Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk Чингизхон 0 2378 1480002 1473803 2026-07-11T23:33:59Z Шухрат Саъдиев 5132 /* */ Таҳрир 1480002 wikitext text/x-wiki {{otheruses}} {{Ходими давлатӣ | имя = Чингисхон | должность = [[великий хан Монгольской империи]] | оригинал имени = {{lang-mn|[[Файл:Cinggis qagan.svg|24px]]}} | порядок = 1 | изображение = YuanEmperorAlbumGenghisPortrait.jpg | описание изображения = | имя при рождении = Тэмуджин (Темучжин) | периодначало = [[1206]] | периодконец = [[1227]] | предшественник = Создание государства | преемник = [[Толуй]] (регент) <br> [[Угедей]] | дата рождения = ок. 1155 или 1162 | место рождения = | дата смерти = 25.8.1227 | место смерти = | похоронен = Место захоронения неизвестно | род = [[Борджигин]] | в браке = [[Бортэ]] <br> [[Хулан]] <br> [[Есугэн]] <br> [[Есуй]] | отец = [[Есугей]] | мать = [[Оэлун]] |дети = '''сыновья''': <br>[[Джучи]], [[Чагатай]], [[Угедей]], [[Толуй]], [[Кюльхан (военачальник)|Кюльхан]], Харачар, Чахур, Хархад<br>'''дочери''': <br>Ходжин-бэги, Цэцэйхэн, Алангаа, Тэмулэн, Алдуун }} '''Чингизхон''' ({{lang-mn|Чингис хаан}} {{IPA|[tʃiŋɡɪs χaːŋ]}}; исми асосӣ — Тэмуҷи́н, Темучи́н и ({{забон-мн|Тэмүүжин}}) (тав.тақрибан [[соли 1155]] — даргузашт [[25 август]]и [[соли 1227]]) — хони муғул, асосгузори [[Империяи муғул|Импероурии муғул]] (аз [[соли 1206]]), ташкилотчии ҳамлаҳои лашкарҳои забткунанда ба кишварҳои [[Осиё]] ва [[Аврупои Шарқӣ]]. === Солҳои аввал === * {{Rodovid|94920}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{хурд}} [[Гурӯҳ:Таърих]] [[Гурӯҳ:Ҳукмфармоён]] [[Гурӯҳ:Унвонҳои муғул]] ecyf8sux1lnifti8glffcorjjhv9uch 1480003 1480002 2026-07-11T23:35:42Z Шухрат Саъдиев 5132 /* */ Таҳрир 1480003 wikitext text/x-wiki {{otheruses}} {{Ходими давлатӣ | имя = Чингисхон | должность = [[великий хан Монгольской империи]] | оригинал имени = {{lang-mn|[[Файл:Cinggis qagan.svg|24px]]}} | порядок = 1 | изображение = YuanEmperorAlbumGenghisPortrait.jpg | описание изображения = | имя при рождении = Тэмуджин (Темучжин) | периодначало = [[1206]] | периодконец = [[1227]] | предшественник = Создание государства | преемник = [[Толуй]] (регент) <br> [[Угедей]] | дата рождения = ок. 1155 или 1162 | место рождения = | дата смерти = 25.8.1227 | место смерти = | похоронен = Место захоронения неизвестно | род = [[Борджигин]] | в браке = [[Бортэ]] <br> [[Хулан]] <br> [[Есугэн]] <br> [[Есуй]] | отец = [[Есугей]] | мать = [[Оэлун]] |дети = '''сыновья''': <br>[[Джучи]], [[Чагатай]], [[Угедей]], [[Толуй]], [[Кюльхан (военачальник)|Кюльхан]], Харачар, Чахур, Хархад<br>'''дочери''': <br>Ходжин-бэги, Цэцэйхэн, Алангаа, Тэмулэн, Алдуун }} '''Чингизхон''' ({{lang-mn|Чингис хаан}} {{IPA|[tʃiŋɡɪs χaːŋ]}}; исми асосӣ — Тэмуҷи́н, Темучи́н и ({{забон-мн|Тэмүүжин}}) (тав.тақрибан [[соли 1155]] — даргузашт [[25 август]]и [[соли 1227]]) — хони муғул, асосгузори [[Империяи Муғул|Имперотурии Муғул]] (аз [[соли 1206]]), ташкилотчии ҳамлаҳои лашкарҳои забткунанда ба кишварҳои [[Осиё]] ва [[Аврупои Шарқӣ]]. === Солҳои аввал === * {{Rodovid|94920}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{хурд}} [[Гурӯҳ:Таърих]] [[Гурӯҳ:Ҳукмфармоён]] [[Гурӯҳ:Унвонҳои муғул]] 54abhlhz7mknb572knpfy5amqs7dblw Фурудгоҳи Нюрнберг 0 27534 1479990 1466735 2026-07-11T12:55:16Z ~2026-39363-72 142097 Обновлены данные о трафике за 2025 год (пассажиропоток, грузопоток, взлёты-посадки); источник