్యతే” పరమాత్మకు కార్యము గాని, శరీరాదిసాధనము గాని లేదు అని శ్రుతివాక్యము “సచక్షురచక్షురివ సకర్ణ కర్ణ ఇవ సమనా అమనా— ఇవ సప్రాణో ప్రాణ ఇవ" అని మరియొక శ్రుతి ఆధ్యాసిక సంబంధములేని జీవన్ముక్తుడు వాస్తవమున నేత్రేంద్రియము లేనివాడై నను నేత్రేంద్రియమున్నవాడువలె, కర్ణములు లేనివాడైనను కర్ణము లున్న పాడువలె, మనస్సు లేనివాడైనను మనస్సు ఉన్న వాడువలె, ప్రాణములేని వాడైనను ప్రాణమున్న వాడువలె పరులకు కనబడు చుండును అని ఈ శ్రుతి వాక్యమున కర్ధము. శరీరేంద్రియాదు లతని మిథ్యాజ్ఞాన కల్పితమగు అభిమానకృతమైన, తాదాత్మ్య సంబంధ మున్నపుడే అట్టివాడు సశరీరుడనియు, సేంద్రియుడనియు, సమన స్కుడనియు చెప్పవచ్చును గాని బ్రహ్మసాక్షాత్యారముచే దగ్ధమైన అజ్ఞానము కలవానికి అభిమాన మెక్కడిది? తాదాత్మ్య మెక్కడిది? ఈ విధముగ ' నిరిన్డ్రియస్య', 'నిశ్చేతసః', 'నిరాకృతేః' అను పద త్రయముచే పుణ్యపాప సాధనములగు వాఙ్మనఃశరీరములు లేవని చెప్పబడినది. పుణ్యపాపములు ఆత్మకే సంబంధించి యుండునని తార్కికులు చెప్పుదురు. విహిత నిషిద్ధ కర్మల నాచరించుటవలన కలి గిన పుణ్యపాపములు అనునవి ఒకవిధమగు వికారమే. నిత్యమగు ఆత్మకు వికారరూపములగు ఈ అనిత్యపుణ్యపాపములతో సంబంధ మున్నదని చెప్పినచో ఆత్మకూడ అనిత్యమని చెప్పవలసియుండును. అందుచే “నిర్వికృతేః” అనుపదముచే ఆత్మ వికార శూన్యమని -<noinclude><references/></noinclude> kzywqomf3461iwvil80ufpjabo2zeuo 104 244639 603357 2026-11-02T16:01:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '553 బోధోపలబ్ధి చెప్పబడినది. తోటకాచార్యులు గూడ శ్రుతిసారసముద్ధరణమున_ న హి నిత్య మనిత్యగుణేన గుణీ' నిత్యమైన దానికి అనిత్యమైన గుణములు ఉండవుకదా? అని చెప్పినాడు. 'అనిత్యమగు శబ్ద...' 603357 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>553 బోధోపలబ్ధి చెప్పబడినది. తోటకాచార్యులు గూడ శ్రుతిసారసముద్ధరణమున_ న హి నిత్య మనిత్యగుణేన గుణీ' నిత్యమైన దానికి అనిత్యమైన గుణములు ఉండవుకదా? అని చెప్పినాడు. 'అనిత్యమగు శబ్దమునకు ఆశ్రయమగుటచే ఆకాశము అనిత్యమే' యని వియదధికరణభాష్య మునగూడ చెప్పబడినది. కావున, స్వభావతః నిర్వికారుడనగుట చేతను నందు మూలాజ్ఞాననాశముచే శరీరేంద్రియ మనోరూపోపా ధులతో సంబంధములేకపోవుటవలనను, అఖణ్డసుఖానుభూతేః=అనా వృతము, అపరిచ్ఛిన్నము, స్వయంప్రకాశము అగు ఆనందమే స్వరూప ముగా గల, నాకు పుణ్యము లెట్లుండును ? పాపము లెట్లుండును? ఈ విషయమున శ్రుతిని ప్రమాణముగ చూపుచున్నాడు. అనన్వాగతం పుణ్యేన, అనన్వాగతం పాపేన, తీర్లో హి తదా సర్వాన్ శోకాన్ హృదయస్య భవతి. ణ - ఈ సుషుప్తియందు ఆత్మ పుణ్యముచేతగాని పాపముచేతగాని సంబం ధింపదు. ఆ సమయమున హృదయము యొక్క శోకముల నన్నింటిని దాటును అను శ్రుతి ఇంకను మూలాజ్ఞానమున్న సుషుప్త్యవస్థలోకూడ, ఆ అజ్ఞానకార్యముల అధ్యాసము లేకపోవుటచే, ఆత్మకు పుణ్యపాపముల స్పర్శ లేదనియు, హృదయగతములగు శోకముల స్పర్శ లేదనియు బోధించుచున్నది ఆ విధముగ అందరి అనుభవములోకూడ నున్నది. ఇపుడు 'కారణాజ్ఞానము కూడ నశించుటచే పుణ్య పాప_దుఃఖముల సంబంధము ఏ మాత్రమును ఉండదు. కావున 'కో మోహః కః శోకః' అను శ్రుతివాక్యమునందలి కిం శబ్దమువలె, ఈ శ్లోకమునందలి 'కుతః' శబ్దము, ఆక్షేపముచే, పాపాదులు అభావమును బోధించు చున్నది. పుణ్యపాపదుఃఖములు ఆత్మధర్మము లైనచో సుషుప్త్య వస్థలో కూడ అవి అనువర్తించవలెను. అట్లు అనువర్తించుట లేదు కదా? ఆ సమయమున స్వరూపసుఖమే అనుభవింపబడుచున్నది. అపుడు అనుభవింపబడునది, పుణ్యఫలమైన పరిచ్ఛిన్న సుఖము కాదు.<noinclude><references/></noinclude> 0n5w97jnz9acc6uojyd3i4xrc1j68v8 104 244640 603358 2026-11-02T16:01:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '554 శ్రీవివేకచూడామణి ఆ సుఖము విషయసంబంధమువలన కలిగినది కాదుకదా? ఆ సమయ మున దుఃఖము లేనే లేదు. 'ఏష్కోస్య పరమ అనన్దః' ఇది సుషు ప్త్యవస్థలోనున్న జీవుని పరమానందము అను శ్రుతియు, సర్వజ...' 603358 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>554 శ్రీవివేకచూడామణి ఆ సుఖము విషయసంబంధమువలన కలిగినది కాదుకదా? ఆ సమయ మున దుఃఖము లేనే లేదు. 'ఏష్కోస్య పరమ అనన్దః' ఇది సుషు ప్త్యవస్థలోనున్న జీవుని పరమానందము అను శ్రుతియు, సర్వజనాను భవమును అందులకు ప్రమాణము, అందుచే అపుడు పాపసంబంధము లేదు. (పూర్వోదాహృత శ్రుతిలో) 'హృదయస్య శోకాన్' అని చెప్పుటచే శోకపదపర్యాయమగు దుఃఖము ఆత్మధర్మము కాదని చెప్పి నట్లైనది. జాగ్రత్స్వప్నావస్థలలో శరీరాద్యధ్యాసముండుటచే పుణ్య పాపహృదయశోకాదులు కల్పితము లైనవి. కాని ఇప్పుడు అధ్యాసము లేకపోవుటచే పుణ్యాదికల్పన లేదు అని శ్రుత్యర్థము . అవ. చెప్పినవిషయమునే దృష్టాంతపూర్వకముగ రెండు శ్లోకములలో విశదీకరించుచున్నాడు_ ఛాయయా స్పృష్ట ముష్టం వా శీతం వా సుష్ఠు దుష్ఠు వా న స్పృశత్యేవ యత్కిణ్బిత్ పురుషం తద్విలక్షణమ్. 506 ఛాయయా— నీడచేత, సంస్పృష్టం = స్పృశింపబడిన, ఉష్ణం వా= ఉష్ణపదార్థముగాని, శీతం వా= చల్లని పదార్థముగాని, సుష్ఠు వా=మంచిది. గాని, దుష్టు వా = చెడ్డదిగాని, యత్కించిత్ - ఏదియు, తద్విలక్షణం. ఆ ఛాయకంటే భిన్నమైన, పురుషం-పురుష దేహమును, న స్పృశత్యేవ= స్పృశించనే స్పృశింపదు. = - తన శరీరముయొక్క నీడకు జలాగ్న్యాదులతోగాని, సదసద్వ స్తువులతోగాని సంబంధము కలిగినను శరీరమునకు ఏ విధముగ శీతో ప్లాదిసంబంధము ఉండదో అట్లే, ఉపాధి ప్రతిబింబపక్షపాతి గాన అనగా ఉపాధిధర్మములు ప్రతిబింబమునందు కానవచ్చుచుండును గాన, బుద్ధియందు ప్రతిబింబించిన జీవునకు ఆ బుద్ధిధర్మములై న పుణ్యసుఖాదులతో సంబంధ మున్నను, అజ్ఞానము నశించి, జీవత్వము తొలగిన పిమట తద్విలక్షణమైన, బింబమగు పురుషుని అనగా పూర్ణము గాన పురుషుడు; ఆత్మ; దానిని ఏదియు స్పృశింపదు ఛాయకు<noinclude><references/></noinclude> 9zb4u3bbn240hz7fgtoxj0uhinfivq1 104 244641 603359 2026-11-02T16:02:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బోధోపలబ్ధి 556 సంబంధించిన అర్థమున పురుషశబ్దమునకు శరీరమని అర్థము. తద్వి లక్షణు_ఛాయకంటే భిన్నమైన- న సాక్షిణం సాక్ష్యధర్మాః సంస్పృశన్తి (కదాచన) విలక్షణమ్, అవికార ముదాసీనం గృహ...' 603359 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బోధోపలబ్ధి 556 సంబంధించిన అర్థమున పురుషశబ్దమునకు శరీరమని అర్థము. తద్వి లక్షణు_ఛాయకంటే భిన్నమైన- న సాక్షిణం సాక్ష్యధర్మాః సంస్పృశన్తి (కదాచన) విలక్షణమ్, అవికార ముదాసీనం గృహధర్మాః ప్రదీపవత్, దేహేన్రియమనోధర్మా నైవాత్మానం స్పృశస్త్యహో. 507 గృహధర్మాః = గృహము యొక్క ధర్మములు, ప్రదీపవత్ = దీప మునువలె, సాక్ష్యధర్మాః = సాక్షి ధర్మములుకానివి, (కదాచన = ఎన్న డును), విలక్షణం=దృశ్యములకం భిన్నమైన స్వభావముగల, సాక్షిణం= సాక్షియైన ఆత్మను, న సంస్పృశన్తి = స్పృశింపవు. దేహేన్డ్రియమనో ధర్మాః = దే హేంద్రియమనస్సుల ధర్మములు, అవికారం = వికారరహిత మును, ఉదాసీనం = ఉదాసీనమును అగు, ఆత్మానం – ఆత్మను, నైవ స్పృశన్తి = స్పృశింపవు, అహో = ఆశ్చర్యము. = = గృహముయొక్క ధర్మములు, గృహమును ప్రకాశింపజేయు దీపమును ఏ విధముగ స్పృశింపవో, అట్లే సాక్షి ధర్మములుకాని, దృశ్యములైన బుద్ధీన్ద్రయశరీరధర్మములు, విలక్షణం=దృగ్రూపుడును, స్వయంప్రకాశుడును, అవికారియు, ఉదాసీనుడును అగు సాక్షిని ఎన్నడును స్పృశింపవు. దేహేంద్రియమనోధర్మములు అవికారియు, ఉదాసీనమును అగు. ఆత్మను ఏ మాత్రమును స్పృశింపవు అని దీప దృష్టాన్తముతో చెప్పుటచే 'పుణ్యాని పాపాని '(505) ఇత్యాది శ్లోకార్థము వివరింపబడినది. అవ. మూడు దృష్టాంతములతో ఆత్మ అనంగ మను విషయ మును ప్రతిపాదించుచున్నాడు_ రవే ర్యథా కర్మణి సాక్షి భావో వహ్నేర్యథా వాయసి దాహకత్వమ్, రజ్జోర్యథా22రోపితవస్తుసంగః తథైవ కూటస్థ చిదాత్మనో మే 508<noinclude><references/></noinclude> d1z63vwjdqzpcukiexfs0s74d49huk0 104 244642 603360 2026-11-02T16:02:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '556 = శ్రీ వివేకచూడామణి = = కర్మణి = కర్మయందు, రమేశి సూర్యునకు, సాక్షిభావః సాక్షిత్వము, యథా = ఎట్లో, అయసీ = ఇనుము పై నున్న, వహ్నేః = అగ్నికి, దాహకత్వం = దాహకత్వము, యథా = ఎట్లో, రజ్జోః = రజ్...' 603360 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>556 = శ్రీ వివేకచూడామణి = = కర్మణి = కర్మయందు, రమేశి సూర్యునకు, సాక్షిభావః సాక్షిత్వము, యథా = ఎట్లో, అయసీ = ఇనుము పై నున్న, వహ్నేః = అగ్నికి, దాహకత్వం = దాహకత్వము, యథా = ఎట్లో, రజ్జోః = రజ్జు వుకు, ఆరోపిత వస్తుసంగః = ఆరోపితమగు వస్తువుతో సంగము, యథా = ఎట్లో, కూటస్థ చిదాత్మనః = కూటస్థమగు చిదాత్మనైన, మే నాకును, తథైవ = అట్లే. = = ఏ కర్మలతోడను సంగములేని సూర్యుడు, "కర్మసాక్షి”, “జగ చ్చక్షువు” (జగత్తునకు నేత్రము) అను లోక ప్రసిద్ధి ననుసరించి, ఏ విధ ముగ సకలప్రాణుల కర్మలకు, సాక్షిగ నుండునో, కూటస్థ చిదా త్మనః=వికారశూన్యచిద్రూపుడనై సకలకర్మసంగ విహీనుడనైన నాకు గూడ సాక్షిత్వము. ( నేను గూడ సాక్షిగా ఉన్నాను). 'ఇనుము కాల్చుచున్నది' ఇత్యాదివిధమున అగ్నికిగల దాహకత్వము ఇనుము నకు ఆరోపింపబడుచున్నది. అటే బుద్ధ్యాదులకు గల కర్తృత్వము నాపై ఆరోపింపబడుచున్నది. కల్పితములగు సర్పము, దండము, జలధార మొదలగువాటితో తాదాత్మ్య సంబంధము రజ్జువునకు కల్పింపబడుచున్నది. అట్లే నిర్వికారచిద్రూపుడనగు నాకు దేహాది సంబంధము కల్పింపబడుచున్నది. మూడు దృష్టాన్తములును రవి, ఇనుము, రజ్జువు) వాస్తవమున అసంగములే. కర్తాపి వా కారయితాపి నాహం భోక్తాపి వా భోజయితాపి నాహమ్, ద్రష్టాపి నా దర్శయితాపి నాహం సోఒహం స్వయంజ్యోతి రనీదృగాత్మా. అహం = నేను, కర్తాపి=చేయువాడను, కారయితాపి=చేయించువాడను కూడ, న=కాను, అహం-నేను, భోక్తాపి=అనుభవించువాడను, భోజయి తాపి వా=అనుభవింప జేయువాడను కూడ, న కాను, అహం = నేను, ద్రష్టాపి=చూచెడువాడను, దర్శయితాపి వా చూపించువాడనుకూడ, న 509<noinclude><references/></noinclude> 95tasii2rs3q15c6tetf4g9dano1nue 104 244643 603361 2026-11-02T16:02:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బోధోపలబ్ధి కాను, సః అహం = అట్టి నేను, అనీదృగాత్మా = ఇట్టి స్వరూపము కల వాడను కాని, స్వయంజ్యోతిః = స్వయంప్రకాశ స్వరూపుడను. = య 657 - “విజ్ఞానం యజ్ఞం తనుతే "_ జీవుడు యజ్ఞమును అనగా సంక ల్...' 603361 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బోధోపలబ్ధి కాను, సః అహం = అట్టి నేను, అనీదృగాత్మా = ఇట్టి స్వరూపము కల వాడను కాని, స్వయంజ్యోతిః = స్వయంప్రకాశ స్వరూపుడను. = య 657 - “విజ్ఞానం యజ్ఞం తనుతే "_ జీవుడు యజ్ఞమును అనగా సంక ల్పమును చేయుచున్నాడు. "ఏషహ్యేవ సాధు కర్మ కారయతి . ఈశ్వరుడే సత్కర్మ చేయించును అను శ్రుతులచే బుద్ధ్యుపహితమగు ఆత్మకు (జీవునకు) కర్తృత్వము, మాయోపహితమగు ఆత్మకు (ఈశ్వ రునకు) కారయితృత్వము తెలియుచున్నది. భోక్తృత్వ భోజయితృ త్వములు కూడ ఈ జీవేశ్వరులకే సంబంధించినవి. ద్రష్టృత్వమనునది కూడ దృశ్యసా పేక్షము గాన, అనగా దృశ్యము లేనిదే ద్రష్ట అనువాడు ఉండడు గాన, అద్వితీయాత్మయందు ద్రష్టృత్వము కూడ కల్పితమే; వాస్తవమున ద్రష్టృత్వము లేదు. చక్షురాదులను ప్రేరేపించుట అను నది కూడ, అనగా దర్శయితృత్వము కూడ, వ్యవహారావస్థలోనే ఉన్నది. కాని నాస్తవమున లేదు. అందుచే నేను దర్శయితను గూడ కాను. సోహం _ అట్టి ఈ నేను, అనీదృక్= ఇట్టి వాడు కాని (అనగా కర్తృత్వాది సకల ధర్మరహితుడైన); "సాక్షి చేతా కేవలో నిర్గుణశ్చ" ఈ ఆత్మ సాక్షి రూపమైనది; చైతన్యస్వరూపము; అద్వితీ యము, గుణరహితము అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. స్వయంజ్యోతిః = ఇతర వస్తువులపై ఆధారపడని స్ఫురణము కల, ఆత్మా= ఆత్మను. - చలత్యుపాధా ప్రతిబిమ్బతాల్య మౌపాధికం మూఢధియో నయన్తి, స్వబిమ్బభూతం రవివద్వినిష్క్రియం కర్తాస్మి భోక్తాస్మి హతో2స్మి ` హేతి. ఉపాధ్=ఉపాధిభూతమగు బుద్ధ్యాదికము(రవిపక్షమున జలాదికము) చలతి సతి_చలించుచుండగా, మూడధియః = మూఢ బుద్ధులు, ఔపాధికం= ఉపాధి కల్పితమైన, ప్రతిబిమ్బతౌల్యం = ప్రతిబింబము యొక్క చంచల 510<noinclude><references/></noinclude> juhstc5rrs1qca9clmbmqpk2epgflae 104 244644 603362 2026-11-02T16:02:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '558 శ్రీవివేకచూడామణి త్వమును (సూర్య ప్రతిబింబము, ఆత్మప్రతిబింబము కూడ గ్రహింప వలెను), రవివత్_బింబసూర్యుడువలె, వినిష్క్రియం=క్రియాశూన్యమైన బిమ్బభూతం= బింబమైన ఆత్మను, కర్త అస...' 603362 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>558 శ్రీవివేకచూడామణి త్వమును (సూర్య ప్రతిబింబము, ఆత్మప్రతిబింబము కూడ గ్రహింప వలెను), రవివత్_బింబసూర్యుడువలె, వినిష్క్రియం=క్రియాశూన్యమైన బిమ్బభూతం= బింబమైన ఆత్మను, కర్త అస్మి=నేను కర్తగా ఉన్నాను, భోక్తా అస్మి - నేను భోక్తగా ఉన్నాను, హతః అస్మి = నేను చంపబడినాను, _ = హా = అయ్యో, ఇతి = ఈ విధముగ తలంచుచు, నయన్తి - పొందించు చున్నారు. (‘ప్రతిబింబలౌల్యమును ఆత్మను పొందించున్నారు' అనగా ప్రతిబింబలౌల్యమును ఆత్మపై ఆరోపించుచున్నారు అని యర్ధము). భ్రాంతిచే మూఢమైన బుద్ధిగలవారు ఉపాధియైన జలము కదలినపుడు దానియందలి సూర్యబింబము కూడ కదలుట చూచి ఆ కదలికను, వాస్తవమున ఎట్టి క్రియయులేని బింబభూతమగు రవి యందు ఆరోపించుచుందురు. అట్లే బుద్ధ్యాద్యపాధుల చలనముచే తత్ప్రతిబింబిత జీవాత్మకూడ చలింపగా, ఆ చలనమును నిష్క్రియము, బింబభూతము అగు ఆత్మయందు ఆరోపించి, బుద్ధి తాదాత్మ్యాధ్యాస ముచే నేనే కర్త ను, నేనే భోక్తను అని యు, స్థూలదేహతాదాత్మ్యా ధ్యాన ముచే అయ్యో నేను చంపబడితి ననియు అనుకొనుచుందురు. కావుననే " ధ్యాయతీవ లేలాయతీవ" ఆత్మ ధ్యానము చేయుచున్నదా అన్న ట్లున్నది, కదలుచున్నదా అన్నట్లున్నది అని చెప్పుచున్నది. వాస్త వమున ప్రతిబింబము నందు కూడ ఉపాధిధర్మములు | భ్రాంతి సిద్ధము లే. అందుచే బింబమునందు సుతరాం ఉండజాలవు. అయినను మూఢా త్ములు ఆరోపించుచున్నారు. కావున శ్రుతి, యుక్త్యనుభవములచే సిద్ధ మగు నిర్గుణత్వమునకు విరోధ మేమియును లేదు. 66 అవ. స్థూలదేహ ధర్మములు ఆత్మకు సంబంధింపవు అను విషయమును ఘటాకాశదృష్టాంతముతో చెప్పుచున్నాడు — జలే వాపి స్థలే వాపి లుఠత్వేష జడాత్మకః, నాహం విలిప్యే తద్ధర్మై ర్ఘటధర్మైర్నభో యథా. 511<noinclude><references/></noinclude> 5urhkafm36qw1xq0h3f2q636lotg5py 14 244645 603372 2026-11-02T18:01:17Z Rajasekhar1961 50 ఖాళీ పేజీని సృష్టించారు 603372 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 244646 603381 2026-11-02T18:45:45Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{portal header | title = విజ్ఞానశాస్త్రం | class = Q | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== * [[సంగ్రహ విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆర్ష వ్యవసాయ పద్ధతి]] * [[గోలకొండ పత్రిక /వ్యవసాయ సమస్యలు]] * గోల...' 603381 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = విజ్ఞానశాస్త్రం | class = Q | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== * [[సంగ్రహ విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆర్ష వ్యవసాయ పద్ధతి]] * [[గోలకొండ పత్రిక /వ్యవసాయ సమస్యలు]] * [[గోలకొండ సంపాదకీయాలు/వ్యవసాయ విచారణ సంఘము]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:విజ్ఞానశాస్త్రం]] lggggcavj9nfzpco6mqdyolsea1n53p 603382 603381 2026-11-02T18:46:12Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 603382 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = విజ్ఞానశాస్త్రం | class = Q | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== * [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:విజ్ఞానశాస్త్రం]] rb89bda9zmbi0ajoefgmq8amo9huezy 603383 603382 2026-11-02T18:46:40Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 603383 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = విజ్ఞానశాస్త్రం | class = Q | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==గణితము== * [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:విజ్ఞానశాస్త్రం]] r49idsbt6s6tknscpn0ga0xqhbk29ph 603384 603383 2026-11-02T18:47:43Z Rajasekhar1961 50 /* గణితము */ 603384 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = విజ్ఞానశాస్త్రం | class = Q | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==గణితము== * [[గణిత చంద్రిక (నాల్గవ తరగతి)]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:విజ్ఞానశాస్త్రం]] idpwfpt4n8vfruv4ebegd4ertq748ys 603385 603384 2026-11-02T18:53:32Z Rajasekhar1961 50 /* గణితము */ 603385 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = విజ్ఞానశాస్త్రం | class = Q | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==గణితము== * [[గణిత చంద్రిక (నాల్గవ తరగతి)]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గణితశాస్త్రము]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:విజ్ఞానశాస్త్రం]] 2m8wz5f90ptpyejg0187uhh43s2dccn 603386 603385 2026-11-02T18:55:10Z Rajasekhar1961 50 603386 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = విజ్ఞానశాస్త్రం | class = Q | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== * [[సైన్సు ఎలా పుట్టి పెరిగింది?]] ==గణితము== * [[గణిత చంద్రిక (నాల్గవ తరగతి)]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గణితశాస్త్రము]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:విజ్ఞానశాస్త్రం]] nyx2xdh88qdzm3o58f4r385340ixyne 603387 603386 2026-11-02T18:56:55Z Rajasekhar1961 50 /* గణితము */ 603387 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = విజ్ఞానశాస్త్రం | class = Q | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== * [[సైన్సు ఎలా పుట్టి పెరిగింది?]] ==గణితము== * [[గణిత చంద్రిక (నాల్గవ తరగతి)]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గణితశాస్త్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గణితశాస్త్ర చరిత్రము]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:విజ్ఞానశాస్త్రం]] r6vy6p41i45sugumu7edmc16a5jrbah 603389 603387 2026-11-02T18:59:54Z Rajasekhar1961 50 /* గణితము */ 603389 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = విజ్ఞానశాస్త్రం | class = Q | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== * [[సైన్సు ఎలా పుట్టి పెరిగింది?]] ==గణితము== * [[గణిత చంద్రిక (నాల్గవ తరగతి)]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గణితశాస్త్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గణితశాస్త్ర చరిత్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అంక గణితము]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:విజ్ఞానశాస్త్రం]] gun7hlc6m1aow8x122fzl3d2x0p8ml0 603390 603389 2026-11-02T19:01:20Z Rajasekhar1961 50 /* గణితము */ 603390 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = విజ్ఞానశాస్త్రం | class = Q | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== * [[సైన్సు ఎలా పుట్టి పెరిగింది?]] ==గణితము== * [[గణిత చంద్రిక (నాల్గవ తరగతి)]] * [[ సారసంగ్రహగణితము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గణితశాస్త్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గణితశాస్త్ర చరిత్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అంక గణితము]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:విజ్ఞానశాస్త్రం]] qid27zdfcw4n0mlbw36bzlitrkpdqq1 603391 603390 2026-11-02T19:02:43Z Rajasekhar1961 50 /* గణితము */ 603391 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = విజ్ఞానశాస్త్రం | class = Q | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== * [[సైన్సు ఎలా పుట్టి పెరిగింది?]] ==గణితము== * [[గణిత చంద్రిక (నాల్గవ తరగతి)]] * [[సర్వే గణిత చంద్రిక]] * [[ సారసంగ్రహగణితము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గణితశాస్త్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గణితశాస్త్ర చరిత్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అంక గణితము]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:విజ్ఞానశాస్త్రం]] 9ug5r3wps6x8mmr47m4tpelyg7d1qze 603717 603391 2026-11-03T06:11:08Z Rajasekhar1961 50 603717 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = విజ్ఞానశాస్త్రం | class = Q | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== * [[సైన్సు ఎలా పుట్టి పెరిగింది?]] ==గణితము== * [[గణిత చంద్రిక (నాల్గవ తరగతి)]] * [[సర్వే గణిత చంద్రిక]] * [[ సారసంగ్రహగణితము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గణితశాస్త్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గణితశాస్త్ర చరిత్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అంక గణితము]] ==భౌతికశాస్త్రము== [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:విజ్ఞానశాస్త్రం]] pz6vpubj2fcbqlt6n5vfhin3guhu663 603719 603717 2026-11-03T06:16:36Z Rajasekhar1961 50 /* భౌతికశాస్త్రము */ 603719 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = విజ్ఞానశాస్త్రం | class = Q | subclass1 = | shortcut = | wikipedia = | reviewed = yes | notes = }} ==రచనలు== * [[సైన్సు ఎలా పుట్టి పెరిగింది?]] ==గణితము== * [[గణిత చంద్రిక (నాల్గవ తరగతి)]] * [[సర్వే గణిత చంద్రిక]] * [[ సారసంగ్రహగణితము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గణితశాస్త్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గణితశాస్త్ర చరిత్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అంక గణితము]] ==భౌతికశాస్త్రము== * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/కేంద్రకణ భౌతికశాస్త్రము : (Nuclear Physics)]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/కేంద్రకిరణ శాస్త్రము : (Radio Activity)]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/క్యూరీసతి (1867-1934)]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/క్ష-కిరణములు]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గాలి-జడవాయువులు]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గురుత్వాకర్షణము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/ఘర్మయంత్రములు]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అంతర్విద్యుత్ప్రతిష్ఠ]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అయస్కాంత శాస్త్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణగతి శాస్త్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా శాస్త్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి తరంగవాదము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి విశ్లేషణశాస్త్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి వేగము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతిస్వభావము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కిరణ ప్రసరణము]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:విజ్ఞానశాస్త్రం]] 57453y89w90pin65gufopjkfqa3bsz5 104 244647 603392 2026-11-02T19:28:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బోధోపలబ్ధి = జడాత్మకః = జడమైన, ఏషః = ఈ శరీరము, జలే వాపి జలము నందైనను, స్థలే వాపిస్థలమునందైనను, లుఠతు- దొరలునుగాక, నభః ఆకాశము, యథా= ఏ విధముగా, ఘటధర్మైః - ఘటము యొక్క ధర్మముల చేత, అనగా...' 603392 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బోధోపలబ్ధి = జడాత్మకః = జడమైన, ఏషః = ఈ శరీరము, జలే వాపి జలము నందైనను, స్థలే వాపిస్థలమునందైనను, లుఠతు- దొరలునుగాక, నభః ఆకాశము, యథా= ఏ విధముగా, ఘటధర్మైః - ఘటము యొక్క ధర్మముల చేత, అనగా అనిత్యత్వము మొదలగు ధర్మములచేతను, పెద్ద పొట్ట మొద లైన ఆకారములచేతను, నీలాది రూపములచేతను, లిప్తము కాదో, ఆ విధముగనే, తద్ధర్మైః= దానియొక్క (స్థూలదేహముయొక్క ధర్మముల చేతను, జలస్థూలాదులతో సంబంధము వలన ఏర్పడిన శైత్యాభిఘాతాదుల చేతను, జరామరణాదులచేతను గూడ, అహం న విలిప్యే= నేను లిప్తుడను కాను. కర్తృత్వ భోక్తృత్వ ఖలత్వమత్త తా జడత్వ బుద్ధత్వ విముర్త తాదయః, బుద్ధే ర్వికల్పా న తు సన్తి వస్తుతః స్వస్మిన్ పరే బ్రహ్మణి కేవలేఒద్వయే. కేవలే=ఏకైకము, అద్వయే- ద్వితీయరహితము, సరే బ్రహ్మణి = పరబ్రహ్మయైన, స్వస్మిన్ తనయందు, కర్తృత్వ .. ఆదయః= కర్తృత్వము, భోక్తృత్వము, దుష్టత్వము, మత్తత్వము, జడత్వము, బద్ధత్వము, ముక్తత్వము మొదలైన, బుద్ధేః వికల్పాః = బుద్ధి యొక్క అధ్యాసము వలన ఏర్పడిన వివిధ కల్పనలు, వస్తుతః - వాస్త వమున, న సని = లేవు. సన్తు వికారాః ప్రకృతేర్ధశధా శతధా సహస్రధా వాపి, తైః కిం మేఒసఙ్గచితేః న హ్యమ్బుదడమ్బరో ఒమ్బరం స్పృశతి. సకల ప్రపంచము కూడ సాక్షాత్తుగానో, పరంపరగనో మూల ప్రకృతి నుండి పుట్టిన దగుటచే, ప్రకృతేః = మూలప్రకృతి యొక్క, వికారాః=వికారములు, దశధా - పదిరీతులుగా గాని, శతధా = నూరు విధ = 559 512 513<noinclude><references/></noinclude> 9wbj918y9sp37v9jbu8wy4p9iqe48og 104 244648 603393 2026-11-02T19:28:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '530 వివేకచూడామణి ములుగా గాని, సహస్రధా వాపి = వేయివిధములుగా గాని, సన్తు అగు గాక, అసంగచితేః=అసంగచిద్రూపమైన, మేజనాకు, తైః=ఆ వికారములచే, కిమ్ ఏ మగును? అందు దృష్టాన్తము - అమ్బుదడమ్బర...' 603393 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>530 వివేకచూడామణి ములుగా గాని, సహస్రధా వాపి = వేయివిధములుగా గాని, సన్తు అగు గాక, అసంగచితేః=అసంగచిద్రూపమైన, మేజనాకు, తైః=ఆ వికారములచే, కిమ్ ఏ మగును? అందు దృష్టాన్తము - అమ్బుదడమ్బరః = మేఘగర్జనాది కము, అమ్బరం=ఆకాశమును, న స్పృశతి హి=స్పృశింపదు కదా, ఎల్ల ప్పుడును నిర్వికారమైన ఆకాశమునందు మే ఘోదయము, గర్జనము, మేఘ వినాశము మొదలగు వాటిచే విశేష మేదియును ఉండదు. న అవ. శ్రీ గురూపదేశానుసారముగ కలిగిన అద్వైతానుభవ మును విశదీకరించుచున్నాడు. అవ్యక్తాది స్థూలపర్యన్త మేత ద్విశ్వం యత్రా భాసమాత్రం ప్రతీతమ్, వ్యోమప్రఖ్యం సూక్ష్మమాద్యన్త హీనం బ్రహ్మాద్వైతం యత్త దేవాహ మస్మి. యత్ర=దేనియందు, 'అవ్యక్తిది = అవ్యక్తము మొదలు, స్థూల పర్యన్తం=స్థూలమువరకును గల, ఏతత్ = ఈ, విశ్వం = ప్రపంచము, ఆభాసమాత్రం . కేవలాభాసరూపమున, ప్రతీతం = కనబడుచున్నదో, == యత్ = ఏది, వ్యోమప్రఖ్యం = ఆకాశముతో సమానమైనదో, సూక్ష్మం సూక్ష్మమైనదో, ఆద్యన్తహీనం = ఆద్యంతములు లేనిదో, తత్ = అట్టి, అద్వైతం = అద్వైతరూపమగు, బ్రహ్మ = బ్రహ్మగా, అహం నేను, అస్మి = అయి ఉన్నాను. సర్వాధారం సర్వవస్తుప్రకాశం సర్వాకారం సర్వగం సర్వశూన్యమ్, నిత్యం శుద్ధం నిష్కలం నిర్వికల్పం బ్రహ్మాద్వైతం యత్తదేవాహ మస్మి. యత్ = ఏ బ్రహ్మ, సర్వాధారం అంతకును ఆధారమో, సర్వ వస్తుప్రకాశం_నమస్త వస్తువులను ప్రకాశింప జేయునదో, సర్వాకారం- 514 515<noinclude><references/></noinclude> cmjf8oasocdrbojx0icq21jnsln1mrb 104 244649 603394 2026-11-02T19:28:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బోధోపలబ్ధి సర్వాకారమైనదో, సర్వగం అంతటను వ్యాపించినదో, సర్వశూన్యమ్ సర్వముతోడను శూన్యమైనదో, నిత్యం=నిత్యమో, శుద్ధం పరిశుద్ధమో, నిష్కలం. నిరవయవమో, నిర్వికల్పం వికల్పరహితమో,...' 603394 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బోధోపలబ్ధి సర్వాకారమైనదో, సర్వగం అంతటను వ్యాపించినదో, సర్వశూన్యమ్ సర్వముతోడను శూన్యమైనదో, నిత్యం=నిత్యమో, శుద్ధం పరిశుద్ధమో, నిష్కలం. నిరవయవమో, నిర్వికల్పం వికల్పరహితమో, తత్ = అ, అద్వైతం బ్రహ్మ = అద్వైతమైన బ్రహ్మగా, అహం = నేను, అస్మి= ఉన్నాను. = 66 L 561 సర్వవస్తుప్రకాశం _ " తస్య భాసా సర్వ మిదం విభాతి” ఆ ఆత్మయొక్క కాంతిచేతనే ఇదంతయు భాసించుచున్నది అని శ్రుతి చెప్పిన విధమున సకలపదార్థములకు ప్రకాశము దేనివలన లభించు చున్నదో అట్టిది. సర్వాకారం =" ఇదం సర్వం యదయమాత్మా" ఇది యంతయు ఆత్మయే అను శ్రుతి ననుసరించి, సర్వవస్తుస్వరూప మైనది. సర్వగం = అంతటను వ్యాపించియుండుటచే అపరిచ్ఛిన్న మైనది. సర్వశూన్యం తనకంకు భిన్నమైనది ఏదియు లేకపోవుటచే సర్వశూన్యము. = యత్ప్రత్యస్తా (యస్మిన్నసా) శేషమాయా విశేషం ప్రత్యగ్రూపం ప్రత్యయాగమ్యమానమ్, సత్యజ్ఞానానన్త మానన్దరూపం బ్రహ్మాద్వైతం యత్త దేవాహ మస్మి. యత్….ఏది, ప్రత్యస్తా శేషమాయావి శేషం తొలగింపబడిన సమస్త మాయావిశేషములు కలదో (రెండవ పాఠమునకు అర్థము- ప్రత్యగ్రూపం ప్రత్యగాత్మ, యస్మిన్ =దేనితో అభిన్నమగుటచే, అస్తా శేషమాయావి శేషం = తొలగిన సమస్త మాయావిశేషములు కలదో), ప్రత్యగ్రూపం = ప్రత్య గ్రూపమైనదో, ప్రత్యయాగమ్యమానం=అఖండాకారవృత్తి కంటె భిన్న మగు వృత్తిచే గమ్యము కాదో, యత్ఏది, సత్యజ్ఞానాననం = సత్య రూపము, జ్ఞానరూపము, అనంతము అయినదో, ఆనన్దరూపం - ఆనంద రూపమో, అహం-నేను, తత్-ఆ, అద్వైతం బ్రహ్మైవ అద్వైతమగు బ్రహ్మగానే, అస్మి= అయి ఉన్నాను, 516<noinclude><references/></noinclude> a9hrdcex8icy0y0jqfh821v6bv8j29y 104 244650 603395 2026-11-02T19:28:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బోధోపలబ్ధి సామ్రాజ్యవిభూతిః=స్వర్గలోకరాజ్య సామ్రాజ్యముల వైభవము (బ్రహ్మ సాక్షాత్కారానందములో భూలోకసామ్రాజ్య-స్వర్గలోకాధిపత్యాదుల వలన కలుగు ఆనందము అంతర్గతము గాన ఇట్లు...' 603395 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బోధోపలబ్ధి సామ్రాజ్యవిభూతిః=స్వర్గలోకరాజ్య సామ్రాజ్యముల వైభవము (బ్రహ్మ సాక్షాత్కారానందములో భూలోకసామ్రాజ్య-స్వర్గలోకాధిపత్యాదుల వలన కలుగు ఆనందము అంతర్గతము గాన ఇట్లు చెప్పబడినది): ప్రాప్తా= పొందబడినది, మహాత్మనే=మహాత్ముడవైన, శ్రీ గురవే శ్రీయుతుడవైన గురుడవైన, తేనీకు, నమో నమఃజనమస్కారము, నమస్కారము. పునః=మరల, నమః అస్తు =నమస్కార మగు గాక. 583 మహాస్వప్నే మాయాకృత జనిజరామృత్యుగహనే భ్రమనం క్లీశ్యన్తం బహులతర తాపై రనుకలమ్, అహంకారవ్యాఘ్ర వ్యథితమిమ మత్యన్తకృపయా ప్రబోధ్య ప్రస్వాపాత్పర మవితవాన్ మామసి గురో, 520 హే గురో = ఓ గురూ, మాయాకృతజనిజరామృత్యుగహనే మాయచే నేర్పడు జన్మజరామృత్యువులచేత భయంకరమైన (ప్రవేశించుటకు శక్యము కాని విధమున భయంకరమైన), మహాస్వప్నే=మహాస్వప్నము నందు, భ్రమన్తం తిరుగాడుచున్నట్టియు, అనుకలం= ప్రతిక్షణమునందును బహుల తర తా పై ః =అత్యధికమగు తాపములచే, క్లీశ్యన్తం బాధపడుచున్న ట్టియు, అహంకారవ్యాఘ్రవ్యథితం = అహంకార మనెడు వ్యాఘ్రముచే బాధింపబడుచున్న, ఇమం మాం ఈ నన్ను, అత్యన్త కృపయా= మిక్కిలి దయతో, ప్రస్వాపాత్ =నిద్రనుండి, ప్రబోధ్య= లేపి, అవితవాన్ అసి= రక్షించినావు. నమస్తస్మై సదేకస్మై నమశ్చిన్మహసే ముహుః, యదేత ద్విశ్వరూపేణ రాజతే గురురాజు తే. హే గురురాజ = ఓ గురుశ్రేష్ఠుడా। యత్ఏ, ఏతత్ ఈ తేజస్సు విశ్వరూ పేణ = ప్రపంచరూపమున, రాజతే. భాసించుచున్నదో, తస్మై=అట్టి, సరేక స్మై=ఏక సద్రూపమైన, తేజ నీకు, నమః= నమస్కారము, చిన్మ హ సే = చిద్రూపతేజోమూర్తియైన, నీకు, ముహుః – మాటిమాటికిని, నమః=నమస్కారము. = 521<noinclude><references/></noinclude> l8fao9uysck7izl0ijd3evzu5je4nb0 104 244651 603396 2026-11-02T19:28:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '684 శ్రీ వివేకచూడామణి ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము ఇతి నత మవలోక్య శిష్యవర్యం సమధిగతాత్మసుఖం ప్రబుద్ధతత్త్వమ్, ప్రముదితహృదయః స దేశికేన్ద్రః పున రిద మాహ వచః పరం మహాత్మా. = ఇతి=ఈ విధ...' 603396 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>684 శ్రీ వివేకచూడామణి ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము ఇతి నత మవలోక్య శిష్యవర్యం సమధిగతాత్మసుఖం ప్రబుద్ధతత్త్వమ్, ప్రముదితహృదయః స దేశికేన్ద్రః పున రిద మాహ వచః పరం మహాత్మా. = ఇతి=ఈ విధముగా, నతం = నమస్కరించుచున్నట్టియు, సమధి గతాత్మసుఖం..పొందబడిన ఆత్మానందము కలిగినట్టియు, ప్రబుద్ధతత్త్వం. తెలియబడిన తత్త్వముగల, శిష్యవర్యం = శిష్య "శ్రేష్ఠుని, అవలోక్య = చూచి, సః=ఆ, మహాత్మా = మహాత్ముడైన, దేశికేన్ద్రః= గురూత్త ముడు, ప్రముదిత హృదయః = సంతసించిన హృదయముకలవాడై, పునః = తిరిగి, ఇదం = ఈ, పరం= గొప్పదైన, వచః = వాక్యమును, ఆహ= పలికెను. 522 బ్రహ్మప్రత్యయసన్తతి ర్జగదతో బ్రహ్మైవ సత్పర్వతః పశ్యాధ్యాత్మదృశా ప్రశాన్త మనసా సర్వస్వవస్థాస్వపి, రూపాదన్యదవేక్షితుం కిమభితశ్చక్షుష్మతాం విద్యతే తద్వదృహవిదః సతః కిమపరం బుద్ధే ర్విహారాస్పదమ్ 523 == జగత్ = జగత్తు, బ్రహ్మ ప్రత్యయసన్త తిః = బ్రహ్మరూపమైన జ్ఞానప్రవాహమే. అతః - ఆ కారణమువలన సర్వతః = నలువైపులను, : సత్ = సద్రూపమగు, బ్రహ్మైవ = బ్రహ్మనే, సర్వాసు అపి = సమస్త మైన, అవస్థాను = అవస్థలయందు, అధ్యాత్మదృశా - అధ్యాత్మదృష్టితో, ప్రశాన్త మనసా = ప్రశాంతమైన మనస్సుతో, పశ్య= చూడుము. చక్షు స్మతాం= నేత్రములు కలవారికి, అభితః = చుట్టు ప్రక్కల, అవేక్షితుం చూచుటకు, రూపాత్ = రూపముకంటె, అన్యత్ = భిన్నమైనది, విద్యతే హి… ఉన్నదా? తద్వత్ = అటులనే, బ్రహ్మవిదః = బ్రహ్మవేత్త యొక్క, బుద్ధేః = బుద్ధియొక్క, విహారాస్పదమ్ – విహారమునకు స్థానము, సతః= = = 1 " సరైన బ్రహ్మకంటే, అవరం భిన్నమైనది. కిమ్ ఏమి ఉన్నది?<noinclude><references/></noinclude> mxnrrikl0dfuqtf6bx7k596dgrl3q9n 104 244652 603397 2026-11-02T19:28:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము కస్తా. పరానన్ద రసానుభూతి ముత్సృజ్య శూన్యేషు రమేత విద్వాన్, చన్ద్ర మహాహ్లాదిని దీప్యమానే చిత్రేన్దుమాలోకయితుం క ఇచ్ఛేత్. = - తాం - ఆ, పరానన్దరసానుభూత...' 603397 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము కస్తా. పరానన్ద రసానుభూతి ముత్సృజ్య శూన్యేషు రమేత విద్వాన్, చన్ద్ర మహాహ్లాదిని దీప్యమానే చిత్రేన్దుమాలోకయితుం క ఇచ్ఛేత్. = - తాం - ఆ, పరానన్దరసానుభూతం సర్వోత్కృష్టమైన ఆనంద రసానుభూతిని, ఉత్సృజ్య = విడచి, కః=ఏ, విద్వాన్ = విద్వాంసుడు, శూన్యేషు = శూన్యవస్తువులయందు, రమేత = క్రీడించును ? మహాహ్లాదిని= ఎక్కువగ ఆహ్లాదకరుడైన, చన్హే = చంద్రుడు, దీప్యమానే = ప్రకా శించుచుండగా, చిత్రేన్దుం = చిత్తరువులోనున్నచంద్రుని, ఆలోకయితుం = చూచుటకు; కః = ఎవడు, ఇచ్ఛేత్ = ఇచ్ఛించును ? = అసత్పదార్థానుభవే న కించి న్నహ్యస్తి తృప్తి ర్న చ దుఃఖహానిః, తదద్వయానన్ద రసానుభూత్యా తృప్తః సుఖం శిష్ఠ సదాత్మనిష్ఠయా. అసత్పదార్థానుభ వే = అసత్తులగు పదార్థములను అనుభవించుటలో, కించిత్ = ప్రయోజన మేమియు, న లేదు, తృప్తిః = తృప్తి, నాస్తి హి లేదు కదా ః దుఃఖహానిః చ = దుఃఖనాశము కూడ, నలేదు. తత్= ఆ కార ణమువలన, అద్వయానన్దరసానుభూత్యా అద్వితీయానందర సము యొక్క అనుభవముచే, తృప్తః = తృప్తి చెందినవాడవై, సదా ఎల్లప్పుడును, ఆత్మనిష్ఠయా = ఆత్మనిష్ఠతో, సుఖం = సుఖముగా, తిష్ఠ = ఉండుము. = = స్వమేవ సర్వతః పశ్యన్ మన్యమానః స్వమద్వయమ్, స్వానన్దమనుభుల్జానః కాలం నయ మహామతే. = హే మహామతే = ఓ గొప్పబుద్ధిగలవాడా? సర్వతః = అంతటను, స్వమేవ=తననే (ఆత్మనే), పశ్యన్ చూచుచు, స్వం=తనను, అద్వయం _ ద్వితీయరహితునిగా, మన్యమానః = తలచుచు, స్వానన్దం ఆత్మానందమును. అనుభుజ్జానః - అనుభవించుచు, కాలం = కాలమును, నయ - గడపుము. 585 524 525 526<noinclude><references/></noinclude> 6z2p1q1twvfw9d0ekqnw6mlf5ckzhfk 104 244653 603398 2026-11-02T19:30:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '588 అఖణ్ణబోధాత్మని నిర్వికల్పే వికల్పనం వ్యోమ్ని పురః ప్రకల్పనమ్, తదద్వయానన్దమయాత్మనా సదా శాన్తిం పరామేత్య భజస్వ మౌనమ్. శ్రీవివేకచూడామణి అఖిణ్ణబోధాత్మని = అఖండజ్ఞానస్వర...' 603398 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>588 అఖణ్ణబోధాత్మని నిర్వికల్పే వికల్పనం వ్యోమ్ని పురః ప్రకల్పనమ్, తదద్వయానన్దమయాత్మనా సదా శాన్తిం పరామేత్య భజస్వ మౌనమ్. శ్రీవివేకచూడామణి అఖిణ్ణబోధాత్మని = అఖండజ్ఞానస్వరూపమును, నిర్వికల్పే = నిర్వి కల్పమును అగు ఆత్మయందు, వికల్పనం-వివిధవస్తుకల్పనము, వ్యోమ్ని = ఆకాశమునందు, పురః _ పట్టణము యొక్క, ప్రకల్పనం=కల్పనమే, తత్ = ఆ కారణమువలన, అద్వయానన్దమయాత్మనా = అద్వయానంద స్వరూపముతో, పరాం = గొప్పదైన, శాస్త్రం - శాంతిని, ఏత్య = పొంది, సదా = ఎల్లప్పుడును, మౌనం - మౌనమును, భజస్వ=పొందుము. తూష్ఠీమవస్థా పరమోపశాన్తి ర్బుద్ధే రసత్కల్ప వికల్ప హేతోః, బ్రహ్మాత్మనా బ్రహ్మవిదో మహాత్మనో యత్రాద్వయానన్దసుఖం నిరస్త రమ్. 3 = అసత్కల్పవికల్ప హేతోః - అసత్తులైన వికల్పములకు కారణ భూతమైన, బుద్ధేః =బుద్ధియొక్క, తూష్లేం అవస్థా = నిష్క్రియముగ ఉండుటయే, పరమా = గొప్పదైన, ఉపశాన్తిః = శాంతిః యత్ర == ఏ తూప్లీమవస్థయందు, బ్రహ్మవిదః = బ్రహ్మవేత్తయైన, మహాత్మనః = మహాత్మునకు, బ్రహ్మాత్మనా = బ్రహ్మరూపమున, నిరన్తరం నిర్విఘ్న మైన, అద్వయానన్దసుఖం = అద్వయానందరూపమగు సుఖము ఉండునో, నాస్తి నిర్వాసనాన్మౌనాత్పరం సుఖకృదుత్త మమ్, విజ్ఞాతాత్మస్వరూపస్య స్వానన్దరసపాయినః = విజ్ఞాతాత్మస్వరూపస్య = తెలియబడిన ఆత్మస్వరూపముగల, స్వాన న్దర సపాయినః = ఆత్మానందరసమును ఆస్వాదించుజ్ఞానికి, నిర్వాసనాత్ - వాసనాశూన్యమైన, మౌనాత్ - మౌనముకంటే, పరం - భిన్నమైన, సుఖ కృత్ = సుఖమును కలిగించు, ఉత్తమం. ఉత్తమమైనది, నాస్తి = లేదు. 527 528 529<noinclude><references/></noinclude> 04b57xs9142fhhymbkq53d6xrsw2kge 104 244654 603399 2026-11-02T19:30:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము 567 గచ్ఛంస్తిష్ఠన్ను పవిశన్ శయానో వాన్యథాపి వా, యథేచ్ఛయా వనేద్విద్వానాత్మారామః సదా మునిః. 530 = == విద్వాన్ = ఆత్మవేత్తయు, సదా = ఎల్లప్పుడును, ఆత్మారామః om ఆ...' 603399 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము 567 గచ్ఛంస్తిష్ఠన్ను పవిశన్ శయానో వాన్యథాపి వా, యథేచ్ఛయా వనేద్విద్వానాత్మారామః సదా మునిః. 530 = == విద్వాన్ = ఆత్మవేత్తయు, సదా = ఎల్లప్పుడును, ఆత్మారామః om ఆత్మయందే క్రీడించు, మునిః = జ్ఞాని, గచ్ఛన్ - నడచుచునైనను, ఉపవి శన్ =కూర్చుండియైనను, శయానః వాద శయనించియైనను, అన్యథాపి వాఙ మరియొక విధముగానైనను, యథేచ్ఛయా = ఇచ్ఛానుసారముగా, వసేత్= వివసించవచ్చును. న దేశకాలాసన దిగ్యమాది లక్ష్యాద్యపేక్షా ప్రతిబద్థవృత్తే 8, సంసిద్ధ తత్త్వస్య మహాత్మనో ఒస్తీ స్వవేదనే కా నియమాద్యవస్థా. - = = ప్రతిబద్ధవృత్తే ః = నిగ్రహింపబడిన మనోవృత్తి కలవాడును, సం సిద్ధతత్త్వస్య = సిద్ధమైన (అనగా తెలియబడిన) తత్త్వముగల, మహా త్మనః = మహాత్మునకు, దేశకాలాసనదిగ్యమాది లక్ష్యాద్య పేక్షా - దేశ- కాల_ఆసన_దిశల నియమము మొదలగువానియొక్క యు, లక్ష్యాదుల యొక్క యు అపేక్ష, (అనగా ఈ దేశమున, ఈ కాలమున, ఈ ఆసనమున, ఈ దిక్కు నందు, ఈ లక్ష్యమును గూర్చి ధ్యానింపవలెను ఇత్యాది నియమముల ఆపేజ్), నాస్తి = లేదు, స్వవేదనే తన్ను గూర్చి తాను తెలిసికొనునపుడు, నియమాద్యవస్థా= నియమాదుల అవస్థ, కా = ఏమి? ఘటో2యమితి విజ్ఞాతుం నియమః కో స్వపేక్షతే, వినా ప్రమాణసుష్ఠుత్వం యస్మిన్సతి పదార్థధీః. = == యస్మిన్ సతి = ఏది ఉన్నప్పుడు, పదార్థధీః - పదార్థముల జ్ఞానము కలుగునో, (అట్టి), ప్రమాణ సుష్ఠుత్వం వినా - చక్షురాది ప్రమాణముల సౌష్ఠవము తప్ప, అయం ఘటః ఇతి విజ్ఞాతుం=ఇది ఘటము అని తెలిసి కొనుటకు, కః నుఏ, నియమః = నియమము, అపేక్ష్యతే =అపేక్షింప బడును. 531 532<noinclude><references/></noinclude> r1t57r95iqtizfig8fi5fgz21b89igq 104 244655 603400 2026-11-02T19:30:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '568 శ్రీవివేక చూడామణి అయమాత్మా నిత్యసిద్ధః ప్రమాణే సతి భాసతే, న దేశం నాపి వా కాలం న శుద్ధిం వా ప్యపేక్షతే.. 533 - నిత్యసిద్ధః = నిత్యసిద్ధమైన, అయం = ఈ, ఆత్మా = ఆత్మ, ప్రమాణే సతి—ప్రమా...' 603400 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>568 శ్రీవివేక చూడామణి అయమాత్మా నిత్యసిద్ధః ప్రమాణే సతి భాసతే, న దేశం నాపి వా కాలం న శుద్ధిం వా ప్యపేక్షతే.. 533 - నిత్యసిద్ధః = నిత్యసిద్ధమైన, అయం = ఈ, ఆత్మా = ఆత్మ, ప్రమాణే సతి—ప్రమాణము ఉన్నప్పుడు, (అనగా ఆత్మను తెలిసికొనుటకు తగిన శాస్త్రగురూపదేశాది ప్రమాణము లభింపగనే) భాసతే = భాసించును, సాక్షాత్కరింపబడును, దేశం దేశమును, న అపేక్షతే = అపేక్షింపదు. కాలం అపి వాయి కాలమునుగూడ, న అపేక్షింపదు. శుద్ధిం వాపి బాహ్య శౌచాదికమునైనను, లేదా దేశాది శుద్ధినైనను, న= అ పేక్షింపదు. = దేవదత్తోఒహ మిత్యేతద్విజ్ఞానం నిరపేక్షకమ్, తద్వద్బహ్మవిదో ఒఫ్యస్య బ్రహ్మాహమితి వేదనమ్. 534 8 అహం = నేను, దేవదత్త ః = దేవదత్తుడను, ఇతి= అని, ఏతత్= ఈ, విజ్ఞానం = జ్ఞానము, నిర పేక్షకం బాహ్య దేశ కాలాద్య పేక్ష లేనిది, అస్య =ఈ, బ్రహ్మవిదః = బ్రహ్మ వేత్త యొక్క, బ్రహ్మాహం ఇతి = నేనే బ్రహ్మను అనెడు, వేదన మపి= జ్ఞానముకూడ, తద్వత్ = అటులనే బాహ్యదేశకాలాద్య పేక్ష లేనిది. భాను నేవ జగత్సర్వం భాసతే యస్య తేజసా, అనాత్మక మసత్తుచ్ఛం కిం ను తస్యావభాసకమ్. = = భానునేవ సూర్యునిచేతవలె, యస్య = ఏ బ్రహ్మ యొక్క, తేజసా — తేజస్సుచేత, అనాత్మకం = వాస్త వస్వరూప మేదియు లేనిదియు, అసత్ = అసత్తును, తుచ్ఛం = (కావుననే) తుచ్ఛమును అయిన, సర్వం= సమస్తమైన, జగత్ = జగత్తు, భాసతే - ప్రకాశించుచున్నదో, తస్య = అట్టి బ్రహ్మకు (ను), అవభాసకం = ప్రకాశింపజేయునది, కిం ను వేదశాస్త్రపురాణాని భూతాని సకలాన్యపీ, - = ఏది ? 535 యేనార్థవన్తి తం కిం ను విజ్ఞాతారం ప్రకాశయేత్. 536<noinclude><references/></noinclude> ja5sil4l29xn1vufzvb1j4ovf8q4s5h 104 244656 603401 2026-11-02T19:31:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము = == వేదశాస్త్రపురాణాని = వేదశాస్త్ర పురాణములును, సకలాని సమస్త మైన, భూతాని చ = భూతములును, యేన = ఏ ఆత్మచే, అర్థవన్తి= ప్రయోజనము కలవో, (అనగా వేదశాస్త్రాదులక...' 603401 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము = == వేదశాస్త్రపురాణాని = వేదశాస్త్ర పురాణములును, సకలాని సమస్త మైన, భూతాని చ = భూతములును, యేన = ఏ ఆత్మచే, అర్థవన్తి= ప్రయోజనము కలవో, (అనగా వేదశాస్త్రాదులకు ఏ ఆత్మ పరమ ప్రయో జనమో), తం=అట్టి, విజ్ఞాతారం = విజ్ఞాతను, కిం ను ఏది, ప్రకాశ యేత్ = ప్రకాశింపజేయును ? ఏష స్వయంజ్యోతి రనన శక్తి రాత్మాప్రమేయః సకలానుభూతిః, యమేవ విజ్ఞాయ విముక్త బన్ధః జయత్యయం బ్రహ్మవిదుత్త మోత్త మః. = యమ్ ఏవ = ఏ ఆత్మనే, విజ్ఞాయ= సాక్షాత్కరించుకొని, అయం. ఈ, బ్రహ్మవిదుత్త మోత్త మ = బ్రహ్మవేత్తలలో ఉత్తములలో నుత్త ముడు, విముక్త బన్ధః==విడువబడిన బంధములుకలవాడై, జయతి = సర్వోత్కర్షగా ఉంటున్నాడో, ఏషః = అట్టి ఈ, ఆత్మా, ఆత్మ, స్వయంజ్యోతిః = = = స్వ ప్రకాశస్వరూపము, అనంతశక్తిః=అనంతశక్తులు కలది; అప్రమేయః = బుద్ధికి గోచరించినది,. సకలానుభూతిః అందరి యొక్క అనుభవ స్వరూపమైనది. 23 న భిద్యతే నో విషయైః ప్రమోదతే న సజ్జతే నాపి విరజ్యతే చ, స్వస్మిన్ సదా క్రీడతి నన్దతి స్వయం నిరన్త రానన్దర సేన తృప్తః. నిరన్త రానన్దర సేన = నిరంతరమైన ఆనందరసముచే, తృప్తః - తృప్తుడైన జ్ఞాని, న ఖిద్యతేజభేదము చెందడు. విషయైః విషయములచే, నో ప్రమోదతే = ఆనందించడు. న సజ్జతే విషయములయందు ఆసక్తుడు కాడు. న విరజ్యతేజపి చ = వైరాగ్యమును కూడ పొందడు, అనగా విషయములను ద్వేషించడు. సదా ఎల్లప్పుడును, స్వస్మిన్ తనయందే, క్రీడతి = క్రీడించును. స్వయం తానే, నన్దతి ఆనందించును. = 569 537 538<noinclude><references/></noinclude> lzxdx3wouaxtzfhv2m4wyd8zgivqayb 104 244657 603402 2026-11-02T19:31:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '570 శ్రీ వివేక చూడామణి క్షుధాం దేహవ్యథాం త్యక్త్వా బాలః క్రీడతి వస్తుని, తథైవ విద్వాన్ రమతే నిర్మమో నిరహం సుఖీ. = === బాలః =బాలుడు, క్షుధాం ఆకలిని, దేహవ్యథామ్ = దేహము యొక్క వ్యథను,...' 603402 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>570 శ్రీ వివేక చూడామణి క్షుధాం దేహవ్యథాం త్యక్త్వా బాలః క్రీడతి వస్తుని, తథైవ విద్వాన్ రమతే నిర్మమో నిరహం సుఖీ. = === బాలః =బాలుడు, క్షుధాం ఆకలిని, దేహవ్యథామ్ = దేహము యొక్క వ్యథను, త్యక్త్వా = విడచి, వస్తుని=ఆటవస్తువునందు (తో) క్రీడతి = క్రీడించును. విద్వాన్ జ్ఞాని, తధైవ = అట్లే, నిర్మమః = మమకారము లేనివాడై, నిరహం=అహంకారము లేనివాడై, సుఖీ= సుఖ వంతుడై, రమతే_ఆనందించుచుండును. . 539 చిన్తాశూన్య మదైన్యభై క్ష మశనం పానం సరిద్వారిషు స్వాతన్హ్యేణ నిరఙ్కుశాస్థితి రభిర్నిద్రా శ్మశానే వనే, వస్త్రం క్షాళన శోషణాదిరహితం దిగ్వాస్తు శయ్యా మహీ సఞ్బరో నిగమాస్త వీధిషు విదాం క్రీడా పరే బ్రహ్మణి -540 Z = = = విదాం = జ్ఞానులకు, చిన్తా శూన్యం = చింతలేని, అదైన్యభై క్షం= దైన్యము లేని భిక్షాన్నము, అశనం భోజనము. సరిద్వారిషు= నదీ జలములందు, పానం పానము; స్వాతంత్ర్యేణ - స్వాతంత్ర్యముతో, నిరఙ్కుశా=ఎట్టి నిర్బంధములును లేని, అలీః = భయము లేని, స్థితిః = స్థితి, శ్మశానే= శ్మశానమునందుగాని, వన్డే_వనమునందుగాని, నిద్రా నిద్ర, దిక్=దిక్కు, క్షాలన శోషణాదిరహితం ఉతుకుట, ఆరవేసి కొనుట మొదలగునవి లేని, వస్త్రం = వస్త్రము. మహీ=భూమి, వాస్తు= నివాసస్థానము, శయ్యా=శయ్య: నిగమాన వీధిషు - ఉపనిషద్వీథులయందు, సంచారః = సంచారము, సరే బ్రహ్మణి పరబ్రహ్మయందు, క్రీడా= క్రీడ. విమానమాలమ్బ్య శరీర మేతత్ భునక్త్యశేషాన్ విషయానుపస్థితాన్, పఠేచ్ఛయా బాలవదాత్మవేత్తా యోఒవ్యక్త లిజ్లో ఒ ననుషక్త బాహ్యః . == = యః=ఎవడు, అవ్యక్త లిఙ్గః అస్పష్టమైన (కనబడని) వర్ణాశ్రమాది లింగములు కలవాడో, అననుషక్త బాహ్యః = సంగములేని బాహ్యవస్తువులు 541<noinclude><references/></noinclude> 60yrrnn5w6jvw3b97xgwc5dzsx4rm68 104 244658 603403 2026-11-02T19:31:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము ===== కలవాడో (అనగా బాహ్యవస్తువులతో సంబంధము లేనివాడో) (సః=అట్టి), ఆత్మవేత్తా=ఆత్మజ్ఞాని, ఏతత్ ఈ, శరీరం = శరీరమనెడు, విమానం = విమానమును, అలమ్బ్య = ఆశ్రయించి, బా...' 603403 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము ===== కలవాడో (అనగా బాహ్యవస్తువులతో సంబంధము లేనివాడో) (సః=అట్టి), ఆత్మవేత్తా=ఆత్మజ్ఞాని, ఏతత్ ఈ, శరీరం = శరీరమనెడు, విమానం = విమానమును, అలమ్బ్య = ఆశ్రయించి, బాలవత్ బాలుడువలె, పఠేచ్ఛ యా=నరులయొక ఇచ్ఛచేత, ఉపస్థితాన్తమంతగా వచ్చిన, అశేషాన్ = సమస మైన, విషయాన్ విషయములను, భునక్తి - అనుభవించుచున్నాడు. దిగమ్బరో వాపి చ సామ్బరో వా త్వగమ్బరో వాపి చిదమ్బరస్థః, ఉన్మత్త వద్వాపి చ బాలవద్వా పిశాచవద్వాపి చరత్యవన్యామ్. చిదమ్బరస్థః=చిద్రూపాత్మయనెడు అంబరములో నున్న (అంబర మును ధరించిన) జ్ఞాని, దిగంబరో వాపి దిగంబరుడై నను సామ్బరశ్చ వా వస్త్రధారియైనను, త్వగమరో వాపి నారచీరలను ధరించినవాడైనను, (అయి), ఉన్మత్త వద్వాపి = ఉన్మత్తుడువలెను, బాలవద్వా = బాలుడువలెను, పిశాచవద్వాపి=లేదా పిశాచమువలెను, అవన్యాం భూమియందు, చరతి= సంచరించును. 571 542 కామాన్నీ కామరూపీ సంశ్చర త్యేకచరో మునిః, స్వాత్మనై వ వ సదా తుష్టః స్వయం సర్వాత్మనా స్థితః. 543 మునిః=జ్ఞాని, కామాన్నీ =ఇష్టమువచ్చిన ఆహారమును భుజించుచు, కామరూపీ సన్ = ఇష్టమువచ్చినరూపము (వేషాదికము) కలవాడై, సదా ఎల్లప్పుడును, స్వాత్మనైవ స్వాత్మచేతనే, తుష్టః - సంతసించినవాడై, స్వయం—తాను, సర్వాత్మనా = సర్వభూత స్వరూపముతో, స్థితః = ఉన్న వాడై, ఏకచరః చరతి = ఒంటరిగా తిరుగుచుండును. = క్వచిన్మూడో విద్వాన్ క్వచిదపి మహారాజవిభవః క్వచిద్భ్రాన్త ః సౌమ్యః క్వచిదజగరాచారకలితః, క్వచిత్త్రీభూతః క్వచిదవమతః శ్వాప్యవిదిత శ్చరత్యేవం ప్రాజ్ఞః సతత పరమానన్దసుఖితః. 544<noinclude><references/></noinclude> 6g1icwz93cdaxt76921nst0kolt3z18 104 244659 603404 2026-11-02T19:31:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '572 = == శ్రీవివేక చూడామణి = పరమానన్దసుఖితః సతత పరమానన్ద సుఖితః - అవిచ్ఛిన్నమైన పరమానందముచే సుఖము ననుభవించుచున్న, ప్రాజ్ఞః ఆత్మసాక్షాత్కారమును పొందిన జ్ఞాని, క్వచిత్ =కొన్నిచ...' 603404 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>572 = == శ్రీవివేక చూడామణి = పరమానన్దసుఖితః సతత పరమానన్ద సుఖితః - అవిచ్ఛిన్నమైన పరమానందముచే సుఖము ననుభవించుచున్న, ప్రాజ్ఞః ఆత్మసాక్షాత్కారమును పొందిన జ్ఞాని, క్వచిత్ =కొన్నిచోట్ల, మూఢః = మూడు డగుచు, క్వచిదపి = మరి కొన్నిచోట్ల, విద్వాన్ పండితు డగుచు, క్వచిత్-కొన్నిచోట్ల, మహారాజు విభవః = మహారాజవై భవము కలవాడై, భ్రాన్తః = సంచారముచేయుచు, క్వచిత్=కొన్నిచోట్ల, సౌమ్యః = సౌమ్యుడై, అజగరాచారకలితః = కొండచిలువ యొక ప్రవృత్తిని అవలంబించిన వాడగుచు (ఒకచోటనుండి కదలకుండ నోటికి అందిన ఆహారమును తినుచు), క్వచిత్ = కొన్ని చోట్ల, పాత్రీభూతః = సత్పాతయై గౌరవింపబడుచు, క్వచిత్ = కొన్ని చోట్ల, అవమతః = అవమానింపబడుచు, క్వాపి = ఎచ్చటనుకూడ, అవి దిత ః = ఎవరిచేత జ్ఞానిగ గుర్తింపబడనివా డగుచు, ఏవం - ఈ విధముగ, = చరతి - సంచరించుచుండును. = నిర్ధనోఒ పి సదా తుష్టో ఒప్యసహాయో మహాబలః, నిత్యతృప్తోఒప్యభుజ్ఞానో ఒప్యసమః సమదర్శనః. 545 ===== (జ్ఞాని) నిర్ధనో ఒపి = ధనములేని వాడైనను, సదా ఎల్లప్పుడును, తుష్టః= సంతోషించుచున్నవాడు, అసహాయ్కోపి = సహాయము లేనివాడై నను, మహాబలః = మహాబలవంతుడు, అభుజ్ఞానః అపి = భుజించనివాడైనను, నిత్యతృప్త ః = ఎల్లప్పుడును తృప్తుడు, అసమః అపి = అసముడై నను (సాటిలేనివాడైనను), సమదర్శనః = సమదృష్టి కలవాడు. అపి కుర్వన్న కుర్వాణశ్చాభోక్తా ఫలభోగ్యపి, శరీర్య ప్యశరీర్యేష పరిచ్ఛిన్నో ఒ పి సర్వగః. కుర్వన్నపి ఏషః = ఈ జ్ఞాని, (ఇతరుల దృష్టిలో) వివిధకర్మలను చేయుచున్నను, అకుర్వాణః = చేయనివాడు (వాస్తవమున కర్తృత్వము లేనివాడు), ఫలభోగ్యపి = కర్మఫలమును అనుభవించుచున్నను, అభోక్తా- భోక్త కానివాడు, శరీర్యపి = శరీరముకలవాడైనను, అశరీరీ= శరీరము లేని వాడు. పరిచ్ఛిన్నః అపి దేశకాలాదులచే పరిచ్ఛిన్నుడైనను, సర్వగః = అంతటను వ్యాపించి ఉన్నవాడు. 546<noinclude><references/></noinclude> nt454yt7jqo7pppdlrh98jbbx8ljo0v 104 244660 603405 2026-11-02T19:32:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము అశరీరం సదా సన్త మిమం బ్రహ్మవిదం క్వచిత్, ప్రియాప్రియే న స్పృశత స్తథైవ చ శుభాశుభే. అశరీరం=శరీరరహితుడును, సదా= ఎల్లప్పుడును, సన్తం = సద్రూపు డును అగు, ఇ...' 603405 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము అశరీరం సదా సన్త మిమం బ్రహ్మవిదం క్వచిత్, ప్రియాప్రియే న స్పృశత స్తథైవ చ శుభాశుభే. అశరీరం=శరీరరహితుడును, సదా= ఎల్లప్పుడును, సన్తం = సద్రూపు డును అగు, ఇమం =ఈ, బ్రహ్మ విదం = బ్రహ్మవేత్తను, క్వచిత్ = ఎచ్చటను, ప్రియాప్రియే = ప్రియము, అప్రియము, తథైవ మరియు, శుభాశుభే = శుభము, అశుభమును, న స్పృశతః = స్పృశింపవు. స్థూలాది సమ్బన్ధవతో2 భిమానినః సుఖం చ దుఃఖం చ శుభాశుభే చ, విధ్వస్త బన్ధస్య సదాత్మనో మునేః కుతః శుభం వా ప్యశుభం ఫలం వా. = సుఖం చ = సుఖము, దుఃఖం చ = దుఃఖము, శుభాశుభే చ = శుభా శుభములును, స్థూలాది సంబన్ధవతః = స్థూలదేహాదులతో సంబంధముగల, అభిమానినః = అభిమానవంతుడైన అజ్ఞానికి ఉండును, విధ్వస్తబన్ధస్య = తొలగినబంధములుకలవాడును. సదాత్మనః= సద్రూపుడును అగు, మునేః= జ్ఞానికి, శుభం వాపి=శుభము గాని, ఫలం వా = ఫలముగాని, అశుభం వాపి—అశుభఫలము గాని, కుతః –ఎట్లు? (ఉండును) == 678. 547 548 తమసా గ్రస్త వద్భానా దగ్రస్తోఒపి రవి ర్జనైః, గ్రస్త ఇత్యుచ్యతే భ్రాన్త్యా హ్యజ్ఞాత్వా వస్తులక్షణమ్ 549 రవిః—సూర్యుడు, తమసా_రాహువుచేత, అగ్రస్తో—పి=మ్రింగ బడకపోయినను, గ్రస్త వత్ = మ్రింగబడినవానివలె, భానాత్ –కనబడుట వలన, భ్రాన్త్యా=భ్రాంతిచేత, వస్తులక్షణం=వస్తుస్వరూపమును. అజ్ఞాత్వా= తెలియక, జనై ః=జనులచే, గ్రస్తః ఇతి=మ్రింగబడినాడు అని, ఉచ్యతే హి—చెప్పబడుచున్నాడు కదా! తద్వద్దేహాదిబన్దేభ్యో విముక్తం బ్రహ్మవిత్త మమ్, పశ్యన్తి దేహివన్మూఢాః శరీరాభాసదర్శనాత్. 550<noinclude><references/></noinclude> 1d0vv4or5gs60p5up1s7v98t569awx3 104 244661 603406 2026-11-02T19:32:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '574 శ్రీవివేక చూడామణి తద్వత్ = అటులనే, దేహాదిదిన్దేభ్యః - దేహాదిబంధములనుండి, విముక్తం = ముక్తుడైన, బ్రహ్మవిత్తమం = బ్రహ్మవేత్తలలో శ్రేష్ఠుని, మూఢాఃమూఢులు, శరీరాభాసదర్శనాత్ = శ...' 603406 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>574 శ్రీవివేక చూడామణి తద్వత్ = అటులనే, దేహాదిదిన్దేభ్యః - దేహాదిబంధములనుండి, విముక్తం = ముక్తుడైన, బ్రహ్మవిత్తమం = బ్రహ్మవేత్తలలో శ్రేష్ఠుని, మూఢాఃమూఢులు, శరీరాభాసదర్శనాత్ = శరీరాభాసము కనబడుటవలన, దేహివత్ = దేహము కలవానినివలె, పశ్యన్తి = చూచుచున్నారు. అహిర్నిర్ల ్వయినీవాయం ముక్తదేహస్తు తిష్ఠతి, ఇతస్త తశ్చాల్యమానో యత్కించిత్ ప్రాణవాయునా. 551 3 అయం = ఈ జ్ఞాని, నిర్ల్వయనీ = కూసము విడిచిన, అహిరివ సర్పమువలె, ముక్తదేహః విడువబడిన దేహము కలవాడై, ప్రాణ వాయునా = ప్రాణవాయువు, యత్కించిత్-ఏ కొంచెమో, ఇతస్తతః= ఇటునటు చాల్యమానః = చలింపజేయబడుచు, తిష్ఠతి = ఉండును. == ప్రోతసా నీయతే దారు యథా నిమ్నోన్నతస్థలమ్, దై వేన నీయతే దేహో యథాకాలో పభు క్తిషు. a దారు—కఱ్ఱ, యథా = ఏ విధముగ, స్రోతసా జలప్రవాహముచేత, నిమ్నోన్నతస్థలమ్ = పల్లపు ప్రదేశములకును, ఎత్తు ప్రదేశములకును, నీయతే=తీసికొని వెళ్లడెడునో, (ఆ విధముగనే), దేహః=(జానియొక్క) దేహము, యథాకాలో పభుక్తి షు-ఆ యా కాలములకు సంబంధించిన భోగ ములయందు (భోగములనుగూర్చి) దై వేన - దైవముచే, నీయతే తీసి కొని వెళ్ల బడును. ప్రారబ్ధకర్మ పరికల్పితవాసనాభిః సంసారివ చ్చరతి భుక్తిషు ముక్త దేహః, సిద్ధః స్వయం వసతి సాక్షివదత్ర తూష్టీం చక్రస్య మూలమివ కల్పవికల్పశూన్యః. ముక్త = దేహః = ముక్తు నియొక్క దేహము, ప్రారబ్ధకర్మపరికల్పిత వాసనాభిః = ప్రారబ్ధకర్మలచే కల్పితములైన (ఏర్పడిన) వాసనలచే, భుక్తి షు=భోగముల విషయమున, సంసారివత్-సంసారియొక్క దేహము 552 553<noinclude><references/></noinclude> 90nwk32w41ax9z835xrhr1z86a2h100 104 244662 603407 2026-11-02T19:32:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము పలె, చరతి—సంచరించుచున్నది. సిద్దః ముక్తినిపొందినవాడు, చక్రస్య= (తిరుగుచున్న) చక్రము యొక్క మూలమీప - తాను మాత్రము తిరుగ కుండగ స్థిరముగనున్న) ఇరుసువలె,...' 603407 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము పలె, చరతి—సంచరించుచున్నది. సిద్దః ముక్తినిపొందినవాడు, చక్రస్య= (తిరుగుచున్న) చక్రము యొక్క మూలమీప - తాను మాత్రము తిరుగ కుండగ స్థిరముగనున్న) ఇరుసువలె, స్వయం= తాను, కల్పవికల్ప శూన్యః = కల్పనలు వికల్పములు లేనివాడై, అత్ర = ఈ శరీరమున, తూప్లీం=మౌనముగ (క్రియాశూన్యుడై), వసతి నివసించును. = నై వేన్డ్రియాణి విషయేషు నియుఙ్క ఏషః నైవాపయుఙ్క ఉపదర్శన లక్షణస్థః, నైవక్రియా ఫలమపీష దపేక్షతే సః స్వానన్దపాన రసపాన సుమత్త చిత్తః. = 575 554 ఉపదర్శనలక్షణస్థః=దర్శనో పకారియగు దీపాదులవంటి లక్షణము గల శంకరభగవత్పాదుల కాలమున ఉన్నదో లేదో తెలియదు కాని ‘ఉపదర్శన' అనుదానికి ఆధునికదృష్టితో 'కండ్ల జోడు ' అని అర్థము కూడ చెప్పవచ్చును), ఏషః = ఈ ఆత్మ, ఇస్త్రియాణి = ఇంద్రియములను, విషయేషు = భోగ్యవిషయములయందు, నై వనియుజ్కే = నియమించడు (ప్రవర్తింపజేయడు), నైవ అపయుజ్కే = (వాటినుండి) మరలించడు. స్వానన్దసాన్ద్రరసపానసుమత్త చిత్త ః = స్వానందమనెడు చిక్క నిరసము యొక్క పానముచేత మదించిన చిత్తముకలవాడై, ఈషత్ = కొంచె మైనను, క్రియాఫలం = కర్మఫలమును, నై వాపేక్షతే_ అ పేక్షింపడు. లక్ష్యాలక్ష్యగతిం త్యక్త్వా యస్తి షేత్కేవలాత్మనా, శివ ఏవ స్వయం సాక్షా దయం బ్రహ్మవిదుత్త మః. 555 = = యః =ఎవడు, లక్ష్యాలక్ష్యగతిం = కంటికి కనబడు ఇహలోకమున కును, కనబడని పరలోకమునకును సంబంధించిన గమనమును, త్యక్త్వా = విడచి, కేవలాత్మనా=అద్వితీయాత్మ స్వరూపముతో, తిష్టేత్=ఉండునో, అయం=ఈ, బ్రహ్మవిదుత్తమః = బ్రహ్మవేత్తలలో శ్రేష్ఠుడు, స్వయం తాను, సాక్షాత్ = సాక్షాత్తు, శివః ఏవ - శివుడే. - = జీవన్నేవ సదా ముక్తః కృతార్థో బ్రహ్మవిత్త మః, ఉపాధినాశాద్ బ్రహ్మైవ సన్ బ్రహ్మవ్యేతి నిర్ధ్వయమ్. 556<noinclude><references/></noinclude> btyaph8gxf3vs1akuxzjcccsncqhajk 104 244663 603408 2026-11-02T19:32:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '576 శ్రీ వివేకచూడామణి జీవన్నేవ_జీవించియుండగనే, సదా= ఎల్లప్పుడును, ముక్తః = ముక్తుడైన, కృతార్థః =కృతార్థుడైన, బ్రహ్మవిత్తమః=బ్రహ్మ వేత్త, బ్రహ్మైవ సన్=బ్రహ్మగానే ఉన్నవాడై, ఉపా...' 603408 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>576 శ్రీ వివేకచూడామణి జీవన్నేవ_జీవించియుండగనే, సదా= ఎల్లప్పుడును, ముక్తః = ముక్తుడైన, కృతార్థః =కృతార్థుడైన, బ్రహ్మవిత్తమః=బ్రహ్మ వేత్త, బ్రహ్మైవ సన్=బ్రహ్మగానే ఉన్నవాడై, ఉపాధినాశాత్=ఉపాధియొక్క నాశమువలన, నిర్ద్వయం ద్వితీయరహితమైన, బ్రహ్మ = బ్రహ్మను, అప్యేతి = చేరును. = శైలూషో వేష సద్భావాభావయోశ్చ యథా పుమాన్, తథైవ బ్రహ్మవిచేష్ఠః సదా బ్రహ్మైవ నాపరః. = శైలూషః = నటుడు, వేషసద్భావాభావయోః చ - స్త్రీ వేషమున్నను కాకున్నను, యథా—ఏ విధముగ, పుమాన్ పురుషుడో, తథైవ= అట్లే = బ్రహ్మవిచ్ఛేష్ఠః = బ్రహ్మవేత్తలలో శ్రేష్ఠుడైనజాని, సదా=ఎల్లప్పుడును, బ్రహ్మైవ = బ్రహ్మయే. అపరః = బ్రహ్మభిన్నుడు, న= కాదు. 557 యత్ర క్వాపి విశీర్ణం పర్ణమివ తరోర్వపుః పతనాత్, బ్రహ్మీభూతస్య యతేః ప్రాగేవ హి తచ్చిదగ్నినా దగ్ధమ్. 558 === యత్ర క్వాపి = ఎచటనో ఒకచోట, విశీర్ణం = రాలిపోయిన, తరోః= వృక్షము యొక్క, పర్ణమిన ఆకువలె, బ్రహ్మీభూతస్య = బ్రహ్మీభావ మును పొందిన, యతేః = జ్ఞానియొక్క, తత్ ఆ, వపుః = శరీరము, పతనాత్ = పడిపోవుటకంటె, (మరణించుటకంటె), ప్రాగేవ = ముందు గనే, చిదగ్నినా — జ్ఞానాగ్నిచే దగ్ధం హి = కాల్చబడినది కదా ? = = = - సదాత్మని బ్రహ్మణీ తిష్ఠతో మునేః పూర్ణాద్వయానన్దమయాత్మనా సదా, న దేశకాలాద్యుచిత ప్రతీక్షా త్వఙ్మాంస విట్పిణ్ణ విసర్జనాయ. ====== సదా — ఎల్లప్పుడును, పూర్ణాద్వయానన్దమయాత్మనా = పూర్ణము, అద్వితీయమునగు ఆనందస్వరూపముతో, సదాత్మని సద్రూపమగు, బ్రహ్మణి = బ్రహ్మయందు, తిష్ఠతఃఉంటూన్న, మునేః = మునికి, = • 559<noinclude><references/></noinclude> 6p0fsk9zmzdp48q26opc2amt857kzsh 104 244664 603409 2026-11-02T19:33:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపదేశము యొక్క ఉపసంహారము త్వఙ్మాంసవిట్ పిండ విసర్జనాయ- త్వజ్మాంసమయమైన శరీరమును విడచుటకు, దేశకాలాద్యుచిత ప్రతీక్షా - దేశకాలాదులగు ఉచిత విషయముల నిరీక్షణము, న= ఉండదు. 877 దేహస్...' 603409 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపదేశము యొక్క ఉపసంహారము త్వఙ్మాంసవిట్ పిండ విసర్జనాయ- త్వజ్మాంసమయమైన శరీరమును విడచుటకు, దేశకాలాద్యుచిత ప్రతీక్షా - దేశకాలాదులగు ఉచిత విషయముల నిరీక్షణము, న= ఉండదు. 877 దేహస్య మోక్షో నో మోక్షో న దణ్ణస్య కమణ్ణలో8, అవిద్యాహృదయగ్రన్థమోక్షో మోక్షో యత స్తతః. 560 = యతః = ఏ కారణమువలన, అవిద్యాహృదయగ్రంథి మోక్షః అవిద్యారూపమైన హృదయ గ్రంథి యొక్క మోక్షమే, మోక్షః = మోక్షమో, తతః=ఆ కారణమువలన, దేహస్య= దేహముయొక్క, మోక్షః = మోక్షము మోక్షః నో = మోక్షము కాదు, దండస్య = దండము యొక్క యు, లోః = కమండలముయొక్క యు మోక్షము కూడా, నమోక్షము కాదు. = కమణ కుల్యాయా మథ సద్యాం వా శివ క్షేత్రే ఒపి చత్వరే, పర్ణం పతతి చేత్తోన తరోః కింను శుభాశుభమ్. - కుల్యాయాం=కాలవలో కాని, అథ = లేక, విద్యాం వా = నదిలో కాని, శివక్షే తేఒపి =శివక్షేత్రమునందు గాని, చత్వరే=చతుష్పథమునందు గాని, పర్ణం = ఆకు, పతతి చేత్ - రాలినచో, తేన దానిచేత, తరోః = వృక్షమునకు, శుభాశుభమ్ శుభముకాని అశుభముకాని, కింను = ఏమి యుండును ? === పత్రస్య పుష్పస్య ఫలస్య నాశవ దేహేన్రియ ప్రాణధియాం వినాశః, నై వాత్మనః స్వస్య సదాత్మకస్యా నన్దాకృతే ర్వృక్షవదాస్త ఏషః, = వినాశః = నాశనము, పత్రస్య = ఆకు యొక్కయు, పుష్పస్య = పుష్పము యొక్కయు, ఫలస్య = ఫలము యొక్కయు, నాళవత్ - నాశము వలె, దేహేంద్రియప్రాణధియాం దేహమునకు, ఇంద్రియములకు, == 561 562<noinclude><references/></noinclude> d4ofajzvmn2fgi2yrdzn0kedk1yrnlh 104 244665 603410 2026-11-02T19:33:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '578 శ్రీవి వేక చూడామణి ప్రాణములకు, బుద్ధికి మాత్రమే కలుగునది, సదాత్మకస్య=సద్రూపమును, ఆనన్దాకృతేః=ఆనంద స్వరూపమును అగు, స్వస్య= తనయొక, ఆత్మనః= ఆత్మకు, ఏషః=ఈ వినాశము, వృక్షవత్-వృక...' 603410 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>578 శ్రీవి వేక చూడామణి ప్రాణములకు, బుద్ధికి మాత్రమే కలుగునది, సదాత్మకస్య=సద్రూపమును, ఆనన్దాకృతేః=ఆనంద స్వరూపమును అగు, స్వస్య= తనయొక, ఆత్మనః= ఆత్మకు, ఏషః=ఈ వినాశము, వృక్షవత్-వృక్షమునకువలె, న ఆస్తే= లేదు. ప్రజ్ఞానఘన ఇత్యాత్మలక్షణం సత్యసూచకమ్, అనూద్యౌపాధిక సై ్యవ కథయన్తి వినాశనమ్. ప్రజ్ఞానఘనః ఇతి=ఆత్మపూర్తిగ జ్ఞానస్వరూపమైనది అని, సత్య సూచకమ్ సత్యత్వమును సూచించు, ఆత్మలక్షణం = ఆత్మ యొక్క లక్షణమును, అనూద్య - అనువదించి, ఔపాధికస్య ఏవ = ఉపాధితో సంబంధించినదానికే, వినాశనం = నాశమును, కథయన్తి చెప్పుచున్నారు. అవినాశీ వా అరేఒయమాత్మేతి శ్రుతిరాత్మనః, L ప్రబ్రవీత్యవినాశిత్వం వినశ్యత్స్వవికారిషు. ' అవినాశీ వా అరే అయమాత్మా' = ఈ ఆత్మ వినాశరహితమైనది, వా ఇతి శ్రుతిః = అను శ్రుతి, వికారిషు వికారులగు దేహేంద్రియాదులు, – వినశ్యత్సు = నశించుచుండగా (నశించుచున్నను, ఆత్మనః = ఆత్మ యొక్క, అవినాశిత్వం = వినాశరాహిత్యమును, ప్రబ్రవీతి – చెప్పుచున్నది. = పాషాణవృక్ష తృణధాన్యకటామ్బరాద్యా దగ్ధ భవన్తి హి మృదేవ యథా తథైవ, దేహేన్డ్రియాసుమన అది సమస్తదృశ్యం జ్ఞానాగ్ని దగ్ధ ముపయాతి పరాత్మభావమ్. పాషాణవృక్షతృణధాన్య కటామ్బరాద్యాః = రాళ్లు, వృక్షములు, గడ్డి, ధాన్యము, చాప, వస్త్రము మొదలగునవి, దగ్ధః = కాల్చబడినవై, యథా= ఏ విధముగా, మృదేవ - మట్టిగానే, భవన్తి = అగునో, తథైవ= అట్లే, దేహేన్డ్రియాసుమన అది దేహములు, ఇంద్రియములు, ప్రాణ = = = 563 564 565<noinclude><references/></noinclude> qxhe5fp48whecu0w2k2tbj9unll6lu9 104 244666 603411 2026-11-02T19:33:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము ములు, మనస్సు మొదలైన, సమస్త దృశ్యం = సమస్తమైనదృశ్యపదార్థము, జ్ఞానాగ్ని దగ్ధం = జ్ఞానాగ్నిచే దగ్ధమైనదై, పరాత్మభావం = పరమాత్మ స్వరూపత్వమును, ఉపయాతి = పొం...' 603411 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము ములు, మనస్సు మొదలైన, సమస్త దృశ్యం = సమస్తమైనదృశ్యపదార్థము, జ్ఞానాగ్ని దగ్ధం = జ్ఞానాగ్నిచే దగ్ధమైనదై, పరాత్మభావం = పరమాత్మ స్వరూపత్వమును, ఉపయాతి = పొందును. విలక్షణం యథా ధ్వాన్తం లీయతే భానుతేజసి, తథైవ సకలం దృశ్యం బ్రహ్మణి ప్రవిలీయతే. విలక్షణం=(తేజస్సుకం టె) భిన్నమైన స్వభావము గల, ధ్వానం అన్ధకారము, యథా = ఏ విధముగా, భానుతేజసి = సూర్యునియొక్క తేజస్సునందు, లీయతే - లీనమగునో, తథైవ అటులనే, సకలం = సమస్తమైన, దృశ్యం= దృశ్యము, బ్రహ్మణి = బ్రహ్మయందు, ప్రవి లీయతే - లీనమగును. = 579 566 ఘటే నష్టే యథా వ్యోమ వ్యోమైన భవతి స్ఫుటమ్, తథై వోపాధివిలయే బ్రహ్మైవ బ్రహ్మవిత్స్వయమ్ 567 = ఘటే=ఘటము, నష్టే నశించినదగుచుండగా, వ్యోమ = ఘటా కాశము, స్ఫుటమ్ = స్ఫుటముగా, వ్యోమైన= ఆకాశముగానే, భవతి = అగునో, తరైన_అటులనే, ఉపాధివిలయే = ఉపాధి లీనమైన దగు చుండగా, బ్రహ్మవిత్ = బ్రహ్మవేత్త, స్వయం తాను, బ్రహ్మైవ = బ్రహ్మగానే, భవతి = అగును. = = a = క్షీరం క్షీరే యథా క్షిప్తం తైలం తైలే జలం జలే, సంయుక్త మేకతాం యాతి తథాత్మన్యాత్మవిన్ను నిః. 568 = : క్షీరే= క్షీరమునందు, క్షిప్తం ఉంచబడిన, క్షీరం = క్షీరము, తై లే= తై లమునందు ఉంచబడిన, తైలం = తైలము, జలే జలము నందు ఉంచబడిన, జలం - జలము, యథా ఏ విధముగా, సంయుక్తం= కలసిపోయినదై, ఏకతాం ఏకత్వమును, యాతి= పొందునో, ఆత్మ విత్,= ఆత్మ వేత్త యైన, మునిః = జ్ఞాని, తథా= ఆ విధముగా, ఆత్మని = ఆత్మయందు, (ఏకత్వమును పొందును). =<noinclude><references/></noinclude> 4703nmmidyah8lq6o1ik66ptukv96fb 104 244667 603412 2026-11-02T19:33:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '680 శ్రీవివేక చూడామణి ఏవం విదేహకై వల్యం సన్మాత్రత్వ మఖణ్ణితమ్, బ్రహ్మభావం ప్రపద్యైష యతిర్నావర్తతే పునః. ఏవం= ఈ విధముగ, ఏషః = ఈ, యతిః = జ్ఞాని, అఖణ్ణితం = : అఖండితమైన, సన్మాత్రత్వం =...' 603412 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>680 శ్రీవివేక చూడామణి ఏవం విదేహకై వల్యం సన్మాత్రత్వ మఖణ్ణితమ్, బ్రహ్మభావం ప్రపద్యైష యతిర్నావర్తతే పునః. ఏవం= ఈ విధముగ, ఏషః = ఈ, యతిః = జ్ఞాని, అఖణ్ణితం = : అఖండితమైన, సన్మాత్రత్వం = కేవలసద్రూపముననుండుట అనెడు స్వరూపము గల, విదేహకై వల్యం = విదేహముక్తి యనెడు "పేరు గల, బ్రహ్మభావం = బ్రహ్మత్వమును, ప్రపద్య = పొంది, పునః = మరల, నావర్త తే = జన్మమరణాదులను పొందడు. = సదాక్ష్మైకత్వ విజ్ఞానద విద్యాదివర్ష్మణః, 569 అముష్య బ్రహ్మభూతత్వాద్ బ్రహ్మణః కుత ఉద్భవః. 