ADV 1479990 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи Нюрнберг | nativename = Flughafen Nürnberg | IATA = NUE | ICAO = EDDN | type = Ҷамъиятӣ | operator = Flughafen Nürnberg GmbH | city-served = [[Нюрнберг]] | location = [[Нюрнберг]], [[Олмон]] | elevation-m = 318 | coordinates = {{coord|49|29|55|N|11|04|50|E|type:airport}} | website = {{URL|airport-nuernberg.de}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 10/28 | r1-length-m = 2700 | r1-surface = Асфалт | stat-year = 2025 | stat1-header = Мусофирон | stat1-data = 4 508 700 | stat2-header = Ҳаракати ҳавопаймоҳо | stat2-data = 52 919 | stat3-header = Бор (тонна) | stat3-data = 4663 | footnotes = <ref name="adv_2025">{{cite web |url=https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2015/11/12.2025-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV Monthly Traffic Report 12/2025 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |lang=de |format=PDF; 2034&nbsp;KB |accessdate=2026-07-10}}</ref> }} '''Фурудгоҳи Нюрнберг''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Нюрнберг]] буда, дуюмин шаҳри бузурги [[Бавария]] дар [[Олмон]] мебошад.<ref>[https://www.airport-nuernberg.de Дар бораи фурудгоҳ]. Flughafen Nürnberg.</ref> Нюрнберг маркази муҳими саноатӣ ва фарҳангии ҷанубии Олмон мебошад. Соли [[2025]] фурудгоҳ 4,5 миллион мусофир қабул намуд.<ref name="adv_2025" /> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1933]] кушода шуд. Нюрнберг маркази таърихии Империяи Муқаддаси Рими Олмон ва шаҳри маъруфи қурунивустоии Аврупо мебошад. === Тараққиёт === Баъд аз [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нав дар соли [[2003]] кушода шуд ва хатти метро ба фурудгоҳ расонда шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Nuremberg airport new terminal]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии минтақаи Франкония мебошад. Парвозҳо ба Лондон, Анталя, Пальма-де-Маёрка, Ҳургада ва шаҳрҳои Аврупо иҷро мешаванд. Нюрнберг мизбони бозори машҳури Зодрӯзи Исо (Christkindlesmarkt) мебошад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Ryanair]] || Лондон-Станстед, Дублин, Пальма |- | [[Eurowings]] || Пальма, Ҳургада |- | [[Corendon Airlines]] || Анталя |- | [[SunExpress]] || Анталя, Измир |- | [[Turkish Airlines]] || Истанбул |- | [[Wizz Air]] || Будапешт, Бухарест |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 10/28 || 2 700 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад ки дар соли [[2003]] навсозӣ шуд. Хатти метрои U2 фурудгоҳро дар 12 дақиқа ба маркази Нюрнберг мепайвандад. == Оморҳо == == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2017]] || 4,2 |- | [[2018]] || 4,5 |- | [[2019]] || 4,1 |- | [[2020]] || 0,9 |- | [[2021]] || 1,1 |- | [[2022]] || 3,3 |- | [[2023]] || 3,9 |- | [[2024]] || 4,0<ref name="adv_2024">{{cite web |url=https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2015/11/12.2024-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV Monthly Traffic Report 12/2024 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |lang=de |format=PDF; 921&nbsp;KB |accessdate=2026-07-10}}</ref> |- | [[2025]] || 4,5<ref name="adv_2025" /> |} == Нигаред низ == * [[Нюрнберг]] * [[Олмон]] * [[Бавария]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.airport-nuernberg.de Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/NUE Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Олмон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Нюрнберг]] o6p6f9ccdin70pqb7kk3meh4p1emu10 