570 = సదాత్మైకత్వవిజ్ఞానదగ్ధావిద్యాదివర్ష్మణః - సద్రూపమగు ఆత్మతో (ఆత్మయొక్క) ఏకత్వముయొక్క విజ్ఞానముచే దగ్ధమైన అవిద్యాది శరీరముగల, అముష్య = ఈ జ్ఞాని, బ్రహ్మభూతత్వాత్ = బ్రహ్మభావ మును పొందియుండుటచే (అతనికి పునరావృత్తి లేదు), బ్రహ్మణః: బ్రహ్మకు, ఉద్భవః = పుట్టుక, కుతః = ఎట్లు కలుగును? 31 =80 మాయాళ్లప్తా బద్ధమోక్షౌ న స్తః స్వాత్మని వస్తుతః, యథా రజ్జా నిష్క్రియాయాం సర్పాభాసవినిర్గమౌ. 571 = = నిష్క్రియాయాం - క్రియాశూన్యమైన, రజ్జా – రజ్జువునందు, సర్పాభాసవినిర్గమౌ = సర్పాభాసము కాని అది తొలగిపోవుట గాని, యథా= ఏ విధముగ లేవో, మాయాకల్తీ మాయాకల్పితములగు, బన్ధ మోక్షా = బంధమోక్షములు, స్వాత్మని=స్వాత్మయందు, వస్తుతః = వాస్తవమున, న స్తః = లేవు. - ఆవృతేః సదసత్త్వాభ్యాం వక్తవ్యే బద్ధమోక్షణే, నావృతిర్ర్బహ్మణః కాచి దన్యాభావా దానావృతమ్, యద్యస్త్యదై ్వతహానిః స్యాద్వైతం నో సహతే శ్రుతిః.512<noinclude><references/></noinclude> ke6vghzj8gksyxcqoehftgua8vx5zsj 104 244668 603413 2026-11-02T19:33:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము డా 1 ఆవృతేః = ఆవరణము యొక్క, సదసత్త్వాభ్యాం = సదసత్త్వ ములచే (ఆవరణము ఉండుట లేకపోవుట అనుదానినిబట్టి, బద్ధమోక్షణే బంధము, మోక్షము వరుసగ), వక్తవ్యే చెప్పదగ...' 603413 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపదేశముయొక్క ఉపసంహారము డా 1 ఆవృతేః = ఆవరణము యొక్క, సదసత్త్వాభ్యాం = సదసత్త్వ ములచే (ఆవరణము ఉండుట లేకపోవుట అనుదానినిబట్టి, బద్ధమోక్షణే బంధము, మోక్షము వరుసగ), వక్తవ్యే చెప్పదగినవి, వాస్తవమున) బ్రహ్మణః = బ్రహ్మకు, ఆవృతిః – ఆవరణము, కాచిత్ ఏదియు, న= లేదు. అన్యాభావాత్= బ్రహ్మభిన్నమగునది ఏదియు లేకపోవుటచే, అనా వృతం = బ్రహ్మ అనావృతము, అస్తి యది = (బ్రహ్మభిన్నమగు ఆవార కము) ఉన్నచో, అద్వైతహానిః = అద్వైతముయొక్క హాని, స్యాత్= అగును. శ్రుతిః = శ్రుతి, ద్వైతం = ద్వైతమును, నో సహతే సహిం 1 = చదు (అంగీకరింపదు). బన్ధశ్బ మోక్షశ్చ మృషైవ మూఢా బుద్ధిర్గుణం వస్తుని కల్పయన్తి, దృగావృతిం మేఘకృతాం యథా రవౌ యతోఒద్వయాసఙ్గచి దేకమక్షరమ్. = = బన్ధః చ=బంధము, మోక్షః చ= మోక్షము, మృషైన అసత్య ముగనే, మూఢాః = మూఢులు, బుద్ధి: బుద్ధి యొక్క, గుణం= గుణ మును, వస్తుని=వస్తుభూతమగు ఆత్మయందు, మేఘకృతాః = మేఘముచే : చేయబడిన, దృగావృతిం = దృష్టి యొక్క ఆవరణను, రవౌ – సూర్యుని : యందు, యథా = ఎటులనో, (ఆ విధముగనే) కల్పయన్తి = కల్పించు చున్నారు, యతః=ఏ కారణమువలన, అక్షరం నాశరహితమగు బ్రహ్మ, ఆద్వయాసఙ్గచిత్= అద్వితీయము, సంగరహితము, కేవల చిద్రూపము. 1 - అస్తితి ప్రత్యయో యశ్చ యశ్చ నాస్తితి వస్తుని, బుద్ధేరేవ గుణావేశౌ న తు నిత్యస్య వస్తునః. = వస్తుని=యథార్థమగు బ్రహ్మ రూపవస్తువునందు, అస్తి ఇతి = ఉన్నది. అని, యః = ఏ, ప్రత్యయః = జ్ఞానముకలదో. నాస్తితి లేదు అవి, = – . యః చ = ఏ జ్ఞానముకలదో. ఏతొ ఈ జ్ఞానములు, బుద్ధేః ఏవ = బుద్ధి యొక్క మాత్రమే, గుణా= గుణములు, తుకాని, నిత్యస్య = నిత్య మైన, వస్తువుయొక్క గుణములు, న= కావు. = 581 573 574<noinclude><references/></noinclude> 05z2h3v3lkb4h7pnc4bcbj6ez0u4dl4 104 244669 603414 2026-11-02T19:34:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '582 శ్రీవివేక చూడామణి అతస్తా మాయయా క్లప్తా బద్ధమోక్షా న చాత్మని, నిష్కలే నిష్క్రియే శాక్తే నిరవద్యే నిరజ్జనే, అద్వితీయే పరే తత్త్వే వ్యోమవత్కల్పనా కుతః. = 575 అత ః = ఆ కారణమువలన,...' 603414 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>582 శ్రీవివేక చూడామణి అతస్తా మాయయా క్లప్తా బద్ధమోక్షా న చాత్మని, నిష్కలే నిష్క్రియే శాక్తే నిరవద్యే నిరజ్జనే, అద్వితీయే పరే తత్త్వే వ్యోమవత్కల్పనా కుతః. = 575 అత ః = ఆ కారణమువలన, మాయయా - మాయచేత, క్ల పౌ కల్పితములగు, తౌ=ఉన్నది, లేదు అనేడు ఆ జ్ఞానములును, బద్ధమోక్షా= బంధమోక్షములును, 'ఆత్మని = ఆత్మయందు, న= లేవు, నిష్కలేదా అవయవశూన్యమును, నిష్క్రియే= క్రియాశూన్యమును, శాక్తే— శాంత నిరవద్యే — దోషరహితమును, నిరజ్జునే = నిర్లేపమును, అద్వితీయే=ద్వితీయరహితమును అగు, సరే తత్త్వే= పరతత్త్వమునందు వ్యోమవత్ = ఆకాశమునందువలె, ('నిష్కలే' ఇత్యాది విశేషణములు ఆకాశమునకు కూడ సరిపడును) కల్పనా కల్పన (భేదాదికల్పన), కుత ఎట్లు ఉండును ? న నిరోధో న చోత్పత్తి ర్న బద్దో న చ సాధకః, న ముముక్షు ర్నవై ముక్తః ఇత్యేషా పరమార్థతా. 576 నిరోధః=ప్రలయము, నజ లేదు. ఉత్పత్తిః చ సృష్టికూడ, నలేదు, బద్ధః=బద్ధుడు, నమిలేడు, సాధకః సాధకుడు, న—లేదు, ముముక్షుః = మోక్షేచ్ఛ కలవాడు, నజలేడు, ముక్తః= ముక్తుడు కూడ, న వై=లేడు, ఇతి—ఇట్లు, ఏషా= ఇది, పరమార్థతా—పరమార్థము. - సకలనిగమ చూడా స్వాన్త సిద్ధాన్త గుహ్యం పర మీద మతిగుహ్యం దర్శితం తే మయాద్య, అపగతకలిదోషః కామనిర్ముక్త బుద్ధి స్తదతులు మసకృత్త్వం భావయేదం ముముక్షుః, అద్య=ఇపుడు, మయా నాచేత, తేనీకు, సకలనిగమచూడా స్వాన్త సిద్ధాన్త గుహ్యం= సమస్తమైన ఉపనిషత్తులయొక సారభూతమగు సిద్ధాంతరూపము రక్షణీయము అయిన, ఇదం=ఈ, అతిగుహ్యం అతిరహస్యమైన, పరం = పరతత్త్వము, దర్శితం – చూపబడినది, = 577<noinclude><references/></noinclude> a6gtfbrngng4qd0k306rn2q8u3ougoh 104 244670 603415 2026-11-02T19:34:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉపదేశము యొక్క ఉపసంహారము తత్ = ఆ కారణమువలన, ముముక్షుః - మోక్షేచ్ఛగల, త్వం= నీవు, అపగత కలిదోషః = తొలగిన కలిదోషములు గలవాడవై, కామనిర్ముక్త బుద్ధి ః __కామముచే విడువబడిన బుద్ధిగలవాడ...' 603415 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉపదేశము యొక్క ఉపసంహారము తత్ = ఆ కారణమువలన, ముముక్షుః - మోక్షేచ్ఛగల, త్వం= నీవు, అపగత కలిదోషః = తొలగిన కలిదోషములు గలవాడవై, కామనిర్ముక్త బుద్ధి ః __కామముచే విడువబడిన బుద్ధిగలవాడవై (కామశూన్యమైన బుద్ధి గలవాడవై), అసకృత్ = మాటిమాటికిని, అతులం – సాటి లేని, ఇదం ఈ తత్త్వమును, భావయ = భావనచేయుము. = = శిష్యుడు సెలవు గె కొనుట ఇతి శ్రుత్వా గురోర్వాక్యం ప్రశ్రయేణ కృతానతిః, సతేన సమనుజ్ఞాతో యయౌ నిర్ముక్త బన్ధనః. ఇతి = = ఈ విధముగా, గురోః గురువుయొక్క, వాక్యం = వాక్యమును, శ్రుత్వా—విని, ప్రశ్రయేణ — వినయముచే, కృతానతిః — చేయబడిన నమసారము కలవాడై, సఃఆ శిష్యుడు, తేన గురువుచే, సమనుజ్ఞాతః=అనుజ్ఞ ఈయబడినవాడై, నిర్ముక్త బన్ధనః _తొలగినబంధము కలవాడై, యయౌ=వెళ్లెను. గురురేష స్సదానన్దసిధౌ నిర్మగ్నమానసః, పొవయన్ వసుధాం సర్వాం విచచార నిరన్తరః. ఎషః=ఈ, గురుః=గురువు, సదా= ఎల్లప్పుడును, ఆనన్దసిద్ధా= ఆనందసముద్రమునందు, నిర్మగ్న మానసః = = మగ్నమైన మనస్సు = కలవాడై, నిరస్తరః = భేదబుద్ధిలేనివాడై, సర్వం సమస్త మైన, వసుధాం—భూమిని, పావయన్ – పవిత్రముజేయుచు, సర్వాం=సమస్త మైన, వసుధాం–భూమిని, విచచార సంచరించెను - అనుబంధ చతుష్టయము ఇత్యాచార్యస్య శిష్యస్య సంవాదేనాత్మలక్షణమ్, నిరూపితం ముముక్షూణాం సుఖబోధోపపత్తయే. 578 579 580<noinclude><references/></noinclude> qdd2jtv0atgn0rpldaplp268kq1rmvt 104 244671 603416 2026-11-02T19:34:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '584 శ్రీవి వేక చూడామణి ఇతి—ఈ విధముగా, ముముక్షూణాం మోక్షేచ్ఛకలవారికి, సుఖ = బోధోపపత్తయే= సుఖముగ జ్ఞానము లభించుటకై, ఆచార్యస్య =ఆచార్యుని యొక్కయు, శిష్యస్య =శిష్యునియొక్కయు సంవ...' 603416 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>584 శ్రీవి వేక చూడామణి ఇతి—ఈ విధముగా, ముముక్షూణాం మోక్షేచ్ఛకలవారికి, సుఖ = బోధోపపత్తయే= సుఖముగ జ్ఞానము లభించుటకై, ఆచార్యస్య =ఆచార్యుని యొక్కయు, శిష్యస్య =శిష్యునియొక్కయు సంవాదేన సంవాదముచే (సంవాదరూపమున), ఆత్మలక్షణం = ఆత్మ యొక్క లక్షణము, నిరూపితం నిరూపింపబడినది. హితమిద ముపదేశ మాద్రియన్తాం విహిత నిరస్త సమస్త చిత్త దోషాః, భవసుఖ విముఖాః ప్రశాన్త చిత్తః శ్రుతిరసికా యతయో ముముక్షవో యే. విహిత నిరస్త సమస్త చిత్త దోషాః = విహితకర్మాచరణముచే తొలగింపబడిన సమస్త మైన చిత్త దోషము కలవారును, భవసుఖవిముఖాః= సంసారసుఖమువిషయమున విముఖులును, ప్రశాన్త చిత్తా ః= శాంత మైన చిత్తము కలవారును, శ్రుతిసికాః-వేదోపదేశమునందు ఆసక్తి కలవారును, ముముక్షవః— మోక్షేచ్ఛకలవారును, అగు, యే—ఏ, యతయః= జ్ఞానులు కలరో, (తేవారు), హితం–హితమైన, ఇదం ఈ, ఉపదేశం = ఉపదేశమును, ఆద్రియన్తాం. ఆదరింతురు గాక. గ్రంథ ప్రశంప 581 సంసారాధ్వని తాపభానుకిరణ ప్రోద్భూతదాహవ్యథా ఖిన్నానాం జలకాఙ్ఞయా మరుభువి బ్రాన్త్యా పరిభ్రామ్యతామ్, అత్యాసన్న సుధామ్బుధిం సుఖకరం బ్రహ్మాద్వయం దర్శయ క్త్యేషా శంకరభారతీ విజయతే నిర్వాణసస్ధాయినీ. ఇతి శ్రీ మత్పరమహంస పరివ్రాజకాచార్యస్య శ్రీ గోవిన్దభగవత్పూజ్యపాదశిష్యస్య శ్రీ మచ్ఛఙ్కరభగవతః కృతౌ వివేకచూడామణిః శృఙ్గగిరి జగద్గురు శ్రీ చన్ద్రశేఖర భారతీస్వామ్యనుగృహీత వ్యాఖ్యాసనాథః సమాప్త శి 582<noinclude><references/></noinclude> lwcmu0b5gv5qky855zbd3ymvfhibw1o 104 244672 603417 2026-11-02T19:34:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'గ్రంథప్రశంస - సంసారాధ్వని సంసారమార్గమునందు, తాపభానుకిరణ ప్రోద్భూత దాహవ్యథా భిన్నానాం త్రివిధతాపము లనెడు సూర్యకిరణములవలన కలిగిన దాహబాధచే (దప్పికచే లేదా తాపముచే దుఃఖితు...' 603417 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>గ్రంథప్రశంస - సంసారాధ్వని సంసారమార్గమునందు, తాపభానుకిరణ ప్రోద్భూత దాహవ్యథా భిన్నానాం త్రివిధతాపము లనెడు సూర్యకిరణములవలన కలిగిన దాహబాధచే (దప్పికచే లేదా తాపముచే దుఃఖితులును, జలకాఙ్ఞయా- జలమునందు కోరికచే, భ్రాంత్యా= భ్రాంతిచేత, మరుభువి=ఎడారిలో, పరి భ్రామ్యతాం—తిరుగాడుచున్నవారికి, సుఖకరం==సుఖకరమైన, అద్వయం బ్రహ్మ=అద్వితీయమగు బ్రహ్మ యనెడు, అత్యాసన్న సుధామ్బుధి అతిసమీపముననున్న సుధాసముద్రమును, దర్శయన్తి చూపు చున్నట్టిదియు, నిర్వాణసన్దాయినీ — మోక్షమును కలిగించునదియు అగు, ఏషా=ఈ, శంకరభారతీ శంకరవాక్కు, విజయతే— సర్వోత్కర్షగా నున్నది. శ్రీమచ్ఛంకరభగవత్పాదప్రణీతమును, శ్రీ శ్రీ శ్రీ చంద్ర శేఖర భారతీ విరచితవ్యాఖ్యాసముల్ల సితమును అగు వివేకచూడామణికి పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు రచించిన ఆంధ్ర భాషానువాదము సమాప్తము శ్రీః శ్రీః శ్రీః. యత్కృపాలేశసంసర్గా దనువాదః కృతో మయా, తస్యైవ జానకీజానేః పదయో రయ మర్ప్యతే. క్వాహం మన్దమతిః క్వేయ మద్వైత ప్రక్రియాద్భుతా, క్షామ్యన్తు విబుధాః సర్వే జిజ్ఞాసోశ్చాపలం మమ• 585 - - పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు<noinclude><references/></noinclude> 7uh52nhhjsoatdav7hh16m4ckq12wue 104 244673 603418 2026-11-02T19:35:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '- జి. పుల్లారెడ్డి స్వచ్ఛమైన నేతి మిఠాయిలు *** దాదాపు 5 దశాబ్దాలుగా దేశ విదేశాలలో ఆబాలగోపాలాన్ని అలరిస్తూ పరిశుభ్రమైన వాతావరణంలో ఆరోగ్యకరమైన మిశ్రమాలతో తయారయ్యే స్వచ్ఛమైన...' 603418 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>- జి. పుల్లారెడ్డి స్వచ్ఛమైన నేతి మిఠాయిలు *** దాదాపు 5 దశాబ్దాలుగా దేశ విదేశాలలో ఆబాలగోపాలాన్ని అలరిస్తూ పరిశుభ్రమైన వాతావరణంలో ఆరోగ్యకరమైన మిశ్రమాలతో తయారయ్యే స్వచ్ఛమైన నేతి మిఠాయిలు స్టేషన్ రోడ్, హైదరాబాద్ ఫోన్స్: 201833, 203176| బ్రాంచి : పోమాజీగూడ, బ్లూమూన్ హోటల్ ఎదురుగా ఫోను : 311441 కర్నూలు ఫోన్స్ : 20288, 21445<noinclude><references/></noinclude> 4vnave27zjdr2caqqufg2va8sv92zb3 104 244674 603419 2026-11-02T19:35:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జగద్గురు శ్రీశంకరాచార్య విరచిత శ్రీ వివేకచూడామణి ంధ్రవ్యాఖ్యాసమేతము 181.48 SAN వ్యాఖ్యాత డా. పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు ఎమ్. ఏ. పిహెచ్. డి. ప్రచురణ : సంస్కృతభాషా ప్రచారసమితి, (జి. పు...' 603419 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>జగద్గురు శ్రీశంకరాచార్య విరచిత శ్రీ వివేకచూడామణి ంధ్రవ్యాఖ్యాసమేతము 181.48 SAN వ్యాఖ్యాత డా. పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు ఎమ్. ఏ. పిహెచ్. డి. ప్రచురణ : సంస్కృతభాషా ప్రచారసమితి, (జి. పుల్లారెడ్డి చారిటీస్ ట్రస్ట్ అనుబంధ సంస్థ) హైదరాబాదు<noinclude><references/></noinclude> d478xxvgkitk9kegrw0xuln17m30qfc 6 244675 603437 2026-11-02T23:13:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603437 wikitext text/x-wiki == లైసెన్సింగ్ == {{PD-India}} hj0sf97r04cynfx14q7glftdni7a88z 106 244676 603439 2026-11-02T23:24:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '' 603439 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[వైయాకరణసిద్ధాంతకౌముది]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:భట్టోజీ దీక్షితులు|భట్టోజీ దీక్షితులు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం= |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=6 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} [[వర్గం:వ్యాకరణం]] aoizs0bevej49pmmgafks96atkgrtha 603544 603439 2026-11-03T01:04:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603544 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[తత్త్వబోధినీ]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:జ్ఞానేంద్రసరస్వతి|జ్ఞానేంద్రసరస్వతి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం= |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=6 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} [[వర్గం:వ్యాకరణం]] 1cgddhsljea874koqxcsibdb34dg1we 603545 603544 2026-11-03T01:15:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603545 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[తత్త్వబోధినీ]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:జ్ఞానేంద్రసరస్వతి|జ్ఞానేంద్రసరస్వతి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=తెలియదు |చిరునామా=తెలియదు |సంవత్సరం=1878 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.332540/mode/2up |మూలం=pdf |బొమ్మ=6 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} [[వర్గం:వ్యాకరణం]] 70f8sxizhc32qsrs7zhojpcaxkqb974 603564 603545 2026-11-03T01:21:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603564 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[తత్త్వబోధినీ]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:జ్ఞానేంద్రసరస్వతి|జ్ఞానేంద్రసరస్వతి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=తెలియదు |చిరునామా=తెలియదు |సంవత్సరం=1878 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.332540/mode/2up |మూలం=pdf |బొమ్మ=6 |పురోగతి=C |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} [[వర్గం:వ్యాకరణం]] cj3gju875fvyqxhxx6y53h3q1jvsr04 104 244677 603440 2026-11-02T23:31:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '{{p|ac|fwb}}వైయాకరణసిద్ధాంతకౌముది</p> సిద్ధాంతకౌముది అనేది అష్టాధ్యాయిపై భట్టోజీ దీక్షితులు (17వ శతాబ్దపు ఆరంభదశలో) రచించిన ప్రసిద్ధ సంస్కృతవ్యాఖ్యానం. {{p|al|fwb}}సిద్ధాంతకౌముదిపై వ్య...' 603440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}వైయాకరణసిద్ధాంతకౌముది</p> సిద్ధాంతకౌముది అనేది అష్టాధ్యాయిపై భట్టోజీ దీక్షితులు (17వ శతాబ్దపు ఆరంభదశలో) రచించిన ప్రసిద్ధ సంస్కృతవ్యాఖ్యానం. {{p|al|fwb}}సిద్ధాంతకౌముదిపై వ్యాఖ్యానాలు</p> బాలమనోరమ — వాసుదేవ దీక్షితులు ప్రౌఢమనోరమ — సిద్ధాంతకౌముదిపై భట్టోజీ ధీక్షితుడు స్వయంగా వ్రాసిన వ్యాఖ్యానం. తత్త్వబోధిని — జ్ఞానేంద్రసరస్వతి ప్రౌఢమనోరమపై రచించిన వ్యాఖ్యానం.<noinclude><references/></noinclude> 16e0lqnn3ajcltpk7deme1kaney69w3 603542 603440 2026-11-03T01:02:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603542 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fs150}}తత్త్వబోధినీ</p> {{p|ac|fwb}}వైయాకరణసిద్ధాంతకౌముది</p> సిద్ధాంతకౌముది అనేది అష్టాధ్యాయిపై భట్టోజీ దీక్షితులు (17వ శతాబ్దపు ఆరంభదశలో) రచించిన ప్రసిద్ధ సంస్కృతవ్యాఖ్యానం. {{p|al|fwb}}సిద్ధాంతకౌముదిపై వ్యాఖ్యానాలు</p> '''బాలమనోరమ''' — వాసుదేవ దీక్షితులు '''ప్రౌఢమనోరమ''' — సిద్ధాంతకౌముదిపై భట్టోజీ ధీక్షితుడు స్వయంగా వ్రాసిన వ్యాఖ్యానం. '''తత్త్వబోధినీ''' — జ్ఞానేంద్రసరస్వతి ప్రౌఢమనోరమపై రచించిన వ్యాఖ్యానం.<noinclude><references/></noinclude> fn2d7lzi6k2m9ttsyg7in72nfxb5j5x 603543 603542 2026-11-03T01:03:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fs150}}తత్త్వబోధినీ</p> {{p|ac|fwb}}వైయాకరణసిద్ధాంతకౌముది</p> సిద్ధాంతకౌముది అనేది అష్టాధ్యాయిపై భట్టోజీ దీక్షితులు (17వ శతాబ్దపు ఆరంభదశలో) రచించిన ప్రసిద్ధ సంస్కృతవ్యాఖ్యానం. {{p|al|fwb}}సిద్ధాంతకౌముదిపై వ్యాఖ్యానాలు</p> '''బాలమనోరమ''' — వాసుదేవ దీక్షితులు '''ప్రౌఢమనోరమ''' — సిద్ధాంతకౌముదిపై భట్టోజీ దీక్షితులు స్వయంగా వ్రాసిన వ్యాఖ్యానం. '''తత్త్వబోధినీ''' — జ్ఞానేంద్రసరస్వతి ప్రౌఢమనోరమపై రచించిన వ్యాఖ్యానం.<noinclude><references/></noinclude> r5ajikz1r4f1v83w26ai1gqv9kpn4d2 104 244678 603441 2026-11-02T23:31:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 603441 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 244679 603442 2026-11-02T23:32:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 603442 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 244680 603443 2026-11-02T23:32:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 603443 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 244681 603444 2026-11-02T23:32:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 603444 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 244682 603445 2026-11-02T23:32:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నమః పరమఋషిభ్యః- వైయాకరణ సిద్ధాన్తకాయుదీ. మునిత్రయంనమస్కృత్యతదుక్తీ : పరిభావ్యద ! వైయాకరణసిద్ధాన్తి కౌముదీయంనిరచ్యతే॥॥ తత్వబోధినీ . నత్వావిశ్వేశ్వరంపామ్బంకృత్వాచిగురు...' 603445 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>నమః పరమఋషిభ్యః- వైయాకరణ సిద్ధాన్తకాయుదీ. మునిత్రయంనమస్కృత్యతదుక్తీ : పరిభావ్యద ! వైయాకరణసిద్ధాన్తి కౌముదీయంనిరచ్యతే॥॥ తత్వబోధినీ . నత్వావిశ్వేశ్వరంపామ్బంకృత్వాచిగురువద్ద న మ్ సిద్ధాన్త కౌముదీ వ్యాఖ్యా " తేతత్త్వబోధినీ! విఘ్న విఘాతాయకృతం ముఙ్గర శిష్యశిక్షా యైనిబధ్నడొ చికీషిణా తం ప్రతిజా నీ తే॥ మునిత్రయ మిత్యాదినా!! తయోఒవయవా యిస్యతస్త్రయమ్-అర్ఘ్యాయాఅవయవేశయప్-ద్వితీభ్యాం కంస్యేత్యయణ్ మన్తారో వేదశాస్త్రార్థ తత్త్వావగన్తారో ముకయః - ఈ నేరుచ్చేత్యౌకాదిక సూతే ఐరు నేరకణ కారో ను నేః పరణః ప్రత్యయిశ్చ- గుణను నేహభవతి - కిదిత్యను వర్త నాత్త పరికరణాభా- తేషాం పాణిని కాత్యాయన చేతరులీ నాంతీయమునిత్రయమ్ - నను స్వయమ్భువే నమస్కృత్యే వ్యత్రేవనము స్స్వన్తీ త్యాదినా భకుర్థీ ప్యాత్ - మైనమ్ - ఉప చవిధ శైః కారక విభక్తి ర్బలీయసీ తిపక్ష్యమాణ క్వాల్ నమక్కు రోతిదేవానితి వర్ద్వితీయాయా ఎవయక్త శ్వాల్ - జహత్స్వా కావృత్తి రితి పఠనముళ్ళబ్ద స్యాత్ నిరర్థకత్వాత్త ద్యోగే చతుర్థీ నభవతి అర్థ వద్దహణ పరిభాషయా - స్వయము వేనళ్ళు త్యేశ్యకతు స్వయమ్భువసుహలయితుమిత్యర్థ విన యాం 8) బద్ధో ప పద స్వేత్యాదినా చతుర్థీ తిమూలఏవ స్ఫుటీభవతి- నదైవం నమస్స్వనీ తినబుః చడం వ్యథ కామిలికఙ్ఞ్యమ్ - కూర యెనము ఇత్య, రహరిమనుహలయితుమిత్య థే అవిభష్ తేర్చు ఢసామా న్వేషష్ఠ్యాంప్రాప్తాయాంతది పవాదశయా తస్యావశ్య<noinclude><references/></noinclude> cnzlj8umdfysod81sjrtmns28b1elbr 104 244683 603446 2026-11-02T23:33:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంజ్ఞా ప్రకరణమ్- ఆఇఉణ్ - ఋ్మర్ - విఓజ్: ఐఔచ్. కళ్వార్ తదుక్తీ రితి॥ తేషాం పాణిన్యాదిమునీ నా ంటికీ మాత్ర వార్తి కభాష్యాణీత్యర్థ :- కశ్యముని త్రయస్య ఉత్తరతి వ్యాఖ్యా మునిసముదా...' 603446 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సంజ్ఞా ప్రకరణమ్- ఆఇఉణ్ - ఋ్మర్ - విఓజ్: ఐఔచ్. కళ్వార్ తదుక్తీ రితి॥ తేషాం పాణిన్యాదిమునీ నా ంటికీ మాత్ర వార్తి కభాష్యాణీత్యర్థ :- కశ్యముని త్రయస్య ఉత్తరతి వ్యాఖ్యా మునిసముదాయేన సూత్రం వార్తికంభాష్యం వామోర్త మితి సముదాయినాం మునీనా మే పూర్తీ రితి పర్యవస్యతి|| పరి భావ్యేతి!! పర్యాలోచ్యేత్యర్థః- నచ పరి పూర్వతస్యభఎ తే స్తిర స్కారార్థక శ్వాత్ కథమతజ్ఞానార్థ తేతిశఙ్యూమ్-పరీత్యన్య భావీతిచునాదిణిజ ర్తైనయోగార్- కేవిదరభవతినా యోగను భ్యుపేత్యాహుః - పరౌభుపూవజ్ఞాన ఇతి సూత్రేభువఇక్య ప్యొవజ్ఞాన ఇతివి శేష గాన్న తిరస్కారార్థత్వ నియమ ః మనసా పరిధావ్యశిం బిదిత్యాది శ్రీ హపాంటి ప్రయే గాళ్చ- అతఏనా తా)వయుక్త దోషళజ్కొపినాస్త్రాలి! అన్యేకు అనాపరః చేరి భవః పరిభావస్తే రస్క్ యేతి కోశార్' పరిపూర్వ కార్భవతే ర్ఘఞనా దేవతిరస్కార ప్రతీతిర్నాన్యసాదిత్యాళకై, వాక్ర నాన్తీ త్యాహుః - తన్మపమ్ - పరిసూయ పరిభవతీ ఒపి తిరస్కారప్రతీకెః || వైయాకరణతి ॥ వ్యాకరణబద్ధీ తెవిద న్తి నా వైయాకరణాః - రత్సిద్ధాన్తానాం కౌముదీ ఎ కేత్య ర్థ:- నిర్దుష్ట సకలజు నాహ్లా వకత్వసాయ్యెన కౌముదీశబ్ద ప్రయోగా X:- కరిష్యమా ణాయాఆపికౌముద్యాబుద్ధ్యానాన్ని ధాపీతత్వా ది యిమిత్యక్గుళ్యాని రెకః ॥ విరచ్యక ఇతి మయెతి శేషః- రచ ప్రతి పత్నై- ప్రతియల్నో గుజఛానమ్- విపూర్వాదస్మా ద్వర్త మాన సామి వ్యెభవిష్యద లేవర్త చూస పత్యయః- И ጽዋ అఇఉన్ జానుబమోఒన్ సంక్షార్థః- ఋ ఇగి రస్త్వర్ ఇక ఉక్ సంజ్ఞార్థ:- ఎఓజితిజకారఏజ్ సంజ్ఞాగః- ఐఔజిరి శకారస్త్వచ్ ఇచ్చ్' ఐక సంజ్ఞార్థః - వర్ణానా ఈస్క్రీన్దిగ్ధత్వేన బోధవాయ సంహికాయ అవివడణాదె తెవ్వ శనిః- స్వరాజాంచాదిను పాశాచ్ఛాదయోడి సత్త్వ ప్రతిని పా రసంజ్ఞా యాం నిపాతఎ కాజవాణితి పగృహ్యత్వ ప్రకృతి భావాన్న సస్ధిరిత్య న్యె - స్యాదెతల్ - ఆకారామ్య పజలేనయ<noinclude><references/></noinclude> omn7xq0tngwoc1djvsy3y97f3yb7af9 104 244684 603447 2026-11-02T23:33:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. హయవరట్ లణ్ ఇవ జణన ఝుభల్ ఘఢధవ్. జబగడదళ్ ఖి కాకతృవర్ణానాకూ రాదీనాంతాభా త్పృథగా శారాధయే మోపదిష్టాన థాఋణవర్ణ యేరపి సావర్ణ్యాదన్యత రోజజేతే నైవోభం సిద్ధేఃకిం...' 603447 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. హయవరట్ లణ్ ఇవ జణన ఝుభల్ ఘఢధవ్. జబగడదళ్ ఖి కాకతృవర్ణానాకూ రాదీనాంతాభా త్పృథగా శారాధయే మోపదిష్టాన థాఋణవర్ణ యేరపి సావర్ణ్యాదన్యత రోజజేతే నైవోభం సిద్ధేఃకింపృథగు పజేశేన - నరజాతి పక్షే ఋ. వర్ణ యొఃపృథగుపదేశ ఆవశ్యకఃవయోర్భిన్న జాతిత్వాడితివాచ్య మ్-సావర్ణ్యాదేవ ఏకజాత్యుపదేశే జాత్యనర స్యాపి లాభాల్ ఋణవణళా యొః ప్రత్యేకం తింశత్సంజ్ఞా సిద్ధయె అణు ఉత్సవ ఇ౯ సేృతి సూతేషణ్ గ్రహణస్మజాతిపితే ప్యావశ్యకత్వా ఒలిచిదత్రాహుః - ఋణం యొస్స్వార్ణ్య ప్యా నిత్యతాం జ్ఞా పయితుముభయో దేశ :- తత్ఫలఁకు కొశిఖాయన్య కొత్తశిఖఃత సదూరాన మ్బోధ నేర్ సప్త శిఖఇతి ప్లుతఁ ఋ 2 ఐర్లయొస్స్వార్ణ్యన్య నిత్యత్వేతు అనృతంతి పర్యుతాసాదృ కార్ స్వేపకారన్యాపి ప్లుతోనప్యాదితి - ఈయొజనాన్తర పోగుra1 దర్శయిష్యతే. 35 12 m హయవరట్ = టాను బఒట్ సంజ్ఞా భూః- హకా రోపదేశస్తు ఆట్ ఆన్ హర్ ఇన్ గ్రహణేషుహ కారగ్రహ ణార్థ:-అర్హె ణ అడ్య్య నాయో 2 పీలిణర్వ మ్- దేవాహనన్తి భో భ గేనాఇతి రోర్యత్వమ్ • జే మోహసలి - హరిచెత్యుత్వమ్ - లిలి హే డ్వో లిలిహీ ధ్వే- విభాషేటంలో వాఢః. త్పికచిర్పూర్వణణకా రేణగృహ్య నేర్వృత్తు పరణకా రేణ-క్షాణి తీతు పరణ శారీగైన-థాచనిస్స నైహాయాను బవార్త రమేజర ర్తుముచిలేమ్. సత్యమ్-వ్యాఖ్యానలో విశేషపలి ఉత్తిర్నహిత దైహాదలక్షణమితి పరిభాషాజి వేసాయ పునణ కారానుబ ఇతి మారే. - భావజిణనమ్" మకారణహ ఆమ్ యమ్ జిమ్ సంజ్ఞా ఝురిఇఖ్'- ఇంకాకో యాక్షన్ సంజ్ఞార్థః - ఘఢధషితి షకారోఝభపీ సంజ్ఞార్థ: జజగడద తీశాను బద్ధ : అర్ జూ { ఐశఝ జరి ఒక సంజ్ఞార్థ : ఖరఛతేలినూతే రారను<noinclude><references/></noinclude> dmziu1a3dx4mr1v6kjc8pxrffo3pekc 104 244685 603448 2026-11-02T23:33:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. ఫఛవధ చటరీవ్" - శవయ్ - శిషనర్ హిల్ ఇన్ మాహేశ్వ రాణికసూత్రాణ్యణాది సంజ్ఞారాని- భవ్ సంజ్ఞార్ణ ॥ కుయి తీయగారోయ్య్య్య్ చ ణ్ సంజ్ఞార్థః || శప సరితి రేఫస్తుయియర్ ఝుర...' 603448 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. ఫఛవధ చటరీవ్" - శవయ్ - శిషనర్ హిల్ ఇన్ మాహేశ్వ రాణికసూత్రాణ్యణాది సంజ్ఞారాని- భవ్ సంజ్ఞార్ణ ॥ కుయి తీయగారోయ్య్య్య్ చ ణ్ సంజ్ఞార్థః || శప సరితి రేఫస్తుయియర్ ఝురఖ-చర్ ఫర్ సం హలితిల కారోహర్ ఆల్వల్వ్ ఝల్ఫర్ సంజ్ఞార్థ:- పునహకాళొరోపదేశస్తవర్ ఆర్ ఝల్ శళ్ మహ కారగ్రహణా ర్థః - రుదిహిన్వదిహి- రుజుదిళ్వస్పార్వథాతుక ఇవలాడల క్షణఇట్,న్నిహిత్వా స్నేహిత్వాన క్వాసేడితిని షేధించాధిత్వా రలోభ్య వధాడితివాశిత్త్వమ్ - ఆదార్ధామ్ - మత్వస్మాదిద్దత్వే ఒపిహకారస్యముక్త్వాత్ ఝలో ఝలీతినలో వః - అలిక్షర్ శలఇతికృః - ననుపునహం కారోపదేశ స్యావశ్యక న్వే ఒపికర్ మధ్యవీన హకారం పఠిత్వా ఆలోన్యస్యహలో ఒక స్తే రా న్నంయొగ ఝలో ఝలీకలఇగు పధేత్యాది సూత్రాణియాపన్తి లానుబద్ధాని తాన్యరో ఒన్త్యస్య హారోఒనస్తే రాస్సంయోగ ఇ త్యేవంరూ పెణ రెఫానుబద్ధాన్యెవచకృత్వాహలితిపృథర్ సూ శంత్యజ్యతామ్-మైనమ్ - అథాహిసతిహరిర్ఘ సంహరిర్హరి రి వ్యాదిన సిధ్యేత్ - తత్య్ర ఖరవసానయోర్విసర్జనీయః నాశరీ త్యాదిపేసఙ్ఞాదతోహలితిసూత్రరూపశ్యకమైన - ఎవంచ జాలిలిసూ తెన్త్యమితిచ వక్ష్యమాణ గ్రమా ఒపి స్వరసతన్న ఙ్గచ్ఛతె ||ఆడాది సంజ్ఞార్థానీతి ఆవాది సంజ్ఞా :జర్ణఃప్రయో జనం యెషాంతానీతి విగ్రహః - ఆగాదిసంజ్ఞా భాష నీత్య స్వపదవిగ హెూవా - ఆస్థాననిత్యసభసోని కేష్యులిజ్ఞతా చెతి పద్యమాణత్వార్ . T హల్య మిత్యను పదఁపతకూ ణే నెర్సేంజ్ఞ శాఇ్యర్థ:- బెఅచాకర్చేతిని అనన్యత్వార్పేృథగుత్తి ః - విభక్తి ఉంణా మైన ఇదిలీ సమ్బుధ్యతే = ఇర్మంజా చాధ్యఉపక్కె జన్ను ఒక 7<noinclude><references/></noinclude> nfv4teperf146ai4wkiihtfi2s7obnj 104 244686 603449 2026-11-02T23:33:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. ఈ బొదివ్వ కారఉచ్చారణారః. పౌలన్హ్యమ్ - ౧|| 3 || ౩|| హలితినూ తెన మిల్ప్యేల్: త్యా నె:-ఎవంచ గాటభిరిద్భిః ఆదిరి న్యై నేతిపత్యమాణేన ప్రత్యా హారగ్రహణాత్ అణాది సందు కాన...' 603449 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. ఈ బొదివ్వ కారఉచ్చారణారః. పౌలన్హ్యమ్ - ౧|| 3 || ౩|| హలితినూ తెన మిల్ప్యేల్: త్యా నె:-ఎవంచ గాటభిరిద్భిః ఆదిరి న్యై నేతిపత్యమాణేన ప్రత్యా హారగ్రహణాత్ అణాది సందు కానీతి యదుక్తం తత్సఙచ్ఛక ఇతిభావః || అకారఉచ్చారణార్థు ఇతి ॥ నతులణ్ సూర్ స్థాకా రఇవ ప్రయొజనార్థఇత్యథ? పాలన్త్యమ్ - అ నైఅవ సా నెభవన్త్యమ్ - దిశాదిత్వా ద్యత్ - ఉపేజి జును నాస్తిక ఇత్యతః ఉపదెశి ఇశ్రాఇజరి చాత్రా నువర్త తె- ఆదర న్యై నెతి నూతె ణ సహా న్యూన్యాశ్రయమా శఙ్క్యావృత్త్యాపరిహరతి ॥ హలితినూ తెన్త్యమి€|| హలి ఆన్యమితినిx హేసప్త మాతియొగ విభాగాత్పుప్పు వెలి సమాస ఇతిధావ:- యవ్వాషష్ఠీ తత్పుర. షోడియమ్-పాలిలియాసూ నృమిత్యాది వ్యాఖ్యాన నేర్భువాన్. . ديو ఆటెరి స్యైన ని హేతా * ఆస్త్రే నేతికిమ్ సుడితి ప్ర త్యా హాదస్తృతీయెవచనావయవేసి టెనమాభూమికి కాశి కాకృత్ - యద్యపేట కారాక్త స్క్రిబ్ధి న్య టకా రోఒ వ్యమో భవతి - తథా వ్యన్యై నెతిగ్రహణనా బర్థ్యా దన్యశ్వజ్ఞయుక్తాం స్యెత్సిం జ్ఞా తెశైవ ఐత్యాహార్ : * నహిటకారి వాలన ్యమితీక్సంజ్ఞా వ) వర్త తె - న చైసురపత్యాహారాసిద్ధి :- లణ్ సూత్ర' స్థావర్ణ - సూత్రస్థావర్ణ స్యానుబాఃకత్వ ప) ఎజ్ఞా సామర్థ్యాదన న్యైనాపి ఇతావత్యా హా రాత్తతృధ్యతీతి కాశికాకారాళయః - నిష్కర్షస్విహ స్వా జనమాడితి సూత్రై)దర్శయిష్యతె- విస్తరిస్తు శబ్దస్తు భ నా అంధేయః - ఇతేతికిమ్:- రపత్యాహారోయ థాప్యాత్ స హ్యనువాసకత్వ ప్రతిజ్ఞ సామర్థ్యాదన సైనాపిృహ్యతఇత్యు క్రమ్ - న చైందిత్యెయ్య విర హెలభ్యత ఇతి కొత్తు భస్థితమ్- ఆద్యన్తాభ్యామవయవాఛ్బారు వయవీ సముజాయి ఆ క్షీణ్యతే. సంజ్ఞ మధ్యమెషు విశ్రార్యతి - సత్వాధ్యన యొః - సంజ్ఞ<noinclude><references/></noinclude> 6f5vmq2y0q9yqkum6p88z3pxmbjyfdk 104 244687 603450 2026-11-02T23:34:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'E- సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. ధ్యగావాంశ్వస్యర్ సంజ్ఞాస్యాత్ I. ఇతిహాల్ సంజ్ఞాయాస్స్. హలన్త్యమ్|| ౧|| ౩ || ౩ || ఉపదేశస్త్యంహలిత్స్యాత - ఉపదేశఆద్యోచ్చారణమ్-తతో ఒణజీత్యాది సంజ్ఞా సిద్ధా ! స్వర...' 603450 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>E- సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. ధ్యగావాంశ్వస్యర్ సంజ్ఞాస్యాత్ I. ఇతిహాల్ సంజ్ఞాయాస్స్. హలన్త్యమ్|| ౧|| ౩ || ౩ || ఉపదేశస్త్యంహలిత్స్యాత - ఉపదేశఆద్యోచ్చారణమ్-తతో ఒణజీత్యాది సంజ్ఞా సిద్ధా ! స్వరూపాస్త ర్భావాన తయొఃపారార్థ నిర్ణయా దిత్యాళయే వాహ || మధ్య గానామితి ॥ స్వస్యచాతి॥ స్వలరూ సమిత్యనువ ర్త తణతిభావః - స్వంరూ పంచాదెరవ గృహ్యతి నాన్యస్యం ఆన్యైనేత్యప్రధాన తృతీయానిర్దేశాల్- సర్వనామ్నా ముఖ్ఫగ్గ ఈ ప్రధాన పరామర్శిత్వాత్ భను స్వమిక్యస్యానువృత్తా కన్పిం కా చ ఇకోయణచీత్యాదాని కార స్వస్థానెయకార స్వాదశారె పరపత్యెవర్థ స్స్యాత్ - మైసమ్ - ఆజరివ సంజ్ఞ త్వే ఆటగ ర్త్యెనేతి సంజ్ఞాకరణస్య వైయర్యావత్తెః. కింద ఆన్ ఆర్ అచ్ ఆట్ ఆఫ్ అకాదీ నాం పృధక్ష్ని రైలో ఒపి వ్యర్థ స్స్యాత్ * సర్వతాకార స్మైవ సంజ్ఞాత్వాడిలిజిక్ - కాస్తు వేరు ఆన్య నా వయవద్వారాసము దాయీనుకరణేసి ద్ధిఆన న్యావృత్య భళా మిదం సూత మిలిఫ్రికమ్. ఉపజ్యం హలితి || 3 పరిమ్- అగ్ని చిల్ సో జు సునితికాశికా - ఆరేత్సంజ్ఞాయాం లో కుస్ప్యార్ - న చ తుకోవై యర్థ్యమ్ - ఆగత్యెత్భావ చరిశాథం త్వా • నచ కన్యవైయర్థ్యమ్- అగ్ని తావి త్యాగౌ చరితార్థశ్వా దిరిహరమత్తః - అన్య కిమ్- మనినూమకారస్యకూ భూర్ న త్యాంహీరృంజ్ఞా యీమ్లన్త్యాదిచః సరస్ప్యార్ - వేళ్ళ - సద - సర్వధారుభ్యోనినితి మనిన్ - హలితికిమ్- భూనాడ్తాయామ్- భవితా - భచ ప్రయొజనాభావాన్నేత్త్వమితివాచ్యమ్- సత్యా మితృంజ్ఞాయ మూదిన ఇతీక్వికచ్పానభైః - అన్యాతు చిరిజోతి ఆరిపోలి - ఇహధాతో రస్త్యస్య మాథూర్ - సత్యామిత్సంజ్ఞా యామిది ఇతినుమ్ స్యాదిత్యాహు॥ ఆద్యోచ్ఛారణ మితి ॥ ఆ జ్యోచ్ఛారణ విషయీభూతోయళ్ళ బప్త స్మార్త్యం హలిత్స్యా<noinclude><references/></noinclude> 2udxgotjvqhetd92nxuw24i87r4ij47 104 244688 603451 2026-11-02T23:34:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. 2. ఉపదేశఒఆనునాసికఖత్ ॥ - || ౩ ౨॥ ఉపరేళే ఒనునా సిక్కోజిత్సంజ్ఞస్ప్యాత్ || ప్రతిజ్ఞ చునాసి క్వాపాణినీ చూః- -> ఉపన ఉపదెశనము ఐదేళః - భావఘు - ఉపదెశకిమ్- అభఆ అపః - సప్తమ్య...' 603451 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. 2. ఉపదేశఒఆనునాసికఖత్ ॥ - || ౩ ౨॥ ఉపరేళే ఒనునా సిక్కోజిత్సంజ్ఞస్ప్యాత్ || ప్రతిజ్ఞ చునాసి క్వాపాణినీ చూః- -> ఉపన ఉపదెశనము ఐదేళః - భావఘు - ఉపదెశకిమ్- అభఆ అపః - సప్తమ్యథ ద్యోతక్కో గ్రౌజ్ ఆజోఒనునాసికళ్ళల్లే నీతి ఆ కారో జనవాసికః - యద్యపీహ ఉఞ ఊ° ఇక్యతె;వామ నాసికప్రధాన సామర్థ్యాన్నేశ్వమితి 'సువచమ్ - తథా ప్యుత్త రాథూం కర్త వ్య మవశ్యముపదేశ గ్ర హణం స్పష్టపతి పత్రయం హైవకృతమ్ - అక్కర్ - మునినో మకారస్పరూభూత్ • చహలక్ష్యమి కృవ్యగహణ సామర్థ్యా దఃన్త్వస్వము కారస్య సభ వేదితివావ్య - ఆలుబ్ ప్రత్యయా దావతి: మహారేణత స్వేదం తాళం త్వార్ - అనునాశీక ఇతిరమ్ . ఈక్షితః సత్సాంహేత్సంజ్ఞాయం. క్విదిలోని మయి సరితూర్ - యదృప్నతో జజ్వ్య త్వెనా నునాసిక విజ్ఞా పథ వస్తుము వితా - చె కాపి నాసికామను సూర)Cమర్దవయోజన మితీ స్వవయితుం నే హెూ పధ్యస్త మి త్యాహుః - న దైవం మరో జుకునాపిక ఎక్వత కః ఖ రాస్త స్యాము నాపికక ట్టె ఏ రె ఆనువానిక శబ్దస్యామితీ ప్రసర్వే త-స్వంరూపమి9 పరిభాజ్య ఆస్థానాల్ - సంజ్ఞా కంటి ర్వశబ్ద సంజ్ఞేతిని నాకే నాయనో ఇవానరమ్-ఉ: పరిభాషా యాధాష్యెక తాఖ్యానా - - ఉపాస్మన కరణే, పుచ్చకా ' 5- విభాపాయీ అను శద్ధి లికత్, నూరె)ను తెపి దోపాళా జాత్ - సరూర్త నిర•శ యణే ప్రతి ృత్తి గౌరవ మితిచెక్, ఆ లే ఎవ నిష్ప యొజన సత్వముక్త్వా మిస్తే ప యొజ్య మిత్యుక్త వ ప్రతిజ్ఞా యక పరిజ్ఞా - అశ్చోవే సరఇతికర్మణ్యణ్ - ఆ నునాసిక వ్యభావలనునాశిక్యం గుణవిచిన బ్రాహ దా2భ్య ఇతి. వృక్షఖ్ పేలిల్లా ఆన నాగిశ్వం యేషామితిని హః - కేచిత్తు ప్రతిజ్ఞారం పరిజ్ఞా • సాఅస్యాస్త్రీ తి ప్రతిజ్ఞ మ్. ఆర్శఆవ్య<noinclude><references/></noinclude> q0ulmkghj3fhjp6p4u7gfvpalsgn8m4 104 244689 603452 2026-11-02T23:34:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'J. సంజ్ఞాప కరణమ్. లణ్పూత్రేస్థావర్ణినన హెూచ్చార్యమాణి రేఫోరలయున్న జ్ఞా• ప్రత్యాహారెష్వితాంస గహణమ్ - అనునాసికఇత్యాది నిర్దేశిత్ - నహ్యక కారెం డిస్కర్యం దృశ్యతే. ఆ దిర ్య నె...' 603452 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>J. సంజ్ఞాప కరణమ్. లణ్పూత్రేస్థావర్ణినన హెూచ్చార్యమాణి రేఫోరలయున్న జ్ఞా• ప్రత్యాహారెష్వితాంస గహణమ్ - అనునాసికఇత్యాది నిర్దేశిత్ - నహ్యక కారెం డిస్కర్యం దృశ్యతే. ఆ దిర ్య నెత్యెతర్పూ తెణకృతాస్సంజ్ఞా ప్రత్యాహారశ దేవ వ్యవస్రా ఊకాళో జ్ఞ్గ స్వదీర్ఘ పురః1 ౧|| ౨|| ౨౭ ||ఉళ్ళఊళ్ళ ఊశ్చర:- నాజ్కాలఇవ కాలో యభ్యస్కోచ్కరర్ధన్వ దీఘుల కు త సంజ్ఞ స్వ్యాస్ ° 15- ఐతిజ్ఞ మానునాసిక్యఙషామితి విగృష్ణాని - యద్యలీ సూ ఈకారకృతో నునాసిక పాఠాఇదానీం పరిధి ష్టః - తథా పీవృ త్తి. 'రాది వ్యఐహారLలెనయథాశౌర్యం పాక్ ఇవ్వనుమీ యత ఇతిభావః || పాణీనీయాఇతి || పాణిఖినాపోక్షంపాణినీ యమ్ - వృద్ధాచ్ఛ:- లేదధీయ తెందన్తినా పాడినీ 5 • కథ ధీత ఇక్యణఃప్రోక్తాల్లు గి8. నేనుకల యేరితిన్బూనఁట కారస్యాపిమధ్యగం త్వాదత ఆహ ! వత్యాహారెడ్డ్వితి ॥ అనునాసిక ఇత్యాదీతి ? ఆదిళ ట్లైన పాపాణ కేకుల్సి తైరిత్యాది గ్రాహ్యమ్ ॥ వత్యాహార శట్టే నైతిక్ష పత్యా ప్రియినై సంక్షి వ్యక్తి వర్ణాఅతె తి వ వ్యాహారః క రణాధికరణయోశ్చతి ల్యుటిపాప్తే శృశ్యల్యుటో బహుళమితి బహుళXహణాదధికరణేమని - యద్యని యొగరూశ్రమ కా బాదిసంజ్ఞా పత్రిప్రసక్తం, తథాపియొగరూకతి వః . ఊశాలోఫైబ్ - హస్వదీ స॥ పురం · సమాహారద్వ దీ ఘె= కృతెజనీ రతోయణిః - ఆసుతువాస్ - కాలఇంకా లోయ స్యేతి - ఫలితార్థకథనమిదమ్-విగహస్తువ; కాబోయ స్యేతిపోధ్యః- ఊకల్దేన స్వాచ్చారణకాలో లక్ష్య తె- అల్కిమ్ - త్వెనహ్రస్వ సంగా యాంహ స్వాృతి కృతీతీతు స్వాగ్ ,<noinclude><references/></noinclude> 9xd1iuiygfgaw8r1w3mzxwbskhsm2mx 104 244690 603453 2026-11-02T23:34:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంజ్ఞా ప్రకరణā. - సప్రత్యేకముదాత్తాది ఖెజిన శ్రీ ధా ||ఉచ్చైరు దాత్త ః ॥ గా ౨ ॥ ౨౯|| తాల్వాదిషు శభాగపు స్థానే షూర్ధ్వభాగె నిప్పు ఒ సంజ్ఞ స్స్యాల్ ఆయే - నీశైరను దాత్త 8 ౧|| ౨|| 30 | స్పష్...' 603453 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సంజ్ఞా ప్రకరణā. - సప్రత్యేకముదాత్తాది ఖెజిన శ్రీ ధా ||ఉచ్చైరు దాత్త ః ॥ గా ౨ ॥ ౨౯|| తాల్వాదిషు శభాగపు స్థానే షూర్ధ్వభాగె నిప్పు ఒ సంజ్ఞ స్స్యాల్ ఆయే - నీశైరను దాత్త 8 ౧|| ౨|| 30 | స్పష్టం - ఆ, ర్వాల్ సమాహారః స్వంత ః||౧||౨||౩౧| ఉదాత్తానుదారం త్వెవర్ణ ధమాకా సమాహ్రియెతే యపీ సో ఒక స్వరితనంజ్ఞ స్ప్యాల్ - తప్యాదితే ఉదాత్త మధ జ హ న్వన్ || ౧ || ౨|| ౩౨॥ హ్రస్వ Xహణమితస్త్రమ్ స్వంత స్యాదితో ఒర్ధముదాత్తంబోథ్యమ్. ఉత్త రాధళాలకు పరి శేషాదను దాతమ్ - తవ్యచోదాత్త స్వరిత |ఆయెఇ ||ని పాతాల దృదాత్తాత్యా కారఉదాత్తి ః- యచ్ఛస్తుఫిషఇర్యన్తో దాత్త ః- తతః పర వ్యజనన్పుప్వాటను దాత్త త్వమ్-త్యడాద్యత్వైఖరరూ పేజనఃశ్యాదేశే ఆదుణీదనే త్యెకాదేశ ఉదాత్తెనేత్యె కార ఉదాత్త : ఆర్వాజితి|ఆర్వన్త ముఞ్బతీత్యర్వాల్ ఋత్విగాదినా ఆజ్ఞా తెన్పువ్యువపదేక్విడా - ఋగతా నిత్యపాల్ స్నా మది ఏ ద్యతీత్యాదినావనిపి గుణేరనిప్పన్న ఒర్వకా శభోధారు స్వరేతాద్యుదాత్త ః4వ నిశఃపిత్వైనా నుడెత్తతా- ఆళ్లి తెరగా రోఒథారు స్వ రేణఖత్స్వరేణ వా ఉదాత్త ః - ఉపఇది మిడి తినమా సేక్చ తె సమాన సేృతి స్వరేణ౦ద వివాద భూతెన గతి కా రకోప పరాత్కృడితికృదుత్తరపఏ ప్రకృతిస్వరేణవా అబ్బ తె రణర ఉదాత్త ః- వమోనలో పే సవర్ణదీ ఘెం చక్చతె ఏకా దె శ ఉదాత్తె నేత్యాకార ఉదాత్త ఇత్యనుదాత్తం పద మేక వర్ణ మితి శేష నిఘాతాదాద్య కారో ఒశాను బాత్త : ఏతచ్చ సమ నాఖియెగోర్తమ్- వేదభాప్యేతు ఆర్వాజ్' ఆభిముఖఇతి స్థితమ్. #ఆతస్త్ర మి|ఆపివ&తమిత్యర్థః | తస్యచోదాత్త స్వరి తఫరత్వఇతి||ఉదాత్త స్వరితా పరాయయస్మాత్తిదు శాత్త స్వరిత పే •రమ్ - తస్యభావస్తత్త్వస్ -తన్ని సతి - ఉదాత్తో జుస్వరితో బాపరశ్చేర్పూర్వవ్యస్వరితస్య యదుత్త రార బునుదాత్తంత<noinclude><references/></noinclude> 1y99bqjt3riews8lcuxqq8fletg4ztn 104 244691 603454 2026-11-02T23:34:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '300 కంజా ప్రకరణమ్. సరత్వేశ్రవణ: స్పష్టర్- అన్యతి రూ దాత ఈ లిః ప్రాతిశాఖ్యే ప్రసిద్ధాం. క్వ వొశ్వాః || రథానాం యే' రాష్ట్ర శతచకుం యొ హ్య'ః-ఇత్యాదిష్వను దాత్త ః- ఆగ్నిమీ' ళెపు రోహి'తమ...' 603454 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>300 కంజా ప్రకరణమ్. సరత్వేశ్రవణ: స్పష్టర్- అన్యతి రూ దాత ఈ లిః ప్రాతిశాఖ్యే ప్రసిద్ధాం. క్వ వొశ్వాః || రథానాం యే' రాష్ట్ర శతచకుం యొ హ్య'ః-ఇత్యాదిష్వను దాత్త ః- ఆగ్నిమీ' ళెపు రోహి'తమి - సనవ్యధొఒపి ప్రతిృకమనునాసికాకను నాస్తికత్వాఖ్యాం ద్వి నా| - ముఖనాసి కావచమో ననాఃకః॥ ॥రా॥ ముఖ సాహితనాసికు: గార్యమాణాల్లో డెను నాకటంజ్ఞ స్ప్యాక్ స్యశివణం స్పష్టమిద్యార్థః ॥ అస్యతె, తి॥ ఉదాత్త స్పర్క శర త్వానావే|| శ్వేతి కి మోఒత్తిక్స్వరితమ్ వఇత్యనుదాత్తం సర్వమపాదాదా వివృధి కారాదనుదాత్త ః ॥ ఆళ్వా 24 | ఆశేః క్వనినిత్స్వ లెణ్యాదాత్తః - సంహితాయాం త్వకారకఉదా :- టైమోదాత్త ఇలో కొం ఉదాత్త ః- ఉవార్త పరి శ్వేహ్రస్వస్వ రీతస్బోదాహరణముక్త్వా దీ ఘ౯ స్వtః స్వారాహరణ రూహ ఇరథానాంనయం, యేజ రాఇ లిద్వయ ముపి ఫిట్స్పరెణాన్తో దాత్తమ్ ఏకాదశ స్తు స్వరః - స్వ౦తో బానుదాత్తె పదా వావిత్సు క్తేః = స్వరి 3 పర త్వే ఉదాహరణరహః శతచక్రమి తి యఇనిఫిట్స్న రేణాస్తూ వార్తకిత : వరవ్యసకారాన్య రుత్వెఉవ్వెత వందకార ఉదాత్త : - ఆ హ్యఇతి స్వరితాంతం స్వాతి కేవమాతె ఓకారణన - 12 5 1 స్ప్వరితః - కన హ్యస్య స్వః తాన త్వ వితిచేదితా; హ్యు- ఆ ను సంజ్ఞా - . పూర్వశ్వభారనిర్యాత్వాంతి - అగ్ని మీరృతి ఈ కారస్స్వరలేః, శేషంతు ఉదయం పరపర్యాలు ఏకత అతిచ స్వర=క్రియ య. మూ లెస్ఫుటీ & పిష్మతి. ముఖనాసికా - ముఖఁంచ నాసికా చేతిలిగిస్తా హే ప్రాణ్య త్వాదేశవచ్భావె సుఖనాధికమితిస్యాదరఆహ॥ ముఖసహి తేలి॥వాళికయొచ్చారృతి-ఫలితాథల కథనమిదిన్ - ఉద్యశక్తి' నే నేతిx దనమ్- బే ఖనాకి కొ, పచనము సేృతివిగదాః<noinclude><references/></noinclude> 7jj1wd5ddqkzj395x77ni2d2l9kqjim 104 244692 603455 2026-11-02T23:34:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంజ్ఞా కరణమ్. 200 తదిగ్ధ ఈఇఉఋ ఏషా౦వర్ణానాం ప్రత్యేక మదశ భేదాః- ఇవర్ణ స్యేద్వాదళ. తస్య దీమాకా ధావాన్ విచామసి ద్వాదశ- తేషాంహస్వాభావార్. తుల్యాన్న ప్రయత్నం సవర్ణమ్ ॥ తాల్వాదిస్...' 603455 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సంజ్ఞా కరణమ్. 200 తదిగ్ధ ఈఇఉఋ ఏషా౦వర్ణానాం ప్రత్యేక మదశ భేదాః- ఇవర్ణ స్యేద్వాదళ. తస్య దీమాకా ధావాన్ విచామసి ద్వాదశ- తేషాంహస్వాభావార్. తుల్యాన్న ప్రయత్నం సవర్ణమ్ ॥ తాల్వాదిస్తాన మాఛ్బన రపయత్మ శ్చేత్యేతద్వయం యస్యయేన తుల్యంలెన్మి థర్స్వర్ణ సంజ్ఞ స్వాస్. అకుహవిర్జ నీయా నాంక:- ఇచుయళానాంతాలు-ఋ టురపాణాంమూర్ధా=ఌతులపొ నాందన్తాః ఉపూపక్షానీయానా మోష్ఠా - ఇమజీణనానాం నాపిశాచ ఏదైతోఃకణ్ణతాలు-ఓవౌ త్మోకణోష్ణస్ - ఐ కార స్యేవనౌప్టుమ్ - జిహ్వామూలీయభ్యజి హ్వామూలమ్ - వాసి కారుప్వారన్య - ఇతిస్థానానికి ప్రయక్నోద్విధా· · సౌభ్యక్తి రోబావ్యాశ - ఆద్యశ్చ శుధాణ: స్పృష్టే పర్చె వివృత సంవృతభేదాత్తత - తుల్యాన్యా, ఆస్వేభవ మాధ్యమ్, శరీరావయనాద్యధి తృభిప్రేత్యారా !! చాల్వాదీతి ॥ అభ్యస్త రెడ్డి, ఏరచ్చ ప్రశబ్దబ్ లాల్లభ్యతే- తుల్బాస్యంకిమ్ - తప్తాం-ఆం) వకార స్యత కారి పరెఝకోఝరీతి లోపోమాభూత్ - ప్ర యర్నగహణంకిమ్- జార్జ్ ళ్చోతతి - శ్యులోపోన - ||4రుఙణనానామి || వాన్ కాచెతిచకా కారెణ స్వేవర్గాను గలంతాల్వాది సముచ్చీయతే ఎదైతోరిత్యాజా త పరత్వము సన్దేహార్థమ్ -సతుతత్రాలగహ ణార్థమ్-తేను కసాపి సహః. ద్వివృకవేందత్నాభ్యు విగమాణి || స్ప హైపర్ప్పృపై తి॥ ఏ భి ప్రదేశాతన్న "ప్రీరితో నాయఃణో నామఊర్ధ్వమా రాము న్నుః శుభృతీని స్థా నా వ్యాహన్తి తకో వర్ణ స్వతవ భివృ ' జ్ఞాతవ్వనె్వూ ఉత్పత్తి - రితొ}రృత్తేః రాగ్యరాజిహ్వా గోపా Xబధ్యమూ కాని త) ద్వల్లో ఎత్తినంతా లాబాద్ సమ్యక్ స్పృ<noinclude><references/></noinclude> spiev9eliiftvgmc6zc3u4yi3rt3vpa 104 244693 603456 2026-11-02T23:35:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంజ్ఞా ప్రకరణమ్- వివృతమూష్మ గాంస్వరాణాంచ- హస్వస్యావర్ణ న్య ప్రయో గేసంవృతమే ప్రక్రియా దళాయాంతువివృత మెవ. - ౬రాశి వివృతమనూథ్య సంవృత్కో నేనవిధీయతె అన్యచా షాధ్యాయీం సంపూర్ణ...' 603456 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సంజ్ఞా ప్రకరణమ్- వివృతమూష్మ గాంస్వరాణాంచ- హస్వస్యావర్ణ న్య ప్రయో గేసంవృతమే ప్రక్రియా దళాయాంతువివృత మెవ. - ౬రాశి వివృతమనూథ్య సంవృత్కో నేనవిధీయతె అన్యచా షాధ్యాయీం సంపూర్ణాంపత్యసిద్ధ శ్వాచ్ఛాస్త్ర దృష్ట్యా వివృతత్వము స్త్యేవ. త థాచసూత్రమ్ || - పూర్వ త్రాసిన్భమ్ || ౮॥ ౨॥ ౧ - శన్తి కడాస్పృష్టతా - ఈషద్యదాస్పృశన్తి రదా ఈషర్న్పల్ ష్టతా - సమీహవస్థానమా లె సంవృతతా దూర త్వెవివృతతా- అతఏవ ఇచుయ శానాంతాలవ్యత్వావిశేషఒ పితాలుస్థానెనేజీ, హ్వాగ్రాదీనాం చవన్గోచ్ఛారణేకర్త వ్యాసమ్యుక్ స్పర్శణీయగా రె ఈషత్పర్శః, శకారెకారయెను దూరె అవస్థితిరిత్యా ద్యనుభవంశిక్షా కాకోక్తించానుసృత్య వివేచనీయమ్ - వినార సంవాన మస్తు వర్ణః పెళ్ళామ్మార్ని ప్రతిహతే నివృ త్తే ప్రాణా ఖ్యేవాయా ఉత్పద్యస్తే ఇతి బాహ్యా ఇత్యుచ్యస్తే - గళిబి లస్యనక్కో చాత్సం వారః - ఆస్యైవవికాసాద్వివారః - వితాచ సంపృతవివృతరూపాఖ్యామాభ్యన్త రరూపాఠ్యాంభిన్నా వేప- 6 ఐదూరావస్థానాత్మకత్వాదిత్యవధేయమ్. యొస్సేమీ అ అ . "సు హెమిలివిధ కేర్లు - ఆ జ్యోవివృతః - ద్వితీ ము సంవృతిః తదాహ|| విసృతమనూ ద్యెతి వివృతన్యస్థానే ఇ ద్వారకాః||వివృతత్వము స్యై వెళ్లి తేనవనయనమీత్యాదౌ సవర్ణ - పూర్వ త్రా సిద్ధమ్ యద్యంతం స్వతూ విధిః తల్లి తి) పొదీ పూర్వం పత్యసిద్ధాఇత్యేవలభ్యత - త్రైపాదికంతువూ శ్వం ప్రతి పరంపొసిద్ధంప్యాత్ - తథా ప్రళానిత్యత్ర మోమో ధాతొంతి నత్వస్యసిద్ధ శ్వాన్నలో సస్స్యాత్- సర్వవిధేన్స ముృద్ధా చరితాఢత్వాత్ కథా అసర్వానిత్యత్ర సంయోగా స్త్రీలో ధన్యసిద్ధ శ్వాన్న లో పస్స్యాత్ - నుమ్వి కోస్తు సమ్బు -<noinclude><references/></noinclude> sglii5vmomi27ye0vikd10tgtj5raf9 104 244694 603457 2026-11-02T23:35:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. 03. అధికారో ఒయమ్. తేన సపాదసస్తాధ్యాయీం వ88) సాద్య సిద్ధా-తి) పాద్యాయుపీ పూర్వంచేతి పరంశాస్త్ర సిద్ధం స్యాల్ వాహ్యస త్నస్వై కాదళ ధా-లినాకస్సఁ వాకళ్యా పోతాదో ఘో...' 603457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. 03. అధికారో ఒయమ్. తేన సపాదసస్తాధ్యాయీం వ88) సాద్య సిద్ధా-తి) పాద్యాయుపీ పూర్వంచేతి పరంశాస్త్ర సిద్ధం స్యాల్ వాహ్యస త్నస్వై కాదళ ధా-లినాకస్సఁ వాకళ్యా పోతాదో ఘోషో ఓ ఘోషాల్ప పార్టీతో మహాప్రాణల్లో ! ముదా తవ్వురితశ్చేలి. ఖ సంయమాఃఖయ్యక పొలిన శృరఏఐదో నీతెశ్వాసాను ఏదానా అఘోపాక విశృణ్వతే కబ్బను న్వేతు ఘోమోస్స్యు స్సంవృతా నాదరాగి క వరెప్వా ద్యా నాంచకుం పశ్చామె పరి మిధ్యేయమో కాలు పూర్వసదృశోవర్ణః ప్రాతిశా ఖే ప్రసిద్ధ 1-ఈ -చక్నరు ;- అగ్ని-స్స్ను నీత్యం క) మె "క - వ్యా-విహిత కాగ్యమీ కాన్యాసిద్ధి పమేకు ఆమూ ఆమఆ మిత్యాది నీ ధేృదితీ భావః - యథాచైతన్న సిద్ధ్యతితథా ఆదళ్ళ బవ్యాఖ్యావసరె ఆస్త్రాభిరుచేపాదయిష్యతే. 11 - త్తారణను మోః- ఖాపిళై టో] అనుసృత్యైకా దశోకా ఇరిధ్యీ నుస్ ఖ యూ యమాణతి | బాలబోధనా డబాహ్యచ} బ్నా! ర్చైత్సుకమోపాయేమో వనికా ? ల ఠేద్యథా-ఖగోఏరారా గ్ఫ్యపాజి ఘోమిక్చ హక్శ్పందా రానాకా ఘోషాశ్చ - వర్గా జాంపే] స హతృతీయత పర్చామాలు ఇచ్చాలదాః - వర్గానాం ద్వితీయ చతుర్థాళ్ళమహాప్రో తాఇతి || శ్వాసానుÛ) కావాఇతి శ్వాస కు) వర్న కాఇత్యర్ధ వివృణ్వ తెశబ్ధమితి వివారి సాంప్రయత్న ఇతిభావ అధ్యా ద్వితిః హళోహశారదః అనుస్వారశ్చ | నాదెతికి కావరాని గా అరేృతి! అల్ఫా సవో ఒల్పపాకా:- అందిూరు ప్రా<noinclude><references/></noinclude> 3rya9dne8gdey6iqhq1iqmdivbasgjt 104 244695 603458 2026-11-02T23:35:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంజ్ఞా ప్రకరణ ఖగ ఘెభ్యః వంతత్సదృశా ఎవయమాః -1 రాం ప్రథమ ద్వితీయా ః ఖయస్తథా తెషామెదయమా జి హ్వామూలీయోవటానీయావిసగ ళ్ళవ సాశ్చిత్యెతెషాం వివాత శ్వాసో ఘోషశ్చ - ఆన్వెషాలితు సేరివ...' 603458 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సంజ్ఞా ప్రకరణ ఖగ ఘెభ్యః వంతత్సదృశా ఎవయమాః -1 రాం ప్రథమ ద్వితీయా ః ఖయస్తథా తెషామెదయమా జి హ్వామూలీయోవటానీయావిసగ ళ్ళవ సాశ్చిత్యెతెషాం వివాత శ్వాసో ఘోషశ్చ - ఆన్వెషాలితు సేరివారో వాదో ఘోష శ్చ-వర్షాణాం ప్రథమతృతీయ పర్చామాః ప్రథమ తృతీ మాయరల వార్చౌల్ప పాడా :- అన్యేతహాపాణా ఇర్యభం:- బాహ్యప్రయత్నాశ్చ యద్యపి సవర్ణ సంజ్ఞా యా మను ఐయు క్షాస్తథాస్యాన రతయ్యు పరీక్షాయా ముపయోక్ష్యన్త ఇతి బో ధరమ్ శ తభహాఊప్తాణః- ఆచప్ప్వరాః- ఒకరి ఉఇతిక పాఠ్యాం ప్ర్రాగర లిచర్ల పదృశాజిహ్వామూలీయో పజ్ఞానియా- అం అః ఇక్యచకి రావనుస్వార వివర్స్ - ఇతిష్ఠానప్ర యత్న వివేక. ఋఇవర్ణ యెర్మిధస్పావర్ణ్యం హవ్యకు- . ఆకారహకారయొరికారశ కారయొః ఋకారస కారయొక ه 11 ఆకారసహిత్కోచ్ ఆచ్-సచహల్చెత్యేతోమికస్సవగౌరాన జాఇక్యరః ఆరుపయుక్తా ఇతి ॥ అన్యథా కఖరూదీనాం సౌవర్ణ్యంన ప్యాదితినావః ॥ ఆర్తరతమ్య పరీక్షా యామితి || పరీ చ ఆ ఘోష స్యేరుహాప్రాణస్య సవ్యతాదృళ ఏవష కారః ఘోషకతో వాదనతో మహాపాణసృహన్వీతాదృశో వర్ణచ శుద్థఇత్యాది స్ఫుటీభవిష్యతి || కావలయ ఇతి | లోకపొసిద్ధ హ జ పెక్షమిజన్ - చతుర్దళసూత్ర్యాం మావ సాన త్వాయొగా తౌ|| శపాఠ్యాంస్త్రాగితి ॥ ఏతచ్చో పాలష్ణమ్ - ఖఫాక్యాంప్రా గిర్యసి బోధ్యమ్ ॥ అర్ధ విసర్గాతి సాదృశ్యయిచ్చారణ లెఖ పెద ఫోఢ్యమ్. - # ఋ 2వర్ణ యోని తీ|| ఋత్యశఇతి ఉకృతిభావః - విగ్రహ స్తూ ఆక ఇదర్లశ్చ ఋ ఇవర్లో తయోరిత్వె7 - ఈ ఘోరచూ యామ్ ఆచ ఆశ కలౌ కాచ తావర్ణా చేత్యాదిష్ఠితమ్. శ్వా ఆకార సహిత ఇతి ఆతచ కాలసమయ<noinclude><references/></noinclude> jwsfd5tbbzc6rqlxn8d35l7afp80b8j 104 244696 603459 2026-11-02T23:35:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. Ku స్తః - తేనదధీత్యస్యేహరతిశీతల౦వస్థం పార్ధ మిత్యేషుతో గారి కఠిన - ఆన్యథాదీ ర్ఘాదీ నామిన హశారాదీ వామపి గృహణకళా ౧ఐలాదర ్వంస్యాత్, రథాహి — అణుదిత్వవర్ణ వ్యచా...' 603459 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. Ku స్తః - తేనదధీత్యస్యేహరతిశీతల౦వస్థం పార్ధ మిత్యేషుతో గారి కఠిన - ఆన్యథాదీ ర్ఘాదీ నామిన హశారాదీ వామపి గృహణకళా ౧ఐలాదర ్వంస్యాత్, రథాహి — అణుదిత్వవర్ణ వ్యచావ్రత్య || ౧|| O ప్రతీ తెవిధీయతఇతి ప్రత్యయః - అవిథీయమామో ఒది సవర్ణవ్య సంజ్ఞా స్యాత్- ఆబ్రౌణ్ పరేణణకారెణ!|- తదేవమ్ ఆఇత్యష్టా దశానాం సంజ్ఞ • ఆథికారోకారా - ఋకార ప్రిం శత:- ఏఎమ్ కొరోఒపి - ఏచోద్వాదశానామ్- ణ ఎదైతోరోదౌతోశ్చన మిర స్సాశర్యమ్ - ఐఔజితి సూ లాన్ని త్యాదిని రైళోహ్యాకార పర్ల షెలిల్డమ్ | యతామితి శీతలశ బ్దేన ; వర్ణ దీఘజా ఆ దిశ బ్దాథం': ఇహా పెద్దదిత్యాదౌ హెూ ఢఇశిఢత్వం నేరృపి సువచన్ - ఇ-ప్షు ఇతి సస్యమత్వమపీ నేతికు న సువచమ్ - డత్వం పతిత స్వాసిద్ధత్వాదికిది! అన్యఛేతికనా క్షిలా వితృస్యావారమై గ్రహణకశాస్త్ర ఐలాదితి కి అయిఁభా ఈ - గ్రహణకశాస్త్ర బలా దీర్ఘాదీ నామిన హకారాదీ నామళ్య కారాది వాచ్యతే ఒభ్యువే తెర్త్వం స్యాత్ - ప్రత్యాహారేషు తద్వాచ్యవాచ్యె నిరూఢలక్ష ణాభ్యుజగమాల్. 3. - ఆవిధీయనూ మోటిలి॥ తేన ఇదదుఇళ్, ఇతఇక్యత లిమాత్రం కారోనభవతి | ఉదిచ్చెతి ఆ ఇహావి ధీయమాన ఇతిన సమృధ్యతే ఉదిక్కరణ సామర్థ్యాత్ - తెనవిధీయమా యోజ పుదితవర్ణాకృష్ణ త్యెవ - కు హెూరుః - జగాద జX Z రెణణ కారెణేల్వి వ్యాఖ్యాస తొని శెష పెతి రైః - ఋతఊజి త్యాదౌ రపరకరణలిజ్ఞాచ్చ - యది పూర్వణస్యాత్త తళుక త్వమనథం కంస్యాణ్ - ఋకారప్యానల్ త్వెన సవర్ణా గ్రాహ శత్వార్ = ఎవంచ రీ పరత్వాత్ ఘోజన, ఉపర్కాయి తీత్యాదిపడ్యమాణగస్థ స్పఙర్చ తె కి ఎవమ్ కారో2 రి శతస్సంజ్ఞే త్యనుపజ్యతె - ఎతచ్చన్యాయి సామ్యాదుక్త మ్ వస్తుతఃఇ కార్యఋ కార గ్రాహకత్వం నకుర్రావ్యు పలభ్యం. ॥ననూ శ్రారమ్భపామ ర్థ్యాదితి సతితపావ్య శి<noinclude><references/></noinclude> mvv2kmnfw4wicgn6r36qom60f4sa5h8 104 244697 603460 2026-11-02T23:35:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉంజ్ఞా ప్రకరణమ్. • శాస్త్రి లాలిరిస్వార్థ్యనిషేధో యద్య ప్యా। సమా యిశానామేన. కథాపిహకారప్యాకాలో సువర్ణః - తతా) కారభ్య పక్లిష్టత్వార్ • తేనవిశ్వపాభిరిత్యం హెూఢఇతిన భావతి జై...' 603460 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉంజ్ఞా ప్రకరణమ్. • శాస్త్రి లాలిరిస్వార్థ్యనిషేధో యద్య ప్యా। సమా యిశానామేన. కథాపిహకారప్యాకాలో సువర్ణః - తతా) కారభ్య పక్లిష్టత్వార్ • తేనవిశ్వపాభిరిత్యం హెూఢఇతిన భావతి జై శారగ్రహణ దో జారేంచే కాకర నాణాల్ ఐ ఔజాతిమా శ్రీరామ్భోవృధాస్యాది భావ || నా పాదా నియమితి- తెన గ్లా బెం గ్లాపఇక్యత్ర ఔతో 2 సోంతి న ప్ర వర్తక ఇతి మూల ఎ స్ఫుటీ భవిష్యతి. || =దపీఠి|| xహణశశాస్త్ర స్యాద్యావ్వఃప్పత్తెరితి భా న:- ఎంచ్చాక స్పవరేదీ ఘజు ఇస్యం) వు, త్పాదరా స్యావ. :॥ ఆ వరేతి॥ జవరాగాం సమామ్నా లు ఉపగెశి సూత్రాణి - తత్ర భావా ఆ క్షర సమామ్నాయి కాః - బహ్వచో ఒమోదాత్తాదిత ఇన్ H "హెూఢ ఇతి సభవతీతి || యద్యప్మా కారప్ర యోభాతే సేయో శాస్త్ర లో * ఎవరి పో తినరుఢర్వం, తస్యాసిద్ధజ్వా ర్ అతో 219నఁయోగాస్త్ర లో పోసభవతీ & పళ్లు య లితమ్- తథాపీ కార్యకాలం సఁజ్ఞా అంభాష మితికతె తైన పాడికే ఒన అళ్చే బహిరఙ్గ పరిధా సాయాః * వ త్తేరనరికెఢత్వెశర్త వ్య ణ సప్తలో పోసిద్ధి క్వెది ముక్తమిత్యెకే - అన్యేతు సంజ్ఞా పూర్వవైధిక నిత్యం తో ఉనినారణ్య శ్రథం బిక్కర్తుం శక్యమత్యాళయేన సర్వం నేతు కవిత్వాహుః - ఏ 2 - దాదదీనభవతి - హెూఢక్యు కలమణమ్ - ృథగాయంత్యా తూక్ష్మణా మిశ్వణ ఈషత్ప్పృష్టే మిశ్యత ఈష ధర్మముర్త్యస్వ రాజాం బేత్యత నివర్త్య ఈషద్వినిృశమూమగా వివృతం ధ్వారా, మితి శ్రు కర్న భేదో వ్యాఖ్యాయితె, రజజాజ్లలా వితిక్షణ ప్రాంశ్యత్తుం శక్యమితాృత ఆస్థి లమ్.<noinclude><references/></noinclude> ixzxdo703qsy02ifiho7tfcu7cz30uc 104 244698 603461 2026-11-02T23:35:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చంజ్ఞా ప్రకరణమ్ . అనునాది. పెనముచ్యాక థెడెనయతలాద్విధా- రె కాస్టికాస్త్రి త్వయొద్వరా యొసృందాః. ns i శతాస్పరళ్ళోచ్చార్యరూణ సమశాల సైదసంజ్ఞాసాక్టర్ అతే మ్. ఆరైచ్చవృద్ధి సంజ్ఞప...' 603461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చంజ్ఞా ప్రకరణమ్ . అనునాది. పెనముచ్యాక థెడెనయతలాద్విధా- రె కాస్టికాస్త్రి త్వయొద్వరా యొసృందాః. ns i శతాస్పరళ్ళోచ్చార్యరూణ సమశాల సైదసంజ్ఞాసాక్టర్ అతే మ్. ఆరైచ్చవృద్ధి సంజ్ఞప్పా వృద్ధికాభై SOLOR ఆదేవ్ గుణ౪ ౧|| || ఆర్క్ దగుల సంజ్ఞ స్పాల్ || ఆనువాపి శాస్త్ర ఇప్ప మెత్వాక్షరి భీమామ్నాయి కా = కాకళ్బలణ్ ప్రత్యాహారానగతో ఒపి న కస్యచిత్సంజ్ఞా • వృద్ధిరాడైన్ 11 ఆరృ విచ్చేతీకణకరయొగవ్వక్త్వః -నూ పొంగుబగితి ఔడి స్పురు గ్వా యధా సమాూహాంద్వవ్వః - నచైనం ద్వన్ద్వాచుదఒహాన్తా తృళ హాక స్యాదికివా వ్యమ్ - థీమోహన్త విధే కశ్యత్వాల్ తకచ ప్రమాణం నీ జ సేషు వ్యహః - ఆధవాతిదిత్యసోమప్తమేవాస్తు - వృద్ధి శబ్దస్తే నె దావృత్త్యారా యోజనీయః - ఆ ఆస్తీ యోదత్యే నభత్వాచ్పోకున్న - విజహద్వి కూత))వ - శాశ్పరత్వార్- తేనకృష్ణా, కశ్వమిత్యగతి మాతో) క-వృద్ధి దశావృద్ధిరేవీ క్యాద 6: ఆదేఖ్ గుణః - త పరకరణంహ శర్వార్భమ్ - తెనగ తకమిర్యత) ద్విరూ ఎన రకతీకృతశ్వ కారఎత సతుకణా 'కృతే ఎక స్యాధ్యధరా దూరే) త్వాల్ ఆ ఐరస్యార్త తృతీయమా కృతిక మార)శ్వాత క్వార్ట్జ్ గుణప్రదెశాను అర్జుణః ఆరోగునా ఇక్ష్వాక<noinclude><references/></noinclude> 8a4uagt52r61vj359nt5quprb4ju0bx 104 244699 603462 2026-11-02T23:36:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '037 శం ప్రకరణమ్. భూజాడయొథారవః ॥ 3॥ ౧॥ ఆయా హవిమోధ్వా వయొ ధారు(సంజ్ఞ స్స్యుః ప్రొగ్రీశ్వరాన్ని పాతా॥ ౧॥ ౪॥ ౬ఇత్యధికృత్య రాతయొఒసత్తే॥ ౧॥ 8॥ ౭॥ ఆద వ్యాఖా శ్చాదయొ ప్రాదయస్తథా. ఉపసర...' 603462 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>037 శం ప్రకరణమ్. భూజాడయొథారవః ॥ 3॥ ౧॥ ఆయా హవిమోధ్వా వయొ ధారు(సంజ్ఞ స్స్యుః ప్రొగ్రీశ్వరాన్ని పాతా॥ ౧॥ ౪॥ ౬ఇత్యధికృత్య రాతయొఒసత్తే॥ ౧॥ 8॥ ౭॥ ఆద వ్యాఖా శ్చాదయొ ప్రాదయస్తథా. ఉపసర్బాశక్రియాయే॥॥॥తిశ్చHECR ప్రావః క్రియాయొ *ఉపనగళా సంజ్ఞాణ్ణ గతి సంజ్ఞాశ్చ న్యుః॥ . ఆది భూవాదయః - భూశ్చ వాళ్ళ భూవాతిద్వన్ద వాసి - దిద్ది యొక్వ్యవస్థాపకారవాచి మోరేక శేషః - ఆదిశ్చ శ్చ ఆదీ-భూవాఆతీయే పామితివిగ్రహః - భూప్రభృతయోజ సదృశాః- సాదృశ్య,చక్రి) యవాధిత్వే సత్యభి పేర్యాహ॥) - ధాతుర్వం కూభూత్ - సతిహితస్మిన్నాతో ఛాతో రిత్యాలోప తం దు మోరమాయామ్ - థ్వాదయఃకమ్ - హిరుకొ పృథక్ - సర్య్వూదీ నాముదిక్కరణేవ సౌత్రా ణాం ధాతుత్వఁజ్ఞా శ్యుతే - చులుత్పూదీనాం బహుల చేతన్ని దర్శనమితి గణసూ ప్రొగ్రీశ్వరాత్ - రేఫవిశిష్ట హణం శిక- ఈశ్వరె తోసుకొకసుబావిత్యస్యావ్యాప్తి న్యాయే వావధిత్వంమాభూర్- దికుప్రడ్యాస త్త్యైవ ఆధిరీశ్వర ఇత్యస్యావధిత్వసిద్ధిరిత్యుద్య తే, తహికా స్పష్ట్యవతి పత్త్యర= మెవాస్తు. చాదయి:- అదవ్యారాశిమ్ ఈశుః - లిఙ్గ సత్యాన్వితం ద్రవ్యమ్ - ఇహకుస్యాదెవ-బోధంనయన్తి పడమన్యమానాః - మీరు ఇది సమ్యగర్, గఠిళ్చ- ఉపసర్ల సంజ్ఞా యాస్సేరవెశార్థశ్చ కారః- అభ్యథా అకడారాదితి ఐర్యాయస్స్వాల్ - ఫలంతు చే గే సమానె ఇరివాత్వం, గరికార8<noinclude><references/></noinclude> 32be9nqlrmyaruhzaqjqxahrmwy085r 104 244700 603463 2026-11-02T23:36:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శంజా ప్రకరణమ్. - 30 వరా అప-నమ్ ఆను - ఆవ- నిర్ ఫిస్ట్ - దుర్ దుస్ వి - ఆజ్ - సి- ఆధ - అపి- అతి- ను- ఉల్ - అభి- వరి- మేరి- ఉహ ఏతేపొదయః. నవేతి విభాషా |॥ ౧॥ ౧॥॥శ॥ నిషేధవికల్ప యోర్విభాషా సంజ్ఞా ప్యా...' 603463 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శంజా ప్రకరణమ్. - 30 వరా అప-నమ్ ఆను - ఆవ- నిర్ ఫిస్ట్ - దుర్ దుస్ వి - ఆజ్ - సి- ఆధ - అపి- అతి- ను- ఉల్ - అభి- వరి- మేరి- ఉహ ఏతేపొదయః. నవేతి విభాషా |॥ ౧॥ ౧॥॥శ॥ నిషేధవికల్ప యోర్విభాషా సంజ్ఞా ప్యాత్. కృదుతర ఐది ప్రకృతి స్వరసిద్ధి శృతిదిక ॥ ఫర్ ససఇతి! ఉపాస గృప్యాయతా వితినిరు కోరత్వమ్ - విలయతే దులయతే పోడు సళ్చరుత్వ స్యాసిద్ధత్వాల్ల క్వాభావః - నిరయ- గురయితే. నవెతివిభాషా- నేతి ప్రతి షెడొవెతిపికల్పస్తే దాహరని పే ధవికల్పయోరితి || విభాషా శ్వరిత్యాదిషు ఇతిషేధవికల్పా త చేతి పై తే- తతపతి షే ధేన సమీకృ తెవిష యె పశ్చాద్వికల్పశీ ప్ర్రవర్తతే - కుశాన శిశ్వాయే వ్యత) ఆర్ద్రఙ వికల్పః - శుశు చతుః శిశ్చియితు: ఇత్యాదౌతు వచిన్న పీతినిత్యప్ర్రాప్రావితివి వే సమ్బధ్యతే - సచపరాధం విపర్యాసకృత్ • తేనని పేథో ఒక జ్పశ్చనవారి జ్ఞాథం స్పంజ్ఞ - విభాపాళబ్దార్థో వికల్ప స్సంజ్ఞా భయర్ విభా పార్థం చేదలనూ మ్ - ప్రాప్త వినాషాయామిప్రా దేవికాషాయాంచ నాస్యోప యేగః - ప్రాప్త విభాషాయాంథా వాంశస్యసిద్ధ త్వేన సమేభవతీతిభాశాం శబనూద్యపఠనం ఐతీత్యరా వాళకరణాన్ - అపాస్త ప్రభాపాయా మభావాంశ స్యేసిద్ధ త్వెన పాఠక భవితీత్యభావాంశమనూద్యశమే భవతీతి భావాంశకరణాన్ - విభాహశ్వరిత్యుభయత్ర) విభాషాయాం తు యదవిధిముఖేన ప్రవృత్తి ప్త హికాపీత్ప్వేవిసరు సారణవి కల్పప్ప్యార్ - కిత్పురుయజూదిత్వాద్వచిస్నవీతినిత్య మేన స్యా త్ - అథ ప్రతిషేధముఖెన క బృత్తి స్తహిక కిత్ప్వెవవవృత్తి స్న్యాన్నతుపిత్సు. సచపిత్సు విధిముఖేవ కిత్సుని షేథ ముఖే నేత్యు భయథాపి ప్రవృత్తి రస్త్రి ్వతివాద్యమ్ - వైరూప్యలక్షణవాక్య - భేదప్రసూర్ - సంజ్ఞా కరణేతు శతక మానుతో దేవ నైతి ప్రతిషేధః ప్రథమంకెత్సు ప బతూతే. తతుకిదశీదు పే సర్వ -> .<noinclude><references/></noinclude> m6fcwivyv9nh6kowkmrr4aep9k1p676 104 244701 603464 2026-11-02T23:36:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. క్ష్మీశాలితృకరూణం పౌంతెన జమేనంతి త్యెకం రూపేణ విధి రుఖ్ పై జపవుగా తె - ఇతి । కు - ఘు సంజ్ఞాజ తత్వంకూ సమితిందవాళ్ళ బ ధ్య సంజ్ఞా కూకూల్ . హెత్యాగౌరు శబ్దస్వ రూ...' 603464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. క్ష్మీశాలితృకరూణం పౌంతెన జమేనంతి త్యెకం రూపేణ విధి రుఖ్ పై జపవుగా తె - ఇతి । కు - ఘు సంజ్ఞాజ తత్వంకూ సమితిందవాళ్ళ బ ధ్య సంజ్ఞా కూకూల్ . హెత్యాగౌరు శబ్దస్వ రూ ఏ పర స్నఙ్పట్య తె - వాృతంణేకుర్వ • " రూ ఐమితి పరిచావు. దార్ప్వరూ ఐపరర్వభూతృర్దికమ్- ఇతికద్ది శరభివ్యాహారే శు ఆథూ పక తెలి పిళేత్య. ఇకణవేతి శబ్దభ్యపదార్థ వి పర్యా తివ్యాఖ్యాన సహృకో !o కన్నా మిత్యాదౌ వైరూపోథా ర్వసంమ్టిధ మతి) ని నా మోహ కర్పూర) సంధ్యవ పూర్వస్య హర తెక్భడు దాథ్యత్పాది; కారాభం వృశరో తెంకట కత్వా చ్చగతి బుద్ధీతా దిశా ఆడొకరు - రాతియజుర్వే పాపై ఆథా దే రేచాపాపై తదారమ్భణి - ఉదాహృతంభరాప్యె- ప్రాప్తి తావదశ్యశహార జాతిపైన వ్యా ఆభ్యవిహారయతి సైక వైః - వి కారతి సైక వారి విశాక యం సైన వైః- ఆపా ప్రేమహకత్ భారం దేవదత్త ః - హాకయలినారంబ ఉత్తమ్ - హారయతీకారం దేవదలైవు-కకోతినటందెత్తః కారయకటండేవదత్తమ్ స్వేదరూ శంకన్న. అక్వేర్థర్ . ఆగ్నేయమ్- ఆకో వ్యధికారాదు.శినేశ శూతి) డేతివేల్ - సర్యమ్ ఆర్నా<noinclude><references/></noinclude> fasuu0dc6mseczgfix9dhoye864bgw5 104 244702 603465 2026-11-02T23:36:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'త్యాన్నియిలో ఉస్థి లికత్వాచ్చు- ఆథోహికతీతా సుగ్ర కాణము పేష్ తె- ఫర్యాయైఁపిక త్యాయన్ త్సాధారణః - పడ జ్ఞానజవ్యబోధ విషయ త్వార్బహిరఙ్గః - అనుకరణ దశాయా చౄతె. ఇజశాస్త్రే ర థోకా వ...' 603465 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>త్యాన్నియిలో ఉస్థి లికత్వాచ్చు- ఆథోహికతీతా సుగ్ర కాణము పేష్ తె- ఫర్యాయైఁపిక త్యాయన్ త్సాధారణః - పడ జ్ఞానజవ్యబోధ విషయ త్వార్బహిరఙ్గః - అనుకరణ దశాయా చౄతె. ఇజశాస్త్రే ర థోకా విఐతో రూప= దితి జ్ఞాల్లా ఉనార్థం. రూపేగ్రహణమ్ -తెనాథకవర్గ హణేనానథం కస్యెత్యుపపన్నం రూపంచేలి సాఖర్థ్యాటకం = తో రూ జన్మగ్రహణమ్ - శనకా • క్త పర్వన్తో స్మైక దేశ ఇత్యవృతస్తరు అద్ది క్షేన్-ఉ నగజ "ఘుఃకః- దాధా భ్యో తాప్యాల్ ఘుధాతో శ్ళ కార్ధ కానాభూల్ . సనుదాధాఘీ ఘు సఁ జ కరణ సామర్థ్యాదెశ వాకాళ్ళశికి స్ప్యాడితో వార్మన్. ఘుమ స్థితాః దినా ఆశ ఈ క్వా వివిధా స జ్ఞా కరిణస్యావిశ్వకరియా సమర్థ్యోన్య ర్. ఏశాస్త్రసంతత సంఖ్య శబ్ద ఖ జై తినప్తమీ సమా సః - రేదాక Iశబ్దశాస్త్రే సఁ జైతి॥ ద్యోగవ స్థా బాధాల్. నచోధి పొసౌ కదుకాణీతి నియమే ననిర్వాహః-శజి ఇదీర్ఘ త్వే మోభయ ప్యథా హల్ జరీ థా చాత కరణతృతీయైన ^ కరణం చజరంబైమ్ · కర్త ష్ఠి స్యై కదఎరజిత్వాడొఇ కారాదీ వాంపౌరశాస్త్ర్యంఛార్వాదీ స్వాత్యం వాళ్ళాదీ నామివరక్షాదీ నామిని సమ్భవతికిను వైజ<noinclude><references/></noinclude> 92aynct2zzyr5zly3495ts7d07xzgmk 104 244703 603466 2026-11-02T23:36:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంజ్ఞా పర్గీకరణమ్. స్య సంజ్ఞా స్యాత్స్వస్యచారూపన్య - సమాసపత్యయ విధా పరి షే ధః॥- ఉధ్వణ గ్రహణవజూమ్. విరామోఒవసానమ్ || ౧౪ ॥ ౧౦ | వర్ణానామధా వోడెవసాన సంజ్ఞ : స్యాత్ . తీకం-తీనవిశేషణమ...' 603466 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సంజ్ఞా పర్గీకరణమ్. స్య సంజ్ఞా స్యాత్స్వస్యచారూపన్య - సమాసపత్యయ విధా పరి షే ధః॥- ఉధ్వణ గ్రహణవజూమ్. విరామోఒవసానమ్ || ౧౪ ॥ ౧౦ | వర్ణానామధా వోడెవసాన సంజ్ఞ : స్యాత్ . తీకం-తీనవిశేషణము ప్రధానం తచ్చ ఆత్మానన్త వ్యవఁజై ఆఫలితమ్. భజతవాహ|విళెషణంతేదన సేృతి॥ స్వన్యా చేతి|| స్వరూశమి త్యనువృత్తె రేతల్ల ధ్య తె - వీరచ్- ఇకారాన్తాదికార రూపొచ్చ ధాతోరచ్ - చయః - జయః-ఆయః - సమాన ప్రత్యయవిధా నీతి॥ కృష్ణం 1938-కృష్ణ తః - నేహ- కృష్ణం పరమ 384న డా దిభ్యఃఫక్- నడసగోత్రా పర్యం నారాయనః- నేహ - సౌత్రనా 28- ఆ ను శతి కాది త్వాదుభయపదవృద్ధి ॥ ఉగిద్వణే లి|| ఉగి ద్వణకాXహణం వజ్రకాయి. త్వా ఉగిద్వర్ణ గ్రహణవజమ్ ద్వి తీయాయాం చేతిణనబర్- మహాన్త మతికా వ్రాతిమహతీ మహా చ్ఛబ్దధ్యగా రాదిగ్వే ప్యువనర్జ నేషి దౌ రేతిజీషోడి ప్రవృత్తా ఉగితశ్చేత్యుగిద వ్రాస్జీస్- అతంం రా ః - వచెహసోమ వస్తే ఒధిః- ఆస్యా ఐత్యం జః కాముః ఇత్యేత చరితాథ శ్వార్- న చైఎమిత్వంవ్యథకామితి వాద్యకు బాహ్వావిధ్య చ్చైత్య 6)Æథాయిధ వృద్ధ్యాద్యదాత్తాఖ్యా౦చరితాథ జ్వాత్-న వ్వెవర్యుపగ నిరిత్యాదా వేప అరణల్లో ప్యార్ - నరుదావరి త్యాదౌ - ఆకార స్యేహాసభూత్వాదితిచెన్న - వర్ణ గ్రహణేఒ ర్ఘ పెద్దహణ పరిభాషాయా ఆప్రవృత్తైః. విరామోవసానమ్ - విరమణం విరామః-భావన: ఖ్- కద్దానుశాసన కపప్తావా దాహ|| ఐర్లానామిలి సంజ్ఞా కుదేశా జావసాన ఇత్యాదయః - అభావ స్యాపిబుద్ధికృతం పార్వాడు ర్యమస్యైనా యధోచ్ఛరితకు ధ్వంసానాం నిత్యవిభూనాం వాత శాఖామ్-యద్వావిరయ్య తెఒ నేనేతి విరామః - బాహుల కార రణేఘక్షన్-యియదు చ్చారణోత్త కలవరాన రంమెచ్చార్య సో క్ష్యవర్ణః అవసాన సంజ్ఞ ఇత్యథః- ఆస్త్మింస్తు ఖరవసానయోరి<noinclude><references/></noinclude> d5f1rsew493z5eoirayqjeovxjpqfkr 104 244704 603467 2026-11-02T23:37:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బీంద్నా పక కరణహ్‌ం ౨ 3 పరశ్పన్నికపజాస్ప్నంహికా॥ ౧1 రక ౧౦౯|'వన్తానా జురిళయిత శృన్నిధిశ్స ౦హాతాశుంజ్ఞ స్పా్య్యత్‌= “సుప్పిజన్సంపదకు॥ ౧| ఈ॥ ౧౪|| 'సుబన్తం తిజక్షంచ శద గంజ్ఞంస్...' 603467 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బీంద్నా పక కరణహ్‌ం ౨ 3 పరశ్పన్నికపజాస్ప్నంహికా॥ ౧1 రక ౧౦౯|'వన్తానా జురిళయిత శృన్నిధిశ్స ౦హాతాశుంజ్ఞ స్పా్య్యత్‌= “సుప్పిజన్సంపదకు॥ ౧| ఈ॥ ౧౪|| 'సుబన్తం తిజక్షంచ శద గంజ్ఞంస్పార్‌ . వాలోననరాస్పంయొగః॥ CI ou 2|| ఆజ్బిరవ్యవహీ తావాలన్సంయొగశంజ్యాన్సుుః. లn6ర నుష్తిజన్మం "వదమల అతాక్కగ౦ివాణమన్యత) సంజ్ఞా విధావృత్యయ గ)వాణేత దగ్గ గ్రహణం నాన్నీలిజూ పనాథకామ్‌. కేన ఈదూ దెర్టివచనం 'వ)గ్ళృహ్యామితిన ద్వివచ నాన్న "న్య ప్ర9 గ వ్యాత్యమ్‌ = అన్యథా తేన కుమూర్యోర శార . కుమూర్య్థగారమి త్య) 'సృకృతిభాఐ స్సాత్‌ ఇ కథ౦తహీ౯ా పా98ిపదిక శంబ్బా యాంశ్యృత్త ద్ధికాభ్యాం తదన్నగంహణమితిచేం = ఆతాహుఃక్నతృగ్ధిలేతినూ తె)౬-భ౯వగ్గ)వాణమనువ తల తె తత్నాముర్భా $ తృదన్తగ)వాణమితి. ' వాలో2.నన రాశ్సంయేగః =.లఘ్యఖ౯ా మేకాకు రా ఈూా౦నంజ్ఞాయాంకరతీణావ్యాయోాం-నం మోగఇతిమహాసం జ్ఞా కరణమగ్య్వధజాగంజ్వా విజ్మా నాథా మ్‌- సంంయజ్యన్నె ఒస్మి౯ శనుదాయొవశ్హా షతి- తేనాతం సముదాయము వాక్య 'చరినసమాప్తి రృకుగుణవృర్ధ్యాదిథం౦జ్ఞా వర్‌ పిత్యేకమ్‌ - త థధాహీ-సతిద్భృ బుగ్చి భతీ౯త్య త కాద ఛన్నిధాద కారన్యశంయోగళత్వాల్స౦ యో గాన్నలో-చసప్పా్యాక్‌ అ నిర్యాంయా దిత్యావెయ కార రం యోౌాగఇతి వాన్యస్యసంరొరా గాదేరితి ఎత్వం స్యాత్‌ జ నీగ్ధా-నై త్వచోరవో భ్యామి3ద్వి త్వేశ్రర్యపిక స్యానిదధ్ధత్వ్యా'దేత్వ మత)న భ వతివాలఇఖరిదాతరొబపలువచన మ్‌-జాత్యాఖ్యాంరూ మేకస్సీన్ని తినచవార్‌ -తేనద్వ యుశ్చం యుగచంజ్ఞా భవ తీతిశిషేత్యాజో .గురోళ్చబాలఇత్య వ) శ్యయన్సి ధృతి = ంవతక్శబవహావోవాల'న్బ౦ శ్లిఘైప్తక) ద్వయోబకాహూ నాంచ అవిశేసేణశంబేశి సిత భూ శ రే ౦దదికు బహూ నామెనస్యాత్త పొల సోమాక కరోతీర్యత)<noinclude><references/></noinclude> 3l1e5k7lh54bndztm4mdhkmt2a6emkf 603468 603467 2026-11-02T23:37:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. పరస్సన్ని కపకాస్సంహితా వర్ణా మతిశయితస్పన్నిధిస్సంతా సంజ్ఞ స్ప్యాత్. పడఛంజ్ఞంస్పాత్. తాహల స్పంయొగసంజ్ఞా "న్స్యుః. ఆవపా నేద రే ఫేస్థానినీతి, £3. సుప్తి జనం పదక్షా- అశాశ గ్రహణమున్యత) సంజ్ఞా విధా ప్రత్యయగ్రహణేతదన్త గ్రహణం శాస్త్రీ లేజు, పనాథమ్. తేన ఈదూదెద్ద్వివచనం పగృహ్యమితిన ద్వివచఖార్త న్య ప గృహ్యత్వమ్ - ఆన్యథా తిన కుమార్యోక గార. కుమార్యగారమి త్యత్ర ప్రకృతిభాఐ స్స్వాల్ - కథంతకూడా ప్ర్రాతిపదిక సంజ్ఞా యాంకృత్తద్ధితాభ్యాం తదన గ్రహణమితిచేసి ఆతాహుః - శృత్తద్ధితేతినూ తె} థవర్గ్రహణమనువరేణ తె తత్సామర్థ్యా త్ప్ర దిన గ్రహణమితి. హలోఒనన్త రాస్సంయోగః - లఘ్యథ్యమేళాక్ష రా యాం సంజ్ఞా యీ cశత వ్యాయాం సంయోగ ఇతిమహా సంజ్ఞా శరణమన్వధకా సంజ్ఞా విజ్ఞా నాథూమ్ - సంయజ్యనై ఒస్మిక సముదాయెవర్ణాంతి- తే నాత్ర సముదాయె వాక్య పరిసమాప్తి ర్నతుగుణవృద్ధ్యాది సంజ్ఞావత్ ప్రత్యేకమ్- తథాహిసతిదృ వచ్చిభరీ త్య తబకాద సన్నిధాదకారస్యసంయోగత్వాత్సం యోగాస్త లోపస్ప్యాన్ - నిర్యాయాదిత్యదాయకార స్పం యోగఇతి దాన్యస్య సంయోగాదేరితి ఎత్వం స్యాత్ సిద్ధాన్తా త్వచోరహాఖ్యామితిద్వి త్వే సత్యపితస్యాసిద్ధృత్వాదేత్వమసశభ శశి-హలఇలిజా కౌబహువచనమ్ జాత్యాఖ్యాయా మేకసిన్ని " • శురోశ్చపాలఇత్యహత్య స్పధృతి - యత బహవోహలస్పం హస్తతవ్వయోఐజ హూనాంచ ఆవిశేషేణ సంజ్ఞేతి స్థిరనూ<noinclude><references/></noinclude> 6pixzzp4jd72v0d5g56ozsiv5j5n89w 104 244705 603469 2026-11-02T23:38:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉరిధారుల్లో కరణమ్. ఇతి సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. ఉరిభాషా ప్రకరణమ్. ఇకో గుణవర్థీ ॥ ౧ ౪౧ |130 గుణవృద్ధి దాఖ్యణ యకు ఇవృద్దీ విధేయతే వికె,క ఇతివృత్తం. A కిమ్ . 99 ఉధ్యామ్. ఆర్ద్రత సూతేడవాటి స్పన...' 603469 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉరిధారుల్లో కరణమ్. ఇతి సంజ్ఞా ప్రకరణమ్. ఉరిభాషా ప్రకరణమ్. ఇకో గుణవర్థీ ॥ ౧ ౪౧ |130 గుణవృద్ధి దాఖ్యణ యకు ఇవృద్దీ విధేయతే వికె,క ఇతివృత్తం. A కిమ్ . 99 ఉధ్యామ్. ఆర్ద్రత సూతేడవాటి స్పన్వచ్చేతిక ఉపత్య యచ్చన్వచ్ఛావాద్విశ్వంభ=్యత ఇశీర్వంచ • వ్యాస్త్రోచ్చారణ పామర్థ్యారు గాధాపః - యదిహచోర వ్యవస్త యోర్నీ. యే X సంజ్ఞా స్యార్త హిజు ఇహ సంయుగాన సేృత్యు కోకలోడు ప్ప్యాడ్ • అభర్త రాష్త్ర కిమ్ పరథమ్ - యిదీహస కారణ శార • ఇతి సంజ్ఞా *కరణమ్. పరిసాపు =కరణ - . దిరే జనువర్తి గుణావరి యేగుణ వృద్ధి ఇతియొజనయా 3.1 ద్యౌ॥ ౨ధీ మెతెషలి॥ యతత్వము తాడోవృద్ధిక్యస్వాచాకూరి రిత్యాకరతెకఇటీసూకతిష్ఠ తె• అనువాదె పరభాషా ణా మను శద్ధి తేరితి కాదః- అనువాదే ఇరినా షా శామిశ్వస్యానూద్యమాన్, విశేషథెష్వీత్యరంః- అను శుద్ధి తొలిబంధలంచోదీ చాకూ త కఇర్యతస్ఫుటీకరిష్యదెవవ్యక్త మిలి॥ తెడ్యన ఫ్యా<noinclude><references/></noinclude> gpadciqt9m6zmiteyfnxxjdbh14piju 104 244706 603470 2026-11-02T23:38:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '• పదము ఉతిష్ట తే పరిధాన ప్రకరణమ్. అచర్చ || ౧ || ౨ || ౨౮ || హస్వదీర్ఘ పురశ ధైర్య జ్విధీయతే, త త్రారఇలిష, వ్యస్తం పదముపతిష్ఠ తే. ఆద్యనౌటకితౌ || ౧ || ౧౪౬ || టిల్కితాయస్యోక్తా మకరణా 5 శబ్దస్వ...' 603470 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>• పదము ఉతిష్ట తే పరిధాన ప్రకరణమ్. అచర్చ || ౧ || ౨ || ౨౮ || హస్వదీర్ఘ పురశ ధైర్య జ్విధీయతే, త త్రారఇలిష, వ్యస్తం పదముపతిష్ఠ తే. ఆద్యనౌటకితౌ || ౧ || ౧౪౬ || టిల్కితాయస్యోక్తా మకరణా 5 శబ్దస్వరూ పఐరతయా నపుంసకత్వాల్పోలు-క్- అత్వ సన్త వ్యెతిదీర్ఘ నేతిభావః ॥ పదమితి | రచ్చ సమ్భవతీసామా వాధికరణ్యై ఇగన్త స్యాన్గస్యే త్యాదిక మేణ సమృధ్యతె- మిదెర్లు ఇసృజేర్వృద్ధిరి జ్యావౌతు సామానాధికరణ్యప్యా సమ్భవాల్ మిదిసృజ్బోరసయన స్యెక ఇతి సద్బుధ్యతె. ఆ చర్చ!| హస్వదీ ఘేత్యాది! ఎవచ్చ ఊకాలో ఒజీ B నూశావజ్ఝ స్వదీఘశాక్లు కఇత్యరు వర్త్మస్వో దీఘులారి పరతియొ జతియొజనయా లభ్యతే -హస్వేత్యాదికిమ్- దివడి ఎక్యుర్యామ్- అష్టున అవిభక్తా ఆమ్టే - అష్టాభ్య జోశిత్య దశృతాశ్వని డెలానాశాత్ జళ్ళ సోర్విష యెవవ చేశా మానే భ్య ఆప్టు నఇత్వాత్వ స్యఆచఃస్థాని త్వే సతి వైకల్సి ధ్యేదిరిక్ || వస్థ్యక్తంచ పమితి | తచ్చపతిసమ్భవే సామానాధికరణ్యేన సమ్బ ధ్య తెన పై అధికరణ్యేవ - తేనహస్త్వోన పుంసర ఇత్యజిస్తే పాతి ఐడిక స్యైవహ} స్వః = 1 ) పష్ - నెహ• నుబారా బా) హ్మణ కులమ్ - ళ మా జుష్టానాం దీఘ ఇత్వతతు సామానాధికరణ్యాసమహల్ క మాదీ రాము దఇతి సంబధ్య తె-తేనశామ్యతీ త్యాదిసిద్ధమ్ - వ్యావ్య టెః పురీ ఇత్యరసామానాధికరణ్య గ్రహణ సబ్బు ఒపి పేర్ల) పొణసామర్థ్యాటైరవస్యాచః ఫ్లు ఇవ్యాఖ్యాయ తె-అన్య ఖాతిలో ఒన్యస్యాదశ్చేతి పరిభామోథ్యా మేహికృష్ణ త్యాథివా క్యాన్తో ప్యాచఃపునివౌ కిఈ నేను టెక్స్ట ణేశ - తెనాయుచ్చు వ అద్యనాటకితా - భవితా-అధధారుక స్యేట్ -పాంజి లి - కాచ్ఛేత్యాసనాయు॥ ॥ పురస్తాదసేవాద న్యాయ న స్థా నేయోగత్వస్యాయఈపనావః - మర్యం యః పరశ్చత్య నేన శరత్వాదయం బాధ్యతె= తేనదరేష్టః గాపోష్టుని త్యాగయ్యిణ్<noinclude><references/></noinclude> o80yo0evgctxgn87p1qnb9b81sk4xyy 104 244707 603471 2026-11-02T23:38:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కురిభాషాప్రకరణమ్- తథ్యక మాదాద్యన్తావయవార్తః || మినచోన్త్యాశ్పరః || ౧ ॥ ౧॥జ౭ ఆచఇతి నిర్ధారణే షష్ఠీ స్థానేయోగా౧॥ ౧॥ అనిర్ధారిత సంబద్ధ రావిపభవన్తి . - మిదచోఒచ్యాశ్పరః స్థానేయ...' 603471 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కురిభాషాప్రకరణమ్- తథ్యక మాదాద్యన్తావయవార్తః || మినచోన్త్యాశ్పరః || ౧ ॥ ౧॥జ౭ ఆచఇతి నిర్ధారణే షష్ఠీ స్థానేయోగా౧॥ ౧॥ అనిర్ధారిత సంబద్ధ రావిపభవన్తి . - మిదచోఒచ్యాశ్పరః స్థానేయోగత్వస్య పరిశ్చేతిపక త్వ్యచాందదుపేవాడః - యశాంసి - వనాని - నపుంసక శ్య ఝలదఖితినుమ్ - రుణద్ధి- రుఛాదిళ్యళ్ళ్నమ్- ననుపూర్వయో గవదయము పిపురస్తాద పవాద న్యాయేన స్థాయోగతత్రస్యా దేవాదోఒస్త్వితి వెన్న - బాధ్యసామాన్యబిన్తా సూశి త్యప్వవిష యేప్రాప్తం సర్వం బాధ్యత ఇతీహభ్యుపగమాల్ అన్యధాళ్న మోమిక్కరణంవ్యర్థంస్యార్- సచశ వ ణార్థ ఎవరుకారప్ప్యా దితివాద్యమ్ కృణహమితిని దేశాశాత్ ఆచాంమధ్యంతి సూ తేజాత్యధిపోయేణ ఆచత్యేకవచనమితిధావః - ఆచాండు ధృఇరికిమ్ - ముఖ్చలి - లుభృతి- అన్త్యాదరఃవరోమిత్పాదితి హచో వ్యాఖ్యాయాం నైతల్స్ డ్బెల్ - కోయుచాదీనా మిత్యత అన్యస్యాలో చదువేనమిత్త్వ పరిభాసాయా ఆ ను శుస్థితి ప్రస ల్దార్ అన్యేతు ఆచోఒన్త్యాత్సరోమిత్యాది తనృత్యా సేన యొ జిత్వాప్రాచోవ్యాఖ్యానుపికథ చిత్పమర్థన్నె- పూర్వ మా శ్రావస్తే ఇత్యనువర్త తె, ఏకదేళేస్వరితత్వ ప్రతిజ్ఞా వార్, ఆ - • న త్వెనదీర్ఘ సిద్ధః -ఈ రాది శ్యేనని ధ్యేత్ - అభర్త శ్వేతుమహంతి - రోనప్యాణ్- అపజాన్తా శ్వాదితిభాజః ంజత్తు కైశ్చి దుక్త భ క్షత్వెశారీణీతి దీ ఘోజునే ప్యాదికి ఉత్త రాదిగ హ ణం స్వారి సుమథగా మిక్యన్గసంతా నూక స్థవారికాచేనైవ దూషిత.<noinclude><references/></noinclude> gb3sdprr79d0othxdujlljdyzkk2k97 104 244708 603472 2026-11-02T23:39:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '• పరిభాషాప కరణమ్ = శేషాషష్ఠీ స్థా నేయెు శాబోధ్యా 1 స్థానంచకు సట్లః- శరీముల దేశస్ప్యాత్ | యశ్రీ కేకవిధమాన ర్యం తత్ప్రస్థానత నిపాతనా దెక్వమ్-ష్యన్పుమృద్ధమార వాలితే ఒపీహ శాస్...' 603472 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>• పరిభాషాప కరణమ్ = శేషాషష్ఠీ స్థా నేయెు శాబోధ్యా 1 స్థానంచకు సట్లః- శరీముల దేశస్ప్యాత్ | యశ్రీ కేకవిధమాన ర్యం తత్ప్రస్థానత నిపాతనా దెక్వమ్-ష్యన్పుమృద్ధమార వాలితే ఒపీహ శాస్త్రి యాష ష్ఠీ సాస్థా నేయే గాబోధ్యా-కితవిశేషేణ - నేత్యాహ||ఆ నిర్ధారిత సద్బుద్ధవిళే షేలిఅనిర్ధారితేతికిమ్ ఊడుచేధాయాగో హః, శారణ్య జొహలోరిత్యారావు విధానన్ని ఛానైక అవయ జప స్త్రీ శ్వేన నిణీజు తెగోహః శారఇ క్యా దౌమాథూర్ - కతిహిత తాపిస్థా నేయోగి త్వె గహిళాసిస్ట్తో భేధాతు భూతస్యోవఖా - శ్చసా నేఊదితౌస్యాతామింది స్థానంచు నీళ్ళు ఇతి నచాఛ్యప్ర్రసజ్ఞాథ. శశ్వవివదిశవ్యకు - దర్భాణాంస్థా వెళ Vః చ స రితేవ్యమిత్యు ఖైదర్భాగాం వనళ్లృతి ప్రతీ ā:- ఏ పందఇకోయణచీత్యా నావిగుచ్చారిణి వనరైయణుచ్చాడ ణీయ ఇత్యాద్యథః స్పచుృత్యతె. о స్థానే సదృశతము ఇతి | అథాజల్ పావ్యమాణానాం మధ్యఏవ - ఆరఏఐగల్లో దశమిత్యేతత్రిమాత ఓ కారోన తిహస్థానే ఇర్బను వశమా నే పునఃస్థానగ్రహణా దన్యూ ఒని . పగ యుక్తాస్త్ర శ్యవానితియా ఎల్ - సవ్యమా ణానామ ధ్యాస్యాదితి తదేతదాహ యతా సేకవిధమితి ( స్థానాథరా గుణపరూణ తళ్చతుర్విధమిత్యర్థః - స్థానతోయథా-దధ్యత్ర- తాలుస్థాన సెకారస్యతాలు స్థా నూరః - అథంతోయ థా-వాశక్త్యాయపతి:- ఐక్వశబ్దాద్వర కాచ్చేతి గోరా కత్యె ఇన్-కస్యాల, కొస్త్రియా మిరిలు F-శార్ణ రవాది క్వార్ట్జ్ - చూసేః పుందర్కేము కారయెకృతిదిశ్యమానః పుం శర్ణోత తణ్ణా పత్యవాది సవర ళణ్య తవపత్యవాక వారిణ్యశ భఐలి- సతుజరగ్గా దిపిల్ల గుణతోయథా- కార్హరి:- ఘోషత తోమహాస్త్రాణస్యేహశ్యకావృక ఏజము కారః | శరణతో<noinclude><references/></noinclude> okoqeglhjx6nqv4vf91iiciuol1kbt5 104 244709 603473 2026-11-02T23:39:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చేరిభావ ప్రకరణమ్. తస్మిన్నితి నిర్ది పూర్వస్య॥ ౧॥ ఒ౬॥ సప్తమీ నిర్ధేశేవధీయమానం కార్యం వర్ణన రిజవ్యవహితథ్య పూర్వ యమాణం కార్యంవ ర్ణాస్త్రం ణావ్యవహిత స్వపర సజే యమ్ యథా - అవణ...' 603473 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చేరిభావ ప్రకరణమ్. తస్మిన్నితి నిర్ది పూర్వస్య॥ ౧॥ ఒ౬॥ సప్తమీ నిర్ధేశేవధీయమానం కార్యం వర్ణన రిజవ్యవహితథ్య పూర్వ యమాణం కార్యంవ ర్ణాస్త్రం ణావ్యవహిత స్వపర సజే యమ్ యథా - అవణంజమూ అమూజ్ • ఆదిపో నేరిర్య నేన హ్రస్వ ధృహస్వోదీభుజ-స్య దీపం ఉకారః| త ముర్గ్రహణంకిణ్- వా రిరిత్యత్రిఝ యే "హెూ2న్యతర స్వామితి పూర్వసవణెం క్రి సతృతీయశ్చమాభూత్ - కీస్తు నాదవాకా మహాపాణశ్చతుర్థీ భువిజయ భాస్వాదితి|| బలీయఐతి తేన చేతాస్త్రో తెతంత్రప్ర భూణతఆన్త జ్యవాస కారో నేతిధావః. తస్మిన్నితి - సప్తమ్యన్తానుకరణమిదమ్ సిళ్ళలోనేర స్త ర్యపేరః-దిశిరుచ్చారణక్రియ: అబియణిత్యుక్తి అవ్యవహిత్ వ్యవహితేద సతిప్ర్రాప్తమువ్యవహిరనివేత పూర్వశ్వర కరవ్య చప్తంపూర్వస్యైకేతిక నియమ్యతే ' అవ్యవహిత స్పేర తుఫలిజారలా కథనమ్ - పూర్వస్వైతేతికిమ్- దధ్యుటకమ్ - ఆ తోకాకస్య దూభూత్ - అవ్యవహిత స్నేతికిమ్- అగ్ని విడత- సోమసుదత - వ్యవధానంగా 6వణకృత మేవని ధ్య తెన కాలక్బలేమ్- సంహితాధికారాల్ జ్ఞాపకార్ - అన్యథాని విశాస్త్ర గ్రహణాదేవ అసంహితాయాం యజాద్య ఉస త్కిం తేన సంహితాధికారేణ - ఆతో వ్యాన పై వర్ణాదరేణేతి॥ ఏవంద సంహితాధి కారబహిర్భూతవి థియః శాలువాయెఒ ఒకవల్లి . లేక ఆ గ్నా విష్ణూఇక్యన్నా: సూఇత్యాదాన గ్రహీ ప్యాన్ళతో ద్వన్వైదేవతాధ్వ ద్వైచేత్యాదినా ఉత్తరపజే శత " T తసాదితి - ఉత్తరస్యకేష్ - విజలిజిఇలిని భర ఉత్తరస్యై యథాస్యార్ - అగ్ని మీ కె. నెవా- ఈ రెంగిన్ అవ్యవహి<noinclude><references/></noinclude> s96r2eim88m8p3vpmbtin6sq5f5lp4g 104 244710 603474 2026-11-02T23:39:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అఆదెశస్ప్యాత్. పరిభాషా ప్ర్రకరణమ్. శిచ్చ || ౧ || ౧ ||× 31 ఆయన వ్యక్త్యన్యస్యాత్ • స శ్వవ్వెత స్యాపవాదః. అదేః పరస్య॥ ౧॥ ౧॥ ౫॥ పరస్య యద్విహితం శత్త స్యా దేర్బోధ్యమ్ | ఆలోన్య స్యేత్వప...' 603474 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అఆదెశస్ప్యాత్. పరిభాషా ప్ర్రకరణమ్. శిచ్చ || ౧ || ౧ ||× 31 ఆయన వ్యక్త్యన్యస్యాత్ • స శ్వవ్వెత స్యాపవాదః. అదేః పరస్య॥ ౧॥ ౧॥ ౫॥ పరస్య యద్విహితం శత్త స్యా దేర్బోధ్యమ్ | ఆలోన్య స్యేత్వప్యావవాదః. ఆనెకార్ శిర్పర్వస్య ॥ ౧॥ ౧॥ XX॥ స్పష్టమ్ ఆలో తస్యేతి ( ఏరిచ్చనిది గహ దానువృత్త్యాలభ్యతె - తేన త్సంస్థానమ్ ఉత్పంప్త ద్భున మిత్యా దౌఉదః స్థితి పూర్వసావర్ణి ఆలోఒన్యస్య- స్థానమ స్త్రీ నిధిశాష్ట న్యయ ఉచ్యతేసో ఒన్యస్యాలకస్థా సేవ్యాదికథ:-త్యవాదీ నాడు :-స-య స్థానషస్థితికిను - అధూ ధామికప్యెట్ తృరఋ కారార్పూ ర్వోభూత్ = ఇదంచపష్టీ నాన ఇతనువృత్త్యాలభ్యతే- ఆలఇ తికి - వేద స్బెత్యధికృత్యవిధీయమానం వసుసంస్వతిదత్వం ఉరమానడు ద్భ్వామిత్యావస్తన్య వేదస్మమాభూత్, జీర్చని అయమవీతిని అవల్ స్ఫోటాయనస్య-గగ్రస్. అనజ్ సౌ- సేఖా, - ॥వరస్యయది || తస్మాదిత్యుత్తరస్యాదారితీతున 'సూత్రి రమ్-ఆధారిత్యంళన్య సర్వాదేశ బాధికత్వావేత్తె!* సిద్ధావైతు ఉరత్వాత్పర్వాదళత్వం బాధక మిత్యనుపద మేజజవ్యతే॥ల ర్బోధ్యమితి!! ఆ దెరలో బోధ్యమిత్వర:- అలఇతిహృనువతజా 3. అనేకాల్-ఆ సైర్భూ:- బభూవ - ననువిదిజుశ్యమానస్యా దెళ్ళావస్తే శ్యనె కాలా దెశస్య సర్వాదెశత్వంసిధృతి. కిను వె తార్ గ్రహణేన - నచాలో డెన వ్వత్యన్త్యస్య సాద మ్-జెచ్చెత్యన్యానియమాథం త్వాభ్యువేగమాల్, ఉచ్యతె - ఆమె<noinclude><references/></noinclude> 4igmc1obqxk3lcz61d8rhmthwbyvs57 104 244711 603475 2026-11-02T23:39:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పరిభాషా పకకణమే. తదపి పరత్వాద సేశబాధ్యతే. శబ్దస్వరూ ఏమధికృతంబోఢ్యమ్. రణమ్. ఇదమఇళ్ - ఇ3ః|| ఇత్యాదాని ఆన జుతో భిన ఐనిత్యాదిగృహ్యతి || పరత్వాదితి | అతని వాదె: శుర స్వతి కృత యతఇత్యుఒ...' 603475 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పరిభాషా పకకణమే. తదపి పరత్వాద సేశబాధ్యతే. శబ్దస్వరూ ఏమధికృతంబోఢ్యమ్. రణమ్. ఇదమఇళ్ - ఇ3ః|| ఇత్యాదాని ఆన జుతో భిన ఐనిత్యాదిగృహ్యతి || పరత్వాదితి | అతని వాదె: శుర స్వతి కృత యతఇత్యుఒథరః సన్వనే కాల్ త్పర్వ స్వేతృతి? * 7న తప్తాదిత్యుత్త రప్యా^దెంతి పత్భతా ఒకిన పృథక్నూ త)కరణే శైలి-న దైవతక్ష్మిన్ని తినిదిప్పు ఇశ్యతో నిధి స్క్ర గ్రహ - శాభావేన నిర్దిష్టగ్రహకా నువృత్తి సిద్ధః || పై వద్ద॥ బ్రాహ్మణా ఆ * ఇత్యశ ఆష్టాభ్యః పూర్వ యొజకుళ్ళ సోరాల్ సర్దార్ - ందథాశతనూతాభ్యు జగమేతుఉత్తర సేృత్యం శశి వరజత ఏవేరిశాయందోష ఇతిడి. స్వరితేనాధికారః - ఆతెర్థం భూతలవ కృతీయ. అధికారోజనియోగః - కి యద్దూర్ మధికార ఇత్యత వ్యాఖ్యా శమేవశరణమ్ • యథా - ఆ సప్తమాధ్యాయ పరిసమాప్తరజ్ఞా ధికారః - న కు గభ్యాసవి కారేభ్యఇత్యాది || ద్వాశ్వరి త ఇతికప్త మ్యక్తమ్ స్వరితేదృష్టే అధికారో శివతేజు రఇశ్య థూః - కన్న్వరితో ఒధికారాథఃకళ్చతన్నివృత్త్యథ ఇత్య తతు వ్యాఖ్యాన మేవళ రణక్ష ॥వ స్పెవంశ్యాఖ్యానా దేవానునృ త్యననువృత్తి ప్త ఃశి సేన సూతేశతి చేదశాహు ఆరాస్తర సహాయేనం మాత్రం కృత-తఖాహి- అధికఃకారోఒథి కారః-అధిక కార్యమ్-గౌణ్కపిశాస్త్ర) వ వృత్తి రిత్యథజు:-క థా దగౌణ ముఖ్యన్యాయోహియర్ నేష్యతి ఆపాదానాధిక రజువౌతత) స్వరితః పాదః- కించ అధికః కారకృతిరియం ఆధికఃకారః క్పూర్వన్నీ పేరంబాధర్ - ఆథాదనుముచిరతృజ్వతావేభ్యో ముడిత్యాదిపద్యమాణ పూర్వవి కుతి పే. థాః సర్వేఒఫిసృహీ<noinclude><references/></noinclude> t86jpvtninfk51vhtlyzo3p0qaobq1a 104 244712 603476 2026-11-02T23:39:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పరిభాషా ప కరణమ్- 30. పేరనిత్యాన కళా పవాదానా ముస్త రోత్త రంబలీ య శి అసిద్ధంబహిరజ్ఞ బుప్త రక్టే! ॥ పేరని త్యెతి॥ పేరాన్ని త్యం యథామ దాదిశ్యళ్ళ:-తండ 8 - రు ఛాదిభ్యశ్నవ్ - కణద్ధి - పరమ...' 603476 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పరిభాషా ప కరణమ్- 30. పేరనిత్యాన కళా పవాదానా ముస్త రోత్త రంబలీ య శి అసిద్ధంబహిరజ్ఞ బుప్త రక్టే! ॥ పేరని త్యెతి॥ పేరాన్ని త్యం యథామ దాదిశ్యళ్ళ:-తండ 8 - రు ఛాదిభ్యశ్నవ్ - కణద్ధి - పరమపిలఘూ పధ గుణంబా ధిత్వానిత్యత్వాత్ శశ్నరూ|| తథాధినబావ- ధికవాను - శక భుపిలో పశ్చాన్యతర స్వామిత్యుకారలో పంచాధిత్వానిక్యత్వా వాడుత్త కు స్యెత్మాట్ || పురావస్తరం యథా - ఉళయెఇ వనునుష్యాః- ఇహ ప్రథ మ చర మేతి పరియి పినికల్పంబాధిత్వానే ర్వాడీనీతి సర్వ నామ సంజా - విభక్తి నిరపేక్ష త్వే సన్తో రద్ద త్వాల్ - తథా స వ తేది శ్రీ 3 చ జే ద్విత్వమ్ ఉపాథాగుతాద సరఙ్గత్వామువల్ అనుసువర్ 4 వ రాద వేశాదోయథా= కర జంప్యనే జాలితి నర్వాదెశం బాధిత్వాజి చ్చేతృనాదేశం-నధ్నా వర్క్స్ - ఆస్థి దధీక్యత్ | నిత్యావస్తరళ్లిరండథా- గ్రా మణినీ కులె. నిత్యము పిర్షికోఒ చీతినుమం బాధిత్వారా స్వోన పుంసేక ఇతి సః-కృతెతుసుమ్య జక్తత్వార్ధ స్పాన స్వాత్ ॥ ఆన్త శబ్దపవాదోయథా- దై క్యారిః- శ్రీ శ:- పరమపి సేవణకా దీఘకోరి బాధిత్వాం స్త్ర శబ్దత్వా కాద్యణ్ యడిచ పాపై ఆవ వాదత్వాత్సవం దీ: థాఉన్నా ఉన్న్యః - సుర్వా • త్వాథెర నైశాచ ఇతోసు పీనిచయణ్. గ్య ఏవాదోఒన్యత చరితాథశాస్త్రహిత పేరా సరత్గాభ్యాంబాధ్యతఏఐ« రేఖాహి-జిచ్చెత్యేతదన న్యార్థ జ జయ శైష్వనజా దిషు చరితాథణత్వాతా తన ప్రవతం తె కిస్తు పరుడిలా నే రోల్ శిద్యి చెన బాధ్యతే. జీవతావ్భవాన్ • ఆ జేఇన్ద్రమ్- గ్రా మేం ఎ హా- న్ను ఇర్థమ్ - ఆక) ఆయజుఇఇన్ద్రమ్- శాయి ఇఇహ సర్వప ఇక మితిస్థితే అన్తరజ్జెణగుణాన సదర్ల దీ ఘోళా బాధ్యతె తన్యసమావాళ యె డై తారి. శ్రీభఇత్యా • దేరుతాథత్వార్ . || అసిద్ధిమితి | తేన#చావేదవి త్యాజావేశనిర్వంభ<noinclude><references/></noinclude> r492saoa46t7wewhy57jsn4ctfaq4tm 104 244713 603477 2026-11-02T23:39:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3.9- శ్వదశంఖః అకృతవ్యూహాపాణినీయాః నిమిత్తం విజళోమ్మఖం దృష్ట్వా తత్ప్రయుక్తం కార్యం సకుర్వన్తి త్యథజుః ఇతి కరిభామే శరణమ్ - స్వర సంధి ఇకోయణచి || ౬ || ౧|| 2 2 1 ఇక స్థానే యణ్ ఫ్యా ॥కృత...' 603477 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>3.9- శ్వదశంఖః అకృతవ్యూహాపాణినీయాః నిమిత్తం విజళోమ్మఖం దృష్ట్వా తత్ప్రయుక్తం కార్యం సకుర్వన్తి త్యథజుః ఇతి కరిభామే శరణమ్ - స్వర సంధి ఇకోయణచి || ౬ || ౧|| 2 2 1 ఇక స్థానే యణ్ ఫ్యా ॥కృతివ్యూహాఇతి || అకృత కావ్యాఇత్యధజః ఏవంత హిళా సర్వస్వశాస్త్ర సన్దవై యథశ్యాంసాృదగ్గరి హ నిమిత్తంని నాతోన్ముఖండృ స్క్వైతి || లోళ సిద్ధ్ఛాథూ శథన మేకల్ -యజ్వ అక్షరాథిరానా పెృతర్క ధవమ్ - ఊహన తెవిఉర్యత ఇర్యూ హః- శాక్యవిశిట్టి యఊహవినా శోమ్మఖనిమిత్త (కాక్యం - ఆకృతిఃవ్యూహఃయై స్తే ఆకృతప్యూహాఇతి యద్యసికృతజు పి కార్యలనివరిళ్లాయిస్ర్తీ తి పరిభాషాన్తరం పర్వతె, ఫలంచతుల్బమ్, తథాపృకృరవ్యూహాఇ త్యెవలము - వఔళనాద్రి వజి స్వద రాద స్పర్శ వంవరమితి న్యాయదతి భావః ॥ నకుర్వినీ తి॥యథా నిషే దుషే మిత్యాదౌశ్వపోరిటణుప్త, రడ్డి త్వాతాప్త జపిశావి కాసరుపారబెనవలాదిశ్వం నక్ష్యతీత్యాలోచ్చన కుర్పస్తీ శ్య ఇతి పరిఠార ~ కరణమ్. ørt, స్వరసంధిః. - ఇక్క దేవషట్ వష్టికృహ్యనై యణ్ ! కేనచత్వారః భావ్య కూనప్యాణస్నవర్ణాస్త్రాహకత్వాది హరిణి తద్వాచ్యవాణ్యేల నేనంతత్వాచ్యందకారాదివా బ్యావారుధాపాత్ - ఆరోగా నీ యిభాసః్యమ్ - నచలృథులో ఛార్పూర్వభావి శ్యా<noinclude><references/></noinclude> hfvt1bzw552tb358fq23pm8qxnokzcy 104 244714 603478 2026-11-02T23:40:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'B స్వర సంధిః 33. వ0ఉంహికాయ విషయే | సుధీ ఉపాధ్య ఇతిస్థితే - స్థాన తలన ర్యాదీ కారవ్వ కారః - సుధ్ర్దాపాన్య ఇతిస్థి తే. అన బిట్ || ౮ || ౪ || ర౭ || ఆచః పరశ్యయరోడ్వే స్థానత్వం ॥ ఇతిధకార స్యద్వి...' 603478 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>B స్వర సంధిః 33. వ0ఉంహికాయ విషయే | సుధీ ఉపాధ్య ఇతిస్థితే - స్థాన తలన ర్యాదీ కారవ్వ కారః - సుధ్ర్దాపాన్య ఇతిస్థి తే. అన బిట్ || ౮ || ౪ || ర౭ || ఆచః పరశ్యయరోడ్వే స్థానత్వం ॥ ఇతిధకార స్యద్విశ్వమ్. దుఃస్థితా 2వ ర్ణిబాంబేఫాదేశస్యఋవర్ణానాం లా దెశ క్యర సర్దార్ - తస్మాదిహస్థానె న్తరతమ ఇతి సూత్రొడై వేష్టని దిరికృభి స్త్రేత్యాను పదంపక్ష్యతి- స్థానతఆస ర్యాతితి॥అచీతి! కస్తాదభి పర ఇత్యారాజ్ఞాయామర్థాడిక ఇతి సమృధ్య తె॥ సంహి తా భూంలిషల ఇతి |॥ మధ్య తాత్యాదౌ కార్యినిమిత్త యోగ్య ఛాతిళ యితనన్ని ధిర్వివత్య తెరదైవయణ్ భవతీతిభావః, ఆనచ్చి ॥ యరోడ్వెవేతి || రోడెను దానికఇతిసూత్రా వ్యరోవేతిచాను పుజు తె ఆచారహార్యావతి సూత్రాదచో ద్వేఇతిచ- తదాహ || ఆచఃపరస్యైత్యాది ॥ ఏవంచాత్రవాళ్ల హతానువృత్త్యైవెప్ప సిద్దెః, త్రి) ప్రభృతి షుశాకటాయ నశ్య, సర్వతశాశల్యవ్య, దీఘాకారాచార్యా గామితి సూరత్రయం కారద్భుణీయమితీఠావః - అచఇతికిమ్ - తాదాత్యమితి) వం సృద్విత్వం భూభూర్ • అనచీలియదపర్వుదా సస్ప్యాత్త దాన జీవయ క్త మన్యసదృశేతథాహ్యథా వగతిరి తిన్యాయా దళ్ళి స్నేఒ సదృహలీతృర్థప్ప్యార్ -లెతోలాఘవాద్ధలీశ్యేవన బాదసా నేఒసి ద్విత్వంభవతి - వాక్ వార్క్ స్థానిపదాదెశోఒనల్విధా - ఆదికెకృతేశ్వరూపథ్ జాబ్ జ్ఞాని ప్రక్త కార్యాణాదు ప్రవృత్తావతిదెశ ఆరభ్య తె. అసైర్భూః - అధరా ధాతు కెవిఐష్ తె- ధాత్వా దెశోధాతువన్. తెవాచోయి దిత్యాది థాతువు త్వయాః - భవ్యమ్ - బభూవ - 3 - కేశ. శాఖ్యాష్ - గై:- ఆదేశx హణం శమర్థమ్ - స్థానవదిత్యే<noinclude><references/></noinclude> 0ee9av1d64aeoajhv1jmhjd0aexl41q 104 244715 603479 2026-11-02T23:40:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '38. ه . • - తాట తైవ సద్బద్ధిశ్పమహిమ్నాతల్లాభార్థాహి పిరృణద ధీరఇత్యుక్తా పుత్ర,తిగమ్యతే - ఇతిచేదగ్రాహుః - ద్వివిధఆ దె శ:- ప్రత్యక్ష అనుమాసికశ్చైతి - అసైర్భూరిత్యాది పత్యమః తేస్త...' 603479 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>38. ه . • - తాట తైవ సద్బద్ధిశ్పమహిమ్నాతల్లాభార్థాహి పిరృణద ధీరఇత్యుక్తా పుత్ర,తిగమ్యతే - ఇతిచేదగ్రాహుః - ద్వివిధఆ దె శ:- ప్రత్యక్ష అనుమాసికశ్చైతి - అసైర్భూరిత్యాది పత్యమః తేస్తు త్యాదిశ్వానుభూనిక:- ఎరురిత్యగ్రహి క్షకారెణక్షకా చాన్తా : ప్లానీ అనుమీతే. ఉకారెణచోశారాన్త ఆ దేశపు తథాచ తెస్తుంలిఫలితో కథల:- తత్య్రత్యాదెశXహణే ఉత్య * స్యైవర్గ్రహణంస్యాన్నానుమా: కన్య - ఆదేశxహణసామ ర్ఖాత్తూళయి పరిగ్రహః - లెన చర్విక్యాదె స్త్రీ జన్తత్వాత్ప వసంజ్ఞా విధ్యతీతి - క న్వెరురిత్యాదికుతమెవాస్తు • ఎకడాశ ఒకృతస్యానన్యత్వాశ్పదత్వంభవిష్యతీతి చెన్న - అర్థవ త్యెవస్థా బ్యాదేశభావవిశానే ర్వాచ్యత్వాత్త స్యైవ స్త్ర సద్ది నమ్మ బాల్ - తథాహి - షష్ఠీస్థా నేయే గెత్యుక్తమ్ - స్థానందు సఙ్గః - సచా రకావశః = అధః పశ్యయార్థం శబ్దకు యోగాల్- యద్యపి చెన్నిజొదావ సద్భవీటమ్- తథాపి సతి సమ్భవేఅర్థ ప్రయుక్త ' వస్త్రభతో గాహ్యఇత్య నేనైవాదేశ హడేనజ్ఞా వ్య తె - ఉ క్తంచ సర్వేసర్వ వేదా జేశారా శ్రీ పురస్యపాణి సేః। ఏళదే శవికా రెహినిత్యత్వం సూ ఉద్యత ఇతి పదమిహార్థజర్ - ఉద్యలే నే నేటివ్యుత్ప్రత్తేః • యద్యపి సర్వవికా రెసల్ రారి ని త్యత్వానుపపత్తి:- · థాపీహవికారనిఐ నాస్తిలితా ్పర్యమ్- ఏతచ్చ శబ్దకొస్తు_భస్పష్టవ్ || అసల్విధా_తిఃమ్- యశ్చాలా విధః - యిళ్చాలు పరసృతిధిః - యళ్బాలో పిధిః- యశ్చాలినిధి:- రమాభూర్ తర) అలాః ధా-వ్యూనోరి సైన ఆతభ అస్య స్థానిజత్వైవేగూ దట్యమా॥ర్య అడ్వ్యనాయి 2 " హల్జాదిలో పోనకి ఆలో: ధార్య కారః- లోపోవ్యోగ్వలీతి టోపోన- సచోర్వః ధిసామర్థ్యాల్లోపో సేహం వేదిలిశ కృమ్- జ్యయానమిత్యాదౌలస్యపాః శత్వాల్ అలివిధాయి I. శఇష్ట -హకిచెయ్యూతంస - సదేహస్థానికకా వేసజా తెలు<noinclude><references/></noinclude> 9r3n4vpk8nmxuzoxgdocwtigl6l2ohd 104 244716 603480 2026-11-03T00:12:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్వరసంధిః. 38. శివత్ప్యాన్నతుర్థీన్యలా శ్రయవిధా- అనే నేహాయకారణ్య స్థానివచ్ఛానే నార్త్వమాశ్రిత్యానచి చేతి ద్విత్వని పేధో నాశ జ్క్యో కల్వి ధావితన్ని పేధార్.. 5. ఆచః పరస్మైజౌ...' 603480 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్వరసంధిః. 38. శివత్ప్యాన్నతుర్థీన్యలా శ్రయవిధా- అనే నేహాయకారణ్య స్థానివచ్ఛానే నార్త్వమాశ్రిత్యానచి చేతి ద్విత్వని పేధో నాశ జ్క్యో కల్వి ధావితన్ని పేధార్.. 5. ఆచః పరస్మైజౌ పూర్వవిధా॥ ౧॥॥ ౫౭ || అల్విధ్య నక ఇష్టఇతీరూపం సిధ్య త్యెవేతివాద్యణ్ - కయిష్ట ఇతిరూపా ప్త రాసిద్ధి వ) సబ్స్క్రిత్ - సిూ నెతుకఇష్టః కంపు ఇతిరూకు కయిస్టు వ్వయముభ్యుపగమ్యతె! ఆర్ చెహస్థాన్యవయన వివగృహ్యతె. తేన రామాయెత్యాదౌ సుపి చేతిదీఘకన్పిధృతి తద్విదౌహిండ భూదిక్వమాశి)తమ్ ద ఇ దేశావయవోనతుస్థాన్యవయవః- త థాఆరుదితామిత్యాదౌ వలాది లవ్ ఇఇట్ నిధృతి - తజేతదా హ|| కతుస్థాన్యలాశయెతి ఆ శ్రవణం చేసాయథారకంచిన్న తుప్రాధాన్బెనై వేత్యాగ్రహ ః- తెన వ ఉద్యత్యత జలా దిలష్ ఇన్ల అభః శకల్తీకా పూర్వవిధా-ఆచశీమ్ ఆగత్య-వాల్య పీక్యనునా దిశలో పస్తుకికర్త వ్యెకస్థానివల్ - పరస్మికిమ్ ఆ దిథ్యె నిత్యత్వాదిటఎత్వమ్ . తచ్చన పరనిమిత్త ల - తనయీవ ర్ణ యోదీ ధీతిలో పేకత వ్యెకన్న స్థానివల్॥ పూర్వతి ఛావితి లోకః- ద్వ్యరః ఇకళ్చా ని ఇ ఇతిఢక్ - అల్లో వన్యస్థానివత్తెన పుతో) ద్విపు వ్యపదేశం లభతే ॥న స్వైవమువిలిధి గ్రహణం, వ్యభజమ్- పూర్వ వ్యతిష ప్యాక్యాక వ్యఐక్యథ స్యాయే పుంశక్యత్వాది చేన్న- పూర్వస్యవిధిః, పూర్వస్మాద్విధిః, ఇతి మాసవ్యయలారథ్యం విధిగ్రహణాత్ - యద్యప్యాక ఉన్నామీ సమాన పక్షోమూడెమోక్షః తథాపి పూర్వస్తాదశిని తి వద్ద దాది ప్ర్రమట్ట కెస్వీకృతఏవనః॥ అల్విధృథరామితి ॥ తేనే వవశ్చేత్యక్రవ్యసరు సార ణం న ఉరవత్త్వసృస్థానికత్త్వె రసరాపారణ చేరతయు నగరసారణ ఇతిని షెనాల్ న<noinclude><references/></noinclude> eibhdywo912lgpq0p45yjq82hf665y6 104 244717 603481 2026-11-03T00:12:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '35. చోరదత్త్వంచరనిమిత్తం నేతివార్యమ్ ఆజ్ఞా & హాత్యయె *రెతద్విధానార్ | పూర్వస్మాద్విధిః పూర్వవిధిరితి ప్పమీకే మాసపత్యకుప యొజనంతన్వస్తి, తన్వతే. ఇహయణాదె శన్యస్థోనివర్భావాన...' 603481 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>35. చోరదత్త్వంచరనిమిత్తం నేతివార్యమ్ ఆజ్ఞా & హాత్యయె *రెతద్విధానార్ | పూర్వస్మాద్విధిః పూర్వవిధిరితి ప్పమీకే మాసపత్యకుప యొజనంతన్వస్తి, తన్వతే. ఇహయణాదె శన్యస్థోనివర్భావాన్నెట్. అతహిత నిత్యఙ్గంనిమిత్తం కచ్చ స్థానిభూతాడు కారాత్పూర్వమితి ॥ నవ్విదంన ప్ర యోజునమ్- బహిరఙ్గ న్యాయణోఒ సిద్ధశ్వాదిడాగమ స్వాతా వన ఫై :- వదనాజానస్తే ర్యంతిని షేధః - యత్రాస్తరజ్జెబహిగజ్జె రాశన శ్యమితిహరదత్తాది ఈ తేలిపే థపవత్తావన ఉత్తరశా యటకు తేతద్భవాల్ || న చైవమువపీ / చన్నితివ; యొజనం అపత్యేవం ఇహహిఅ న్తెర కారస్య చణకారస్యచాతో గుణఖ తి ఏరరూ పశ్వర స్వరపరాదిన రారాత్ ఝగ; హడెనగ్రహణే పతినీజళ్య తిజుస్ ప్రాప్తః- ణిలో పస్యఎ కాదెశస్యదాస్థాని వద్భావాన్న భవతీతివాద్యమ్. వేల్లెర్ల కె, వానక్త రోయిన్పద్భు వతీతి తత్పాహచర్యాదభ్యస్తా దపిలకు ఏవ మొర్జున్ విధానాల్ - శరసివాసాహచర్యాల్లు ఎవx హణమస్త్వేరిశ్క్యమ్- విద్ర తిషే ధే పరమి ) పరసాహచర్యస్య జలీయస్త్వాత్ • స చైవమవ్య కర్యస్తాదిత్యదా దెశ నివారణాయ ఉష్చో మీ సమాసపక్ష ఆవశ్య కఇతివార్యకు-చజకారస్యతి]రకారస్యచలతో గుణ ఇతి పర రూపేకృ తెఝస్యాభావాద వాదేశా ప్రసక్తి:- ఆర్ద్రశ్వేళాజకన్య పరాదిన ద్భావాజ్ఝ గ్రహణేనగహణం న భవతి. జల్సిధా అనాది వద్భావాపవృత్తైః - అన్యథా అయి జేఇన్ద్ర మిత్యాదాసవర్ణదీ .. కప్యాత్పాంది .్వదాదిళేశర్త క్యా ఆన్తా దేశాన స్థానవర్ - ఆల్వి దిత్వాత్ = తసా గృహ్చమిసమానడో నిరర్థకఏవేతి చెడ తా హుః- పశ్చామా సమా స ప్రయోజకతీయ ఆపీ పచున్ని త్యుదా హరతో భగవతను సేహసాహచర్యం నియోజకరయా # కరకు - స్వస్త్రశ్చతురిరితే కృత్వోర్థ గ్రహగాణా క కాల్ సాహచర్యంక సర్వత్రాశ్రీ యితే ఏవంచ భవతెర్యట్లు<noinclude><references/></noinclude> 107xfpbxhjj7bjozmrzvlx7y00homq5 104 244718 603482 2026-11-03T00:13:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '* స్వరసంధిః ర్థమిదన్ - పళనిమితోఒజాదేశః నివత్స్యాల్ ప్లానీభూతా శ్రీఆభ్యవ౩) సుఖ్యజనము, వృత్త్యా ఆబోధూపం తీరూ నెంనీ ' , 5 里 .. గ - 333 కా ఉన్నాగణా ఐ కార' 603482 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>* స్వరసంధిః ర్థమిదన్ - పళనిమితోఒజాదేశః నివత్స్యాల్ ప్లానీభూతా శ్రీఆభ్యవ౩) సుఖ్యజనము, వృత్త్యా ఆబోధూపం తీరూ నెంనీ ' , 5 里 .. గ - 333 కా ఉన్నాగణా ఐ కార<noinclude><references/></noinclude> dkwnxmioz58v6anvtsiliq331137wed 104 244719 603483 2026-11-03T00:13:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '+93. వదః పూర్వ ర్వేనదృష్టస్యవిధా కర్తవ్య - ఇతి స్థానిక ళ్ళానే శబీజాన్త ద్విర్వచనవ రియలో ఉధ్వర వర్ణానుస్వార ర్వచనాదౌచకర్త వ్యాపారనిమిల్లో ఒజూబిశాన స్థానివిల్ ఇతి కా నివచ్భ...' 603483 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>+93. వదః పూర్వ ర్వేనదృష్టస్యవిధా కర్తవ్య - ఇతి స్థానిక ళ్ళానే శబీజాన్త ద్విర్వచనవ రియలో ఉధ్వర వర్ణానుస్వార ర్వచనాదౌచకర్త వ్యాపారనిమిల్లో ఒజూబిశాన స్థానివిల్ ఇతి కా నివచ్భావ నిషేధః- ధ్యత దేశాపత్తెంత్యాకజ్క్యొహ|| అభఃపూర్వత్వేన దృష్టి స్వే తి॥ పూర్వత్వము పలక్షణం నీతులికెషణమితిభావ?. నపదార్త పదాన్తాదీనాంచరక్తానాంద్వస్వః - తతో విధిక భేనకర్త షష్ట్యుక్త వ్యస రూసః • విధిశబ్దశ్చ భావ సాధ మో విధానంవిధిః : - సేద ద్వన్ద్వాన్తా భూ) యమాణత్వార ప్రత్యే కండతృధ్యతే !! పదస్యచరమావయవఇతి || వృక్షం పతీతివృ ఈ:- వృక్షంవాత్అతివృష్ వాః - మాచ వృష్న యతిత లోవిచ్ = వృక్షన్ -ఇహలో పోవ్యోర్వరీతిలో పోనంటిలో కున్య ణిలో పన్యవా స్థానివత్త్వాత్ - నచ సుబనాణ్ణి జతిహరదత్తాది జతే ఆర్తర్వర్తి సుపాపనత్వాత్ వపదా నేతిని షేధళ్శజ్య విధేశ్యలోపస్య పదానవయవత్వాతీ • పూన్త వ్యస్థా నే విధా నేతివ్యాభ్యా నేను నపరాస్తే తిస్థావివత్వనిషేధార్ ఔ స్ప్యాడే నేత్యాదికు సూరమాయాం ॥ ద్విర్వచనాజా శేరి ! యలో పాదం ఆదిశఔథాజః - పరేఇతితువ రెయోరు జాదేశః సనస్థానివడితివ్యాఖ్యేయమ్స్- సహవివశాభావే ఒపిని పౌతవాద్ద్యక్ష్యః- సప్తఖ్యులు. ఆథోదాహరణాని ॥ ఉదాస్తే. కాని చేస్తా. కొత్తః - ఇ హందజవాదేశ యొః కర్తవ్యయొక సోరిల్లో పోన స్థాని వర్ - న చేశారౌ కాశయేు : స్థాని భూతాదచః పూర్వత్వనిరహాదేవ ఆల్లోపోని స్థానివదిలి చార్యణ్- వాక్యా దేవోకృత్యపదాని యిస్తే ఇతి పడే స్థాని భూతాతదః, పూర్వత్వశ్యకత్త్వాత్ అట్వా గోరః చిత్యా దౌఓ కార ధ్యఅతికర్త య్యే ఆదఇర్యల్లో పోన స్థానిదిఖ్య 7. పోఠ్యమే -ఆ<noinclude><references/></noinclude> fjth997uaghkcrg416o8xg8s6ap880w 104 244720 603484 2026-11-03T00:13:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'త ద్రోహి లో శుస్థాన్యకారార్పూర్వత్వెన దృష్టత్వాదోశారథ్య ద్విర్వరన్ - సుధ్యపాన్యః నాజా సప్త దృక,తిని షేధా దృపాఠ ఙ్గ పరిభాషాతనకు వర్త తే. స్థానివచ్చానని పేధసామర్థ్యాచ్ఛ. ఏ...' 603484 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>త ద్రోహి లో శుస్థాన్యకారార్పూర్వత్వెన దృష్టత్వాదోశారథ్య ద్విర్వరన్ - సుధ్యపాన్యః నాజా సప్త దృక,తిని షేధా దృపాఠ ఙ్గ పరిభాషాతనకు వర్త తే. స్థానివచ్చానని పేధసామర్థ్యాచ్ఛ. ఏవఁక్వందన్యతా ప్యూహ్యమ్ || పరె యాజవర! • యా తేర్యజిన్తాద్యశ్చ యజఇలావర 5- ఆతోలో వః - సరలతోలో పఇటిచేత్యాలో పేకర్త వ్యెనస్థానవర్ || యలోపేయాలి?- యా తెర్యజిన్హాల్ క్తిచ్ - ఆలోలోపః - యలోపః - ఆల్లోశ శుళ్ళఉ్క్యః • బిణాలు జ్న్యొయేనాల్లో ఉప్యాసిద్ధత్వాక్- స్థా నివర్భాబాచ్చ - నేనుయరియంలో ఏవిధింపతి స్థానివ్వని ధపహిళా శథంచాయ్యోతి - ఉద్భతి - ఆసిద్ధం బహిరఙ్గమితి యణో ఒసిద్ధత్వాన్నియలోపః - నరవాణా వస్తే ర్యఇతి నిషే ధ--ఉత్త ర కార్వెఱచతిననర్యంయ తతతై వరదభ్యు పరమా - శించారస గదీర్ఘయలో శేషు లో పాజాదెశ ఏవన స్థానిక దితివార్తిక మస్తి - తే నాన్యఃస్థానిన దెశభవతీతిన దోమః॥స్వరా-తి కీర కః. ఈ కారస్య లితీత్యువాత్త త్వెకర్త వ్యె సమోడెతోటో పోనస్థానికర్ పచలితీత్యారమ్భసామర్థ్యమ్ శాంకఇత్యా దౌపాః కాళత్వార్ || సవరుస్వార యొః - శిఖి- శ్న సోరల్లో పోరస్థానిపల్' - యద్యవ్యను స్వారోన స్థాని భూతాదచఃపూర్వ ఇతి అధ్య వరసవ కర్త వ్యె ఆల్లో వన్య స్థానికత్త్వప్రథఙ్గఎర కాన్తి తఖాపిపాని ద్వారాలను స్వారో ఒక వృష్ట ఇత్యన్యే వతరసఙ్గఇత్యాహుః - నను సవర్ణ గ్రహణరూ తెగనుప్వా రోఒప్యాక్షేప్తు క్బరఇతికి ఈ నేన సృథగనుప్వార గ్రహలెక - థగ్యణ్ - సేృథగ్గ) హఔభావే యతి పరశవర్ణ పత్ప్రదేతి ... భావ్యోక - తథాచ తన పేర సవర్ణ వ) సబ్బి శింక్షన్తీ ర్మాశా శస్త్రస్థానివద్భారఁని ఓ ద్రుమనుస్వార హణణ్- వివంత + - పేజ్ఞానివిద్భావం ని పే ర్చుచివరగణాల్ పృథక్యతో అగ్రహ ఇంకృకమితి జ్ఞేయిమ్ | దీర్ఘ ఉందన్నా వాలిశతిదీ కర్త .<noinclude><references/></noinclude> mzceedod2xrnpbayvgs71o2f64bb69g 104 244721 603485 2026-11-03T00:13:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '****:. లక్షణావశిస్తు స్థానవద్భిన త్యేవ - 4 వ్యెఆల్లో పోన స్థానివత్ లోపాజాదేశ ఎవన స్థానిపత్యుక్త త్వాత తే. బాలిచఉపధా యాంచేతిదీ రావవుత్తా, కిరోరోరి వద్ద తిరిణా & సిద్ధవ్ జళ్లీ సన...' 603485 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>****:. లక్షణావశిస్తు స్థానవద్భిన త్యేవ - 4 వ్యెఆల్లో పోన స్థానివత్ లోపాజాదేశ ఎవన స్థానిపత్యుక్త త్వాత తే. బాలిచఉపధా యాంచేతిదీ రావవుత్తా, కిరోరోరి వద్ద తిరిణా & సిద్ధవ్ జళ్లీ సన్ధశ్చమో. అది సంక్షిః- ఆదేశిక్షః బహుళ ఛన సీతిఘ - "' ఝష ర్త థోరితి ఒక్వ గ - ఘన్నీరులా : జల్ జరీ, కత్తి వ్యె ఉకు - మ * వ్ళే పూర్వష్ణాది ప్రీతి స్థానివచ్చా నార్పని రూపం సపాండితి యాం సేటీ లిజ్ఞాన్ - ప్రధాహీ • ఉదరి ప్రాతిభ, ఇతివారి "కేమో - భ తపాతా wing 10 - ఆన్యథాకారం మిత్యాదౌ ఒక తెఎలాంటి పదేళ్ల 5 శ్వేదకర్త వ్యెస్థానివద్భానక బ్కై వశాస్త్రీ లిబోధ్యమ్.<noinclude><references/></noinclude> ljgcbk8kk3j10yqyo8alo0agm6p0cli 104 244722 603486 2026-11-03T00:14:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఝలాంజర్ కు || ౮ || ౪ || శ్రీ కె || ఇతిభ కార - స్వదకారః - నంలో ఏ సంజ్ఞంస్కార్ - సంయొశాస్త్ర స్యలో జః | ౮ || ౨౩ ౨ ౩ || సంయొ గొప్త యశ్వరం కున్నన్నలో ఉస్ప్యార్ !! ఇతి ఆదర్శవంలో సేవా ? ) ఇ ణం సన్పుసి...' 603486 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఝలాంజర్ కు || ౮ || ౪ || శ్రీ కె || ఇతిభ కార - స్వదకారః - నంలో ఏ సంజ్ఞంస్కార్ - సంయొశాస్త్ర స్యలో జః | ౮ || ౨౩ ౨ ౩ || సంయొ గొప్త యశ్వరం కున్నన్నలో ఉస్ప్యార్ !! ఇతి ఆదర్శవంలో సేవా ? ) ఇ ణం సన్పుసి చ లో న్యాపార అన్ని షేతో 3.3 - - దృషిత కోఆత్సావౌ లో పంటరయితుం యోగజవా యి సేృతి ద్వివర నా త్తెన సూ సలా ధార్థ మన గ్రహణమితీయ సై # య. ఐతి షెన ఇతి శ్రీ నాచ. కమివక యత్వానా ర్గి హణమ ఇశృఖ్యఝలవలో పో విధీయతృతి - ఆన రద్ద లో ఒకర్త వ్యె బహిరడ్డి ఫ్యా య ఒ రిద్ధత్వమిలినా సభు ఫ్రీ కేంధాను రై) పొదిశ మిన రబ్బులో కుంన పళ్ళరీతిశాచ్యణ్ కా<noinclude><references/></noinclude> 1cn1abjjtcywb5adq2xvksa1o50mr3u 104 244723 603487 2026-11-03T00:14:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ర ఇష్ఠితిజతే యకార ప్యాసివ్వెత్వమ్॥ • తదిహధ కారయ జార యొది కాత్వవికల్పాచ్చత్వారి రూ. పౌణీ - ఏకధ మేక యమ్ ద్విధంగ్వి యమ్ - దృధ మేళయమ్- ఏకథంద్వియమ్. . త్తరకాల పపృత్తెలో పె ఆజాసన ర్...' 603487 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ర ఇష్ఠితిజతే యకార ప్యాసివ్వెత్వమ్॥ • తదిహధ కారయ జార యొది కాత్వవికల్పాచ్చత్వారి రూ. పౌణీ - ఏకధ మేక యమ్ ద్విధంగ్వి యమ్ - దృధ మేళయమ్- ఏకథంద్వియమ్. . త్తరకాల పపృత్తెలో పె ఆజాసన ర్యాధావాత్ తరుఫ్త పి- సంయొగాన్త లో పెయణః ప్రతి షెనః - న వాఝులోలో పాద హీరక లక్షగాద్వేతి. . 6 చత్వారి రూపాణీ ॥ ఇహధకారస్య్వత్వేజ్వర కృతే పూర్వశ్రాసిద్ధీ యమద్విత ఐతిజలో ఒసిద్ధి త్వారా వెసం వ్యభేదాత్పువర్ధ కొరెద్విత్వపు తౌరూపాధిక్యమిస్తే ఆ ప్ర్ర శేబిదాహుః - ఉవాత్పరణ్య రోద్వి త్పెళ్ళతే పునరు కాశాశ్పరస్య యి రోద్విత్వం నభవతి, సిమిత్తి థెకాశ్ వాద క్యాళయె నేవముక్త మితి - తెపాంతు తు దాడి : తె వళ్చేత్య * ఉదశ్వస్య అదః౭రస్మిన్నితి నివచ్చానాన్న స్ఫు)నా రణమితిపెస్వోం నేతి నౠ కానగ మామూల విరుధ్యాలే తత తన్ని మిత్త స్య లిటో భేతాళావాడతిడిక్ ఆ్యతు ధ కాక ధ్యఐశ్వైకృతి పూర్వకాసిద్ధి యమద్విస్వఇతిజలో ఒద త్వారావార్థ కారే పునర్విశ్వంభవి త్యెబ్ - వ్యక్తి భేదాం - అత . ఠమ్ • పట్పన ఇక్యత) సకారి సృద్విత్వసిద్ధ యెపూర్వితా కిరీ యమద్విత్వఇతి ను సూరమాయా వ్యక్తమ్ - ఎవరి యా కారెఒఫిడ్మెల్విస్యపునః అదృత్తా తతృభావః - అష్టమికవ్వ త్వరనన్య స్థా నెద్విత్వచనరూపత్వార్ సాన్యా వ్య దేశంఅక్షణం (కృ దేవి ఐవర్త తఇత్యేకః పూర్వ పరయొురితి మా<noinclude><references/></noinclude> n4jvtwy14wtnf2455lmgplf9o43nh1j 104 244724 603488 2026-11-03T00:14:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్వేరసంధిః 8'3. సుధ్యుపాస్యః - మధ్వరి - ఛాతంశ:- లాకృతిః. మసా¥త్వంప్వాన్న ప్రయొగాన గఇత్యాశఙ్యజ్యోతిఙ్ఞ మాదశాస్త్ర దృష్టా నేక పయొగాన రేఒపి గుణాదశాస్త్ర పై వృత్తే రేపసిద్ధాన్త...' 603488 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్వేరసంధిః 8'3. సుధ్యుపాస్యః - మధ్వరి - ఛాతంశ:- లాకృతిః. మసా¥త్వంప్వాన్న ప్రయొగాన గఇత్యాశఙ్యజ్యోతిఙ్ఞ మాదశాస్త్ర దృష్టా నేక పయొగాన రేఒపి గుణాదశాస్త్ర పై వృత్తే రేపసిద్ధాన్తి - త్వాన్నతు సకృబ్ఛాన) ప్రవృత్తికి-ఆసప్త ఇత్తి రపి ప్రకృతేనదోషః - సాహి ఆనస్తే కార్యసహిత "ప్రయొ గప్యాశక్యత్వాత్ తచ్ఛాస్త్ర కర్తవ్య య్యే పరినిష్టిత యొ. స్యా భావాత్ అచ్ఛాస్త్ర స్యానను పాశకత్వాపత్త్యాదోషః - ఇకృ `శలు సానాప్తి ద్విత్వస్య వైకల్పిక శ్వేన యావచ్ఛక్తి ద్ని త్వభ హిప్రయొగస్యే పరినిష్టిత్వెన తేనైశశాస్త్రస్య కృతాథరా త్వాస్ -టి నాతొరిగి ద్విత్వణ్వతం నిత్యత్వా దాసస్త్యాపత్తె:- ఉంటద్విశా}నా శ్పనీయాయాం లాఘవాష్ ప్రథమ పృ తా చేపటశ్రాని కల్ప వాడ శధ్యాప గ్రహణం ప్రత్యాఖ్యాత -ఆ ర్వ్యన్యాపిన పునఃపునః ప్రవృత్తి రిత్యాహు:- న చైఖమిలీషలో సవర్ణ ఇతి కాకలెన రూపాస్తరమున్మీ లీవాద్యమ్. సేతన్ని షేర్ నచర్య సామాపఏవరన్ని మేధకం వ్యమ్" సిన్నిత్య సమానయొక్మాకల పతి థఇశి వార్త కనిత్య ఉఎవ T - తు ఇత్త్వేనద కారెక్క తెరి స్వగ్విత్వం నేత్యాళయేన జకాతద్వి త్వనాలచూ వినగ్దద్వి త్వెం షోడ శీత్బుక మీ॥ ద్విధమితి మద్య వీ ధన్యజళ్త్వేనది కారెనద్వయం శాస్త్రి- తథాపిభూతపూర్వ 4) ల్బైఎముక్త ప్. 7 సుధ్యుపాసృతి శర్తృళక కృతా బహుళమితి తృతీ యా ప్రేమా ప్రేమా- సన్వితాయ ణీం దుర్లభః సుధీశబ్ద స్య క్యాండ తేరృష్ప్రుసారిణేన నిప్పన్న ల్వేని సత్ప్రసారణిచ్చితి పూర్వ రూపా పత్తేరితిచేత్ - మైవమ్- సత్ప్రసారణపూర్వత్వే సమా శాస్త్ర గ్రహణమితివార్తి లో చదు) సారణ స్థానిక స్యాత థా త్పాత • సరైన టపీ వధూ సుధియొలియణ్ణి షేదశ్శర్యః- ఆ స త్వయే అంత ఏవతన్ని పెధస్య వవృత్తాః- సుప్రీత్య<noinclude><references/></noinclude> 3ssar5kui8ccrdxx1awxhyvi4m92vdc 104 244725 603489 2026-11-03T00:14:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నాదివ్యాళేపుత్రస్య |॥లారరలా ॥ పుత్రక నీత్వరుసేపా పి + ఆక్టో శకము - తత్త్వతన నేట్విర్వచనంభవ నాూరజం యొక్క పుర్త వాలీ - పులిహితీ - పుర్త 0:1 3 ఔమవ ర్లేఖనంలము, శ్లేషు వార్నిత్వము - ఇక...' 603489 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>నాదివ్యాళేపుత్రస్య |॥లారరలా ॥ పుత్రక నీత్వరుసేపా పి + ఆక్టో శకము - తత్త్వతన నేట్విర్వచనంభవ నాూరజం యొక్క పుర్త వాలీ - పులిహితీ - పుర్త 0:1 3 ఔమవ ర్లేఖనంలము, శ్లేషు వార్నిత్వము - ఇక ఇన్ద్ర - రా $75.0.395. -> సగ్వర శాక్యన్య ॥ ౮॥రణం ॥ ద్వివ్వలన- ఆ 81-258. 895-195 | ౮ || ౮ || ౫౮౨ || ర్వస్వంక-పొ ననిమిత్త భావెన రేఫస్యకారి, స్వబాధ వార్' - 'సును; కాన్ని” త్యాచ్తు స్థాపిస్తేన నిమిత్తత్వముతోనే బాధ్యతే తస్మాది తకారన్యలు ది శ్వ-- భవత్వేన - తచ, వెల్భం, రూచి యమ్, దముదాహరం || ఖతాది ఫిలి॥ ఇవాసు బృజాలా పోడిని ఒ తత్పరే దేహి ఆదిః జ రేయః పుత్రి కబ్ద్పస్తే స్మికా ఇ82 వాహతేతి-ద్విశ్వర్యాకై కప్పకత్వైవార్తి కమిదం నారమ్మ ణీయమిత్యేకే - ఆన్యాతు హంజరమాః ఐరతవు కశబ్ద స్మైవా నది చేతిద్విశ్వమ్- నా నెషామిత్యాది నియమ్ సచ్ఛు వాత్త దఢశా మారమ్భణీ ఎ మే వేదమిత్యాహు || పురహతీతి పురోహ. కోయాసా - ఆ స్వాజి పూర్వపదాద్వెండా నీలంపు<noinclude><references/></noinclude> nbjxiouzudk6a4celat1mmxdfwxcypn 104 244726 603490 2026-11-03T00:14:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్వర సంధిః-- రేఫహకారాన్యాం పరస్భయరోజ్వశాస్తః - హర్య్యనుభావః- రన్య యమో పస్స్వార్వాయమి - ఇతావద్విత్వా భావజితే జైకయంరూ జంతులహ్ లోపారమ్భఫలఁడుఅది. త్యోడేవబా స్కేర్ ఆగసహయ మారి...' 603490 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్వర సంధిః-- రేఫహకారాన్యాం పరస్భయరోజ్వశాస్తః - హర్య్యనుభావః- రన్య యమో పస్స్వార్వాయమి - ఇతావద్విత్వా భావజితే జైకయంరూ జంతులహ్ లోపారమ్భఫలఁడుఅది. త్యోడేవబా స్కేర్ ఆగసహయ మారియ మిలియథాసం ఖ్యవిజ్ఞా నాన్నెహ. ఆచోరహా ? క్రైమ్ - అచశికమ్ - హ్ను తెఇత్యాదౌ న 7 రస్యేమాథూర్, హలోయమాన్ • హరి కిమ్ - వ్యాయ్యామ్ - ఇహయకా రాజీవాలయ - రాజాజర యథా సద్భవ ముదాహరణన్యు " DX? ఐర స్వయస్య సర్వతే, క లేనే లోపః-దరికాధ దగ్గుకు ? - కుర్మః - అ౩)ర హోరహార్యామితిల క్యఖ వ్యం గ్య చది తేక తెశ్వ-తా-సుగట్టీ :- సన్న చ్యుతః- ఆగ్రహీత: ఏచేంజిణకాలనీ స్వసత్య నేనదికారణ కారన కా తరస్వామిక్వళాలే ఇతిభావ ॥ లో పారవ్భుఫలఁస్వతి-ఆది లోక చెక్కలకాంకం విధ్య శ్రీలినాళ్ళమ్ - ఆదితౌజాత ఆ 3 రామిరాదౌ రెఫార్పర్ స్యలో పావత్తైః<noinclude><references/></noinclude> iokq27fnlv53v952nf5mn8yq4yftok3 104 244727 603491 2026-11-03T00:14:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '*E- స్యేతోలో పాస్పాక్టర్ || ఇతి యవ యేర్లోపో - ఉచ్చారణపారు క్యాన్ ఎనం చేక్సంజ్ఞా పీహనభవతి - హరయే - విష్ణవే• నా - క:- పాఐక్య. యక్ష్మి విధిస్తే దాజావర్గ్రహణే || సప్తమ్య పిల్ల హ దేవిశేష...' 603491 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>*E- స్యేతోలో పాస్పాక్టర్ || ఇతి యవ యేర్లోపో - ఉచ్చారణపారు క్యాన్ ఎనం చేక్సంజ్ఞా పీహనభవతి - హరయే - విష్ణవే• నా - క:- పాఐక్య. యక్ష్మి విధిస్తే దాజావర్గ్రహణే || సప్తమ్య పిల్ల హ దేవిశేషణీ ఖాతెయో విధి రారధ్యతే సరదా దౌయః యేనవి ధిరిత్యస్యాసవాదః II వాస్త్రయి ప్రత్యయే || ౬౧ || ౭౯॥ శారాదౌ పద్యయే పరె ఓడాతోరవ్వ్తాప్తః- గె ర్వికారోగవ్వకు - గోఐయ సోర్యత్. నావాకార్యం నావ్యమ్- ఐపీదఃకమాదితి నన్నలై; వయథా సబ్యి సూరం భక్తు ముచిత - ప్ర్రత్యాహారరహణేషుతర్వాద్యవాళ్యె నిరూఢల క్షసౌభ్యుపగ మేడెవీలక్ష్యానులో ఛార్పూర్వథానిక క్యార్థ కరదాయ యథాశక్యత్వ సామ్యవాద్యత్వాల్ అన్యథా విచాంక)మేడొ యవా టూవోన నీధ్యారణమైవమ్ - అక్షరత ముత్వెనాపిరత్ని ద్ధిః- తథాహి- ఏచ స్పాన్ఛ్యక్షత రాణి - తతశ్చనం దృతాకారతాలవ్యస్య ఏకారస్య సంవృతాకార కాలవ్యోఒ య్. సంవృతాశారాష్ట్యస్య ఓ కారస్యతాదృశఏవలవ్- ఐ జోళ్చోత్త కధూయసా కారేశారో ఒధ్యధరా మాత్ర 1 మారేః- ఆకారÍ్వథకు మాత్ర ఏవ - ఏపంచవివృతా కారణా అజ్యాస్యవిశారశస్య వివృతా రతాలవ్యఆయ్ వివృతా కా రాష్ట్యన్య కార్య ఒవృతాశారాష్ఠ్యఆవ్. జూస్తూ యిక్యయె • యీతిఃమ్ - గోభ్యామ్ నా భ్యామ్ - వ్యయెకిమ్- మానవ్: యకారాదని 'కయె #విధిరితి మాత స్యాపవాదభూతేన యస్త్మిళా విధిస్త జాతాత *ణఇరివారి నేనే అంధోకాలభ్యతి ॥ ఓదాశోరితి పూర్వసూ కయా రేవశాస్త్రి ప్రతిష్ఠాం త్వెన నిణీ కళ్వా<noinclude><references/></noinclude> 0n48i44dwtr1y5fx3kjh146khhce7wp 104 244728 603492 2026-11-03T00:15:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నాశయోథపై త్యాదినాండర్. • గేూర్యూతా భన్ద మ్యపసంఖ్యానమ్ అధ్వ శరిమాణేద Xవ్యూ తిః - ఊతియూతీత్యాదినా యూతిళ జోనిపాఠికః- వా న ఇత్యరవకారా ద్లో గ్యూ తావిత్య తన కారాజ్వా పూర్వ భాగేల...' 603492 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>నాశయోథపై త్యాదినాండర్. • గేూర్యూతా భన్ద మ్యపసంఖ్యానమ్ అధ్వ శరిమాణేద Xవ్యూ తిః - ఊతియూతీత్యాదినా యూతిళ జోనిపాఠికః- వా న ఇత్యరవకారా ద్లో గ్యూ తావిత్య తన కారాజ్వా పూర్వ భాగేలొపోవ్యోరితిలొ పేన ఐకారఃళ్లివ్వతె తినకూ మాణవకాశాస్త్ర ఆదేశస్ప్యార్ - వకారోనలు వ్యత ఇతియా 15. ఛాశోనన్ని మిస్తే స్యైవ ఒక౧౮౦ యాదౌ ప్రత్యయేవరే ధాతో రేరళ్చే ధ్వాన్తా దేశసర్షి కన్ని మిత్తస్యై జవాన్యస్యం లవ్యస్ - ఆవశ్యకావ్యమ్- ఆధ్వాతిభాపాథలా మీదన్ • గూర్యూత్ లో కేరాని దేశప్ప్యార్ సమువాయెనాధ్వవః పరిమాణం గద్యుతెచెదిత్య క:- గవ్వూరి స్త్రీ కోశ యుగమ్ || నిపాతిత ఇతి || క్తి న్నన ర్వేనె త్యథశా;- కనుగవ్య నావ మిశ్యత భ త్వేనా పదత్వాద్యలో సా భానె సిగపూృతిరిత్యత పాలి సర్వే సామితిలో కళ్ళాకల్యవ్యెతి హళోచెస్ప్యాదతఆహః| వాస్త ఇత్యశ్రేతి॥ వకారో నలు వ్యత ఇతి వివందనాలి నీర్వె సామితి సూత్రెవ్యో ఉత్యనువృత్తానని వకారం పరిత్యజ్యశ్యలో పస్ప్యాదితి వ్యాఖ్యాస్యామానంఛ క్లెర్ఫ్తె. ఏడచ్చత త్రైవ స్ఫుటీకరిష్యతె. . ధాళో ప్తన్నిమిక్స్, స్కైవ - పూర్వెణసిద్థ నియమార్థమీ వష్- పూర్వమాకబునువఠశాలే ఏదఇతిచ - ఆచ్ఛన్దనయా దిపత్యయ: పరామృశ్యతె-యోగ్యత్వాల్ - సతు సన్నిహితో, ఒపికాతుః - సహిస్వావయవస్యైచ స్స్వేయం నిమిత్తం భవతి - ఏవ కారన్త్విసతో ఒక ధారణారం;- న్మథాహితన్నిమిత్త ఫ్యా వీచో యది భవతి మహిళా ధాతోరెవేతిని జరిత నియమప్పన్ఫ్యూ త- రతశ్చరాభవ ఇశ్యతన స్వార్ ధాతోస్త్వేరన్ని మిత్త స్వా ప్రిస్యా దౌయతఇత్యాది - తదేతత్సక మఖి చైత్సాహ| య వాక్యయె హరె ధాతో రెరశ్చేదిత్యాది లవ్యమితి లుజా .<noinclude><references/></noinclude> 46ha62w6ib76n1sf5fd1dickwdg2lcj 104 244729 603493 2026-11-03T00:15:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '"స్వరసంధిః. తన్ని మిక్ష ద్యైవెతికిమ్- ఓయి తె - ఔయిక. జేశనిపాత నాథళామినమ్ ॥ షేముంశక్యం షయ్యణ్ జేతుం శక్యం జిర్యుస్ || శక్యాథెరాకిమ్ - షేఖంజేతుఁయోగ్యం మే య,సాపుజేయ౦ మకతి శయ్యస్త...' 603493 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>"స్వరసంధిః. తన్ని మిక్ష ద్యైవెతికిమ్- ఓయి తె - ఔయిక. జేశనిపాత నాథళామినమ్ ॥ షేముంశక్యం షయ్యణ్ జేతుం శక్యం జిర్యుస్ || శక్యాథెరాకిమ్ - షేఖంజేతుఁయోగ్యం మే య,సాపుజేయ౦ మకతి శయ్యస్తనథే || ౬ ||౧|| ౮౨ || శళై పకృత్యకా యేనంతనథూమ్ కే) కార్యకీ శ్రీ యంతి బుద్ధ్యా ఆపణే స్త్ర రా - మ 120 అవ్యమిత్యాదే: క్రూర్యనూ 32:2దేవి ముసూ ) సువరి వ్యకళా మిత్యాక్షి పతి శ్రీ రమ. రమితి ఏకదేశా ఇక సూత స్వైనా రు సం జర్మన ఉన్న | ఓ యుఇ·|| అజ్ పూర్వాజ్నల కర్మంట్- యజ శాత్ర వెడె - • . ఘకాకి- ఆరుణఢ, పర్వాన గ్యాన వాకో 5 2.5 కూడి ఉత్యము నిమిర కర్వం నాస్తితి పూర్తఔ మరీ ॥ వె* కర్మణ్విజ్ - య గాది పాన్ అడజాదీ నా మిత్యా 13.0 లోపశాకల్యనో, - ఆజర్ల ఘోర్వ మనిపి- దద్య!త మధ్వక ఆశిఐర్కతి భోధ లేశా ! దనుపర్త శే శికిమ్-సృత్ వకకోతి-93) లోపోనూభూర్-కవారి; టిలోన. సృస్థానివచ్ఛావెన నిర్వాహః - పూర్వతా) సి శ స్థాని నదిగ్య భ్యుపగమార్ • స తైద చుడి హలి సర్పే పాటతీసి.. లో పస్స్యా<noinclude><references/></noinclude> m8uyvjde5gpzwxrbz62s8z7nntf5fwd 104 244730 603494 2026-11-03T00:15:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '• టోపశాస్త్రజ్యసిద్ధత్వాన్న స్వర సన్భిః హరిఏహి-హరయే విష్ణు ఇహ - విష్ణలి • యాఉద్యతః శయాయ ద్యతః- గురాఉక్క:- గురావుక్కర॥ కాని సన్తి కాస్త ఇర్వతాస్త్రారల్లో పసృస్థానివ్వన భయ శ...' 603494 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>• టోపశాస్త్రజ్యసిద్ధత్వాన్న స్వర సన్భిః హరిఏహి-హరయే విష్ణు ఇహ - విష్ణలి • యాఉద్యతః శయాయ ద్యతః- గురాఉక్క:- గురావుక్కర॥ కాని సన్తి కాస్త ఇర్వతాస్త్రారల్లో పసృస్థానివ్వన భయ శావాదేశాష్ట్రాపౌ నపదాన్తెతి సూత్రేణ ఐదాస్త్ర ప్రధాతన్ని ఏక: పూర్వచరయోః | వారు ఇత్యధికృర్వ|| ఆర్ద్రణ రి రా౭ అవర్ణానాదచిపరె పూర్వపరయో దేశాగుణ ఆదేశ స్ప్యాతృంహితామ్ -ఉపేద్ద శి -క మేశః - దక X5 ఉరణ పరః|| anej xణ & ఋఇతి త్రింశత స్పంజ్ఞక్యు గ్రమ్-స్థె నేయోజ్ సరపరస్స న్నెవ ప్రవర్త తె- తత్తర 'తమ్యార్ కృష్ణధికారిత శ్రార్ వల్లార ఇత్యాల్ అచోరహా దితికఙ్క్యమ్ - రితాశీత్యను నిర్త్య ఆశాహలో విశేషశా} - లోపోవ్యోర్వరీతిలో పస్తునశఙ్కనీయ ఏవ - స్థానివత్త్వాన్నే తిన పదాన సూత్ర ఏవోర్తత్వాత్ ॥ హరవీహీతి 5 ఇహఓమా జోశ్చతి జరరూపం ప్ర్రాప్తడు. #తన్ని షేధాదితి || నరస్థానివత్త్వనిషే ధేఒ ప్యసిద్ధంబహి కనమిక్యల్లో వస్యాసిద్ధ త్వాద్యణా వాదేశాస్త్ర ఏ వేతి వాచ్యమ్ పదద్వయాః తత్వనతయె రావబహిరఙ్గత్వాత్ నాజానత్త ర్యా ఇతినిచ్చ. ఉరణ వేఠః - అనువాదెషష్ఠీ స్థానేయో గతి పరిభాషా యా ఆసుపస్థితావసిస్థానే గ్రహణం తతో జనువర్త తఇత్యాళ 'యేవాహ {| తత్ స్థా నేయాఒణితి || స్థానే ఒన రశము ఇక్యతో పే స్థా నేగ్రహణమునువర్త లే-తేన ప డ వస్థాయామేవార్ . లి ఉకిమ్ - ఈడ్యతి- గేయకు అగౌకిక- రీజాదీ నా౧ర్ పక త్వందభూర్ - రీజృతః - కూతీ యతి-రిజ్ తాగేయతే! ఆ క్త శరమ్యాదితి ః రేఫశిర స్క స్వారిత్యస్య రేఖ ద్వారా ఋకా<noinclude><references/></noinclude> pe7z47jqsmhx7tq43ujszq39jpm1qip 104 244731 603495 2026-11-03T00:15:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఫ్యామితికషేద్విత్వమ్ ఝరోఝరి నీవిచేశా! రా ర | ౬౫| జూలః పరస్యఝరోలోపో వాస్యాత్సవజ్ఞఝరి - ద్విత్వారావె లోవెసత్యెకధ -ఆసక్తిలో పేద్విత్వ లోకయోర్వాద్విధమ్- సతః్వత్వేలో వేచాసతి...' 603495 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఫ్యామితికషేద్విత్వమ్ ఝరోఝరి నీవిచేశా! రా ర | ౬౫| జూలః పరస్యఝరోలోపో వాస్యాత్సవజ్ఞఝరి - ద్విత్వారావె లోవెసత్యెకధ -ఆసక్తిలో పేద్విత్వ లోకయోర్వాద్విధమ్- సతః్వత్వేలో వేచాసతి త్రిథమ్ కృష్ణర్ధి: కృష్ణద్ధి :-కృష్ణర్ ద్ధి/- యణఖకి పఞ్చ మీమ యఇతి షష్టీతి కుశ్నే కళారస్వాద్విత్వ అధ్య్వానదిచేతి - తెనతవలార ఇత్యతరూరు చతుష్టయమ్. ద్విత్వంల స్యైవక స్యైవ సభయేరుభయోరపి॥ శవల్కా రాజషుబు థైర్బోధ్యంకూ పరతుర్బ యమ్ వృద్ధిరే ||రా|| దేశ రేవృద్ధి రేకా దేశ స్ప్యార్ గుణా రేవాదః- కృ స్టైకత్వమ్ గజౌమః - దేవైశ్వర్యమ్ కృ రేణస్థాన సౌమ్యాదిత్యర్థః ॥కు&ద్విశ్వమితి ఋధార్ధ స్యేతిరాజ ః. | ఝరః- జలోయమాంయ మిత్యతో హలఇత్యనువర్త తేతదాహ || హలః పేర స్యేతి ॥ హలఃకిమ్ ఉత్తమ్ ఝర ఇతి మ్ శార్ణి ఝరీతికిమ్ ప్రియవ ఇచ్చా• ఆల్లోపోజెర్ర పూర్వతాసిద్ధేస్థానిపన్నభవతీతి చకారస్యణ కోరివ రెలోత ప్ప్యాక్ • సవర్ణా ఇతికిమ్ తర్వా - సవర్ణ గ్రహణ సామర్థ్యా వ్యథా సర్థ్యమత్రనభవతి. తెవశిద్ధీత్యర్) ఢశ్యపికల్పేనలో ఈ . మిత్యనువృత్తే ః ఏ ఆసతిలో కుషతి ॥ ద్విత్వారావే ఇత్యనుషజ శే- ద్విత్వలో వయొక సతో రిత్వథకాః | త్రిధమితి | యణా యయజతిలవ గాన రెణ పునర్ద్విత్వేరశుర్థ మణిబోధ్యమ్. వృద్ధిరేది- పూర్వ సూరా దాదిత్యనువర్త తె- రజాహ ఆ దెచీతి||కృష్ణా కత్వమితి = కృష్ణాతి కంబోధని పృథక్పద - ఎవరి దేవేశ్యది, ఇర్థంచారషష్ఠీ సమా సర్వ మభ్యు పేర్యపూజ ఐగుణేరిని పే ధమాక సంజ్ఞా పరణత్వాదిత్యాదిని దే<noinclude><references/></noinclude> cfmdac7bdzdh2xdsxmwc6s8nf4ssxwe 104 244732 603496 2026-11-03T00:15:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '• Moi ఏత్యేధర్పూట్ను౬ || ౧||రా|| అవర్ణాజేజాద్యోరేత్యే ధర్యోఊశిచకపరే శృద్ధిరేకాజేశస్పాక్టర్ - పేరరూపగుణాల కాథః- ఉసైతి- ఉవైధ తె- వూహః- ఏజాద్యోమ్ - ఉపే ఈ-మాళవా స్ప్రేదిధర్ – పురస్తా...' 603496 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>• Moi ఏత్యేధర్పూట్ను౬ || ౧||రా|| అవర్ణాజేజాద్యోరేత్యే ధర్యోఊశిచకపరే శృద్ధిరేకాజేశస్పాక్టర్ - పేరరూపగుణాల కాథః- ఉసైతి- ఉవైధ తె- వూహః- ఏజాద్యోమ్ - ఉపే ఈ-మాళవా స్ప్రేదిధర్ – పురస్తాద సేవాత న్యాయే భేదం వృద్ధి రేణి పేరరూప స్యై బాధికా, నవ్వోకజోశ్చర్యస్య-తేనా, జై హీతివృద్ధిర సాధు రేవ. ఆదూహిన్యాము'శుసంధ్యానస్- అక్షౌహిణీ సేదా. స్వాచీరేరిణోః || స్వైర్డ్ స్వే నేరికుంశీలమ వ్యతి విశ్యేధర్యూట్సు - అపి చీత్యను వరణ తె- ఏతచ్చని త్యెధత్యోన్విశేషణమ్ - న్యూః - అమ్మనార్- అదృ ణం త్యత ఆదిత్యనువర్తలే నీవ-ఆతో వ్యాచ్ || అవడా- దేజార్యో -> వాహఊల్ - గుణె జీవావతయా అనేన వృద్ధి 11 పెదిఢదిలి! వే పూర్వస్యవిధ శీర్ణ్యన శ్యలుజిరూపమ్ - సమాజ్యోగ ఇత్యా తాగమారావః|| పురస్తాదితి || పురసా దశవారాలనన రాజు, విధీజా బాధనై మోత్త రానితి న్యాయేనేత్యథజః, - *ఆదిరి|| ఆదిశ్యనువర్త తే అచీతిచ- తెన పూర్వపరయు స్వర్ణయో రేవభవతి- ఏవమన్యశ్రీ వ్యూహ్యమ్ | అక్షౌహిణీతి!ఊ హస్పమహః సోషిస్త్యస్యాఊహినీ- అఠాణా మూహినీతి విగ హః = పరిమాణని ళెషవిశిష్ట సేవా ఆక్షౌహిణీ పూర్వపదా శృంజ్ఞాయామితి త్వమ్ - ఆణామిత్వ వ్యఊహళ భేన సుదూ సేకరణకు ఆటోహిణీ త్యెవభవతి- సతుతతివృద్ధికి - ఆప్త రణే ణగుణేన బాధార్''^ ఆడవాద భూతాయా అని వృద్ధి రూహినీ శణేశ DX) హెచరితార్థత్వా క్ • యథోక్త పాక్ - యద్య పవాదోఒన్యం దరితాథశాస్తహిళా పరాస్తే రతా శ్యాం బాధ్య 520. . స్వాధీ రేరితో ఈ రేరిఖోరితిత్వాలతో ఒపేపాఠః స్వైరీతిణి వృక్ష వ్యఆస్త్రియాలవృద్ధ్యభావ సర్దార్. ఈరికా రాణస్య స్థలమా ! స్వేవశాంతమిలికి యజత్వరణమో<noinclude><references/></noinclude> sto6ysr7x3fg1f6b9hcp73u36uszx3k 104 244733 603497 2026-11-03T00:16:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్వైరీ, స్వైరిణీ. పొదూ హెూధోర్యేపై, ష్యేడు - ప్రాథః - ప్రాధః- అర్థ వర్గ్రహణేనానర్థక్యగ్రహణమ్- ప్రశిృతి సూతెరాజ్యేకృధ గాజిగ్రహణాత్- తేనఊఢగ్రహణేక్తాస్త మెదగృహ్యతే. నతు జత్వస...' 603497 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్వైరీ, స్వైరిణీ. పొదూ హెూధోర్యేపై, ష్యేడు - ప్రాథః - ప్రాధః- అర్థ వర్గ్రహణేనానర్థక్యగ్రహణమ్- ప్రశిృతి సూతెరాజ్యేకృధ గాజిగ్రహణాత్- తేనఊఢగ్రహణేక్తాస్త మెదగృహ్యతే. నతు జత్వస్తే స్యైకజీశః - ప్రొఢవాక- ప్రౌఢీః - కప ఇఛ్ఛాయాం తుదా దిః - ఇషగతొ ఓ వాది:- ఇషఆ ఏయ్యే వ్యాదికి - ఎమోంఘు ఇణ్యతీచ ఎపఎష్యఇతిరూపే తత్రకరూ పెప్రాపై అ నేనవృ ర్ధిః- ప్రైషః - ప్రై వ్య:- యస్తు ఈప ఉద్ఫో, యశ్చ ఈషX తిహింసాదర్శ నేను,తయోరీకార్టోపధిత్వాల్, ఈ ప;, ఈష్యః- తత్రార్గుణే ప్రేషః ప్రేష్యః. " బుం తెచతృతీయా నేమా నే- సుఖేనఋతః సుఖార్త ః- ప్రవత్సశరతమ్బలవ సేన దశార్ణావామృణే - ప్రార్ణమ్ - శ్వరశార్ణమ్ - ఇత్యాది - ఋ - స్యాపనయవాయ యదన్య రణతినఞ త్తెన స్వశబ్దస్యసనూ సెఫ్వాదీరెతివృదౌ కృతాం మత్వర్థీ యఇనిః - యదామత్వర్థీ యెని పర్యయ నైన ఈరికా శబ్దేన స్వశబ్దస్యనమానః తథాపిత జేశదేశ ఈరళబోఒవ్యైతే ఆ పృథగీ రెర్గ్రహణం వ్యథకాంప్యాద్భివః ॥ స్వైరీతి॥ ను వ్యజాతాపితిణినిః - ఉపపద సమానః ॥ స్వైరిణీతి ॥ శీరః ప్రొగ్భాగమీరిన్ శబ్దమాదాయవృద్ధి:- కేచిత్తులిఙ్గ విశిష్ట కరిగా ' షయా అవృద్ధికిత్యాహుః - అన్ని ప్ఫలమ్ - నానర్ధక స్యేతిఉప ధీరస్వార్థ స్యేశ బ్దం ప్ర్రాలావిశేషణత్వ సత్యాగా యొగా ది తి భావః. హ్యతే. అనణ్యనాది షేక్త్వోల్యపి వరరూకు మీద- సతువృద్ధి:- ప్రేష్య గతః - ల భూవధగుణదశ జ్యొహశితయోర్టీ ఘోకా ఢత్వాది L వత్సర రైతి!! ఇహకేవిద్వత్సశబ్దం జర్వర శబ్దంభద్ర<noinclude><references/></noinclude> lhwukmvgde06a112qvbdrxf7lgc7afo 104 244734 603498 2026-11-03T00:16:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్వర సంధిః X 3 : దృణంకితే కదృశార్ణ మ్ దశార్లో దెశః - నదీచ దశాజులా- ఋణశీల్దా దుర్గ భూమాూజలేచ. అవర్ణానా జళీభర్తా దృకారాదౌధాతా ఉరెవృద్ధి ఆ దేశ స్ప్యార్ - ఉ మితి ॥ తకారమ కారయోద్విత్...' 603498 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్వర సంధిః X 3 : దృణంకితే కదృశార్ణ మ్ దశార్లో దెశః - నదీచ దశాజులా- ఋణశీల్దా దుర్గ భూమాూజలేచ. అవర్ణానా జళీభర్తా దృకారాదౌధాతా ఉరెవృద్ధి ఆ దేశ స్ప్యార్ - ఉ మితి ॥ తకారమ కారయోద్విత్వవికల్పాచ్చత్వారిరూపాణి. రేఖాశ్పరస్యకు ఆచోరహాళ్యామితిద్విత్వెయణోఈఇతి వ చనాన రెణ పునద్విక్వాఎకణం ద్విణం తిణమితి ద్వాదశ- ఖయళ్ళరఇతి చేశారసృద్విత్వెచతుర్వింశతిఃన చేహళరోబీ తిద్విత్వనిషేధశ్శ్యలే జ్యోసౌద్విత్వమాత విషయత్వా ల్-అతఎవఖయళ్ళరఇతి వార్తికశ్యవత్సర : అప్పే ర్యాఇత్యుదా హరణం భాష్యేదత్త మ్ • నచవదేన్సీ ప్రత్యయే పరతశ్చ ES కృతి తప్యాసిద్ధత్వాత్స వ్యఖయః పరత్వం నేతిళఙ్క్యమ్ - పూ శ్వరా సిద్ధి యమద్విత్వఇత్యుక్తా :- ఆతఏవమ యోగమాయాం కట్పన ఇచ్యర్రేట కారాత్పర సది, త్వం స్వకృత మితిథి. " • ఉపసర్గాదృతి - ఉవసరాల్కిమ్ ఖట్వర్ఛతి - ఋ తికిమ్- ఉపేరిః - తపరకరణముత్తరార్థమ్ - ఇహదీర్ఘర్కారా దెరాతోరసమ్భవెన వ్యావర్త్యాలాధార్ - ధాతాశిమ్ - ఉత బారః = నవ్వయము పెత్యు వసర్ల ఎవనభృతి- భూద Xఎవో ఏ సః త్వార్ - ఉపగతః ఋకారఇతి విగృహ్య క్రియా శ్యేవగత్యువసర్ల సంజ్ఞా ఇతిఋ కారం సంజ్ఞాఇతిఋ ప్రత్యను వసర ఎవ కథాచాకృతి౭పి ధాతుగ్రహణి ఋరాదిధాతా విని వృద్ధి ర్భవిష్యతి-ఉపసర్గాణధాతో రామోపాత్-నత్వ తెతి చెత్పత్యం - అతఎవ యోగ విభాగిన పునర్విధానాథకామిత్యను వేదం ఐద్య తీతిన కాక్యనుపపత్తిః. ఆహ్లాదినచ్చ - ఇహ ఎకః పూర్వ పరయేత్యను భర్త తె-<noinclude><references/></noinclude> i028b1711p6scrlb7ii1o2e5iyw54h7 104 244735 603499 2026-11-03T00:16:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్వర సంధిః. పూర్వస్యాస్తే శత్పరస్యాదికత్స్యాదితీరేభవ్య చేతాస్త్ర స్వ-ఖ కవనయోర్వి, సర్జ నీ || || ౮ || ౩ || ౧౫ || ఖరి ఆజసా నేచ - పద్భావెన ఈశాస్త్ర శ్య నవిసోగః - ఉభయర్లు కర్తరి షికా దేవత...' 603499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్వర సంధిః. పూర్వస్యాస్తే శత్పరస్యాదికత్స్యాదితీరేభవ్య చేతాస్త్ర స్వ-ఖ కవనయోర్వి, సర్జ నీ || || ౮ || ౩ || ౧౫ || ఖరి ఆజసా నేచ - పద్భావెన ఈశాస్త్ర శ్య నవిసోగః - ఉభయర్లు కర్తరి షికా దేవతయొరిత్యాగిని ర్దేశాత్ ఉపసర్ డై తో రాషే పేసిద్ధి శాతానికి యోగవి భాగేన పునర్వృద్ధిం ధానాథజమ్- తేనఋత్యక ఇది పాక్షికో ఉకృతికావో వభవతి. - వాసు ప్యాపిక లేః || ౬|| ౧||౯౨ అవర్ణానాదు నే వర్ణా దృ కారాదౌ ఘుద్ధాతౌవృద్ధిర్వాస్యార్ ఆపికలి,గ్రహ ఇంపూజార ణ - పర్ణ భీతి- ప్రేక్ష భీతి- సావర్ణ్యార్ ఇవణజన్య గ్రహణమ్ - ప్రత్కారీతి ప్రొత్కారీతి. త శరత్వాదీర్ఘాన ఉపౠకారీతి ఉపర్కా యతి. + • ఎక్జి పరరూపమ్ || ౬ || ౧ || ౯ర ఆదుపుర్గా దేశా దౌఖాతా పరరూపచ కాదస్స్యాత్ ప్రేజతే ఊపోషతి ఇ యథా సష్ట్యించా శ్రీయతఇత్యభి ప్రేత్యాహ || పూర్వస్యార్హత దితి || స్థానివత్పూత్రేణైవ గతారు మిదమ్ - న చాల్విధ్యర్థ మిద మస్త్వితి కక్రమ్. అస్యావ్యల్విధావనిష్టశ్వాల్ - అన్యథాల యజెఇన్ద్ర మిర్యేత) సవణం దీర్ఘా కుత్తెః నది సర ఇతి | ఎవచ్చ. సుభార్త ఇత్యాదావపీబోధ్యమ్- ॥ సుబ్షా తావిలి ॥సుబస్తావయవ శేఇత్యరకాః - మణన్తో వ్యథాతోర-సమ్బవార్ - యవ్యపీ ఋజగతావిత్యాదీనాంక్వి పి ధాతుర్వం సుబన శ్వంద సంభవతి - తథాపి న కాదృలేదు తపరత్వవ్యావర్త్యంప్రసిధ్ధమ్ నాము ధాతం ప్వెవతత్సచ్భు తీ అత ఎ వెహగృహ్యన్త ఇతిభావః ప్రాజ్ఞ తీయతీతి ఆరో వ్యరూణేన ద్విత్వనిషేధః - ఏజి పరరూపమ్ - ఎక్యెజి తెజసిద్ధ పరగ్రహణముర్త రాథజమ్ - రూపxహణం స్వేచ్చ థూమ్ - అమిపూర్వ జెజ్<noinclude><references/></noinclude> nx6btlegb2989xv7y6oq3levzfwofr4 104 244736 603500 2026-11-03T00:16:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పోజును వీర్యనువర్త్య వాక్యభేదేన వ్యాఖ్యేయమ్ తెన ఎబా కాశుద్ధ్భాదావా- ఉ పేడకించాలి. ఉకైకశీయలి. ఏవేచానియోనే-నియో గూడెపధారణమ్ - క్వేవలో - వ్యసే - ఆకజక్ ఇస్తావేశళబ్దః - అనియుమ్ త...' 603500 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పోజును వీర్యనువర్త్య వాక్యభేదేన వ్యాఖ్యేయమ్ తెన ఎబా కాశుద్ధ్భాదావా- ఉ పేడకించాలి. ఉకైకశీయలి. ఏవేచానియోనే-నియో గూడెపధారణమ్ - క్వేవలో - వ్యసే - ఆకజక్ ఇస్తావేశళబ్దః - అనియుమ్ తవైవ, ఆచోన్త్యాదిత |౧ |౧౩౬ర ఆచాంమ ధ్యే యే ఒ వ్యఃనఆదిత్యన్యతట్టిసంజ్ఞరిస్యౌర్ • శశబ్ధ్వాదిషు ఇరరూ శంవార్యమ్ - పచ్చ సే:- శశను :- తర్కము :- కుంటా - నీ ర స్పైపదీ - పెజితి- {నియోగో కారణమితికి నిర్పారణమిత్వరూ కదు క్లస్ నావిక్ ఇప్తాయ దాదృష్టః పరరూపను గోదరః!ఎక స్తు విషయోవృద్ధాగ్నియ మోరింజభవేత్ ఇతి - ప్యాధరాః- ఆనవి ఇస్తావనిశ్చయె యదా ఎవ కారోదృష్టః కరూ పశ్యవిషయః - యస్తు నియమెనిర్ధారణే యిదాదృ వన్నేవృద్ధి విషయంతి | యేతునియోగత్వ దైవ గచ్చెతి ప్రాణో గవెస్తితన్య ప్రత్యుదాహరణస్యానుగుణతయా నియోజనతిని వ్యాపార న్యారక్ష తె, తెషాంయ దైవ పూర్వంజ్వ లచే శరీరంను మైన ఆస్త్రాన్తరపాఠశానామితిలౌకిక ప్రయోగః, తపస్త్ర పఃకర్తక సైన, లజిన్నాకటాయనస్యైవెత్యాది సౌత్ర ప్రయోగాశ ననీధ్యేయం: • ఉకాహృతవృత్తి శ్లోక విరోధశ్చ స్యాత్. - ఆశ ధారణమితివా కుర్వంతునిర్వెట్ట ద్ధి అశోఒన్త్యాదిటి ఆ ఇతినిరా రణేషష్ఠీ - జాతాక తదనమ్ - తదాహ | ఆచాంమధ్యఇతి ఇం పరరూపువాద్య మిత్యథః - ఆతని నాహ|| రచ్చ టేరితి యిదిఆదిత్యధికా రాజసౌరస్యైవేష్యేత, కి హిజరు నీ పా పతిజ్ఞు లిరీత్యా జననీ ధ్యర్ - కేచిత్తు మన పకచ్ఛబ యేః వృషాద రాజ క్వాదన్యలో సెఅచారిన్యైవ పరరూపమాహు - కళాశార దేశవిశేషాణా మనుః కూతుళకను:- కర్కాణాం రాష్ట్రాను చ: కర్కను ?, ఆటతీక్యటా - టాప్- కులప్యాటకులటా?<noinclude><references/></noinclude> 7bwbe7k8ad9typrgv2nn44c1vgo744e 104 244737 603501 2026-11-03T00:16:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మన్తఃకేశవేశ్ - సీరూమ్లో 2న్యః - మనీషా లాఙ్గలీషా- చక జ్జలిః - పౌరఙ్గ ? పడచక్షణోః - సారాల్లో ఒన్యః - ఆకృతితో జోఒయమ్ - మార్త ఓత్వోష్ణయోస్సనేవా॥ స్థూలోకు:- స్థూలారు?- బిమ్బోహఃబ్బిష్ఠ...' 603501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మన్తఃకేశవేశ్ - సీరూమ్లో 2న్యః - మనీషా లాఙ్గలీషా- చక జ్జలిః - పౌరఙ్గ ? పడచక్షణోః - సారాల్లో ఒన్యః - ఆకృతితో జోఒయమ్ - మార్త ఓత్వోష్ణయోస్సనేవా॥ స్థూలోకు:- స్థూలారు?- బిమ్బోహఃబ్బిష్ఠః శ్రీమాసేకిమ్ తహిష్టః. ఓరజోశ్చ || ౬ || ౧ || ఓమిజీ తాత్పరరూ ఈమెకాదేశ స్ప్యార్ - శివాయోన్నమః - శివఎహి - శివేహి. అవ్యక్తాను శరణస్యాక ఇతా ఓ ॥ ౧॥ కావా నీ యదితుకుల మటతీ విగ్నేశ్యత, త దాశర్మణృణిజీ పికులాటీ స్యా ల్ - ఈషనీ ఈషగత్యాదిను ఆధ్యాంగురోళ్చహలఇత్య క్యయో ఈషా - మన సఈష్మామనీషా హలన్యీ ఈమోహలీషా, బాఙ్గలదః - పతన ఆజ్ఞ లయోయస్మిక్ నమస్కా-ర్యత్వా దితి పరజ్జాలి ః || మార్త ణ్ణఇం పరరూపేణానేన మృతి ణ్ణణతి నే స్ధతతో ఒణ్యాదివృద్ధిః - ప రామార్తాన్డమాన్యత్ పునర్మార్తా కొమాభరదిత్యాదిషుకు దీఘురా శ్ఛాన్ద్ర సఐవిభావః - కేందర న తంకాదీఘకా మేవాహుః - పూర్వోక్త వైదిక ప్రయోగా పా జునుమాలాః- ఓక్వోష్ఠయేరితి|ఆకారస్యఓత్వోష్ఠయోశ్చ ఎవర్ర సమాసే స్థితౌ పశ్యామిదం ప్రవర్త తె - తెనెవాన - త వాష్ఠఃం శివెహీతి | నను శివ ఆ ఇత్యక్ర సవర్ణ దీర్ఘాకృతే పచ్చా రా . దణేచ సిద్ధమిష్టం - తల్కిమార్ గ్రహణేన - సత్యమ్ - పూ క్యం థాతురుకు పరెణ యజ్యతపతి దర్శనె ధాతూపసగకా యోః కార్యమున రఙ్గమితి పూర్వంగుణీకృతె వృద్ధిస్ప్యార్, త హ్యైభూదిత్యాజ్ గ్రహణమ్. అవ్యక్తానుకరణప్యారిఇతౌ - యద్యప్యతో గుణఇతి. పూర్వనూరాదరఇత్యనువర్త్య ఆశో గ్రహణమహత్యకుం శక్యమ్ - తథాపి పూర్వసూ లె అంంతి త పరకరణార్ ప్రొ. ప్వొకారస్య గ్రహణమ్ - ఇహతు శబ్దాధికారపక్షాశ్రయిడా వఛ్ఛజ్ఞ్యగ్రహణమితి వ్యాఖ్యా నెక్లెళ స్ప్యాదితి పునరత్రాతో<noinclude><references/></noinclude> 71owjqeqpexw1ctvksln2ho131r783l 104 244738 603502 2026-11-03T00:16:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కాదెళ్ల స్ప్యాత్ || కుటల్ - ఇతి - పటితి- ఎకాబోన. శ్రడం. ప్రాగుక్తంనస్యాత్ - ఆన్యస్యతుత కారమాత్రన్యోవాస్యాత్ • డాలిబహులం ద్వేభజరఇతి బహువచనాద్ది ్వర్వమ్ తథ్యరు ధరూ మ్రేడితమ్ ||...' 603502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కాదెళ్ల స్ప్యాత్ || కుటల్ - ఇతి - పటితి- ఎకాబోన. శ్రడం. ప్రాగుక్తంనస్యాత్ - ఆన్యస్యతుత కారమాత్రన్యోవాస్యాత్ • డాలిబహులం ద్వేభజరఇతి బహువచనాద్ది ్వర్వమ్ తథ్యరు ధరూ మ్రేడితమ్ || ౮ || ౧॥ ౨॥ ద్విరుక్త స్వకరంరూప భూ మ్రేడిత సంజ్ఞ స్యాత్ - పటర్పటేరి - ఝలాఁ జిఒస్తే, రాజ ౨ || ౩౯ || పదా స్తే ఝలాంజకన్స్యుః - పటర్పేటదిలీ . దీను ఎకా దేశస్పాల్ - దైత్యాఃః - శ్రీశః - విష్ణూదం :- ఆచికిమ్ = కుమారీ తే - నా జ్ఝులాబి తిసావర్ణ ని షేథస్తు నదీ ఘకాశకారయోః- గ్రహణకశాస్త్రస్య సామ్రాజ్యాకాధిని మేధా . గ్రహణమ్ - అవ్యక్త శబ్దంవాృచ పై ॥ ధ్వ నెరితి ॥ జన కరణ స్యే Eu పటదిలిస్ఛేటా కారవర్ణ స్యేతిభావః - తథ్యచానశరణత్వం కించిత్సామ్యెన బోధ్యమ్ - పరమాూకుస్యాస్యనిత్యత్వే ఒదినం హితాయామవివక్షితాయాం తమా పాఠావాజాహ కపటల్ నాక్షి లాలితీత్యాది || అంభావః - విధేయభేడే నా క్యభేదాత్పర్భువత్యా మెళవాక్యతాయాం రదయోశాత్తుజ్యా వ్యమిత్యస్య నా స్త్రీలావిశ్యప్యచ ఎక వాక్యత్వ లాఛాయ్యాస్టర్. భిన్నం తుల్యాప్రయత్నం స్వర్ణ మితృలోభ్యువెయితే. యద్యనీ సర్వెపాంతరాజు నారుజ్ఞులనై ర్భావార్త క్లఎ ఐదుర్లభః - తథాపి ఆజ్ఝర్ భన్నెత్యం పరస్పర నిరూపితరు అృత్వనిశిచ్చు స్యప్రయత్నకా యావజ్ఝరాల కారహశానికా రళ కారాద్యాత్మిక తడుభయభిన్నత్వం వివ తమ్- తథాచ - యత్నస్త దుభయం మిథన్నీవర్ణంభవతి తన్న్యాయేన హలా మూల్యాభ్యరేయి రంయిద్ధర్ తదుభయం మిథన్పవర్ణం తో<noinclude><references/></noinclude> 1aglnyy47ier7gx0uuc00xx5cfza6i3 104 244739 603503 2026-11-03T00:17:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ధ్యాంప్రాగనిచృత్తి :-అకృతిక - హరయే ఆకో ఒక దీర్ఘ ఇత్యేది ను - తృప్త దురంతమపి మిథస్పవణకా మిత్యర్థ ఫలితః తతళ్ళా నేన భూత్రోవ్వయేన సవర్ణ సంజ్ఞాయాం సిద్ధాయా ఈణుదిత్స వర్ణ స్యేతి...' 603503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ధ్యాంప్రాగనిచృత్తి :-అకృతిక - హరయే ఆకో ఒక దీర్ఘ ఇత్యేది ను - తృప్త దురంతమపి మిథస్పవణకా మిత్యర్థ ఫలితః తతళ్ళా నేన భూత్రోవ్వయేన సవర్ణ సంజ్ఞాయాం సిద్ధాయా ఈణుదిత్స వర్ణ స్యేతిగ్రహణశశాస్త్రం ప్రవర్తతే- నతుతతః ప్రాక్-అలౌ జ్ఙాక్షిలాలిత్య నేన అక్షర సమామ్నాయి కానా మేద సావర్ణ్యం అ్యదశ్యతే - నకు సర్వసామ్ తేనాత్ర దీర్ఘళ కారయోప్నా ఐర్ణ్యత స్యైవేశిత ద్వార నాయాక ఈ వర్ణ ఇత్యకా చీత్యనువర్త సంయక్త మిలి - యదారూక్ష్మణా మీవద్విదృతత్వం పరికల్ప్య శాజ్ఞిలావితిసూత్రం ప్రత్యాఖ్యాయి తే త దేహ అశస్పవర్ణనూ తె}ఆచీలినానుకర్త నీయమ్స్-హేయియాప్రోఇత్యాదౌ గురోరన్న తఇత్వాశారథ్యళ్లు కేకృతే తత్వ పరథ్యసన్య ఇణఃజరత్వేన, షత్వం స్యార్. హిజ్ఝలావిత్యశ్రీ కారడ్రక్లె పెణ రీఖాజాహకా తే ఇతివ్యాఖ్యానముపీనాశ్రయణీయమ్- విశ్వపాభిరిత్యా ఢత్వాచార్యప్రసక్తి ః • స్వరాదా మూర్త కాంచ ప్రయత్న దేశ సౌవర్ణ్యానావాడితే సుగ మోడియంచకా!