1479991 1479990 2026-07-11T12:55:44Z ~2026-39363-72 142097 typo 1479991 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи Нюрнберг | nativename = Flughafen Nürnberg | IATA = NUE | ICAO = EDDN | type = Ҷамъиятӣ | operator = Flughafen Nürnberg GmbH | city-served = [[Нюрнберг]] | location = [[Нюрнберг]], [[Олмон]] | elevation-m = 318 | coordinates = {{coord|49|29|55|N|11|04|50|E|type:airport}} | website = {{URL|airport-nuernberg.de}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 10/28 | r1-length-m = 2700 | r1-surface = Асфалт | stat-year = 2025 | stat1-header = Мусофирон | stat1-data = 4 508 700 | stat2-header = Ҳаракати ҳавопаймоҳо | stat2-data = 52 919 | stat3-header = Бор (тонна) | stat3-data = 4663 | footnotes = <ref name="adv_2025">{{cite web |url=https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2015/11/12.2025-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV Monthly Traffic Report 12/2025 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |lang=de |format=PDF; 2034&nbsp;KB |accessdate=2026-07-10}}</ref> }} '''Фурудгоҳи Нюрнберг''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Нюрнберг]] буда, дуюмин шаҳри бузурги [[Бавария]] дар [[Олмон]] мебошад.<ref>[https://www.airport-nuernberg.de Дар бораи фурудгоҳ]. Flughafen Nürnberg.</ref> Нюрнберг маркази муҳими саноатӣ ва фарҳангии ҷанубии Олмон мебошад. Соли [[2025]] фурудгоҳ 4,5 миллион мусофир қабул намуд.<ref name="adv_2025" /> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1933]] кушода шуд. Нюрнберг маркази таърихии Империяи Муқаддаси Рими Олмон ва шаҳри маъруфи қурунивустоии Аврупо мебошад. === Тараққиёт === Баъд аз [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нав дар соли [[2003]] кушода шуд ва хатти метро ба фурудгоҳ расонда шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Nuremberg airport new terminal]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии минтақаи Франкония мебошад. Парвозҳо ба Лондон, Анталя, Пальма-де-Маёрка, Ҳургада ва шаҳрҳои Аврупо иҷро мешаванд. Нюрнберг мизбони бозори машҳури Зодрӯзи Исо (Christkindlesmarkt) мебошад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Ryanair]] || Лондон-Станстед, Дублин, Пальма |- | [[Eurowings]] || Пальма, Ҳургада |- | [[Corendon Airlines]] || Анталя |- | [[SunExpress]] || Анталя, Измир |- | [[Turkish Airlines]] || Истанбул |- | [[Wizz Air]] || Будапешт, Бухарест |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 10/28 || 2 700 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад ки дар соли [[2003]] навсозӣ шуд. Хатти метрои U2 фурудгоҳро дар 12 дақиқа ба маркази Нюрнберг мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2017]] || 4,2 |- | [[2018]] || 4,5 |- | [[2019]] || 4,1 |- | [[2020]] || 0,9 |- | [[2021]] || 1,1 |- | [[2022]] || 3,3 |- | [[2023]] || 3,9 |- | [[2024]] || 4,0<ref name="adv_2024">{{cite web |url=https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2015/11/12.2024-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV Monthly Traffic Report 12/2024 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |lang=de |format=PDF; 921&nbsp;KB |accessdate=2026-07-10}}</ref> |- | [[2025]] || 4,5<ref name="adv_2025" /> |} == Нигаред низ == * [[Нюрнберг]] * [[Олмон]] * [[Бавария]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.airport-nuernberg.de Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/NUE Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Олмон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Нюрнберг]] h78akq8i93waukrlbglo7q1fbxj3s56 Зарафшон (корхонаи заршӯӣ) 0 95758 1480014 1460875 2026-07-12T08:17:03Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Адабиёт */ 1480014 wikitext text/x-wiki {{Ширкат}} '''Зарафшон''' (''ҶММ КМ «Зарафшон»'') — корхонаи истеҳсоли [[тилло]] дар ноҳияи Панҷакенти вилояти Суғди [[Тоҷикистон]]. == Таърих == Сохтмони Комбинати тиллои Тоҷик (ТЗРК) [[соли 1981]] оғоз гардида, [[соли 1990]] ба итмом расид, ки дар асоси он бо қарори Шӯрои вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон 31 майи [[соли 1994]] миёни [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва Ширкати саноати кӯҳии [[Бритониёи Кабир]] «Коммонвелс энд Бритиш Минерал ЛТД» («Commonwealth & British Mineral Ltd») Корхонаи муштараки «Зарафшон» таъсис ёфт. Корхона дар шаҳраки Суғдиёни шаҳри [[Панҷакент]], дар [[водии Зарафшон|водии Зарафшони]] [[вилояти Суғд]] ҷойгир аст. Масоҳати умумии корхона 2672,86 га. Ба КМ «Зарафшон» иҷозатнома (литсензия) барои анҷом додани корҳои геологӣ-иктишофӣ дар майдони 300 ҳазор га дода шудааст. Манбаи асосии ашёи хоми [[корхона]] — кони маъдани «Тарор», конҳои кушоди «Ҷилав», «Олимпӣ» ва «Хирсхона». Тибқи оинномаи КМ «Зарафшон» мақсади асосии он истихроҷ, коркард ва истеҳсоли маъданҳое мебошад, ки дар таркибашон [[тилло]], [[нуқра]], [[мис]], [[филизот|филизоти]] қимат ва ранга доранд. КМ «Зарафшон» инчунин сертификату иҷозатномаҳо, аз қабили ҳуқуқи истифодаи замин, фаъолияти геодезӣ, сохтмону васлкунӣ, нигоҳдории маводи хатарноку тарканда, ҷалби қувваи кории хориҷӣ ва ғайра дорад. Соли 2007 ҳиссаи Ширкати саноати кӯҳии «Коммонвелс энд Бритиш Минерал ЛТД»-ро Ширкати байналмилалии саноати кӯҳии «Тзинфен»-и [[Ҳонконг]] («Zijin Mining Group Co Ltd»)-и [[ҶХХ]] харидорӣ кард. Тибқи иқтибос аз Феҳрасти ягонаи давлатӣ шахсони ҳуқуқии саҳмдори КМ «Зарафшон» аз ҷониби сармоягузор (инвестор)-и хориҷӣ Ширкати байналмилалии саноати кӯҳии Хитой «Тзинфен»-и Ҳонконг бо саҳми 75 дарсад ва аз Ҷумҳурии Тоҷикистон Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон бо саҳми 25 дарсад мебошанд. [[27 август|27 августи]] [[соли 2008]] «Ёддошти тафоҳум оид ба ҳамкорӣ байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ширкати Хитоии «Корпоратсияи саҳомии саноатии кӯҳии Сызин Лимитед Со, LTD» ба имзо расонида шуд. Мақсад аз ба имзо расонидани «Ёддошти тафоҳум» ин мусоидат намудан ба рушди "Ҷамъияти масъулияташ маҳдуди Корхонаи муштараки «Зарафшон» ҷиҳати таҷдид ва азнавсозии он, афзун намудани истеҳсоли металлҳои қимматбаҳою ранга дар ҷумҳурӣ буд.<ref>{{cite web|url=http://sanoat.tj/?page_id=647|title=ҶДММ КМ «Зарафшон»|author=|date=|publisher=sanoat.tj|accessdate=2020-01-21|archivedate=2020-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200212052404/http://sanoat.tj/?page_id=647}}</ref>. Соли 2011 фабрикаи заршӯии нав бо иқтидори коркарди 2000 тн маъдан дар як шабонарӯз, соли 2013 коргоҳ (сех)-и холисгардони (аффинаж)-и [[тилло]] ва соли 2015 фабрикаи заршӯии нав бо иқтидори коркарди 10000 тн маъдан дар як шабонарӯз ба кор оғоз карданд. ҶММ КМ «Зарафшон» бо технологияи муосири чинӣ муҷаҳҳаз аст. Маҳсулоти асосиаш сабикаи тилоӣ мебошад, ки онро асосан дар дохили ҷумҳурӣ [[Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва [[Бонки миллии Тоҷикистон|Бонки миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] харидорӣ мекунанд. ҶММ КМ «Зарафшон» соли 2016-ум 3,3 тн [[тилло]] истеҳсол кардааст. Ҳоло дар корхона 2171 коргар дар ду баст кор мекунад, ки 2116 нафари онҳо шаҳрвандони Тоҷикистон ва 55 нафарашон шаҳрвандони хориҷӣ мебошанд. Директори «Зарафшон» Чжан Шундин (аз 2015) буд.<ref>{{cite web|url=http://sanoat.tj/?page_id=647|title=ҶДММ КМ «Зарафшон»|author=|date=|publisher=sanoat.tj|accessdate=2020-01-21|archivedate=2020-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200212052404/http://sanoat.tj/?page_id=647}}</ref>. Фабрикаи дуюми ҶДММ Корхонаи муштараки [[зар|заршӯии]] “Зарафшон” [[октябр]]и соли [[2015]] ба кор даромад. Коргоҳи дуюми заршӯии корхонаи муштараки «Зарафшон» дар давоми як сол сохта, ба истифода супорида шуд. Арзиши лоиҳавии Фабрикаи заршӯӣ бо иқтидори коркарди 10 ҳазор тонна маъдан дар як шабонарӯз бо инфрасохтори мавҷуда 1 миллиард сомонӣ мебошад. Дар ин коргоҳ дар як сол то 2,2 тонна [[тилло]]и холис истеҳсол карда шуда, қариб 11 ҳазор тонна [[маъдан]]ро дар як шабонарӯз коркард мекард. Дар корхонаи муштараки "Зарафшон" танҳо ду коргоҳ фаъолият мекард, ки имкон дошт то 4 ҳазор тонна маъданро дар як шабонарӯз коркард намояд. Баробари мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтани коргоҳи бузург иқтидори умумии корхона дар як шабонарӯз ба коркарди 17 ҳазор тонна маъдан баробар гардида, иқтидори истеҳсолии корхонаи муштараки «Зарафшон» то 5 тонна тило дар як сол расонида мешавад.<ref>{{Cite web |url=http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%84%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%B8-%D0%B4%D1%83%D1%8E%D0%BC%D0%B8-%D2%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8A%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B8-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8A%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B0%D1%88-%D0%BC%D0%B0%D2%B3%D0%B4%D1%83%D0%B4%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B8-%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%88%D3%AF%D0%B8%D0%B8- |title=Ифтитоҳи Фабрикаи дуюми Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди Корхонаи муштараки заршӯии “Зарафшон” |accessdate=2015-10-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304193202/http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%84%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%B8-%D0%B4%D1%83%D1%8E%D0%BC%D0%B8-%D2%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8A%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B8-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8A%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B0%D1%88-%D0%BC%D0%B0%D2%B3%D0%B4%D1%83%D0%B4%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B8-%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%88%D3%AF%D0%B8%D0%B8- |archivedate=2016-03-04 }}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зарафшон|7|муаллиф=Ш. Ғоибназаров}} [[Гурӯҳ:Корхонаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Панҷакент]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2007 дар Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 1994 дар Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2008 дар Тоҷикистон]] ezudhe0y1ksqpycqet9f3ourep1zboh 1480016 