- భావాత్ ఋఇ®త్రింశత్పం చైత్యుక్త త్వాద్ధాతృ కారణత్య 5 ఈ కారళ కారయో స్పాన్యసత్యస్యాదిత్యను భర్త నం ఆ సమాహితరూ చదిద్ధికెృతి భావః. ఋతిఋభా స్థిత్కి చేతి కార్తి కంభూశ్రస్థానపవర్ణన<noinclude><references/></noinclude> 0gm4de14hh59fs6obrh043kwp2vgh6i 104 244740 603504 2026-11-03T00:17:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్వరసంధిః. శారస్సౌవర్ణ్యాత్ = ఋతిఋవా అతి వెత్యుభయతాపి విధే వర్ణ ద్వయంద్వికమ్ - ఆద్యస్యమధ్యేద్వారేఖా - ఈ యోరేకాక = అభితోద్భక్తిరచరా - ద్వితీయభ్యతు మ ధ్యేద్వౌలకారా - శేషం ప్రా...' 603504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్వరసంధిః. శారస్సౌవర్ణ్యాత్ = ఋతిఋవా అతి వెత్యుభయతాపి విధే వర్ణ ద్వయంద్వికమ్ - ఆద్యస్యమధ్యేద్వారేఖా - ఈ యోరేకాక = అభితోద్భక్తిరచరా - ద్వితీయభ్యతు మ ధ్యేద్వౌలకారా - శేషం ప్రాగ్వర్ - ఇహెూళయ పి ఋ త్యకఇతిపాక్షికః ప్రకృతిభావోవక్ష్యతే. • తిఉం పూర్వరూపమేశా దేశ స్ప్యార్ హరే-విష్ణాడెవ సర్వత్రివిభాషా గేరాః ౬|| ౧౮౧౩౨|| లోకే వేదైశ్యై త్రేత్వశీతికర్త వౄమితి విపరీత గౌరవాక్కథమకో ఒకీ త్యెవ సువ చమిత్యుక్త మితి చేల్ - ఆశ్రాహుః - భాష్యకారైరిత ద్వారి క వ్వంప్యుప్రత్యాఖ్యానాన్నా స్యేవ గౌరవమితి - ప్రత్యాఖ్యా నేరూరు పత్తి: కారానేను విచారయివ్యతె. ||శణకాద్వయ౦ద్విమాత్రమితి|| ఎ తెనదీర్ఘ ప్రాప్తి హ్రస్వ ఋశారహ్రస్వణరశ్చవిధీయతఇతి ప్రాచో వ్యాఖ్యానమా శఠవిరుద్ధమితి ధ్వనిత. ఎజిః పరాఙత్ - ఆయపూరచేజాదః - బినిజసోళ్చె త్యస్యారహృదఉదాన్తాదిత్యుత్త రాథజుం స్పష్టప్రతి ఉత్త యే ఇహైపకృతమికి ఈమోరమాయాం స్థితమ్ - కేచిత్తు పదార్తా దిత్యేతడిహాహ్యవశ్యక మెవఅన్యథా అవదాన్తాదపిస్యాత్ - అది జిసోక్చేతిభూతంతు మహాసద్బుద్ధి కృతి పరతఃపూర్వరూపం చేత్ ఐ నీజిసోరేవాతి పరత ఇతి నియమార్థం స్యాత్ కత్ఫలం మీ బారయఃగురవః - ఇచ్చృతోయైసైనృతయః ఇత్యావ్ పూర్వరూపాప్రవృత్తి రిత్యాహుశ - ఎఐఃకిమ్ - వధ్యశ్రీ - చ యనద్- లజనమ్- ఆచినవమ్ - అతికిమ్-హరయిహ-విష్ణ వి- కోరమ్ - నా వాయాహి. - నేర్వత్ర విభాషా- యద్యపీ హచ్ఛద్ధ నీతిన ప్రకృతమ్ త , కాపీ యజుయ్యరఇత్యాది ప్రేమాల్' భక్త స్యేవేతి సమావ్యే కఅకస్సర్వ ద్రెక్యుక్త మ్ తద్వ్యాచాపి లోకే వేదే చేతి॥ ఇలా ఎక్జిత్యమతర్త్య ఎజిన జ్యో గోరిరివ్యాఖ్యెన్ తేనేసాక చి<noinclude><references/></noinclude> 1a71wzlo8jif99dvq79t55b94712p4l 104 244741 603505 2026-11-03T00:17:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'న హ్యాగోరలేవా ప్రకృతిభావప్ప్యాన్ప దాస్తే- గోఅగ్రమ్-గోరి' గ్రమ్- ఎజన హ్యాకిష్- చితగ్వగ్రమ్ - పజా కిమ్» గోః. అవజ్ స్ఫోటా ఇదన స్య || ౬ || ౧ || ౧౨౩ |! ఆతీతిని వృత్త మ్ “ ఆదిపరే పదానైగోరవణ...' 603505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>న హ్యాగోరలేవా ప్రకృతిభావప్ప్యాన్ప దాస్తే- గోఅగ్రమ్-గోరి' గ్రమ్- ఎజన హ్యాకిష్- చితగ్వగ్రమ్ - పజా కిమ్» గోః. అవజ్ స్ఫోటా ఇదన స్య || ౬ || ౧ || ౧౨౩ |! ఆతీతిని వృత్త మ్ “ ఆదిపరే పదానైగోరవణ్ వాస్యాత్ • గణాగ్రమ్- పడా స్తే కిమ్ - గవి; వ్యవస్థ త విభాషయాగవాక్ష -ఇన్ద్రభట్ల ౬|౧౪ ౧౩౪ || గోరవత్ స్యాది ). గవేన్ద్ర) . త్రగ్వగ్రమ్ | ప్రకృతిభావఇతి? ఎతచ్చప్రకృత్యాన్తః పాదమితి శూతాశకృతెృత్యనువృత్త్యాలభ్యత - నాస్తః పాదమితి పాశెకు సర్వత్రివిధా షెతినూ తెణ పూర్వరూపమెన విభాషా నిషి ధృత ఇత్యవ ధేయమ్ . నిషేధనికల్పె నిధి వికల్పః ఫలితఇత్యాళ యేన పూర్వరూపమేనఒకల్ప్యత ఇతిమ సూరమాయా స్థితమ్. అవజ్ స్ఫోటాయనస్య - స్ఫోటమయనంప రా ణం స్యేశిస్ఫోట ప్రతిపాదన ఐరోవైయాకరణః-తవ్యస్ఫోటాం నన్య - అత్రాపి ఎజన్త న్య గోరితివ్యాఖ్యేయమ్- అవళి వ్యెద మాత్రయితుమచికమ్ - విభాషానువృత్తైః - స్ఫోటాయన హణం పూజొథరామ్ || అతీతినివృత్త మితి ॥ అన్యథాగవేళఃగ వోల్ట్ల ఇత్యాదిన సిద్ధ్యేదితిభావళి | అదిపరణతి శ్రీ అత్రాచీత్యను భర్త తె, ఆతీతీతు నివృత్త మిక్యత్ర వ్యాఖ్యాన మేవ శరణమ్ » గ వాక్షఇతి || Xవాంశిరణా నామ శ్రీ వెతి విగ్రహః - ఆజ్ఞోదశళాశా దిత్యణ్ సమాసాన కావాతా నేరూడోడియమ్ పుంస్త్వం ఇట్టెర• ఆరళ్భు సామర్థ్యాన్నిత్యమ్- ఇదంచ సూత్రంత్య త్తుంశక్యరు. అన్యార్థం స్వీకృతెన వ్యవస్థీత విభావ క య చెవ సిద్ధెరిత్యాహు:!! ఫ్లు పగృహ్యాతి సూత్రాదవ్యవహిర పూర్వోభ ఆకృతిధావ ఇతి హ మూల పుస్త రేషు శవాప పాతఎక - సర్వగ్ర విభాషా గొంతి • యెణ దృశ్య వై- శకృతి భావశ్య<noinclude><references/></noinclude> ggc1pmhea552zcxsx5osp7uyxijhr69 104 244742 603506 2026-11-03T00:17:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '0. m 1. ప్రగృహ్యాత్చ వత్యనైతే వినిత్యం, పేదృశ్యాన్యుః- ఎహి కృష్ణా 3 ఆతిగౌశ్చరతి - హరీఎతొ - నిర్యిమితికెన్ - హరీఎ తానిత్యాదావయమేవ ప్రకృతిధావో ఈ భాస్యాత్-ఇకోఒ సవర్ణ ఇతిహస్య సముచ్చ...' 603506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>0. m 1. ప్రగృహ్యాత్చ వత్యనైతే వినిత్యం, పేదృశ్యాన్యుః- ఎహి కృష్ణా 3 ఆతిగౌశ్చరతి - హరీఎతొ - నిర్యిమితికెన్ - హరీఎ తానిత్యాదావయమేవ ప్రకృతిధావో ఈ భాస్యాత్-ఇకోఒ సవర్ణ ఇతిహస్య సముచ్చితో కూభూత్. ర్భూతమిత్యసశ్య-వక్తవ్య = తాన్యాంతదవిధానాల్ - నచావజ్ 'సూరన్య కృతిభావాలేవానత్వ సూత్పరా వాదరూ ఏ త్వాత్త శృకరణస్థత్వం సూ ఐపాదమ్ అవజాదెశాను వృత్త్య ర్థం తదనన ర పతిక స్పెవే జాతి మాత్ర స్యాదీతి వాద్యమ్ - పూ ర్పరూపావనానత్వస్యావ్యవల్ నూతన్య సువదత్వాదేశ కరణపాకన్ళీ గేకద్దానువృత్త్యర్థకయ చరితార్థత్వాల్ - ఎ వంద స్వలెఖ్యస కృతిరావుకు కరణాద్భహిస్తతూత్ప్రద్వ యం లిఖికమ్ - తదనుహ త్వేన సక్వత విభాషె సూర్మహి త్రైన ఇస్థిత్య గతిర్బో థ్యా ఇత్యాహుః. పుర ప్రగృహ్యాః - ప్రకృతిభావం ప్రతియములతో నాసిద్ధః - రమసూద్యప్రశృతిభావ విధాన సామర్థ్యాన్ • అలికిమ్- జాను ఉజానూ-ఉష్ణోఃప్రగృహ్యత్వే ఒపిన వణ- దీఘః- అదీ త్యను వర్తమానె పు కరవి గ్రహణమావేశ నిమిత్త ఏవాది ప్రశ్న శ్రీగానః- తెన ఇహాప్యేకాదేశ స్ప్యాదేవ - జాను ఆ స్వరుజు తి జానూ ఆశ్వీరుజితి - ఇహతీయ ఉధాఇతి పాక్షి కేవ కారేతుజా స్వశ్వరుజతి|| ఎహికృషే || దూరామా తెచెతిపుకల పాచా తుకృష్ణా 3 ఏహీత్యుదాహృతమ్ - తద శీర్ - దాశ్యన్య ప్రేరిత్వధి కారా} || హవ్వసముచితో మాభూది ॥ ఆ యం భావః హరీ ఈశాంత్వత్ప్రపుత పగృ హెృత్యేకత్సావ కాశమ్- చకీ అతె) ర్య్వాకోఒ4వర్ణఇతి - రవళ్ళపారీఎతావిశ9 వీరత్వాద్ధ లేడుపి బాధతఇతి.<noinclude><references/></noinclude> 9kfcifkd0wcbnxuy6c9fjdkbhkq2qh3 104 244743 603507 2026-11-03T00:17:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్వరసంధిః హ్రస్వవిధిసామర్థ్యాదైవ ప్రకృతిభా వెసి ద్ధతదనుకర్ష ణాథ ళ్ళ కారోసకర్త వ్యఇతిభా ష్యేర్థితమ్- చక్రితత. చక్రీలత్ర- చ క్యత)- ఉదాన్తా ఇతికిమ్- గౌర్యా ! నసనే -వావ్యశ్వ - బ...' 603507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్వరసంధిః హ్రస్వవిధిసామర్థ్యాదైవ ప్రకృతిభా వెసి ద్ధతదనుకర్ష ణాథ ళ్ళ కారోసకర్త వ్యఇతిభా ష్యేర్థితమ్- చక్రితత. చక్రీలత్ర- చ క్యత)- ఉదాన్తా ఇతికిమ్- గౌర్యా ! నసనే -వావ్యశ్వ - బనితిచ-పార్శ్వమ్. 1 ఋత్యకః || ౬ || ౧ || ౧౨ || ఋతి ప రే ఒకః ప్రాగ్య ర్ - బ్రహ్మ ఋషిః - బ్రహ్మర్షి 6- వేదానా ఇత్యేవ - ఆర్బత్ -స మా సే వ్యయం ప్రకృతిభావః - సప్తఋషీణావ - సప్తర్షీ తాము. వాక్యస్య పేః పుత ఉదాత్తః॥వరి అరా వి॥ ఇత్యధికృ త్య!! ప్రత్యధివాడేఒకడే రా|| అ||రా|| ఆకూద విష చక్ర్యతి ॥ ఇహస్కోరితికలోపోన-ణః కార్యకా లపడే బహిరఙ్గ పరిరావయా ఆసిద్ధత్వాల్ స్థానివర్భాణాచ్చ - పూర్వతాసిద్దైన స్థానివదికిశునాప్తి - తన్యదోష సంయోగా దిలో పుర్వణ త్వెష్వితినక్ష్యమాణత్వాల్ . {| పార్శ్వమితి|| పర్నూనాం సమూహః పర్శ్వాఐస్ వ క్తవ్యఇలిణస్-ఓరు ఇస్తున్న స్థితిచేతి పదత్వస్యభత్వాపనా ఋత్యేక ః బ్రహ్మఋషి రితిననుఋత్యస్య త్యేష కూ ఈ స్తు - దనిఋచ్ఛతీత్యా దానికో సవర్ణ ఇర్య నేనైవ యే శృతిభావసిద్ధేః-మైనమ్- హెూ కృఋకార ఇత్యక ప్రకృతిభా నాథగారు గ్రహణస్యావశ్యకత్వాత్ ఏకేనాకోఒ సవర్ల త్యేక మీద, సూరేదస్త్వితి శజ్ఞాపినిరవకాలైన ఉక్త దోపా నిష్బతే ః - సప్తఋషీ జామిత్వశ్రన సరసఇతి నిషేధాపత్తె శ్చ న సరసృతిని షేధ వార్తికంహఠాకో ఒసవణకాకతి నూ త్ప్రఏవ - నతుఋత్యర ఇత్యతేతి సిద్ధాన్తః - అతని జాహ॥ నేన సెడె వ్యయ మితి ఎంచటం 2జర్ల యోపతి పూర్వోక్త నిర్దేశన్స ॥ అత్యధివాజ. ఇహ పర్యభివాదళ ట్లైనా శీర్వచనము వ్యతే - ఆకూడా కు- అభివాదయేఈజకోమ్. ఆయ<noinclude><references/></noinclude> 1yz0y5h9zomf0fmgvd14vv0gbg8077h 104 244744 603508 2026-11-03T00:17:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '" 3: దయేదేవదతో ఒహమ్- భోఆయ మై భేధిదేవదత్తా 3 - స్త్రి యాంన- అభివాదయే కార్గృహమ్- భోఆయమ్మ తీభవ గారికి డ్రైవ ఫ్లుతఇష్య తె- నేహ - ఆయుష్యానేధి ॥ భో రాజస్యవిశాం వేతివాచరమ్ || ఆయుష్తా నేధి...' 603508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>" 3: దయేదేవదతో ఒహమ్- భోఆయ మై భేధిదేవదత్తా 3 - స్త్రి యాంన- అభివాదయే కార్గృహమ్- భోఆయమ్మ తీభవ గారికి డ్రైవ ఫ్లుతఇష్య తె- నేహ - ఆయుష్యానేధి ॥ భో రాజస్యవిశాం వేతివాచరమ్ || ఆయుష్తా నేధిభో 3. ఆయఙ్ఞ్మ సధీన్ద్రవరాత • ఆయుషాధీన్ద్రపాలితా 3. దూరాధూ లేచ| ౮ || ౮॥రార॥ దూరాత్సంబోధ యి ద్వాక్యంతస్య టేఃఫ్లుతస్స్యాత్ - సూన్స్ బదేపపత్తా 3. ప్రయోగదూరాద్ధూతెయద్వాక్యం తత, హైహయోరేవి ప్లుత స్ప్యార్ || హై 3 రామ - రామ హె 3. గురోరనృతో ఒనన్యస్యావ్యే కై కస్యపాచావ్ ॥ ౮॥ వా॥వ౬ |॥ దూరాద్భూ తెయద్వాక్య వస్యఋద్భిన్న స్యాన న్యస్యాపి గురోర్వాప్లుతస్స్యాల్ దే వదత్త - దేవదా కెత్త * దేవదత్తా 3- గురోఃకిమ్-వ కారాత్పరస్యా కారస్యమాభూర్- సైధితుష జకర్త ఆయు ప్లానెధీతి : అసై స్పైర్టి ః-భ్బుసారి త్యెర్వమ్. హరి :- సోరల్లోపః || నామ గౌతం చేతి॥ గోరి త)స్యోదాహరణమభివాదయెగారో - హఁభో ఆయుమ్మా 'నే ధిశార్గ్యా 3 ఇర్యూహ్యమ్. దూరాధూలేచ - హూఠీమాహ్వానమ్- రచ్చన మ్బోధనమా త్రో పలు ణమ్- తదాహనిదూ రాల్పేమ్బోధన ఇతి | ఉ కులక్షణ తయావ్యాఖ్యానవ్యధలముదాహరతి, సూన్ పిబెశ్యామ్ [] గురోరనృతోఒనన్యస్యాపి. ఆర్ద్రవదన్తి - యిదృశ్య స్యగురోఃపు తాళో ఒపిశబ్ధృతి వ్యాఖ్యా యెతతర్హి గురుస్థాని కుతానా మెన పర్యాయస్ప్యాల్ -తథాచదూరాద్భూతజ్ఞతల క్షణాన రణ ల ఘోస్ట్ స్ప్రే తెవిహితెన ప్లుతెన సహాయగ వ స్పాం త్ప్రయోగః ప్రస జ్యెత - తస్తాదపిశబ్దః గురోర గురోశ్చ పుతా రఇతి వ్యాఖ్యాతవ్యామ్ పేరితి ప శృరత్వాడితి : ఇవవ తేలి| వా .<noinclude><references/></noinclude> 44egrink60u9ds7jsnvyta3eznk8kdp 104 244745 603509 2026-11-03T00:18:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ATLY- ఆనృతః కిమ్- కృష్ణా 3. విళైశర్గ్రహణం శర్యాయ ధూమ్• ఇహపాచా మితీయో గోవిభజ్య తె-తెన సర్వః ఫ్లుతో ఒకల్ప్యతె. - *5- ఇతి శబ్దస్తస్త్మికా వరెఫ్లుతో ఒళ్లుతవద్భవతి ఆప్లుతకార్యం యిణాద...' 603509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ATLY- ఆనృతః కిమ్- కృష్ణా 3. విళైశర్గ్రహణం శర్యాయ ధూమ్• ఇహపాచా మితీయో గోవిభజ్య తె-తెన సర్వః ఫ్లుతో ఒకల్ప్యతె. - *5- ఇతి శబ్దస్తస్త్మికా వరెఫ్లుతో ఒళ్లుతవద్భవతి ఆప్లుతకార్యం యిణాదికఁ కరోలి- సుజ్లోకా 3 ఇతి సుల్లో కేతి- వ ఆప్లుం ఇత్యుక్తా భ్రుతనీవనిషిధ్యత - తథాచ వగృహ్యారీ యె | సర్వఃప్లుతో & కల్ప్యలే ఇతి | ఎతెన ద్వైపాయ మోబిరిహ శాతర ఆజహావపు త్రైతి భాగవతం వ్యాఖ్యాతం ప్లుతస్య వైకల్పిక త్వాల్ -ఆర్ష కుయోXఇట్టి శ్రీధరాచార్యో వస్తునా దర్త వ్యా-వి స్తత స్వభ్యతకు మోరణీయమును స్ధాయి || || #దికం కరోతీతి|| అత్ర స బ్యాః- యిద్యేవం అన్నీ ఇతి విష్ణూ ఇత్యత గృహ్యాశాయి ప్రకృతిభావం బాధిత్వా పర శ్వావ నెనంగాది కార్యంప్యాత్ తతళ్ళవతరణ ప్రయోజనం chశాదిక పెద స్యాత్ తపొత్పుత కార్యం ప్రకృతిభావంసతతో తీత్యర్థ ఇలిప్రా చాం వ్యాఖ్యైవ జ్యాయిసీ-ఎవంచెకోయణచీత్య హెక్xహణస్య వై యర్యళజ్కా పిఠాప్తి - తథాహిత తెక్ హజాతావెఒపి హ్రస్వక్యపితికృశికుక్ దీర్ఘాదిత్యతో హ్రస్వడీ ర్ఘ పోజు నువృత్త్యాతయోర్యజోవిధానాల్ నవ్యమైన స్యాభ ఓబృ తివ్రుతథ్యతు ప్రకృతిభావేనైన భవితవ్యమే చాంత్వ. టయో _పవాదాః హరయశ్యాదౌ ఉపేద్ద కృపై శత్వమికాదా త్వాక అభివృద్ధి రే చీతి రాధ కేధవరః థా సత్యపి ఇన్ద్రజ. #శ్రీ శృత్యాదౌ సస్వర్ణత్వం బాధకములో వారు ఇర్గ్రహగేశ "థాస్యేహికర భోరూ ఇతి మరినూ ఇతి చిహీ అత్రైజ్యాదావ ప్లుతవదుగుస్థితె ఈ చార్ట్లో వర్మిణ స్యెతి పకృతిభావ న్ షే హ్రస్వదీర్ఘ యొక్క ణ్వా కార్య విధానేనా ళ్లుతిస్యాస్య యిశాన 2క్ Xహణం వ్యథజు మితి వళక్యతే కక్కి తుని త్యాహుః • ఆ L కాసాస్టర్ టఃరాప్నోతి తనా భూర్కిం<noinclude><references/></noinclude> j39ucw7yzkjrzo0wucjpcp56qapjzld 104 244746 603510 2026-11-03T00:18:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్వర సంధి: EX ఉకృతిభావిప్లుతథ్యశ్రవణ నస్యార్ అన్నీ ఇతి ఈచాక ప్యాల్ - చినహీతి- దిమహీ 3 ఇతి - చినుహీఠమ్ - ఉళయ శ్రీవిభాషే.యమ్ - ఈదూ దేద్ద్వివచనం శగృహ్యమ్ 010॥ 8॥ ఈ మావేదస్తంద్వివచనం ప్...' 603510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్వర సంధి: EX ఉకృతిభావిప్లుతథ్యశ్రవణ నస్యార్ అన్నీ ఇతి ఈచాక ప్యాల్ - చినహీతి- దిమహీ 3 ఇతి - చినుహీఠమ్ - ఉళయ శ్రీవిభాషే.యమ్ - ఈదూ దేద్ద్వివచనం శగృహ్యమ్ 010॥ 8॥ ఈ మావేదస్తంద్వివచనం ప్రగృహ్యసంజ్ఞంస్యాత్ * హరీపతౌ - విష్ణూక్షమా- గంగే ఆమూ-పచేతే ఇమా. మణీవోష్ణ స్యెతికు న్యత్ప్రస్నోతి ఇకూ సేవణజాఇతి శారలమివంచ యదుకం న సమా సేసితిచెతి కద నైన సంగృహీతం భవతీతి | చిన్నహీతి॥ బన్వితిలో ఉనః-హీత్యవ్యయమ్- ఆవర్త్యప్యాపి ప్రశ్నాఖ్యాన యోరీతిళ్లుతః ॥ ఉభయత విభావతి ॥ ఇతిక కే 'ఐరతః పూర్వెణప్రాప్తె అన్యకా పైచారభ్భూదితిభావః . || ఈమాదేవన్త మితి || అశ్రవిశేషణాన తదన విధ్యాశ యణంకిమ్-యతే తేఇ క వితీయ ధాస్యాత్ - హరీ విష్ణూ ఇత్యాది 'ప్వె కాదేళధ్య పజూదిన వ్భాజాశ్రయణ ఈకారాదీవారి ద్వి చనత్వా దీదూస్క్రూ పంద్వివచనమిత్యుక్తా ఒపి ప్రగృహ్యత్వం సిధ్యతీతిబోధ్యమ్ ద్వివచనమితి ॥ సంజ్ఞాపిధా ప్రత్యయ వాణే తదన గ్రహణంనాప్తి - సుప్తి ఉన మిత్యన గ్రహణ్యా తే సకు ఈర్యోక్వధ్వోశ్చా చారం కుమార్యకారం తధ్వగాతమితి సిద్ధత్ ద్వించ శాస్త్రం ప్రగృహ్యలస్యాదితి వ్యాకుర్వతః పా) చస్తు సేదంసిధ్యేత్ || హరీఎతావితి || ఇహ హ్రస్వన గుచ్చిత ప్రకృతిధాలోన - ఫ్లుత ప్రగృహ్యాఇత్యత నిత్యగ్రహ శాదిత్యు - • అతవృత్తి కారెణ జణీ వాణీనాం ప్రతిషేధో వక్తవ్య ఇతి పఠిత్వా ఉడిన రోధవేత జంపతీ వేట్యుదాహృతం తచ్చ సుత్రయితానుక్త శ్వా దప్రమాణమితి రైటాదయి? - ఎ సంస్థ తేణీవోష్ణ స్య లస్బే తెలియా వత్సర రౌణ నేతి ధారత<noinclude><references/></noinclude> 35n0o4bdpvh5sbc8b03bj7digcpux54 104 244747 603511 2026-11-03T00:18:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'EE- గృహ్యౌప్త : - అవికా ఈశాః- రామకృష్ణావమూ ఆసా తె-మా లిమ్ - అను కీ ఒక ఆనీతిమార్గ్రహణే ఏ కార్యోనువ" దౌబృహస్పతీ. ' చేతసిజానీ యాదివా$చ కదవ్య అమితిమిదినీ - వవా య థాత థేవైవం సామ్బే ఇక్యవ...' 603511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>EE- గృహ్యౌప్త : - అవికా ఈశాః- రామకృష్ణావమూ ఆసా తె-మా లిమ్ - అను కీ ఒక ఆనీతిమార్గ్రహణే ఏ కార్యోనువ" దౌబృహస్పతీ. ' చేతసిజానీ యాదివా$చ కదవ్య అమితిమిదినీ - వవా య థాత థేవైవం సామ్బే ఇక్యవార: కావచ్భు ఖడ్డి వీళానికి పఙ్క జానీత్యాది ప్రయోగదర్శనాచ్చెతినామం. " . ఆడసోమార్ ఇహుశా రోనానువర్త తె అసంభవా దిక్యం ప్రత్యాహ ! ఈదూతానితి ॥ ఆద సఃకిమ్ - శమ్యుక వామ్యఠ • సనూకారాము వృత్తి ద్వారా స్త్రియాఫలెనా మూకసారే ఇశ్యత) పూర్వేణైవసిద్ధేః యత్వప్యాసిద్ధ త్వే వ్యెకారాక్ష త్వా దతతిహ|| రామకృష్ణావితి ॥ పుంసిపూ సర్వేణన సిధ్యతి ఔకారానత్వాదితిరావః - ఆదసోమాదిలి 6) ప్రతి మూత్వంమీ క్వంద నాసిద్ధమ్ ఆకమ్భపామర్థ్యా తొ అము త్రైతి || స్త్రీలిజ్ఞ ద్వివచన స్వాతు పూర్వసూ ణ ప్రగృహ్యత్వే ప్రకృతిభావ ఎవ - అము ! ఆత॥ ఏరోజ వ్యనువర్తే తేరి ॥ తథార ఎకరాశనువృత్తి తాత్పర్యగ్రహణఫ లఠం మార్గ్హణమితి భావః, శే-ఛాన్ద సముపీఠం సన్దర్భ అద్యథకాయుక్త మిత్యాహుః ॥ ఆ స్మైషతి ॥ ఆస్త్మభ్యమిత్యథజాః - సుపౌంసులుగీతి వ్యవః కేత నిపోతుడా . నిపారఃకిమ్ అవరెడ్డః- అః హేత ఆగచ్ఛ- *ఆగచ్ఛ ఆర్ధ్ర ఉగృహ్యంతో మాూర్ వీళ xహణాధావ్ యేనవిధిరితి భూతాత్త దీర్ఘ లాభై ప్రెప్టోమిక్య 6) స్వాగత ఉక్త మేతి - ఎకాజితీరు నబహువ్రీహిః-ఏళ్తా తీసబ్స్క్రి తాదవ్యం ఆశఃపూర్వ కాలై కేశర్మ ధారయ<noinclude><references/></noinclude> nkg3xu2u8htv0o19pu59rf1qbewz424 104 244748 603512 2026-11-03T00:18:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '22- ఎవ-నను నిపాతో జనాజిత్యుక్తే పాలన స్యసత్యపి ప్రగృహ్య త్వేప్రయోజనాభావా దజినై పొప్తే ఆజ్ఞహణ సామర్థ్యాద పమైన నిపాకన్య ప్రగృహ్యత్వ నీదే మేకగహణేశ. నరపుకొస్త్రీ త్యాదో హల సృ...' 603512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>22- ఎవ-నను నిపాతో జనాజిత్యుక్తే పాలన స్యసత్యపి ప్రగృహ్య త్వేప్రయోజనాభావా దజినై పొప్తే ఆజ్ఞహణ సామర్థ్యాద పమైన నిపాకన్య ప్రగృహ్యత్వ నీదే మేకగహణేశ. నరపుకొస్త్రీ త్యాదో హల సృసంజ్ఞప్తి బంభ క్యాంప్రకృ అలావా దఱో రోరితి రోరుత్వం స్యా - ఆతోఒజహణసా ర్ధ్యము పక్షీణమితి ఎకగ్రహణ విశ్యతమితి వాద్యమ్ - ప్ర గృహ్యకంజ్ఞా ప్రతి రుత్వస్యాని తయా రేఫాన్తవ్యైకన్య ప్రగృహ్యనుజ్ఞా కావెన దో మీ ప్రసక్తి : నదసా ర్త వ్యకృతా వేగృహ్య అంజ్ఞా ఎకదేశ వికృత న్యా యేన రే ఫాస్త స్యాపి స్యాదేవేతి ప్రకృతి భావప్రసజ్ఞ పదవస్థపతి నాన్యమ్- ప్ర గృహ్యతాం ప్రతిః ప్రకృతిధానం ప్రత్యపి రుత్వ స్పాసిద్ధత్వా లేకృతికావా పరృత్తెః సరానాక్షవ్యతునక ఎ వి ద వీ సిద్ధ కాశం ప్రయేజనం పాప్నోతి యత్ప్రకృతి రావాల్ న వ్యా వర్తే)-శచారి హణ పామర్థ్యావజన స్మైన ఏ) పరాపెత్యాది నిహారథ్య పగృహ్య సంజ్ఞ స్యన్నత్వజూ) ప ని పాత స్యైతి పరీక్ష కాథ్య- మేక గ్రహణమితివాద్యమ్ - ఆశా ' గ్రహణపు వైయస్థ్యా పత్తి ర్వ్యాహరతి మృగఇత్యాది నిర్ధా శవిరోధాచ్ఛోక్త శయాఅ (ప్రవృత్తిః-కించనిపాతో జనాజీ శ్యుక్తే వ్యనాటికి ప్రతిఒధ సామర్థ్యాన్ని పాతస్య విశేషణత్వా భ్యువేగమెకవన విధ్యప్రదృత్త్యాని హితరూపోయా గృహ్యఇత్యథణలా కాద జూ) పసై;వని వారధ్య, వేగృహ్యత్వం సిద్ధ మితినా స్యేవ ప్రయోజనమెక గ్రహణస్య - సర్వేద జ నము కాంతనివృత్త్యథ= మేకగ్రహణమాచళ్ళక మేవ అన్యథా ఆఇఉ అవెహీత్యత్ర ఎ కాబ్ ద్విర్వచన న్యాయేన సముదాయ స్యైన సంజ్ఞా స్యాన్నాశయవానామితి చరము స్యైవ శ్రకృతి భావప్ప్యా న్నతుపూర్వ యోతిచెన్న - అజిత్యేశ్వర్యవిజ • యైవ నము బాంతనిరాస సంభవాతృము దాయ శ్వజ్ఞాయా ఆ తెండవావా మనసుగ్ర హెడై రావ్ ద్విర్వచన న్యాయస్యావ్య ప్రవృత్తి రెకక్ష్మిన్ని వాతే సంజ్ఞా విధానిసంభవేశ నిసాము<noinclude><references/></noinclude> klypximizwzdci4zo3yl6fiqsc8qetm 104 244749 603513 2026-11-03T00:19:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జ మధ్యని పారగ్రహడేనా గ్రహశౌర్య. ఆ శ్రావణ ర్భామ్య" రా: - ఆచ్శముకాయి గ్రహణళణ్కా నిరాసాథజు మేకగ) హణం కుర్వన్ జ్ఞాపయతి - వణ గ్రహణేవు వ్యక్తి శంఖ్యా నరివద్య తే- శింతుజాతిశివ నిర్ద...' 603513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>జ మధ్యని పారగ్రహడేనా గ్రహశౌర్య. ఆ శ్రావణ ర్భామ్య" రా: - ఆచ్శముకాయి గ్రహణళణ్కా నిరాసాథజు మేకగ) హణం కుర్వన్ జ్ఞాపయతి - వణ గ్రహణేవు వ్యక్తి శంఖ్యా నరివద్య తే- శింతుజాతిశివ నిర్దిక్యతఇతి - తేన పాలస్తీ చ్చెతిన శఃకిత్వాద్ద ్భఇచ్చధి సృతీత్యాది సిద్ధం మహః హణక్యవ్యక్తి యప్తాచ్చ పదః సన్ఛశా రాన్నాసా వికస్పరత ఇతికిత్వంన స్యాత్త తళ్ళవరోపో న స్యాత్ - వస్తురస్తు ఆవృత్త సంజ్ఞా *కగ్రహాణముక్తాథూరా సశమిత్యా శ్రిత్య ప్రకృత నూత్రే ఎ శాస్త్రహణంత్యక్తం శక్యమతఎన నుయోగమాయా అనాజేరి శర్యుడాసాద్ఠాజూ) పని పో తెలభై నిపాతగ్రహణ ముక్త రా థజాం స్పష్ట పతి పత్త్యధకామిహైవకృతమితి నిపాత గ్రహణ ద్యైవ ప్రయోఉనహణక్తం సర్వేశార్గ్రహణ వ్య= ఆశ్రభ వ్యా:- లకఢుక్త్రం ఈ సూర రూ వాణితి పర్యు దాసాదిత్యాది తల్పి న్యమ్-ఓకూ)తే భాష్యకారైః ప్రభజ్యప్రతిషెధస్యైవాళ్లీ కృతత్వాత్ - నచలక్ష్యభేతాభావాతా వాన మాత్రిమితి బా చ్యంభాష్యమ్ ఆసాదెవభాష్యవచనాల వ్య భేదో ఒవ్యక్తీ త సుశచత్వార్-సథాహి-అతిర అః-అకారో వాసు దేవ న్న్యా దలి వచ నాద)ఢికద్దో డా" అనేన లేవ ఆహార్యాదా భివిధ్యో రిత్యాజో ఒన్యయీ భావే నవణందీ ఘెల్ అవ్య భావశ్వేత నపుంసకత్వార్ధ స్వశ్వ సారమ్యమి పూర్వచరృతే అమితీరూ భావ్యకృత్నం పతిమ్ తథాఖలోని స్థాయామితిః - వేఠాను నిష్టాయాంశం ప్రసారణే ఉతః- ఆల్ ఇంః ఎరు, ఆజ్ ఉం ఒక:,ఇత్యాసముద్రవీరవత్సరూ సేకూపంచతత్వందుకమ్. థశ్ర భిన్నత్వాన్స్ స్థానికద్భావేన నిహతత్వాచ్ఛ ప్రగ్యత్వా త- ప్రాజ్యప్రతిషే థాశ్రయేము సిధ్యతి తస్యం త్వెన వు గృహ్యత్వని సెనాల్ -న చైతాదశ ప్రయోగో ప్రామాణికవలే వ త్తుం యుక్తమ్ - ప్రకృతథావ్యస్యైవ ప్రమాణత్వార్, ఆధ్యగా<noinclude><references/></noinclude> ixuxcrlqdaft6tz95iknmdyvftng22b 104 244750 603514 2026-11-03T00:19:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3 F . ఆశ్వర్జి తన ప్రగృహ్బస్స్యాల్ - ఇవిశ్మయే - ఇఇన్స్టః ఉఉ సుకన్య నే ఆ ఏవంకిలతర్- శీత్ప్రున గృజ్యః అఈ పదణ్ణం ఓష్ణం, వాక్య స్మ రణయోతజిర్ - ఆవ్యత జీదితివివేకః - ఓరీ | అంబుద్ధినిమిత...' 603514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>3 F . ఆశ్వర్జి తన ప్రగృహ్బస్స్యాల్ - ఇవిశ్మయే - ఇఇన్స్టః ఉఉ సుకన్య నే ఆ ఏవంకిలతర్- శీత్ప్రున గృజ్యః అఈ పదణ్ణం ఓష్ణం, వాక్య స్మ రణయోతజిర్ - ఆవ్యత జీదితివివేకః - ఓరీ | అంబుద్ధినిమిత్త లేక ఓ శారో వాహగృహ్యస్స్యాత్ ఆపై ఒకేఒతా 1 • బుధిషే పొయిభశితాంధ్రవృత్తి యేవాృహన్యేదన్ని వ్యావ్యా హుః ॥ ఆల్ ్వర్ట్ ఇతి : ప్రతి పెధవ క్షేతు దగృహ్య స్పోక్ట త్యేతదత్త మిదం ద్రష్ట మ్ - విజ్యకాలే ఇతివజ :- వృర్ణ్య నా స్కరణిఫ ఖ్ - పజ నీయ ఇత్మథకాః అన్ని భవినీతి య జల్ || ఆ ఎలిమిı|| పూర్వప్రశాస్త్ర వాక్యాథస్య అన్ని ధార్వవ్యోల్లో ఒయమాకా 6:- పూర్వమిత్థం నాజహంస్థా ఇదానీం శ్వేవంతున్యనే ఇత్యథః ॥ ఆ వంకలేవి | స్త్రీర్ణ ద్యోతకూ కారః ॥ వాశ్యవరణ యేరిక్యాదీక్షల - 25 - చంః ! ఏతకూతఁజితంవిద్యాత్వాశ్యవరణ యేరజిల్ ॥ ఇ ఆథావ్యస్యౌజీల్ల క్ష ణ ఏప్మ తాత్వర్యఁలామవాల్ ఆధ్యఖ్యాతి శ్వంత్వథ సిద్ధ్భ మ్ ఈపదర్ధఇత్యాది స్వైర దెశాను వాదః- ఏద ఇఆÇఆ ఆ ఇత్యత సమ్మరణ వృక్తిర ప్యాకారథ్య జిక్వాట్ లో ఒకళ్ళద్ధ నీతి వార్త అఇండిక్. , అత్రరశ్వాద్వికల్పో మాథూర్ -నరఓదిరి సత్ర్యనిరపకా -<noinclude><references/></noinclude> lahtmub283mgwqgo59bin0eeturqgea 104 244751 603515 2026-11-03T00:19:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '180 0 స్వరకఁధిః• ధరే - లిప్స్లో ఇలా విష్ణువితి విశఇతి. ఉఞః!౧౧jj౧౭॥ ఉఞంతా గుర్తంబాస్యాత్ ఉ ఇతి 28- ఊ •||౧౧౮॥ ఉల్లా ఇతేదీ ఘోకానుజానికః ప్ర బ్రవీత్. ఉఞః-నిపాతఎశాజితి నిత్యం పౌ పై విభా. య...' 603515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>180 0 స్వరకఁధిః• ధరే - లిప్స్లో ఇలా విష్ణువితి విశఇతి. ఉఞః!౧౧jj౧౭॥ ఉఞంతా గుర్తంబాస్యాత్ ఉ ఇతి 28- ఊ •||౧౧౮॥ ఉల్లా ఇతేదీ ఘోకానుజానికః ప్ర బ్రవీత్. ఉఞః-నిపాతఎశాజితి నిత్యం పౌ పై విభా. యమ్. భాగ ల్య వ్యతా గృహ్యమితిచా లైనువర్త తె-రిదాహ || ఇతౌ వాప్రా గుక్త మితి || ఇవా ఉఞఊ ఇత్యేకమేన సూత్రఁ యోXవిథాగే నజ్యాఖ్యారమ్ ఏకసూత్రర్వే తు ఉష్ణోఙ్ఞతా ఊ కాకల్యస్యై శ్యథాకార్ ఉంఇతీత్యెజ రూపం శాకల్యము తెసిధ్యతి అన్యే పాండును తె నిత్యం ఉగృహ్య ఇతి ఉఇతీత్బెబ రూపం సిధ్యలో" బతికురూపంతున సిధ్య త్యెవెతికే యమ్. ఊ||ఆనువానిశఇశిj తేన ఆస్త్మిక ఉరేయ రోనుదానికఇతి వికల్పః-యతనూ॰ఖతిపఠనీ చేతదూ ఇతి వ్యాతి దీర్ఘమిత్యా ది| ఏతదర్థమే వాన్రాను నా నిక గ్రహణమ్ - అన్న థాయి రోఖమ్య. - . దిత్యుక్షా ఈయథాసంఖ్య వృత్త్యా అమయం తన్నె ఖ్యాధి సిద్ధాన వీఏళను రారిరితినని ధారత్ • కృనైజర్త ః జముణ్ణిల్యేవి. త్యా దిని ర్దేశాశయి. ణెతుప్రతిపత్తి గౌరవమ్- విస్తులను యరోను నాని కెజ్లు మ్వేత్యె= సూత్రం. మరియక్తవి త్యాహుః ప్రదృ హ్యమిత్యనువలేఖ నాదాహ || గృహ్య నదీ ఘోకా చ్చారణ సౌమథ్యా దేవ ప్రకృతిరాఐ పిదే శిబు సేన ప్రగృ ه జరళ్యషోరాదె శాజతా ఉగృహ్యాదేశ్ = కృతిభాజ దీప సిద్ధా జపి ఉగృహ్య దేశ ప్యాను వాడికో ఐకారః స్యా - నివ్వన్వూరు షా ఇతి గృహ్యత్వ ఒకల్పే పాపైత్యార్ధం శకాళోణమితి పూర్వోనాథం మేప కారా, శశనా సేశ్వాచఖ్యు: ఎ డితు ఫగృహ్మమిత్యను స్థానిః శేషకార్యం' స్వీక్ఛర్య పగృహ్యస్మోలః ఊ ఇత్యమా దేశ పాస్టర్ ఇవి<noinclude><references/></noinclude> c58yvh94f3on4j5gwrcrhthuo5yhkjm 104 244752 603516 2026-11-03T00:19:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్వరసంధిః. గృహ్యళ్ళ ఊ*ఇస్య యమాడేశో వాస్యాల్ - ఊ ఇతి• ఈయఉబ్రోవోవా || తా ॥ 3 | 3 3 || మ యః పరవ్యపా హోహోవాస్యాద ది- శీనుఉక్తమ్ - కి న్యుక్తమ్ - వస్యాసిద్ధత్వా న్నానుస్వారి: త్యవసేన్న మీద...' 603516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్వరసంధిః. గృహ్యళ్ళ ఊ*ఇస్య యమాడేశో వాస్యాల్ - ఊ ఇతి• ఈయఉబ్రోవోవా || తా ॥ 3 | 3 3 || మ యః పరవ్యపా హోహోవాస్యాద ది- శీనుఉక్తమ్ - కి న్యుక్తమ్ - వస్యాసిద్ధత్వా న్నానుస్వారి: త్యవసేన్న మీదూదస్తం ప్రగృహ్య సంజ్ఞరస్యాత సోమోగౌ రింధిం తః - మామిుకీతనూ ఇతి - సుషాం నులుగితిన_మ్యా వ్యాఖ్యాతెతగా దీఘాలను నాసికోత్తి వత్ప్రగృహ్య శ్చైత్యు క్తిరపి స్వరూపకథన మేవేతి బోధ్య - ఊ ఇత్యం యది శాక బ్యస్యేతి నా పెక్ష్యతేశదా ప్రగృహ్యస్యో నిత్యమా దేశః స్వాల్ తతశ్చ వితిఊ? ఇతిశ్వరూపే స్వాతాం తప్తాచ్ఛాకల్ప ద్రోహణేనుకృత్యా ఆదేశవికల్ప సిద్ధా తీణి రూపాణిసిధ్యనీ విశైయటః-త దాహ|| ఆయమాడెశో వాస్యా తే || వస్యాసిద్ధత్వా దితి॥ ఆశ్రఎ వేదంవత్వం తి) సాద్యాం విధీయతే ప్రకృతిభావ భూరి బాధ నాధ్యత్వేహి ఇకోయణ చీత్యనన రం భూయఉ ఇస్రో వెళ్యేవా మ్యుత్ - యణం చాన్వవరగా యిప్యరే. - ఈదూతౌ చ- ఈదూతా నితికిమ్- ప్రియః సూర్యేపియో ఆ న్నాభవాలి. అగ్నికదాస్పరస్యాస్పప్తమ్యా సన్పుపొం నులుగి త్యాదినాడా దెశ :- ఎదకారై: ప్రగృహ్యెదుఇతి శబ్ద శ యేు Xన్య నియమిత్వే సీహాపి పద ళాలే ఇతి శబ్ద ప్రయోగమే సం Xః - సో చానిష్టు ఇతివోధ్యమ్ - సప్తమీ గ్రహణంకిమ్ ధితీమతీ నుప్పు 4-ధిక్యాత్యాసుగుత్యా ఇతి పొ ప్రేతృతీయైక ప దనస్యపూ ర్వసవర్ణ ఈకారః-ఈతో కస్సవర్ణదీర్ఘత్యేకొదెశః - నక్వినా సుపాంసులుగితిబక్-హి) స్వేకవగా పత్తేఃః సోమోగా రీఇ తిః వారవమి అతయయీ ఆసక్తి ఇత్యాద్య కాహరణే సత్యతి ఊకారాన స్యలౌకికో దాహకతా భావా ఈ యొకవీ వేదవితో . కాహరణ ఝుక్త వ్. మా ము శ్రీ శ్రీ నూ ఇతి | యద్యత్యవ్యసంహితా యాం గృహ్య ప్రయోజనం నాస్తే తథానీ మాసుకీ ఇతితనూ ఇవీథి ఉదేలా లె కద స్యైన • స్వాయాంతనూ ఋ్వనాథ<noinclude><references/></noinclude> shneb7wx8u3jpq2w69l5738jq3d7wl1 104 244753 603517 2026-11-03T00:19:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'లుF- అర్థగ్రహణంకిమ్- వృత్తా వర్ణాన గోపుజా । నూ భూత్ -వాహ్యమశ్వ:- వాళ్యేశ్వః 1 గృహ్యస్యాణోవస్థా నెను వానికో వాస్యాన్ - వధిం దధి - మధు° మధు. అపగృహ్యస్యేతికమ్ ఆగ్నీ- చూశా మిక్యతకు స...' 603517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>లుF- అర్థగ్రహణంకిమ్- వృత్తా వర్ణాన గోపుజా । నూ భూత్ -వాహ్యమశ్వ:- వాళ్యేశ్వః 1 గృహ్యస్యాణోవస్థా నెను వానికో వాస్యాన్ - వధిం దధి - మధు° మధు. అపగృహ్యస్యేతికమ్ ఆగ్నీ- చూశా మిక్యతకు సంహితాశాలె వ్యక్తి తథావి ఋక్య శఇతి పాక్షిక ప్రకృతిధావే నాప్యేతత్పద్ధం ఛందని రూపా నరస్యాపావ యతు మక్యత్వాది బో ధృమ్ ॥ సప్తేళ్యూ లుగీతి 1 యదిథిత్యోతా వివవిభక్తాః పూర్వ సేవ ఆకృతి సవం దీనులా ఏకాదేశ ఇతి వ్యాఖ్యాయేక తదా ఏశా దేశం బాధిత్వా నిత్యత్వారాఙ్గశ్వర్య ఆణ్ణ ద్వాశిత్యాట్జే రామ్ చ స్యాదితిభావః ॥ ఆధ¢X} పొణం కిమితి? హచ్వశ్వఇత్యాజావ 4- వాస్యధికరణ కన్ద్రవ్యౌ ఉప సంశాంతః సోమో జారీక్యర గౌరీశబ్దను సప్తమ్యాథ్వ మాతే) పర్యవ సన్నః సతుతదధివడ ఇకద వ్యె, దృశ్యభా వాదితి భవః. ម 'అసో ప్రగృహ్యస్యం ఆణఇతికిమ్- కరృహతృ-- అబ్ సస్ధితి [ కుశ్యం కు) నకృతం స్పష్ట ప్రతి రిచాప్త్య థజమ్- అతఏణానుస్వార స్యావృత్త్వాదిత్యాది సరే ఒవ్యు ఇతి స్వరసంధిః<noinclude><references/></noinclude> lpwjwmbj3sf7szetaoylplylx3egwar 104 244754 603518 2026-11-03T00:20:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '235- . 3.3 73 62. హంళ్ళే డే.. ** H ' 355x ** > " " . かし : ద్విశ తురి వంగృణ్యా - గర్ స్థానం ప ట్నమే చేతి అత భేన ఉష్ణ్యోత' 603518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>235- . 3.3 73 62. హంళ్ళే డే.. ** H ' 355x ** > " " . かし : ద్విశ తురి వంగృణ్యా - గర్ స్థానం ప ట్నమే చేతి అత భేన ఉష్ణ్యోత<noinclude><references/></noinclude> omnvjuyhrdi5xo6fbjbr0ybn389fvit 104 244755 603519 2026-11-03T00:20:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '85- నా యాం పంచతో ర్లీతికుశ లేవన కారస్యాపి గ్రహణాద్విద్వాల్లి ఖరీత్యా దినీధృతి - నచనిమిత్త కార్యిజోక్యథా సంఖ్యని రాకడా ఉతమి త్యుక్త శ్వాత్తి నైకచాథ్య సర్త్వెశథ ముర్థినా పర...' 603519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>85- నా యాం పంచతో ర్లీతికుశ లేవన కారస్యాపి గ్రహణాద్విద్వాల్లి ఖరీత్యా దినీధృతి - నచనిమిత్త కార్యిజోక్యథా సంఖ్యని రాకడా ఉతమి త్యుక్త శ్వాత్తి నైకచాథ్య సర్త్వెశథ ముర్థినా పర వెదితి వాచ్యమ్ - తుళ ద్దేనన కారగ్రహడెసిడెహి యథాసంఖ్యనికృ త్తిరనేనజ్ఞ నీయే క్యుళ యజ్ఞా నే బాధ కారావా ఎతుల్యాజ్యోమిత్యర యత్కించిత్ స్థానతుల్యత్వవిక వర్చిన ఖాపిక: పరస్పర సవణ్యా భవేయరిక్యు కూడా పాఠణీ క్చుత్వ ప్రఛత్తాశాదికారమ్భ ఆవశ్యకఇన్యేతర్ న కాశ్రయణంకి యర్థమితి వాద్యమ్ - తథాచ సతిధామజీణకావాం ఉరస్పరసావర్యాఉత్త్యాత్వం శం నీత్యాదౌ అనుస్వారథ్య యిచేక వర్ల ః వాలేదాన్త వ్యెత్యనుస్వారస్యతాదయోపి య్యుః - తాల్వాదిస్థాన సామ్యాభా వేడెని వానీ కారూ ఉన్యం లిజిల్ స్థాన వ్యతుల్యశ్వాత్ • నాకికుల్యాస్య అన్యూనా ్యంద్యతత్తత్సవ ణళామికి సవర్ణ సంజ్ఞా సూత్రార ఇతివ్యాఖ్యాతాం, ఖాదీనాం పరశ్పరపావర్ణ్యంనభవేర్ . తేషాంగానే కాస్థానసాయ్యె ఒపి తాల్వాది స్థాన సొయ్యారావేన న్యూనస్థానకత్వాల్ • శతశ్చత్వం నయయసీత్యాదౌ జాతిక వ:- స్వవర్గాద్యైస్నహతు ఖాదీనాం సావర్యంస్యా దేవంశా "స్థానాధికే ఒపి రచన్యూన స్థానకత్వాత్తేషామితి విశ్వా ల్లి · ఖతీత్యాది సాధ్యతి- కర్ణా ద్యానాంకు వాని కాస్థానాధాలెన న్యూన స్థానకత్వాత్పచ్చా మెనసౌవర్ణ్యాధాకే ఒని నక్షతిరితి పకాశండణం వినైన ఇష్టసిద్ధిరితి హే గౌరి ఎహీత్యాదౌ సేవ జకారీ రాపత్తెరికో శవర్ణఇతి కాకల ప్రకృతిధావా నా ఉత్తేళ్ళ. ఇకారాన్యూన స్థానక శ్వెన తత్పవణం త్వాది కారభ్య ధ్వ రాజామూన్మణాం దైవవికృతంకరణంసృతమ్ ! తైభ్యో వివికృ సౌకర్యాశానమభ్యుపగమ్యో కానివారణే పిశ్వస్తు అత్య పై మిత్యకలోల్లీ రి చేర చవర్ణవిధిశాద కాకధ్యజరావర్తేః.<noinclude><references/></noinclude> e9dfq0co17tdpr0grfkcdc84umj4jxo 104 244756 603520 2026-11-03T00:20:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఛండి: జకారథ్య ఓష్ఠస్థానాధి క్యెపి దన స్థాన సామ్యెనలకారాన్యూన స్థానకశ్వాల్ - Cదితుఖ్ కారథ్యదమో జ్ఞమితిసమాహారనిర్దే కాదోష్టస్థానదన స్థానభిన్న మెవ వస్తూన స్థానమితివకారవ్...' 603520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఛండి: జకారథ్య ఓష్ఠస్థానాధి క్యెపి దన స్థాన సామ్యెనలకారాన్యూన స్థానకశ్వాల్ - Cదితుఖ్ కారథ్యదమో జ్ఞమితిసమాహారనిర్దే కాదోష్టస్థానదన స్థానభిన్న మెవ వస్తూన స్థానమితివకారవ్య లకారసావర్ణ్యారావా త్తద్వస్త్విత్యాదా నాలిక నజ్ఞ ఇతి బ్రూ మేఠహిజు లుగ్వా దుహేత్యాదిగా వస్త్యేశణి నిధీయ మామో కృలు భః ఆ దు వ్యా హీత్య త న సాగర్, కింకు ఆద ర త్యాజువెనస్యార్ - తథాపి పూర్తః పిపురతీత్యాదౌ విధీయ మానమువోద్యపూర్వ స్యేతుృత్యం సుస్పూర్ష శీత్యాదౌన ప్యా శ్రీ ఉత్తరీత్యా వికార స్యావ్యత్వా భావార్ - నభవస్యాష్టక వ్వదన్యత్వచ ప్రతి సెట్ నృబితి జవజేశ లక్ష డె స్వీవాదీ శాం కృథార్గ్ర హణం వ్యర్ధం స్యార్ లేఛామపిదత్త్యాన్త సాదిత్వాదికి భోమితవ్యమ్ - దన్యః కేవల దయ్యోను దస్తవ జెపీత్యా ముస్వార యో రెని నాని కాస్థానత్వ కథనాద ్స్యహం స్థా సంజాధికాపభవతి కిce్వనునాసికత్వం గుణనిత నాని రాజ్యా పారెపోచ్చార్యరూ ఇత్వమాత్రేణ నాపికాస్థాపత్య కథ నేశ్వ కారాతీశామ ప్యుక్త రీత్యా దాని కాస్థానమితి స్థానరూపక రే సాంపదకథ కాన్న్యూసతే శివదన్తి, తేజములోకకాగా క్వణానుచ్చారణావను దానికత్వం గుణః, సతైనిక తె వారైరి సర్వదైతదయాభావితయోచ్చారణాదితి నగుణః-30 మానుస్వార యోరీవ స్థానమేద కాసికేవి, స్థాననిరూపణఆ ఇజిణనానాం వాపికాచెత్యుక్తం, సర్వ కారాఠీ వారైకానికా ° త్యలకారస్వరూరుంకారికక శరణం ఇతి వ్యాఖ్యాయాం<noinclude><references/></noinclude> ch7wjaj5kkd18a9rd59fy8tj86xvna3 104 244757 603521 2026-11-03T00:20:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '13 ° ఈటైటోఫిస్-సర్పిష్టమువీ 45. ~ 8%జున నప్యార్ - ఏక . 12 17 " . ' ".' 603521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>13 ° ఈటైటోఫిస్-సర్పిష్టమువీ 45. ~ 8%జున నప్యార్ - ఏక . 12 17 " . ' ".<noinclude><references/></noinclude> oef4ds8ny3fqwvn309vw3b67o0aj9hb 104 244758 603522 2026-11-03T00:21:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '22" ఎంత కా - 1 - 3 : ఈఝరీక్ష్మి కోలోని లోపానా 5565 " . హ:- యివ్వం) కథువ న్వవశాం ఇస్వ్యాత్త హిరాయ -ఈయోగ స్వ విద్యాధ ర్వాత రాద్యగో నువాని కోతిన పువర్త ఈఇతి. ఆ న్యేత్వా హు--య సభన స్వాథరాతితి సం...' 603522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>22" ఎంత కా - 1 - 3 : ఈఝరీక్ష్మి కోలోని లోపానా 5565 " . హ:- యివ్వం) కథువ న్వవశాం ఇస్వ్యాత్త హిరాయ -ఈయోగ స్వ విద్యాధ ర్వాత రాద్యగో నువాని కోతిన పువర్త ఈఇతి. ఆ న్యేత్వా హు--య సభన స్వాథరాతితి సంహితో పౌ75 ఫలితితార్పూర్వం ద కారం పల్లి మభశ్వైనా స్యేణ దృమాధాకుం శక్యంత పాపరి వెనక ని దెంకోస్తు దేశ యు స్నాదహారవ్వర్ధ్యం కృత్యా ఇతరేతవయోగవ్వవ్వెళ్ళ ఏ ప్రము ఈ అద్యకఇవి. ఉపస్థా- ఆనుస్వరభ్యయయీకృత సమర్త మవీక ఈరిజ్ఞా నాదిత్యం పేశ్వాసాః పూర్వ కేరణ స్పాదితి!.<noinclude><references/></noinclude> ozx11i409q4c41gne179ehhpdcdmg8f 104 244759 603523 2026-11-03T00:21:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '251 ఫౌల్ సంధి. శన్యచ్ఫోవాస్యాదజి - వధ్యప్చు శ్వేన జకా రకృతే. ఖరిద తః - తన్ఫికః - 6 శివలి? ధర్వముమీరి వాద్యమ్ -రీడే... రబ్ ల్లో కేశ- ఆమితికిమ్ చాక్చ్యోకతి. స్వాగస్ప్యాద్ధం. అరోన్త్యవ...' 603523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>251 ఫౌల్ సంధి. శన్యచ్ఫోవాస్యాదజి - వధ్యప్చు శ్వేన జకా రకృతే. ఖరిద తః - తన్ఫికః - 6 శివలి? ధర్వముమీరి వాద్యమ్ -రీడే... రబ్ ల్లో కేశ- ఆమితికిమ్ చాక్చ్యోకతి. స్వాగస్ప్యాద్ధం. అరోన్త్యవ్య- హరింకనై - పదస్వేతికిమ్- ఈశాన్త ఫ్యాఝల్యను స్వారస్స్యాత్- యశాంధీ - ఆశరభ్యతే - ఝలీతికిమ్ - మన్యతే. . శళ్ళోఒటి- ఇహరే జానాదిత్యను వశ్య పదార్తాద్ ఇతి వ్యా ఖ్యే తేనేహన - మధ్య్పరం వ్యధితో విద స్నేమ్-వి పూర్వాద) పేరాణాదికఃళ శ్రీ ధర్మమమితి ళళ్ళోటీరి శ్రుత్యాద్యుతాహతకావ్యమ్. మోను" హాలీత్యనుపకళా తె- పద స్యేతిచ- కదాహః మాంక స్వేఖ్యాతి ! హలికిమ్ర్వముక) కెమర్ . నర్వాజితాన్త న్య • ఆరేశాన్త న్యాకిం- రాజూ హహీజ్ ఆశంచ్యతపతిః ఆ ఉద్దతనఇరికర్ స్నూక) మోరితి నెట్, అనుస్వారస్య-ఆర్డతిస్సేష్టాథళామ్ - అదిశరే అతస్వారాధావాన్ - శలిఈజీరవపోకానస్వారానత తమో నభవతీతిక్కుండ ధే నేత్య లేవడంశ సమిత్యాదాతని చరసేవ తం స్వరాణామతిరాజ్యకతె యత్యస్యా పాథ-శత్వం- సూర) కారము తెరచావశ్యకమేశ అన్యధావంత శ్రమిక్వాకా<noinclude><references/></noinclude> 1zsx9n0g51n6n79gkz86jxyfwgscmyn 104 244760 603524 2026-11-03T00:21:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'హల్ సంధి స్వారథ్య యితేరే పరసవర్జుస్మాల్ - ఆళ్16:- జుఖ్ ది త - కుణ్ణి తః - శాస్త్రః- గుమ్మితః- కుర్వన్రీ త్యత ణత్వేప్రాప్తి తస్యాసిద్ధత్వా దనుస్వారే పరసవర్ణిర స్యాసిద్ధ త్వాన్న...' 603524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>హల్ సంధి స్వారథ్య యితేరే పరసవర్జుస్మాల్ - ఆళ్16:- జుఖ్ ది త - కుణ్ణి తః - శాస్త్రః- గుమ్మితః- కుర్వన్రీ త్యత ణత్వేప్రాప్తి తస్యాసిద్ధత్వా దనుస్వారే పరసవర్ణిర స్యాసిద్ధ త్వాన్నణత్వమ్. రథ్య యివరె పరసవర్ణోవాస్యార్ - ద్విక్కరోషి - త్వం కరోషి-సయ్య వస్తే సం యన్తా- నవ్వ త్పరః సంవత్సరః- c లోకమ్-అనుస్వారస్య పక్షే ఒను కానీకా క ల్లోకం మోరాజి శ్రీఃజ్వ ౮ తా || 3 | ౨౫ || క్విబడ్తా రాజతా పరెశీమోనుధ్యమఏవస్యాల్• శ్రీమాట్. ఇత్యాదాననుస్వారస్య కాజాం తస్మేతి స్యాది రీ ॥ అజ్ కి త 8॥ ఆజ్ఞ పడాంక్ష ణే చేతి చురాజణ్యవాధ్ క్తః • నిష్ణాయాం సైటీలిథిలో ఈః - *రసవల్లెవజః - అలక్ష ణ ఇత్యపాద్వాక్తిః త సమ్యను స్వా రెజలీ]] ఆభ్చితఇతి ఆబ్బెః పూజాయామితిని` : పూజా యామితి నలోని సః॥ కుజౌ ఒక ఇరిగే కురిచీలిమా తెగ :- నుమోనుస్వారే వరన దశేశాఢణకి శాస్త్ర ఇతి || ! ఈఉపశమే క్త ః వాదాన కానైతి నిపాతజాది దధారః- అనునాసికశ్య క్వితిదీఘః- మధ్య అనుస్వారి చేరన పణెజన నకారః గుమ్మితఇతి | సుమృగద్దె · ర్తః స్యాను ప్యారె పరశ్రీజ గెజనమః- • . మోరాజి శ్రీఉఃక్వా- రాజ్తికిమ్ - సంయత్- సభరాతి కిమ్- ఇదంరాట్ • క్యాచితికిమ్ సంరాజితుమ్ • కేంరాజిత వ్యమ్- ఉకారస్య జకారవదనమునుస్వార నిశృర్త్యథూమ్ శకాహ!! ఉపకస్యాదిరి, సేమాడితి ! రాజాృదీపా - సంపూ శ్వేతపరివాం మకరే ఖతిబహు ద్రోహిలి<noinclude><references/></noinclude> m7alchfpxkfs93v7ttx20wnka6r43jv 104 244761 603525 2026-11-03T00:21:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '- వలపే చే యవలా చేతివక్తవ్యం - శాపంఖ్యను కిసున్వాల ఎవర - 80 సంఖ్య స్యార్ కియాన్యః- కింహ్య: జ్యుయితీ - కిల్ హాథం జాతి - కింహా వియతి నులేనః| వా|| 3 || మరి ॥న గురహితా రెపరేమన స్ప్య్వా- కిహ్...' 603525 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>- వలపే చే యవలా చేతివక్తవ్యం - శాపంఖ్యను కిసున్వాల ఎవర - 80 సంఖ్య స్యార్ కియాన్యః- కింహ్య: జ్యుయితీ - కిల్ హాథం జాతి - కింహా వియతి నులేనః| వా|| 3 || మరి ॥న గురహితా రెపరేమన స్ప్య్వా- కిహ్నుతె. కింహులే. జోకుక్ టుక్చరి || ౮॥ శ్రీ విశా॥ జకారణకారయోఃకు న్నారుచ్చార్యత ఇవ్యథ : సమితి ఉన్నై షష్ఠీ -కళా || నేమసమృద్ధి విధిరితి ? సమరణలకు విధ్యామితీతునె -- కశైన ఛాత) మాం ప్రవృత్తిః స్యాం - ఇష్యులెరు ఆనువాద్య నేరపి యథాసంఖ్యకా - మూలాకృతినీ నీచున్ కృ . శపరే- ఆయి పిబహువీ) హిరేవ హెత్తికు అనువు శ్లో:. & భయేద్వితీయాఇతి • నీవచ్చనాది కోళఇతి ? కుట్యుద్యకూ నేదయోద్వితీయాఇతి ఐ మేధ కారా పత్తిరు కొత<noinclude><references/></noinclude> apqva7s4u5lvnsu7f5q2y9fo1st35fg 104 244762 603526 2026-11-03T00:21:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'της -595 × స్థ - కుకుకోర సిద్ధత్వాన్ని బిశ్వమ్ హగల్ టీషరః - ను డన్నీధుటొ K రాశి ౩ || ౨| కార్ప రమ్య కన్య థుడ్వా ప్యార్ - ఓట్ ఆన:- ఇట్ సంగః. BH పుష్క రెతీర్థం ఓ సీదతి పుష్క. నత్.. అన్యమత్యం ద్వ...' 603526 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>της -595 × స్థ - కుకుకోర సిద్ధత్వాన్ని బిశ్వమ్ హగల్ టీషరః - ను డన్నీధుటొ K రాశి ౩ || ౨| కార్ప రమ్య కన్య థుడ్వా ప్యార్ - ఓట్ ఆన:- ఇట్ సంగః. BH పుష్క రెతీర్థం ఓ సీదతి పుష్క. నత్.. అన్యమత్యం ద్వితీయ ఓలి తే సకలోన - చర్విన్యనేదడ్వాల్ - అతఎమ ** 1 a . వివరాజా. ద్విత్వపకల్పాల్ మీడశరూపాణి - థియి శ్శరఖ . #గ్యే సౌరద్విశ్వమారవిషయీర్వస్యాక్ష త్వార్ నచర్య స్యాసిద్ధత్వాత్ ఖయి : పరత్వమేవ శాస్త్రీ ఆళఙ్క్యమ్ త్వతాసిద్ధముద్విశ్వఇత్యుః - ఎతెనా రానుప్వారెవరు గేజర ళన్యాసిద్ధత్వాదనస్వార స్యై తద్విశ్వం సతు; కారస్యే<noinclude><references/></noinclude> 5zuiq4d9sg8eiz0x3eucjadgennrbch 104 244763 603527 2026-11-03T00:21:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్యాల్ - శళ్ళోటీతిత్వవికల్పః - ఉమేఝరోఝరీచక ఇచ్ఛారాచ్ఛారాచశాక కాలిరి చతుష్టయమ్! రూపాణామిహతుకృర్వచలో పానాం వికల్పనా ౧l జియోప్రస్వావబిజియుణ్ణిత్యక రా॥ 3॥ 3.2 హ్రస్వా తృరోయోఉ...' 603527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్యాల్ - శళ్ళోటీతిత్వవికల్పః - ఉమేఝరోఝరీచక ఇచ్ఛారాచ్ఛారాచశాక కాలిరి చతుష్టయమ్! రూపాణామిహతుకృర్వచలో పానాం వికల్పనా ౧l జియోప్రస్వావబిజియుణ్ణిత్యక రా॥ 3॥ 3.2 హ్రస్వా తృరోయోఉమ్రిగన్త రియత్సవంతస్తాత్పర స్యాచో నిత్యంజయు *తు - శీతిసప్తమి పూర్వతి కృతార్థాయ నదితి ఈ మ్యానిఫ్టీఁకల్పయతీత్వాహన న్యెతి || చకారలో పఇ తి॥ ఝరోఝరీత్యరసవర్ణ గ హణ సామర్థ్యాద్యభాసంఖ్యం వజ్రవర్త తఖతిథాజః || సంభూతి! ఇహ కుక్వతుకోరని ద్ధత్వమాశ్రిత్యన శ్ళవీతి రుత్వం నాళఙ్క్యం భర్వస్యాసిద్ధత్వా ర్ చతుష్టయ మితి ॥ ఆకకు కళ్ళు శ్వే యోద్వితీయా ఇతిపద స్యఛత్వెళప్యాపి ఛర్వీవికల్పార్ ఇఛ్ ఛ ఛ్బులి సేజ్ ఛ్శ మురితి రూపద్వయవృద్ధిరో ధ్యా-నచశభ్యభత్వవ ఙ్క్యం శళ్ళోటీతి భర్వప్యొసిద్ధత్వాశిత్యాహుః. జిమోహ స్వార్ - జిమ్ శ్రత్యాహారః - సంజ్ఞాయాం సంఖ్యం ఇంట్ ఇట్ నుటః ప్రవర్తపై నిత్యగోహణం వి కృష్ణా ఫకామ్ - హేమకర ఇతి మండీలోకఇతిర వికల్పత్వయ్య మధ్యేసాకా దెనిత్యత్వలాకాత్ - నవ్విహనిత్యగోహణాభావే కర్త తెనవేతికతాస్యాదితిచేతృత్యమ్-అరక విశ్పష్టాకమి త్యుక్తం, సమజ్యథజు మితి॥ తత్పరఖ్యాశఇరిగి నేము మఖత్య ధ్య వవ్యక్తి తార శ్రిత్య అధికులే పూర్వవ్యకఎతవిధీయ<noinclude><references/></noinclude> oim22eiirfb6ghe3igb82cj9wwfwpuv 104 244764 603528 2026-11-03T00:22:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '03. . తాగడస్న్యార్- శక్యజొరా- సుగర్గీకః- నన్న చుకః. తనుకరణే రోఃపూర్వ స్యామ నానిక స్యార్ | అక్షరానీకా స్యేతి వై యతికరణ్యేన వ్యాఖ్యాయాముని కుర్వన్నాన్తి ఇత్యం హిఠఙ్గ పరిభాషయా జ...' 603528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>03. . తాగడస్న్యార్- శక్యజొరా- సుగర్గీకః- నన్న చుకః. తనుకరణే రోఃపూర్వ స్యామ నానిక స్యార్ | అక్షరానీకా స్యేతి వై యతికరణ్యేన వ్యాఖ్యాయాముని కుర్వన్నాన్తి ఇత్యం హిఠఙ్గ పరిభాషయా జిమువ్వ థెరసిద్ధశ్వాదిష్ట ధ్యం, తథాని తృత్తేః సజ్యిక ఎన ఉత్వమినియధోక్త వ్యాఖ్యాన మెక సాధ్వి లిరిక్ కణXణీ ఇరిణ్యల్లా పౌన స్థానికర్ పూర్వరా సిద్ధిత న్ని షేధాల్ - నను రమవణ్ణి కావిత్యారాశక్తి ర్వర్తి విభక్త్యాశ దశ్వాన్ను టొప్యాదిలి చేన్న. ఉత్త ర పదర్వచాలేదాదివి ధావితి ప్రత్యయలక్షణ ప్రతి షెనాల్ అతఎవ చేరయవాచా శరమ గూడుపూ పరతుడు) హానిత్యాదౌ కుర్వఢత్వభుత్వాదీనిక-శ్రీ నాకు ఉర ఉ డెఇత్యతః ఉదా ఇత్యను భర్త ఆజ్ఞాణః శవ స్యే అవ్యాఖ్యావార్ధ ముల్లె క్యుక్తమ్ తద నేన ప్రత్యుక్తమ్-ఇ హైవన రోజం వారయిఈ సూక్తరీ తెరవ లేనావ్యను సర్తవ్య శ్వాల్. • -3 ఆతా నువానికః-ఆయ అధికారో విధిర్వేతి పడద్య యీమ్-అజ్య అతగ్రహణమనర్థకమ్ అథికా రాదేశరు ప్రక రణలాఖార్ - మశబ్దస్త్వధికార పక్షే ఉరసాత్కార్యాn: పూర్వశ్య కార్యవిశేషద్యోర బార్థ ః- ఆరధ్య నిత్యం భ త్వం, పూర్వవ్యతు వాత నాని కణతి, విధి ఉద్యర్థః - బాxహు ణం కృష్ణార్థవ్-అనునాసికాత్పర ఇతిజ్ఞా చకా దేవిసిరేకిన హివికల్ప వినాను నాస్తికత్వం విహాయ్వేను నాని కాభాకంక్షః సమ్భవతి-ఇదమేకథ్వనయితుం తువేతిక స్థావనుక్త్వా రోకి పూ ర్వస్యాననానికః స్యాదిత్యేవోక్తమ్ రోగి పూర్వస్యతి ఉం క్షణమేరల్లో వస్యాపి. అతను ఉ) కరణ యోవిధిక్తశఃపూర్వ స్వేతి నిక్కరు. ఎశంరోః పూర్వస్తాశ్వర ఇర్యస్యానీ రు సర్గీకరణ యే॥ంథి కేశః పూర్వస్మాత్పరఇత్యరో M<noinclude><references/></noinclude> pqhfor641jxl5wa1vtzs2l2wyfcb8yb 104 244765 603529 2026-11-03T00:22:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '8 G - నుప్వారాను నాసికాభ్యా మేకపశాంక యన్). ది ఉళారకం రూక్ష మెన . తత అనువతి విశ్వాధీపతే )పకారకపి ఈ విద్వయమ్ - అనుస్వార వినాల్ హార్ట్ మా J 3 > భక్తి ఉరిణామం కార మేష్య కారక న్యాయ వైవిధ్...' 603529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>8 G - నుప్వారాను నాసికాభ్యా మేకపశాంక యన్). ది ఉళారకం రూక్ష మెన . తత అనువతి విశ్వాధీపతే )పకారకపి ఈ విద్వయమ్ - అనుస్వార వినాల్ హార్ట్ మా J 3 > భక్తి ఉరిణామం కార మేష్య కారక న్యాయ వైవిధ్యం పథ(తీని క్యరీ) పూర్వక జైనైడో రాగమశ్వపరిజ్ఞాన పినీర్జనీ! ఖనీతిj ఎ 5ళ అరవ సాస యోరితి కూడా ), ఈట్టూ కపుల్యా సువర్త సంస్ధ స్తితి; సంధా. మితి కలికేక్యూట్ - ఆమ స్వార ఉషెతి) నిశాకకు రూచింతథం స్యాదిత్యా బ్లౌ * ! అనుప్వారం స వాళ్ళాడు ఆకాగో సర్వీ<noinclude><references/></noinclude> 23xephqy2davkmygxkpf12b9rq5bgsr 104 244766 603530 2026-11-03T00:22:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'హల్ సంధి . oxi శంఖ్యాక శ్వేనాను స్వారస్యావ్యక్త్వాద్ అనువాద్రికఠశాం 6)యాణాంకరఃఖి "ఇతికర్విషట్ - అను స్వారాజ రారు. నుస్వార ప్యాసిద్వి శ్వేత్వాదశ - ఎపారుష్టా దశానాం తకాత స్యేద్...' 603530 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>హల్ సంధి . oxi శంఖ్యాక శ్వేనాను స్వారస్యావ్యక్త్వాద్ అనువాద్రికఠశాం 6)యాణాంకరఃఖి "ఇతికర్విషట్ - అను స్వారాజ రారు. నుస్వార ప్యాసిద్వి శ్వేత్వాదశ - ఎపారుష్టా దశానాం తకాత స్యేద్విత్వ వచవాన రేణ పునద్విగా త్వెతు, ఎకత ద్వితంత్య్రోత మిలిచదుః కళ్చాశల్ - ఆణోఒను నానికత్వే అష్టోత్తరశతకు. పునఃఖయ్యామ్ పరే॥ ౮॥ 3॥ ౬॥ వుంశబ్ద శ్యరు స్ప్యా తమ్చరేఖయి. అ్యత్పత్తి ఉమే అపత్యయ సేృతి షత్వ వర్యు దానాత్ ఆక్క చేయోఃస్ట్రాప్రా, ఆభ్యత్పత్తి పక్షేతువ, శ్వేపా పై చంపుంశా నామితి శః వు.స్కోకిలః - పుంసో కిలః- పుస్వతః - వుంస్వతః - ఆమ్రఇరికిమ్ వుంట రమ్ ఖరికం. పుంఠానఃఖ్యాజూ దేశనః పుంఖ్యానమ్. నళ్ళత్యప్రకాన్ జూ॥ 3॥ ౭॥ అమ్పరెభవిన కారా స్ర్తీ ధ్యే పదస్య రుస్స్యాత్ - నతుపశాకాశబ్దస్య • విసర్గః= ఈ ఇni వీర సె తోసత్వం స్యాదితిభావః ॥ అన్త్వాదితి క్షన చైతం హ 8ః శతాఞహరింప, రెదిత్యాదౌ యిశాది ఎ) సజ్ఞ:-9) * దీర్ఘ త్వెన విశగాళాదీ నా ఈసిద్ధత్వార్ అనుస్వార ప్యాపిద్విత్వఇ తి ॥ ఆదిక ద్ధాశ్క కారథ్య వచనాన రేతిని ఆచోరహాఖ్యా మితికృతెలియయ ప్రతి భవత్యై వేతిధావః. అవశిష్టుభా గస్య ఇదమనుకరణమ్- అమృత ఇతి బహువీ హి : పర్యుగాసా దిరి" ఇకురుధ స్యెతిషత్వవిజ్ఞానకే సూ” J ఇ? వt и పురుఃఖయి. పుంస్సేంయోగానలో దేశః- అరిద్ధకాండే ఇశ్వానంతరం శభ్యయోనేతి స్థితమితిక క్ష్యతి. ఎవంచ త్వస్యాసిద్ధత లూ అస్పురత్వా కాదురవు తిబ్యుట్ -ఖ్యాఞూ దేశఃననుఆ దేశ ఇ పొదుర్ల భః-కార్ట న్నే ప్రతిమి అథః, ఆసనయోక్చేతివారి కాదిరి చేర్• సత్యమ్ -బహులం చణ్య న్నవధిక గారఎభవతాణి రాజ్యరమితివారి కెబహుల గ్ర హజ<noinclude><references/></noinclude> 41lk72h8ya5qliwo92i3tp586rmurnf 104 244767 603531 2026-11-03T00:22:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శక్రింస్తాయవ్వ - పదస్య కిమ్ -హస్త- అష్ పరేకిమ్ - ఆన్ ర్వేరుః - 5 జరెపరె” కుప్వార్థిక హద|| || 3 | 38 కవర్ల పవన కృద్ధిని ఖరిచే ఇసర్జనీ వ్యర్ మాక్జిహ్వా మూలీయో కథాన యాజ్ఞః- చాడ్వీసర:- యేన...' 603531 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శక్రింస్తాయవ్వ - పదస్య కిమ్ -హస్త- అష్ పరేకిమ్ - ఆన్ ర్వేరుః - 5 జరెపరె” కుప్వార్థిక హద|| || 3 | 38 కవర్ల పవన కృద్ధిని ఖరిచే ఇసర్జనీ వ్యర్ మాక్జిహ్వా మూలీయో కథాన యాజ్ఞః- చాడ్వీసర:- యేన నాప్రాప్తి జ్యాయేన విసర్జనీ వ్యసఇర్యపై వాదఃన కళగ్పరె వివర్ణనీయ ఇత్యస్య- కే ॥త్రాయ స్వేతి| త్రైడ్ పాలనె- లోటిశ స్యాయీ దేశ: Hవకానితి । ఐపూర్వా చ్ఛాత్యకి ఆనందానికస్వతి డి. ర్ఘః- మోసూజాతోరితినః- తస్యాసిద్ధత్వాన్నలో పోస. నౄన్స్-ఐకాకోపరిఆ కారణ చ్చారణార్ధం - తెవనౄలిః పునాతీత్యాది సిద్ధస్ ఉభయథ్వత్య ఃఉభయ ధాత్యాను వృత్తై ర్వికల్ప:ఫలితఇక్యాళయెవాహ|| రుస్ప్యా ద్వైతి ॥ కుప్వోర్గిక- అతిభూతె) కుక్వోరతి రెవ వ్యవసర ః- జీ హ్వామూలీయ స్యేఖర్వాల్ -ఖశృరెకరీతివిన ప్యాధ్యలో పః - జిహ్వామూలీయిథ్యకర్త్వాత్ వాకరీతివిసర్జనీయ ఖ్య వివర్ణ ఎకవా - ఆదేశయోక పావుచ్చారణా థాం ॥ ఛాద్వి సర్గ ఇతి || పారామదాద్వికల్పఇఈ్యక్తమ్ రదశ) - కసౌఖ్యంము కాకా, మేడితే, కాకా కాంతివాద్వెలి మ్రేడిత గ్రహణం య ద్విరుక్తిస్తే 3) కథాశ్యాల్ - ఇహరూ భూల్ - కాకా కాన్ పళ్ళనీతి - అర ఎక: కింశః -ద్వితీయి శేవే. •<noinclude><references/></noinclude> qm4lq7lesty3ic6l70a275edqu1p0rd 104 244768 603532 2026-11-03T00:22:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'హల్ సంధిః రా ఫ్రాన్ కు :- కాతడు ? సర్పి ష్యుణ్ణికా - ధనుష్క పాలవ్ ఆకృతిxణోయిమ్|| సంహితాయ || ఓ॥॥ ఇత్యధికృత్య॥ ఛెద!! కాయీ-వ్|| చుత్వస్యా సిద్ధత్వాణ్ణ నదః ః ఈశ్చర్యప్యాన్ స్తువార్తి క...' 603532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>హల్ సంధిః రా ఫ్రాన్ కు :- కాతడు ? సర్పి ష్యుణ్ణికా - ధనుష్క పాలవ్ ఆకృతిxణోయిమ్|| సంహితాయ || ఓ॥॥ ఇత్యధికృత్య॥ ఛెద!! కాయీ-వ్|| చుత్వస్యా సిద్ధత్వాణ్ణ నదః ః ఈశ్చర్యప్యాన్ స్తువార్తి కేవైన సత్యమ్ -కన్కా ఓషు సంస్ధర్తా, సం పరిష్యతి, పుంస్కోకిలః, పుంస్కారః, ఇత్యాజబహూశా రపా కె గౌర హెర్ -శస్కాదిషు పగుపుత్ శానికి ఉత్వా పర్వతనివారి శం ణ్యక్తుమళశ్యమ్- ఫు (స్కోకిలఇత్యాచారిణః మీరర్వేన విశ ర్ధవ్య షత్వం) అజ్ఞాత్ కింతు శాన్ స్త్రహణమిదమ్ గ్రహ ణంవార్తి కేత్యత్తు శక్యమిత్యన్యే. - 3. కపా డిషు | ఆశ్ర) సోవజా దానిత్య తప్పqతి ఇళ్లకు ఇతి సూత్రం రానుపర్త నే- తదాహ॥ ఎస్వీ ణ ఉత్త ర స్యేత్యాది!! |- కౌతస్కుతఇలి, కుతకుతఅxతఇత్యర్థి ఆత్యయా ర్త్యవీప్రా పైగణపొరపామర్థ్యాదణిత్యాహుః - అవ్యయా శాస్త్రి భీమాగ్రఇతి పష్వీరూ నాతటిలో ఏ1. . " వ్యవయోజన ము సరూ సేవ్యపేక్షావిర హెపిషత్వార్థం త్యాదిక సంహితాయామిత్యధికృత్యేతి ? ఎతచ్చ ఇకోయణర్ ఛేద - శకారోపర్య కారఉచ్చారణార్థః - విదిఖితిచ్చి ల్ఫిన్న మిత్యాదిసిద్ధమ్ హవ్వ స్వాతి ఎత్త<noinclude><references/></noinclude> 8r2w8o5c56et7homzotdxdvc43btc87 104 244769 603533 2026-11-03T00:23:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ర్ఘస్యాం కుక్క నతుదృఢ్య • సేవాకు రాచ్ఛాయలిజ్ఞాన శర్ప రెవిపర్ణనీయః) సతిచద్వయంస్యాక్ దీన్ని పాతపరిశావయా చర్యా వృత్తా శుభ కారోశం చకారోఒ పి రూయే తెలిథావః, పఠాన్తా ద్వా- పళ్ళ...' 603533 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ర్ఘస్యాం కుక్క నతుదృఢ్య • సేవాకు రాచ్ఛాయలిజ్ఞాన శర్ప రెవిపర్ణనీయః) సతిచద్వయంస్యాక్ దీన్ని పాతపరిశావయా చర్యా వృత్తా శుభ కారోశం చకారోఒ పి రూయే తెలిథావః, పఠాన్తా ద్వా- పళ్ళతెన దీర్ఘణతదన్తవిశేషతాత్త్వవ వైవిథిలా థే నేప్ప సితాశయ్యే గ్రహణం పదార్థ స్యైవ తుగ్య ఖాస్యార్, పదస్య భూభూదిత్యేవమర్థమ్ - అన్యథా. జీవ విథి క్వార్పదర్ధ పరిభాషోపస్థితా సమరెయులక్ష్మీ ఛాయా లి స్వెట్ ప్యారీ తిష్ఠతుకుమార్, భతంభర దేశద రైత్య తన ప్యావపాత టూర్-ఎవరిన పదార్తాలో రితికూతె ఆర్ద్ర గ్రహణఁదు? ఇత్యశాపిష్ణుత్వనిషేధార్థమిత్యాహుః. కట్నర్ఘప్త కవ్య రుత్వెఖరవ సానయోరితి విభర్చి జకృతెవి ఛర్ణనీ శర్పరివి సర్ణ నీయి -శత్పర ఇతి బహుఏ) ః- ఆనువర్త<noinclude><references/></noinclude> 0x3ly2d9l5te92k5ls7ayoxura9ev50 104 244770 603534 2026-11-03T00:23:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వైవి యన్యవినర్జనీ ఈ స్ప్యాత్ సత్వన్యర్ కర్నరు ఘనాఘనః క్షోభణ:| ఇనాయథాయథం సత్వం జిహ్వామూలీ వాళ్ళన. వాశరి|| ౮ || 3 || 3 ౬ శంక రెవి సర్ణ నీయస్య వివర్జనీ యేవాస్యాత్ |హరిః శ్రీ తె పొరిళ్...' 603534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వైవి యన్యవినర్జనీ ఈ స్ప్యాత్ సత్వన్యర్ కర్నరు ఘనాఘనః క్షోభణ:| ఇనాయథాయథం సత్వం జిహ్వామూలీ వాళ్ళన. వాశరి|| ౮ || 3 || 3 ౬ శంక రెవి సర్ణ నీయస్య వివర్జనీ యేవాస్యాత్ |హరిః శ్రీ తె పొరిళ్ళె తె ఖరరెకరివాసచర్ల లోపో వక్తవ్యః॥ రామస్థాతా! రా మఃస్థాతాం హరిస్ఫురతి - హరిః స్ఫురతి - పమేలి సరే సర్వేశ త్రైరూప్యమ్|| ఖనతి-క్క పచతి-కఃచీకరణ దా వ్యోఃకుప్పాః చేరతః ॥ పాశకల్పకళా మ్యీష్వితి వాచ్యమ్ |F జ్యోతి|| అనవ్య స్యేతి వార్యమ్ || పౌరఃకల్ప ర్ కామ్బెరో ప్పాఠమిత్యాదౌ- విసర్జనీయవచనాత్తుని కారదూత్య్రం బాధ్యత ఇత్యాశయేనాహ!!నత్వన్యదితి || దేవ స్పుట యతిఇ హేతి ॥ M • సో వీడాదౌ | ఆ పథాద్యోగితికి సూతే వ్యత్యయెన ఎక వదనమ్- యదితుని సర్వసీ స్వనః శర్వ రెవి సరసం ఇతర అణూక పు త్యానువర్తి తోడఖర్ స ఇహాహ్యనువర్త్యవిశేష్య తె, ఆ వేదాదౌ ఖరీతి,తడా యథాశ్రుతంపాడు- పరంతుపునద విషణ్ణూర పుశ్యామవర్త నే కృతిభావః అన్యేత్వాహు:- అనర్మణూకు తింవినా వ్యను వర్తి ముంశక్యః - నాశరీత్యం ఆ రాఖరంని శేష్యకర్ కూ ఖరీతి వ్యాఖ్యా చెకుప్పోరితీస్తూ తెరు కుప్వాఃఖరీతిచ వ్యాఖ్యానె రక్షత్వభావ్వాతిని కుంత స్పాళమి త్యాది/ యా వ్యపాళఏ- ఈషవ సమాప్తా కల్ప- అజ్ఞ తెకు స్వర ఇఠిక:- కార్యచ్చేరి కాజ్యచ్ పాఠకల్పక కాయ్యేద్వితిన్న . _ :- సర్భవత్ప్రదర్శన రద్ - నకు చేరిగణన మన్యస్యాస వాత్ || పొతఃకల్పమితి అధికరణకు ప్రధానస్యాని పాకత్మ - ఇస్నేహ వృత్తి విషయై కక్షి మత్పరత్వంతో మరణహకిది నా<noinclude><references/></noinclude> 3db4k451apslzyvzhiqctdrecu7vhzx 104 244771 603535 2026-11-03T00:23:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '80. . రేవెతికార్యము నేను - 13 కామ్యలి ఆతయోర్వివర్ణనీ వ్యసః కుస్వోః పరియోః - సమస్ధ రోతి- - భావెన ఈకతోలి। పురోవ్య సమితినిత్యం గత సంజ్ఞా - పురస్క రోలి -*గతిత్వాన్నెహ ! పూః - పురా - పురఃవష...' 603535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>80. . రేవెతికార్యము నేను - 13 కామ్యలి ఆతయోర్వివర్ణనీ వ్యసః కుస్వోః పరియోః - సమస్ధ రోతి- - భావెన ఈకతోలి। పురోవ్య సమితినిత్యం గత సంజ్ఞా - పురస్క రోలి -*గతిత్వాన్నెహ ! పూః - పురా - పురఃవష్టు వ్యా!! ఇరురు పధ స్వచా పత్య || ౩॥ ర౧ఇకారోకా భూతారారిరిరిషత్ || శ్రీఃకామ్యతీతి || సచ సర్వని పె థె ఇజాఇణష్ట ఇతిషర్వం స్యాదితివాచ్యమ్-ఆతాపి కామ్మె కోరె కేత్యప్యానువృత్తెః యదితు ఇణష్టఇక్యడై వేదం పర్యెత త్వరి పర్వమాత) పలి షె థేఒపి పూర్వాం సర్వం స్వార్ ఇణష్టః - సో పడాత్వాత్యస్యా జవాదః. - ఖానేత్యాదినా క్విస్ – తదన్తాది నవతాం స్ఫుటీకర్తుం పూః పర్యాతి ఉన్నన్తమ్. ఇరురు ధశ్య - ఇదుదితి కిం- గీః కరోతి - పూఃకరోతి- ఇహణకుతా ఉపధే తస్య సముదాయ ధ్య గస్యాత హారో ఏ • శర్యయోయోని సర్ల షో సంవిధ్యం - సంభవతిసారనాధి కరణ్య వై యధికరణ్యప్యాన్యాయ్యత్వాల్ - నచ వివర్ణ న్నీ తత్వ ప్రసిద్ధిమితివాద్యమ్. అగ్నిః కరోతీత్యాదౌ ని నిదర్భాదెన తత్ప్రసిచ్చె :- నచాతిదేశం పఠితి) సౌజ్యా అనే ర్ఘశ్వంకణ్క్యమ్ - అంత్య సేృతి నిషేధానైన సిద్ధ శ్వజ్ఞా రేనాథ్ అతని వాగ్ని రిత్యాజా రోర్విసర్ స్సిద్ధ్యతి. అవ్యకాల,<noinclude><references/></noinclude> nb0eo7zd0hj2w851silzpo029rort7i 104 244772 603536 2026-11-03T00:23:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '*** bee: కోరి రోశథస్యా పత్యయస్యవిసర్గవ్య వస్న్యాత్కుప్వో! - విశ్వ) ద్యూహమ్ ఆవిష్కృతమ్-దుష్కృతమ్-అసత్యం స్యేతికిమ్ నప్రవర్త తె ఎవంచే పూర్వరానిదైన స్థానితదితి సిద్ధాన్త అతవదని...' 603536 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>*** bee: కోరి రోశథస్యా పత్యయస్యవిసర్గవ్య వస్న్యాత్కుప్వో! - విశ్వ) ద్యూహమ్ ఆవిష్కృతమ్-దుష్కృతమ్-అసత్యం స్యేతికిమ్ నప్రవర్త తె ఎవంచే పూర్వరానిదైన స్థానితదితి సిద్ధాన్త అతవదని - ఆప్రక్యస్యత్య 19 వత్య చయోని నిజజనీ యేన భవతిఇత్యాద్యథ ఎవ ఆశరెస్థితఇతి అంత్యయోయో బిసర ఇతి సామానాధికరణ్యేవాన్వయోన యుక్తః - సర్పిమ తాతీక ఇసుపోస్సా మర్థ్య ఇతి వైకల్పికషత్వక వృత్తాశâ తిష్ఠతు సర్సికి పీబత్వ ముదళమిత్యత ) ఇరుదు సధ స్యం నేనవిత్య షత్వశసత్థాన్ * నచాశరమ తేది ప్యుణాదీశామ అతృక్త్యా శ్రణే కథా స్వీకారాదిష్టు ఉత్తి రితి వాద్యము - ఆ్య సత్యా క్రయిణే దోషతావవస్థ్యాత - ఇసుసారిక ) సరిహరోత్ త్యువాహరణన అ్యత్పత్తి వక్ష స్యైవారి ఆకరే స్పీకృతిత్వాను నాత్ = అన్యథా ఇరుదు పధ సత్యనేనైన వ్యు ఏత్త్యవ్యత్ప త్తి పక్షథె దేశ షత్వవికల్ప సిద్ధింపదు దాహరణన్యాస గతిచ చద్దార్ • కించ తిష్ఠురు సర్పింఖ్యాదాని గురుధి వ్యెతి షళ్ళ స్యేష్టత్వెకపొదిపునర్విష్యుణ్ణి కాశల్లో సమాన్ వ్యవెష్ విరహిఒవీ షత్పాధశాంతి స్వమూల స్థవిరోధఇతి - ఆర్ద్ర కే ఫౌల్ = ఇకుబ్భ్యాతు పత్యయ వ్యెతి వక్త వ్యో ఇరుకు పథన్యేతి Xసౌణం నిత్యం xఇగురు వేధఃతస్యైవవిసగ స్యపర్వం తథా స్యార్- కంభిః ఇకృతమిశ్యాదౌ మాభూదిత్యసమర్థ : అభిపోవి భర్తన్యహి నిత్యమికుకు విధ స్వంనాస్తి రామైరితా, దొరడథా జాల్ - ప్రత్యయ వ్యయేవి నిజజనీయో కళవతీతా దిన్యాఖ్యా నేరూక్తో బాహరణ షత్యస్యా ఉవృత్తారు పధ స్యేత్యేకతృత్య జమిత్యాహుః - జ్యదేకర్ - అప్రత్యంగరాణమైన స్థానిక తూృతం ప్రతి 8 రాదీపీ డె త్వర జ్ఞా జశమిత్యుక్త మ్. ఈని వంశై యధికరణ్యేవాన్యం అభ్యు గద్భతాంన్సస్టర్ - అలా. హుః - శము నేఇత్యం నేతియోగ విభజ్య స్థానికర్పూరం 5.<noinclude><references/></noinclude> gp698zulplt1hwvk5w96yzs3c2l63zg 104 244773 603537 2026-11-03T00:23:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వివర్గ సంధిః - అగ్నికోతి - రాయ:కరోతి - ఏళాకకశాస్త్ర నిమిత్తకస్య 1 ష: = శస్కారియా కాకుష్బు తహఠాత్ కూరుః కృష్ణా ! ది నిజంరాళ్ళార అనుకూలా: - యొుగవిభాగ స్యేష్ట సిద్ధ్యథళా త్వాద చ; శరస...' 603537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వివర్గ సంధిః - అగ్నికోతి - రాయ:కరోతి - ఏళాకకశాస్త్ర నిమిత్తకస్య 1 ష: = శస్కారియా కాకుష్బు తహఠాత్ కూరుః కృష్ణా ! ది నిజంరాళ్ళార అనుకూలా: - యొుగవిభాగ స్యేష్ట సిద్ధ్యథళా త్వాద చ; శరస్మిన్నితి సూతండ్రుతిత్వసిద్ధేవ - శతశపూర్వ తా) పికెన స్థానిక దితి సిద్ధాస్తూ యక్తి మూలక ఇత్యాది శ ర్వం సం గచ్ఛతఇలి - ఆప్రత్యయో యోవీసర్ ఇతి సామానాధి శరణ్య మాతుఃకృత్యాదౌ ఇదుడు శోథ స్మైతి పత్యభూళ జ్క్యాహ ! ఎకా దేశ శాస్త్రనిమిత్త శన్యేతి దూతురి కృత్య్రహి ఋచ ఉదిలీ ఎ కా దేశశాస్త్రం విశీర్షం (పతి చేరర్పుకయా ప్ర యోజకక అశంకు ఎకా దేశ నిమిత్తాదిరి చుకః కః - ఎ కారెక్టః ఎజిక శాస్త్రం కన్నిమిత్తం భ్యఉ కాకశ్యతి స్మాదిత్యరకాః - న స్వేదము సత్యయ స్యాత్యం) సామా నాధికథ ణ్యషష్ స్యాకర సమర ఇతిచెద తాహుః - ప్రత్యెకం సంయో xనం భైరి నక్షఆశరథమ్మ తో ఒపి పథానిస చూజనః, తథా యుపి వైధికరణ్యజీద్ స్వాదశ్యర ఎవ - అన్యథా తిష్ఠుడు నేర్పిఃపిబత్వము దశమిత్యావ్యసిద్ధ్యావర్తేరితి ॥రాతుప్పర్రపా శాదితి | నభవత్వతుకోరపద, ఇత్యెకాదెక శాస్త్రసా సిద్ధ త్వాల్ ఇత్వా స్త్రాస్త్రావిధృథకా ఎవ తక పారోనజా శనార్థ ఇతివాద్యమ్-షత్వెతు కిచకర్త వ్యాపాదాన పదాభ్యో రెవైకా దెకోపిన ఇలిసిద్ధానాల్ - అన్యథా శరహూష్వీక్యతాపి న త్వంశస్యాణ్ = శశా హ్యనీ త్యర్) అడెఉ ఉ దేశఇ క్యార్వెక్విన్ సంప్రపారడెకృతి సంప్రసార ణాళ్ళెం పూర్తైన • కకుళకమూష్వీర్యం, ఎవంచేలా తుప్పులే ఇత్యశాపిషత్వ ఈూరి వ్యెకా డెశశాస్త్రసిద్భవికభవతీ ఈ్యక్త జ్ఞాపకం నమైన - నభూర్త జ్ఞా పకాల్ కక హూష్వత్యత్య్రాపి కూతుఓ ఆర్యలేక సత్వంకప్యార్ - మైశమ్- తుల్యజాతీయయన్య<noinclude><references/></noinclude> eiq84tg7qb5morlxw7pkk0c7hdb4kyo 104 244774 603538 2026-11-03T00:24:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3 ఊహు సేఃప్రతిపే ధోభక్త వ్యః !! మహుః కామా. తీరసోఒక్యతరస్యామ్ || లా ౩॥ ర వి ॥ అధ్యపోవా స్యాత్కు ప్వో:-తిరస్కర్తా-తిగఃవర్తా. ద్విస్తే ్చతురితి కృత్వార్థే ॥రా ॥ 3 ॥ 8 ౩॥ శృత్వోద్ధి వర...' 603538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>3 ఊహు సేఃప్రతిపే ధోభక్త వ్యః !! మహుః కామా. తీరసోఒక్యతరస్యామ్ || లా ౩॥ ర వి ॥ అధ్యపోవా స్యాత్కు ప్వో:-తిరస్కర్తా-తిగఃవర్తా. ద్విస్తే ్చతురితి కృత్వార్థే ॥రా ॥ 3 ॥ 8 ౩॥ శృత్వోద్ధి వర్తమానానాజీ మాం శిసర్వ్య పోవాస్యాక్కు ప్యోః - ద్విసు రోతి, ద్విశికరోతి - త్రిష్కరోతి - త్రిఃకరోతి - చతుష్కరోతి - - ఇట్లు సోస్పాహ ర్థ్యా ది౮ || 3 || 8 || ఎయోర్వినర్ల స్యేపోగా ప్యాక్కు పొల్ సర్పిష్క తోటి సర్పిశరోతి - ధను క్కరోరి-ధనుశీకరో 4- - సామర్థ్యమివ్య-నా ర్థ్యాకిం తిష్ఠతు సరి:- పిబత్వము మ్. 7. సోర్వి సర్గ ఫ్యాను గ ఉదస్థస్యనర సేనిత్యంమః స్యాక్టు ప్వోః కస్కాది సర్ఫిషుణ్ణి కాశబ్దపాలోసమా సెవ్యపెక్షానిర హెసి ద్విత్తి శ్చంతి - ఇహద్వితి శ్యాం కు జన్తాశ్యాం సా హచర్యాచ్ఛతుళ్ళలో ఒపి గుజర్త ఎవి గృహ్యతి - కృత్వోజ్ఞ గ్రహణం సాజా చర్యం న కర్వత వ్యవిస్థారమిత్యరాజా కథమ్. తెన దీధీ వెఓటా మిక్యత శాతసాహచర్య స్యా స్యేటో గ్రహణమ్ చతుష్క పాలఇతి || చతుర్పుకపొలేదు నీం స్కృత ఇల్బద్ధి సంస్కృతంభష్ ఇత్య ద్విగోర్లుగన పర్య ఇం WుF - ఆతన సూరభూయా మిరుదు విధ స్యేతి సర్భేఁవ ఇత్యు క్లమ్ - ఏవంచ ద్వితని రమితి చదుఃవత్చాశదితి మూల x ప్రయోగశ్చిన్యః - చతుష్క పాలపర్త శ్రీ.నిత్యశయా సర్వప్రవృత్తేరతో 26 వత్వనివారణాయా ప్రత్యయ స్వత్య ఈ ప్రత్యయిక్య యోవి నిజజు నియోవభజతీత్యర్థ ఎతి స్వీకత - జ్యః - చకుక్క పాల ఇత్యత్తరు కస్కో దశాకృతికణక్వార<noinclude><references/></noinclude> 6qre6uekxc5e12e0ffgkf5xkdr8ngzo 104 244775 603539 2026-11-03T00:24:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'F.3. షత్వారకాః- వ్యపెషాయాం నిత్యాథూశ్చ. అతఃశృశమి కంబక్భుపాతకుశాకర్ణి వ్వన వ్యయ స రా || ౩ | ర౬ || ఆనవ్యయ ప్రభర వ్య ఆశారాజుత్త అభ్యసమా సైనిర్మి, సకారాదెశప్ప్యాక్క రోత్యాది పరేమ-న త...' 603539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>F.3. షత్వారకాః- వ్యపెషాయాం నిత్యాథూశ్చ. అతఃశృశమి కంబక్భుపాతకుశాకర్ణి వ్వన వ్యయ స రా || ౩ | ర౬ || ఆనవ్యయ ప్రభర వ్య ఆశారాజుత్త అభ్యసమా సైనిర్మి, సకారాదెశప్ప్యాక్క రోత్యాది పరేమ-న తూత్త రవ వన్దస్య-ఆ స్కారః - ఆయస్కా మః - అయనకు అయ న్కమ్భః. అయిస్పామ్ . ఆస్సహితాకుళాఆం చ్క ళా- యః- ప్రేమా సేరిణి - యశః కరోతి - అనుత్తి రుదస్థ్యకం. శరణ అధశ్శిరసీ ఉడెకెన ! 3 88 ఎతయోర్వివర్ణ వ్యపా శస్ప్యౌస్పదశి గ్దే పరె- అధస్పదం - శిరస్పదం - సమాసౌధ త్యేక - నేపా- అధః పదమ్. శితః పదమ్ - అనుత్త ర పవస్థ సెత్యెత- శీక 15:55. ఇతివి వర్ణనీయసంధిః. మానయేత్యాజ విత్యథకాః ॥ వ్యపేక్షాయి మితి నీ ఇష్టంభపికా షుణ్ణి కాయా ఇశ్యతిర్యథజః- ఆగ్రసర్పిరిగ్య సమప్తం పేదంబోధ్యణ్ - సదసేమ నిత్యం సమాన ఇత్యనేన సిద్ధి :- భీమాసౌధాజ మేవజ్ఞ చేయితుమినమితి పేర్చిర్విశేషణముక్త నిత్యాథ= స్చెలి | అయిజం భావః - ఆసమాసే వ్య పెషానిరి హేఆ త్వనమాపై ఇసుసోరితి ఒకల్పైన ప్రాప్తినిత్యాథజు ఇవి. అధశ్శితసీ - ఏక యొరికిన రెకు వ ప్యాజ్ఞానే ఉర భూబోధ్యార్థి అథసృవమితి ॥ తప్యొధ ఇతివి ః- యూ' శజ్యం సరాదిత్వార్పమాసః శిరస్పేదమితికి దష్టి సమానేసి. ఇతి వి భార్గ సంధిః -<noinclude><references/></noinclude> lbovv3w9mmv9dd1kcs2j2xmrbvf18f8 104 244776 603540 2026-11-03T00:26:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '. స్వాది సంధి: జ్యోచ రుస్స్యాత్ బిశ్వా శవాదః- ఆరో రోక ప్లుతా దళ్లు తె ౬॥౧|| ౧౧౩|| ఆహ్లుకాదరః శీరధ్య రో: ఉప్ప్యా దళ్లు తెరి 'శివఇత్యస్యవ నే విసర్గాన స్యాత్చ్య ఇయ్య నేన సమ · ఖవ్యాహ...' 603540 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>. స్వాది సంధి: జ్యోచ రుస్స్యాత్ బిశ్వా శవాదః- ఆరో రోక ప్లుతా దళ్లు తె ౬॥౧|| ౧౧౩|| ఆహ్లుకాదరః శీరధ్య రో: ఉప్ప్యా దళ్లు తెరి 'శివఇత్యస్యవ నే విసర్గాన స్యాత్చ్య ఇయ్య నేన సమ · ఖవ్యాహారే సస్యాభావాకత్వంశథం ప్యా దిత్యాళల్కొయా మాహ ! స్వాజసమాడిత్యాది నేతి || ఎచారి మూల భూర ఎక సురితి రుత్వాధికం ప్యాదెవ • విశీర్ణ స్వీహ నభవతి ఖరథసౌనాభావాల్ + భావివ్యవపానభట్టే అశ్యంవ్యూహ వీరి భాషగా అర్చపద ఈ అభివ్యాహారా త్పూర్వముతీ సభవతీతి బాథ్యమ్. • జుషారుః - ఉద స్వేత్యనువృత్తం ససజూర్భ్యాంని శేష్యతే- విశేషణేనతదన విధిః- నదభజూళ్ళ ద్ధాంశ Xహణ జాతాస్త్రారి చేతికెన తదన్త విధిర్నెతినిధి: - తస్య వ జంతథ్యీరుః స్యాత్ - సచాలో ఒన్యన్నే - ఎవ స్థితేఫలి కర హ || శతాన్త వ్యసన్యేతి ॥ సజావే శబ్దస్యేతి ॥ తదన ఫ్యా పేద స్యేత్యథః- తేన సజాషా సతానఇత్యాదౌ నాతిశ్రుజ్ఞః - న *భదారిత్యతా)న్యాప్తి: వ్యపదెశివద్భావో ప్రాతి వెడెకానే లేని షె కాదితివార్యమ్ జీ స్పా శ్రీత్యంయ విధింప యళ త్యార్ అతఎవ వ్యపదెశిక ఖ్ళావో రాతి పదిచే చేతిగ హణవ తెలీక న రిభాషాద్య పే ప్రత్యయ విధివిష కమితి దిశ ఉర్పూ తె సౌరశక్తే మోక్షమ్. డైట హరదత్తాభ్యామితీతు ఈ ఘోరమా కూద చతికమిలిన వ్యాః - కేవిత్తుది న ఉతూ త ప్మిన్ని అబహుĒహీరంతమ్. సూత్ర సముదాయళావ్యశరాథః- * 5థాద దింఉర్పూర)శన ఇన్ఫ్రా చెతినూ వ్యాపిళోడీగా రాల్ తత్ర కైపే సూక్తత్వా స్నూక్త దోష ఇతి కరకుక కృతితో న మోక్షమారి శ్రీ పథకాయ<noinclude><references/></noinclude> 1c5oeenf18bdgj4x998ar04fq6tynn1 104 244777 603541 2026-11-03T00:27:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్వాది సంధిఃః పరె- భోధ హెఇతి ప్ర్రాప్తే యర్వ స్వాదశాశ! ఉత్వం ప్రతిరు త్వస్యా సిద్ధ స్వంతు సభవతి - రుత్వము నూచ్య ఉత్వవిధె స్వామి ర్థాక్టర్ H ప్రధమ యేః పూర్వనవర్ణః ॥ ౬॥ ౧l nog l ఆకః...' 603541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్వాది సంధిఃః పరె- భోధ హెఇతి ప్ర్రాప్తే యర్వ స్వాదశాశ! ఉత్వం ప్రతిరు త్వస్యా సిద్ధ స్వంతు సభవతి - రుత్వము నూచ్య ఉత్వవిధె స్వామి ర్థాక్టర్ H ప్రధమ యేః పూర్వనవర్ణః ॥ ౬॥ ౧l nog l ఆకః. ప్రథమాద్వితీయయోరచి శు రాపూర్వ సవర్ణదీర్ఘ ఎకాదెళ్ల స్ప్యా త్- ఇతి ప్రాప్తి- వాటD || ౬ || ౧ || ౧౦౮ | అవర్ణానా దిని క పూర్వ స్వర్ణ దీర్ఘ: - ఆద్గుణt. ఏజఃపదానాదశి - శివోర్స్య ః- శ్వస్యా జత్వాల్ ఉత్వంప్యాదిత్యాళజ్కాయామాహ దిలీమారం పరిత్యజ్య రోడ్డ్ను పీలిమా శాననరమ్ అకఊరతీ వ్యవలాథువాముద్యతాం శిణవేన సామర్థ్యాశ్రణ చేయా నేనేతి కార్యమ్ - తళాహిసతిఉత్వస్యాసిద్ధ కయాశివార్చ్య ప్రథమరాః-ఆర్ శుథమా శబ్దః ప్రథమార్వితీయరో స్నేము జాయే గౌణః - ద్వివచనంకు సమురాయా పెక్షయా- ఇకోయణచీత్యతో ఒధీక్యకత్ప్పర్లె దీసులు ఇర్యతో ఒకో దీర్ఘ ఇత్యేకః పూర్వ పరయోరీ మారంచాను భర్త త ఇత్యాళ యేన వ్యాచ స్థె 1 అశ ః ప్రథమాద్వితీయోర చీత్యాదివా|| అబికిమ్. పూర్వగ్రహణంమ్స్-అగ్నీ ఇతర పక్షే పరసవర్లోకూభూర్. తీసr xహణం llద్- 8) మా తెష్ట్రానివితి) కభూత్ • ఆజ్ఞ అఇతి ఆపోవా దెనిషి దె పునరుక్పర్ధ స్యర్థి తిరితి న్యాయా దితిభావః . అత భిర్యోద్యౌనజ, కౌసర్ ఇత్యాది లిఙ్గమ్ క నాది చీతి పూర్వసవర్ణదీర్ఘానిషిజ్ఞ పునరుత్ప స్య వృద్ధాః శు వృత్త్యైణసిద్ధ్యతికావ్యధెర్రీ- నన్వెవంశానః వాదమవ్యశర ఇతి జాతే అశ్వమానృతె ఉపచయస్తూ ఆథ్వర మిఠ్యా జవేశః కుజూత్తావశీఠి పూర్వ రూపమెదహి తేన నిషిద్ధ తె-త పౌ<noinclude><references/></noinclude> d9pkvitfd80jl14sntnoek0w0lszh0t 104 244778 603547 2026-11-03T01:16:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '- ఆళ్లకాల్కిమ్. ఎహిసుపోతా కె ఆర)స్నాహి పుతప్యాని ద్ధత్వానరః పరోయమ్ ఆప్లుతాదిరిని శేషెణెకు తత్సామ ర్థ్యా న్నాసిద్ధత్వమ్ తఠకరణస్యతునవామర్థ్యమ్ - దీర్ఘ నివృత్యా చరితార్థత...' 603547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>- ఆళ్లకాల్కిమ్. ఎహిసుపోతా కె ఆర)స్నాహి పుతప్యాని ద్ధత్వానరః పరోయమ్ ఆప్లుతాదిరిని శేషెణెకు తత్సామ ర్థ్యా న్నాసిద్ధత్వమ్ తఠకరణస్యతునవామర్థ్యమ్ - దీర్ఘ నివృత్యా చరితార్థత్వార్ = ఆప్లుత ఇతికిమ్-తిష్ఠ్పకుపోయఆ కగ్ని దత్త. ఈరోరనృఢఇతి పురః. - దెనాస్ ఇహఇతిస్థి తెరుశ్వమ్- భోభగో ఆ ఘో ఆపూర్వ వశిపరె. అశద్ధి స్పౌకః- లో పర్ఫాకల్య వ్య-దేవాఇలాజీనో కా వివర్ణో లభ్యతె,ర కానీ వివర్ణ వ్యవస్దానివ చ్ఛా వేంగుతా, స్వి త్వం స్యాత్ -సహ్యయమల్విధి :-రోతి నమః కాx) హ భోగే॥ ఆసంధి సౌత్ర ఇతి || సూరెళ్ళ 1 పూర్వరూపం సౌతత్వాన్నేశ్యథః యది లబస్ భవో అవ్యాఖ్యాయితే తహి! ఆ సంధిరామయ్యలఎ కేసి బోధ్యహ్ ననుకోరు కాతప్యానుబన త్వార్ రేవమాత ఓనర్ల స్ళ స్థానీ- తథాచానల్విధావితి స్థానిర్ఛాపూన ప్యాంతా శ్రీజాహృహన ప్యాయమితి | య థాత గ్రహీదివ్య త్రిగ్ర హెలిజి దీర్ఘ ధ్యాసాని ఖళ్ళావేశవిత్త్వాదిట ఈటీని ఇవర్త తె. ఎ.ఎమిహోపి: ఇరన్నారు స్వాద్యత్వంప్రవర్తి తెరిధాజః యదపరోరితో ఇత పర్త్యరోర్యో రేఖ;ర స్యయం. దేశ ఇతి వ్యాఖ్యానె ఆయమల్సిం<noinclude><references/></noinclude> 4qhay6wghf5yn5uzet0hr1wzxt0gaih 104 244779 603548 2026-11-03T01:16:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భోన్ గోస్ ఘోసారి శ్రీకారాస్త్ర పాఠాః- రేణం మవృత్యర్థ క్లేశవారణార్ధ మి హైన కృతమ్. || నిపాతాఇతి !: భోభమోఇలనూ తెనిర్ది పాశ్చాదేరా తామోచ్చాక స్యెతిజర్తి కేన ఎచందుస్ప్యా దశస్యా...' 603548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భోన్ గోస్ ఘోసారి శ్రీకారాస్త్ర పాఠాః- రేణం మవృత్యర్థ క్లేశవారణార్ధ మి హైన కృతమ్. || నిపాతాఇతి !: భోభమోఇలనూ తెనిర్ది పాశ్చాదేరా తామోచ్చాక స్యెతిజర్తి కేన ఎచందుస్ప్యా దశస్యాకారోవా సమ్బుద్ధా ఇత్యర్థ కేవనిష్పన్నా ఎవభోళ్ళర్గాదయోగృహ్యేర రదా పుల్లి క్షైకవచనమా తెఖోహ రేఇత్యాది సిద్ధానపి భోహరిహ రాళోవిద్వద్బృన్దభోగ ఇశ్యాదిన సిథ్యత్ తష్టాద్విభాషాళవ పతీకార్తి కంఠాభళ్ళాళయమితి :- సూరమాయాని శుభావ్యస్వత సరీత్యావిభా షేతి వార్తి కదూరభ్యమె వెత్యుక్త ఐ- రక్తాహి హెళవన్నిరినల్ హెలో ఇతి ఉయోగ ప్యా ష్టత్వార్ • - ఇత్యతురోక్తా బాంకు సమ్బోధనార్థానాం నిపాతాశాంచణా ఈ యోగా యేగాల్ - కిందతర ళ రాజా హరిః ఆతభూవాతా శశొభనానికిజర్ రెరభో ఇత్యాద్య వారికా త్యెవసథ్యం ఇక రాళ్యోఒవీ దృశ్యప్త ఇతి పవరా విభక్త్యదాత తపోభకాపజా విఠయోగఎవెష్టత్వాత్ - కించఆ మస్తికత్వపజాత్పరప్యార్థ మిఠనిఘాకశీఆఈన్ది తం పూర్వమిత్యేవిద్యమానవద్భాన శ్చేత్యా దివిథ్యతి నాన్యథా= భోహరిహరాస త్యాది సిద్ధయే లో ఇతిని పొ ఆనా స్వీకర్త వ్యమే చేతి ది- స్యాదేశన్ నిపాతా రామ భ్యు తగనే ఉత్వవిధా తనీశ గృహ్యెరాన్ - హాతి పదోక్త క్వార్ట్జ్ • కడుముద్యన్తాఃలా వణికత్వాదిరిచే నైజమ్ - న్వీని తెనాధికా శఇర్యకాధిక : కారో ధికారణతి వ్యాఖ్యానమ్యాలక్ష్యా మరోథెన స్వశితత్వమూ క్య ఉభయ గ్రహణాల్- అక్షలు) శివశోక్త పరిధియా ఆనిర్వశ్వాద్య అనిత్యత్వేలిఙ్గంతుల దశమహావ్యాన్ని తెరిలినూ 3) ఉహావ్యాహృతిగహణం<noinclude><references/></noinclude> 6div3zdoa4h207ycshqwzncbuf5rc30 104 244780 603549 2026-11-03T01:16:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్వాతి సంధి - FF ౩ || ౧౮ || పఠాన్త యొక్వ కారయ శారయేర్లూచ్చారగౌత మూలావాం ఖైధిల్యం కలఘూచ్చారణః- ఓతో గార్గ్యకరములు కె అంక్షఓకారాత్పర శ్యపఠిస్తే ప్యాలఘు యత్న్యంవ్య ఘోశస్స్యాన్ని...' 603549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్వాతి సంధి - FF ౩ || ౧౮ || పఠాన్త యొక్వ కారయ శారయేర్లూచ్చారగౌత మూలావాం ఖైధిల్యం కలఘూచ్చారణః- ఓతో గార్గ్యకరములు కె అంక్షఓకారాత్పర శ్యపఠిస్తే ప్యాలఘు యత్న్యంవ్య ఘోశస్స్యాన్నిత్యమశిప రే* గార్డ్యగ్ హణం పూజార్థమ్- భోతి చ్యుత - లఘు ప్ర యత్న పఠ భోయచ్యుత - ఉదాన్త వ్య కిమ్ హోయమ్. ఉ||చపడె|| ౮ || ౩ || ౨౧ || ఆదర పూర్వయోః పదా స్తయోః యకారవకారయోల్లో పస్స్యాత్ ఉడికిపరెసఉఎగా గ్ని:- పదెకిమ్-తన యురే. వేసృత్ప్రసారణరూపమ్- వద్దు రేతిమా నిపాతXహణంచ- వదైవంలాక్షణికానాకు పి విభోరివం, సుభా గౌర్యస్య సుప్రభ గుఃతన్యను గో 8దం,ర ఘోరిదమిత్యకా ప్రియత్వాపత్తిః - పరస్పర సాహచర్య జనిపాతాశాం వారికాకోళ్తావాళ్ళే గ్రహణ వ్యస్యేషామగవా ఇక్యాధీశాంత్య్రయ ంఅలోన్య కన్యయస్యాదితివ్యాఖ్యానే ఈ అథకావద్ద హణ పరిశ్రమ యాతు నాతి గుడ్డి:- నవాజ హత్స్వార్ణావృత్తి రితిపేయే భోరిదం ఈ కోరిక మిర్యిం థోంతేక దేశ స్యాథొరాస్త్రి తికఙ్క్యమ్ - జహాత్న్వాథాజు వృత్తి రిత ముఖ్య కుశేషే లేదథా వాధిer. వ్యోర్లఘు || వకారకాకయోపతి || భోగోల ఘో ఆపూర్వయోరిక్యథజః - లఘుకు ఉన్న రః లమూర్ఛారణక శః- నేఛాస్త రతమ్యద్వన్యవః, యశ్యయి ఇత్యాదు! వయా వితి శ్రీ విధాన సామ ర్థ్యాల్లము ప్రయత్న తిరస్య సభవతీత్యాళ యేకాహ || అలఘు యిత్న వృతి | కోయిచ్యుతేశి ఎవరిక - -<noinclude><references/></noinclude> 81mgwxz6zl1lkueq0q3xan2enrwl0o7 104 244781 603550 2026-11-03T01:16:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'noo. " పూర్వవ్యలకు • మూచ్ఛారణకరు కారన్న లో ఉప్ప్యాద్ధతి - యోపయ జ్కుతే పడి సెరె: నువృత్త్యైవనిర్వాహాల్ ఉzt - చపదె ఇశ్యతః ఉదే ఇత్య సువర్త్యలో జాదేశిపద స్వేతి వ్యాఖ్యా నాశ్ఫరణ చిట్...' 603550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>noo. " పూర్వవ్యలకు • మూచ్ఛారణకరు కారన్న లో ఉప్ప్యాద్ధతి - యోపయ జ్కుతే పడి సెరె: నువృత్త్యైవనిర్వాహాల్ ఉzt - చపదె ఇశ్యతః ఉదే ఇత్య సువర్త్యలో జాదేశిపద స్వేతి వ్యాఖ్యా నాశ్ఫరణ చిట్టినా : త్యాదే జమ స్థితి పాచో వ్యాఖ్యాన గ్యజ ననుహలిఉన్నె పామిరత దెగ హదానువృత్తా హలాదౌపదె $ర్యంలో పోనభవతికిఁతులా పళ్ళాకల్ప న్యెతివైకల్పికఎవలో *కత్మిక జిగి హణ7్యం; యోజనమిలి చేనైన న్ - హాలి వ న్ - - న రిత్యం ల్యామాదా ఇరితొ యియను కల్పెనైన భజక్ష్మ తెలోవు . కేత్యం జము. డ్వాక్రాయి జమోహ స్వా దవీఠశ్రా మృత్య త్పరస్యాచ్ ఫిక్యcజలు డిపే వ్యాఖ్యాన వక్తి నేర్యత సర కాళో గోల ఘోల పూర్వస్యాజిల్ భకాల్-అపూర్వస్తునాయి . కథికారావపాధ్వితా కుః - జమిత్యంకు కశాస్తత్వం<noinclude><references/></noinclude> tqei5bxu4ctbdw4vjmn04qxqc3vuzc4 104 244782 603551 2026-11-03T01:16:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్వాతి సంధి జేజస్తే- ఆ ఘోయాహ్- డే నావయ్యా!ం - పూర్తి ఆకలికి ... న్నతు సుపి- కుత్వా పతావః- అహొ ఫిలిమ్- ఆ హెూభ్యామ్ - తాహన్ని పేరు మ్|| రూఐ రాతి) శథన రెవుకుత్వంవార,మ్ 11 హోూరూ 33... గతమే హెూర...' 603551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్వాతి సంధి జేజస్తే- ఆ ఘోయాహ్- డే నావయ్యా!ం - పూర్తి ఆకలికి ... న్నతు సుపి- కుత్వా పతావః- అహొ ఫిలిమ్- ఆ హెూభ్యామ్ - తాహన్ని పేరు మ్|| రూఐ రాతి) శథన రెవుకుత్వంవార,మ్ 11 హోూరూ 33... గతమే హెూరా 0 రెషా - ఎకజక ఎకృతపానృత్వానే ఆ హెూవాడా - ఆ . = దెశాయి హేత్యుల రాళ మస్యౌవశ్యకు హలిగ) కాణకు హైవర్చతమ్ - తెంలో ఇళ్ళాకం రోసుపి - అనుపీలి యది వర్యు కానీ స్ప్యాత్త్పుప్ప కృతే ప్రత్యాయనీవ స్యాద హర్యశ్రీ శ్యాదౌ సర్వవార్వాతీ త్యా హరహరీతి|| ఖర్బవీ ఐయోరితి ద్విత్వమ్ - నచాత రేధ న్యాసిద్ధ ద్వార్పూర్వంనలో పె కాతన్యైత రెఫస్ప్యాదిరి వాద్యమ్ హన్ని త్యావర్త్యవీ కెనలో పాఠానం నిపాతృద్వితీయెనర్వురే ఇత్యపాన్నితి సూ కెఫä్యరణతయా కోరి మీ వాద స్యాతి శిఫా వీకన్యక కారస్థాని కవ్వలాభాన్. ! ఆ హెూ రా-5381] అహస్న ర్వైశ దేశత్యాదిశాఅబ్.. హిూరథన రమితి॥ రథస్తరం పాదు- తెనాహ్న గ్సేమాహార ద్వ స్వర్చఔరథిన సృత్య ఈష్మణకవి:క్యానాన్ని నాఇత్యాది .<noinclude><references/></noinclude> nfdhljq1ysuqspz1pgivp5pjnrtc36j 104 244783 603552 2026-11-03T01:17:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పొదీర్ఘ స్యార్ - పునారణతే బారీరమ్యః శయ్య రాజ 3-ఆ ఇకిమ్-తృఢః- దృఢః-తృమూహింసాయామ్ వృహూ ఉద్య పనె. పూర్వగ్రహణ ఈమేక్త రఉజెపి పూర్వదూత కృదీ రాగ థ్రోలో పే- సత్యకారఉచ్చారణార్థః ఢశ్చ...' 603552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పొదీర్ఘ స్యార్ - పునారణతే బారీరమ్యః శయ్య రాజ 3-ఆ ఇకిమ్-తృఢః- దృఢః-తృమూహింసాయామ్ వృహూ ఉద్య పనె. పూర్వగ్రహణ ఈమేక్త రఉజెపి పూర్వదూత కృదీ రాగ థ్రోలో పే- సత్యకారఉచ్చారణార్థః ఢశ్చరశ్చధా కాలో పయతీతిథ)లో వః - ణిజవాత ర్మణ్యణి పాప పద సమా శ్రీః 1 కృధోవృఢపతి || ఊదిత్వైన వేట్కర్వాల్ యశ్యవిధాష తిని మోయాం నేట్-థర్వకత్వము త్వఢలోపాః - చాతుళ్ళ ఢఇతి ప్రత్యుబాహృరమ్-రవనర్ • తరథలో పస్యై వాభావా త్ -వృఢః స్థూలబలయోరితి నూనె ఉదృం హెర కారహశా ఆయుర్లో పః, తకారసృఢత్వంచ నిపాత్యతే - సర్వసిద్ధిశా నధర్వసేృహ ఉవృత్తి ః - జుదెరా తోరిరిఘత్వెన బాఛార్- నజెడ భావోఢత్వం నలో పళ్ళ పాత్మతాం సర్వష్ణుత్వ ఢ లోపాను భవిష్యద్యైవెతివాద్యమ్ -రభాసతిపరిద్య్రథయ్యే క్యత ల్యపిలఘుపూర్వాదితి నేరయా దెశోవస్యార్ • పారిద్య్రృ శక న్యేశ్వర ఇతొ మనుష్యజా తెరితి జీవం బాధిత్వా అణిలో రిలిజ్యజ్ స్యాత్ • థలో ఏస్బాసిద్ధత్వేన గురూపోత్త త్వా శావాదిజ్యాశరెస్థితమ్. నేను పరిదఢ్యత్యత ల్యబాతె శఃకథంభ వెల్ - యావ పరివృఢమా రపై ఇతిణి విర్భతిక్త్వా - త్యకృత్తి రాసాదితిని మాత్పరిశబ్దం వృరక్కృత్వా దృ • యేకృతె శరిక్త్వార్తేన కృదమైన మాసఃతిల్య జాదెళ;- పోనిష్ఠతర్భావంతి - కను పూర్వ స్వేతివ్యర్థం సప్తునిని దెలా. కాదెకరల్లా భావరహ॥ పూర్వగరాణమిత్యాది<noinclude><references/></noinclude> 2ysw3a3cn60pysu4d888ow11ens1mw8 104 244784 603553 2026-11-03T01:17:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '• 5-651- స్వాది సంధిః 703. మన ప్రధఇత్యతరుక్వెరృతి హశి చెచ్చు త్వేలో రెకు ఢ రేఫ యోః ఉరతొదీర్ఘ స్స్యాత్ న శులీధః అజభూజ ఇత్య . ఘోళికవేత్త థావ్యజనూళా ఇశ్వరన స్వాదిని జైయిమ్-స్తు తను ఉ...' 603553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>• 5-651- స్వాది సంధిః 703. మన ప్రధఇత్యతరుక్వెరృతి హశి చెచ్చు త్వేలో రెకు ఢ రేఫ యోః ఉరతొదీర్ఘ స్స్యాత్ న శులీధః అజభూజ ఇత్య . ఘోళికవేత్త థావ్యజనూళా ఇశ్వరన స్వాదిని జైయిమ్-స్తు తను ఉత్తరపదధ్య నేనూ సచరమావయ వేరూఢత్వా త్పునా రణతంత్యాశాశపీ న స్యాత్ కింశు నీరక్తందూరి మిన్యాణా వెనస్యాదితిశక్త్వమ్ || లీ క ఇతి ॥ లి హరి స్వార నె-క్తః- ఢశ్వథత్వ మక్వథలో పాః- ఇహఢలో ముంచతిమత్వం నా సిద్ధమ్ ఢ కారే పగతో లో పసిధి సామర్థ్యాణ్- అతిఎవధోనే శఇర్య స్యేపదాధి కారం త్వెవ్యచేదాన్త నృథస్యలో పోభవతి అబి ఇతి! గృధు అభికాక్షాయాం చట్లు ద్వి త్వెఅభ్యాస్భురు- లజిస్సీదిశల్లు!నీ ఉఈడభావ మేలమూ వధ గుణోర శిరః = ఇత శ్చేతీకారంలోనే హల్ట్యాదిలో ఏ :- ధమ్ కావ ః- జిత్తమ్-దశ్చి. తిరుగ్య ఉమే ఆజర్ఘర్ ర్ ఇతిస్థి తే రోరితి రేఫలో వెలి నెన దీర్ఘ :- ఆర్ద్రసుగ వ్యాఖ్యాఢ్లో పూర్వ వ్యదీర్ఘ ణః - లీఢః- నీర క్షమ్ • దూరక్తమ్ - ఆణకిమ్- కృఢః - వృఢః పూర్వగ్రహణ అనుక్త రచవే ఒదిపూర్వభూత్ర స్యదీ కార్థమ్ అజర్స్టార్ఘాః - పునాత ఈ తె హరీకయ్యః కమ్భూ రాజు ఇవి. • విశతిషెథె · వివరి పూర్వార్ షిధశాస్త్రి కూ తీలివత్వమ్ ఉచచరదశాద్య విరోధాథకాశత్వం = కాక్యమి తి ఆహే కృతృతృద శ్చేతి ఆర్దాకృశ్యమవ్యయః "తెవతా తుల్యణలనిరోధఇతి పర్యవసాశాదతుల్యబలె షూర్నర్గా ళవాద నిత్యానిత్యాస్త్ర రచి బహిరఙ్బ విధిషునేదంశ వర్త తె - తెనజ్యూ. ఈవారాదీనాం అన్ని కారుల్పిర్గాదీ నాంకృత్యర్ల తా తైసూర్బా ధిరశ్వాచ్ఛలిత్యరూపశ్యకత్వాద్బాధకు అర్హ రజంతు లాఘ<noinclude><references/></noinclude> qa3hqow1hnid3zu33bhht5ke44j8n2h 104 244785 603554 2026-11-03T01:17:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్వాది సంధిః అవిరోధి వేకం కార్యంస్యౌల్ - ఇతిలో పూర్వరాని ర్థమితిరోరీత్యపా ్యసిద్ధత్వాకత్వమెత • ఈయోకథః. త సూత్ర ఫ్యాబిషl - ఆశ్వత పౌరనిత్యాన్న రబ్గా జవాకాణా యుత్త రోత్త కంబల...' 603554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్వాది సంధిః అవిరోధి వేకం కార్యంస్యౌల్ - ఇతిలో పూర్వరాని ర్థమితిరోరీత్యపా ్యసిద్ధత్వాకత్వమెత • ఈయోకథః. త సూత్ర ఫ్యాబిషl - ఆశ్వత పౌరనిత్యాన్న రబ్గా జవాకాణా యుత్త రోత్త కంబలీ ఇత్యుక్త కు - దద్యని తుల్యబలేష్వపి భఇతి కి జాతా పదా ర్థినిధ్యథూ మిదం సూరమ్ - వృశే యువృ - . 4 కృషేళ ఇశ్యత యగ పరసళ్లే వినిగమ్ కాఢా వాద ప్రతి ఉత్తి రేతస్యార్ - లేభుక్త తపతి పత్తి ర్వా ఉభయో త్తుల్యణం త్వామిలీ లేతాస్మాద్వచనాత్పరక్ష్మి కృతె యిది పూర్వ స్యౌపి నిమిత్త ఈస్తి తహకారవపిధవ - యథాభిక్ఛకి క్వత ఈ కత్వాద్ధికావెకృతెఒవ్యకచ్ - గదచ్యతే పునః మగడ్డి విజ్ఞా కార్నిద్ధమితి = వ్యక్తే కుపకార్థకర్త త్వ్యక్తి విషం కయోర్లవ ణయొకక్య చరితార్థత్వా సంభవార్తవ్యత్త శ్యానీ రాయిత ఉర్యాయణ వవృత్తాలియమార్థమివంమాత్రమ్ వి.ప్రతిషే ధే లేక మేక స్యాన్నడు పూర్వమితి - ఏవల్ల క్ష ణా కమ్యాచ్చ శ8) పూర్వస్యౌనార మ్ఫో నుమా . సథారడా రణశాత్త్వమి త్యర) శకత్వాత్తాతజికృతెస్థానివచ్చావెన హుఝల్బ్యతిధి త్వతిన భవతి - గరుద్యతే - సత్పద్ధతా ఏ అతిపేదే తర్బాధి రం తర్బాధి 5 మె 30 - లక్ష్యానులో సాద్య్వవస్థావ్య మెరర్ధ్వ ఊపి - గత) 0ధి ఐతే రూతె రేఫ లో పేరా ఇతిపా క్యమ్ - నియమాథగా మితి ఐతే ఇక మెన కార్యం స్యాదిత్యేకగా శోధ్యావార్త వ్యోవృతా |॥ ఉత్వమేవేతి, సిద్ధాసిద్ధ్భణీర తు 3 • విఙతి షెశోభావాడుకరి స్యేతి - ఏతేశవిభక్తికాక్యం స్ట్రోక్<noinclude><references/></noinclude> 1iqfrzg3gujvbubuq9ar6f2q780mjw8 104 244786 603555 2026-11-03T01:17:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '౧ 3 1 | అకరయోరెకత్త దోక్యముపన్యలో ఉస్ప్యార్హ లి. వకును వరూనె. ఎవనిమ్మః సళ్ళూ:- అశోకలి కోరుడ : ఆన పమా సెకిమ్ - లా పళ్ళి : పాల్ కిన్ -ఎపోత. సోఁ లో పెడెత్పాదపూరణమ్| ౬॥ ॥ 38 న ఇత్య స, సోర్లో...' 603555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>౧ 3 1 | అకరయోరెకత్త దోక్యముపన్యలో ఉస్ప్యార్హ లి. వకును వరూనె. ఎవనిమ్మః సళ్ళూ:- అశోకలి కోరుడ : ఆన పమా సెకిమ్ - లా పళ్ళి : పాల్ కిన్ -ఎపోత. సోఁ లో పెడెత్పాదపూరణమ్| ౬॥ ॥ 38 న ఇత్య స, సోర్లో జిప్స్యాల్ ఆదిపొదిక్సెల్లాపై సర్కెపూర్య త- సేమావాడి పరృతిమ్ - ఇపాయి పాద ఎవి గృహ్యత ఇతి వామనః - జువి శేషాచోకడో పీత పరే. నైష జాకరధీ రా యఃంలో పెచెటరికి - నాఇర్ క్షేతి- సఎవముక్త్వా విఠరాకు రాము: సడ్యెవెర్యదధారణంతు వధ్యశ్చనని బహుళమితి పూర్వ శూతాద్భహుళKపొగాను వృత్యా లభ్యతే. తేనే పాక - సో క్వాల్ - ప్రకృతివ ఎనుకరణమితి వైకల్పికాతిచేశాద్వారా విజచ్ఛావృత్తాన ప్యెతి త్తదొరితి ప్రయోగప్పానుః - హర్జ్యాద్భ్యి ఇత్యస్యాన స్తరం లాఘతా యనకృతం సంహితాధికారోత జీవబాదిత్యాహుః సూత్రెసు ఇతి పృథక్పదం లుు షష్ఠీకమి త్యాహ! ఏతత్త దోర్యస్పురి & ఏతత్తవథ గత సంఖ్యాళికా శరణు సేదదాతి కరమైన దదాతీఖ్యా సులో పోనప్యార్ • ఎత్తత్త దోఃపేర ఇతివా, భ్యానంతున సంభవతి- ఎరత్త బ్యామితి మధ్యాహ్యభావాల్ - ఏలక్ష దోరవయ్య ఇతితు నభం భజతి-సోః ప్రత్యయత్వాల్ - శస్త్రాదిన ద్వారక స్బన్భవీశా • రఠాశయ నెలిళ్లంతు అనఖ్ సమాసం (బోధ్యకు- ఏతిత్తదోః శఠిరప ద్రోహణెన గృహ్యత ఇతి కరిరామం జ్ఞానం శీలిజ? పోలిలో - ఆచీలివికృష్టార్థమితిని రెంకృతా - భఇతిచ కావ్య శతమైన రచనాన ప్యాను కరణంలుప్త షష్ఠీక మిత్యా • ఒక సారమితి ఆరకడు - ప<noinclude><references/></noinclude> qnfekig77lrzym4nmoxdsrino7evlcl 104 244787 603556 2026-11-03T01:17:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3020 స్వాది సంధిం ఇతిప్వొది సంధి: నపూర్యతేతి సావకారణం వ్యారఖ్యుప్తసారి స్మాఅరమి క్యాడౌకలోపానావత్తి :- అతిహి థః ఆ సైఇరిచ్ఛేదః - బహు లగ్రహణాను వృత్త్యాకదు పాజు నేరు సోమాజిన్మై...' 603556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>3020 స్వాది సంధిం ఇతిప్వొది సంధి: నపూర్యతేతి సావకారణం వ్యారఖ్యుప్తసారి స్మాఅరమి క్యాడౌకలోపానావత్తి :- అతిహి థః ఆ సైఇరిచ్ఛేదః - బహు లగ్రహణాను వృత్త్యాకదు పాజు నేరు సోమాజిన్మైత్యాద్య కథ ఉపహవ్యరాం ఈవధారణ నేది. ఇతి స్వాది సంధిః<noinclude><references/></noinclude> 4wl3wk9y9z3g21k4oii2ac68y3yg09c 104 244788 603557 2026-11-03T01:20:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 603557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 244789 603558 2026-11-03T01:20:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 603558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 244790 603559 2026-11-03T01:20:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 603559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 244791 603560 2026-11-03T01:20:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 603560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 244792 603561 2026-11-03T01:20:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 603561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 244793 603562 2026-11-03T01:20:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 603562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(0554.<noinclude><references/></noinclude> 7abnk9fa0vxqo7epo7ie62mwzkx0wq7 104 244794 603563 2026-11-03T01:21:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 603563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 6 244795 603569 2026-11-03T02:17:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603569 wikitext text/x-wiki == లైసెన్సింగ్ == {{PD-India}} hj0sf97r04cynfx14q7glftdni7a88z 106 244796 603570 2026-11-03T02:21:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '' 603570 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[అనంతగిరివిలాసము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:ఓబరాజు|ఓబరాజు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1918 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 9yb5fytsdkhwbi92442ijlcqnv46ee4 603582 603570 2026-11-03T02:25:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603582 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[అనంతగిరివిలాసము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:ఓబరాజు|ఓబరాజు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=అనంతపురం |సంవత్సరం=1918 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} fra1op9va09mo2bxdtpyuxn37z3vrnx 603692 603582 2026-11-03T04:21:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603692 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[అనంతగిరివిలాసము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:ఓబరాజు|ఓబరాజు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=అనంతపురం |సంవత్సరం=1918 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=C |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} mvu1ere3luaswz34240nzxqwqv0dpr3 603693 603692 2026-11-03T04:22:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603693 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[అనంతగిరివిలాసము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:ఓబరాజు|ఓబరాజు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=అనంతపురం |సంవత్సరం=1918 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=3 |పురోగతి=C |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 9ksbk5l33o8wkzz0oujzn6jbvgbxms2 104 244797 603571 2026-11-03T02:22:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '91 OF P 3-MARIS 1. జనం తగిరి విలాను 11,4 99 1/273 3 గ్రంధకర్త. ఓబరాజ కవి MATRAS #B SREE ANANTHAGIRIVILASAMU 1918 PRINTI' 603571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>91 OF P 3-MARIS 1. జనం తగిరి విలాను 11,4 99 1/273 3 గ్రంధకర్త. ఓబరాజ కవి MATRAS #B SREE ANANTHAGIRIVILASAMU 1918 PRINTI<noinclude><references/></noinclude> hmli59v3haf6jdnsrbchb32f2jizhw9 104 244798 603572 2026-11-03T02:22:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పద రూఁ బోతు XX- పేరు బూందిన కే పనియుందురు. లేనిచో సక్రింది విలాసము కొక జాబు తత్ క్షణమే వ్రాసిపంపు సూయాజ్ఞ మీ యాజ్ఞ శిరసావహించి కొన్నిదినములలోనే మీ శడకు వదరు చుండును. మీరు సంత...' 603572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పద రూఁ బోతు XX- పేరు బూందిన కే పనియుందురు. లేనిచో సక్రింది విలాసము కొక జాబు తత్ క్షణమే వ్రాసిపంపు సూయాజ్ఞ మీ యాజ్ఞ శిరసావహించి కొన్నిదినములలోనే మీ శడకు వదరు చుండును. మీరు సంతోషముగ నుండు వేళ హాస్యమాడి సవ్వించుకు చింతా శాంతులై యున్నపుడు నెమ్మది చెప్పును. సమయమున నుపదేశమిచ్చాను; పిల్లలకు బుద్ధి చెప్పును. పెద వారికి సాయపడను. అందఱకును హితబోధ చేయును, సము నేడే జాబు వ్రాయుడు అనంతపురము: సెక్రటరి స్టూడెంట్స్ క్లబ్బు అనంతపురము.<noinclude><references/></noinclude> 6un86497ajgy43vhz1qao6ffygam4ls 104 244799 603573 2026-11-03T02:23:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమత్ O'F THE RECISTPA 3-MAR 1919 అనంతగిరి ఖిలాసము. NADRAS. ఇది ఓబరాజకవిచే రచింపబడినది. 995 11275 మ॥రా|రా|| చిత్రచేయు గిరెడ్డి సా॥ నారాయణ రెడ్డిగారి ద్రవ్యసహాయమువలను స్వామివిలాస ముద్రాక్షరశాల ముద...' 603573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమత్ O'F THE RECISTPA 3-MAR 1919 అనంతగిరి ఖిలాసము. NADRAS. ఇది ఓబరాజకవిచే రచింపబడినది. 995 11275 మ॥రా|రా|| చిత్రచేయు గిరెడ్డి సా॥ నారాయణ రెడ్డిగారి ద్రవ్యసహాయమువలను స్వామివిలాస ముద్రాక్షరశాల ముద్రితము. 1918 (వెల రు. } 46<noinclude><references/></noinclude> gz1bzfo5u9ytiggfvgtbddfy6nvyx6m 104 244800 603574 2026-11-03T02:23:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మదనంతగిరి విలాసము. స్వవ రాధా ధరబింబను జెనకు రాచిల్క స్థలీ రారాజన్మణి భా విశేషముసఁ జేరి బిల్చి తద్భామినీ స్నేరాంకురమునిన్ ముదంబుఁ గనుచున్- జెల్వొందు గోపీజనా ధారుందాశ్రి...' 603574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మదనంతగిరి విలాసము. స్వవ రాధా ధరబింబను జెనకు రాచిల్క స్థలీ రారాజన్మణి భా విశేషముసఁ జేరి బిల్చి తద్భామినీ స్నేరాంకురమునిన్ ముదంబుఁ గనుచున్- జెల్వొందు గోపీజనా ధారుందాశ్రిత రక్షుణుండుమము నిత్యంబు దయ బ్రోవుత సీ॥ ఏరామ శ్రీకృష్ణు దారయాటెఱుగించు స్లాబ్జజి స్నే లీలఁ లఁ జాల 1 యేతన్వి మన్మధు మాతియేనని తెల్పు హ స్త ధృతాబ్ద ప్రశ సగరిమయేనాతి పాలమున్నీటి బొట్టేవను ద్రిజగ దలంకృత దివ్యకీర్తి యే బోటిచందు ఁబుట్ట గుటఁ గాంచు దరహాసనిస్తా రధన్యపటిమ యట్టి జగదేక కల్యాణి యజ్ఞగాణి సైకత శ్రోణి భం భగ చతురవేణి భవభయాంలో ధితరణి - విభాసితాఙ చరణి రుక్మిణి మదిఁ జాల సన్నుతింతు జ<noinclude><references/></noinclude> 1p80vv118ut7ndq1jzoevtcru44lpsj 104 244801 603575 2026-11-03T02:23:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉ॥ ఛాందస నుత్కుచ ద్వితీయ నరగతి రాకుపరాకుమానీ యం । చుందను గేలిసేయ మతిసూడు వహించి నవీన కావ్యరా ! డ్బృందములు భ్యసించి మదిఁ జేర్చిన కా మకలా ప్రవీణత | సుందరిఁ జొక్కమా రతుల సొం పు...' 603575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఉ॥ ఛాందస నుత్కుచ ద్వితీయ నరగతి రాకుపరాకుమానీ యం । చుందను గేలిసేయ మతిసూడు వహించి నవీన కావ్యరా ! డ్బృందములు భ్యసించి మదిఁ జేర్చిన కా మకలా ప్రవీణత | సుందరిఁ జొక్కమా రతుల సొం పునఁ చేర్చు విధాత నోముత 3 పాణియుగంబు మోడ్చెద నభంగవచో విభవప్రమా ణికి౯ | వాణికి విస్ఫుటాబ్జదళ పాణికి బంభర వేణిణి ధరా | శ్రోణికి నాత్మభూహృదయి శోభిత కీరనువాణికి న్నత| త్రాణికి సత్కటాక్ మహితాపన నిర్జర నాధ శ్రేణికి కం॥ శంకరుని రతాశ్రిత జన శంకరుఁగల్యాణగుణ వశంకరు భవనా శంకరు నాత్మాలోక శి 4 వంకరు నెదఁ దఁతుఁ గృతి శివంకరమునుగా౯ 5 ఉ॥ సారెకుఁ బ్రస్తుతిః గరము సన్నుఖగా నొనరింతు దైత్య సం॥ హారి ననంత దుఃఖ పరిహారిని ఘోరభ వాబ్ధి తారణోదారిని వక్త్ర సుందరవి దారిత నీరజ వైరి నాగమో | ధారిని దానివారి సముదార విహారినిఁ గౌరిఁ గోరిక తేగీ। అంతరాయాంధ కారంబు నపహరింప నెంతు సము దాంతు సుగుణని శాంతు శాంతు సంతదార్యపం తు నిశ్చింతుఁ గాంతు నీతితజయంతు ధృతిమంతు (ii) 7<noinclude><references/></noinclude> 4cl8biu9e8vynacn15gjzvpa4c9pb35 104 244802 603576 2026-11-03T02:23:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కం॥ కొలుతు మద్గురు విద్యా కలితు శము శాంతిసహితుఁ గల్యాణ గుణోజ్జ్వ లమహితుఁ గీరి రతు ని శ్చలచేతో జెన్వితు విచార సముదయరహితుఁ 8 తే సుకవి సన్నుత సత్కళా శోభఁదనరి వరసుధారసవై భవోజ...' 603576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కం॥ కొలుతు మద్గురు విద్యా కలితు శము శాంతిసహితుఁ గల్యాణ గుణోజ్జ్వ లమహితుఁ గీరి రతు ని శ్చలచేతో జెన్వితు విచార సముదయరహితుఁ 8 తే సుకవి సన్నుత సత్కళా శోభఁదనరి వరసుధారసవై భవోజ్జ్వలత నొప్పి కౌముదీయు క్త వాక్య సంకలితులగుచు మించు కవిరాజులఁ దలంతు మిగుల వేడ్క శే॥ వివిధ తావుల ఐదచలు విషయముడిగి వ్రణములకు బాఱుమక్షికా ప్రతతిభంగి కాశ్యవిభవఁబుఁ గనక నశ్రావ్యదోష సమితి లెక్కించు కుకవులఁ జాలఁదెగడి 3 10 11 వ॥ అని యిట్లభీష్ట దేవతలం జింతించి నవీన కావ్యరచనా కుతూహలుండనై యున్నెడ నొక్కనాడు (కృతి కర్తప్రశంస.) 2 లక్కి రెడ్డికుల జలనిధికి హిమకరుఁడాశ్రిత శరజ గ్ర హాధివుండు యఖిల యాచక చాత శాబ్దంబు యల్ల మ శుక్తి సంభవిత సుమాక్తికంబు సకల బాంధవ జనోత్సవ పారిజాతంబు పంచమాత్రానిల పన్న గంబు భాగవతాభీష్ట ఫలద సన్నిధిపేటి హరిపాదజలజ బంభరవరంబు 12 తే కులము తేజంబుదారంబు నెలయు కీర్తి దాతృగరి మంబు నింద్రియ దమన శక్తి సాను మోదంబు సద్భక్తి చతురుఁడన గనిలయుచుండును గిరి రెడ్డి వేల్పుగిడ్డి 13 (iii)<noinclude><references/></noinclude> kxvblelob8x4z4eif80exkj7rqjoc5i 104 244803 603577 2026-11-03T02:23:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కం॥ అతడనుజ మిత్ర పౌరో హిత పరివారమున గోష్ఠి నేర్పడి నన్ను సతత శ్రీహరి భజనా రతు నోబనఁ బిలచి యిటులు రమ్యమతి ననుకో ఉ॥ కావున వోబరాజకవికైని నానుడిభ క్తిర క్తి సద్భా వమెలర్పగా మొ...' 603577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కం॥ అతడనుజ మిత్ర పౌరో హిత పరివారమున గోష్ఠి నేర్పడి నన్ను సతత శ్రీహరి భజనా రతు నోబనఁ బిలచి యిటులు రమ్యమతి ననుకో ఉ॥ కావున వోబరాజకవికైని నానుడిభ క్తిర క్తి సద్భా వమెలర్పగా మొలకతాళ్ల గిరీంద్రమునందుఁ బొల్చు మా | దేవిమనోజ్జ భాస్కరు ప్రతిష్ఠ మొదలై గలపై భనంబుల | న్నీ వురచింపుమా కృతిగ నిక్కము పూ ర్వ కధానురీతిగ 15 వ॥ అనితాంబూల జాంబూ నదాంబరా భరణంబు లొ సంగి నంగై కొని కం॥ చేయునది విష్ణు కథయట చేయిం చెడుసతఁడు యతని సేవకుఁడటనా చేయురచనా చమత్కృతిఁ బాయవె తొలినేసినట్టి పాపము ప్రజకు 16 17 వ అని తలంచి చంపకోత్పల సరసిజ కంద్రప్రభృతి పూ జాపరికర కలితంబగుట సీప్రబంధంబొక యారాధన విశేషంబుగా శ్రీమదన గోపాలు సన్నీ ధానంబుఁ గ ల్పించుకొని 18 (v)<noinclude><references/></noinclude> cz4o2r49b2bt10itabe8gvm2p2t2pgn 104 244804 603578 2026-11-03T02:24:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'షష్ఠ్యంతములు 1 శ్రీమహిత శ్రితజనాన్విత సోమాద్యామర కిరీట శోభితమణిభూ షామల శోణరు చిర పద ధామా ధాననిధిశౌర్య దనుజవిరామా 2. మనువంశజలధి చంద్రా మునివందిత చరణ కంసభూపతిహరిణా ఘననీలతు...' 603578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>షష్ఠ్యంతములు 1 శ్రీమహిత శ్రితజనాన్విత సోమాద్యామర కిరీట శోభితమణిభూ షామల శోణరు చిర పద ధామా ధాననిధిశౌర్య దనుజవిరామా 2. మనువంశజలధి చంద్రా మునివందిత చరణ కంసభూపతిహరిణా ఘననీలతులిత గాత్రా జననాథాత్మజ హృదీశ దివ్యనీ వేశా? 3 దండితమ నరకాశుర చో ర్దండ మహిత విహితమౌని రాజార్చిత భూ మండలనృప సంపూజిత ఖండపరశువినుత ప్రళయకాండాధిశయా 4 సంద తనూభవి భవహర బృందావన విహర గోప బృందావన మా కంకిసలయ చరణ సుర వందిత దితి పుత్రజైత్ర వాసవిమి త్రా 5 తరుణీ నూతన మదనా కరుణా భరణాప్రమేయ గణిత నువదనా పరిపూర్ణ సోమవదనా పరిపాలిత శత్రు సదన_భయతరకదనా 6 గిరిధరణ కరికులాధిప పరిరక్షణ బాహుజల విభంజిత విమనా (♥) 3 19 20 21 22 28<noinclude><references/></noinclude> sk7nmmxyah5aoz6mg1913f6xeo7hys6 104 244805 603579 2026-11-03T02:24:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పరిపాలిత. మునిసదనా తరుణారుణ కమలనయన దర్వీ శయనా 7. రిపు తామిస్రహరణ ఘ స్రప స్రక్చందన విభోగ సంగీతప్రియా విపులాధిప భవవందిత సపదా దాసజన విహిత శుభ గుణమహితా కం॥ స్వారాజ్యాధిప సోదర -...' 603579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పరిపాలిత. మునిసదనా తరుణారుణ కమలనయన దర్వీ శయనా 7. రిపు తామిస్రహరణ ఘ స్రప స్రక్చందన విభోగ సంగీతప్రియా విపులాధిప భవవందిత సపదా దాసజన విహిత శుభ గుణమహితా కం॥ స్వారాజ్యాధిప సోదర -ధీగోదార ప్రధాన దివ్యనిధానా నారాయణ భవ తారణ 24 25 కారణగురురూప ప్రముఖ కల్యాణ సభా 26 కం మిత్రశతకోటి శౌర్యా మిత్రహరణ పాండుతనయ మిత్ర పవిత్రా శత్రుఘ్న రుక్మిణీ శత పత్ర రుచి ధామ దితిజపాల విరామా కం॥ అంకితముగ నీకిడుదు క a లంకరహిత కైకొనుము చెలంగు మతినివి నాంకపిత త్కథాస్థితిఁ 27 22 బొంకముగా నాలకింపు మొదలిడి చెపుదు 28 (vi)<noinclude><references/></noinclude> c7ilqw7to4fzj9ugscx3xz2ny0mcvpl 104 244806 603580 2026-11-03T02:24:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'PRINTED BY: C. Sreenivasa Rao, at the "wami Vilasa Press, Anantapur' 603580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>PRINTED BY: C. Sreenivasa Rao, at the "wami Vilasa Press, Anantapur<noinclude><references/></noinclude> cqt0ut1pgu4dc8ead08vd0frustfgvy 104 244807 603581 2026-11-03T02:25:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మదనంతగిరి విలాసము క థా ప్రారంభము ) కథాప్రా (యసాల వరగేహ సౌధహర్మ్య ద్వార శ్రీపురంబు ముముకు దాపురంబు పణ్యవీధీ వేశ పానీయ శాలచై త్యావహంబతుల రత్నావహంబు సప్త పర్ణరసాల సాల ఫేనిలత...' 603581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మదనంతగిరి విలాసము క థా ప్రారంభము ) కథాప్రా (యసాల వరగేహ సౌధహర్మ్య ద్వార శ్రీపురంబు ముముకు దాపురంబు పణ్యవీధీ వేశ పానీయ శాలచై త్యావహంబతుల రత్నావహంబు సప్త పర్ణరసాల సాల ఫేనిలతుంగ నసహితం బాశ్రితావసహితంబు తామరేందీవరోత్పల సౌరభాతి భృం గాశయంబధిక బలాశయంబు తే॥ కనక గోపురవర రత్న ఘనత రాంశు ఒకరపరిహసితాభ్రసన్నికట పృష్ట నక్కు జేందు జగురుకవి భానుజాత 'జతమోభంబు వైకుంఠ పతనంబు<noinclude><references/></noinclude> dniep9zqb4axiirejcwawpqzfkg1gk8 104 244808 603583 2026-11-03T02:26:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వ అందు, మద సంతగిరివిలాసము, నీ వలనొప్పగా నదైవం కేశవాత్పరం జనీ పల్కు రాజకీ రాళికుల్కు . నెలమివి ఱగజితం తే మధుసూదనం బనిలీలఁ బాడు పికాలిఁ జోడు లలివిఱగా: గుశలం వారిజాక్ష యం చని య...' 603583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వ అందు, మద సంతగిరివిలాసము, నీ వలనొప్పగా నదైవం కేశవాత్పరం జనీ పల్కు రాజకీ రాళికుల్కు . నెలమివి ఱగజితం తే మధుసూదనం బనిలీలఁ బాడు పికాలిఁ జోడు లలివిఱగా: గుశలం వారిజాక్ష యం చని యాడు కేకుల సముదయంబు మహిమ సర్వం జిష్ణుమయము లోకంబని వచియించు శారికా పరచయంబు టల తే మిగిలిసత్యం వదేత్యాది మేలి ధ్వనుల సరససంగీతము వచించు చంచరీక నిచయమునుగల్గి దేవతా నికర సేవ్య. a మాన విభవంబు వైకుంఠ మందిరంబు ॥ 3 వ అదిమఱియు సనంత భోగి శిరోపరిస్థగిత మణిప్రభాస విరాజితంబును సురసిద్ధ సాధ్యగకుడ గంధర్వ మునిజన సంసేవితంబును యనంతగరుడ విష్వక్సేన ప్రముఖ పరమభాగవత జనసఁనూయమానంబును సకలవుణ్య సన్నిధానంబును నిఖిలహేయ ప్రత్యనీక కల్యాణ గుణ స్వేతర సమస్త వస్తు విలక్షణా నంత స్వరూపంబును నిఖిలాజ్ఞాన తమోనిరసన ప్రదీ పంబును హరిచందన మందారకల్పక సంతాన రిజాత ప్రసూనవా సనావి శేషంబును నిరతిశయభక్తి రసతోషిత భక్త జన<noinclude><references/></noinclude> 9ky1i3dyzkv2ca1fm90u8odkg1pg00p 104 244809 603584 2026-11-03T02:26:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3 శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. పోషంబునులోకత్రితయ సత్యంబును స్వతసిద్దంబును చంద్రకాంత శిలార చితకుడ్యాంతరావిర్భవిత పద్మరాగ మణి భానురంబును దుష్ప్రవేశానురంబును రవిశశి పవనహితద్...' 603584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>3 శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. పోషంబునులోకత్రితయ సత్యంబును స్వతసిద్దంబును చంద్రకాంత శిలార చితకుడ్యాంతరావిర్భవిత పద్మరాగ మణి భానురంబును దుష్ప్రవేశానురంబును రవిశశి పవనహితద్యు తివిరహితంబును నిజధీధితి సహ నసహి తంబును దిన్యమణిప్రభాపటలు సందీపిత సౌధరథగోపుర మండపంబును సకలకలామండపంబును ప్రత్యగ్రవికసిత స్వచ్ఛమల్లికా లతావృతివి రాజమాన కామిత ఫలతరు సముదయంబును నమ్ముదితానేక సుమనసోదయంబు న కాంచనదండ సమాక్రాంతవవనజవనపరికంపితవిచి త కేతనంబును సందర్శితవినూతనంబును కైరవదళ దర వింద విగలిత మధు పాన పరవశ మధువిట కరనినద ప్రాగల్భ్యరాజహంస సంశోభితకమలాకరంబును నన్ని హిత కమలాకరంబుసునై కరంబుఁ బ్రసిద్ధిం జెందు నమ్మందిరంబున పీ॥ ఆనంద మణి మండ పాఖ్య సభామండ పమున శేషాత్మకంబైన రత్న చిత్రిత పీఠిపైఁ జైలు వెదఁ గూర్చుండి శ్రీదేవి నురమందుఁ జేర్చి భూమి నీళల నీరుపార్శ్వ నికటంబు లందుంచి నిత్యసూరులు నిల్చిస్తాత్యములన తింపది వ్యాయుధ దీవులుఁ జెమ్నింద నీలమేఘ తనులు నిలచి కొలువ 4<noinclude><references/></noinclude> phbepzn8sh108pcv6tv99ua8m9d8v2x 104 244810 603585 2026-11-03T02:26:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తే శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. దివ్య భూషణ ధారులు నవ్య మాలి కాధరులు వేణుధరులును గాన ఫణతి ముచ్చటలుఁ దెల్ప శయనించి యిచ్చ నలరు యార రక్షా చణుండు నారాయణుండు 5 కం! అతులిత వై భ వ ము న భ క త...' 603585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తే శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. దివ్య భూషణ ధారులు నవ్య మాలి కాధరులు వేణుధరులును గాన ఫణతి ముచ్చటలుఁ దెల్ప శయనించి యిచ్చ నలరు యార రక్షా చణుండు నారాయణుండు 5 కం! అతులిత వై భ వ ము న భ క తతులు సేవింపనున్న కాంచన చేలు మతిఁ దలపుచు గానకలా రె న్వితుఁడగు నారదుఁడు వచ్చే వేడ్క మిగులగ౯ |8 వ ఇట్టరుగు దెంచి రమావిభు సందర్శించి సాష్టాంగనమ స్కృతు లాచరించి లేచి నిలచి కరంబులు ముకుళించి ఫాలతలంబునం గీక్షించి నుధాతులిత వాగ్విశేషంబుల సిట్లని స్తుతించె సీ॥ నీలనిరదనిభ నిరుపము శారీర సతత ప్రసన్న సజ్జన విహార జ హాగ కిరీట కేయూర కుండల భూష కందర్పనిభ వేస కమలతోను యంభోజ సమనేత్ర యార్తావన చరిత్ర పొప్మలతాదాత్ర వర పవిత్ర సకలలోక విహార సర్వంసహా ధార నిగిత దె జేయ విఖిల గేయ 7 4<noinclude><references/></noinclude> b5kj0en5bw9qomcmd8l6e7swy3k6az1 104 244811 603586 2026-11-03T02:26:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. తే॥ శ్రీసమన్విత శృంగార సీమసుగుణ థామ హితకామ నిరుచమ ధైర్యనామ భీమ దుర్విషయారి విరామ భూమ సోమ ముఖ దేవ సుతవద శుభ నిధామ 00 చ! అనఘ చరిత్రయోగి సుమ నోంబుజమిత్రప...' 603586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. తే॥ శ్రీసమన్విత శృంగార సీమసుగుణ థామ హితకామ నిరుచమ ధైర్యనామ భీమ దుర్విషయారి విరామ భూమ సోమ ముఖ దేవ సుతవద శుభ నిధామ 00 చ! అనఘ చరిత్రయోగి సుమ నోంబుజమిత్రపవిత్రకీర్తి జి ద్వనధిప వుత్రపాప మన వారి దివ్య మృగాలి పత్ర సజ్జన వస చైత్ర దుష్టజన సంఘ లతా ప్రతిసాస్యదాత్ర ప్రా గనన మహాపదౌఘగిరి సంచయకశ్యపపు త్రపాతమా స॥ దేవా? పురాణ పురుషుండవు ఋషి జన చేత కమల విహాగుండవు హా కిరీట కేయూర కటకనూపుర విలా జితుండపు, రాజిత గిరీశ్వర వినుతుండవు. 'తుండీద్ర ర క్షుణాయత తత్పరుండవు; పరమ పద పరిపాలన కళా చాతుర్య విశేషుండవు, శేషఫణింద్రమృదు భోగభాగ శయనుండవు. యనునయవాక్పరిపోషిత భక్త బృందుఁ డవు, బృందావన విలగ్న హలకులిశ జలజధ్వజ చ్ఛత్ర రేఖా సమన్విత చరణుండవు, రణరంగ విహృత శాత్రవ గణుండవు, గణనాతిశయ మహత్వ కీర్తి ప్రభావుండవు భావాభావ విశేష ప్రకృతి మాయావిభూషిత సంస్కృతి క్రియా దూరుండవు, దూరిత దరుండవు, దర సమంచిత కరసరసీరుహుండవు, రహదుర్భాస హరణ ప్రశస్త చతురక్షర విభాసితుండవు, సితా సితపక్ష శర 5<noinclude><references/></noinclude> sma7wo3917atbzh8jzcwlhlqlkfy5ww 104 244812 603587 2026-11-03T02:26:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. త్సం వర్త ప్రముఖ కాల ప్రమాణుండవు, మాణవక స్వరూప వంచిత బలిని శాచర సార్వభౌముండవు, భౌ మాది గ్రహ సంచార సూత్ర చక్రాధీశ్వ రప్రియుం డవు, ప్రియాప్రియ రహితుండ...' 603587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. త్సం వర్త ప్రముఖ కాల ప్రమాణుండవు, మాణవక స్వరూప వంచిత బలిని శాచర సార్వభౌముండవు, భౌ మాది గ్రహ సంచార సూత్ర చక్రాధీశ్వ రప్రియుం డవు, ప్రియాప్రియ రహితుండవు నగు నిన్నుఁ గొని యాడఁ దరంబుఁగాఁదని నిలువం బడియున్న రమా వరుండు నారదుం గనుంగొని యిట్లనియె కం నారద గానకలా పై a శారద కుశలంబలోక సమితికి నీకు దూరిత పావ శరధులయి రే 10 12 మీరుదు రే ధాత్రిపతులు మిత్రులు సుఖులే ॥ 11 'అ' అనుచుఁ దన్ను సడుగు వనజాక్ష పలుకుల రతుల మ దముఁ బొంది నతులొనర్చి దేవ లోక పాళ దీపించు జనులకు కలదె సుఖము దురిత చలితులకును ఉ॥ పండిత కీర నీయమును బద్మదలారు. నివాసమూర్జితా ఖండల పై భవంబు నగుమ్మో తరుణీమణి యందుఁ బాపులై మెండుగఁ బుట్టి దుఃఖములమీఱి యశంబు నశింపఁ జేయ నేదండ విశిష్టమానసులు ధర్మవిధిగా వశియింపనౌ కం॥ పాపము విశిష్ట జన సం తాప కరంబగుట నీలను దానినడప నో శ్రీవ ధరణీ స్థలంబున నీపాద స్పర్శ లేమినిం వశమగునే 18 14<noinclude><references/></noinclude> o3v1n5is721rq6ypl1uwrwn63w5mlzo 104 244813 603588 2026-11-03T02:27:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మహాత్మా శ్రీ మదనంతగిరివిలాసము. హాత్మా యందులకుం దగిన కారణంబుభవదాజ్ఞా నేను సారంబుగ నెర వేర్చుటకుఁ బ్రయత్నిం చెద. 15 కం॥ అనినినుతించి తదీయా క్లను గ్లైకోని మఱలి భుజగ స్వామింగ...' 603588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మహాత్మా శ్రీ మదనంతగిరివిలాసము. హాత్మా యందులకుం దగిన కారణంబుభవదాజ్ఞా నేను సారంబుగ నెర వేర్చుటకుఁ బ్రయత్నిం చెద. 15 కం॥ అనినినుతించి తదీయా క్లను గ్లైకోని మఱలి భుజగ స్వామింగని చ జ్ఞను య్యన నుతులొనరించిన మ న్నసమెయి నాతండు లేచి నారదుఁగనుచు 16 ॥ అర్ఘ్య పాద్యాది విధులచే నిర్బలిచ్చి సముచితం బగునట్టి పంచాస్య వీఠి నతనిఁ గూర్చుండఁ జేసి సంస్తుతులఁ దేల్చి కరములను మోడ్చి నారదుఁ గాంచిపలికె 17 ఉ॥ వికారలు లోక బృందమున మించిన వార్తల నెల్ల స్వాంత మం దావసి తెల్పఁగాఁ దగిన యార్యులు కావుననిఫ్టుమీర లే వారిని గూర్చి యే కుయిన వార్తలు విన్నను దెలుఁ గాదు గారణమేమి యుండమి నకారణమిట్టులు రారు మీర ex 18 తే" తెలుప వలెనన్న శేషుని వలనుఁ జూచి జగతి వనజాక్షు చరణ సంస్పర్శనంబు చేఁ బవిత్రంబుఁ జేయింపఁ జింతఁ జేసి పలికెఁ జిరు నవ్వు మొగమునఁ దొలకరింప 19 7<noinclude><references/></noinclude> hpu3luo3nbxcigz86tmcfqheuzmn88a 104 244814 603589 2026-11-03T02:27:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. చగ భుజనకు లేంద్ర యేను ఒక ప్రొద్దున వాయువుఁజూ డఁబోవఁ బే మ జనిత భ క్తి నర్చనల మానుష చర్య నిసం లోకమం దు జరుగువార్త లొండొరులతోడఁ బ్రసంగముఁ జేయు నట్టిచో న...' 603589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. చగ భుజనకు లేంద్ర యేను ఒక ప్రొద్దున వాయువుఁజూ డఁబోవఁ బే మ జనిత భ క్తి నర్చనల మానుష చర్య నిసం లోకమం దు జరుగువార్త లొండొరులతోడఁ బ్రసంగముఁ జేయు నట్టిచో నిజముగ నెుక్క మాటయన్ నిన్ను నుగూర్చి బలాబలం వ అనిన విని శేషుండిట్లనియె 20035 20 కం॥ బలములను గూర్చి యేమేమి పలికె నతఁడు మౌనికులచంద్రడా పక మదినినుస్న చందమంతయు వినుపింపు సంశయింప వలవదస నారదుఁడు దెల్పె లలితఫణితి కం॥ ఏనుం మారుతుఁ గనుఁగొని పూని ధరాతలముఁ జాలు భుజగేంద్రుడు స న్మానిత భుజ బలుఁడగు నిదీ 21 22 నూనె మనఁ గడలు కొను మనో చపలుండె 23 వడి అతండు నాతో విట్లనియె శా॥ ఏమీ నారద? శేషుఁడే బలి యి యీవిశ్వము పొల్పను 24 దామంబై సబలంబుఁ గల్గునె తెగ దా నెంత యేనుండగా భూమి గల్గినజంతు సంహతులనుం బోషింతుఁ ణంబనై నాముందు వచియింపఁబోకు మతని మర్యాద భిన్నం 200X || 25 8<noinclude><references/></noinclude> 8o4ufnkf2jo2h6yyzcqtpjc747sr3jc 104 244815 603590 2026-11-03T02:27:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంత విలాసము, వ॥ అనిపల్కిననతనితో నేనింటి. 20 మ1 తగునే యిట్లు వచింప శేషుని యెడల్ థాత్యాది లోకస్థ జం తుగణాలిం దదుఁ బ్రోచు విష్ణుని చతుర్ధోద్యోగులు గొక్కఁడై నిగమాంతార్ధవ...' 603590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంత విలాసము, వ॥ అనిపల్కిననతనితో నేనింటి. 20 మ1 తగునే యిట్లు వచింప శేషుని యెడల్ థాత్యాది లోకస్థ జం తుగణాలిం దదుఁ బ్రోచు విష్ణుని చతుర్ధోద్యోగులు గొక్కఁడై నిగమాంతార్ధవిశారదుండయిజగన్ని ర్మాణ చాతుర్యుఁడై పొగడందం బడు నాతనిక్ దెగను 'టొప్పుంగాదు వీక్షిం కం॥ అని యన నాతఁడు గ్రుధచే గనలి మహామౌనిచంద్ర కదూసుతుల దినదిన మాహారమిషం మా 27 బునఁ బ్రోచెన నేసలిగిన బొలియరెజడులై ॥ 28 వ ఇదియు రంగాక కఁ॥ మలక-బ గుటిలస్వభావులు 9 సలఘుతర క్రూర చటుల హా లాహలదు ష్కలుషులు వారల ఘనులని a 2 పలుకుదురే సాధుజనులు బె సిఁదెలియక౯ || 3 | PL తే అని తిరస్కృతిగా నిన్నా డె పనిన విని నిరోషమునన్కుఁడై ముస్లివరేణ్యుఁ గొంచి శేషుండు పలి కెను దంచి మతి నాడు వచనంబు విను ముని నాథ చంద్ర॥ 31<noinclude><references/></noinclude> 51ax5cbh3zduu40y7r91c011b9wctwv 104 244816 603591 2026-11-03T02:27:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరి విలాసము • మ॥ బలవంతుడ నటంచుఁ బల్కిన నెపంబ్రాపించునే బిలనొండండ బెగంగకున్న నిడెనా యెతాతఁడుక వచ్చుదో ర్భలము గల్గిస మ్మటంచు మని చంద్రా పోయితో మ్ము తొలఁగః 'జేసె...' 603591 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరి విలాసము • మ॥ బలవంతుడ నటంచుఁ బల్కిన నెపంబ్రాపించునే బిలనొండండ బెగంగకున్న నిడెనా యెతాతఁడుక వచ్చుదో ర్భలము గల్గిస మ్మటంచు మని చంద్రా పోయితో మ్ము తొలఁగః 'జేసెదగాలికున్న పొగరు సన్మానమును కఁ॥ అని వీడు కొల్ప నారదుఁ డును గరువలి చెంతఁ జని కథుం జలఁగై కొనిశేషుఁడు పల్కిన ప ల్కు ను దిన్న గఁ దెలుప నతఁడు కోపోద్దతుఁడై 132 వ॥ అతనితో ఓట్లనియె. కం! నారద విను మే నురు నా హారము గా లేక యున్న హరపతి బలమే దారికిఁ దారునో తెలియదె ధీంతనాతోడఁ బోరఁ దేరిన వాఁడే॥ వ॥ అని విజృభించి పల్కిన నారదుండిట్లనియె కం॥ నిూర రువురునుసమయము మీరక నా చెప్పినట్టు మేకొని గెలుపు గూడిన యోటము లెరుగుడు 23 34 35 యూరక గడంగఁదగు సెయ్యొ డోరు లిటుల 30 10<noinclude><references/></noinclude> 8p41srx6tolqja5wstm2i6x6646khen 104 244817 603592 2026-11-03T02:46:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, వ అని పల్కిన ఛస్వంతం మంచిదని సమ్మతిఁ బఱచి మఱలి నారదుం డనంతుని సన్నిధించి జరిగిన వృత్తాంతంబు సవిస్త రంబుగ నెఱుగించి శేష వాయువులం బుగన్కరించికొని శ...' 603592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, వ అని పల్కిన ఛస్వంతం మంచిదని సమ్మతిఁ బఱచి మఱలి నారదుం డనంతుని సన్నిధించి జరిగిన వృత్తాంతంబు సవిస్త రంబుగ నెఱుగించి శేష వాయువులం బుగన్కరించికొని శ్రీహరి సాన్నిధ్యంబుఁ జేరి నారదుండి టనియె తే॥ శేషుఁడును వాయుదేవుఁడు శేష బలయు తులమటంచని యొండొరులొ తోచి నటుల బౌరుషంబులు నా చెంత బల్కిరింత 37 కన్నమును వారి బలము సమున్నతగతి ॥ 38 SC॥ తెలియగ వలె వారలకొక బలువగు సమయంబుఁ దీర్ఘ బంపుండన లలనా ధవుఁడను నారద చలము బలముఁ దీరసెుక్క సమయము వినుమా 39 కం॥ మేరుగిరి వేయు మొదలను జేరిక ఫణములను నదిమి శేషుఁడు పట్ట ధీరత శ్వసనుఁడు బలమే పారగనం దొండు త్రుంచి వైవఁగ్ర పలయు ॥ 40 తే త్రుంచి పై చిన వాయువు మించు నతని లేనిచో శేషుఁడే గెల్చు వీని సదియ పందెమని చెప్పి శేషునిఁ బని మేరు గిరి ఫణముల నెల్ల నెక్కి యును బట్టి ॥ 41 11<noinclude><references/></noinclude> l8ql2r5bmchshizkeg9eoqpv2y6ipya 104 244818 603593 2026-11-03T02:53:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వ॥ ఇట్లా రమానాధుని పంపువడసి చని యనంతుండ నంతంబు బుస్పృశింపఁ దనమేను నెంచిమేరుకుధర శిఖ రసహాస్రంబు నిజమస్తకస హస్రంబుల నణచి పట్టుకొ ని పర్వత భాగంబు జు...' 603593 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వ॥ ఇట్లా రమానాధుని పంపువడసి చని యనంతుండ నంతంబు బుస్పృశింపఁ దనమేను నెంచిమేరుకుధర శిఖ రసహాస్రంబు నిజమస్తకస హస్రంబుల నణచి పట్టుకొ ని పర్వత భాగంబు జుట్టిగట్టిగా నదిమి నిజ మెఱయఁ బ్రకాశింపుచుండె నీట కం॥ హరి వలన యనుమతినిఁ గొని 3 బలంబు 42 హరి బహు బలంబు మెఱసి హరిదంతరముల్ దొరసి ప్రళయాబ్ద మందున బిరుదంబుగ వీచునటుల, వీవం దొడఁగె౯ || 43 వ మఱియు నా పెరు కరువలింజేసి మిన్నుఁ దన్ని పొ లెగసిపడు గండో ఫలంబులును తెలిపి పడక నెఱసులం బఱపయి నిండిన ఫరాగ బహులంబును పేరులతోడఁ బైకల్పఁబడి చాపక 'పకట్టుగ' బడిన తరుజాలంబులునుఁ డలక్రిందుగ:డోల్లి పక్షసకొండలును పరాగ బహులం బున తొంపియైన సముద్రంబులును, నిలిపిననైన నిలు వక యెగసిపడు దేవతా నిమానంబులును గలిగి సకల లోక భయం కరంబుగనుండే నట్టియెడ కం॥ కసి మసగి విసరి దుగునున 12 బిస బిసఁ జనుదెంచిమేరు పృధ్వీధరము మిసిమి చెడ నదిమి పట్టిన పస గలసల పాపలేని పై వీచుటయు ॥ 45 పై 44<noinclude><references/></noinclude> 24hie6ks71hy3ktuzl6uclg8xpxses6 104 244819 603594 2026-11-03T02:54:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. తే॥ ఇంచుకైనను జరియింప కెప్పటివలె కొండనొక్కిన పాపతే డుండెనంత కొండఁదొగి యెలుకపట్టిన దండితనదు బలము చెందుటయుఁ బ్రవనుండు చలముఁ బెంచి 46 సీ కులమహీ ధరముల...' 603594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. తే॥ ఇంచుకైనను జరియింప కెప్పటివలె కొండనొక్కిన పాపతే డుండెనంత కొండఁదొగి యెలుకపట్టిన దండితనదు బలము చెందుటయుఁ బ్రవనుండు చలముఁ బెంచి 46 సీ కులమహీ ధరముల గులుక రాళ్లను బోఁలె యెగసి యొండొకటి దాక్షిలఁ బడంగఁ బడిన యంతనఁ జాలఁ బర్వునైన రసాత లంబు పెందూళి చందంబుగాX ధూళిఁ బ్రుంగునువడి తోచు భగణకోటి పొగలోని దివ్వెల పొలుపుఁదోప దివ్వెలఁ దగుకాంతి దివమునఁబోలెర త్నాకరస్థమణుల ధామముడుగ తే॥ వెలయు సురవర గంధర్వ విబుధ వితతీ కతిభయంబుగ సనిలు దహంకరించి తేఱి చూచుటకును మహాదేవపద్మ గర్భులకు బెట్టిదంబుగాఁ గవిసి విసరె॥ 47 తే! ఇటులఁ బెచ్చువెఱిగి యేతెంచు పవసుని సత్వరంబు యలలఁ జాలఁ బొంగి వచ్చు జశధిఠీవి వారించు చెవియలి కట్ట బో లెమిం చెఁ గా ద్రవుండు" 48 18<noinclude><references/></noinclude> 7zmlmqsoml6kjxuygremyjjh9qwwpho 104 244820 603595 2026-11-03T02:54:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం॥ తన వలము చలముఁజీఱి ర గొనవి ఫణిపు చందమునకు గోపించి లెస జని మలఁ బెఱిగి పవనుం డనిలులలోఁ గలసి చె నద్భుత తి గరిమన్ 49 ఉ అంతను రేంద్రఁడాదిన ది వాటులు శ్రీ...' 603595 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం॥ తన వలము చలముఁజీఱి ర గొనవి ఫణిపు చందమునకు గోపించి లెస జని మలఁ బెఱిగి పవనుం డనిలులలోఁ గలసి చె నద్భుత తి గరిమన్ 49 ఉ అంతను రేంద్రఁడాదిన ది వాటులు శ్రీహరియాజ్ఞ నానభ స్వంతునిఁగాంచి మ్రొక్కి భయవారణ మంత్రముల - స్తుతించిలో కాంతము గాగ నీవ వలనయ్యత్వదీయబలం బుసిల్ప దా నెంత ఫణీంద్రుఁడాతనికి నీ విటులల్గిన నాయ మొ ప్పునే" 50 చ॥ జగతిని గల్గు జంతుత సర్వముఁ ! బ్రోవగ వారికా గ్యముల్ నెగడఁగఁ జేయనోపుదువు నీవటు కాన మహాత్మ క్రోధివై తెగువకు ఁజొచ్చి తేని యికఁ దెప్పడి వారలి కేరుమా SOVE దగుదు కృపారసం బునుప ధార్మికులోర్తు రెయెడ్ల చేబు లక్షా 51 మరి అని ప్రార్ధించిన వేల్సు పండుఁగని రోషాధిక్య చే లెస్కుఁడై యను నాయోటమిఁజూడఁగోరి ఫణిపై నాధిక్యము చ్చిన మీమాటలు నా చెవి బడునె నిశ్చింతత్వము:" జెందునే 14<noinclude><references/></noinclude> 6odzetpajgdo2e9321dbw7cad3qnus7 104 244821 603596 2026-11-03T02:54:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, మనమేలా యిటు నన్ను వేడికొన నామర్యాదఁబోఁ[ ఖ ద్రోతునే, " అని ధిక్కరించి పక్కన సురలంద అతని మూ రుండనిమున్న యె ఱు గుటం జేసి వీడికోలు వడసిచని శేషుని సన్ని ధా...' 603596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, మనమేలా యిటు నన్ను వేడికొన నామర్యాదఁబోఁ[ ఖ ద్రోతునే, " అని ధిక్కరించి పక్కన సురలంద అతని మూ రుండనిమున్న యె ఱు గుటం జేసి వీడికోలు వడసిచని శేషుని సన్ని ధానంబుఁ జేరి సమస్కరించి కరపుటంబు గీలించి యిట్లని లు ముకుళించుకొని శిరంబునం స్తుతించిరి. ( శేష స్తవము ) 53 చ సకలచరాచర స్థితరసం ఫణమందొక యావగింజపో లికధరియించి నై జమ గు లీలలలో కముల సృజింపుచు నొకడపునై ప్రసిద్ధియు మనోహరమౌ తనువు ధరించిని శ్శుకులుగ స్వాశ్రితావలులశోభిలఁ జేయు ప్రభావధీని ధీ54 కం॥ నినుఁదలఁచు వారలకు జెం దుని మోహ తమో వికార దోర్బలమదముల్ ఘనసంకాశ వసనధర ముని జన పోషణ మహాత్మ టుధనుతచరితా 55 కం॥ హరిహర శారద నిభ నుం దరతను తను పుప్ప లోకతతిఁ దొట్టినదు ర్భర మోహ తమము నొక్కట బరిహృతముగఁ జేయు నిన్నుఁ బ్రార్థింతుమజా56 10<noinclude><references/></noinclude> nmnxu0xrt0i6yugsml7nfh3uq0rmi2k 104 244822 603597 2026-11-03T02:54:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. సీ॥ యోగీశ్వరేశాయ యోగాయ విష్ణవే జ్ఞానేశ్వరాయ విజ్ఞానసంప దే జ్ఞాన హేతి వేద్యేయధ్యా నేశ్వరా య సుధియే జ్ఞాన గమ్యాయ యోగ గమ్యాయ ధ్యానాయ జాతృ పాపహరాయ మాయ...' 603597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. సీ॥ యోగీశ్వరేశాయ యోగాయ విష్ణవే జ్ఞానేశ్వరాయ విజ్ఞానసంప దే జ్ఞాన హేతి వేద్యేయధ్యా నేశ్వరా య సుధియే జ్ఞాన గమ్యాయ యోగ గమ్యాయ ధ్యానాయ జాతృ పాపహరాయ మాయినే ధ్యాన గమ్యాయ విశ్వ రూపిణే ధ్యాతృ స్వరూపిణే దేవాయ సగుణాయ యాత్మనం జ్ఞాయ యాత్మ నీ పరాశర వాసాయ నిర్గుణాయ దేవదేవాయ "హేతి వే దీనరక్ష ణాయ సంకర్షణాయ శానాయ సిగమ వందితాయ పరాయ తుభ్యం నమోస్తు 57 మ॥ భవ దీయోజ్వల బాహు 'విక్రమములు వర్ణించే నే మె 91 భువిలో రెండును నేడులోకముల నేర్పు మీరగా దా ల్చి సం స్తవనంబుల్ గొను నిన్నుఁ వేడెదము మా సంతాపము కవిలంష్యుస్థితి సౌక్యమిచ్చి కృపజేయ దీర్చి మా గూర్మియున్ జే 16<noinclude><references/></noinclude> sa538etb8veav4brchuenkv8z10peob 104 244823 603598 2026-11-03T02:55:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, కం॥ పౌరుషమున వియిరువురు పోరికిని గడఁగు జల్లభువిలోకతతుల్ జేరిరి శమరుని పోలికి కారుణ్యము సేయకున్నఁ గలవేసుఖముల్ 59 తే॥ లోక తతి మేలు తన యనిలుని సమీప ము...' 603598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, కం॥ పౌరుషమున వియిరువురు పోరికిని గడఁగు జల్లభువిలోకతతుల్ జేరిరి శమరుని పోలికి కారుణ్యము సేయకున్నఁ గలవేసుఖముల్ 59 తే॥ లోక తతి మేలు తన యనిలుని సమీప మునకుఁజని చాలఁ బ్రార్థింప మూర్ఖుడగుట చీరె కననుఁ గె కొనకారడియు నె సర్చె మా పెద్దతనము తృణంబుఁ గాగ క॥ అది చిన్న తనము గదరిన మదయులు గడుగంగ నేల మన్న గగలుగు పదుడిక యాగ "త్రాణ బి బి 60 గుదము గలు శేషు కడకురూఢిగ త్వరగ౯ 81 చ అనుచుఁ దలంచి యీమునులు నందఁఱు గొల్వఁగ్రవ చ్చి నిన్నుఁ బా న మొనరించువారలము ప్రాణుల కెల్లహితంబు సేయుటే ఘనమగు మిమ్ముబోటులకు గావుననేమిచె మోడ్పు గేల 3 నం దనములొనర్చ వారలము తప్పకమమ్మ ననుగ్రహింపరే వళి అనిన శేషుండిట్లనియె 91 నను నింత వేటకు నే ప్రసాఁ జేయగ వలయు పల్కును మీమా టను గప్పి పుచ్చులకు నా 63 మన మొప్పదు దేవహితము మాకుం ఘన మే64 17<noinclude><references/></noinclude> fxhlv1r493ozucgkxely5y5mdd0wfvd 104 244824 603599 2026-11-03T02:55:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వ॥ అసిన సురవరు లిట్లనిరి తే॥ విూర లోటమీఁ జెంది సమీరు గెలువ చేయ వలయును మనమునఁ జింత లేక దీఱు లోకంబు భయము విచారమెల్ల 65 సనిన నౌఁగాక యని యతం డెను మతించి 66 మ...' 603599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వ॥ అసిన సురవరు లిట్లనిరి తే॥ విూర లోటమీఁ జెంది సమీరు గెలువ చేయ వలయును మనమునఁ జింత లేక దీఱు లోకంబు భయము విచారమెల్ల 65 సనిన నౌఁగాక యని యతం డెను మతించి 66 మ॥ పరుషత్వం బటుడిం ని దేవవినుతం నాటించి వేడ్కర్ ఫణా ధర వర్యుండు శిరంబొకండుపయి నెత్తుమించు నాత్మప్రతి జ్ఞ రహిం దీర్పగ మంచి వేళ యనుచు స్థాఢత్వర విచి తుం చిరసాసుందరి కాంచి నాఁదనరు నాతో రాంబుధిక్ పై చిన౯ బలవై:- వ ఇవ్విధంబున మహాబలుండని బలుండై ప్రముఖు లందరు గని తీచ్చపడి కనుంగొనఁ మేరు శిఖ రంబుఁ ద్రుంచి దస ప్రతిజ్ఞ నెఱవేర్చి శేషునం దెగడి యధేచ్చఁజనియె సంత 68 ఉ॥ చిన్న తనంబుఁ జేకుఱుట శేషుఁడు దేవతకోటి Q..... ల్యోన్నతి డించిరంచు మది నూహజనింప వికుంఠ ఇత బున్నటు డిగ్గి ధాత్రి నధికోన్నతి గాంచు పినాక్సినదీ సన్నిధి నెక్కచో నితర సంఘముఁ జేరనితాపుఁ జేరు చుక్ 69 18<noinclude><references/></noinclude> ny5v89enikb6qpvrhd6nqpchv0urief 104 244825 603600 2026-11-03T02:55:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చం॥ శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. చం మునమున | శ్రీరమాధవుని మానక నిల్పి యహర్ని శంబు భో జన మొనరింప కే" తపముసల్పుచు నుండె విరాగ వృత్తి న వ్వనజదళాముఁడంత సురవర్యుల వీడ్కొని యాత్మ మం బు...' 603600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చం॥ శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. చం మునమున | శ్రీరమాధవుని మానక నిల్పి యహర్ని శంబు భో జన మొనరింప కే" తపముసల్పుచు నుండె విరాగ వృత్తి న వ్వనజదళాముఁడంత సురవర్యుల వీడ్కొని యాత్మ మం బున కటు జేరి కొల్వునను భోగివరుం డొకరుండు లే కం॥ కారణము తెలిసి తెలియని తీరున నందాదులైన ధీరులఁగని యే లారాడు శేషుఁడెటఁ జునె మిచే 70 మీ రరయుడు రే యత్తడు మెలఁగెడి చోటుకా 71 వ అని యడిగిన సునందుం డిట్లనియె. కం॥ శ్వాసనుని చేఁదన కోటమి పొసఁగె సనుచు మదినిఁజింతఁ బొండియతండీ నసధంబు విడిచి యెటకో 72 వినుకునఁ జనినాఁడు నేఁడు విబుధులఁ గనక 78 కం: లేకున్న నిండు కొల్వున మీకరుణను బొందరాక మేకొనఁ గలడో పాకారి ప్రముఖు లిటు తను లోకువఁ గర్వించి రనుచు లోపల బెగడు" 74 19<noinclude><references/></noinclude> 7e7waunjs095dj9zaklhdo2igregt5r 104 244826 603601 2026-11-03T02:55:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మద సంతగిరి విలా సము. వ అని యెఱింగించిన వనజ నయనుండు మనంబునఁ జింతించి యిదియంతయు సురముని కల్పిత తంత్రంబని యెన్ని చెంతనున్న నందుం బిలచి. కం 1 వనజ దళా డుండిట్లను దన కోటమిఁ గల్గె...' 603601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మద సంతగిరి విలా సము. వ అని యెఱింగించిన వనజ నయనుండు మనంబునఁ జింతించి యిదియంతయు సురముని కల్పిత తంత్రంబని యెన్ని చెంతనున్న నందుం బిలచి. కం 1 వనజ దళా డుండిట్లను దన కోటమిఁ గల్గె ననుచుఁ దలఁ బోసి యిట జ ను చేఱక యెందేని యు 75 76 జనీనాఁడా శేషుఁ బిల్వఁ జయ్యనఁ బొమ్మా 76 చ ఆనీన హసాదటఁచతఁడు నానతుఁడై చని దేవతా త సమ లఁ గోనలక్ గనుల దప్పకచూచి కనంగ లేక ధా తినిడిగి దివ్య తీర్థముల దివ్య సరోవరసంహతి నదీ వనులఁ బరాకు గిలి తడఁ జాటు వహింపక జూచియంత కం! కర్ణాటక దేశము నఁ బ్ర పూర్ణాంతర్బల ప్రవాహ పుణ్యస్థలి నా వరింప బడు పినాకిని వర్ణి ణ 6577 స్వర్ణవసన భృత్యుఁడవలఁ జని కనుఁగొనుచు 78 వరి అన్నదీ జననస్థలంబునుండి క్రమంబున దక్షిణోత రంబుల్ బ్రవహించు స్థలంబులు దేనిక నివాసయో గ్యంబులగు గిరి వరంబులు నీ వంపుచు గ్రామంబునఁ జనుదెంచి 79 20<noinclude><references/></noinclude> huf62u2b24fh2u5ddxw9m80n1f4c374 104 244827 603602 2026-11-03T02:55:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం॥ ఒకచోఁ గనుఁ గొనె చింతా వికల స్వాంత బ్రశాంతు విష్ణు చరణ థా రక జీవన వంతు మణి నిక షోజ్జ్వల కాంతు విగత నింద్రుననంతు 89 వన్డే ఇట్లు కనుంగొని సమీపంబున కఱి...' 603602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం॥ ఒకచోఁ గనుఁ గొనె చింతా వికల స్వాంత బ్రశాంతు విష్ణు చరణ థా రక జీవన వంతు మణి నిక షోజ్జ్వల కాంతు విగత నింద్రుననంతు 89 వన్డే ఇట్లు కనుంగొని సమీపంబున కఱిగి నమస్కరించిన యాతనిం దేరిచూడ శంకించి మొగంబుఁ ద్రిప్పికొనిన నందుండు పునః ప్రణామం బాచరించి యెదుట నిలు పంబడి యతని కిట్లనియె కాద్రవేయ త్వదీయ నిష్కపటవృత్తి కాత్మ సంతనమంది శ్రీహరి నినుంగ నంగ నాభిలాష మెడమ, నం బిలువఁ బంచె రయముగా రమ్ముమికను పరాకు విడచి కం॥ అనిన మనమెల్లఁ జెడిపో యిన వాఁడగుటను సచింత నెగులు జనింప వినయమునఁ బలుకు తడఁ బడ న నెనెదుట 82 815 నిలుచునందు నటుకనుఁగొనుచు 88 తే॥ ఇంత చేసినవాఁడు శ్రీకాంతుఁ డెకద యేలనన్ను వృథాయిటు, బేల సేయ బిలువఁ దన చెంత కెట్టు రాఁగలుగు బైటఁ దాన్ని యింటను గౌరవ మెన్న ఘనమె 84 21<noinclude><references/></noinclude> cjkmnm67z0vx7h6rxrcei76hzqus9dt 104 244828 603603 2026-11-03T02:56:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. ఉ॥ ఏలవృధా భ్రమల్ విడువు మేనిక మేనుఁ గలంత కాలమా శ్రీలలనేశు సన్నిధికిఁ జేరను ధీరతఁ దాల్చి మానినై కాలము యోగ్యకాలముగ కానల నుండెదఁ దెల్పి మంచు దీ నాలపసం...' 603603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. ఉ॥ ఏలవృధా భ్రమల్ విడువు మేనిక మేనుఁ గలంత కాలమా శ్రీలలనేశు సన్నిధికిఁ జేరను ధీరతఁ దాల్చి మానినై కాలము యోగ్యకాలముగ కానల నుండెదఁ దెల్పి మంచు దీ నాలపసంబునం బలికినం విని నందుఁడు పల్కె జెచ్చె 8585 న! హరివంశోద్భవ చక్రిపై నిటుల నన్యారోపము * వరమే నారదుఁడింత చేసి హరిపై దర్పంబుఁబుట్టించియీ తెరగు నీమది నొవ్వఁజే సెనిక సతీరైనఁగానిమ్ము శ్రీ హరి యాజ్ఞం గడ పెట్టఁగా హితమె విద్యారూప కం॥ తెలిసియుఁ దెలియక నెవ్వని జోనిధీ 83 బలికిన మాతాన మోక్ష పదనుందు మహా ఖలాుఁడై న నట్టి సద్గుణుఁ బలుకఁ జున్ను యిటులనీకుఁ బాపల తేడా 87 సీ। పదినూఱు తలలచేఁ బది లమందెడి వేల్చు బెను నీటఁ దేలాడు. పిన్న పాప నోగు నెందకఁ జాల సొగసు జెందెడి మే 22 టి నీ రేడు జగముల నెందు బోదు<noinclude><references/></noinclude> hsz6bfadrdq4lt9tdvepecchzou2cfx 104 244829 603604 2026-11-03T02:56:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివితాసము. ముదుసలి తనముచేఁ గొదుకు జెందనివాని మేలు లిచ్చెడి మేటి మేని నిఁ గొండాడఁ గారాని గొనముల బలు ప్రోక తెలుగు జెందని దొర సిరి పెనిమిటీ నిట్టివాఁడని తెలుపని...' 603604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివితాసము. ముదుసలి తనముచేఁ గొదుకు జెందనివాని మేలు లిచ్చెడి మేటి మేని నిఁ గొండాడఁ గారాని గొనముల బలు ప్రోక తెలుగు జెందని దొర సిరి పెనిమిటీ నిట్టివాఁడని తెలుపని యట్టివాసి సడుగుజాల్ పెద్దయాలతొయ్యలులనోము పంటఁ బలుకులు విందు పైడిశాలు నీటు కానిని పెసింద నిలువఁ దగ వె 88 చ|| పరునిఁ బవిత్రు నక్షురుని భక్త జనావనధుర్యు నక్ష రు జరమ పదాధి నాధు ఋషి వందితు సర్వ స్వరూప యోగవి స్ఫురితు సజానుమోదు శ్రితపోమునిఁ జిన్మయు సద్గు ణుక్రా చగుసజు శాశ్వితుఁ దెగడ శాంతసమగ్రుల కాపు కం॥ మన పూర్వ జన్మ ఫలములె 23 జనసంబునఁ గట్టి కుడుపు చాలన్నఁబో వునె పూర్వఫల తువశ్యం జెల్లు నే 89 బను భోక్త వ్యమను నుడి ప్రమాణముగా దే 90<noinclude><references/></noinclude> 9hg5bij0a94cts2memuwfizy3gkgzq1 104 244830 603605 2026-11-03T02:56:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం॥ కావున నావచనము సం భావించి రమాధినాడు పనువు వృధగా బోవిడక వెంట రమ్ము మ ఈ విభవములబ్బు నీక నంత సమజ్ఞా॥ 91 ప అని యనేక విధంబులం దెలిపిన నతని పలుకులు తన చెవ...' 603605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం॥ కావున నావచనము సం భావించి రమాధినాడు పనువు వృధగా బోవిడక వెంట రమ్ము మ ఈ విభవములబ్బు నీక నంత సమజ్ఞా॥ 91 ప అని యనేక విధంబులం దెలిపిన నతని పలుకులు తన చెవులు విడియు భగవత్సర పంకజ సం సేవకుండయ్యు నం బరాపహసిత మనం డగుట బెడ జెవిం బెట్టివచ్చు ట కోడం బడక నన్నింటి కొన్ని చెప్పి తిరుగు బాటొ గర్చి న నతని వలనఁ బనినిని నందుండు కం॥ వెనుఁ దిఱిగి మజిలి హరితో డను జరిగిన విధముఁ దెల్పుటయు శ్రీరమణుం డను కంపాతి శయంబున 92 జన సందుం దోడికొనుచుఁ జక్రిపు కడకు 93 తే ఇటులఁ దన చెంత కే తెంచు నిందితుఁ జూడ సిగ్గయి లోలోస న్రుక్కి దిగులు గూఱి యున్న ఫణీంద్రు నెక్కొను ప్రియయిన బిలువ; రాకున్నఁ జెంతకుఁ బేర్మి చేరి 94 'ఉ' మేను స్పృశించి పేర్మిని రమేశుఁడు శేష ఫణీంద్ర చింతయం బోనిడు దైర్యమున్ గొనుము మూర్ఖుని తీరుస నోడి నందు కై 24<noinclude><references/></noinclude> r4bm19e5iwnwhsll7sb08e400i0bjnj 104 244831 603606 2026-11-03T02:56:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. మానని చింతో చేర్చితివి మాకిది దైన్యముగాఁ గనం దీనిధి విమ్ము నీదిగులు నీతనువు గృశియియింపఁ జేయడో త తే॥ చిచ్చు చింతయునను వీన శ్రేష మెడ్డి మనుచుఁ దలపోయ...' 603606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. మానని చింతో చేర్చితివి మాకిది దైన్యముగాఁ గనం దీనిధి విమ్ము నీదిగులు నీతనువు గృశియియింపఁ జేయడో త తే॥ చిచ్చు చింతయునను వీన శ్రేష మెడ్డి మనుచుఁ దలపోయఁ జింతయే ఘనమటండ్రు చిచ్చు శసమును దహించు చింత | ప్రాణ యుక్తు వెసఁబట్టి డహియించు నుక్కుడంగ a 96 వ కావున నేటి కై స౯. జింత కొఱగాదు చింతాయు తుండైన నరుండు విగత ప్రజ్ఞుండగు గావున విగతదుః ఖుండవు కమ్ము సీ॥ కాద్రవేయ మదీయ కల్పనంబని బల్కఁ బాడియ తెలియవే వసుధ భవము నందినజంతుల కందఱకు సుఖంబు దుఃఖంబు మానంబు దోనగు మేలు కీడులు లభియించు భేదమందరు విజు లంతయుఁ బ్రకృతిమాయా ప్రభావ మగుట మనంబునం దలమట నందరు చర్చింపఁ దొవిజన్న సంచితం బె చేయు జవనాది ఫలముల చింత విడచి 97 భక్తి విశ్వాసములనాదు భజన సల్పి పరమ పదమును గైకొవవచ్చు సులభ మార్గ విచింత మూలంబు దుర్గతులకు, 98 25<noinclude><references/></noinclude> 15gom11n99z6gzbhepcv6754n160k9z 104 244832 603607 2026-11-03T02:56:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, వన్డే అనిన విని శేషుండిట్లనియె. కం॥ దేవర నీ దాసుని దు న ర్భావంబున దేపతలటు ప్రార్థింపుచు న దెచ్చిరి యిం న్నీ విధికి కేవిధి వర్తించువాడ నిందటిలోన కం॥...' 603607 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, వన్డే అనిన విని శేషుండిట్లనియె. కం॥ దేవర నీ దాసుని దు న ర్భావంబున దేపతలటు ప్రార్థింపుచు న దెచ్చిరి యిం న్నీ విధికి కేవిధి వర్తించువాడ నిందటిలోన కం॥ తలప నపకీ రిఁ బడి భూ 99 100 తలము నమనియుండు కంటెఁ దనువు దొఱుగుటే లలితము మీ పద సేవనుఁ గలి కాలముఁ దప మొనర్తుఁ గానలలోన 101 మః అని దీనానుఁడై వచించు ఘను శేషాఖ్యున్నిరీక్షిం చినీ మనమందింతయు నోటమి గలుగు దుర్మానంబుఁ బోఁద్రోలునా కనుకూలుండవు భక్తి తత్పరుఁడ వీవౌట నచింతుజా సదా నను సేవింపుచు బాన్సువై సఖుఁడవై నాయాజ్ఞ వ కం॥ కారణ మొకడుండుట మీ ర్తింపుమా పోరు నుపేక్షించి చూడఁ బొసగె నిదియునా నేరముగఁ దలపకిదె నా యూరికిఁ జను దెమ్ము శుభము నొందెదు వత్సా 26<noinclude><references/></noinclude> 9xfga6greyxb447wkntgbmxz9702wux 104 244833 603608 2026-11-03T02:56:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కం॥ శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. అని నచియించిన వన జా తుని పలుకుల కాత్మ నలరి సురుచిర వాచా మన సూక్తుల వినుతింపుచు జనుదెంతు మహాత్మ నానఁజన జేయును నే 104 వ॥ అనినిజాభిప్రాయంబుఁ దేటపడ నె...' 603608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కం॥ శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. అని నచియించిన వన జా తుని పలుకుల కాత్మ నలరి సురుచిర వాచా మన సూక్తుల వినుతింపుచు జనుదెంతు మహాత్మ నానఁజన జేయును నే 104 వ॥ అనినిజాభిప్రాయంబుఁ దేటపడ నెఱుంగించిన బ్రియం బువహించి విరించి జనకు ఉంచిత కృపాకటాక్షంబున నీ నుపలక్షించి యిట్లనియె. కం॥ వర మిచ్చెద వలసిన చోఁ బరహిత కోరుము ముదంబు వాటిల్లు ననక్ హరె కపుడు మ్రొక్కి, కరములు 105 శిరమునఁ గీలించి యనియె: జింతకడఁజన 108 ఉ॥ ఏనుఁ దపంబు సల్సిన ప్రదేశము దివ్యస్థలంబుఁగాగనీ మానసమందు నెంచి యిట మాధవనీవు వసింప నిచ్చ బూనిక భక్తి తత్వరత పుణ్య మునుల్ ex సినుఁ బూజ సేయ నే దానిఁ దలంచినన్నయుఁ దప్పక జేర నను గ్రహిం ప అనిన వనజ ండిట్లనియె పుమా 107 108 3 కం॥ నీకోరికఁ దీర్చెద హరి లోకాధిన నిమకళ విలోకింప సురా నీకముఁ బొగడఁగ గిరిపై కడ వసియింప వలయు నిట నేనుంచుకో 109 27<noinclude><references/></noinclude> cs85lyoxyr0wqwd1ikty6l7fp1z84vy 104 244834 603609 2026-11-03T02:57:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. తే అనీన శేషుఁడు నట్ల కాకనుచుఁ దాన నంతగిరి సంజ్ఞఁ జెలువందె నాత్మ కళల నుండె హరి పద్మనాభుఁడై యొప్పె భాగ వీధరానీళలును గొల్ప వెలయు కళల 110 వ మఱియు నయ్యనంతు...' 603609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. తే అనీన శేషుఁడు నట్ల కాకనుచుఁ దాన నంతగిరి సంజ్ఞఁ జెలువందె నాత్మ కళల నుండె హరి పద్మనాభుఁడై యొప్పె భాగ వీధరానీళలును గొల్ప వెలయు కళల 110 వ మఱియు నయ్యనంతుండు తపంబు సల్పినచోటునకుఁ బశ్చిమ దిగ్భాగంబున లేత త్రాళ్ల సేకంబు లుండుటం 7 గాంచి మొలక త్రాళ్లన ధాత్రిపై ఁ జలగుపురమొ కండు కానించి శేషుతో ఖండ పరశు నుతుడు చనియెఁ దదాదిగా క్షితి ననంత పద్మనాభాఖ్య హరికళ ప్రబలియుండె స్వర్ణ వికారంబు శాశ్వితంబే హరి కృపలేదనుచు మేరు భేదమంది వెండియుండిన నేమి విష్ణు సేవయు లేద టనుంచుఁ గెలాసంబు యాతృ బెగడి am సురభిళత్వంబది సొబగె శ్రీహరి సేవ లేదని యలగంద మాదన మని నీలంపు మణులేల నీలవర్ణుని కటా క్షము లేకనుచు నీలమ్మోధమడలి కామ రూపంబులు వహించి కామ జనకుఁ కొడున్న వాఁడని భక్తి చేఁ దన్నుఁ గూర్చి 111 12<noinclude><references/></noinclude> 6j11w18fqy0ywncc9kpfyu2skk5coft 104 244835 603610 2026-11-03T02:57:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వచ్చి శ్రీమదనంత గిరివిలాసము. నతులిత వైభవమున 13 మించె శ్రీమదనం తాద్రి మేటియగుచు 113 చః కులగిరుల మహ్మాదులను గోరిహసించెన య్యి రీంద్రమ జెలువున సాను భాగతల శీతకరోపల చంద్రికాతతుల...' 603610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వచ్చి శ్రీమదనంత గిరివిలాసము. నతులిత వైభవమున 13 మించె శ్రీమదనం తాద్రి మేటియగుచు 113 చః కులగిరుల మహ్మాదులను గోరిహసించెన య్యి రీంద్రమ జెలువున సాను భాగతల శీతకరోపల చంద్రికాతతుల్ దళతళ వెలు నిమ్మెఱుగు ధాళధళలని భీతిఁ జెంది చు క్కల వైఱువందు బెర్కులిడుఁజూడ మృగీ మృగ పాలు వెలెడ 1J4 చ॥ సలలితమైన క్రొమ్మెఱుగు చాలను గొమ్ములమించి నీల కాం తుల భువీ డిగ్గు మేఘముల తోరము దూరమునఁ దుఁ గాంచు చా వలి దరికందరాగ్రముల వైరము లొప్పగ నిల్చి వ్యా గలనికి మార్కొ న దిపురు కై వడి నేకప పజ్ఞ్కు.. లొ ప్పెడి 115 చ సురలు సముద్రమున్ దఱిచి సూరలు: గొన్న ను రేంద్ర చానలక్షా జరువులఁ గామ ధేనువుల దాచికొయిగ్గిరి నన్న రీతి వి స్ఫురితములయ్యె ధేనువులు ఁబూగ ముఖామర కల్ప --ృక్షముల్ సురతగుణీ జనంబులును జూడఁగ వేడ్కలు సేయు 3885 116 29<noinclude><references/></noinclude> duhqxl948wppf0u9zphf8hv1js6q50z 104 244836 603611 2026-11-03T02:57:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వ॥ మఱియు నగిరి వరంబు లుంగ మాతులుంగ లవంగ భల్లాత చూత కామ్రాత సరళ వకుళ కురువక కురం టక వట కుటజ కుంద సిందువార చందన మందార C జంబు జంబీర మధూక మాధవీ సొల రసాల తాల...' 603611 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వ॥ మఱియు నగిరి వరంబు లుంగ మాతులుంగ లవంగ భల్లాత చూత కామ్రాత సరళ వకుళ కురువక కురం టక వట కుటజ కుంద సిందువార చందన మందార C జంబు జంబీర మధూక మాధవీ సొల రసాల తాలత మాల హింతాల తక్కోల ప్రింశుపాశోక నాగవున్నా గ మరువక మల్లికా మతల్లికాది నిరంతర వసంతరు తరుణ సౌభాగ్యాలంకరణ కోరక్షిత పుష్పిత ఫలిత వృ కనికరంబును, సమద గజ గవయ ఖడ పంచానన శ రభ వ్యాఘ్ర చమర భల్ల సారంగ వృక సాలా వరా హ వాహద్విస. కపి మహోరగ బతాలాది 'నిఖిలమృ గ సమూహ సంరంభ విజృంభిత పరిహసిత . కాలధర కేంకరంబును శాఖ శాఖాంతర ఫలరస పాన మదకలా రావ సమస్వత శుకపిక శారికా బహుళంబును సరో వర నివసిత కోక కుక్కుట ఒక బలాహక కోయష్టిక బలాక చక్రవాక కారఁడవ కలహంస కోలాహల భ రిత దిశావకాశంబునై గరుడ గంధర్వ విద్యాధర వి బుధ సిద్ధ చారణ కింపురుష కిన్నర మధుర సరిస స ల్లాప సంగీత మంగళా యతనంబునై కరంబు శోభావి భవంబై ముముక్షు జన సేనినీయంబై సమస్తాశిస విధ్వస్తంబై ప్రస్తుతి పాత్రంబుగ నొప్పుచు నుత్త 30 a__<noinclude><references/></noinclude> is97cypxe7oghilnf6lsnmszpiqbegv 104 244837 603612 2026-11-03T02:57:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. అశ్వాసాంతము చ॥ అనుపమ దివ్యమానస చరా సచరా చర విశ్వర క్షవ ర న కమనీయ రూప మధురా మధురా నగరాధిపా ర్ధన తన తులి తేతశాజ సముదాసముదగ్ర భుజాప్రసన్న పా లన విలసత్కట...' 603612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. అశ్వాసాంతము చ॥ అనుపమ దివ్యమానస చరా సచరా చర విశ్వర క్షవ ర న కమనీయ రూప మధురా మధురా నగరాధిపా ర్ధన తన తులి తేతశాజ సముదాసముదగ్ర భుజాప్రసన్న పా లన విలసత్కటాక్షు విమలా విమలాహీ శయానకా కం॥ వినతాత్మజ వర వాహన రణా 118 హన నాద్భుత శత్రు జన నృహరి రూప ఘనా ఘన చక్ర విజత విమనా మననాద్భుత దివ్యచరిత మాసతి సహితా 119 మాలిని అనుపమగుణ హారాయార్తి సంఘ ప్రహారా వినమిత మతిధీరా వేద్యమాన ప్రచార ఘన నుపధ విహారా కౌస్తుభోద్యుక హారా వనధి నిభగ భీరా వందితాదిత్య నూరా 120 31<noinclude><references/></noinclude> lld35hfqpendym51b4qdrk6ieoopmnw 104 244838 603613 2026-11-03T02:57:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. గద్య! ఇది శ్రీమదింది రారమణ కరుణా కలిత కవితావి చిత్ర బాలమరాజ పుత్రసహజ పాండిత్య విరాజయో బరాజు ప్రణీతంబయిన శ్రీమదనంతగిరి విలాసంబుసం బ్రధమాశ్వాసము (ఓ...' 603613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. గద్య! ఇది శ్రీమదింది రారమణ కరుణా కలిత కవితావి చిత్ర బాలమరాజ పుత్రసహజ పాండిత్య విరాజయో బరాజు ప్రణీతంబయిన శ్రీమదనంతగిరి విలాసంబుసం బ్రధమాశ్వాసము (ఓంతత్సత్ .)<noinclude><references/></noinclude> docpdpxalgcv9omzbq4s713wl35x6rv 104 244839 603614 2026-11-03T02:57:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ద్వితీయాశ్వాసమూ శ్రీరాజిత వక్షస్థల గోరాజను తపదాబ్జ గుణమండిత హృ త్సారస మధ్య సుకర్ణిక సార నిశాంత ప్రచార సత్త్వవిచారా తే॥ దేవా యవధరింపుము వ అవని శ్రీ మొల్క తాళ్ల పురాంతిక మ...' 603614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్వితీయాశ్వాసమూ శ్రీరాజిత వక్షస్థల గోరాజను తపదాబ్జ గుణమండిత హృ త్సారస మధ్య సుకర్ణిక సార నిశాంత ప్రచార సత్త్వవిచారా తే॥ దేవా యవధరింపుము వ అవని శ్రీ మొల్క తాళ్ల పురాంతిక మున శేష శయనుండు శేషుఁడీ చిత్రగరిమ నున్న తత్పురి నివసించు యొక్క నంబి నిరత శ్రీహరి భజన సన్నీ యమ పరుఁడు తే అతఁడు మాలూరనంబి సదస్యయుండు యొసర నన్నన్న మనమఁద్రహో బిలుండు శాంతి ధరణీ తలుండు విశ్రామ ధనడుఁ డహిత మతరోధి సంశ్రితానంతగుణుఁడు 2 3 4<noinclude><references/></noinclude> ektlk5h2zzy2lzepzojnw7gd3fl9901 104 244840 603615 2026-11-03T02:58:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. చ. అతఁడు నిరంతరం బశన యత్నము నెవ్వరి నాశ్ర క గుతుక మెలర్పఁ బ్రొద్దుననె కూరుకుఁడింపుచుఁ గల్య కృత్యముల్ హితమతిఁదీర్చిబిక మొనరించి సుతాశ్రితదారమిత్ర...' 603615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. చ. అతఁడు నిరంతరం బశన యత్నము నెవ్వరి నాశ్ర క గుతుక మెలర్పఁ బ్రొద్దుననె కూరుకుఁడింపుచుఁ గల్య కృత్యముల్ హితమతిఁదీర్చిబిక మొనరించి సుతాశ్రితదారమిత్రపో తుఁ డయికాలయాపనముఁ జేయుచునుండె హ అందలంపుచుకో 5 వll ఇటులఁ బ్రవర్తింపుచు నెుక్క దినంబు ప్రాచీదిగ్భా గంబునం గల పతనంబులు భిక్షాటనం బొనర్చి మఱలి వచ్చుచు కం మార్గ మధ్యంబునందున్న దుర్గమంబుఁ గాంచి యాగట్టు ప్రేమంబుఁ ఘనముగా జ నింపఁ జేసిన పర్వత నేతమిది కఱిగి హరియున్న సదనంబు తెఱవు తెఱవు చ॥ తెలిసి ముదంబునం జనఁ బ్రదీపిత û 7 తేజముతో వె లుంగు లలన సమేతుడై యటఁ జెలంగు పరాత్పరుఁ గాంచి మ్రొక్కి యీ స్థలమున దేవుఁడున్న యొక సంగతి నెవ్వరుమున్ను దె చెలువమొ యేర్పఱించుటకు చిత్త మురాదిక ల్పరే . యేమి సే యుదు 8 34<noinclude><references/></noinclude> ilf4tr8rkoy1pudlggn3iyhh0r6v816 104 244841 603616 2026-11-03T02:58:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. తే॥ అనుచు జింతించి గిరిగి తన సదనముఁ జేరి సముచిత వృత్తి శ్రీవారి పూజి సలిపి యర్దులఁ దన్ని సుతులును దాను భార్యతోఁ గూడ భుజియించి భ కిమించి 9 కం॥ హరి చరి...' 603616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. తే॥ అనుచు జింతించి గిరిగి తన సదనముఁ జేరి సముచిత వృత్తి శ్రీవారి పూజి సలిపి యర్దులఁ దన్ని సుతులును దాను భార్యతోఁ గూడ భుజియించి భ కిమించి 9 కం॥ హరి చరితము హిత కోటికి పరమ ముదము మీఱఁ దెల్పి భక్తిని సాయం కరణముఁ దీరిచి నిద్రా పరవశుఁడై యున్న తఱినిఁ బద్మాక్షణుం కు 10 వ॥ ఆతని స్వప్నంబున సాక్షాత్కారించి యిట్లనియె 11 - తే॥ ఓయి భాగవత ప్రియ యుదయమందు నిన్నుఁ బేరేచి యేనె నా నెలవుఁ జూప చూచితివిగాని నానిధి యోచనంబుఁ సేయుచుండుదు వినుము నేఁ జెప్పువాఁడ -తే॥ కనఁబడిన దేవుఁ డెవ్వఁడో యనగ నీల నేనె శ్రీమదనంతాద్రి నెలవుఁ గాగ నున్న శ్రీపద్మ నాభుండ సన్ను తాత్మ శిష్ట పరిరక్షణ కై యిటఁ జేరి నాడ 12 18 మ దినము నాగిరిఁజేరి యర్చన విధుల్ దీర్పించినై వేద్యమున్ మనమారక్ భుజియింప మీకమిత సన్మానంబుఁ గ లు యశం 35<noinclude><references/></noinclude> mvlsy8bfy2wwez0eu4num4ebs7gdvlf 104 244842 603617 2026-11-03T02:58:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '* శ్రీమదనంతగిరి విలాసము, , బును దేజంబును శాశ్విత ఒకరు సుఖంబుల్ మించు నం తంబు జననం బొందని చోటుఁ జె చెదవు నా చారిత్ర మా Soll చనియెద మఱవకు నుని యా లించి తే 14 వనజాక్షుఁడు కంటి కెదురఁ...' 603617 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>* శ్రీమదనంతగిరి విలాసము, , బును దేజంబును శాశ్విత ఒకరు సుఖంబుల్ మించు నం తంబు జననం బొందని చోటుఁ జె చెదవు నా చారిత్ర మా Soll చనియెద మఱవకు నుని యా లించి తే 14 వనజాక్షుఁడు కంటి కెదురఁ బాసిన మాత్ర మన మద్బుతంబుఁ జెందఁగ మనుచరితుఁడు మేలుకాంచి మగువంగ సుచ్చు-15 మ॥ వద్ద జాయత నేత్రి! స్వప్నమున దిన మాదిన్నను నీవు భ క్తి గని మా నినినుం జెందు నమూల్య సంపదలు చని యంతర్ధి వహించెఁ గావున సదా శ్రీకాంతుండుఁ గా న్పించి యీ దీపించి పూజించి తే పైనిం పొందుమో కుంబుటం ధ్యానింపగా మే లగు 16 శా॥ నారీ రత్నమ నియభీష్ట మెటులన్నం బత్ని నాణ్మే శ్వరుణ్ గారా బంబమునఁ గాంచి శ్రీహరికృప గల్యాణముల్ క్రూరాత్ముల్ వలదంచుఁ బల్కుదురు నాకుం మక్కు వే నిత్యమా క్షీరాబ్ధి ప్రియపుత్రికా ధవుని సంసేవల్ భవస్నుంబుతా! 36<noinclude><references/></noinclude> 9607u0d6aq22x336f6lg7va7m0a3737 104 244843 603618 2026-11-03T02:58:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. అని వినయంబున, దెలిపిన వనజాక్షిం గారనించి వల్లభుఁడు మనం బున సంతసంబుఁ బెనఁ గొన దినము నీ వేదనముఁ గొనుచు ధీర చరితుఁడై 18 చ॥ చని పద్మాలు నిఁ బూజ చేసి నుతుల...' 603618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. అని వినయంబున, దెలిపిన వనజాక్షిం గారనించి వల్లభుఁడు మనం బున సంతసంబుఁ బెనఁ గొన దినము నీ వేదనముఁ గొనుచు ధీర చరితుఁడై 18 చ॥ చని పద్మాలు నిఁ బూజ చేసి నుతుల సాష్టాంగ ముల్సల్పి య ర్చన నిర్మాల్యము నాత్మమస్తకమునం రాజింప వీడ్కొం చువ చ్చును నిత్యంబు క్రమం బెఱుఁగ కతఁడుక శోభైక వనితారణ్నము నిర్చనాదులకునై వస్తువుల్ తగ గూ ర్చెడి౯– 19 వ॥ యీ చందంబున ననంత గిరీంద్ర భజనా నిరతులై దంపతులు కాలక్షేపం బొనర్చుచుండ నొకా మెక దినంబున 20 ఉ॥ అతఁడు కార్యతత్పరత సైన్య పురంబున కేగుచుండి సం ప్రీతితో భార్యఁజెంతకు పిల్చి నిరంతర మీూవు శ్రీరమా నేతకు ముకొ న్ని వేదనము నిర్మలభక్తి నొసంగిరమ్ము లేదా తగనఁ బల్కుము ముదంబు లభింపమి తగనంచుఁ సుందరీమణీ 21 37<noinclude><references/></noinclude> glrp9jyv9tjs71kxzi3j98cl70iack8 104 244844 603619 2026-11-03T02:58:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. చ॥ అసిన మహాప్రసాదమని యానతిఁగైకొని దేవ ప్రీతి మీ ఁపనిచిన పన్సు సేయకను బాపముఁ బొందఁ దలం తునే మనం బునఁ గలచింతఁ బోవిడిచి పొండని పశ్బిన సావశ్రీ జనియెనతం...' 603619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. చ॥ అసిన మహాప్రసాదమని యానతిఁగైకొని దేవ ప్రీతి మీ ఁపనిచిన పన్సు సేయకను బాపముఁ బొందఁ దలం తునే మనం బునఁ గలచింతఁ బోవిడిచి పొండని పశ్బిన సావశ్రీ జనియెనతండు నంత సతి సల్పెద బాగ దుృఢకరుపు 22. చుక్ తే॥ నిండు చూలా లవుటఁ శ్రమమెండుగానోఁ దవుచు నుండిన సహియించి తరణితూర్పుఁ కొండముదయించుటకు మున్నెకుతుక మొదవ లేచిసుస్నాతయగుచు యధోచితముగ ప॥ వల్లభుడు తనకుఁ దెలిపిన పల్లవి ననితావిలోల నర్ణన పుల్ల హృదబ్జము నందిడి ముకు సం 23 మెల్లనఁ బఠియించి లేచి మిగులఁ బ్రియమున 24 తే॥ దేవమారగింపఁ దగిన సుస్ని గమనో హరంబు రుచియు నొప్పుఁ భోజ్య మ వసరముగఁ జేసి హరె కర్పణము సేయఁ గిరిని నెక్కు శ్రమము భరమనకను 25 38<noinclude><references/></noinclude> olqiyscp4q1ma4mue35iigbxqzfgndq 104 244845 603620 2026-11-03T02:59:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం॥ అంతట నెక నాడా హరి చెంతకునై వేద్యమునుపఁ జేరుటె భరమై చింత వగఁగూడి తనదగు స్వాంతమునఁ దలచే వనిత పాయని యంత తే॥ అక్కటా వల్లభుడు రాడ సంతగిరి వ రేణ్యు సేవ...' 603620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం॥ అంతట నెక నాడా హరి చెంతకునై వేద్యమునుపఁ జేరుటె భరమై చింత వగఁగూడి తనదగు స్వాంతమునఁ దలచే వనిత పాయని యంత తే॥ అక్కటా వల్లభుడు రాడ సంతగిరి వ రేణ్యు సేవింప నే తెంచు రతిఁ గానఁ బడదు నానాట గర్భంబు భారమగుట మానవచ్చునే హరి సేవ మానితులకు న॥ అని చింతించి హరి సుద్దేశించి 26 27 28 చ॥ సరసిజ నాభభక్త జన సంగనిరంతర మిట్టుభోజనమీఁ తెరపున నేను భక్తి నిట దెచ్చుట గర్భిణీనాల కష్టమై పురంబు జేరగ ను వల్ల భుడిచ్చటరాడు మీ కృపా పరత భవద్ధితంబున బ్రవర్ధిల సాధ్యము లేదు లేదిక ~ 29 కం॥ అపై దేవర మనమునం దీపించిన యటు లొనర్చ దేవరలున్నా గోపిక సన్నము తెలిపితిఁ కోపంబు వహింప కయ్యకుంజర వినుతా 30 వ అని రమాపతి సుద్దేశించి కరంబులు ముకుళించియా సతి హరి కెదుట నిలచి నిట్లనియె 31 తరల మణి విరాజితాభూష మానిని మానచోర మధు ద్విషా గుణగణాంచిత దివ్యమాసస గోచరా కరుణాకరా 39<noinclude><references/></noinclude> qblq34jiyvk4nc9c4w8pri8b5jg09wp 104 244846 603621 2026-11-03T02:59:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. ఫణికులేశ శయాన శ్రీధర పాప పంకిల ఖరకరా ప్రణుతభక్త ప్రపన్న పోషిత పార్వతీశ్వరసన్ను తా వ అని వినుతించి తండ్రికన్న తల్లికిఁ బ్రియంబు నయం బగుట రమాసతి చెం...' 603621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. ఫణికులేశ శయాన శ్రీధర పాప పంకిల ఖరకరా ప్రణుతభక్త ప్రపన్న పోషిత పార్వతీశ్వరసన్ను తా వ అని వినుతించి తండ్రికన్న తల్లికిఁ బ్రియంబు నయం బగుట రమాసతి చెందంబునం జేర్చి సీ॥ కలుము లీనెడు ప్రోడ కలువల చెవితోడ హితముగా మమ్ము సంతముఁ బెనుపం బచ్చవిల్తుని తల్లి సచ్చరిత్రమ తల్లి పరమాదరమున మ త్పతిభ నిలుప కడలి నెయ్యపుఁబొట్ల కనికారముల పెట్టె యనితరాలంకృతుల్ ఘనత నునుప మాతఁ గాంచిన జాణ ప్రీతిఁగాంచు ప్రవీణ శస్త్ర సౌభాగ్యముల్ల మతఁ బెనుప ఘనత కరయుగ్మములు మోడ్చి వినుతిఁ జేసె నవర సం సంధ్యాగ్ర గ నర నా నఁదలీల గళజటో జ్జృంభి సౌపర్వ గాంగ తటిని రంగ దుత్తుంగ భంగ రాజ లోకి వ" అని వేత్యేఱం బొగడి మఱియు క॥ నను మీ చరణాంబుజ దా సినిఁ గరుణా నిరతి మదినిఁ జేరిచి కరుణా వన నిధులై పాలింపుడుం 32 33 34 డని కేల్గవమోడ్చి మఱలె సతిన పురముకు 35 40<noinclude><references/></noinclude> cbs2q7voglgkwru7gzlt8og2k6fdbs9 104 244847 603622 2026-11-03T02:59:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వ 20 అ శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, సీ॥ మకరిచేఁ బడిక వికలయై కరకరి సలుపుచోఁ బ్రోచిన చక్రధరుఁడు. దనుజరా జదయుఁడె తనయుని బాధింప పరిబాధఁ దల గించు నరహరుండు దజుం డెగిచి వధింపఁ బూనిన రవి ဿ...' 603622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వ 20 అ శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, సీ॥ మకరిచేఁ బడిక వికలయై కరకరి సలుపుచోఁ బ్రోచిన చక్రధరుఁడు. దనుజరా జదయుఁడె తనయుని బాధింప పరిబాధఁ దల గించు నరహరుండు దజుం డెగిచి వధింపఁ బూనిన రవి ဿဝ D తనయుఁ గాచిన మహత ర గుణుండు కౌరవుం డవమాన గతి ద్రోపది నెనర్పఁ బ్రోచిన యటి కరుర వసనుఁడు లు తే రమణి బహు గర్భ భార విభ్రాంతి నొంది నడువ నేరకఁ దన్ను వినతు లొనర్పఁ వేడ్కఁ బ్రత్యక్ష మగుచు నావెలది కనియె మేఘ గంభీరవ మిల మ్రేగి కొనఁగ్ర 36 37 మ॥ తరుణీ నీడగు భక్తి కెంతయును మోదంబయ్యె నీవిందురా బరులై తోచిన దట్టు కాటకును నేభావించినీ వెంటనీ పురికి వచ్చెద వెన్కఁ జూడకను వే సొమ్మివునా వచ్చుట దురు సై చూచితి వేసి నేనచట నిలుక్ నిక్కని మాట CO5 38 41<noinclude><references/></noinclude> bfipe38z80f8xsffjjywh60vjclpeyu 104 244848 603623 2026-11-03T02:59:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. చ అని వనజాక్షుఁ డౌటుటయు నంబుజనేత్రి ముదంబు జెంది నీ పనిచిన పన్పుఁ జేసెదను స్వామిదయక్ జనుఁ దెంద తన పధరోమింతయును దల్పకఁ బోవుచు నుండ వెన్న నై a వనజదళాక...' 603623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. చ అని వనజాక్షుఁ డౌటుటయు నంబుజనేత్రి ముదంబు జెంది నీ పనిచిన పన్పుఁ జేసెదను స్వామిదయక్ జనుఁ దెంద తన పధరోమింతయును దల్పకఁ బోవుచు నుండ వెన్న నై a వనజదళాక్షుఁడు గదలి వచ్చె ననంత మణిప్రభోన్న ఉ॥ కాంతులు నల్గత బరుగఁ గనొని 39 వింత జనింప నారమా కాంతుని పూర్వవాక్యములఁ గైకొని భీతిని వెన్క జూడ కు ద్భాంతి వహించి కొండ డిగి వచ్చుచు నుండఁగ శబ్ద మొండు ది గ్దంత శ్రుతి ప్రభేదముగ గర్జ వినంబడ భీత చిత్త యై40 కః కలకిమునుఁ బోవఁగల స్థల మలతి యయిన సహజిపైర్య మహీమఁ జెడఁగ పొలతి వెనుఁదిరిగి చూచెక్ నా గలిగిన శబ్దంబునకును గారణ మరియక్ 41 వరి ఇటువలె నెనుదిరిగి కనుంగొను నంత 42 42<noinclude><references/></noinclude> lt9zchtvywtz0rj2yk9mff0hn11n2vv 104 244849 603624 2026-11-03T02:59:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. క. హరి సర్వేశ్వరుఁ డభమం కరి జన మదహరణుఁ డతులుఁ డన్యయుఁడగుణుం డు రమణి వెనువచ్చుటుడిగి గరి మధ్యమునందు నిలచెఁ గీర్తింప సురల్ 43 తే॥ అంతనక్కాంత పెను చింత...' 603624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. క. హరి సర్వేశ్వరుఁ డభమం కరి జన మదహరణుఁ డతులుఁ డన్యయుఁడగుణుం డు రమణి వెనువచ్చుటుడిగి గరి మధ్యమునందు నిలచెఁ గీర్తింప సురల్ 43 తే॥ అంతనక్కాంత పెను చింత వంటి కుంది మరలి శ్రీహరి మగిని సమ్మతి భజించి నిజ గృహంబున కేతెంచి నిత్యమటుల శ్రీహరికి ప్రత్యహని పూజ సేయుచుండె ఉ: అంతరంబులోని జను 44 రంబులోని జను సద్భుత మిగిరియందు దేవుడీ చెంతి వశింప నేమి యిట చేరుట కెయ్యది హేతువం చుఁదా నెంతయు నాత్న నించి యటకేగి కనుంగొని ర్యమో ఘస త్కాంతుల దిగ్విటంకముల గాధముగా వెలిగించు వ॥ మఱియును 18558545 సీ॥ కోటిసూర్యుల డాలు గోటు సేయగ జాలు మేటి కిరీటంబు నీటు గులుక మొగము ' చందురు తీరు నగురీణ. బల్మారు సొగసుగాఁ జిఱునవ్వు తెగవహింప 46 13<noinclude><references/></noinclude> 36trwolutl2r36urljh4teshdb7q4pf 104 244850 603625 2026-11-03T03:00:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, లలితమౌ మగరాల తలుకు లొప్పగఁజాల వెలయు చౌకట్ల బొద్దులు నటింప బుపై మించు బలు తేటులు హసించు చెలువు మీసములు వింతలు జనింప రత్నహారంపు రోచులు స్థలమున a బర్వ...' 603625 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, లలితమౌ మగరాల తలుకు లొప్పగఁజాల వెలయు చౌకట్ల బొద్దులు నటింప బుపై మించు బలు తేటులు హసించు చెలువు మీసములు వింతలు జనింప రత్నహారంపు రోచులు స్థలమున a బర్వ బచ్చని శాల్వపై వల్లెవాటు వెచి కాదండ విజయుండు వేచి యొసగఁ గొల్వు సాయించు రక్షిత గుంజరవరు వ॥ మఱియును సీ॥ ఇరుపార్శ్వలయండు నింది రాభూనీళ అధిక భక్తినిఁ దన్ను ననుసరింప స్వాశ్రితాలి విరోధి సమయింపఁ గల శంఖ చక్రముల్గర తలాబ్దముల మింవ దిననుణి ప్రస్ఫుర దీప్తి కండస్థ కా 00 శుభకాంతి కన్నుల సొబగు దింప వనమాలికా దివ్య పరిమళంబునకుఁ జెం తల దేవ మధువాళి ధ్వని వంటింప మణి మాయాంచిత పద్మ సమ్బంధ పీఠి స్తుతులఁ గఱగించు భక్త సంతతుల కభయ దాన మొసఁగు రమాపతి మాననీయ వైభవునిఁ గీర్తి కామినీ ప్రాభవునిని 42 48 49 44<noinclude><references/></noinclude> 3k4kjt2zixvocnx4dg9vdeonotz28xv 104 244851 603626 2026-11-03T03:00:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ''శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం॥ ఇటు కానఁ బడెడు దేవుని బటుతర గంభీర ధ్వనులఁ జార్థించి కట భ కి ఁ గొలచి. కారణ మటుల సహోబిలుని పత్ని నడుగసతివయుజ్ 50 ప॥ తనకు పతి తెల్పి చనిన యానతి మొదలు శ...' 603626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం॥ ఇటు కానఁ బడెడు దేవుని బటుతర గంభీర ధ్వనులఁ జార్థించి కట భ కి ఁ గొలచి. కారణ మటుల సహోబిలుని పత్ని నడుగసతివయుజ్ 50 ప॥ తనకు పతి తెల్పి చనిన యానతి మొదలు శ్రీవారు తన వెంట గిరిని డిగి యేతెంచి లచిన చందంబుఁ దెలి పిన విని పరమాద్భుత కందళిత హృదయ సదను లై 51 కం వలఁ గొని జననీ నీ చే గలిగె: మా కెల్ల విష్ణుఁ గనుగొను భాగ్యం బల నింతకన్న సుకృతం బలవడునే తల్లి ఏవ యకయగ్ర మాకు తేగ అని యనేక విధంబుల నభినుతించి నిత్య మాదేవు కైంకర్య కృత్యమునకు వలయు పరికరముల నెల్ల నొలసి నటులఁ దెచ్చి యొసఁగుచు నుండి రు దీర్ఘ మతుల ణ 52 53 నా! అఁతఁ గొన్ని దిను బులిట్లు చనభింర్దంబుగా నన్య దే . శాంతర్భాగములం జరించు శ్రితజ స్తోత్యుం డహో జాంతర్భూత రమాధవుడు పుపి బిలమ, కాంకియై స్వాంతం బాగిరి పద్మనాభ పదకం జాతంబుల వచ్చె స్వ వ్రాల XE 54 45<noinclude><references/></noinclude> cpdgrirmxpftxikwrril88c7v6w6w5v 104 244852 603627 2026-11-03T03:00:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, సీ॥ చనుదెంచి గృహము నిస్సం శయంబున జేరి తరుణీ మణి సమర్పి తార్ఘ్య పాద్య ముల సంతసంబంధి ముదమునఁ బాఁదెచ్చు సరకు ధాన్యంబు శ్రీతరుణి పతికి నిత్య కర ఱపుటకై...' 603627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, సీ॥ చనుదెంచి గృహము నిస్సం శయంబున జేరి తరుణీ మణి సమర్పి తార్ఘ్య పాద్య ముల సంతసంబంధి ముదమునఁ బాఁదెచ్చు సరకు ధాన్యంబు శ్రీతరుణి పతికి నిత్య కర ఱపుటకై కొన్ని a దినములుఁ జాల్ నని మనమున ఓడి పిదపఁ గాంతామణి పెరగొప్ప నీక్షించి జలుపుదే హరిసేవ సంతతంబు భరమనకు నిత్యమును బోదె గిరిని నెక్కి చేరి సేమి శ్రీహరి చితమునను వచ్చు హరిదాస కోటుల వరుస బోతె కొదవ లేమిట లేవుగా కువల క్షి కం॥ అని యడిగిన సుదతీమణి వినయంబున ( మొక్కి యాత్మ విభుఁగని దేవా 'పనిచిన పనుపున నిత్యము వనజాక్రుని పూజచేసి వచ్చుచుకుందుక కం॥ ప్రతిదిన మీగతి నడపఁగ విత మఱియొక నాడు గర్భవేదన గిరిరం డి తిరిగి రా లేకను శ్రీ 56 పలితో మొఱపెట్ట నతఁడు పాయని కరుణ 57, 46<noinclude><references/></noinclude> h357sfks64gl502o2ta573vyzkflwrt 104 244853 603628 2026-11-03T03:00:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరి విలాసము- శా॥ నన్నుంగ్టన్లోని సుందరీ తిలక సన్మానంబు నీక య్యె విన్నం బోకుము నీవు రావలదు నీ వెంట కన్నుల్ మూయక వెన్క ఁజూడక గిరి డిక్. యి దేవతునీ గాఢత్వర డిగ్గు న...' 603628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరి విలాసము- శా॥ నన్నుంగ్టన్లోని సుందరీ తిలక సన్మానంబు నీక య్యె విన్నం బోకుము నీవు రావలదు నీ వెంట కన్నుల్ మూయక వెన్క ఁజూడక గిరి డిక్. యి దేవతునీ గాఢత్వర డిగ్గు నీ తెనుం దనక వత్తు చూచిన యటర్ దివ్యాకృతి న్ని ల్చెద 58 వ॥అని రమావిభుండు నోడివిన నుడువుల గడువక మలడిగి మెల్లనఁ జనుఁ దెంచుచుండ వెనుక నడరు పిడుగుఁబోలె నుఱిమిన నులికిపడి నిలచి తిరిగిచూచుడు నచ్చట 59 మ॥ తరుణీ రత్నముల పు మువ్వురు తనుకో దర్శించి PR సేవింపనుం దర వక్త్రజ్ఞము కాంతి భాగ్యరము చేతం మించఁ బంచా స్ఫురితంబైన కరాబ్జముల్ వెలయ సంశోభించు యుధ రస్థబూ కం షరుచుల్దిక్కుల నిలడ వెన్నుఁ డచటం జామెందఁ గా కం॥ పరమానందము భయమ బ్బురము మదిక్ బెనఁగొనంగఁ శరణని సాగిలి మ్రొక్కుచు హరి తొలివాక్యంబుఁ దలచి యట న్పించిన 60 బురుషోత్త మునే గిరిగు 47<noinclude><references/></noinclude> owjdn3x02tvlpkawj4j5o27xp2hfm38 104 244854 603629 2026-11-03T03:00:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, తే॥ వచ్చి సదనంబుఁ జేరితి వల్లభుండ యవలఁ బురివార లందతా యజ్ఙనాభు చరిత మాలించి సత్యపూజాధనంబు లెలమి నాకొసగిన హరిఁ గొలిచి వతు 62 కం॥ అనుచు సతీ తిల్కము ప ల్...' 603629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, తే॥ వచ్చి సదనంబుఁ జేరితి వల్లభుండ యవలఁ బురివార లందతా యజ్ఙనాభు చరిత మాలించి సత్యపూజాధనంబు లెలమి నాకొసగిన హరిఁ గొలిచి వతు 62 కం॥ అనుచు సతీ తిల్కము ప ల్కిన పల్కుల కద్భుత ప్రలీనుండై చ య్యనఁ బోదు హరి నిలుచు చో EH టును ద్వార నెఱుఁగింపఁ గ దేక డుక్ గూరిమితో ౯ | వ॥ అని యడిగిన పడతి మగని వెన్నిడుకొని కదలిచని పాలకడలి యిల్లట పల్లుండున్న సదనంబుఁ జూపించిన 3 యతండు సాష్టాంగ నమస్కృతు లాచరించి కరంబులు ముకుళించి యిట్లనియె 31 స్ఫుర దర వింద సుందర పలాశను నే త్ర దురితలతా చాత్ర నరపవిత్ర శ్రీవత్స కలిత లక్ష్మీ విలాసిత వక్ష దివిజ కులాధ్యక్షు దీనరక్ష కటక కేయూర కంకణ లసద్రుచిభూష మదన సన్నిభ వేష మంజుభాష కమనీయ కంబు సంకాశ రేఖాకంఠ వినుత శ్రీకంఠ సదన వికుంఠ 64 48<noinclude><references/></noinclude> 3dkfq1yy7ct7xuultn14q5cvlya2neb 104 244855 603630 2026-11-03T03:01:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. మాని కార మౌని సన్మాన ధీర భక్త జన పారిజాత వింక చేత a భవ భయాంభోధితరణ వై భవవితరణ నిఖిల శ్రితజన సమ్మోద నిలయ పాద తరల॥ నిగమ వందిత నీరజాలయ నేతవారణ పోషితా 65. భగ...' 603630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. మాని కార మౌని సన్మాన ధీర భక్త జన పారిజాత వింక చేత a భవ భయాంభోధితరణ వై భవవితరణ నిఖిల శ్రితజన సమ్మోద నిలయ పాద తరల॥ నిగమ వందిత నీరజాలయ నేతవారణ పోషితా 65. భగణ వల్లభ వక్త్ర భారత వంశ సుభవభూషితా సుగుణ పూజిత శోభ నాన్విత సూనృతామల భాషితా నగసమాధృత గోప గోకుల నందికా రిపుశోషితా చ|| దివిజ పరాగ్రగణ్య భవదీయకృపారస మెంతయంచు నే బొవడును నాతి ప్రార్ధనముఁదూని ధరాధము డిగ్గి వచ్చి యీ సవిధమునందు నిల్చుటలు చాలా విచిత్రము నయ్యె నట్టి నీ ప్రవిమల చిత్రచారితము భావమునం దలఁబోయ శక్యమే 67 ప॥ అని యనేక విధంబుల నుతీయించి ప్రస్తుతించి పునర భివందనం బాచరించి నురలి నిజసదనంబున కేతెంచి యధాస్థితి నిత్య కైంకర్యంబు లాచరింపుచు 68 49<noinclude><references/></noinclude> 6zunc0iuhqooqiwad0ke0dpwcga2zah 104 244856 603631 2026-11-03T03:32:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, కం॥ హరిభ జ నా తత్పరుఁ డై చిరకాలము బ్రతికి యతఁడు శ్రీహరి కరుణా పరతముముక్షుల సంగతి కరిగెన్ని జ పత్నితోడ పెడ్మాఁ బాసియట తే ఒప్పుఁ జెలగు నయ్యహో బిలునకు...' 603631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, కం॥ హరిభ జ నా తత్పరుఁ డై చిరకాలము బ్రతికి యతఁడు శ్రీహరి కరుణా పరతముముక్షుల సంగతి కరిగెన్ని జ పత్నితోడ పెడ్మాఁ బాసియట తే ఒప్పుఁ జెలగు నయ్యహో బిలునకు నాత్మ సుతుఁడు సుగుణ జన వినుతుఁడునయ్యె సయ్యలయ్య యనగ నాచార్య పద పద్మ భజన తత్పరుండు పాఠగుణుఁడు కం॥ అతఁడొక దినమునఁ బూజో చిత పరికరములనుఁ గొనుచు శ్రీపతి పూజా జ ని స రతుఁడై గిరి పై జ 69 70 మ్మతి నగ్చ నొనర్చి మఱలి మఱి వెనుఁ దిరు గ౯71 సీ|| శ్రీసనందాదిక శిష్ట సేవితుఁడు శే షాచలో పరిగృహ సదమలుఁడు శ్రీమదనంతాఖ్యఁ జెలగు దగ్గిరినుండి నిత్యోత్సవంబుగ నిలుకడగను సమతఁ బొందఁగ నెంచి సన్నిధిలో మించి యాతని వదనంబు నకాంచి యిది దృషాద్రియుఁ బోలె నెంతయుఁ బ్రియమైన దాలయనిర్మాణ మాచరింపు 50<noinclude><references/></noinclude> mbhnzcv9prvvqdwmhjtxvw42udyc8lq 104 244857 603632 2026-11-03T03:33:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలానము. మరును మేఘా కి వచియించు వనజనయను. పలుకు చెపులార నాలించి భక్తి వినియ భావ మొప్పుగఁ గరమూ పాలతలముఁ జేర్చి నచియించె స్వామితోఁ జిన్న బోయి ఉ॥ దేవర మేదరిద్రు...' 603632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలానము. మరును మేఘా కి వచియించు వనజనయను. పలుకు చెపులార నాలించి భక్తి వినియ భావ మొప్పుగఁ గరమూ పాలతలముఁ జేర్చి నచియించె స్వామితోఁ జిన్న బోయి ఉ॥ దేవర మేదరిద్రుఁడ గతింతయు నైనను 72 లేదు యి ట్టినే e.) నేవిధి దివ్యమందిరముఁ, నేర్పఱిపింపుకు దుడ్లు లేకగా దీవనుధర్ స్వకార్యములు నంతయు సంశయమయ్యె దీసినో పావనమూర్తి చిత్త మునఁ బాగ తలంపుఁడటన్న దే వుఁడు 73 చ వలంటు సంశయంబఖల వాంఛితముల్ ఫలియించు నీకు నక్ దలఁవురు భక్తిఁ జేసినను దవృక ద్రవ్యముఁ గల్గుఁ గాన మి క్కిలి శ్రమయంచు నెంచుకను భేదముఁ బెంచక దిగ్వి టంకముల్ పలుమఱు భిక్ష సేయుమని పన్పుచు నాతఁడు వల్కు తే॥ ఓయి భక్తాగ్రగణ్య యింకొకటి కలదు గుడులు గోపురములుఁ గట విడిముడికిని బోవునప్పుడు పాలకీ బొంగు మెకటి గ్రమ్మఱ 74 మనుజు లెత్తుక చనుచుండ మఱియు నొకటి 75 51<noinclude><references/></noinclude> ol4xh18elkjtu6xjni8k7it8qynp535 104 244858 603633 2026-11-03T03:34:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కఁ॥ వేరొక దెస నాయాజ్ఞను మీరకరిత గనువచ్చు మీదెఱుగ కరుల్ నేరములఁ దలఁచి రేనియు నేరచియించెదను మహిమ నీకుం గలుగ అని అని వచించు నంత నానంద భరితుఁడై సదనమునక...' 603633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కఁ॥ వేరొక దెస నాయాజ్ఞను మీరకరిత గనువచ్చు మీదెఱుగ కరుల్ నేరములఁ దలఁచి రేనియు నేరచియించెదను మహిమ నీకుం గలుగ అని అని వచించు నంత నానంద భరితుఁడై సదనమునకు వచ్చి సంతసమున వనజ సయనుఁడపుడు పల్కిన పల్కుల హితులతోడఁ దెల్పి యతఁడు వారి 77 ప యనుమతంబుఁ గైకొని యొండొక శుభదినంబున మేళతాళ భేరీప్రముఖ నినాదంబుఁ జలఁగ దివ్యను గు చక్కని పాలకిని సర్వేశ్వరుండగు శ్రీశదమంత ప ద్మనాభు నిలిపి సేవింపుచు కం॥ దివ్య ప్రబం థ మాఁ జ డి వి కంది భవ్యమతి సేన మొదలిఁ బ్రస్తుతులి సం 1) సేవ్యులుఁ గొల్వగ వెడలెను 78 79 దివ్యులు వైమాసికులయి దివి. నిలచి కనక్ వ॥ ఇట్లు వెడలి. క్రమంబున. యంగ వంగ కళింగ, కాశ్మీర కాంభోజ, లాట కర్నాట హాటను రాట ఘాగ్జరధ్ర విడాది నానాదేశంబులుఁ బ్రవేశించి తదీయాధిపతులతి శయ భక్తి యుక్తులై శక్తి కొలం సమర్పించిన ధన కనకవస్తువాహన మణి నికరంబులఁ గరంబు: గొని కరంబు సంతసించు సుదద్ది శాఖ ముఖ్యంబై 52 80<noinclude><references/></noinclude> hrkd7dfresyv3jv8vq28afquwayv5pw 104 244859 603634 2026-11-03T03:35:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఎదనంతగిరివిలాసము. చ॥ చని చని కాంచిరంత మణిసంయుత సాలము గోపుర ప్రభా జనిత సువర్ణ రగ్వి జిత సప్త తురంగ మరీచి జాల ణ మ ఘన పధ సౌధ సంచరిత కామిని గొఢ పయోకరాత సన పరిలుబ్ధ భృంగుని శాలము...' 603634 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఎదనంతగిరివిలాసము. చ॥ చని చని కాంచిరంత మణిసంయుత సాలము గోపుర ప్రభా జనిత సువర్ణ రగ్వి జిత సప్త తురంగ మరీచి జాల ణ మ ఘన పధ సౌధ సంచరిత కామిని గొఢ పయోకరాత సన పరిలుబ్ధ భృంగుని శాలము ఢిల్లీ ఢిల్లి పురీలలామ ముక్ 81 వ॥ కనుంగొని వివిధరత్న నికర విరచిత దివ్య ప్రాకార దివ్యప్రాకార మండలంబును, పాతాళ కుహర పరివర్తిత పరిఘులడం బును. సుభామధుర జలప్రపూర్ణ తటాకా నీకంబుల ను, బ్రఫుల్ల వికసిత పుండరీకంబులను, సొంపారు పూఁ గోటల ఠీవియును, కప్పురపుఁ బొగలతావియును, నిర తి శయరూవ విలాస ధనికలను గణికల యొప్పుకు, బం గరు చడువుల నిప్పును సౌగుఁగల తేరుల తీరును; ముత్తియంపుఁ బందిగులు సౌరును, నవళుల కల్మియును యేవికల బల్మియు కత లావుల యేవుకు మేల్కట్ల కోపు ను మించుబలు మించుల మించు గోవుక సుస్థాపిత హేముకల శంబుల మించును, కోటల సుచునుం గలి. గ మంధర 9 శృంగంబు బోలెగంధ గజగవా 53<noinclude><references/></noinclude> 7pyt06ynmavdhbysdadw3a0mm90m68a 104 244860 603635 2026-11-03T03:35:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. లంకృతంబై ధనదు నిశాంతంబునుం బోలె పద్మకుంద నీల వర సమన్వితంబై బలి భవనంబును - ''లె సుతల సన్నీ వేశంబై బృహత్క ధాలం అంబుసు? బోలె సా లభంజికోప శోభితంబై కెలాన శి...' 603635 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. లంకృతంబై ధనదు నిశాంతంబునుం బోలె పద్మకుంద నీల వర సమన్వితంబై బలి భవనంబును - ''లె సుతల సన్నీ వేశంబై బృహత్క ధాలం అంబుసు? బోలె సా లభంజికోప శోభితంబై కెలాన శిఖరంబునం బోలె a 91 సంతత నీల కంఠ నృత్యంబై వృత్తంబునుంబోలె మా ణవక క్రీడితంబై మహానట బాహువనంబుసుం బోలె బద్ధభు జంగాంంబై, అంధకునిం బోలె శూలో పడిగ తంబురు వేశ్యా జనాధిష్ఠితంబునై యొప్పుచున్న నప్ప త్త నంబు ప్రవేశించి ఘనతర వాద్యంబుల రొదలు భూ సంభోంతరాళంబులం బ్రిదులఁ జేయ సపరివార సమస్య తుండగు శ్రీస్వామినిం బూజింపుచు వచ్చు చుండ వేక భాగవహన ధురంధరంబగు యాందోళిక సందర్శించి వి స్మయం బంది కొండఱని త్వరగతి సద్భత చేతన్కులై ధరాధి పతి కీటన్ని కం॥ దే పరమ న పు రి నీ ధు ల బోవుచొకఁడు వైష్ణవుడు పూజా విధుల సేవింపుచు మేక పాలక 82 దేవుని నునిచికొని వచ్చు తెఱ గద్భుతమౌ 83 తే ఏలయని యంటి రేని భూపాల చంద్ర పాలకిని నొక్క' ప్రక్కన బట్టినారు జనులు నెుక దెస నెవ్వరుఁ జనగు పటం జిత్రమే మొకొ నదియును జేసివచ్చు 84 54<noinclude><references/></noinclude> ge4tlg8xgj6cbzd5csl3ha22cd6xlfc 104 244861 603636 2026-11-03T03:35:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. న॥ అనీ యెఱుంగిచిన జనుల పల్కుల కద్భుతం బంది స రపతి దూతం బిలచి తేది తెలిసి కొనిరమ్ము యీ వార్త స్థిరమొ లేదొ బొమ్మన నాతండు వీధిఁ జేరి భూరి వాద్యంబు లటు మ...' 603636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. న॥ అనీ యెఱుంగిచిన జనుల పల్కుల కద్భుతం బంది స రపతి దూతం బిలచి తేది తెలిసి కొనిరమ్ము యీ వార్త స్థిరమొ లేదొ బొమ్మన నాతండు వీధిఁ జేరి భూరి వాద్యంబు లటు మ్రోయ వారు తెలిపి నటులు నే తెంచు పల్లక నందుఁ గాంచి 85 36 వ॥ వాద్యంబులు నిలుపుండని నియోగించి ఆవులయ్యం గాంచి యిట్లనిరి తే! తెలిసి రమ్మని పంచెఁ బృథివిన రేణ్యుఁ డేమి మీ తెఱఁ గిటులేల లేమిఁ దిరి పె నడుగ వచ్చితి రింత యత్యద్భుతంబు పాలకీ చంద మిదియేమి పలుకు మయ్య 87 88 వ అని యిట్లడిగిన అయ్యలయ్య వారలం గాంచి యిట్ల కం శ్రీ మొలక తాళ్ల గిరియే ధామంబుగ నున్న దేవతా ప్రభుడిదె న న్నీ మెయిఁ బంచిన వచ్చితి 89 స్వామి వరము వలన నిదియుఁ జనునీరీతి 90 తే అసిన విని హరకారు లయ్యధిపుతోడఁ 55 ఱ యేలిక దీని తెఱఁగుఁ దెల్లముగఁ జూచినారము యల్ల పాల్క బొంగుఁ గనుఁ గొన్నఁ జిత్రంబుఁ దొంగలించు 91<noinclude><references/></noinclude> g4gnygo5kg2z0lq3l40o73y2ags2aq8 104 244862 603637 2026-11-03T03:35:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, ఆ ఇంద్రజాల విద్య యేగాని దేవతా మహిమ కలదె తలప బహు భరంపు పాల్క బొంగు నరులు పట్టక నొక దెన యూర కరుగు చేర నేర దెచట 92 మ అసనం బాదుష మంచిదే యువ నీరాత్మాధ మేమైనఁ...' 603637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, ఆ ఇంద్రజాల విద్య యేగాని దేవతా మహిమ కలదె తలప బహు భరంపు పాల్క బొంగు నరులు పట్టక నొక దెన యూర కరుగు చేర నేర దెచట 92 మ అసనం బాదుష మంచిదే యువ నీరాత్మాధ మేమైనఁ సిస భావ్యంబగు చెట్ట సేయుదురె యీ చేష్టం బరా త్మున్న టం చని చంపం సెలవివ్వం గొందఱు మహాన్యాయం బుఁ గాదిట్లు వీ నినినీట్ నరగోలనుంచి నదిలో సిడింపుఁ డా తే లెడిక్ న॥ ఆపై ఁ బ్రవాహ వేగంబున నడుపు వారలు లేమింజేసి యయ్యరగోలుతోడ వారంతంబు నందుదురు అని అనిన సట్ల కాక యని ప్రభునాసతిఁ గాంచి కొందరతని ఁ గవలకుండఁ బట్టినది నీఁ ద్రోయ భయ మన్న దెఱుఁగక నతడు నీటఁ దేలుచంతలోన 95 వ ఇట్లాఘనుండు తనకుం ఘటించిన వరావమానంబు మనంబునఁ దలంపక శ్రీమదనఁ తగిరి పద్మనాభు మనం బున నిలిపి కరంబు లెత్తి నమస్కరించి యిట్లని స్తుతి యిం చె 56 96 94<noinclude><references/></noinclude> gylku3m096na33stowr5o87kyx8fkcy 104 244863 603638 2026-11-03T03:35:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. శా॥ కర్తృత్వంబు రమాధిపుండను సుతుఁ గాఢక్రు థా చేతన స్ఫూర్తి ధిక్కృతు జేయస్తంభమున సంశోభించి ప్రహ్లాదు దుగ ఖార్తు౧ బ్రోచి సురారి గాఢతర వక్షంబు వడిక్...' 603638 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. శా॥ కర్తృత్వంబు రమాధిపుండను సుతుఁ గాఢక్రు థా చేతన స్ఫూర్తి ధిక్కృతు జేయస్తంభమున సంశోభించి ప్రహ్లాదు దుగ ఖార్తు౧ బ్రోచి సురారి గాఢతర వక్షంబు వడిక్ జీల్చునా యార్త త్రాణ,పరాయణుండు హరి సన్నా పన్ను ని౯ బ్రోపుత 97 శా॥ ధూర్తత్వంబున మించు రావణునకు దోఁబుట్టు వీఁడంచు స మ్మార్తాండ ప్రియసూతి పల్క రివుడే మాపాదము లబట్ట మ ల్కీర్తి స్థానముఁ జేర్తు నంచను రఘుఖీ రాబ్ధిచంద్రుం డు నా త్రాణపరాయణుండు హరి నన్నా పన్ను నిం బ్రోవు 98 శాః కీర్తిం మ్రింగినయట్టి పెర్ గొలకునూ గ్రీడించు గ్రాహంబుత మూర్తిం బాషఁ గకంగిఁదాళకను నిర్మోహంబునం మాధవు 57<noinclude><references/></noinclude> f42spt7btqqkepphpw6csusrq1l4yxx 104 244864 603639 2026-11-03T03:36:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'గీర్తింప మకరంబుఁ జక్రమున శ్రీమదనంతగిరి విలాసము, సంఛేధించి మో దించు నా యార్తత్రాణ పరాయణ్యుడు హరి నన్నా పన్ను సిక్ బ్రోవుతః 99 శా॥ ఆర్తిం ద్రోవది కౌరవాదులు తనుక్ బ్రాల్మాలి...' 603639 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>గీర్తింప మకరంబుఁ జక్రమున శ్రీమదనంతగిరి విలాసము, సంఛేధించి మో దించు నా యార్తత్రాణ పరాయణ్యుడు హరి నన్నా పన్ను సిక్ బ్రోవుతః 99 శా॥ ఆర్తిం ద్రోవది కౌరవాదులు తనుక్ బ్రాల్మాలి వేధింపనా వర్త ప్రాభవలై భవా కరుణనం బాలింపుమంచుకోవచ స్ఫూర్తిక్ గుయ్యిడ నక్షయంబువలువల్ సూరించి యు న్నట్టి నా యాక్తత్రాణ పరాయణుంకు హరి నన్నా పన్ను నిక్ బ్రోవుత 10. కారి పూర్తం బెవ్వని పాద సంభవ జలంబుల్ మూడు లోకంబులు గీర్తింపం' గడఁజాయుఁ బాపములు నే నిర్మాయునావ మం మూర్తి ప్రస్ఫుర యోషకే ఘనుపదం బూహింప మేలిచ్చె నా యార్తత్రాణ పరాయణుండు హరి నన్నా పన్ను ని బ్రోపుత 101 58<noinclude><references/></noinclude> bpr43nedrv4wpukqy2qdh0rbc7aqwns 104 244865 603640 2026-11-03T03:40:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము • శా॥ భర్తను గ్రహమందిముక్ సురుచి తక్ భర్మ్మింప A: దద్వాక్య దు ర్వరిగా మేఘనునికా సునీతిప్రియడింభ శ్రేష్ఠుడు గొల్వ సం వర్తంబందుననుండు దివ్యపదమున్ బ్...' 603640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము • శా॥ భర్తను గ్రహమందిముక్ సురుచి తక్ భర్మ్మింప A: దద్వాక్య దు ర్వరిగా మేఘనునికా సునీతిప్రియడింభ శ్రేష్ఠుడు గొల్వ సం వర్తంబందుననుండు దివ్యపదమున్ బ్రౌపింపఁగాఁజే సెనా యార్తత్రాణ పరాయణుండు హరి నన్నా పన్ను నీ 'వుత` 102 సీ॥ యజ్ఞేశయజ్ఞ్మ యజ్ఞ పూరువ. కృష్ణ విష రోచిష సహిష వరద ణ ణ పద్మాక్ష కమలాధి వాసినీవల్ల భ ంగా జనకపద కాండదాభి క క్షీరాబ్ది శయన యక్షణ కృపొగుణ దేవేశ శ్రితజనా ధీశ క్లేశ నాశ దామోదర నారాయణానంత సా గోవింద ముచికుంద భావితాత్మ 103 సృష్టి రక్షణ విలయ ప్రసిద్ధ పురుష పురుషసం సేవ్య మునిగణ పోష దేష తోషితాఖలు సురవరదురి తని కర హరణ కృష్ణా నమస్కార మాచరింతు తే నలువ మరుదొంగ వేవేల్పు చలువలేడు వేల్పుగమికాడు కరుపలి నల్పు తెఱవు గాణకులు జక్కులాదిగాఁగలుగుమూర్తి భేదములు మించి యొక్క డౌ ప్రియుభజింతు 104 59<noinclude><references/></noinclude> b6bccti8a3zzrymza7w2m1i81kf7mub 104 244866 603641 2026-11-03T03:40:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. ద పిగిలి యజండ భాండములు బీటలు వోవు శరీర మొప్ప న బిగత ధరిత్రిఁ గేదగిని భృంగముఁబోలె నిజాగ్ర భాగ మం కై a దగపడనుంచి తెచ్చిన ప్రతాపసముద్వహు నానరాహు ధీరగుణ...' 603641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. ద పిగిలి యజండ భాండములు బీటలు వోవు శరీర మొప్ప న బిగత ధరిత్రిఁ గేదగిని భృంగముఁబోలె నిజాగ్ర భాగ మం కై a దగపడనుంచి తెచ్చిన ప్రతాపసముద్వహు నానరాహు ధీరగుణు ధరాసతీరమణుఁ శ్రార్ధన సేతు విపదరంబు కై ఉ వేలుపుమూకలాసురులు వేడుకలొప్ప నుధాభిలా షులై శైలము మందరా భివఁము జయ్యనఁ దెచ్చి పయోధిఁ జేర్చి దో క్లీల వెలర్పఁగాఁ దఱువఁ గ్రింద మహోగ్ర డులీ స్వ లీల థరించునట్టి హరి నిత్యమునే రూపముక్ శరణంబుఁ జొచ్చె ద 106 చ|| కుటిలు - రాజనందనుల కుంఠిత విక్రములై మ హోగ్రులై పటుమల్లి మీఱఁగాఁ దెలిసి బాహుబలంబున గండ్ర గొడ్డల తటుకున నిర్వదొక్క వరి నాశముఁ జేసి పితౄణ ముక్తి వి స్ఫటమతిఁ దీచ్చినట్టి గుణభూముని రాముని నాత్మ నన్నద 107 60<noinclude><references/></noinclude> 1byykz0dx2krk13npkfxpnfixgawfz1 104 244867 603642 2026-11-03T03:41:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. ప్రతీ యుగ మంత్రమందు తఱిఁ బాపులనుక్కడగించి ధర్మసం స్థితి నొనరించి స్వాశ్రితులు శిష్టులు నెల్లను మంచి దే వతా తతి విరులెల్ల సేనలిడఁ దాల్చిన దివ్య ప్...' 603642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. ప్రతీ యుగ మంత్రమందు తఱిఁ బాపులనుక్కడగించి ధర్మసం స్థితి నొనరించి స్వాశ్రితులు శిష్టులు నెల్లను మంచి దే వతా తతి విరులెల్ల సేనలిడఁ దాల్చిన దివ్య ప్రభావసంపదో న్నతు శరణంబు వేడెదను నందక శంఖ ధరు శివం కరు 108 వే అనియిట్లు పరి పరి విధంబుల నుతింపుచుండునంత 109. కంప్రరు లొనరిం చెడి కీడు లఁ బరివారముఁ జెందకుండఁ బరికించు రమా వరుని కృప వచ్చె నంబర సరణిక్ గురుఁడుండచటికి సరభస మొప్ప 110 వచ్చి నీటం దేలియాడుచున్న యతని రమాధిప ప్రతీ మాసమన్వితంబగు నరగోలుం దుండా గ్రంబునం బట్టి సత్వరంబునఁ గొని తెచ్చి ॥ పాదుష యున్న చోట నటు ప్రక్కనఁ జేర్చినఁ జూచి కొంత సే మేదియుఁ దోపక బిదప నేమిది యెట్లగు దెంచితన్న నా మోదము కల్గుమాకు ముసి ముఖ్యనుతుండగు దేవు. నాజ నం చాదరణంబునం బలికె నాతఁడు నంతట భూపుఁడిట్ల సుక్ 112 61<noinclude><references/></noinclude> 3ezsntrrpfdj8f0m7cl3mvui77isi34 104 244868 603643 2026-11-03T03:41:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమద నంతగిరివిలాసము. కం॥ అది నిజ మేయై నను మా వద బాబాకల దొకఁడు స్వాధీని మిగులం బదనై నది కొని స్వారీక్ a వదలుమనిక్ వినుచు మంచి పల్కని యనుడు న॥ దరహసిత వదనుండగు చద్ధరాధిపుండత...' 603643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమద నంతగిరివిలాసము. కం॥ అది నిజ మేయై నను మా వద బాబాకల దొకఁడు స్వాధీని మిగులం బదనై నది కొని స్వారీక్ a వదలుమనిక్ వినుచు మంచి పల్కని యనుడు న॥ దరహసిత వదనుండగు చద్ధరాధిపుండతి దుష్టంబగు. నీతి నీతి మాని తెప్పించి యాతనికడ సిల్పించిన 114 చ॥ పరుల కసాధ్యమైన పరువంబగు వారున మెక్కి వింతచే నరయ సవారిచేసి మఱి యచ్చటికిం జనుదేర నంద భరమున వింతఁ జెందెడి మనంబున నొప్పెడి పాదుషా కుఁబే క పడ వచించు నతఁడీగతి మెండొక వింతఁ కం॥ నరపతి యేన రసితి సుం గ్రమ్మఱ దరమగు శిశు వెంకటి కలదు తత డియందుకా. జురు కె న పంచ క ల్యా a ణిరహిం జూడుండటన్న నేతముదమునకో 115 116 వ తత్త ణంబపరీక్షింపం దలంచి కౌయకంబుఁ గరం బుసం ధరించి 117 62<noinclude><references/></noinclude> 1lch9exogdk35mxakllxkmh7i2r19g8 104 244869 603644 2026-11-03T03:42:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీ మదనంతగిరివిలాసము. ఆ॥ అందఱర యు చుండ నశ్వంబు హింసింప శిశువు దేవ కరుణఁ జేటు లేక తేజరిల్లు చుండ దివ్యాద్భుతాఁబుధి నధిపుడట నిమగ్ను ఁడగుచునుండె 118 వ ఇవ్విధంబున నవ్వసుంధరపత...' 603644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీ మదనంతగిరివిలాసము. ఆ॥ అందఱర యు చుండ నశ్వంబు హింసింప శిశువు దేవ కరుణఁ జేటు లేక తేజరిల్లు చుండ దివ్యాద్భుతాఁబుధి నధిపుడట నిమగ్ను ఁడగుచునుండె 118 వ ఇవ్విధంబున నవ్వసుంధరపతి వింతచే నెంతయుం ద్దు వలుకకుండి మెట్టికేల కయ్యలయ్యంగాంచి వారు పంబుఁ గనపఱచి కం॥ దీనింవధించితేన జ్ఞానంబున మిమ్ము నరయఁ గడ పెట్టక మా పైనఁ గనికరము నుంచి య నూనమహిమఁ బ్రతుకఁజేయుమో 119 సుగుణమణీ 120 వరి అని భూజాని యతనిఁ బరీక్షింప మనంబునంబూని వినయంబుఁ' గాన్పింప నడిగిన సమ్మహా భాగవతా గ్రే సరుండు తే॥ కోపట మితయు మదిలోనఁ గనని యతఁడు తనుఁ బరీక్షింపఁ దలఁచు భూతలవ రేణు తలఁపు దెలిసియు శ్రీస్వామిఁ దలచి భక్తి దలచిభ'కి 121 గరయుగంబులు ముకుళించి శిరముఁ జేర్చి 122 వ॥ ఇట్లని స్తుతియిం చె 63 123<noinclude><references/></noinclude> jx885l23rgs868l7vmd9flj37b2qrdi 104 244870 603645 2026-11-03T03:42:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, మహీమ నెప్పారు యెవ్వాని మహిత సంజ్ఞ తలచి పరమ పదం బొంద్రు తత్వవిదులు సురలు దితిజులు మనువులు పుల్లకులయి తలతు. రేనట్టి ధన్యునిఁ దగ భజింతు ఆ భావితాత్ము య...' 603645 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, మహీమ నెప్పారు యెవ్వాని మహిత సంజ్ఞ తలచి పరమ పదం బొంద్రు తత్వవిదులు సురలు దితిజులు మనువులు పుల్లకులయి తలతు. రేనట్టి ధన్యునిఁ దగ భజింతు ఆ భావితాత్ము యీశ భావాత్మకు సహస్ర శీర్ష సర్వ ద్రష్ట శీల సర్వ సత్వ మయప్రశాంత సర్వజ్ఞ యీశ్వర సర్వ సుగుణ నిన్ను సన్ను తింతు నీ జయ సురాధీశ్వర జయ గదాంబుజధర జయ హృషీ ధీర జయ మహేశ కాధీర 64 జయనీలఘనవర్ణ జయకృపాపరిపూర్ణ ణ జయరమాసతిలోల జయసలీల జయపద్మదళ నేత్ర జయదురితలవిత్ర జయ పాప పరిహార బయసువీర ణ జయ రత్న పరిభూష జయమనోహర వేష జయ సుధామయ భాష జయవి శేష జయ సునందాది పరి శేవ్య జయ విభావ్య జయ మహాదేవ ముఖ జయన వన సుకర జయ హరిద్వయ య నయన విసౌర శయన 124 125 జయ యనంతాద్రి శరణ విస్మయ వితరణ. 126<noinclude><references/></noinclude> 4660ztw3bixd2aj08flnz2x69kgtb9o 104 244871 603646 2026-11-03T03:42:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము దండకము' శ్రీమానినీ మానచోరా సురాధీశ సంస్తూయమాన ప్రచారా స్ఫుత్పద్శవంతా కపాదా శ్రితాళీ వినో దాదర శాంతి క్షాంతి వపోయా లసదత్న భూషా నుశేష వి శేషు సుభామం...' 603646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము దండకము' శ్రీమానినీ మానచోరా సురాధీశ సంస్తూయమాన ప్రచారా స్ఫుత్పద్శవంతా కపాదా శ్రితాళీ వినో దాదర శాంతి క్షాంతి వపోయా లసదత్న భూషా నుశేష వి శేషు సుభామంజుభాషా కరీం ద్రార్తిరోషా సురాధీక పోషా భవద్దిన్య చారి త్ర మాద్యంతము బాడఁగా వేడగా సల్వకైనం దరం చేయటంచుకో శ్రుతుల్నెప్పఁగాఁ మెప్పుగా స్తోత్రము సేయ నేనెంత కామాంధుఁడు దుష్టుఁ డ గష్టుఁడ బాపచిత్తుండ నీవన్ననో విన్న నాముజ్జగంబుల్ దగ౯ బొజ్జలో నెజ్జపై సిల్పి సర్వాంతరాత్ముండవై తంతువుల్ చీరలో నుం డు చందంబుల న్నుండు దుష్టాత్మాకుల్ కష్టులై శిష్టుల బట్టి వేధింపఁగా రూపభేదంబులు ధా త్రిలోఁ బుట్టి ధర్మంబు సత్కర్మము న్నిల్పుచుం బే ర్మితో దానులు గూర్మి రక్షింపుచు జవ్యమా హత్మ్యముల్ యుర్చనాది స్వరూపంబులం బాప భూయిష్ట చిత్రంబులఁ బొందు సందేహము దీ ర్పవే గూర్పివే కామితార్థంబులం జేర్చవే దివ్య మోదంబు లీశా హృషీ కే విచ్ఛేది తాన్లేశ శ్రీ తాళ్లద్రి సంవేశ స్వామిల సత్కి P కేశ 65 శ్రీ<noinclude><references/></noinclude> 7uk86if7l1bucbbiyts8flw5r60t1jd 104 244872 603647 2026-11-03T03:42:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము . కామీ శుభాకార వీరా సమద్భూమి ధారాప హారా నిరాకార దేవా నమస్తే నమస్తే నమః ॥ D ప ఇట్లు నుతించి విగ్రహ స్వరూపంబునం గ్రీడించు హరి పాద జలజంబున కాయశ్వ శవంబుం ద...' 603647 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము . కామీ శుభాకార వీరా సమద్భూమి ధారాప హారా నిరాకార దేవా నమస్తే నమస్తే నమః ॥ D ప ఇట్లు నుతించి విగ్రహ స్వరూపంబునం గ్రీడించు హరి పాద జలజంబున కాయశ్వ శవంబుం దా కించిన నిదురించు తెఱఁగున. కం॥ హయము సకిలింపుచును లే చియటుల నిలువగఁ బడిన క్షితిపతి మిగుల నయ భయ భ కిం గరములు 128 రయమున ముకుళించి యిటు రమ్య మసను౯ 1209 కంఠ చేసితి నపరాధము నా దోసము లక్షుమించి నన్ను దొసుగులనిడక మీ సత్కృపాతి శయమున నోసు చరిత్ర గావుమయ్య మోర్సు చెలంగ 130 వ॥ అని విన్నవి . తదభిప్రాయం బెఱింగి ధనకనక రత్న నికరంబులను దివ్య భూషణ చేలంబులను దెప్పించి భక్తి తాత్పర్యంబున శ్రీమదనంత గిరీం దు మదిం దలంచి తే॥ పూజలొనరించి వీడ్కొల్ప రాజితమతి నయ్యలయమళ్లి తన పురి కరుగుదెంచి మండపాదులఁ బ్రాకార మహితముగను దేవళంబు వినిర్మించి దివ్యముగను 131 182 66<noinclude><references/></noinclude> 80pwqvd71shm6x6krau68n58e5csq8v 104 244873 603648 2026-11-03T03:43:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వ॥ ఇట్ల తిరమ్యంబగు యాకోవిల నిర్మాణం బాచ రించి సర్వే శునారాధ నాను కూలంబులగువిగ్ర హంబుల నిలిపి సంతత భజనారతుండయి నేవింపు చుండఁ గొన్ని దినంబులకు. 183 ఉ॥...' 603648 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వ॥ ఇట్ల తిరమ్యంబగు యాకోవిల నిర్మాణం బాచ రించి సర్వే శునారాధ నాను కూలంబులగువిగ్ర హంబుల నిలిపి సంతత భజనారతుండయి నేవింపు చుండఁ గొన్ని దినంబులకు. 183 ఉ॥ అంతట నయ్యలయ్య త్రిదివాటుల డాసిన నంద నుండు సు స్వాంతుఁడు నల్ల తిమ్మయ ప్రశంసిత శాంత ద యాది యుక్తుఁడై సంతసమొప్ప శ్రీపతినిఁ జాల జాల భజింపుచుఁ నుం డనంత శ్రీ కాంతుని దివ్య సత్కృవనుఁ గల్గెను పుత్రుఁడు పాప జైత్రుఁడై 134 1 వ అతండుఁ గోనేటయ యను పేరఁ బ్రసిద్ధిఁగాంచి శ్రీ నివాస కైంకర్య మందభిరతుండై ప్రవర్తిం పు చుండ జనక నేత్రఫలంబ యిన పాల పాపని వంశంబు నెవనిచే వన్ని కెక్కె సర్వచరాచరా ఖర్వధాత్రీసతి యెవ్వాని భృతిచేత నెసక మెన గె సంగీత సాహిత్య సహితగీ ర్భామినీ 135 67<noinclude><references/></noinclude> ehcdju68444kvj1293t3h77mclp30l6 104 244874 603649 2026-11-03T03:43:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము.. ప్రౌఢియెవ్వనిచేత ప్రబలిబయె నృపలలామ్పాత నిఖలార్థసంయుక్త జయలక్ష్మి యెనని సత్కృతిఁగ నె నతఁడు వెగదొండు ఈవిధటయాచకాని చేతం: ఘనదరి బ్యాంధ కార భాస్క రుడ...' 603649 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము.. ప్రౌఢియెవ్వనిచేత ప్రబలిబయె నృపలలామ్పాత నిఖలార్థసంయుక్త జయలక్ష్మి యెనని సత్కృతిఁగ నె నతఁడు వెగదొండు ఈవిధటయాచకాని చేతం: ఘనదరి బ్యాంధ కార భాస్క రుడు నార సింహ ధరణీశ్వరుడుగన్న శ్రేష్ఠ సుతుడు కృష్ణ పరవతి సంతత కృష్ణనిరతి 136 ప అమ్మహాత్ముం డోక కార్యార్థంబు నిజపరివార సమన్వితంబుగ స్వపరిపాలన రాష్టాంతర్భాగం బగు గుత్తి పురంబు సందర్శింప నే తెంచి యున్న సమయంబున 221 కం॥ తిరుమల తాతా చార్యులు 182 ధరణీ పతిగృష్ణరాయుఁ దమ శిష్యవరు బరికింప నఱుగుచోనా 137 సరణి౯ శ్రీమల్క తాళ్ళఁ జయ్యనఁగనియె 138 వరి కాంచి తత్పురంబున కనతి దూరంబున తే కోటి సూర్యుల తేజంబుఁ గోటు సేయఁ జాలు శ్రీస్వామి దర్శింపఁ జని యచటఁ గో నెటయ గారు వారి పూజనలొనర్చి యాదరించిన నాజేయి నచటఁ గడపి 139 140 68<noinclude><references/></noinclude> c2zkst59ib3weaotsek0bg7kwgkxdma 104 244875 603650 2026-11-03T03:43:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మదనంతగిరివిలాసము. స॥ రేవ కడలేచి కల్య కృత్యంబులొనర్చి శ్రీస్వామి వారి వీడ్కొని గౌతమా శ్రమంబునకుం జని రాయల సదనంబునకు దూతం బంచిన 141 శం గురున కెను పదములు శిరము ను సోకఁగ మ్రొక్...' 603650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మదనంతగిరివిలాసము. స॥ రేవ కడలేచి కల్య కృత్యంబులొనర్చి శ్రీస్వామి వారి వీడ్కొని గౌతమా శ్రమంబునకుం జని రాయల సదనంబునకు దూతం బంచిన 141 శం గురున కెను పదములు శిరము ను సోకఁగ మ్రొక్కి సింహాసనమం దిరవుగ వసింప జేయుచు గరములు ముకుళించి నిలచె గ్మా విభుఁ డం త 148 వ॥ ఇట్లున్న శిష్యుంగని కుశలం బడిగి సముచితాద రణంబున మేలు వార్తఁ దెలిసి యిష్టాఁ గోష్ఠిం గొన్ని దినంబు ండి ప్రసంగ వశంబున నొక దినంబునఁ దాదాచార్యుం డిట్లనియె. 143 చ కన పుకొ మొక్క తాళ్ల పురి మ్మోధర వానుని శ్రీని వాను నా మననిభు దేహు నేను జనీ కాంచితి మోదముఁ గంటిఁ బూజనా ర్చనమున నంబులుండటయుఁ జాలకృత్యము పాం చరాత్రులై నను మము బోంట్లకు హితమైన నృపుఁడంతట సమ్మదంబున౯. 144 69<noinclude><references/></noinclude> 50vf5bf1zn2bpe9cadtxyhfm6nu1hmq 104 244876 603651 2026-11-03T03:44:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కంగ్ మనమున యోజింపుచు మీ పనిచినయట్లు లేయటంచుఁ బలికి పిలువఁగాఁ బని చెనుక దూత దేవా ర్చనపకుఁ గో నేటినాము శమగుణధాము 145 వరి ఇట్లు ధరాపతి చేత నాహూతుండై యతం...' 603651 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కంగ్ మనమున యోజింపుచు మీ పనిచినయట్లు లేయటంచుఁ బలికి పిలువఁగాఁ బని చెనుక దూత దేవా ర్చనపకుఁ గో నేటినాము శమగుణధాము 145 వరి ఇట్లు ధరాపతి చేత నాహూతుండై యతండు సముచితంబుగ నేతేంచి నృపతింగనిన సగౌరవం బుగఁ గూర్చుండ నియోగించి యధిపతి యిట్ల 146 ఉ॥ మీరలు మొల్క తాళ్లగిరి మీద వసించిన పద్మనా భునిం జేరి నిరంతరంబును యజంపుదు రయ్యది యిష్టమైన 線 పౌరులు తీర్థము మఱి ప్రసాదము మీ వలసం గ్ర హింపఁ గా నేరరు కానఁ బూజకు వినిందిత యున్నుడు పాంచ కం. అది కేవల మహిమాస్పద dover 147 సదనమగుటఁ బాంచరాత్ర జనముండిన చో సదయులకు నివాసంబగు పదమై పుణ్యస్థలములఁ బ్రస్తుతి కెక్కు 148 70<noinclude><references/></noinclude> o9qwgh55il1pkdxilr0yoyy3oz3ytq0 104 244877 603652 2026-11-03T03:44:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వ॥ కావున యేనట్లొనర్పం బంచెద నిదియ నాయ భీష్టం బిందుల కంత రాయంబుఁ గలదేని వినం దగుదుననిన యతండిట్లని యె 149 చ తర తరమందు మేమచట దెనము నానఁబూని పూజ నా పరిచితి...' 603652 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వ॥ కావున యేనట్లొనర్పం బంచెద నిదియ నాయ భీష్టం బిందుల కంత రాయంబుఁ గలదేని వినం దగుదుననిన యతండిట్లని యె 149 చ తర తరమందు మేమచట దెనము నానఁబూని పూజ నా పరిచితి నున్న వార మిటు పల్కగఁ జాడియె మీకు నా పక్ బరుసమె జోక్య పనికి నల్వదటంచన మించు కోపనం భరితుఁడునై యడంచుకొని మన్ననతో నృపుఃడాడు క్రమ్మఱ 150 ఉ॥ స్వామి యినాము లన్నియును సంతతము దగ్గు కౌలు కిచ్చి మీ రే మఱి లాభమందుఁ డవియెల్లను గైకొన నెల్లఁ Q బూజకై స్వాములనుంచి వారలకు జాల యినాములనుంచి యేన మీ చేముదలం గ్రహించి యట చేయఁ గఁ బంచెద నెల్ల కం॥ శ్రీరంగం బాదిగఁ గల కృత్యముల్ 15 వారలు మీనంబు లెల్లవలసిన తులసి బీరులుగఁ గ్రుచ్చి స్వామికి యీ రేయి చందమునను నేర్పడు డీరు 152 71<noinclude><references/></noinclude> hoc2h7puk0xiqcbwu5evmm28lz2b3uq 104 244878 603653 2026-11-03T03:44:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వ॥ ఇదియ మదీయ సమ్మతంబసిన నంబియిట్ల ని ఆ ఎన్నిపల్కు డైన మున్నున్న మా పూజఁ దొలగువారమయ్య తో చినట్లు పలుక నేల నాకు భావ్యంబుఁ గాదటు పైన మీూరు తెలియ వలయు నన...' 603653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వ॥ ఇదియ మదీయ సమ్మతంబసిన నంబియిట్ల ని ఆ ఎన్నిపల్కు డైన మున్నున్న మా పూజఁ దొలగువారమయ్య తో చినట్లు పలుక నేల నాకు భావ్యంబుఁ గాదటు పైన మీూరు తెలియ వలయు నన్ని వ అనిన విని కోపించి ధరారమణులకు కం॥ తాతా చార్యుల నానతి మ్మోతలపతి కఠినముంచి చయ్యననతనికా 'జేతో మోదముఁజెవి 153 154 155 ఖ్యాతిగఁ జెఱసాల వేయనానతియిడిన 156 sol అంతకభట తుల్యులు భూ కాంతుని ముదలఁగొని పట్టి కఠినత్వమున వి.తగ జనులరయఁగఁ బల్ చింతా భరుఁ గో నెటయ్యఁ జెఱలో నిడగ 157 వ॥ అతను తన మనంబునఁ బ్రభువుల చిత్త వృత్తి 1 ఁ జింతించి మహ్యాథ కార బంధురుగు కారా గృహవాసంబునకు బలు చందంబుల వగచి యిట్టి విపత్కాలంబున సరసిరక్షింప శ్రీహరియ కలం డని తలచి కలంగని చి తంబుస చిత్తంబున 158 72<noinclude><references/></noinclude> bs8xc2z9ts6jdawh10k92sgwadibaib 104 244879 603654 2026-11-03T03:44:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. సీ1 దొంగయై వారాశి | బుంగియుండిన చోరుఁ జీఱి వే దములజుఁ జేర్చుదేవ | కలశాబ్ది మధియించి రాశి జెందినను రానీకంబుఁ బ్రోచిననిర్మలాత్మ క్రుంగిపో యిన ధరా కోమల...' 603654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. సీ1 దొంగయై వారాశి | బుంగియుండిన చోరుఁ జీఱి వే దములజుఁ జేర్చుదేవ | కలశాబ్ది మధియించి రాశి జెందినను రానీకంబుఁ బ్రోచిననిర్మలాత్మ క్రుంగిపో యిన ధరా కోమలాంగిని నొంటి పంట నెతి న మ 'హా ప్రౌఢ చరిత, జనకు బాధనలంగు తనయుని మె అజాను గులవిన్న వాత్సల్య సులభ శీఅ కపటడిం భక్త భార్గవ కంది బంధ ముసలధర గోకులానందబు ద్ధరూప, కరుణతోడుత రక్షింపు తరుణమివుడె శ్రీ మొలకతాళ్ళి పురిధామ చిన్మయాత్మ కం॥ దేవా నీదగు కరుణా 159 ప్రావీణ్యమెమాకు బ్రుక ప్రాపనుచునదా భావమున నమ్ము కొనునా కీవిధి నాపదలభించె నేమందునిక 160 వ అనియిట్లు ప్రార్థించిన యతని బంధంబు లెల్లుల్లి చెఱ నుండి బయలు వెడలుట కనుపుఁగలుగ కొండనుండి దిగి దీ రామ తటాక మనుస్థలంబు కడకాల్య కృత్యంబులు దీ ర్చుచుండె నీటఁ జెఱసాల నతండు లేమిం దెలిసి 161 73<noinclude><references/></noinclude> dlm5il6x5pf16pyb991b9jbtzssnqnf 104 244880 603655 2026-11-03T03:45:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం కావలి వారలు భయమున భూవిభుతోఁ జెప్పనతఁడు భూరిత రసా భాపవచనమనికని మది భావించె వింతయనుచు బహువారంబుల్ నది ఇట్లు భావించి నిజంబుఁ గని అ ఆతఁడెదఁనియె నఱి...' 603655 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం కావలి వారలు భయమున భూవిభుతోఁ జెప్పనతఁడు భూరిత రసా భాపవచనమనికని మది భావించె వింతయనుచు బహువారంబుల్ నది ఇట్లు భావించి నిజంబుఁ గని అ ఆతఁడెదఁనియె నఱిగి చూడఁగవలె ననుచుఁ గదలిపోయి కనియెనాత టాక చెంత నిలచి యాహ్నికం బొనరించు 162 నాని భ క్తి రతు నపార కరుణ 163 164 వ॥ ఇట్లు కనుంగొని సన్మానించి కం॥ మఱి కొన్ని పరీక్షలచేఁ బరికించి నిజంబుఁ దెలిసి బహుమతులిచ్చె బరమేశు కర్పణంబుగ నరపతి యానంద రస వినందిత్యుడగు చూ న జీవి యెవ్వియనిన ఆ తెలికి రావులు డికీ పొలము పుప్పాల పు రంబునఁగఁ జను బురత్రయంబు లిచ్చి యతిని వలని హితముతో మెకమాట ప్రభుపు పలికె సిటులఁ బ్రౌఢీమెఱసి 165 166 74<noinclude><references/></noinclude> 38wm7vsc57ug119wc7jvr4z9awi57pc 104 244881 603656 2026-11-03T03:46:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, కం॥ జరిగెడి రణోత్సవంబున బరమ శుచులు పాంచరాత్రబ్రాఁహలు కార్య స్ఫురితులుగా మీరును సే డ్తాఱఁగార్యము లాచరింపు యుహిత మనః శ్రీ సంతస మంది భూవిభుని సమ్మతి...' 603656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, కం॥ జరిగెడి రణోత్సవంబున బరమ శుచులు పాంచరాత్రబ్రాఁహలు కార్య స్ఫురితులుగా మీరును సే డ్తాఱఁగార్యము లాచరింపు యుహిత మనః శ్రీ సంతస మంది భూవిభుని సమ్మతిఁ ద్రోయఁగలేక నా తుది౯ | భ్రాంత విహీనులైన సిజవంశ్యులు పూజ కుసర్లు లట్లు లే। కెంతయు నీదులైన ఖలులెప్పుడన్న ర్హూలు వియభీష్టమే నింతయుఁ జెప్పినాడఁదుది వె ట్లగునో వివరింపసాధ్యమే 1 | 167 వ అనివచించి రథోత్సవ దిసంబులం జరుగు కార్యంబుల న్నియుఁ బాంచరాత్రులచే నొనర్పంబడునటుల స మ్మతించి కోనేటయ్య నిజనివాసంబున కీ చెంది నశ లకైంకర్యంబులు భక్త ఒకరు ప్రేరణంబున ర్పంబనుచుండ శ్రీమదసంత పద్మనాగంను భద్రేభ నరకుండు శ్రీభూనీళా సహింతుండై సమస్త బులనుభవింపు చుండెనంత ఆశ్వాసాంతము. 168 చం॥ దినమణి వంశ జార్చిత సుజన సేనిక మానినం యుతా | మనసిజతాత భక్త జనమండలత్రాత అస 75<noinclude><references/></noinclude> le1ccwfy8jg0gy4x15i15jf11zmzgg8 104 244882 603657 2026-11-03T03:46:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. ద్యశోరమా | వనజదాళాక్షి నేత భవవందిత నిర్ణీత భీత గోకులా | ననహిత చేత రంగవురి వైభవపద్మ నివాస భాసితా॥ కం॥ మననీలఘృణీ లసితో 169 త్పల విగ్రహగ్రహను రేంద్ర నందిత...' 603657 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. ద్యశోరమా | వనజదాళాక్షి నేత భవవందిత నిర్ణీత భీత గోకులా | ననహిత చేత రంగవురి వైభవపద్మ నివాస భాసితా॥ కం॥ మననీలఘృణీ లసితో 169 త్పల విగ్రహగ్రహను రేంద్ర నందితను ణమం డన భార్గ వీస్త నాంకిత ఘనసారవిభాసవక్ష కంజదళా టకం: నారదగా వినందిత నూరా నారద సన్నిభనవ్య శరీరా శారద కీర్తి విశారదధీగా శారద హార విచార విధూరా 170 గద్యము ఇది శ్రీ మదింది రారమణ కరుణా కలిత కలితా విచిత్ర బాలమరాజపుత్ర సహజపాండిత్య వి రాజతో బరాజ ప్రణీతం బైన శ్రీమదనంతగిరి వి లాసంబునం ద్వితీయాశ్వాసము. (శ్రీమదనంతగిరి స్వామినేనమః ) 76<noinclude><references/></noinclude> 6mltiu2u6dlbum8fehwttv7vfozr8dd 104 244883 603658 2026-11-03T03:46:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. తృతీయాశ్వాసము. శ్రీవరాసినీ మనోహర కామిత మందార నిఖిల కలలను దూరా రామా జన రామా యభి రామా రాక్షస విరామ రాఘవరామా ప దేవా యనధణపు మివ్విధంబున న గొన్ని దినంబుల...' 603658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. తృతీయాశ్వాసము. శ్రీవరాసినీ మనోహర కామిత మందార నిఖిల కలలను దూరా రామా జన రామా యభి రామా రాక్షస విరామ రాఘవరామా ప దేవా యనధణపు మివ్విధంబున న గొన్ని దినంబులుఁ జనిన శాలివాహన శకంబున నే 1 2 యు నెనమన్నూట ముప్పది రెండునగు విరోధి కృద్వత్సరంబున నా మొలక త్రాళ్ళ నా మొలక త్రాళ్ళ కు పశ్చిమ ది 2 గ్భాగంబున ఉ॥ శ్రీరమణీయమై ధరణిఁ జెన్ను పహించిన చిత్ర చే ప్రకల్పిత సౌధ డరీ | ద్వారక వాటకుడ్యవివిధాకృతులఁ విబుధో యుక్తశృంగార గృహాఁగణో సుధాప్రకల్పిత | స్ఫారహిమాంశుమండల విభాస్వర చారు మృగేంద్ర చిహ్నమై 3 తేది అప్పురంబునఁ గాపకులాబ్ధి చంద్రుడనగఁ జెలుపు) దె ఘనుఁడు నావనజనయనుఁ పాద భజనారతుండు నిస్సాపు ఎగుచు నతఁడు శ్రీరంగ రెడ్డినా 77 6<noinclude><references/></noinclude> nskp4fl6a8pv5ua4wzal0tnm3wp4wo6 104 244884 603659 2026-11-03T03:47:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మదనంతగిరివిలానము. కం! ఆతఁడు గనె యల్లమయం 3 దాతత విఖ్యాతి నయ్యనంతునికృపచే సిలిదర శాంతియుతు శ్రీతరుణీవిభుసమాను శ్రీగిరి రెడ్డి వ అమ్మహనీయుండు 8 సీ॥ చిన్న తనంబందు చెలగినద్గు...' 603659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మదనంతగిరివిలానము. కం! ఆతఁడు గనె యల్లమయం 3 దాతత విఖ్యాతి నయ్యనంతునికృపచే సిలిదర శాంతియుతు శ్రీతరుణీవిభుసమాను శ్రీగిరి రెడ్డి వ అమ్మహనీయుండు 8 సీ॥ చిన్న తనంబందు చెలగినద్గురుసేవ ! నధికరించెను వి ద్యలధికముగను, విషయాభిలషితుఁడై వెలయు ప్రాయంబున ఘఃగృహస్థాశ్రమం బనుసరించి, భృ త్యకోటులనిల్పి వెలయఁగఁగృషిని జేయించి ధనం బు గడించి మించె| నటుపైనఁ దమ పెద్ద యయ్య పన్పున నిజవంశంబుఁ బ్రతిభచే నన్ని వేగ | ప్రభుల చేనివ్వఁ బడిపట్టి గ్రామ యధిని అత్వమును జెందిశా ర్య ప్రతిష్ట వెలసి | దుష్ట జనములు శిక్షించి శిష్టజ నుల నరసి రక్షించి భువికీరి తరుణి బొందె 9 సీ నిరతంబువర్ణుల కరయానిచ్చు టెకాని యిచ్చి తేనెను మాట లెన్నఁడెపుడు, సతతంబుఁ దన చెంత హితుల నిల్సు టెకాని వీరిచే సేమని విడువఁడెపుడు / వరు నై న శరణన్నఁ ప్రాణిఁ బ్రోచు ఒకాని మనమునఁ ధంబు నునుషఁ డెపుడు సత్యవాక్య ప్రతిష్ట సల్పుట సీ १३<noinclude><references/></noinclude> ruro8039vol0tqs39i3aym7iwhzrthu 104 244885 603660 2026-11-03T03:48:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. యేగాని కలనైన బొంకులు గలఁగ వెపుడు యహహ కలియుగ ధర్మరాజనుచు జనులు తన్నుఁ బ్రస్తుతి ని నరింపబదన రె తార హీర డిండీవ నారద శారదాభ్ర ఖ్యాతిఁగలగిరి రెడ్డి బంగ...' 603660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. యేగాని కలనైన బొంకులు గలఁగ వెపుడు యహహ కలియుగ ధర్మరాజనుచు జనులు తన్నుఁ బ్రస్తుతి ని నరింపబదన రె తార హీర డిండీవ నారద శారదాభ్ర ఖ్యాతిఁగలగిరి రెడ్డి బంగరపు ఖడ్డి 10 ఉ॥ అమ్మహనీయుఁ డొక్క దినమందు నిజాత్మ,డలం చె లోక జా | లమ్మున మానవుండయి చెలంగిన దుకు కీర్తి కామినిక్ ! సొ సొమ్ముగ నాచరించిన భితుఁడే సుగుణుండు కాని జ ! న్మమ్ము వృధాయొన ర్చిన యమంగళుఁడుండిన యేమి లాభమా తే కలుగ రేమున్ను ధాత్రిలోఁ కలిమిఁగల్గు వారు బలవంతులగువారు వారినెన్నఁ డేన నుగులు వచింపగఁ బూనీ చెవుల విన్న వారమె యెపుఁడై నందిన్న గాను కం॥ భరతుండు గయుఁడనఁగుఁడు నరవరు వారంతిదేవు నారాయణ స త్కరుణా పాత్రునిఁ బృధుని 3 11 12 స్ధిరతరసద్భ క్తి ఁ బొగడి చెలఁగ వే కధలు 13 21 79<noinclude><references/></noinclude> rhypqtzsty4xsypo8970chqdwyoaiao 104 244886 603661 2026-11-03T03:48:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వద్ద అదియునుంగాక. | కం॥ ధర్మార్థకామ మోక్షము లక్ష్మీని నేనరునియందు నగుపడమిని యా ఖర్ముని జన్మము వృధయగు పేర్మి నజము గళము క్రింద వెలయు కుచ ములై 15 ఉ॥ కావు...' 603661 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వద్ద అదియునుంగాక. | కం॥ ధర్మార్థకామ మోక్షము లక్ష్మీని నేనరునియందు నగుపడమిని యా ఖర్ముని జన్మము వృధయగు పేర్మి నజము గళము క్రింద వెలయు కుచ ములై 15 ఉ॥ కావున మానవుండిలను గల్గినయందుకు కీర్తి భక్తి స | దానముతోడఁ గైకొనుట భావ్యము పట్టుల భక్తికీర్తి రెం | డేవిధమబ్బునో యనుచు నిత్యము నాత్మదలంప నెక్కచో | శ్రీవిభుఁడాత్మం బ్రేరణ ముఁ జేసిససిట్టుఁదలం చె నెుక్కఁడుకో. ఉ॥ ముందటి కాలమందు మనముండిన యిప్పురి తూర్పు భాగమం | దందముమీఱు నీమొలక తాళ్లపురం బున నుండు కొండపై | నందక చక్ర శార్జధరు నా రద వండితుఁ గొల్చియున్న వారందఱిఁబోలి యే నునుఁ బ్రియంబున నాతని సేవఁ జేసెద౯ | 17 న అని మనంబునం దలంచి, 18 ఉ భూసుర వంశ వారి శశిఁ బూరదయా దృశి విష్ణు పాద యు। గ్భాసిత దివ్య చిత్తుఁ బరిపాటితమగ్గుణ 80<noinclude><references/></noinclude> k6immkqdw93rt955n1h1rdd2ltu39q1 104 244887 603662 2026-11-03T03:48:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము- యుక్త మత్తు సో ॥ ల్లాస విలాను నాగమ కలా ప్రతీ భావివికాను ! నిర్ణత (త్రాసున భేద్యు పాయు బుధరంజిత రామ యనామధేయుని || కం! కాపకులాంబుధి చంద్రు | బాపిత గుణసాంద్...' 603662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము- యుక్త మత్తు సో ॥ ల్లాస విలాను నాగమ కలా ప్రతీ భావివికాను ! నిర్ణత (త్రాసున భేద్యు పాయు బుధరంజిత రామ యనామధేయుని || కం! కాపకులాంబుధి చంద్రు | బాపిత గుణసాంద్రు వినత పద్మది నేంద్రు శ్రీపతీహితుజన సమ్మతు దీసిత బంగారు ఖడ్డిఁదిమ్మా రెడ్డిక్ 19 20 పుల్లము శుక్తి మౌక్తికము పూర్ణకృపానిధి భద్ర కీర్తి సంపుల్ల సితాబ్ద నేత్రయుగు బుద్ధిబృహ సృతీ భోజకాశ్యపీ | వల్లభు చారుకీర్తి జనవందిత పా త్రుఁ బవిత్ర చర్యు వి। ద్యుల్లతికాభ దేహు గుణ యుక్తు నినారయణాఖ్య తమ్ముని ॥ కం॥ కరుణాకలితుల ధర్మ 21 స్ఫురితుల నిరతార్థి జన విభూషిత వచనో ద్భరితుల సుజన వరిష్ఠుల నరహితుల రామ లక్ష్మణాఖ్యులఘను or 22 తన సమీపంబునకుఁ జేర బిలిచి గౌరవపురస్స రంబుగ బహూకరించి మృదు మధుర వచనంబుల నిట్లనియె. 81 23 డ్<noinclude><references/></noinclude> p7pcwarmwnty5pprf81nd59i3mm0vbl 104 244888 603663 2026-11-03T03:48:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'న మ శ్రీమదనంతగిరివితాసము. కంగి ఘనులార మనము భువిపై జనియించిన యందు కొఱకు జల జాఝన కీ దినముననుండి రథోత్సవ మొనరింపఁగఁ బూను కొన్న ముదము ఇందులకు గన మే 24 బూడెందంబులం గల చందంబుఁ దెల...' 603663 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>న మ శ్రీమదనంతగిరివితాసము. కంగి ఘనులార మనము భువిపై జనియించిన యందు కొఱకు జల జాఝన కీ దినముననుండి రథోత్సవ మొనరింపఁగఁ బూను కొన్న ముదము ఇందులకు గన మే 24 బూడెందంబులం గల చందంబుఁ దెలు 25 పుండనిన వారలంద లేకంబుగ నిట్లనిరి Fం తెలచినది విష్ణు నది బ్రహ్మం ము నిఖిలార్యులవే 14. పిలుచునని స్వామి సేవక నిలనింతటి కన్న సుకృత య్యది తలఁప 26 హరిపూ జారత మానసాంబు : భవన్న్యాయంబుఁ దప్పింపమా | తరమాయిందున ఒక వేఱుకలదే ! ధ్యా నింప సేవింప నీ । శ్వరు; సం:ూర మహాంధకార గుసుపా వర్థన డేదియు బరికింపం దఱిఁగా భావంబునం దెన్న గ౯॥ సటి మన 01 సూరలుఁ దలచిన పనియ న మాకు హితి నారాయణ కైంకర్య మ Q పొరదురిత సహితులెన 27 దనఁ గలమే తులైన వర్దినఁ గలకే 28<noinclude><references/></noinclude> 7qjt41t5pydri12579tfjdkyh5jqcnm 104 244889 603664 2026-11-03T03:49:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ YB వ || శ్రీమదనంత గిరివిలాసము. ఈ బుగఁ బల్కిన 2000 29 పుల్లమాంబ శుక్తిఁ బొల్పొండు ముత్తెంబు సకల బఁధు జలజ స సహయుడు మార్గణా ళిపాలి మహిత సురాగంబు ననఁగ నెలయు నారణాహ్వయుండు అనం బొగడుఁ...' 603664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆ YB వ || శ్రీమదనంత గిరివిలాసము. ఈ బుగఁ బల్కిన 2000 29 పుల్లమాంబ శుక్తిఁ బొల్పొండు ముత్తెంబు సకల బఁధు జలజ స సహయుడు మార్గణా ళిపాలి మహిత సురాగంబు ననఁగ నెలయు నారణాహ్వయుండు అనం బొగడుఁ గను కంఠి తన పెదతండి తనూజుఁడు విన 30 31 గ 'పొలము హితులచే అథము నొనర్చి చెను జనపదమున నున్న వారు. సంతోషింపరా 32 ఇట్ల నవద్య శిల్ప కల్పనా చాతుర్యులయిన పని వారల వలసఁ దేగు నిన్నిపిచి కం॥ హ రధము జరుపు టెటులనీ 33 బరికింపును నుండి మనల వారలు సురుణ స్ఫురితుల యాగము విజ్ఞులఁ నేను ను బిలువఁ లవఁ బసిచిన సత్య Ya దుక్ 34 83<noinclude><references/></noinclude> 29hblcniw1pry8yha656ij866odo0cf 104 244890 603665 2026-11-03T03:49:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వ మదనంత గిరివిలాసము. వచ్చిన యాతని మచ్చిక హెచ్చఁగఁ బూజించి చెంత నెంతయుభక్తి ముచ్చటలర నీ చందము చెచ్చెర వినుపింప నతఁడుఁ జిఱునగ వన యజ్ 35 'అతని వదన కమల మందుఁ జూవులఁ జేర్చి . పలి క...' 603665 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వ మదనంత గిరివిలాసము. వచ్చిన యాతని మచ్చిక హెచ్చఁగఁ బూజించి చెంత నెంతయుభక్తి ముచ్చటలర నీ చందము చెచ్చెర వినుపింప నతఁడుఁ జిఱునగ వన యజ్ 35 'అతని వదన కమల మందుఁ జూవులఁ జేర్చి . పలి కెనిట్టులనుచుఁ బ్రౌఢిమెఱసి దేవ దేవు విష్ణు దివ్యోత్సవము రీతి వినుఁడు పాంచరాత్ర విధినిఁ కం॥ మును సురలందఱు నడిగిన ణ చెలియ 36 వనజాసనుఁ డాసతోడఁ బల్కినరీతి వినుపిం చెదఁ జత్తంబున నునుపుము నీవి తెఱంగు యూహఁ దలి ర 87 ఇట్లు తన్నడిగిన సురలంగని చతుర్ముఖుం డిట్లనియెగిరి ప్రతి వత్సరంబున ఫాల్గుణ శుద్ధ మందొదవు సప్తమి నాడు మదన జనకునకును ధ్వజారోహణం బన్నుకైం కర్య మంకు రార్పణము నానందముగను శుద్ధాష్టమిని సుప్ర సిద్ధిగాఁ బిగిలి గూటమను జప్పర ముత్సవమును నవమి! యందుఁ బగఁటి వేళఁ బొందుగాఁ బల్లకి రా 84<noinclude><references/></noinclude> qq26elkkc5daud1dm1z6o7dvg6x1jv8 104 244891 603666 2026-11-03T03:49:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వ॥ శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. 39 తి చంద్రప్రభ నేత్రపర్వమట దశిమి సూర్య ప్రభ రాత్రి యందు సింహ వాహనంబును మఱియును బదియు నెుక దివంబుశ్రీ పుణ్య కోటి వైభవవిమాన మును నిశీధిని శేష వాహనమ...' 603666 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వ॥ శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. 39 తి చంద్రప్రభ నేత్రపర్వమట దశిమి సూర్య ప్రభ రాత్రి యందు సింహ వాహనంబును మఱియును బదియు నెుక దివంబుశ్రీ పుణ్య కోటి వైభవవిమాన మును నిశీధిని శేష వాహనము ఘనము. ద్వాదశీదిన మునఁ బగలు బృందావనం బారాత్రి హ నుమ వాహము త్రయోదశీ, సంబున మోహి నీ దేవతాకృతి రాత్రికిగరుడ తురంగ గమన మవలిశినం బున వ్యాళ వాహనము రాత్రిని గజ వాహంబుఁ దే జరిల్లుఁ బౌర్నవమి తిథి బ్రహ్మరథంబును బహుళ పాడ్యమిరాత్రి వాజి నెక్కి పాఱు వేటయు విదియను బ్రౌఢ యువతీ సహితముగ నప్పుమీఱ వసంత కేళి నాఁడుటయు రాత్రిహంస వాహనముఁ దదియ, యం దు నేకాంత సేవ యీ చందమునను 40 సమకట్టి క్రమంబున సమస్త మహెూత్సపంబులు జ ఱు ప వలయుననిన సురాధిపుండిట్లనియె కం॥ భూషణఘులు చెపులకు భవ భ శోషణములు భక్త హృదయ 'భిత రుచిరో ద్భాషణములు రిపుజన గణ 41 భీషణము విష్ణుకథలు పృధు తోషణముల్ 42 85<noinclude><references/></noinclude> fgm3d2wkex5uqfj4mi2cz9qz6o6u8fo 104 244892 603667 2026-11-03T03:49:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'B శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కావున భారతీ హృదయ కంజపదద్వయభృంగ శ్రీ రమా : దేవుని వైభవంబు గణుతింప సక్యశ్రమదాట సర్వము | న్నీన వచింపగా వినన పేక్షు జనించెఁ దెల్ప మే! యీవిధిభక్త కోటులు న...' 603667 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>B శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కావున భారతీ హృదయ కంజపదద్వయభృంగ శ్రీ రమా : దేవుని వైభవంబు గణుతింప సక్యశ్రమదాట సర్వము | న్నీన వచింపగా వినన పేక్షు జనించెఁ దెల్ప మే! యీవిధిభక్త కోటులు నుతిఁ వంబుల అని యడిగి చతుర్ముఖుండిట్లనియె జరించిన వై భ 48 45 వ కం॥ వననిధి బొడమీన లచ్చిం గని మోహావేశుఁడగుచు ఘనతనుఁడంత మనకు సుధ నొసఁగి చెయ్యనం జనీయెఁగదా స్వఃపురంబు సంతస మెదుగ౯ తే॥ చనిరమాసతి మనమునఁ జాల నిలిపిన కోర్కి జనియింప నందురి కూర్మి చెంత నుండిన సుదర్శనునిఁ బిల్చి ఉండనిల్పి యిట్టులనుచును సెల్వి చ్చెని పెలర్ప చనుమా సాగరు చెంతకు కనుమా మాదురితహరుని కన్య నోసంగళ విన్నపింపుమ వలసిన విధి 46 నను మాసము లేదటన్న నాతఁడు త్వరతో 47 86<noinclude><references/></noinclude> osoxluj638y60xi8zfxzn0avm5nc5gg 104 244893 603668 2026-11-03T03:50:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వ శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం॥ వనజాక్షు ని యనుమతిఁగొని చని సాగరుఁగాంచి మ్రొక్కి చయ్యన హరి కోరిన కోల్కిఁ దెలుప నాతం డనియె సుదర్శనునిఁ గాంచి హర్షము మిగులక్ మీరానతిచ్చిన మేటి...' 603668 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వ శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం॥ వనజాక్షు ని యనుమతిఁగొని చని సాగరుఁగాంచి మ్రొక్కి చయ్యన హరి కోరిన కోల్కిఁ దెలుప నాతం డనియె సుదర్శనునిఁ గాంచి హర్షము మిగులక్ మీరానతిచ్చిన మేటి నే నెఱుఁగనా సంపద యన్న కాసంత లేదు । బందుగులున్న వా రందఱుఁ గూటికి గుడ్డకు నలఁగెడి గుణ రహితులు | నిలుకడయు నట న్న విలువెల్ల నుహుళక్కి పక్ష పాతంబునఁ బరిఢ విల్లు | నిష్కా మవృత్తిచే నెగడొందు నాతని కుల మును రూపంబుఁ దెలియరాదు | యిట్టివాని నెఱిఁగి యెఱిగి కాంతనొసంగ నెట్టు మనసుబుట్టు దిట్టతనికి | యైన నోలియిచ్చి మానిని కోరిన సొమ్ము పెట్టెనేని A 9 49 అనిన మంచిదని సమ్మతించి యతండు నలినదళాక్షుఁ గానంబోయి య తెఱం గెఱుంగించిన కం॥ ధనదునిచేఁదగు ధనమున్ గొని నీవురు నేను సురలుఁ గొలువఁగ చని యవ్వనజాక్షుఁడు వననిధినుతం 50 దన. సతిగా నాచరింఁ దగు వేడుకల 51 ఇట్లు వివాహితుండై శ్రీపతీసమన్వితుండై వివిధ వి నోదంబుల విహరింపు చుండి యొక్క దినంబునఁ ద త్కాంతారంబున వేటలాడ మనంబునం దలఁచి 52 87<noinclude><references/></noinclude> 11ktfng8yie9jlrdl16q58hoq8yucfo 104 244894 603669 2026-11-03T03:50:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం॥ సతిచే ననుమతిఁ గైకొని హితులు బరివార తతులు నెలమి గో గుతుక మెలర్చగ వనములు లువ నతిప్రియమున వేటలాడ సతి రయమున్ వ ఇట్లు చేని మధుమధన సదనంబునుంబోలె లక్ష...' 603669 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. కం॥ సతిచే ననుమతిఁ గైకొని హితులు బరివార తతులు నెలమి గో గుతుక మెలర్చగ వనములు లువ నతిప్రియమున వేటలాడ సతి రయమున్ వ ఇట్లు చేని మధుమధన సదనంబునుంబోలె లక్ష్యవి ష్వక్సేన మదన వైజయింతీ మహితంబై ; పద్మభూస బురదగాయిత్రీ శాండిల్య గాలప కపిల జటిల పటలంబై ; శంకరు నిశాంతంబునుంబోలె శివా వహ్ని వరుణ చంద్రరుద్ర శ్వసన పాశుపత వృ షభ బ్రాంహీ సమన్వితంబై; యింద్రభవనంబు నుం బోలె నై రావత మందారామృత జీమూతరం భాగ ణికాద్యభిరామం బై సరకాసుర శరణంబునుంబో లె కుంద ముకుంద సుందరంబై; భారత సంగ్రామం బు నుంబో లెననలనం కాశ శఖా శిఖా బహుళంబై పఠశు ధర దురంబునుంబోలె సర్జునోన్మూలనంబై సురా సుర సంగ్రామంబు నుంబోలె జంభారిష్ట కుంభదా నంబై ; సేతు బంధనంబునంబోలె నీల నల పనస సహకారంబై మనుష్యసింహ ఘనంబునుంబో లెఁ గే సర కరజ కాంతం బై; మధురాపురంబునుంబోలెఁ గృ P సార విభూషితంబై లంకానగరంబునుంబోలె న శోక శింశుపాన్విత రామ మహిషీ పంచకంబై భార 85<noinclude><references/></noinclude> 3o7t10eizq954ig7zce8mzble83gnsc 104 244895 603670 2026-11-03T03:50:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంత గిరివిలాసము. బ తంబురుంబో లెఁ గంక ధార రాష్ట్ర శ్రకుని నకుల క సంకులంబై కిష్కి ధాపురంబును బోలె శరభ గ జ గవయ గంధమాదన యుతంబై బదరికాశ్రమంబు నుంబో లెఁ గౌక భరద్వాజ తిత్తి...' 603670 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంత గిరివిలాసము. బ తంబురుంబో లెఁ గంక ధార రాష్ట్ర శ్రకుని నకుల క సంకులంబై కిష్కి ధాపురంబును బోలె శరభ గ జ గవయ గంధమాదన యుతంబై బదరికాశ్రమంబు నుంబో లెఁ గౌక భరద్వాజ తిత్తిరి భానురం బై నభంబునం బోలెఁ రాజహంస విరాజంబై సహస్ర భాను స్యండ సంబునుఁబోలెం బన్నగ సప్త సమన్వితం బై శింద కాలసంధ్యా సమయంబునంబోలెం విలసి త జాతి నుమనసంబై రఘూ నృపాల దిగ్విజయంబు నుఁజ లె భూభృమన్మూలిత వాహినీ నఁకులంబై శరంబుఁ బ్రసిద్ధిఁ జెందు యరణ్యంబునం బ్రవేశించి కం॥ తరుకమున మేలికెత్తడి తజా దుమికింపుడుఁ దనదు దివ్య దోర్బల మమరణ సుమహిత శస్త్రానల మున L నెముకి నెమకి కరులఁగికుల నేకము వెగి చె కం! తనతోడి భృత్యజనములు తన వలె ఘన శస్త్రముంత దండలగుడముల్ గొనివనిఁ గల జంతువులకు దీననాధాత్మా జభటాళీ తెగువఁ గదలిన కం! శరిహరి సాలావృక నూ కరభల్లుక ఖడ్గ శరభ గవయ శివావా నర శల్య హరిణకిరికా 55 సరముఖ జంతువుల నెగచి చాల శ్రమమున 56 89<noinclude><references/></noinclude> dw9lq6jb184t0stsduzkquaxxvjk0j4 104 244896 603671 2026-11-03T03:52:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. 'వ చచని యొక్క ప్రదేశంబున 55 ద్విజరాజ రాజ మాగధ విభులు ప్రకీర్తింప కలరవాకవిత కాహళులు మింప వి. సితా శోక దీపికలు వేడ్కజ నింప సాంద్రపరాగ రజమ్ము గ్రమ్మ। తీయ...' 603671 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. 'వ చచని యొక్క ప్రదేశంబున 55 ద్విజరాజ రాజ మాగధ విభులు ప్రకీర్తింప కలరవాకవిత కాహళులు మింప వి. సితా శోక దీపికలు వేడ్కజ నింప సాంద్రపరాగ రజమ్ము గ్రమ్మ। తీయమావిచిగు ళ్ళు దివ్య కేతువు గొప్ప మద భ్రమరీసైన్య సమతి గొలువ కేతకీ దళశస్త్ర జాత బుఁ జైలునంద పన మా సనినదముల్ బరి:విల్ల | ప్రసవకాంచనరథములు ప్రౌడిఁజలఁగః చైత్రప్రభుడు స్మరుండు తో జనువు మీఱ! విప్రయోగుల శొక్కట వేటలాడ వెడ లెనన మించు పూఁదోట వేడ్క గ్రాంచెం 57 వ కాంచి తదీయ మనోహరుబు మనఁ బునపహరింప సం దుఁ బ్రవేశించి మృగ వ్యాధా న భరంబుఁదీని నొక్క శిలా స్ఫటిక సిర్మిత కౌసార తీరంబుఁ జేరి జలంబులం గ్రోలి రసాలసాలంబు దగ్గఱ రత్న వేదిక నానీయుండై -యున్న సమయంబున కం ఆవనమున నొక చోటను భానము గరగించు రీతి బహు గాన కలా ప్రావీణ్యంబునఁ బాడెడి లావణ్యనితీ కలా విలాసం బెనయ వ॥ నలుదెసలు బరికించి యందెవ్వరి గానక రగాన నాదాను సరణి వనమధ్యంబుఁ మ్య ప్రదేశంబున 58 59 తన్మనోహ బ్రవేశించి ర 60 00 90<noinclude><references/></noinclude> bphfaemurzpx4y6v9imda8z53sy6zjj 104 244897 603672 2026-11-03T03:52:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. చ. మెఱుగగు దేహ కాంతులను మించుజహిరణ్మయదిన భూషణాం బరములుఁగట్టిగా సె బి' చాళివిరాళి వ హించి త ప్పునం విరులసమర్చి పాదములు నీటుగ బం గజ్జలుంచి మంచి య మ్మర...' 603672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. చ. మెఱుగగు దేహ కాంతులను మించుజహిరణ్మయదిన భూషణాం బరములుఁగట్టిగా సె బి' చాళివిరాళి వ హించి త ప్పునం విరులసమర్చి పాదములు నీటుగ బం గజ్జలుంచి మంచి య మ్మరుని మదావళంబనం నమా of MS ప్రకాంతి జరించు కన్యక ప కనుంగొని తే మెచ్చి 61 68 మెచ్చి యచ్చెల్వ చెల్వంబు మేలి వయసు తళుకు బెళుకులు తలకును దమినిఁ గూర్ప మోహతమిఁ బ్రుంగి యచ్చెల్వ మ్రోల నిలచి తెప్ప వేయకడని మదిఁ బ్రీతిఁ దలఁచె 3 63 నీ ఖంబుతోఁ బంచనఖంబుతోఁ ఖంబుతో గడచు నడు ము మీది కాళ్ళు గోళ్లు। చంబుతో జపవణీ చబు 2 తోఁ జ బుతో మొనయు చూపులుమోము మో ముఁదమ్మి పంబుతో రుచి విటపంబులోఁ జంబులోఁ మీలు చన్దః కేలు మేలసిగ్గు భంబు కోసిన ఋష భంబుతోం భంబు బురుకు వేసవి. పిడుకుదోయి మా చెల్వ నవల్ చెల్వ మేమనఁగవచ్చు మనసిజ బహ్మనై పుణ్య మహీము ధీర స్వాంతమై సారణని బద్ద బడిజే విభ ముఁగాఁ దలచి . చేసియుండఁగా నేఁ దలంతు 'న' అని వర్ణించుచు నక్క న్య నిదానించిచూచి. se 64 65 91<noinclude><references/></noinclude> mdzeop2zcuis3z23jiwmw7ew6h4wuvh 104 244898 603673 2026-11-03T03:52:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మదనంతగిరివిలాసము. చ బిగి కుచముల్ తనూరు చేయు వెనలియు గర డేఖ యుక్ మదంబగు మొగము స ములు జు మణికంకణంబులు ల్ తనకు చూడఁగఁ జూడ నుమా బదంబులును హ సొగసగు నేత్రము స్తు వేదపం బ గుపడ డెంద...' 603673 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మదనంతగిరివిలాసము. చ బిగి కుచముల్ తనూరు చేయు వెనలియు గర డేఖ యుక్ మదంబగు మొగము స ములు జు మణికంకణంబులు ల్ తనకు చూడఁగఁ జూడ నుమా బదంబులును హ సొగసగు నేత్రము స్తు వేదపం బ గుపడ డెందముల్ జదఠ నంతటఁగ్రాంత కరంబుఁ బ ట్టుచ వరి దరహసిత వదనుండగుచు నిట్లనియె 66 67 * ఎవ్వరిదాని వే బిసరు హేక్షణ యెవ్వపు విద్య నిక్ జవ్వని యేల వచ్చితివి | చక్క దనంబుల పోవ నీవు ని। న్ని వ్విధిఁ గాంచి నంతటని యెంతయు శ త్రునిభాతిమించిన౯ | బువ్విలుకాడు నుంచెవికఁ బోలునె సిన్విడనాడి పోవగణ వ అనికామాకులిత చిత్తుండై పల్కిస నవ్వనిత నవ్వుచు నాతని నిరీక్షించి కఁ! నా పేరు నీళయందురు గోపాల తనూజ నేను గోవులకొరకై యీపొలమున విహరి పుచు బాపుగ మావారలున్న వారలుఁగానకో 69 7 సీ॥ భయమున్న దెఱుఁగక పదపడి వరి రైతుఁ జైలులతో నెపు డు నీ చెంతనున్న / వనముల నెవడవు ఘనపర్ల నీవన్న దరహసవదనుఁడై హరివచించె నన్న సంతుఁ డటండ్రు నా రీశిరోమణి యైశ్వర్య మహిమచే శాశ్వతుంది నొటివా 92<noinclude><references/></noinclude> myi2ptn58m8q8ryfijd1xlh4ane8xg8 104 244899 603674 2026-11-03T03:53:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంత గిరినిలా నము. 71 డను బుగమన్నది వె కుంఠ మతుత వైభవ మహి తమ లోటు జేర రరు ను లైనఁ దేఱిచూశ జాల రసురులు బందుగుల్ సకల సురలునైనఁ గాంతా విహీనుఁడన గుట నిన్ను జూచి భ్రమియించి నా...' 603674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంత గిరినిలా నము. 71 డను బుగమన్నది వె కుంఠ మతుత వైభవ మహి తమ లోటు జేర రరు ను లైనఁ దేఱిచూశ జాల రసురులు బందుగుల్ సకల సురలునైనఁ గాంతా విహీనుఁడన గుట నిన్ను జూచి భ్రమియించి నాడనో సుందరాంగి న అనిమఱియు పెక్కు భఁగులఁ దెలిపి మరులు పుట్టిం చి యక్క న్నెం గాంధర్వంబన వరించి మించిన తమి రాకేశుబొక్క లతాగృహంబుఁ బొదరింట వలసి విదురింపు కుండ నచ్చట 72 కం॥ మందిర మందుండిన యా యిందిర తన విభుడు రామి కెంతయు నెదలో సందియముఁ జెంది పనిచే ముందుగ నొక దూత విపిన ముల వెనుకంగ 73 వరి ఇట్లు పనిచిన యలెండు నీ సత్వరంబున నేగి స్వామి వృత్తాంత మాద్యంతంబుఁ దెలిసి వే యరుగు చెంది భార్గవితోఁ దెల్ప బహు కోపధరమున నవమ్మాతుగఁ జేయ ః ప్పుడు తలచి తన సోదరునిఁ బిల్చి తరలాక్షిన చేయించి సన్న నీ వేడి మీ యనుగు బావ పై నున్న సొత్తులు బడఁ పడి హరియించి రమ్ము సొమ్మసిన బినియతఁడు వనమునందున్న తన భావ యనఁగు చెలులు నంద 2 ఆరు యేమనించి తా: పూరి చెఁ గర్ణపత్ర)బులను బతాకలను రత్న ముద్రి కాంగుళి మొదలైన భూష ణముల 93 78<noinclude><references/></noinclude> mxtr7b43o5fuomum1nlaty28wed69er 104 244900 603675 2026-11-03T03:53:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ST C శ్రీమదనంతగిరివిలాసము . వ ఇంకొక ముహూర్తంబున సమస్తభూషణంబులసహ ఉ: 3 రించి తెచ్చి భగిని కొసంగిన నటనీశాధవుండు 76 తే॥ నిదురఁ జాలించి యట వేచి నిలిచిమేని గొడవు లొక్కట లేమికి తొందఱ...' 603675 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ST C శ్రీమదనంతగిరివిలాసము . వ ఇంకొక ముహూర్తంబున సమస్తభూషణంబులసహ ఉ: 3 రించి తెచ్చి భగిని కొసంగిన నటనీశాధవుండు 76 తే॥ నిదురఁ జాలించి యట వేచి నిలిచిమేని గొడవు లొక్కట లేమికి తొందఱ పడి చెంత భృత్యుల నందఱఁ జేరఁ బిలచి పలికె నిట్లని యాగ్రహ ప్రౌఢి మెఱసి 77 ఊ మందు రైన మిమ్ములను మానసులంచుఁ దలంచి నిద్దురం జెందియు మేని సొత్తుల ను జిన్న తనంబుగ జో కోటి చేతం దొలఁగింపఁగాఁబడితిఁ దప్పక జోరుని చొప్పుఁ దెచ్చి గొందలమందకుండెదరు కూర్మిఁ దలంపను గాని చోమిముక్ వ అని శాసించిన వారలెల్లెడందరికి.. పాటచ్చగుఁడున్న చోటెఱుంగక వేసరి మరలి శివారి కెఱింగించిన యతండు 02056 3 78 79 చ|| మనమున నెం చె నీవని రమాసతిచే తనని యొడ్లచే దనరు నాకు ధూషులను దప్పకఁగై (కొన నేమి సే యఁగా ననుపగు ప్రార్థనావ శక్తయామె కృపం బొడగా తు నంచు వచ్చెను సతిమెంటూ సిరి వసిం చిన మందిర భూమిఁ జేరిఁగ వరి ఇట్ల నిజగుందిర పనిూపంబున కేతెంచిన వల్లభుం 80 గమందొః యనుఁగు చెలిం బిలచి తెలుపిడి గడియ వైశ్రమని సెల వునంగిన యాపై యటులఁ నాచరిం చిన 94 81<noinclude><references/></noinclude> n55aa8mfrgkpnfcb5axqk3gfdi2zrn7 104 244901 603676 2026-11-03T03:53:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంత విలాసము. కం॥ గడియ యిటులైన వాకిటి కడ నేనిలుచుండి దైన్యగతిఁ బొందకయ ప్పడతుకఁగనియనె వాకిట గడియ సీటు వె.న నేమి కారణమతి వా82 వరి అసిన శ్రీసతి యిట్లనియె కం॥నీతి రహిత వేట...' 603676 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంత విలాసము. కం॥ గడియ యిటులైన వాకిటి కడ నేనిలుచుండి దైన్యగతిఁ బొందకయ ప్పడతుకఁగనియనె వాకిట గడియ సీటు వె.న నేమి కారణమతి వా82 వరి అసిన శ్రీసతి యిట్లనియె కం॥నీతి రహిత వేటకనుచు 83 బూతులఁ బచ రించి పోయి పూజోడులతో తోగతి ను ఖ యించితి నీ తెఱగంత యును దెలిసె నిజము వళి అనిన శ్రీహరి యిట్లనియె నురు పితా 84 85° కం॥ కొమరు బాయము చెలువము సమరిన పెరపనితఁ గోరి నందుకు గుఱుతుల్ క్రమమునఁ గని పెట్టినచోఁ గమలదళాక్షి రొవచించు కాదనను నే 86 వ రమాసతి యిట్లనియె కం అదెనిూతను వెల్లకుఁ బెం 16 87 పొద వెజ్ విదియను జలంగు ముగ్గేంద వదరుటు: గియున్నట్టుల ముదమునవచియింపుచుయ్య పూర్ణ ప్ర భావా 88 95<noinclude><references/></noinclude> kkasymcu9znmn20njnz3o77m1ifft78 104 244902 603677 2026-11-03T03:53:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. న శ్రీవుఁడిట్లయె శంకి నివారిన కాఱకవిని మృగ 89 వారము నెగువంగఁ దలచి పరువిడంగంపల్ చీరికొనఁ దనుమనెల్లె ఁ గీతలుఁగననయ్యెఁ గదవె కీరనువాశ్రీ ప కమలాలయ యిట్ల...' 603677 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. న శ్రీవుఁడిట్లయె శంకి నివారిన కాఱకవిని మృగ 89 వారము నెగువంగఁ దలచి పరువిడంగంపల్ చీరికొనఁ దనుమనెల్లె ఁ గీతలుఁగననయ్యెఁ గదవె కీరనువాశ్రీ ప కమలాలయ యిట్లనియె కం చెలువుడ నీయధరముపై 90 91 జలువుగ వ్యాపించెఁ జిలుక వాటులు చెప్పు గల వే పూసికినాతో జలజాత మాన నయన శరనిధి శయవా 92 ఈ కమలనాభు డిట్లనియె ఆకలిగొని వనమున నే నాకలములుఁ గాంచికోరి సమలి యు మ్రింగ నాకుల పండుల పులుసులు 93 తాశీట నామోవినగిలెఁ దామరసాక్షి 94 ప భార్గవి యిట్లనియె కం॥ ఇప్పుడఁ దాల్చి నవలువలఁ గప్పినదీ కుంకుమంబుఁ గారణమేమో గుప్పునఁ జెలువలు చెల్లిర 95 చెప్పఁగదే దా చికొనక శ్రీకమలా మో 96 $6<noinclude><references/></noinclude> l869i5jrox3md1t2nmm3avso46prigf 104 244903 603678 2026-11-03T03:53:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'SO! శ్రీమదనంతగిరి విలాసము. ఏ భార్గవీధవుండిట్లనియె కం॥ పరువమగు పూవుఁదోటను బరికింపఁగఁ గోర్కివడమి వనమాలఁ దిరుగ దొరుగు మకరండ ధారలు దినముగ వసనమున కంటెఁ దెలియఁ దగ్గదే ప సముద్రన...' 603678 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>SO! శ్రీమదనంతగిరి విలాసము. ఏ భార్గవీధవుండిట్లనియె కం॥ పరువమగు పూవుఁదోటను బరికింపఁగఁ గోర్కివడమి వనమాలఁ దిరుగ దొరుగు మకరండ ధారలు దినముగ వసనమున కంటెఁ దెలియఁ దగ్గదే ప సముద్రనందిని యిట్లనియె కం॥ మృగముల నాగువఁగఁ బోయిన 99 మగ వారల మేశఁ బావి మల కు నరుదుకో ఖగగమన యేలనీ పై భుగభుగ వాసనలుఁ గ్రమ్ము ముదమునఁ జె పుమా వరి క్షీరవారిధి జామాత యిట్లనియె 100 101 కం జొంపుగ నున్న పనములు సొంపుగ నేఁ దిరిగితిరిగి చూడఁగ నచట సం పెగలరజము పై పై నింపుగ రాలుటను దాని నెగ డెం సుదతీ 10-2 97<noinclude><references/></noinclude> 6emezhve2v1vk3rvez65dm3nlm2rv6h 104 244904 603679 2026-11-03T03:54:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంత గిరివిలాసము పెళ్లి లక్ష్మీదేవి బుట్లనియె కం॥ పశువులఁ గా చెడివారితో 13 విశేమా మాటాడి మాకు వతల కహహా కుశలమును బొంగ్యుడికి మీ వశమగు నతరుణిఁగూడి వనజ దళా 104 వ! నారాయణుం...' 603679 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంత గిరివిలాసము పెళ్లి లక్ష్మీదేవి బుట్లనియె కం॥ పశువులఁ గా చెడివారితో 13 విశేమా మాటాడి మాకు వతల కహహా కుశలమును బొంగ్యుడికి మీ వశమగు నతరుణిఁగూడి వనజ దళా 104 వ! నారాయణుండిట్లనియె కం॥ మేరు శిఖరంబు నెనను భారమణిక నొక్క.. చేతబట్టి తరుణితో జేరనని ? సిఁజేసెద 108 నేరిములికనైన మదిని నిలువకు తరుణీ 106 ఎ) లచ్చి యిట్లనియె 307 You తెలుపులను నమలు వారికి పలుచని యప్పడము లెంత భావింపఁగ గో కులోతకు గోవర్ధన మలపునఁ జననాడియెతి నది యెఱుఁగ వ॥ కృష్ణుడి యె కం॥ పరుసడు బొబ్బమోకములనో, 'మొకో 108 10V టరియఁగఁ జేసించి 'ని నటు చేసెదశీ 98<noinclude><references/></noinclude> rnfvoqhp2ynmuuw3w457lvfyo3er6dq 104 244905 603680 2026-11-03T04:18:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంత గిరిని గానము. నెను వెఱు, గవని యిక నా తెఱువకు రావలదు నీవు తెఱనా తెలియక్ హా మాకానికి యిట్లనియె కఠిగి ప్రచలిత భీకర కేసర్ ప్రచురంబగు రూపమెత్తి బ్రహ్మమ్నుని నం కుచిత...' 603680 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంత గిరిని గానము. నెను వెఱు, గవని యిక నా తెఱువకు రావలదు నీవు తెఱనా తెలియక్ హా మాకానికి యిట్లనియె కఠిగి ప్రచలిత భీకర కేసర్ ప్రచురంబగు రూపమెత్తి బ్రహ్మమ్నుని నం కుచిత ముగఁ జేసి చంప వచన దు ద్రమనెడి వారం విష E రంజన్ననులు శ్రుతులు వేల్పులు 112 118 విన్నాణులు బ్రహ్మ ఋషులు వేడ్క గ్రనంగర్ మిన్నశయె యగ్ని బిపిట ఉన్న గనిదె పట్టి బానఁదీగు లతాంగి 114. వివి రమానికి యిట్లనియె కం॥ చిన్న తనముందే యగ్నిని బన్నుగం శరమున గ్రహించి భక్షించిననీ వెన్నునకది ప్రతియు ని చన్న యీ బాసలెల్లఁ నాలింపుమికళా 113 99<noinclude><references/></noinclude> p5k359z990p63xayotnt3mlub0jubh0 104 244906 603681 2026-11-03T04:19:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరి విలాశము. వ! వివరశ్ర పుండిట్లని యె కం! పలుమాటలు నాతో పటు కలహింపకు మింకనైనఁ గానందగ కలశపయోనిధిం బొడమిన 117 జలజముఖీ సాధు నన్నుఁ జర్చింపఁగ 18 వ' పద్మయిట్లనియె కం॥ చెం...' 603681 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరి విలాశము. వ! వివరశ్ర పుండిట్లని యె కం! పలుమాటలు నాతో పటు కలహింపకు మింకనైనఁ గానందగ కలశపయోనిధిం బొడమిన 117 జలజముఖీ సాధు నన్నుఁ జర్చింపఁగ 18 వ' పద్మయిట్లనియె కం॥ చెంగలువ కాంతి రత్నము లంగరము ప్రకాశమై వెలంగెడి నీచే నుంగరమే యంగనకు ప్పొంగుచు మెసఁగిలి వెు చేపుమువుకున్న సరే వరి దామోదరుం డిట్లనియె కంఠి శృంగారమైనవనము EETS 120 1 121 నంగాతి జనంబుతోడ శయనించిన నా కుంగల యు.గర మెవడో దొంగలియెక్ జమల కోసంగం దోయజగంధీ 122 వ మాధవి ట్లనియె కం॥ పలుకులనే ఫలమున్నది పలుకకు నావచన మొకటి వాటింపుము నీ 123 100<noinclude><references/></noinclude> e1k5su26l1k6lx1im7vfpdxuwou5wdw 104 244907 603682 2026-11-03T04:19:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '081. శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వు కువిడి బారు నేశ్వము పలికినచో, దలపుఁదీకుఁ జద్మదళా ” హృషీ కేగుండిట్ల యొ కం! జాయసువర్ణ అబునకును నేయనుములు నేత్య మివ్వ జగడుసైనాకు మాయయ్యయు రచియింప...' 603682 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>081. శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. వు కువిడి బారు నేశ్వము పలికినచో, దలపుఁదీకుఁ జద్మదళా ” హృషీ కేగుండిట్ల యొ కం! జాయసువర్ణ అబునకును నేయనుములు నేత్య మివ్వ జగడుసైనాకు మాయయ్యయు రచియింపఁడు 124 125 యోగ్యత తెలియఁబలు: మీ పన్నుగా 126 న శ్రీ యిట్లనియె కం! ణా కేత్వమిచ్చుపద్ధతి నాకును తెలియ నినుచునన్నడుగుకునీ లోకజనులెల్ల నడిచినఁ 127 జాకు గుడియిత్తు డివుడు సర్వేశ నిను 128 వ కేశవుండిట్లనియె కం॥ బాగుణితం బొకగుణితమె సాగరసుత కువలయాణీ చర్చింపంగా చాగుడిపిచ్చియుని న్నే 129 నోగని బల్కుదురు ననుగుతోన్న తు దెగడ 13) వ॥ విష్ణుపత్ని యిట్లనియె 30కి గుణితము ఘనమే యనియును గణియింపకు నేర్చి యున్న గతిఁదెంపుము ని గుణులకలఁగలవె బన్నము తృణమే యది వినఁగ నాకుఁ దెలుపుము సంతా 101 131<noinclude><references/></noinclude> 6ophii4euvf07ujlqz1s0r3kmv77y80 104 244908 603683 2026-11-03T04:19:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ''మదనంత శిరివిలాసమ కంఠే ధరణీ సురువుకు బాబా మరుజనకుని రాణిలోకమాతకు బీబీ తరణికులు పత్ని భూభూ స్థిర ముగు దేవతల కెల్లఁ జెల్లును జేజే న లోకమాత యిట్లని యె 138 184 135 కం॥ చదివింప నున్న మ...' 603683 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'మదనంత శిరివిలాసమ కంఠే ధరణీ సురువుకు బాబా మరుజనకుని రాణిలోకమాతకు బీబీ తరణికులు పత్ని భూభూ స్థిర ముగు దేవతల కెల్లఁ జెల్లును జేజే న లోకమాత యిట్లని యె 138 184 135 కం॥ చదివింప నున్న మతియే తుదిఁగనె సను వా రు నేడు తో చె గద నీ మృదువాక్కుల వర్గము తుదిఁ జేజీ సచ్చయును దోయజనాభా 185 21 తోయజనాభు డిట్లనియె 187 శ! బాబా బంగరు బొమ్మకు 1 బీబీ బింబాధర కురు బీన సనికి బూబూ మరియ పశ్ని కి బేబీ నీ పట్టుదలకు బిసరుహ నయనా 138 139 న బిసకుహనయన యిట్లనియె 3 కం॥ సిగ్గువికి కాంత వలపుల తొగితిరిగి చెలుపమాట కుత్తరబడలే 0 పల్లెలు నీకెందుఁ బోయె బద్మదళాంగా 140 102<noinclude><references/></noinclude> nccq1thdz2qooqpcrwzo396o6pxgps6 104 244909 603684 2026-11-03T04:19:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, ' తః పద్మద ళామండిట్లనియె కంటి బేయ నీపించితివికన ను నీయెడన పరాధము నిలుపకనై న బాయుని సత్కృపఁ బోవవె | నీయధరామృతి మొసంగి నెలత చే త్రిలోక సుందరియి నియె 3 కం...' 603684 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, ' తః పద్మద ళామండిట్లనియె కంటి బేయ నీపించితివికన ను నీయెడన పరాధము నిలుపకనై న బాయుని సత్కృపఁ బోవవె | నీయధరామృతి మొసంగి నెలత చే త్రిలోక సుందరియి నియె 3 కం ఘనతర తరువిసరించే 141 కొత్వరగః-142 మునివరసం సేవ్యమగుఁకుఁ బొల్చున వంతం బస వశియించు నసంతా కనుమా 143 వారికిని దీతుఁ గ్రక్కున రమ్మా 144 కంతి అనియిటులఁ దలఁపుఁ దీసినం జనిసాగర తనయుఁ గూడి సంతోషమునక వనజాక్షుఁడు సుఖమం దేను ఘనతర సద్భక్తిఁ జెలులు కదసికొలువగ 145 కం అని యీ తొలిఁటి కథయం తను యిప్పుడు జరుగునటులఁ దలఁచియొనర్పం జను నిని వనజాసముఁడన విసిసురలందఱుకు హర్ష విస్మయ మతులై వరి మహ దానంద బువ సునింగి స్వస్థానంబులకుం జవి రెటు గావున బూరును దశ్పద్ధ తఁ దప్పకుండఁ | బ్రతి వత్సరంబున ఫాల్గుణ శుద్ధ సప్తమి ప్రభృతి పూర్ణిమ పర్వంతంబు బహు వాహన విశేషంబుల శ్రీమడనంత 109<noinclude><references/></noinclude> fxb2tzn2bidufervfimkra83l5pgxgd 104 244910 603685 2026-11-03T04:19:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, న గిరీంద్రు నలంకరించి మంగళశూర్య ఘోషంబులను భక్తబృంద సంగీతంబులను వేశ్యాగాననటన విలా సఁబులను విలోకన కౌతుకాగత పరిజ సేవనంబులను మహాత్సవంబులు జరిపి పూర...' 603685 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము, న గిరీంద్రు నలంకరించి మంగళశూర్య ఘోషంబులను భక్తబృంద సంగీతంబులను వేశ్యాగాననటన విలా సఁబులను విలోకన కౌతుకాగత పరిజ సేవనంబులను మహాత్సవంబులు జరిపి పూర్ణిమదినంబునఁగల్యాణ మహోత్స-ంబును ధోత్సవంబును 'నమసజున న మారాధనంబును గుఱుదినంబున పాఱు వేటయు నా వలవసంతోత్సవందుకు దరుపరి యవబ్బన స్నానం బును జరిపింపవలయు విజయ రథోత్సవ క్రమంబని సాం చరాత్రాగమికు లానతిచ్చిన మంచిదని సమ్మతించి నీ ధరణివిరోధికృద్వత్సరంబున జాలివాహన శకముసపరుస వేయి | సినిమిటినూర్లపయిని ముప్పదియు మూడు బ రగు పాల్గుణమునఁ బరమభక్తి | ప్రారంభ మొనరిం చి వైభవంబుల కెల్ల నెలవుగాఁ దిరు వార్లు నిర్మల తీ చేయింపుచును జూడఁ జేరినచ్చిన వారికున్న పానీయాదు లతుర నిడుచు | కీర్తి చే నొందిర తులిత మూర్తి సు నులు మానధనులు మహాసత్వ మహితమనులు | విష్ణుపదజాత సత్కుల విభావయుక్తు అయిన గిరి రెడ్డి నారాయణాఖ్య రెడ్డి కంఠే వారికి సహాయ పరులై మీవారిన సద్భక్తిఁ గొలచి మేటి పనుల బెం పారిమొటగీ తాళ్ళ ఫురీ వార్తలుఁజెస్నం.. రధిక వైభవ పరులై 148 149. 104<noinclude><references/></noinclude> g6yf9dbfaj0gnna9v46awuule270w0x 104 244911 603686 2026-11-03T04:19:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మదనంతగిరివిలాసము. రం ॥ ఈగతి సభిమత భోగ శ్రీగలిగియు నాశ్రితులకు సేవా ధర్మం బేగరి యని తెలుపుటకు వేగమ భకాళీ సేవ వెలయింపంగ తే కరుణ మెడఁ గూర్చు శ్రీరమా వరునిఁ బరుని ఘనతరునీ నెన్...' 603686 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మదనంతగిరివిలాసము. రం ॥ ఈగతి సభిమత భోగ శ్రీగలిగియు నాశ్రితులకు సేవా ధర్మం బేగరి యని తెలుపుటకు వేగమ భకాళీ సేవ వెలయింపంగ తే కరుణ మెడఁ గూర్చు శ్రీరమా వరునిఁ బరుని ఘనతరునీ నెన్న వశమె యావన జభవున కైనశర్వునకైన నాకార్తి కేయ శేషునకునై న నాయువుఁ జెఱఁగు వరకు న 150 151 సీ॥ బ్రంహహత్సౌనేక పాపశైలఁములకు శతకోట్య సంతా ఖ్యశై లనుతులు | మధు సేవ నాస క్తమహిత పాపాటవి కీలయనాం తాఖ్య కీర్తనంబు దారగమన దుర్భవ దోషఘన సంఘ పవని మనం తాద్రి పరమవినుతి స్వర్ణాపహరణ విస్తరముకాన్ని వర్షధారలనంతో వర్ణ నంబు | యసృత వచన మహాపాప యంధతలు సచం డభాను ప్రభలనంత శైల న్తవమా కుష్టు జనసం గజడ. a 9 నిధి తోటురాశి వాజిరూపాగ్న్యనంతాద్రి రాజ శు హిమ 152 చ వలసిన యెల్ల కోరికల వశ్య మొసంగి రమాధినాదు। నిశ్చలతర భక్తి తోఁ గొలువఁజున బుద్ధిమెంగి నిత్య, 1057<noinclude><references/></noinclude> rh5f5do6wewq701idn0vszzvjn0uh4v 104 244912 603687 2026-11-03T04:20:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. మంగళ తరమాలికాండ మున కాపురము సమకూర్యు నిగిరి౯ సలవిత భ క్తి తో ముదయ సంధ్యదలంచి జ మంగళి మనంతగిరికిని మంగళము తదాధి వాసమహనీయునకు మంగళము దాస కోటికి మంగళమ...' 603687 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. మంగళ తరమాలికాండ మున కాపురము సమకూర్యు నిగిరి౯ సలవిత భ క్తి తో ముదయ సంధ్యదలంచి జ మంగళి మనంతగిరికిని మంగళము తదాధి వాసమహనీయునకు మంగళము దాస కోటికి మంగళము నటించు పొనడు మహనీయులకు అశ్వాసాంతము. నాగ బంధము . 153 చ అతి విమలా యయ స్త సుగుణా గురువంపి క సర్వ లోకస త్కృతచరితా వినీతీకర ధీరమతిప్రియరాగ ధీవ రా : దితిజవరిషి డసత్ తనయ ధ్యేయ దురస్తవిధామ భక్తి సద్ | తత గతి తదాతి శయ వీర్యనుకర్మల వాతా 155 గిరిబంధము. క - శ్రీశానరళా సురహర పాశీమహదేవ ధిషణ పద్మారి నుతా 106<noinclude><references/></noinclude> 10fag03qsym69yznqoov4n4tx1msavk 104 244913 603688 2026-11-03T04:20:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. బూ శయన యసిత దేహా భాసిత హరినిన్నుఁ బొగడ వశమగునె ళవా 158 కం దురిత కుధర భిదురా శ్రుతీ శిరపద్ధతిలసితచరణ శ్రితహితకరణా కరుణారస ఝర భరితా కఠివిపదం భోధితరణ ఖల...' 603688 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీమదనంతగిరివిలాసము. బూ శయన యసిత దేహా భాసిత హరినిన్నుఁ బొగడ వశమగునె ళవా 158 కం దురిత కుధర భిదురా శ్రుతీ శిరపద్ధతిలసితచరణ శ్రితహితకరణా కరుణారస ఝర భరితా కఠివిపదం భోధితరణ ఖలజనహరణా 157 తరల మణిని రాజిత భూష మానినిమానచోర మధు ద్విషా గుణగణాంచిత దివ్యమాసం గోచరా కరు ణా కరా ఫణికులేశ శయాన శ్రీధర పాపపంకిల ఖర కరా ప్రణుత భక్త ప్రపన్న పోషిత పార్వతీ శ్వర సన్నుతా 158 గద్య! ఇది శ్రీమదిందిరారమణ కరుణాకవిత కవితా విచిత్ర బాలమరాజపుత్ర సహజపాండిత్య విరాజ యో బరాజ ప్రణీతం అయిన శ్రీమదనంతగిరి విలాసబు నందృతీయ్లోల్లాసము 159 1.07<noinclude><references/></noinclude> 5hgzltwp9fwmigky69bnvwg651aj1c2 104 244914 603689 2026-11-03T04:20:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 603689 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 244915 603690 2026-11-03T04:20:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 603690 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 244916 603691 2026-11-03T04:21:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 603691 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 0 244917 603694 2026-11-03T04:25:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[అనంతగిరివిలాసము]] | రచయిత = ఓబరాజు | అనువాదం = | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[అనంతగిరివిలాసము/ప్రథమాశ్వాసము|ప్రథమాశ్వాసము]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1918 }} <pages index="...' 603694 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[అనంతగిరివిలాసము]] | రచయిత = ఓబరాజు | అనువాదం = | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[అనంతగిరివిలాసము/ప్రథమాశ్వాసము|ప్రథమాశ్వాసము]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1918 }} <pages index="అనంతగిరివిలాసము.pdf" from=1 to=1 /> bhyfjcxx43wrg5074fhwjd9nkc1ovmw 603698 603694 2026-11-03T04:28:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603698 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[అనంతగిరివిలాసము]] | రచయిత = ఓబరాజు | అనువాదం = | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[అనంతగిరివిలాసము/ప్రథమాశ్వాసము|ప్రథమాశ్వాసము]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1918 }} <pages index="అనంతగిరివిలాసము.pdf" from=3 to=3 /> nbc1gsw062at4mdmm4szwhqd51ezzn1 0 244918 603695 2026-11-03T04:27:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = ఓబరాజు | అనువాదం = | విభాగము = ప్రథమాశ్వాసము | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1918 }} <pages index="అనంతగిరివిలాసము.pdf" from=2 to=42 />' 603695 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = ఓబరాజు | అనువాదం = | విభాగము = ప్రథమాశ్వాసము | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1918 }} <pages index="అనంతగిరివిలాసము.pdf" from=2 to=42 /> 0kg0j1tnd2fx63giwuz0xn7xc1pxzvt 603696 603695 2026-11-03T04:27:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603696 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = ఓబరాజు | అనువాదం = | విభాగము = ప్రథమాశ్వాసము | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1918 }} <pages index="అనంతగిరివిలాసము.pdf" from=4 to=42 /> isi448yeehbrx3two7d1imlv9ps7u2w 603697 603696 2026-11-03T04:28:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603697 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = ఓబరాజు | అనువాదం = | విభాగము = ప్రథమాశ్వాసము | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1918 }} <pages index="అనంతగిరివిలాసము.pdf" from=4 to=42 /> 02g2ocfsr159evbfb71hojl0bhhgljv 0 244919 603699 2026-11-03T04:29:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = ఓబరాజు | అనువాదం = | విభాగము = ద్వితీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1918 }} <pages index="అనంతగిరివిల...' 603699 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = ఓబరాజు | అనువాదం = | విభాగము = ద్వితీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1918 }} <pages index="అనంతగిరివిలాసము.pdf" from=43 to=86 /> 4z0y8ugyw0x9c5g5sxndtrv99ppcrww 0 244920 603700 2026-11-03T04:30:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = ఓబరాజు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1918 }} <pages index="అనంతగిరివిలాసము.pdf" from=87 to=117 />' 603700 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = ఓబరాజు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1918 }} <pages index="అనంతగిరివిలాసము.pdf" from=87 to=117 /> 9vsdqrdkm7xhfzbog8vhetsimt70jnl 0 244921 603701 2026-11-03T04:44:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = ప్రథమపరిచ్ఛేదము | ముందరి = [[../పీఠిక]] | తదుపరి = [[../ద్వితీయపరిచ్ఛేదము/]] | వివరములు = |సంవత్సర...' 603701 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = ప్రథమపరిచ్ఛేదము | ముందరి = [[../పీఠిక]] | తదుపరి = [[../ద్వితీయపరిచ్ఛేదము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1929 }} <pages index="తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf" from=60 to=170 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] rbs78sbh09w1dd5frvfv7nunpakyy5d 603702 603701 2026-11-03T04:49:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603702 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = ప్రథమపరిచ్ఛేదము | ముందరి = [[../పీఠిక/]] | తదుపరి = [[../ద్వితీయపరిచ్ఛేదము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1929 }} <pages index="తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf" from=60 to=82 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] nsm6pcjq0py24milcimp5u0a1zd7ga5 0 244922 603703 2026-11-03T04:50:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = ద్వితీయపరిచ్ఛేదము | ముందరి = [[../ప్రథమపరిచ్ఛేదము/]] | తదుపరి = [[../తృతీయపరిచ్ఛేదము/]] | వివరముల...' 603703 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = ద్వితీయపరిచ్ఛేదము | ముందరి = [[../ప్రథమపరిచ్ఛేదము/]] | తదుపరి = [[../తృతీయపరిచ్ఛేదము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1929 }} <pages index="తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf" from=83 to=170 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] liyj08y4eycm8adwn1u764jqhvmgovk 603715 603703 2026-11-03T05:21:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603715 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = ద్వితీయపరిచ్ఛేదము | ముందరి = [[../ప్రథమపరిచ్ఛేదము/]] | తదుపరి = [[../తృతీయపరిచ్ఛేదము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1929 }} <pages index="తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf" from=83 to=170 /> <pages index="Missing pages.pdf" from=1 to=1 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] s3o1ilv50b0r7e6mdp8kldpr5um68az 0 244923 603704 2026-11-03T04:52:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = తృతీయపరిచ్ఛేదము | ముందరి = [[../ద్వితీయపరిచ్ఛేదము/]] | తదుపరి = [[../అనుపయయోగములు/]] | వివరములు = |...' 603704 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = తృతీయపరిచ్ఛేదము | ముందరి = [[../ద్వితీయపరిచ్ఛేదము/]] | తదుపరి = [[../అనుపయయోగములు/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1929 }} <pages index="తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf" from=171 to=223 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] 8qo9annddcsxi8jgmn1ym5ndhu0udgv 603714 603704 2026-11-03T05:21:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603714 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = తృతీయపరిచ్ఛేదము | ముందరి = [[../ద్వితీయపరిచ్ఛేదము/]] | తదుపరి = [[../అనుపయయోగములు/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1929 }} <pages index="Missing pages.pdf" from=2 to=2 /> <pages index="తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf" from=171 to=223 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] kbij42dt2u32emtq6jsjo77101vkndg 0 244924 603705 2026-11-03T04:54:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = అనుపయయోగములు | ముందరి = [[../తృతీయపరిచ్ఛేదము/]] | తదుపరి = [[../పాఠాంతరములు/]] | వివరములు = |సంవత్స...' 603705 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = అనుపయయోగములు | ముందరి = [[../తృతీయపరిచ్ఛేదము/]] | తదుపరి = [[../పాఠాంతరములు/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1929 }} <pages index="తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf" from=224 to=229 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] c1dw6bmpzuzfh8iri09czhw613z6hzl 0 244925 603706 2026-11-03T04:55:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = పాఠాంతరములు | ముందరి = [[../అనుపయయోగములు/]] | తదుపరి = [[../లఘువివరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1929 }}...' 603706 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = పాఠాంతరములు | ముందరి = [[../అనుపయయోగములు/]] | తదుపరి = [[../లఘువివరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1929 }} <pages index="తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf" from=230 to=239 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] pozgyqdgnyumh28xambgnyhpjrl3vvm 603709 603706 2026-11-03T04:58:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603709 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = పాఠాంతరములు | ముందరి = [[../అనుపయయోగములు/]] | తదుపరి = [[../లఘువివరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1929 }} <pages index="తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf" from=230 to=239 /> <pages index="తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf" from=290 to=293 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] e2zpoi2qigs7mu0emmzhzog82a5sgld 0 244926 603707 2026-11-03T04:57:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = లఘువివరణము | ముందరి = [[../పాఠాంతరములు/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1929 }} <pages index="తెలుగు...' 603707 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = లఘువివరణము | ముందరి = [[../పాఠాంతరములు/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1929 }} <pages index="తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf" from=240 to=289 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] 69wdno8amc2afv212zz1ehj1lzr1k49 603708 603707 2026-11-03T04:57:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603708 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = దండి | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి | విభాగము = లఘువివరణము | ముందరి = [[../పాఠాంతరములు/]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1929 }} <pages index="తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf" from=240 to=289 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] id7n02dskhka9lc71bn7sfo9n8aqmwj 6 244927 603710 2026-11-03T05:15:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603710 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 106 244928 603711 2026-11-03T05:17:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '' 603711 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు) లేనిపుటలు]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం= |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 5ow3stalfzz4mkewaenu8ev2gjtxim0 104 244929 603712 2026-11-03T05:19:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '112 పరిమితముగఁ బ్రసిద్ధమౌ పద్ధతియిది యంచితంబుగ నే వివరించినాఁడ. తే॥గీ। వాగ్విషయము మించుచుఁ బరివర్త మాన ములగుచుండు నట్టి విశేషములను మిగులఁ జక్కఁగా వివరింపంగఁ జాలియుండు; న...' 603712 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>112 పరిమితముగఁ బ్రసిద్ధమౌ పద్ధతియిది యంచితంబుగ నే వివరించినాఁడ. తే॥గీ। వాగ్విషయము మించుచుఁ బరివర్త మాన ములగుచుండు నట్టి విశేషములను మిగులఁ జక్కఁగా వివరింపంగఁ జాలియుండు; నలఘుతరమైన యభ్యాసబల మొకండె. ద్వితీయ పరిచ్ఛేదము. సమా ప్తము . 346 347<noinclude><references/></noinclude> f700uyl1hca6x4oj3vg3z98cxkln1w7 104 244930 603713 2026-11-03T05:19:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తెలుఁగు కావ్యాదర్శము, తృతీయ పరి చ్ఛేదము. యుకము. తే॥గీ॥ అప్యపేతాత్మకము వ్యపేతాత్మకంబు నయిన వర్ణాళి వ్యావృత్తి యమక మగును ఆదిమధ్యాంత గోచరంబగుచునుండి తనరుచుండెడి నదియుఁ బా...' 603713 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తెలుఁగు కావ్యాదర్శము, తృతీయ పరి చ్ఛేదము. యుకము. తే॥గీ॥ అప్యపేతాత్మకము వ్యపేతాత్మకంబు నయిన వర్ణాళి వ్యావృత్తి యమక మగును ఆదిమధ్యాంత గోచరంబగుచునుండి తనరుచుండెడి నదియుఁ బాదములయందు అమిశ్రయము! భేదములు. సీ|| ప్రధమపాదాదిమభాగస్థము ద్వితీయ పాదాదిభాగ విభాజితమ్ము మూడవ పాదంబు మొదట వరి లునది నాల్గవ పాదంబున మొదటిది ఆది ను పాద మధ్యస్థంబును ద్వితీయ పాదమ్మునన్ మధ్యభాగవర్తి మూడవదగు పాదమునయందు నడిమిది నాల్గవ పాదంబు ఓక్ నడిమిది గీ॥ ఆదిపాదాంత భాగంబు నందలిది ద్వి తీయపాదాంతవర్తి తృతీయ పాద 15 1<noinclude><references/></noinclude> 7dumwtpxitlrdp92lqqdkcq3mh80fuw 0 244931 603727 2026-11-03T07:01:09Z Vjsuseela 1850 [[WP:AES|←]]Created page with '{{portal header | title = గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం | class = Z | reviewed = yes | wikipedia = | commonscat = Libraries | wikiquote = Libraries | notes = తరగతి Z ప్రధాన విషయ విభాగం. ఆంగ్ల వికీసోర్స్ ఆధారంగా దీనిలో ఉపవిభాగాలు ర...' 603727 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం | class = Z | reviewed = yes | wikipedia = | commonscat = Libraries | wikiquote = Libraries | notes = తరగతి Z ప్రధాన విషయ విభాగం. ఆంగ్ల వికీసోర్స్ ఆధారంగా దీనిలో ఉపవిభాగాలు రూపొందించడం జరిగింది. అవి-గ్రంథాలయాలు (Libraries), గ్రంథాలయ శాస్త్రం (Library Science), సమాచార విజ్ఞానం (information science), సమాచార వనరులు (Information resources), పుస్తకాలు, పుస్తకాల ప్రచురణ, ప్రచురణ సంస్థలు, పుస్తకాల వాణిజ్యం, పుస్తక/వ్యాస రచన (Writing), పురాలిపి శాస్త్రం (Paleography), గ్రంథ సూచి (Bibliography). '''గమనిక''': ''ఈ Z తరగతిలో ఉపతరగతులు 'లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణ' (Library of Congress Classification) నుండి కొంత భిన్నంగా ఉంటాయి. ఇది వికీసోర్స్ నిర్వహణకు అనుకూలంగా ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో రూపొందించబడింది.'' }} <!-- ==ఉప తరగతి ZA: సమాచార వనరులు (Information resources)== 92j9gajifkeacj7wm9k8bspoh09xswr 603733 603727 2026-11-03T07:30:40Z Vjsuseela 1850 603733 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం | class = Z | reviewed = yes | wikipedia = | commonscat = Libraries | wikiquote = Libraries | notes = తరగతి Z ప్రధాన విషయ విభాగం. ఆంగ్ల వికీసోర్స్ ఆధారంగా దీనిలో ఉపవిభాగాలు రూపొందించడం జరిగింది. అవి-ZF-గ్రంథాలయాలు (Libraries), గ్రంథాలయ శాస్త్రం (Library Science), ZA-సమాచార విజ్ఞానం (information science), సమాచార వనరులు (Information resources), ZB-పుస్తకాలు, ZE-పుస్తకాల ప్రచురణ, ప్రచురణ సంస్థలు, పుస్తకాల వాణిజ్యం, ZC-పుస్తక/వ్యాస రచన (Writing), ZD-పురాలిపి శాస్త్రం (Paleography), ZG-గ్రంథ సూచి (Bibliography). '''గమనిక''': ''ఈ Z తరగతిలో ఉపతరగతులు 'లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణ' (Library of Congress Classification) నుండి కొంత భిన్నంగా ఉంటాయి. ఇది వికీసోర్స్ నిర్వహణకు అనుకూలంగా ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో రూపొందించబడింది.'' }} ==ZA: సమాచార వనరులు (Information resources)== ==ZB: పుస్తకాలు (Books)== ==ZC: పుస్తక/వ్యాస రచన (Writing)== ==ZD: పురాలిపి శాస్త్రం (Paleography)== ==ZE: పుస్తకాల ప్రచురణ వాణిజ్యం (Book industries and trade)== ==ZF: గ్రంథాలయాలు (Libraries)== ==ZG: గ్రంథ సూచి (Bibliography)== [[వర్గం:వేదికలు]] 1r8zzf59y4m4v2ht3pu0m8dxnu52ogk 603734 603733 2026-11-03T07:40:54Z Vjsuseela 1850 added [[Category:పుస్తకాలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603734 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం | class = Z | reviewed = yes | wikipedia = | commonscat = Libraries | wikiquote = Libraries | notes = తరగతి Z ప్రధాన విషయ విభాగం. ఆంగ్ల వికీసోర్స్ ఆధారంగా దీనిలో ఉపవిభాగాలు రూపొందించడం జరిగింది. అవి-ZF-గ్రంథాలయాలు (Libraries), గ్రంథాలయ శాస్త్రం (Library Science), ZA-సమాచార విజ్ఞానం (information science), సమాచార వనరులు (Information resources), ZB-పుస్తకాలు, ZE-పుస్తకాల ప్రచురణ, ప్రచురణ సంస్థలు, పుస్తకాల వాణిజ్యం, ZC-పుస్తక/వ్యాస రచన (Writing), ZD-పురాలిపి శాస్త్రం (Paleography), ZG-గ్రంథ సూచి (Bibliography). '''గమనిక''': ''ఈ Z తరగతిలో ఉపతరగతులు 'లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణ' (Library of Congress Classification) నుండి కొంత భిన్నంగా ఉంటాయి. ఇది వికీసోర్స్ నిర్వహణకు అనుకూలంగా ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో రూపొందించబడింది.'' }} ==ZA: సమాచార వనరులు (Information resources)== ==ZB: పుస్తకాలు (Books)== ==ZC: పుస్తక/వ్యాస రచన (Writing)== ==ZD: పురాలిపి శాస్త్రం (Paleography)== ==ZE: పుస్తకాల ప్రచురణ వాణిజ్యం (Book industries and trade)== ==ZF: గ్రంథాలయాలు (Libraries)== ==ZG: గ్రంథ సూచి (Bibliography)== [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:పుస్తకాలు]] dt94pepf50ln6vija1qcyi7iaf82vi2 603735 603734 2026-11-03T07:41:16Z Vjsuseela 1850 added [[Category:పత్రికలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603735 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం | class = Z | reviewed = yes | wikipedia = | commonscat = Libraries | wikiquote = Libraries | notes = తరగతి Z ప్రధాన విషయ విభాగం. ఆంగ్ల వికీసోర్స్ ఆధారంగా దీనిలో ఉపవిభాగాలు రూపొందించడం జరిగింది. అవి-ZF-గ్రంథాలయాలు (Libraries), గ్రంథాలయ శాస్త్రం (Library Science), ZA-సమాచార విజ్ఞానం (information science), సమాచార వనరులు (Information resources), ZB-పుస్తకాలు, ZE-పుస్తకాల ప్రచురణ, ప్రచురణ సంస్థలు, పుస్తకాల వాణిజ్యం, ZC-పుస్తక/వ్యాస రచన (Writing), ZD-పురాలిపి శాస్త్రం (Paleography), ZG-గ్రంథ సూచి (Bibliography). '''గమనిక''': ''ఈ Z తరగతిలో ఉపతరగతులు 'లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణ' (Library of Congress Classification) నుండి కొంత భిన్నంగా ఉంటాయి. ఇది వికీసోర్స్ నిర్వహణకు అనుకూలంగా ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో రూపొందించబడింది.'' }} ==ZA: సమాచార వనరులు (Information resources)== ==ZB: పుస్తకాలు (Books)== ==ZC: పుస్తక/వ్యాస రచన (Writing)== ==ZD: పురాలిపి శాస్త్రం (Paleography)== ==ZE: పుస్తకాల ప్రచురణ వాణిజ్యం (Book industries and trade)== ==ZF: గ్రంథాలయాలు (Libraries)== ==ZG: గ్రంథ సూచి (Bibliography)== [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:పుస్తకాలు]] [[వర్గం:పత్రికలు]] 97r9nvwbtpy3a2vzs35trpij4v2in73 603736 603735 2026-11-03T07:41:59Z Vjsuseela 1850 removed [[Category:పత్రికలు]]; added [[Category:తెలుగు పత్రికలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603736 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం | class = Z | reviewed = yes | wikipedia = | commonscat = Libraries | wikiquote = Libraries | notes = తరగతి Z ప్రధాన విషయ విభాగం. ఆంగ్ల వికీసోర్స్ ఆధారంగా దీనిలో ఉపవిభాగాలు రూపొందించడం జరిగింది. అవి-ZF-గ్రంథాలయాలు (Libraries), గ్రంథాలయ శాస్త్రం (Library Science), ZA-సమాచార విజ్ఞానం (information science), సమాచార వనరులు (Information resources), ZB-పుస్తకాలు, ZE-పుస్తకాల ప్రచురణ, ప్రచురణ సంస్థలు, పుస్తకాల వాణిజ్యం, ZC-పుస్తక/వ్యాస రచన (Writing), ZD-పురాలిపి శాస్త్రం (Paleography), ZG-గ్రంథ సూచి (Bibliography). '''గమనిక''': ''ఈ Z తరగతిలో ఉపతరగతులు 'లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణ' (Library of Congress Classification) నుండి కొంత భిన్నంగా ఉంటాయి. ఇది వికీసోర్స్ నిర్వహణకు అనుకూలంగా ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో రూపొందించబడింది.'' }} ==ZA: సమాచార వనరులు (Information resources)== ==ZB: పుస్తకాలు (Books)== ==ZC: పుస్తక/వ్యాస రచన (Writing)== ==ZD: పురాలిపి శాస్త్రం (Paleography)== ==ZE: పుస్తకాల ప్రచురణ వాణిజ్యం (Book industries and trade)== ==ZF: గ్రంథాలయాలు (Libraries)== ==ZG: గ్రంథ సూచి (Bibliography)== [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:పుస్తకాలు]] [[వర్గం:తెలుగు పత్రికలు]] dr5m3ekhlb1e8767amp66x1qlaubmf8 603737 603736 2026-11-03T07:42:17Z Vjsuseela 1850 added [[Category:గ్రంథాలయాలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 603737 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం | class = Z | reviewed = yes | wikipedia = | commonscat = Libraries | wikiquote = Libraries | notes = తరగతి Z ప్రధాన విషయ విభాగం. ఆంగ్ల వికీసోర్స్ ఆధారంగా దీనిలో ఉపవిభాగాలు రూపొందించడం జరిగింది. అవి-ZF-గ్రంథాలయాలు (Libraries), గ్రంథాలయ శాస్త్రం (Library Science), ZA-సమాచార విజ్ఞానం (information science), సమాచార వనరులు (Information resources), ZB-పుస్తకాలు, ZE-పుస్తకాల ప్రచురణ, ప్రచురణ సంస్థలు, పుస్తకాల వాణిజ్యం, ZC-పుస్తక/వ్యాస రచన (Writing), ZD-పురాలిపి శాస్త్రం (Paleography), ZG-గ్రంథ సూచి (Bibliography). '''గమనిక''': ''ఈ Z తరగతిలో ఉపతరగతులు 'లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణ' (Library of Congress Classification) నుండి కొంత భిన్నంగా ఉంటాయి. ఇది వికీసోర్స్ నిర్వహణకు అనుకూలంగా ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో రూపొందించబడింది.'' }} ==ZA: సమాచార వనరులు (Information resources)== ==ZB: పుస్తకాలు (Books)== ==ZC: పుస్తక/వ్యాస రచన (Writing)== ==ZD: పురాలిపి శాస్త్రం (Paleography)== ==ZE: పుస్తకాల ప్రచురణ వాణిజ్యం (Book industries and trade)== ==ZF: గ్రంథాలయాలు (Libraries)== ==ZG: గ్రంథ సూచి (Bibliography)== [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:పుస్తకాలు]] [[వర్గం:తెలుగు పత్రికలు]] [[వర్గం:గ్రంథాలయాలు]] nm8n4wg9701wr60swf0p3f19ffruw56 603738 603737 2026-11-03T07:50:14Z Vjsuseela 1850 603738 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం | class = Z | reviewed = yes | wikipedia = | commonscat = Libraries | wikiquote = Libraries | notes = తరగతి Z ప్రధాన విషయవిభాగం. ఆంగ్ల వికీసోర్స్ ఆధారంగా దీనిలో ఉపవిభాగాలు రూపొందించడం జరిగింది. అవి-ZF-గ్రంథాలయాలు (Libraries), గ్రంథాలయ శాస్త్రం (Library Science), ZA-సమాచార విజ్ఞానం (information science), సమాచార వనరులు (Information resources), ZB-పుస్తకాలు, ZE-పుస్తకాల ప్రచురణ, ప్రచురణ సంస్థలు, పుస్తకాల వాణిజ్యం, ZC-పుస్తక/వ్యాస రచన (Writing), ZD-పురాలిపి శాస్త్రం (Paleography), ZG-గ్రంథ సూచి (Bibliography). '''గమనిక''': ''ఈ Z తరగతిలో ఉపతరగతులు 'లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణ' (Library of Congress Classification) నుండి కొంత భిన్నంగా ఉంటాయి. ఇది వికీసోర్స్ నిర్వహణకు అనుకూలంగా ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో రూపొందించబడింది.'' }} ==ZA: సమాచార వనరులు (Information resources)== ==ZB: పుస్తకాలు (Books)== ==ZC: పుస్తక/వ్యాస రచన (Writing)== ==ZD: పురాలిపి శాస్త్రం (Paleography)== ==ZE: పుస్తకాల ప్రచురణ వాణిజ్యం (Book industries and trade)== ==ZF: గ్రంథాలయాలు (Libraries)== ==ZG: గ్రంథ సూచి (Bibliography)== [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:పుస్తకాలు]] [[వర్గం:తెలుగు పత్రికలు]] [[వర్గం:గ్రంథాలయాలు]] 7j5j37fe622itx13te4g1mpee1cj5pw 603772 603738 2026-11-03T09:38:21Z Vjsuseela 1850 603772 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = గ్రంథాలయ సమాచారశాస్త్రం, పుస్తక విజ్ఞానం | class = Z | reviewed = yes | wikipedia = గ్రంథాలయము | commonscat = Libraries | wikiquote = గ్రంథాలయము | notes = తరగతి Z ప్రధాన విషయవిభాగం. ఆంగ్ల వికీసోర్స్ ఆధారంగా దీనిలో ఉపవిభాగాలు రూపొందించడం జరిగింది. అవి-ZF-గ్రంథాలయాలు (Libraries), గ్రంథాలయ శాస్త్రం (Library Science), ZA-సమాచార విజ్ఞానం (information science), సమాచార వనరులు (Information resources), ZB-పుస్తకాలు, ZE-పుస్తకాల ప్రచురణ, ప్రచురణ సంస్థలు, పుస్తకాల వాణిజ్యం, ZC-పుస్తక/వ్యాస రచన (Writing), ZD-పురాలిపి శాస్త్రం (Paleography), ZG-గ్రంథ సూచి (Bibliography). '''గమనిక''': ''ఈ Z తరగతిలో ఉపతరగతులు 'లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వర్గీకరణ' (Library of Congress Classification) నుండి కొంత భిన్నంగా ఉంటాయి. ఇది వికీసోర్స్ నిర్వహణకు అనుకూలంగా ఆంగ్ల వికీసోర్స్ లో రూపొందించబడింది.'' }} ==ZA: సమాచార వనరులు (Information resources)== ==ZB: పుస్తకాలు (Books)== ==ZC: పుస్తక/వ్యాస రచన (Writing)== ==ZD: పురాలిపి శాస్త్రం (Paleography)== ==ZE: పుస్తకాల ప్రచురణ వాణిజ్యం (Book industries and trade)== ==ZF: గ్రంథాలయాలు (Libraries)== ==ZG: గ్రంథ సూచి (Bibliography)== [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:పుస్తకాలు]] [[వర్గం:తెలుగు పత్రికలు]] [[వర్గం:గ్రంథాలయాలు]] sldhw1ilx6hdqbywlfmepslpzncme4i 104 244932 603728 2026-11-03T07:07:39Z Brjswiki 6801 /* సమస్యాత్మకం */ 603728 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Brjswiki" /></noinclude>హోమమును దానికి పదియవవంతు తర్పణమును జేయునది. హోమము జేయలేని యెడ దానిసంఖ్యకు చతుర్గుణముగ జపమే చేయవచ్చును. తర్పణము జేయునపుడు మూలమంత్రము నుచ్చరించి మంత్ర దేవత నామమును ద్వితీయాంతముగ నుచ్చరించి "అముకాం దేవతాం తర్పయామి” యనుచు యవాదులతో గూడినజలము దోసిలితో నర్పించవలెను. ఇట్లు నమశ్శబ్ద మంతమందుండునట్లు మూలమంత్ర ముచ్చరించి, “అముకాం దేవతా మహమభిషించామి” యని దన శిరస్సునందు జల్లుకొనుటయనే మార్జనము తర్పణమునకు పదియవ భాగముగ జేయవలెను. మార్జన సంఖ్యకు దశమభాగము బ్రాహ్మణ భోజనము. ఇట్లు జపహోమతర్పణమార్జన విప్ర భోజనరూపముగా నైదు భాగములు గలది పురవ్చరణమనబడును. తర్పణాదులలో నేదియైన సంభవించనియెడ దాని సంఖ్యకు చతుర్గుణముగ జపమే చేయవలెను. ఇట్టి పురశ్చరణము గ్రస్తోదయ గ్రస్తాస్తమయములందుసంభవించదు. పురశ్చరణాంగ మైన యుపవాసమును పుత్రవంతుడైన గృహస్థుడును జేయవచ్చును. పురశ్చరణము జేయువానికి స్నానదానాది నైమిత్తికలోపముచే ప్రత్యవాయము గలుగును. కనుకనవి భార్య పుత్రుడు మొదలగు ప్రతినిధులచే జేయింపవలెను. ఇక పురశ్చరణము జేయువిధాన మెట్లనిన:- స్పర్శకుముందే స్నానము నాసనబంధమునుజేసి, “అముకగోత్రోఽ ముకశర్మాహం రాహుగ్రస్తే దివాకరే నిశాకరే వా అముకదేవతాయా అముక మంత్రసిద్ధి కామోగ్రాసాదిముక్తిపర్యంత మముకమంత్రస్య జపరూపం పురశ్చరణం కరిష్యే" యని సంకల్పించి స్పర్శ మొదలుకొని మోక్షపర్యంతము జపముజేయవలెను. ఆపై బరదినమందు స్నానాది నిత్యకర్మలుచేసి, “అముక మంత్రస్య '''కృతైతద్రోహణ'''కాలికాముక సంఖ్యాక జపసాంగతాసిద్ధ్యర్థం తర్దశాంగ హోమతద్దశాంశతర్పణ తద్దశాంశమార్జన తద్దశాంశ విప్రభోజనాని కరిష్యే" యని సంకల్పించి, హోమాదు లైనను తచ్చతుర్గుణ మంత్రజపమైనను జేయవలెను. ప్రతినిధిగా ప్రేరణచేయబడిన పుత్రాదులు గ్రహణకాలమందే, “అముకగోత్రస్యాముక శర్మణో గ్రహ స్పర్శస్నాన ప్రయుక్త శ్రేయః ప్రాప్త్యర్థం స్పర్శస్నానం కరిష్యే" యని సంకల్పించి స్నానదానాదికము జేయవలెను. పురశ్చరణము జేయనివారును తమతమ యిష్టదేవతా మంత్రజపమును గాయత్రీమంత్రజపమును జేయకతప్పదు. లేనిచో మంత్రమునకు మాలిన్యమగును. గ్రహణకాలమందు శయనించినచో రోగము. మూత్రము విడిచిన యెడ దారిద్య్రము. పురీషము విడిచినచో కృమిజన్మము, మైధునము జేసినచో నూరపందిజన్మము. అభ్యంగము జేసికొనినచో కుష్ఠరోగము, భోజనము చేసిన నరకమువచ్చును. గ్రహణమునకు ముందు వండినయన్నము గ్రహణోత్తర మందు భుజింపగూడదు. ఇట్లు గ్రహణకాల స్థితమైన జలమును ద్రావినచో బాదకృభ్రము ప్రాయశ్చిత్తమని యున్నందున నదియును త్యాజ్యము. మీగడ, మజ్జిగ, తైలపక్వము, క్షీరమును పూర్వసిద్ధమైనను గ్రహణోత్తరమందు గ్రహింపవచ్చును. గాని గ్రహణ కాలమందు వాటిలో దర్భఖండము వేయవలెను.<noinclude><references/></noinclude> c13j625530e0y9y5bb5iraxx9tj1xv7 104 244933 603729 2026-11-03T07:21:30Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603729 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{Center|{{p|fs150}}గ్రహణ వేధి విచారము</p>}} సూర్యగ్రహణమందు స్పర్శ గనుపించు యామమునకంటే పూర్వము నాలుగు యామములు వేధగలిగి యుండును. చంద్రగ్రహణమందు మూడు యామములు. కాబట్టి సూర్యగ్రహణము ప్రాతఃకాలమందైనచో, పూర్వరాత్రి నాలుగు జాములలో భుజింపగూడదు. రెండవజాములో పగలు సూర్యగ్రహణమయినచో పూర్వరాత్రి రెండవ యామము మొదలుకొని భుజింపగూడదు. ఇట్లు రాత్రి తొలిజాములో చంద్ర గ్రహణమైనచో పగలు రెండవజాము మొదలుకొని భుజింపగూడదు. రాత్రి రెండవజాము మొదలగు వాటిలో చంద్రగ్రహణమగునో పగలు మూడవజాము మొదలుగ భుజింపగూడదు. బాలవృద్ధాతురులైనచో వారికి గ్రహణమునకు ముందొకజాము గాని యారుగడియలుగాని భోజననిషేధము. సమర్థుడు వేదకాలమందు భుజించినచో మూడురాత్రులుపవాసము సేయవలెను. గ్రహణకాలమందే భుజించినచో ప్రాజాపత్య'''కృభ్రము''' ప్రాయశ్చిత్తము. చంద్రునికి గ్రస్తోదయమైనచో పూర్వమైన యామచతుష్టయ మునకును వేధగలుగును. గనుక పగలుపవాసమే యగును. కొందరు చంద్రునికి పూర్ణగ్రాసమయినచో మాయచతుష్టయ వేధయనియు, నేకదేశగ్రాస మయినచో మూడు యామముల వేధ యనియు జెప్పుదురు. {{Center|{{p|fs150}}గ్రస్తాస్తమయ విచారము</p>}} శ్లో॥ 'గ్రస్తావేవాస్తమానం తురవీందూ ప్రాప్నుతోయది, పరేద్యురుదయే స్నాత్వా శుద్ధోభ్యవహరేన్నరః' అని. అనగా సూర్యచంద్రులు గ్రస్తులై యస్తమయము నొందిన యెడ పరదినమందు శుద్ధబింబముజూచి స్నానముజేసి శుద్ధుడై భుజింపవలెనని యర్థము. కాబట్టి శుద్ధబింబము జూడకముందు శుద్ధిలేనందున జలాహరణము మొదలయినవియును జేయగూడదని తోచుచున్నది. పుత్రవంతుడయిన గృహస్థునికి సూర్యగ్రస్తాదులయందుపవాస నిషేధమున్నందున నారుగడియలు వేధకాలమువిడచి యతడు భుజింపవచ్చునని కొందరు చెప్పిరి. పుత్రవంతుడైన గృహస్థుడు నుపవసింపవలెనని మాధవాచార్యాది శిష్టసమ్మతము. సూర్యగ్రస్తాస్తమందును, చంద్రగ్రస్తోదయమందు నాహితాగ్ని యన్వాధానము జేసి జలముచే వ్రతము జేయవలెను గాని భోజనము గూడదు. చంద్రగ్రస్తాస్తమందు నుత్తరదినమున సంధ్యాహోమాదికమును నిషేధములేదు. మరియేమనిన; అల్పకాలముక్తియగునెడ శాస్త్రముచే ముక్తిదెలసి స్నానముజేసి హోమాదికము జేయవలెను. చిరకాలముక్తి యగుచో హోమకాలాతిక్రమము గూడదు గనుక గ్రస్తోదయమందువలెనే గ్రహణకాలమందే హోమాదికముజేసి శాస్త్రముచే ముక్తిదెలిసి స్నానముజేసి బ్రహ్మయజ్ఞాదిక మాచరింపవలెనని తోచుచున్నది. దర్శయందు గ్రహణ శ్రాద్ధము సంభవించినచో దానిచేతనే దర్శశ్రాద్ధమునకును సంక్రాంతి శ్రాద్ధమునకును ప్రసంగసిద్ధి యగును. గ్రహణదినమందు పిత్రాదుల యాబ్దికము ప్రాప్తించినచో సంభవించినయెడ నన్నముచేతనే జేయవచ్చును. బ్రాహ్మణాదులు దొరకకుండుటచే నసందర్భమైనయెడ<noinclude><references/></noinclude> 10ievxygjtfeguf17ksay6v6434g8w0 6 244934 603740 2026-11-03T08:43:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603740 wikitext text/x-wiki == లైసెన్సింగ్ == {{PD-India}} hj0sf97r04cynfx14q7glftdni7a88z 14 244935 603743 2026-11-03T08:51:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '[[వర్గం:ఛందస్సు]]' 603743 wikitext text/x-wiki [[వర్గం:ఛందస్సు]] 5i5vlu5f2z2gm10duyjurxhifpl6o68 106 244936 603744 2026-11-03T08:52:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '' 603744 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[లక్షణచంద్రిక]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:చిల్లరిగె యోగానందకవి|చిల్లరిగె యోగానందకవి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=రచయిత |చిరునామా=విజయవాడ |సంవత్సరం=1914 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} [[వర్గం:ఛందస్సు]] 2wopp1oakxez5f9z31slw7yddou5hp6 603769 603744 2026-11-03T09:05:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603769 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[లక్షణచంద్రిక]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:చిల్లరిగె యోగానందకవి|చిల్లరిగె యోగానందకవి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=రచయిత |చిరునామా=విజయవాడ |సంవత్సరం=1914 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} [[వర్గం:వ్యాకరణం]] jgquolzf2ttg06l66tvd8f8esj86srm 104 244937 603745 2026-11-03T08:54:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3 లో క్షణచంద్రిక. ఇది గుడివాడతాలూకా గుడ్లవల్లేరు గ్రామవాస్తవ్యుఁడును, జ్ఞానవతీ ప్రముఖ గ్రంథకర్తయు నగు చిల్లరిగె యోగానందకవిచే రచింపఁబడి ప్రకటింపఁబడెను. అంగలూరు గ్రామనివ...' 603745 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>3 లో క్షణచంద్రిక. ఇది గుడివాడతాలూకా గుడ్లవల్లేరు గ్రామవాస్తవ్యుఁడును, జ్ఞానవతీ ప్రముఖ గ్రంథకర్తయు నగు చిల్లరిగె యోగానందకవిచే రచింపఁబడి ప్రకటింపఁబడెను. అంగలూరు గ్రామనివాసి తిపిర్నేని రం॥ రామయ్య గారి ధనసహాయమున బెజవాడ, వాణీముద్రాక్షరశాలయుదు ముద్రింపఁబడియె. 1914. కాపీరైటు రిజిస్టర్లు. 0<noinclude><references/></noinclude> q4ycxx0tz8pn5acy3e8kj6i7az7f001 104 244938 603746 2026-11-03T08:55:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'లక్షణచంద్రిక. - ఆ॥ వె॥ ఆంధ్రదేశమందు నావిర్భవించి, మీ రాంధ్రజాతికీ ర్తి - నందియుండి 16 మొం యాంధ్రభాష తెలియ - దన్న చోనవ్వరే! గనుకఁ దెలుఁగు నేర్వఁ - గడఁగుఁడయ్య ! || ఏకారణముననో బాల్యమ...' 603746 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>లక్షణచంద్రిక. - ఆ॥ వె॥ ఆంధ్రదేశమందు నావిర్భవించి, మీ రాంధ్రజాతికీ ర్తి - నందియుండి 16 మొం యాంధ్రభాష తెలియ - దన్న చోనవ్వరే! గనుకఁ దెలుఁగు నేర్వఁ - గడఁగుఁడయ్య ! || ఏకారణముననో బాల్యమునుండియు నాంధ్రభాష నభ్య సింపని మనవార నేకులున్నారు. కొందఱు సామాన్యజ్ఞాన మె దిన వారయ్యు నభివృద్ధి చేసికొనకుండిరి. మాతృభాషాభిమాను లకది లక్షణమేనా! మఱికొందఱు వయస్సుమించినదనియు నీయీడున నెకరియొద్ద చదువుటకు సిగ్గగుచున్న దనియు నిరా శనొందుచున్నారు. విద్యార్థులకట్టిదురభిమానము పురోభివృద్ధి కీ భంగముకలిగించును. ఇందులకు నాయనుభ వసిద్ధమైన విష య మొండు చె ప్పెదవినుండు. సంపూణం లోకజ్ఞానమును, సా ధారణ భాషాజ్ఞానమునుగలవారు ముందుగా ఛందశ్శాస్త్రము 'నలవడుట భాషాభివృద్ధికిమూలము. ఎట్లందు రేని; "కరికరము, కవికలము నెప్పుడు నూరకుండ”వన్నట్లు లక్షణమెఱిఁగినవా రే వై కొన్ని పద్దెములల్లుచు నేయుండుదురు. అప్పుడు నేక సందే హములుగల్గును. తన్ని వారణార్థము మేధావులైనవారు స్వ<noinclude><references/></noinclude> 8z70w6lfbahjg8fg7vxkwrzj1tnhzhg 104 244939 603747 2026-11-03T08:55:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '2 లక్షణచంద్రిక. యముగాను, గానిచో గురుముఖతగాను దదవసరగ్రంథాన లోకనంబునకు దొరఁకొందురు. అప్పటికిఁగదా " దేశభాషలం ' దుఁ - దెనుఁగులెస్స” యనుసామెత వారికి విశదమవుట! తే నెను దేనెటీఁగమా...' 603747 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>2 లక్షణచంద్రిక. యముగాను, గానిచో గురుముఖతగాను దదవసరగ్రంథాన లోకనంబునకు దొరఁకొందురు. అప్పటికిఁగదా " దేశభాషలం ' దుఁ - దెనుఁగులెస్స” యనుసామెత వారికి విశదమవుట! తే నెను దేనెటీఁగమాడ్కి శబ్దజాలంబు నట్టివారు గ్రహింపకమా నకు. ఇంతకన్న నట్టివారిని బాగుపఱుచు నుపాయంబు వే ంకులేదు. అట్టివారికి ముందుగా “సులక్షణసార”మను గ్రంథము మహారణ్యమువలెఁదోఁచును. కావున నేను విద్యార్థులకుఁ జెప్పు చుండుచొప్పున క ప్తపటిచి యిందు వ్రాయఁబూనితి. మఱి యు ముఖ్యముగా వాడబడు సంస్కృతసంధులఁ గూడఁ గో న్నింటి నగపఱుచువాఁడ హైస్కూళ్ల విద్యార్థులకును నిది బ హుసహాయకారి యగును. మంద బుద్ధు లింతమాత్రమున నే మందబుద్ధు పాండితీవి శేషమార్జింపఁజాలక పోయినను వృత్తలక్షణలో పమ్ము ల నెఱుంగుటయుఁ బద్యములను సుళువుగ జ్ఞ ప్తియందుంచు కొనుటయు మున్నగు స్వల్పలాభంబులనైనఁ బొందకపోరు. ౧ గురులఘ్వకుర ప్రకరణము. "గురువు" అనఁగా గొప్పదియని యొక యర్థము. ఈ శాస్త్రమందా కారణముం బట్టియేగాక యుచ్చారణానధిం బట్టి కూడఁ దీసికోఁబడెను. లఘువణో చ్చారణకాలమునకు రెట్టిం కా పుకాలము గురూచ్చారణకుఁ బట్టు; గాన రెండులఘువు లొక గురువగునని యెంచునది. (1) దీర్ఘాచ్చులు (ఆ, ఈ, ఊ, ౠ లొ, ఏ, ఐ, ఓ, ఔ ను, దీర్ఘాచ్చులు గల హల్లులును (2) ప రమందుఁ బూణానుస్వార విసర్గములుగల వర్ణంబులును ఏక పదములోని సంయుక్తాక్షరమునకుఁ (అనఁగా రెండుహల్లు<noinclude><references/></noinclude> qbvv2ko3hd92jpsjd8f2ce66283c9iz 104 244940 603748 2026-11-03T08:55:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'లక్షణచంద్రిక. లుగలసిన వణజామునకు) బూర్వమందున్న యక్షరాలును గు రువుతాను. I1 "లఘువు” అనఁగాఁ జుల్కఁగాఁ బల్కఁ బడునది. (1) హ్రస్వాచ్చులును (అ, ఇ, ఉ, ఋ, ఇ, ఎ, ఒ) (2) హ స్వములతోఁగూడిన హల్లులును...' 603748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>లక్షణచంద్రిక. లుగలసిన వణజామునకు) బూర్వమందున్న యక్షరాలును గు రువుతాను. I1 "లఘువు” అనఁగాఁ జుల్కఁగాఁ బల్కఁ బడునది. (1) హ్రస్వాచ్చులును (అ, ఇ, ఉ, ఋ, ఇ, ఎ, ఒ) (2) హ స్వములతోఁగూడిన హల్లులును లఘువులనంబడును. షరా:- గురువునకు 'X' యనియు, లఘువునకు 'ల' యనియు గుర్తులు. ౨ గణప్రకరణము. "గణము అన నీశాస్త్రముదు సాధారణముగా మూ డక్షరములు. భగణము: _ఆదిగురువుగలది. అనఁగా మొదటియకురము గురువుగాను, మిగిలిన రెండును లఘువులుగాను నుండునది. ఉదా:_——రాముఁడు, విష్ణువు, శం భుఁడు మొ!! (2) జగణము:-మధ్య గురువు. ఉదా:-క రాసి, మరుత్తు, విరించి (3) సగణము:-అంత్యగురువు. ఉదా: అవురా, ఇల పై, వనముల్ (4) యగణము:-ఆదిలఘువు. ఉదా:- కరమ్మున్, శరాగ్నీ, విషం బే (5) రగణము:-మధ్యలఘువు ఉదా:- భీముఁడా, భాంకృతుల్, (6) తగణము: అంత్యలఘువు. ఉదా:-ఏమాయె, నామీఁద, నీభూమి. (7) మగణము:-మూడును గురువులు. ఉదా:- రారోరీ, నా గేశా వేగం బే<noinclude><references/></noinclude> 2ev5ae0kxlos0m4rawlp2h5su8gabzf 104 244941 603749 2026-11-03T08:55:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '4 లక్షణచంద్రిక. నగణము:- మూడురులఘువులు. ఉదా:- వఱద, మునుపు, నగణము:_లఘువు పైగురువు. ఉదా:- బలే, నఱస్, చుమీ (10) హగణము:-గురువు పైలఘువు. ఉదా:-మాట, గీఁటు, పుచ్చె షరా:-తుదిగణాలు రెండును రెండేసి య...' 603749 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>4 లక్షణచంద్రిక. నగణము:- మూడురులఘువులు. ఉదా:- వఱద, మునుపు, నగణము:_లఘువు పైగురువు. ఉదా:- బలే, నఱస్, చుమీ (10) హగణము:-గురువు పైలఘువు. ఉదా:-మాట, గీఁటు, పుచ్చె షరా:-తుదిగణాలు రెండును రెండేసి యుక్ష రాలుగల వి. వీనికివరుసఁగ “లగము, గలము” అనియుఁ బేళ్లు. నగణము పైని గురువువచ్చిన “నగము” అనియు, లఘువు వచ్చినచో “నల” మనియు నిట్లే యాయాగణములకుఁ బేరులు వచ్చును. కం॥ నల, నగ, సల, భ, ర, తలునా - నెలమినినీయాఱుగణము లింద్రగణమ్ముల్ గల, నగణము లీరెండును జలజా ప్తగణంబులండ్రు - సరసిజనాభా॥ షరా:—1 నలము, (నగణముమీఁదలఘువు) 2 నగము, (నగణము పైనిగురువు) 3 సలము, (సగణముమీఁదలఘువు) 4 భ, (భగణము) 5 ర, (రగణము) 6 త, (తగణము); ఇవి యింద్ర గణములనంబడు. 1 గలము, గురువు పైనిలఘువు = హగణము) 2 నగణము; ఇవి సూర్యగణాలు. 8 యతిప్రకరణము. 'యతి' అనఁగాఁ బద్య పాద ప్రారం భాక్షరమునకు నియ మప్రకారమువచ్చునట్టి యక్షరము. అక్షరము లచ్చులనియు (“ఆ,ఆ” మొదలు “ఔ" వఱకు) హల్లులనియు (‘క,ఖ' మొద లుకొని యన్ని యు) రెండువిధాలుగ దా. అచ్చులు ప్రా ణులనియు (పలుకఁబడునవి) హల్లులు ప్రాణము లేనివనియు (ప లుకఁబడనివి) నెల్లరు నెఱింగిన విషయం బే. ఇందువలన వచ్చు<noinclude><references/></noinclude> 5q7lkrf4fjb0jeykqmamtw2vsvn1d1e 0 244942 603750 2026-11-03T08:56:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[లక్షణచంద్రిక]] | రచయిత = చిల్లరిగె యోగానందకవి | అనువాదం = | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[లక్షణచంద్రిక/లక్షణచంద్రిక|లక్షణచంద్రిక]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }}...' 603750 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[లక్షణచంద్రిక]] | రచయిత = చిల్లరిగె యోగానందకవి | అనువాదం = | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[లక్షణచంద్రిక/లక్షణచంద్రిక|లక్షణచంద్రిక]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="లక్షణచంద్రిక.pdf" from=1 to=1/> [[వర్గం:ఛందస్సు]] ih1vgc2sqdj9962cezm0q9g8g3mwxjz 603768 603750 2026-11-03T09:05:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603768 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[లక్షణచంద్రిక]] | రచయిత = చిల్లరిగె యోగానందకవి | అనువాదం = | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[లక్షణచంద్రిక/లక్షణచంద్రిక|లక్షణచంద్రిక]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="లక్షణచంద్రిక.pdf" from=1 to=1/> [[వర్గం:వ్యాకరణం]] qf0tjvy9pc39unxl21q5weupyiggqgt 0 244943 603751 2026-11-03T08:57:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = చిల్లరిగె యోగానందకవి | అనువాదం = | విభాగము = లక్షణచంద్రిక | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="లక్షణచంద్రిక.pdf" from=2 to=20/> వర్గం:ఛందస...' 603751 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = చిల్లరిగె యోగానందకవి | అనువాదం = | విభాగము = లక్షణచంద్రిక | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="లక్షణచంద్రిక.pdf" from=2 to=20/> [[వర్గం:ఛందస్సు]] 1skhvdvyyj12gloh65yc8nal5oj1h75 603767 603751 2026-11-03T09:04:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603767 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = చిల్లరిగె యోగానందకవి | అనువాదం = | విభాగము = లక్షణచంద్రిక | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1914 }} <pages index="లక్షణచంద్రిక.pdf" from=2 to=20/> [[వర్గం:వ్యాకరణం]] 9m32xd2jyj0y9nmd0nbr0fp6t93j6hh 104 244944 603752 2026-11-03T08:58:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '6 లక్షణచంద్రిక. " (స్వరము) లేనిదే హల్లువచింపఁబడదని తేటపడినది. ఉదా:- క' అనువణము క కార (క్) అకార ( = అ) ములు కలసి పలుకఁబడినది. ఆక కారమే మరొకహల్లు క్రిందికిఁ జేరునపుడు కావత్తు (్క)' అను మ...' 603752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>6 లక్షణచంద్రిక. " (స్వరము) లేనిదే హల్లువచింపఁబడదని తేటపడినది. ఉదా:- క' అనువణము క కార (క్) అకార ( = అ) ములు కలసి పలుకఁబడినది. ఆక కారమే మరొకహల్లు క్రిందికిఁ జేరునపుడు కావత్తు (్క)' అను మాఱుకూప మొందును. “త్క” అను దానికి వణక్రమంబు నుడువుమన్న పుడు తకార, కకార, అ కారములు (త్ ++ ) 'త్క' అని చెప్పుదురుగదా. అప్పు డు 'అ' యను వచ్చునకు బదులుగానే తలకట్టు (~) వచ్చినద ని తెలియకపోదు, ఇట్లే అచ్చులకును, హల్లులకును మాఱు రూపము లెఱుఁగునది. అచ్చులు. అ,ఆ,ఐ,ఔ. (2) ఇ, ఈ, ఋ, ౠ, ఎ, ఏ. (8) ఉ, ఊ, ఒ, ఓ. హల్లులు. క, ఖ, గ, ఘ, క్ష. (2) చ, చ, ఛ,జ, జే, ఝ, శ, ష, స, క్ష. (8) ట,ఠ,డ,ఢ. (4) ణ,న. (5) త, థ, ద, ధ. (6) ప, ఫ, బ, భ, వ. (7) మ. (8) య,హ,అ,ఆ, ఐ, ఔ. (9) ర,ఆ. (10) ల,ళ. ― షరా: —పైనిజూపఁబడిన అచ్చులు మూడురకములు ను, హల్లులు పదిరకములును బరస్పర సంబంధముగలవి. అనఁ గా నాయారకములలోని ప్రత్యక్షరము నొకదానికొకటి మా ఱవచ్చును. అట్లుమాఱుచోట్లకు (నియమిత స్థలములకు) యతి స్థానములని పేళ్లు. “క్ష” అనువణములో (క్+ష్) రెండు హల్లులున్నవి గనుకనే కవర్గములోను, చవర్గములోను (క’ చేరినది. ఇట్లే సంయుక్తాక్షర (హల్లులు రెండు, మూడుగ ల) హల్లులను విడఁదీసి త త్తద్వణముల రకములలో నేదేనో కహల్లును యతిమైత్రికిం బ్రయోగించుకొనునది. ఆఱవరకము 5<noinclude><references/></noinclude> fqh0ofukdenlx3ch0zujkbe26kjgr13 104 244945 603753 2026-11-03T08:58:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '6 లక్ష్మణచంద్రిక. = లోని హల్లులకు మూఁడవరకమచ్చులందేదేవి (ఉ, ఊ, ఒ,ఓ) యొకటి ప్రయోగమౌనపుడు మకారమునుగూడఁ దీసికొనంద గు. ఎట్లుదురా; ఉదా:ము = పో, బు = మో. ఇంతవఱ కు నిరాక్షే పణయతులు. భారతేతర...' 603753 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>6 లక్ష్మణచంద్రిక. = లోని హల్లులకు మూఁడవరకమచ్చులందేదేవి (ఉ, ఊ, ఒ,ఓ) యొకటి ప్రయోగమౌనపుడు మకారమునుగూడఁ దీసికొనంద గు. ఎట్లుదురా; ఉదా:ము = పో, బు = మో. ఇంతవఱ కు నిరాక్షే పణయతులు. భారతేతర గ్రంథములలో ననేకరీతు లుగ యతులుగన్పట్టి వివాద హేతువులగుచున్నవి. క్వచిత్తుగ వచ్చు భారతసమ్మతయతులఁ గొన్నిటి నిం దుదహరి౦ప లేదు. తెలుఁగుసంధులు వచ్చినచోట్ల నాయాస్థలములందునిల్చెడి య చ్చులే యతులకుఁ జెల్లునుగాని సంధహల్లు చెల్లదు. ఉదా:— చం! రుండఁగ నాకు నేమి భయము గ్రరిపు ప్రచయాటవీద వా| పైపద్యపాదము నాల్గవది మూఁడవ పాదాంతమున (మీ యనువణమున్నది; గనుక దానిని గల్పిచదివిన “మీ రుండఁగ... (మీరు+ఉండ...)" అని యవునుగదా. కనుక నే ఉండ....ఉగ్ర' అని యతియైనది. ఇట్లే శేషంబు లూహ్యంబు లు. సంస్కృత సంధులందుఁ గూడ నిట్లో ప్పెడు. తెనుఁగునందు సంశయనిశ్చయాదుల ప్రత్యయంబులగు (అ,ఆ, ఇ, ఈ, ఎ, ఏ, ఒ, ఓ) అచ్చులను బ్రత్యేకముగఁగాని యాయాహల్లులతోఁ గలిపి గాని యతులకుపయోగింపనగు. ఉదా: కం॥ దేనాయదియి మ్ముదేవ . దేవసమానా॥ ఈపాదారంభమందలి దే' యను వణ౯ మునకుఁ బూర్వము 'ఆ' యను వచ్చున్నదనుకొనుఁడు అప్పుడు “అదే” యని నిశ్చయాథకమయినది; కనుక 'దే’య నువణ ముగాఁదీసికొని దేవసమానా యను పదములోని యాద్యక్షరమును యతికి నుపయోగింపఁబడెను. అచ్చును మా త్రమే తీసికొన్నచో “దేనాయదియమ్ము కరుణ . నింద్రసనూ నా" అనియుండును. C<noinclude><references/></noinclude> p5r8f29pqv4v92hkez1uy0qkp3rild1 104 244946 603754 2026-11-03T08:58:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'లక్షణచంద్రిక. ర ప్రాసప్రకరణము. పద్యపాదమందలి రెండవయక్షరమునకుఁ ఁబ్రాస’మని పేరు. ఆటవెలఁది, తేటగీతి, సీస' మను పద్యత్రయమునకుఁ బ్రాసనియమము లేదుగాని తక్కినషక్యములకుఁ గలదు. ప్రథ...' 603754 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>లక్షణచంద్రిక. ర ప్రాసప్రకరణము. పద్యపాదమందలి రెండవయక్షరమునకుఁ ఁబ్రాస’మని పేరు. ఆటవెలఁది, తేటగీతి, సీస' మను పద్యత్రయమునకుఁ బ్రాసనియమము లేదుగాని తక్కినషక్యములకుఁ గలదు. ప్రథ మపాద; ప్రాసాక్షరమునకుఁ బూర్వము పూర్ణానుస్వార విసర్గము లున్నను, నది ద్విత్వసంయుక్తాక్షరమైనను నట్లే పాదములన్నిం ట నుండవలయు. అచ్చులు మాఱవచ్చునుగాని హల్లులుమా త్రము మాఱకాదు. పూర్వమందు గుర్వక్షరమున్నచో గుర్వ క్షరమును, లఘ్వక్షరమున్న చో లఘ్వక్షరమును సర్వపాదం బులకు నుండవలయు. ఆటవెలఁదికిఁ, దేటగీతికి, సీసమునకుఁ బ్రాసనియతినా ల్గుపాదాలకు లేదుగాని ప్రతిపాద ప్రాసాక్షరమును యతిగాఁ దీసికొని ప్రాసయతియని వాడుకొందురు. అప్పుడు పైనిజెప్పి న ప్రాసనియమములు తతాస యతికిం జూచుకొనవలయు యతులుపయోగించుకొన్న చోఁ బ్రాస యతులనువీడ వలయు. ప్రాసయతినిదీసికొన్న, యతిని వదలవలయు. శి వృత్తప్రకరణము. ఎక్కువవాడుకలోనున్న వియు, నన్యోన్య సంబంధము గ లవియునగు వృత్తములను సాధ్యమైనంతవఱకు సక్రమంబుగఁ జూపువాఁడ. వృత్తగణక్రమంబు నాయాపద్యపాదంబులం దె ల్పువాఁడ. ఒక్క చరణంబుతోఁదెల్పినయెడల మిగిలిన మూడు పాదములట్లేయని గ్రహించునది. రెండుపాదంబులం జెప్పిన పక్షు మున శేష పాదద్వయంబట్లయని యూహించునది. గణములను దెలుపునపుడు దీర్ఘాక్షరము వ్రాసినచో నాయ రసంజ్ఞగల గ 7<noinclude><references/></noinclude> obkiv38ukh47hv51v1niqbbibuxl55j 104 244947 603755 2026-11-03T08:58:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '8 లక్షణచంద్రిక. ణంబులుగానీ, అక్షరములుగాని రెండని తెలిసికొనునది. అనుగుర్తునకుఁ బరమందు యత్యక్షరముండును. ప్రాసయతి యైనచో నాగుర్తునకుఁబిమ్మట రెండవయక్షరముగానుండును. ఆటవెలఁద...' 603755 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>8 లక్షణచంద్రిక. ణంబులుగానీ, అక్షరములుగాని రెండని తెలిసికొనునది. అనుగుర్తునకుఁ బరమందు యత్యక్షరముండును. ప్రాసయతి యైనచో నాగుర్తునకుఁబిమ్మట రెండవయక్షరముగానుండును. ఆటవెలఁది. ఇనగణత్రయంబు - నింద్రద్వయంబును హంసపంచకంబు నాట వెలఁది ॥ తేటగీతి. సూర్యుఁడొక్కండు నటు పైని - సురపతీద్వ యంబుఁ బిమ్మటహంసద్వ - యంబుగీతి|| ష రా:———పఠన సౌక ర్యార్థము నాలు గేసి పాదంబులు ప్రతిపద్యమునకుఁ బూరింపఁబడునని యెఱుంగునది. ఆటవెలఁ ది లక్షణము రెండుపాదములతో సంపూ ర్తి. తేటగీతిలక్షుణ ము ప్రథమచరణనుట్లే మిగిలిన మూడుపాదములును; అయిన ' నిచ్చట గణబోధనకై రెండుపాదంబులు వ్రాయవలసినచ్చెను. హంసపంచకంబు = సూర్యగణములయిదు. పై రెండుపద్దెముల కుఁ బ్రతిపాదమునకు మూడుగణములపిమ్మట యతి. సీసము. ఆఱింద్రగణములు_నర్క ద్వయంబును + సీసపాదమున కుఁ - జెలుచుండు!! షరా:—— మొదట రెండుగణములకుఁ బిదపయతి, మ రల నై దవగణము యొక్క ప్రథమాక్షరమునకు నేడవగణము లోని ప్రథమవణ ముయతి. ఇదంతయునొక్క పాదము. తక్కి న మూడుపాదములి పూతికా చేసి తుదకుఁ దేటగీతినైనను ఆ టవెలఁది వై నను నాల్గుచరణములు (ఎత్తుగీతయని దీనికిఁ బేరు)<noinclude><references/></noinclude> iich3c8rngljju0urqt5y8gr7b9h1gu 104 244948 603756 2026-11-03T08:58:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'లక్షణచంద్రిక, వ్రాయవలయు. అంతట సీసపద్యము సంపూణజామగును. కందము. కందము త్రి,శరగణంబుల నుదును: గా, భ, జ, స, నలము+లటవడిమూటన్ దును నల, జలనాటిట నెందును. తుదగురువు: జగణ ముండదు బేసిన్ ॥ షరా:...' 603756 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>లక్షణచంద్రిక, వ్రాయవలయు. అంతట సీసపద్యము సంపూణజామగును. కందము. కందము త్రి,శరగణంబుల నుదును: గా, భ, జ, స, నలము+లటవడిమూటన్ దును నల, జలనాటిట నెందును. తుదగురువు: జగణ ముండదు బేసిన్ ॥ షరా:——ఇదియు రెండుపాదాలకే సంపూర్తి. ప్రథమ చరణము పన్నెండులఘువులు (వీనినే యిచ్చట మాత్రలని నా డెదరు) ను, ద్వితీయచరణము ఇరువదిలఘువులును గలది. అనఁ గా 1వ చరణమునకు (త్రి) 3 గణములును, 2వ చరణము నకు (శర) 5 గణాలును నుండును. ద్వితీయచరణమందలి నా ల్గవగణముయొక్క మొదటియక్షరము (వడి) యతి. ప్రథమ చరణంబునకు యతి యుండదు. గా = రెండుగురుఫులు. బే సీక్ = 1,3,5,7 యను గణములందు. తుదన్ - 8వగణమునం దు. 8వది సగణమో గగమో యుండవలయును. 6వ గణము జగణమో నలమో యుండవలయు. = గా= ఉత్పలమాల. = వచ్చుఁగ్రమంబుగన్ భ, ర, న, భ, ర, వ లుత్పలమాలకున్ దగన్ : షరా:—యతి 10వయక్షరము, భా రెండుభగణాలు. చంపకమాల. = న,జ, భ,జ,జా,రలన్ శుభగణమ్ములు చంపకమాల కౌసఖా॥ షరా:—యత్యక్షరము 11. జూ రెండుజగణములు. ఉ జా= త్పలమాలయొక్క మొదటిగురువిందు రెండు లఘువులు చేయఁ (2)<noinclude><references/></noinclude> eusk2lwrgar6tocfkzhhcbn84clz2lz 104 244949 603757 2026-11-03T08:58:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '10 లక్షణచంద్రిక. మ త్తేభము. స, భ,రల్ పై;న,మ,యల్; పదంబుతుదవన్ సంధింపమ తేభమా|| షరా: యతి 14. వన్ = వగణమును. - శార్దూలము సంఢిల్లున్ మ,స,జంబులున్ స, త, త, గల్, శార్దూలవృత్తంబునన్ | షరా:_యతి 13. మ త్...' 603757 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>10 లక్షణచంద్రిక. మ త్తేభము. స, భ,రల్ పై;న,మ,యల్; పదంబుతుదవన్ సంధింపమ తేభమా|| షరా: యతి 14. వన్ = వగణమును. - శార్దూలము సంఢిల్లున్ మ,స,జంబులున్ స, త, త, గల్, శార్దూలవృత్తంబునన్ | షరా:_యతి 13. మ త్తేభారంభలఘుద్వయంబిందు గురు వయ్యె. సుగంధి. ఓలిని,గలుబు లేడు.నొక్క గుర్వు గంధీకీన్ ॥ షరా:_ఓలినిన్ = వరుసఁగ, గుర్వు = గురువు. యతి 9. ఉత్సాహ, హగణనగణములను నేడు+హ త్తి పైనిగమ్మగుస్ షరా: 5వగణము మొదటియన్ రము యతి. ఇందన్నిన గణములుగాని, లేక కొన్ని హగణములు తక్కినవి నాగణము లుగాఁగాని యుండు, గమ్ము = గురువు. = పంచచామరము. చెలంగు;పంచచామరాళి, శ్రీజ, హా, హ, హా, హ,గల్ || షరా:——యతీ 10. హా - రెండుహగణాలు. సుగంధి ప్ర థమగణంబిట జగణంబుగామాటెను. మానిని. మానినికిం, భగణంబులు చెల్లుఁ గ్రమంబుగ నేడు; తుదంగురువున్ షరా:--యతి 13 : కవిరాజవిరాజితము. న,జ,జ,జ,జా,జ,లగంబు లఁగల్గునం గోపిరావిరాజితమై<noinclude><references/></noinclude> rofln5cl01ps6ggtcr2r5peztq2v5ah 104 244950 603758 2026-11-03T08:58:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'లక్షణచంద్రిక. 11 షరా: —యతీ 14. మానినీవృత్త ప్రథమగురువిందు రెం డు లఘుఖ్లయ్యెను. కొంద రెండువృత్తములకును అనఁగా మానికి 3,5,7 గణాల ప్రారంభాక్షరములను, ఈకవిరాజవి రాజితమునకు 8,14,20 అక్షరము...' 603758 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>లక్షణచంద్రిక. 11 షరా: —యతీ 14. మానినీవృత్త ప్రథమగురువిందు రెం డు లఘుఖ్లయ్యెను. కొంద రెండువృత్తములకును అనఁగా మానికి 3,5,7 గణాల ప్రారంభాక్షరములను, ఈకవిరాజవి రాజితమునకు 8,14,20 అక్షరములను సమానయతులుగాఁ దీ సీకొనుట సమంజసముడు. మత కోకిల. ఆకయన్,ర,స,జ, భ, రల్ గలి యంగఁ గోకిలయె ప్పెడున్ II షరా: యతి 11. ధృవకోకీల న,భ,ర,సంబులు;జా,గములగు నంద్యమా ధృవకోకిలన్ II ష రా:యతి 12. మత్తకోకిల ప్రథమాక్షరమయిన గు రుమీదు లఘుద్వయంబాయె. దీనినే తరలయనియువాడుదురు. మహాస్రగ్ధర. సగణంబై తానలై పై+ స,ర,ర, గలుమహా సద్దరంబొల్చు చుండున్ !! షరా: యతులు 9,16. మొదటి రెండులఘువులను గురు వుగా మార్చినయెడల సద్ధరయగును. తానలై = రెండు తగ ణాలు నెుక్క నగణమునై · లయగ్రాహి చక్కభజ,సంబులు; మరొక్క న, భ, జంబులు; ని క్కస,న,భంబులును నెక్కు_యయుగ్రాహిన్ I షరాః__యయు = యగణముకూడను, పెనిజూపఁబ డినదంతయు నొక్క పాదము దీని నాల్గు చరణంబులకు సమా నప్రాసయుండవలయు. ప్రతిచరణంబునకుఁ బ్రాసయతులు<noinclude><references/></noinclude> cg97ugj2ax42woblxsuvpugljkj8g7z 104 244951 603759 2026-11-03T08:59:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '12 లక్షణచంద్రిక. 10,18,26 యక్షరములు. యతులుప యోగింపవు. దీని ప్రారం భాక్షరమగు గురువు రెండులఘువులై నచో లయవిభాతిలక్షణ మేర్పడును. ఇక నప్పుడప్పుడు వాడఁబడు నృత్తములను గొన్నిటిని దెల్...' 603759 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>12 లక్షణచంద్రిక. 10,18,26 యక్షరములు. యతులుప యోగింపవు. దీని ప్రారం భాక్షరమగు గురువు రెండులఘువులై నచో లయవిభాతిలక్షణ మేర్పడును. ఇక నప్పుడప్పుడు వాడఁబడు నృత్తములను గొన్నిటిని దెల్పుచున్నాను. వానిలక్షణముల గద్యతోడరచించెద. ఉదా హరణార్థము వేళొక విషయముందెల్పు త త్తద్వృత్త పాదమ్ము ల నొక్కటొక్కటివంతున లిఖియించెద. 1 తోదకము:-భాభగాలు యతి 7. (విద్యకు మించిన_వి త్తమ దేదీ !! 2 తోటకము:-సాసాలు యతి 7. వినుమాహనుమా_విపులా తనయస్ || 8 భుజంగప్రయాతము:- యాయాలు. యతి 8. కృపాధామశ్రీ రామ. కేల్మోను నీకున్ II 4 ‘మాలిని:- నామయాలు, యతి 9. సరసిజదళ నేత్రా- చారు సౌవణకా గాత్రా॥ 5 విద్యున్మాల: మాగాలు యతి5. ఏమీనీవా - యేమంకోయీ॥ 6 స్రగ్విణి:-రారాలు. యతి 7. రాముఁ డాగీముఁడా - రాట్కు మా॥రాధమా!| 7 లలిత పదము: సజాయలు. యతి 8. అనువగుమాటల- నాడి నమేలౌ|| 8 పణవము:-మనయగలు. యతి6. ధీరాగ్రేసర_దితిజామిత్రా॥ 9 ప్రగుణ :- సగగలు. యతి లేదు, ప్రాసమాత్రముుడు, అనఘా దేవా॥<noinclude><references/></noinclude> svt5n1358i1f31iyt20bg2gd0hgizrx 104 244952 603760 2026-11-03T08:59:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'లక్షణచంద్రిక. 13 10 కుమారలలిత:- జనగలు, పైవృత్తమువలెనే. దురంబువిడ వేరా|| షరా:—మఱియు ననేక వృత్తభేదంబులు గలవు. వల యువానిని గ్రంథంబులం జూచి మూఁడేసి యక్ష రాల చొప్పున గణాలెన్ను కొని గ...' 603760 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>లక్షణచంద్రిక. 13 10 కుమారలలిత:- జనగలు, పైవృత్తమువలెనే. దురంబువిడ వేరా|| షరా:—మఱియు ననేక వృత్తభేదంబులు గలవు. వల యువానిని గ్రంథంబులం జూచి మూఁడేసి యక్ష రాల చొప్పున గణాలెన్ను కొని గ్రహియింపవచ్చును. ఏవేని కొన్ని పద్దెముల ను నిరంకుశంబుగ నల్ల నేర్చిన, నూత్న వృత్తములలవాటు పడుట బహుసులభము. సంస్కృత సంధులు, రామశబ్దము; అకారాంతము. రామ + అనుజుఁడు రామానుజుఁడు = "+ ఆకారము = రామాకారము ”” + ఇభము = రామేభము "" 1, + ఈశుఁడు = రామేశుఁడు "+ " + ఉత్త ముఁడు = రామోతముఁడు " + ఊరువు = రామోరువు . "+ ఏణము = === రామై ణము : = 21 + ఐశ్వర్యము = రామైశ్వర్యము " + » + ఓఘము = రామాఘము ", + ఔరసుఁడు = రామారసుఁడు ష:- ఆకారాంతము లిట్లే మఱియు (1) అ, ఆ (2) ఇ, ఈ (8) ఉ, ఊ (4) ఋ, ౠ (5) ఏ, ఐ (6) ఓ, ఔ" అను<noinclude><references/></noinclude> 4a975o1wvl13rq024xvn42n0uw2gkct 104 244953 603761 2026-11-03T08:59:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '14 లక్షణచంద్రిక. ఆఱుజంటలలో మొదటి నాల్గుజంటలయందుఁ గల యాయా హ్రస్వములకు వచ్చునట్టి సంధిరూపములే యాయాదీర్ఘ ముల కుఁగూడ వచ్చును; గాని దీర్ఘములుమాత్ర మధికముగా నుం డును. పిమ్మటి ర...' 603761 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>14 లక్షణచంద్రిక. ఆఱుజంటలలో మొదటి నాల్గుజంటలయందుఁ గల యాయా హ్రస్వములకు వచ్చునట్టి సంధిరూపములే యాయాదీర్ఘ ముల కుఁగూడ వచ్చును; గాని దీర్ఘములుమాత్ర మధికముగా నుం డును. పిమ్మటి రెండుజంటలలోని యక్షరములకు సమానరూ పములే. ఈసంగతి పైనుదహరించిన రామశబ్దమునందలి సంధి స్వరూపములను బాగుగాఁ బరిశీలించినయెడల విశదమగును; గనుక ఇకముందు గ్రంథవిస్తరభీతిచే సాధారణముగ హ్రస్వ రూపసంధులనుమాత్ర ముదహరించుచున్నాను. హరిశబ్దము; ఇకారాంతము. హర్యక్షము హరి + అక్షము ======= '' + ఇంద్రము = హరీంద్రము 21 + ఉక్త ము = హర్యుక్తము ఏణము = హ ర్యేణము "+ షరా:- ఈకారాంతములు నిట్లే. ప్రభు + అంతరము = Lă ప్రభుశబ్దము; ఉకారాంతము. అంతరము = ప్రభ్వంతరము ప్రభ్వాయువు » + ఆయువు = "" + ఉత ముఁడు 9 షరా:- = ప్రభూత ముఁడు -ఊకారాంతములకు నిట్టు లే. పితృశబ్దము; ఋకారాంతము, పితృ + అభిధానము = : పిత్రభిధానము » + ఆర్జితము = పిత్రార్జితము ;; + 2000×2500 = పితౄణము<noinclude><references/></noinclude> pzqyun8w9ms2cp8dhbhde7tqr8qirjz 104 244954 603762 2026-11-03T08:59:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వాక్ లక్ష్మణచంద్రిక. వాక్ఛబ్దము; కకారాంతము + అమృతము = వాగమృతము ”” + ఇంద్రుఁడు = వాగింద్రుఁడు 2' + ఉన్నతి = వాగున్నతి 15 షరా:—ఈహలంతమున కచ్చుపరంబగునపుడు గకారము కకారమునకు మాఱుగా వచ్...' 603762 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వాక్ లక్ష్మణచంద్రిక. వాక్ఛబ్దము; కకారాంతము + అమృతము = వాగమృతము ”” + ఇంద్రుఁడు = వాగింద్రుఁడు 2' + ఉన్నతి = వాగున్నతి 15 షరా:—ఈహలంతమున కచ్చుపరంబగునపుడు గకారము కకారమునకు మాఱుగా వచ్చెడిని. » + కాంత = వాక్కాంత " + " + గరిమ - వాగ్గరిమ "+ ” + చయము = వాక్చయము " + జనని === వాగ్జనని " + ఝరి = హెగ రి యి 29 + తరుణి = వాక రుణి "+ "" + ధాటి = వాగ్ధాటి 9 + నారి = వాఙ్నరి ౧౧ + పతి = వాక్పతి " "+ = 19 + భ్రమ = వాగ్ర్భమ 19 + మూలము = వాఙ్మూలము యువతి వాగ్యువతి వాగ్రమ వాళ్ల లన + "+ రమ = " + లలన == 3 "+ వనిత = "" + శాసనము == "" వాగ్వనిత క్ఛాసనము వార్ధరుఁడు ౧౫ + సతి = వాకృతి "+ హరుఁడు = వాగ రుఁడు<noinclude><references/></noinclude> 8jv4be7mk6l58a6zilk91fh174nx1o0 104 244955 603763 2026-11-03T08:59:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '16 లక్షణచంద్రిక. షట్చఙ్గము; టకారాంతము. షట్ + అంగములు = షడంగములు + 29 + ఐక్యము = షడైక్యము షరాః——దీనికి నచ్చుపరంబైనపుడు టకారము డకారము గా మాఱి యచ్చులు నిల్చును. 19 + కావ్యములు = షట్కావ్య...' 603763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>16 లక్షణచంద్రిక. షట్చఙ్గము; టకారాంతము. షట్ + అంగములు = షడంగములు + 29 + ఐక్యము = షడైక్యము షరాః——దీనికి నచ్చుపరంబైనపుడు టకారము డకారము గా మాఱి యచ్చులు నిల్చును. 19 + కావ్యములు = షట్కావ్యములు = = షడ్గుల్మములు '1 + గుల్మములు 39 + చక్రవ ర్తులు = షట్చక్రవర్తులు జాతులు = పర్జాతులు " + » + టుకారములు = పట్టం కారములు » + ఢక్కలు = పడ్డక్కలు 11 + తరుణులు - షటరుణులు "+ = " + ధామములు = షద్ధామములు "" + నముచులు = " " = షణ్ణముచులు 2 + పదములు = షట్పదములు 2 + భంగులు = పద్భంగులు 1 + మాతలు = షణ్మాతలు » + యమములు = షడ్యమములు " + 23 + రుచులు = : షడ్రుచులు 19 + వ స్తువులు = షడ్వ స్తువులు 23 + శాస్త్రములు = పట్ఛాస్త్రములు షట్సవనములు " + సవనములు == '' + హవ్యములు=షడ్డవ్యములు<noinclude><references/></noinclude> lv5zfo3g8lsy2wm9ezhkppdsuyb1qwc 104 244956 603764 2026-11-03T09:00:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'లక్షణచ ద్రిక. మగుచ్ఛబ్దము; తకారాంతము, మరుత్ + అర్చన = మరుదర్చన = "" + ఆవాసము = మరుదావాసము 17 షరా:——వీనికి అచ్చులు పరంబులగునపు తకారము దకా ర మగును. » + కాంత = మరుత్కాంత "" 1, + గజము = మరుద్గజమ...' 603764 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>లక్షణచ ద్రిక. మగుచ్ఛబ్దము; తకారాంతము, మరుత్ + అర్చన = మరుదర్చన = "" + ఆవాసము = మరుదావాసము 17 షరా:——వీనికి అచ్చులు పరంబులగునపు తకారము దకా ర మగును. » + కాంత = మరుత్కాంత "" 1, + గజము = మరుద్గజము "+ " + చలనము = మరుచ్చలనము "+ = " + జననము == మగుజ్జననము "" + తరుణి మరు త రుణి "+ దానము ==== మరుద్దానము 21 + నగరము = మరున్న గరము "+ = 23 + పూజ = మరుత్పూజ "" • " + బాణము = మరుద్బాణము " '' + మార్గము = మగున్మార్గము »» + యువతి = మరుద్యువతి 32 + రమణి = వ రుద్రమణి "+ = » + లక్షణము = మరుల్ల క్షణము "+ » + వాసరము = మరుద్వాసరము 11 + శక్తి = మరుచ్ఛక్తి ', + సముఁడు === మగ్దుత్సముఁడు = 11 + హృదయము = మరుద్ధృదయము మనశ్శబ్దము; సకారాంతము. మన + అంతరము = మనోంతరము +<noinclude><references/></noinclude> lzjiv89r5i17g61bwesnrqjbuob4g6o 104 244957 603765 2026-11-03T09:00:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '18 = లక్షణచంద్రిక. 11 + ఇష్టము = మనఇష్టము "" + " + ఉదంతము = మనోదంతము "" + కంపము మనఃకంపము " + " = గర్వము = మనోగర్వము 22 + చింత = మనశ్చింత " + + జాత = మనోజాత + తాపము = మన స్తాపము '' + ధైర్యము = మనోధైర్యము "" » + నిశ...' 603765 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>18 = లక్షణచంద్రిక. 11 + ఇష్టము = మనఇష్టము "" + " + ఉదంతము = మనోదంతము "" + కంపము మనఃకంపము " + " = గర్వము = మనోగర్వము 22 + చింత = మనశ్చింత " + + జాత = మనోజాత + తాపము = మన స్తాపము '' + ధైర్యము = మనోధైర్యము "" » + నిశ్చయము = మనోనిశ్చయము " 2 + పలకము మనః పలకము ======= '' + భ్రాంతి = మనో భ్రాంతి " " » + మయము = మనోమయము » + సంకోచము = మన స్సంకోచము „ + శాంతి = మనశ్శాంతి "" " + 20 8 = మనోహ ర నానావిధ సంధులు. = = = రామ + ఛత్రము = రామచ్ఛత్రము భూజ + ఛదము = భూజచ్ఛదము నృక్ష + ఛాయ = వృక్షచ్ఛాయ తరు - - ఛేదకుఁడు = తరుచ్ఛేదకుఁడు తత్ + ఆర్తి = క్షుధార్తి 22. F బాధ = క్షుద్బాధ = వార్ + అధిపుఁడు వారధిపుఁడు " + ఆకరము = వారాకరము<noinclude><references/></noinclude> q253hcfnk7ww996r18d3xzr6ufebctp 104 244958 603766 2026-11-03T09:00:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'లక్ష్మణచంద్రిక. 19 " + ट्री = " " + రాశి = వార్ధి + నిధి = వార్ని ధి = = రాశి దుర్ + క్రియ = దుష్రియ " じ + ఫలము = = దుష్ఫలము » + జాతి = దురాతి " » + లభ్యము = దుర్లభ్యము " 22 + వాంఛ = దుర్వాంఛ "" + సహనము = దుస్సహన...' 603766 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>లక్ష్మణచంద్రిక. 19 " + ट्री = " " + రాశి = వార్ధి + నిధి = వార్ని ధి = = రాశి దుర్ + క్రియ = దుష్రియ " じ + ఫలము = = దుష్ఫలము » + జాతి = దురాతి " » + లభ్యము = దుర్లభ్యము " 22 + వాంఛ = దుర్వాంఛ "" + సహనము = దుస్సహనము " + శకునము ===== దుశ్శకునము నిర్ + హేతువు = నిర్హేతువు షరా:——పై సర్వహలంతములకును శేషహల్సంధులు సా మాన్యముగా మార్పులుండవు. కించిద్భేదములున్నను గ్రంథా వలోకనంబునం దెలియనగు పరిశిష్టహల్సంధులను గ్రంథబా హుళ్యభీతిచే లిఖింపఁజాలనై తి. గద్యము:— ఇది శ్రీజ్ఞానవతీ ప్రముఖ గ్రంథకర్తయగు చిల్లరిగె యోగానందకవి విరచితంబగు లక్షణ చంద్రిక; సర్వము సంపూర్ణము.<noinclude><references/></noinclude> fkvxisyauheseu6wf2wy5q4opam9qn2 104 244959 603770 2026-11-03T09:29:49Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603770 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>నామద్రవ్యముచేగాని హిరణ్యముచేగాని చేయవలెను. తనజన్మ రాశికి తృతీయమందును షష్ఠమందును ఏకాదశమందును దశమరాశియందును గ్రహణముపట్టినచో శుభప్రదము. ద్వితీయమందును సప్తమ మందును నవమమందును, పంచమమందు నైనచో మధ్యమము. జన్మమునందుగాని చతుర్థమందు గాని, యష్టమమందుగాని, ద్వాదశమందుగాని పట్టినచో అరిష్టప్రదము. ఇక జన్మరాశియందును జన్మనక్షత్రమందును గూడనైనచో గర్గాద్యుక్తమైన శాంతి జేసికొనవలెను. లేదా బింబదానము జేయవలెను. అది యెట్టనిన; చంద్రగ్రహణమందు వెండిచే జంద్రబింబమును సువర్ణముచే నాగబింబమును జేయించియు సూర్యగ్రహణమందు సువర్ణముచేతనే సూర్యబింబమును నాగబింబమును జేసి ఘృతముచే నిండిన తామ్రపాత్రయందైనను కంచుపాత్రయందైన నుంచి తిలలు వస్త్రము దక్షిణముగలపి, "మమ జన్మరాశి జన్మనక్షత్ర స్థితాముక గ్రహణసూచిత సర్వారిష్ట శాంతిపూర్వక మేకాదశస్థాన స్థిత గ్రహణసూచిత శుభఫలావాప్తయే బింబదానం కరిష్యే” యని సంకల్పించి సూర్యుని చంద్రుని రాహువును ధ్యానించి నమస్కరించి, శ్లో॥ 'తమోమయ మహాభీమ సోమసూర్య విమర్దన, హేమతార ప్రదానేన మమశాంతి ప్రదోభవ. విధుం తుద నమస్తుభ్యం సింహి కానంద నాచ్యుత, దానే నానేన నాగస్య రక్షమాం వేధజాద్భయాత్' అను మంత్ర ముచ్చరింపుచు: "ఇదం సౌవర్ణం రాహుబింబం నాగం సౌవర్ణం రవి బింబం రాజతం చంద్రబింబం వామృతపూర్ణ కాంస్యపాత్రనిహితం యథాశక్తి తిలవస్త్రదక్షిణా సహితం గ్రహణసూచితారిష్టవినాశార్థం శుభఫలప్రాప్త్యర్థం చ తుభ్యమహం సంప్రదదే' యను దానవాక్యముచే పూజించిన బ్రాహ్మణునికి దాన మీయవలెను. ఇట్లు చతుర్థాది స్థానములందు పట్టినను దానము చేయవలెను. స్వజన్మరాశి మొదలగు రాసులలో గ్రహణముపట్టినపుడు గ్రస్తబింబము చూడగూడదు. ఇతరజనులకైనను వస్త్రజలాదివ్యవథానముచేతనే గ్రహణము చూడవలెనుగాని సాక్షాత్తుగా చూడగూడదు. పూర్ణగ్రాసముగా చంద్రగ్రహణము వచ్చునపుడు ముందు ద్వాదశి మొదలుకొని ఆపైని తదియ పర్యంతము దినసప్తకము మంగళ కార్యములకు నిషిద్ధము. సూర్యునికి పూర్ణగ్రాసమయినయెడ నేకాదశి మొదలుకొని చతుర్ధిపర్యంతము శుభకార్యమునకు నిషిద్ధము. ఖండగ్రహణమయినచో జతుర్దశి మొదలు దినత్రయము వర్జ్యము. జ్యోతిర్నిబంధ మందు గ్రాసముయొక్క పాదతారతమ్యమునుబట్టి నిషిద్ధదినములకు న్యూనాధికత్వము జెప్పబడినది. గ్రస్తాస్త గ్రహణమందు పూర్వదినత్రయము వర్ణ్యము. గ్రస్తోదయమందు నుత్తర దినత్రయము వర్జ్యము. పూర్ణగ్రాస మగునపుడు గ్రహణనక్షత్రము ఆరుమాసముల పర్యంతం వర్జ్యము. పాదాదిగ్రాసమందు మాసము నరమొదలుకొని యూహింపవలెను. పూర్వమందు సంకల్పించిన ద్రవ్యము గ్రహణానంతరమందు నీవలసి వచ్చినచో ద్విగుణముగ నీవలెను. {{Center|{{p|fs150}}సముద్ర స్నాన విధి</p>}} సముద్రమందు పూర్ణిమయమావాస్య మొదలగు పర్వములందే స్నానము చేయవలయును. శుక్రవార మందును మంగళవారమందును స్నానము జేయగూడదు.<noinclude><references/></noinclude> nq0y4wax6upmytdp7rtk858ov9zzf1z 104 244960 603773 2026-11-03T09:40:00Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇట్లు వచనము:- శ్లో॥'అశ్వత్థ సాగరౌసేవ్యౌ న స్పర్శస్తు కదాచన, అశ్వత్థం మంద వారేచసముద్రం పర్వణిస్పృశేత్, నకాల నియమస్సేతౌ సముద్ర స్నానకర్మణి.' అని. అనగా నశ్వత్థ వృక్షమును సముద...' 603773 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Brjswiki" /></noinclude>ఇట్లు వచనము:- శ్లో॥'అశ్వత్థ సాగరౌసేవ్యౌ న స్పర్శస్తు కదాచన, అశ్వత్థం మంద వారేచసముద్రం పర్వణిస్పృశేత్, నకాల నియమస్సేతౌ సముద్ర స్నానకర్మణి.' అని. అనగా నశ్వత్థ వృక్షమును సముద్రమును సర్వదా సేవింపవలెనుగాని స్పృశింపగూడదు. శనివారమయినచో నశ్వత్థమును బర్వమయినచో సముద్రమును స్పృశింప వచ్చును. సేతువునందయినచో నెప్పుడును నిషేధము లేదని సముద్రస్నాన విధి గ్రంథాంతరముచే దెలియవలెను. {{p|fs150}}తిథి నక్షత్రాదులయందు విధి నిషేధములు</p> అవ: - ఇక తిథివిశేషమందును నక్షత్రవిశేషమందును వారాదులయందును విధి నిషేధములు విచారింపబడును. ఇందుల వచనములు:- శ్లో॥'సప్తమ్యాం నస్పృశేతైలం నీలవస్త్రం న ధార యేత్, న చాప్యామలకైస్స్నానం న కుర్యాత్కలహం నరః, సప్తమ్యాం నైవ కుర్వీత తామ్రపాత్రేణ భోజనం' అని. అనగా సప్తమతి తిథియందు తైలమును స్పృశింప గూడదు. నీలవస్త్రము ధరింపగూడదు. ఉసిరికపప్పుతో స్నానము చేయగూడదు. కలహము చేయగూడదు. రాగిపాత్రతో భోజనము కూడదని యర్థము. ఇట్లు నంద తిథులందభ్యంగమును రిక్తతిథులందు క్షౌరమును జయతిథులందు శూద్రాదులకు మాంసమును, పూర్ణతిథులందు స్త్రీసంగమును వర్జ్యములు. ఇట్లు రవివారమందభ్యంగము, మంగలవారమందు క్షౌరము, బుధవారమందు స్త్రీసంగమును వర్జ్యములు. చిత్రా హస్త శ్రవణములందు తైలము వర్ణ్యము. విశాఖాప్రతిపత్తులయందు క్షౌరము గూడదు. మఘా కృత్తికాత్యుత్తరాలయందు స్త్రీసంగము గూడదు. సప్తమియందు తిలభక్షణమును తిలతర్పణమును గూడదు. అష్టమియందు నారికేళమును, నవమి యందానబకాయయు, దశమియందు పొట్లకాయయు, నిష్పావధాన్యమేకాదశి యందును, మొరిపప్పు ద్వాదశియందును, వంగకాయ త్రయోదశియందును వర్ణ్యములు. శ్లో॥ 'పూర్ణిమా దర్శసంక్రాంతి చతుర్దశ్యష్టమీషు చ, నరశ్చండాలయోనౌస్యా తెల స్త్రీ మాంససేవనాత్' అని. అనగా పూర్ణిమయందును దర్శయందును సంక్రాంతి దినమందును చతుర్దశియందును నష్టమి యందును, తైలముగాని, స్త్రీనిగాని మాంస మునుగాని సేవించినచో చండాలజన్మము వచ్చునని యర్థము. పూర్ణిమ, దర్శ, సంక్రాంతి, ద్వాదశి, శ్రాద్ధదినము. వీటిలో వస్త్రము బిడువగూడదు. రాత్రియందు మృత్తిక, గోమయము, ఉదకము వీనిని దేగూడదు. ప్రదోషకాలమందు గోమూత్రము బట్ట గూడదు. అమవాస్య మొదలగు పర్వములలో నవశ్వము శాంతినిమిత్తము తిలహోమము చేయవలెను. ఆత్మరక్షణము కొరకు దానాదికమును జేయవలెను. పర్వములందు వేదాధ్యయనము గూడదు. శౌచాచమనము బ్రహ్మచర్యము మొదలగు నియమములు సేవింపవలెను. ప్రతిపత్తు, దర్శ, షష్ఠి, నవమి వీటియందును శ్రాద్ధదిన మందును జన్మదినమందును వ్రతదినమందు నుపవాసదినమందును రవివారమం దును మధ్యాహ్న స్నానసమయమందును పుల్లతో దంతధావనముగూడదు. మరియేమ నిన; శ్లో॥ 'అలాభేదంత కాష్టానాం నిషిద్ధేపిది నేతధా, అపాం ద్వాదశ గండూషైః<noinclude><references/></noinclude> ov1swb0biyyjgusmookn6chxu3epo22 603798 603773 2026-11-03T11:07:52Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603798 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>ఇట్లు వచనము:- శ్లో॥'అశ్వత్థ సాగరౌసేవ్యౌ న స్పర్శస్తు కదాచన, అశ్వత్థం మంద వారేచసముద్రం పర్వణిస్పృశేత్, నకాల నియమస్సేతౌ సముద్ర స్నానకర్మణి.' అని. అనగా నశ్వత్థ వృక్షమును సముద్రమును సర్వదా సేవింపవలెనుగాని స్పృశింపగూడదు. శనివారమయినచో నశ్వత్థమును బర్వమయినచో సముద్రమును స్పృశింప వచ్చును. సేతువునందయినచో నెప్పుడును నిషేధము లేదని సముద్రస్నాన విధి గ్రంథాంతరముచే దెలియవలెను. {{Center|{{p|fs150}}తిథి నక్షత్రాదులయందు విధి నిషేధములు</p>}} అవ: - ఇక తిథివిశేషమందును నక్షత్రవిశేషమందును వారాదులయందును విధి నిషేధములు విచారింపబడును. ఇందుల వచనములు:- శ్లో॥'సప్తమ్యాం నస్పృశేతైలం నీలవస్త్రం న ధార యేత్, న చాప్యామలకైస్స్నానం న కుర్యాత్కలహం నరః, సప్తమ్యాం నైవ కుర్వీత తామ్రపాత్రేణ భోజనం' అని. అనగా సప్తమతి తిథియందు తైలమును స్పృశింప గూడదు. నీలవస్త్రము ధరింపగూడదు. ఉసిరికపప్పుతో స్నానము చేయగూడదు. కలహము చేయగూడదు. రాగిపాత్రతో భోజనము కూడదని యర్థము. ఇట్లు నంద తిథులందభ్యంగమును రిక్తతిథులందు క్షౌరమును జయతిథులందు శూద్రాదులకు మాంసమును, పూర్ణతిథులందు స్త్రీసంగమును వర్జ్యములు. ఇట్లు రవివారమందభ్యంగము, మంగలవారమందు క్షౌరము, బుధవారమందు స్త్రీసంగమును వర్జ్యములు. చిత్రా హస్త శ్రవణములందు తైలము వర్ణ్యము. విశాఖాప్రతిపత్తులయందు క్షౌరము గూడదు. మఘా కృత్తికాత్యుత్తరాలయందు స్త్రీసంగము గూడదు. సప్తమియందు తిలభక్షణమును తిలతర్పణమును గూడదు. అష్టమియందు నారికేళమును, నవమి యందానబకాయయు, దశమియందు పొట్లకాయయు, నిష్పావధాన్యమేకాదశి యందును, మొరిపప్పు ద్వాదశియందును, వంగకాయ త్రయోదశియందును వర్ణ్యములు. శ్లో॥ 'పూర్ణిమా దర్శసంక్రాంతి చతుర్దశ్యష్టమీషు చ, నరశ్చండాలయోనౌస్యా తెల స్త్రీ మాంససేవనాత్' అని. అనగా పూర్ణిమయందును దర్శయందును సంక్రాంతి దినమందును చతుర్దశియందును నష్టమి యందును, తైలముగాని, స్త్రీనిగాని మాంసమునుగాని సేవించినచో చండాలజన్మము వచ్చునని యర్థము. పూర్ణిమ, దర్శ,సంక్రాంతి, ద్వాదశి, శ్రాద్ధదినము. వీటిలో వస్త్రము బిడువగూడదు. రాత్రియందు మృత్తిక, గోమయము, ఉదకము వీనిని దేగూడదు. ప్రదోషకాలమందు గోమూత్రము బట్ట గూడదు. అమవాస్య మొదలగు పర్వములలో నవశ్వము శాంతినిమిత్తము తిలహోమము చేయవలెను. ఆత్మరక్షణము కొరకు దానాదికమును జేయవలెను. పర్వములందు వేదాధ్యయనము గూడదు. శౌచాచమనము బ్రహ్మచర్యము మొదలగు నియమములు సేవింపవలెను. ప్రతిపత్తు, దర్శ, షష్ఠి, నవమి వీటియందును శ్రాద్ధదినమందును జన్మదినమందును వ్రతదినమందు నుపవాసదినమందును రవివారమందును మధ్యాహ్న స్నానసమయ మందును పుల్లతో దంతధావనముగూడదు. మరియేమనిన; శ్లో॥ 'అలాభేదంత కాష్టానాం నిషిద్ధేపిది నేతధా, అపాం ద్వాదశ గండూషైః<noinclude><references/></noinclude> sgm1xr505pav56snho33nbo81zbg2ic 0 244961 603775 2026-11-03T09:52:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = ఉపోద్ఘాతః | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../నాయకప్రకరణమ్/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1934 }} <pa...' 603775 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = ఉపోద్ఘాతః | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../నాయకప్రకరణమ్/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1934 }} <pages index="ప్రతాపరుద్రీయమ్ (విద్యానాథ).pdf" from=6 to=14 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] 96hc1orebrzwz07tv4d203caejikezj 0 244962 603776 2026-11-03T09:55:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = నాయకప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../ఉపోద్ఘాతః/]] | తదుపరి = [[../కావ్యప్రకరణమ్/]] | వివరములు =...' 603776 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = నాయకప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../ఉపోద్ఘాతః/]] | తదుపరి = [[../కావ్యప్రకరణమ్/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1934 }} <pages index="ప్రతాపరుద్రీయమ్ (విద్యానాథ).pdf" from=15 to=41 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] 6aff8uvm6oruuszy71ur2qv3imrsyau 0 244963 603777 2026-11-03T09:57:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = కావ్యప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../నాయకప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = [[../నాటకప్రకరణమ్/]] | వివరము...' 603777 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = కావ్యప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../నాయకప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = [[../నాటకప్రకరణమ్/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1934 }} <pages index="ప్రతాపరుద్రీయమ్ (విద్యానాథ).pdf" from=89 to=41 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] iq9luvue6kr1x9m2bybqdf6z0zwyxi2 603778 603777 2026-11-03T09:57:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603778 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = కావ్యప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../నాయకప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = [[../నాటకప్రకరణమ్/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1934 }} <pages index="ప్రతాపరుద్రీయమ్ (విద్యానాథ).pdf" from=42 to=89 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] ndbrrzp5u30i9qlpv4uztvrxfx27pln 0 244964 603779 2026-11-03T09:59:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = నాటకప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../కావ్యప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = [[../నాటకోదాహరణమ్/]] | వివరము...' 603779 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = నాటకప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../కావ్యప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = [[../నాటకోదాహరణమ్/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1934 }} <pages index="ప్రతాపరుద్రీయమ్ (విద్యానాథ).pdf" from=90 to=112 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] j4ncpbv1wz8ai53fbppcgv4kawjpzgc 603780 603779 2026-11-03T10:01:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603780 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = నాటకప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../కావ్యప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = [[../రసప్రకరణమ్/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1934 }} <pages index="ప్రతాపరుద్రీయమ్ (విద్యానాథ).pdf" from=90 to=185 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] hw556pbirr0k8vtkzmsn5vbj261usck 0 244965 603781 2026-11-03T10:04:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = రసప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../నాటకప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = [[../దోషప్రకరణమ్/]] | వివరములు = |...' 603781 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = రసప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../నాటకప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = [[../దోషప్రకరణమ్/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1934 }} <pages index="ప్రతాపరుద్రీయమ్ (విద్యానాథ).pdf" from=186 to=252 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] e1r6hh3ne2dd9s6byupvkf3xaqhihxu 0 244966 603782 2026-11-03T10:06:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = దోషప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../రసప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = [[../గుణప్రకరణమ్/]] | వివరములు = |స...' 603782 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = దోషప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../రసప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = [[../గుణప్రకరణమ్/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1934 }} <pages index="ప్రతాపరుద్రీయమ్ (విద్యానాథ).pdf" from=253 to=276 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] nzpmawaiv7r9n6kqwchup0gf1bq3qzz 0 244967 603783 2026-11-03T10:08:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = గుణప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../దోషప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = [[../శబ్దాలఙ్కారప్రకరణమ్/]] | వి...' 603783 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = గుణప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../దోషప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = [[../శబ్దాలఙ్కారప్రకరణమ్/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1934 }} <pages index="ప్రతాపరుద్రీయమ్ (విద్యానాథ).pdf" from=277 to=289 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] audh977mzs2rx0fcu5va3q2905q1hfe 0 244968 603784 2026-11-03T10:10:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = శబ్దాలఙ్కారప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../గుణప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = ../అర్థాలఙ్కారప్రకర...' 603784 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = శబ్దాలఙ్కారప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../గుణప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = [[../అర్థాలఙ్కారప్రకరణమ్/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1934 }} <pages index="ప్రతాపరుద్రీయమ్ (విద్యానాథ).pdf" from=290 to=301 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] h793iyhql0mpa4glxbiy6l9qcfyl17c 0 244969 603785 2026-11-03T10:12:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = అర్థాలఙ్కారప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../శబ్దాలఙ్కారప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = ../మిశ్రాలఙ...' 603785 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = అర్థాలఙ్కారప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../శబ్దాలఙ్కారప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = [[../మిశ్రాలఙ్కారప్రకరణమ్/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1934 }} <pages index="ప్రతాపరుద్రీయమ్ (విద్యానాథ).pdf" from=302 to=407 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] fv2ffaurtf8d9o8y0ltba47dlvz3bbp 0 244970 603786 2026-11-03T10:14:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = మిశ్రాలఙ్కారప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../అర్థాలఙ్కారప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = | వివరముల...' 603786 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = విద్యానాథ | అనువాదం= ఉత్పల వేంకటనరసింహాచార్య (పరిష్కర్త) | విభాగము = మిశ్రాలఙ్కారప్రకరణమ్ | ముందరి = [[../అర్థాలఙ్కారప్రకరణమ్/]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1934 }} <pages index="ప్రతాపరుద్రీయమ్ (విద్యానాథ).pdf" from=408 to=413 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] 778ctu7vu3mnvoqdplcfl724l3ncwbu 0 244971 603788 2026-11-03T10:35:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = గ్రంథారంభము | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../కావ్యలక్షణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1969 }}...' 603788 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = గ్రంథారంభము | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../కావ్యలక్షణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1969 }} <pages index="ఆంధ్రరసగంగాధరము (ప్రథమాననము).pdf" from=10 to=15 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] myyrxqfjxtyzxkoswnk7vbm9yi7xnr4 0 244972 603789 2026-11-03T10:37:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = కావ్యలక్షణము | ముందరి = [[../గ్రంథారంభము/]] | తదుపరి = [[../ప్రాచీనలక్షణఖండనము/]] | వివ...' 603789 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = కావ్యలక్షణము | ముందరి = [[../గ్రంథారంభము/]] | తదుపరి = [[../ప్రాచీనలక్షణఖండనము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1969 }} <pages index="ఆంధ్రరసగంగాధరము (ప్రథమాననము).pdf" from=16 to=24 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] s5wj8iyjnx5s8uu3zejda5wigpcrkjj 603791 603789 2026-11-03T10:44:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 603791 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = కావ్యలక్షణము ఇత్యాది | ముందరి = [[../గ్రంథారంభము/]] | తదుపరి = [[../రసవాదము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1969 }} <pages index="ఆంధ్రరసగంగాధరము (ప్రథమాననము).pdf" from=16 to=117 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] f6v4dtwxqjomk5xqvy6mvp0ub2ib0lw 0 244973 603792 2026-11-03T10:49:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = రసవాదము ఇత్యాది | ముందరి = [[../కావ్యలక్షణము/]] | తదుపరి = [[../రసధ్వని/]] | వివరములు = |స...' 603792 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = రసవాదము ఇత్యాది | ముందరి = [[../కావ్యలక్షణము/]] | తదుపరి = [[../రసధ్వని/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1969 }} <pages index="ఆంధ్రరసగంగాధరము (ప్రథమాననము).pdf" from=118 to=152 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] 2ara3j6tf866rdizuoxp5e98ijbrshm 0 244974 603793 2026-11-03T10:50:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = రసధ్వని | ముందరి = [[../రసవాదము/]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1969 }} <pages index="ఆంధ్రర...' 603793 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = జగన్నాథ పండితరాయలు |అనువాదం =వేదాల తిరువెంగళాచార్యులు | విభాగము = రసధ్వని | ముందరి = [[../రసవాదము/]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1969 }} <pages index="ఆంధ్రరసగంగాధరము (ప్రథమాననము).pdf" from=153 to=266 /> [[వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు]] 67k35918ldefx13zw20dyp0g7dj666u 104 244975 603802 2026-11-03T11:25:44Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 603802 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>పత్రై ర్వాశోధయేన్ముఖం' అని. అనగా దంతకాష్ఠము దొరకనపుడును నిషిద్ధదినములందును పండ్రెండు మారులు జలము పుక్కిలించుటచేనైనను పండుటాకులచేనైనను ముఖశుద్ధి జేసుకొనవలెనని యర్థము. ఈ నిషేధములన్నిటికిని తిథి మొదలగునవి తత్కాల వ్యాప్తిగల్గునవిగ గ్రహించునది. ఈ గ్రంథము పూర్వగ్రంథముల శాస్త్రార్థము దెలిసికొను పాండిత్యముగల వారి కొరకుగాదు. మరియేమనిన; నట్టి పాండిత్యము లేకున్నను సిద్ధాంత ధర్మములను దెలియుట గోరువారలకు వ్రాయబడినది గనుక ప్రమాణవచనములు కౌస్తుభము నిర్ణయ సింధుమాధవ నిబంధము మొదలగువానియందు దెలియవలెను. ఇట్టి ధర్మసింధు సారముచే శ్రీ విర్ధల స్వామి సంతసింపవలయును. గ్రంథములో ప్రమాద దోషములున్నను సజ్జనులు ప్రేమచే వానిని శోధించి శ్రీకృష్ణస్వామికుచేలుని అటుకులు గ్రహించినట్లు గ్రహింతురుగాక. ఇది యనంతోపాధ్యాయపుత్రుడగు కాశీనాథోపాధ్యాయులచే రచియింపబడిన ధర్మసింధుసారమందు {{Center|ప్రథమ పరిచ్ఛేదము సంపూర్ణము.}} {{Center|{{p|fs125}}శ్రీ దుర్గాంబాయై నమః</p>}} {{Center|{{p|fs150}}ద్వితీయపరిచ్ఛేదము</p>}} {{Center|{{p|fs150}}మంగచళాచరణము</p>}} {{Center|అవ. ఇపుడు గ్రంథకర్త మంగళముజేసి ప్రతిజ్ఞ చేయుచున్నాడు:-}} ఎట్లనిన; విద్వాంసుల యంతరంగమందుండెడి పాండురంగ విఠల స్వామిని అతని హృదయమందు నివసించిన లక్ష్మీదేవిని సత్పురుషులకు హితమునే పలుకు పూజ్యుడగు ననంతభట్టును శ్రేష్ఠురాలగు తల్లిని నమస్కరించి ప్రథమపరిచ్ఛేదములో సామాన్యముగ నిర్ణయింపబడిన కాలమును విశేషముగా నిర్ణయింపుచున్నాను. గనుక పునరుక్తిదోషముకానేరదు. పూర్వమందు మాసవిశేషాపేక్ష లేకుండ సామాన్యముగ తిథ్యాదినిర్ణయము చెప్పబడినది. ఇపుడు చైత్రాదిమాసములలో ప్రతిపదాది తిథుల యందు విధింపబడిన సంవత్సరకృత్యములు యావత్తును సారముగా సంగ్రహింపు చున్నాము. ఇక్కడ మాసము శుక్ల ప్రతిపద మొదలుకొని యమావాస్యతో నంతమగు నదియే గ్రహింపబడును. దాక్షిణాత్యులు కిదియే సమ్మతము. ఇందు పూర్వోక్తమైన కొన్ని యంశములను వచించినను విశేషోక్తులచే వాటిని దృఢము చేయుటకేయని యూహించునది. అందు మేషసంక్రాంతి యందు ప్రవేశమునకు ముందు పదిగడియలును వెనుకపదిగడియలును పుణ్యకాలము. రాత్రియం దర్ధరాత్రమునకంటె ముందు ప్రవేశమగుచో పూర్వదిన మందుత్తరార్ధము పుణ్యము. అర్ధరాత్రానంతర మందు సంక్రాంతియైన యెడ పరదినార్థము పుణ్యము. అర్ధరాత్రమందే ప్రవేశమైనచో పూర్వోతరదినార్ధములు రెండును పుణ్యములు.<noinclude><references/></noinclude> 98wsc7kt5qpig6t3k448davepcxm7eo 603803 603802 2026-11-03T11:33:12Z Brjswiki 6801 603803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>పత్రై ర్వాశోధయేన్ముఖం' అని. అనగా దంతకాష్ఠము దొరకనపుడును నిషిద్ధదినములందును పండ్రెండు మారులు జలము పుక్కిలించుటచేనైనను పండుటాకులచేనైనను ముఖశుద్ధి జేసుకొనవలెనని యర్థము. ఈ నిషేధములన్నిటికిని తిథి మొదలగునవి తత్కాల వ్యాప్తిగల్గునవిగ గ్రహించునది. ఈ గ్రంథము పూర్వగ్రంథముల శాస్త్రార్థము దెలిసికొను పాండిత్యముగల వారి కొరకుగాదు. మరియేమనిన; నట్టి పాండిత్యము లేకున్నను సిద్ధాంత ధర్మములను దెలియుట గోరువారలకు వ్రాయబడినది గనుక ప్రమాణవచనములు కౌస్తుభము నిర్ణయ సింధుమాధవ నిబంధము మొదలగువానియందు దెలియవలెను. ఇట్టి ధర్మసింధు సారముచే శ్రీ విర్ధల స్వామి సంతసింపవలయును. గ్రంథములో ప్రమాద దోషములున్నను సజ్జనులు ప్రేమచే వానిని శోధించి శ్రీకృష్ణస్వామికుచేలుని అటుకులు గ్రహించినట్లు గ్రహింతురుగాక. ఇది యనంతోపాధ్యాయపుత్రుడగు కాశీనాథోపాధ్యాయులచే రచియింపబడిన ధర్మసింధుసారమందు {{Center|ప్రథమ పరిచ్ఛేదము సంపూర్ణము.}} {{Center|{{p|fs125}}శ్రీ దుర్గాంబాయై నమః</p>}} {{Center|{{p|fs150}}ద్వితీయపరిచ్ఛేదము</p>}} {{Center|{{p|fs150}}మంగచళాచరణము</p>}} {{Center|అవ. ఇపుడు గ్రంథకర్త మంగళముజేసి ప్రతిజ్ఞ చేయుచున్నాడు:-}} ఎట్లనిన; విద్వాంసుల యంతరంగమందుండెడి పాండురంగ విఠల స్వామిని అతని హృదయమందు నివసించిన లక్ష్మీదేవిని సత్పురుషులకు హితమునే పలుకు పూజ్యుడగు ననంతభట్టును శ్రేష్ఠురాలగు తల్లిని నమస్కరించి ప్రథమపరిచ్ఛేదములో సామాన్యముగ నిర్ణయింపబడిన కాలమును విశేషముగా నిర్ణయింపుచున్నాను. గనుక పునరుక్తిదోషముకానేరదు. పూర్వమందు మాసవిశేషాపేక్ష లేకుండ సామాన్యముగ తిథ్యాదినిర్ణయము చెప్పబడినది. ఇపుడు చైత్రాదిమాసములలో ప్రతిపదాది తిథుల యందు విధింపబడిన సంవత్సరకృత్యములు యావత్తును సారముగా సంగ్రహింపు చున్నాము. ఇక్కడ మాసము శుక్ల ప్రతిపద మొదలుకొని యమావాస్యతో నంతమగు నదియే గ్రహింపబడును. దాక్షిణాత్యులు కిదియే సమ్మతము. ఇందు పూర్వోక్తమైన కొన్ని యంశములను వచించినను విశేషోక్తులచే వాటిని దృఢము చేయుటకేయని యూహించునది. అందు మేషసంక్రాంతి యందు ప్రవేశమునకు ముందు పదిగడియలును వెనుకపదిగడియలును పుణ్యకాలము. రాత్రియం దర్ధరాత్రమునకంటె ముందు ప్రవేశమగుచో పూర్వదిన మందుత్తరార్ధము పుణ్యము. అర్ధరాత్రానంతర మందు సంక్రాంతియైన యెడ పరదినార్థము పుణ్యము. అర్ధరాత్రమందే ప్రవేశమైనచో పూర్వోత్తరదినార్ధములు రెండును పుణ్యములు.<noinclude><references/></noinclude> siopu3kzq5byrn8tfn2qax0sxiv33f3