1480014 2026-07-12T09:02:39Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1480016 wikitext text/x-wiki {{Корхона |ном = ҶДММ Корхонаи муштараки «Зарафшон» |номи аслӣ = ҶДММ КМ «Зарафшон» |номҳои қаблӣ = Комбинати тиллои Тоҷик |логотип = |сурат = |тавсифи сурат = |асосгузорӣ = соли 1990 ва соли 2008 |пӯшидашавӣ = |асосгузорон =Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ширкати Хитоии «Корпоратсияи саҳомии саноатии кӯҳии Сызин Лимитед Со, LTD» |намуд = корхонаи истеҳсоли [[тилло]] |листинг дар биржа = |мавқеи ҷойгиршавӣ = [[Панҷакент]], [[вилояти Суғд]], [[Тоҷикистон]] |чеҳраҳои калидӣ = |бахш = |маҳсулот = истихроҷ, коркард ва истеҳсоли маъданҳо [[тилло]], [[нуқра]], [[мис]], [[филизот|филизоти]] қимат ва ранга |гардиш = |фоидаи амалиётӣ = |фоидаи соф = |шумораи коргарон = зиёда аз 3000 нафар |ширкати модарӣ = |воҳид = |аудитор = |маблағҳои худӣ = |қарз = |ҷоизаҳо = |сайт = }} '''Корхонаи муштараки «Зарафшон»''' (''ҶММ КМ «Зарафшон»'') — корхонаи истеҳсоли [[тилло]] дар [[ноҳияи Панҷакент|ноҳияи Панҷакенти]] [[вилояти Суғд|вилояти Суғди]] [[Тоҷикистон]]. == Таърих == Сохтмони Комбинати тиллои Тоҷик (ТЗРК) [[соли 1981]] оғоз гардида, [[соли 1990]] ба итмом расид, ки дар асоси он бо қарори Шӯрои вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон 31 майи [[соли 1994]] миёни [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва Ширкати саноати кӯҳии [[Бритониёи Кабир]] «Коммонвелс энд Бритиш Минерал ЛТД» («Commonwealth & British Mineral Ltd») Корхонаи муштараки «Зарафшон» таъсис ёфт. Корхона дар шаҳраки Суғдиёни шаҳри [[Панҷакент]], дар [[водии Зарафшон|водии Зарафшони]] [[вилояти Суғд]] ҷойгир аст. Масоҳати умумии корхона 2672,86 га. Ба КМ «Зарафшон» иҷозатнома (литсензия) барои анҷом додани корҳои геологӣ-иктишофӣ дар майдони 300 ҳазор га дода шудааст. Манбаи асосии ашёи хоми [[корхона]] — [[кони маъдани «Тарор»]], конҳои кушоди «Ҷилав», «Олимпӣ» ва «Хирсхона». Тибқи оинномаи КМ «Зарафшон» мақсади асосии он истихроҷ, коркард ва истеҳсоли маъданҳое мебошад, ки дар таркибашон [[тилло]], [[нуқра]], [[мис]], [[филизот|филизоти]] қимат ва ранга доранд. КМ «Зарафшон» инчунин сертификату иҷозатномаҳо, аз қабили ҳуқуқи истифодаи замин, фаъолияти геодезӣ, сохтмону васлкунӣ, нигоҳдории маводи хатарноку тарканда, ҷалби қувваи кории хориҷӣ ва ғайра дорад. Соли 2007 ҳиссаи Ширкати саноати кӯҳии «Коммонвелс энд Бритиш Минерал ЛТД»-ро Ширкати байналмилалии саноати кӯҳии «Тзинфен»-и [[Ҳонконг]] («Zijin Mining Group Co Ltd»)-и [[ҶХХ]] харидорӣ кард. Тибқи иқтибос аз Феҳрасти ягонаи давлатӣ шахсони ҳуқуқии саҳмдори КМ «Зарафшон» аз ҷониби сармоягузор (инвестор)-и хориҷӣ Ширкати байналмилалии саноати кӯҳии Хитой «Тзинфен»-и Ҳонконг бо саҳми 75 дарсад ва аз Ҷумҳурии Тоҷикистон Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон бо саҳми 25 дарсад мебошанд. [[27 август|27 августи]] [[соли 2008]] «Ёддошти тафоҳум оид ба ҳамкорӣ байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ширкати Хитоии «Корпоратсияи саҳомии саноатии кӯҳии Сызин Лимитед Со, LTD» ба имзо расонида шуд. Мақсад аз ба имзо расонидани «Ёддошти тафоҳум» ин мусоидат намудан ба рушди "Ҷамъияти масъулияташ маҳдуди Корхонаи муштараки «Зарафшон» ҷиҳати таҷдид ва азнавсозии он, афзун намудани истеҳсоли металлҳои қимматбаҳою ранга дар ҷумҳурӣ буд.<ref>{{cite web|url=http://sanoat.tj/?page_id=647|title=ҶДММ КМ «Зарафшон»|author=|date=|publisher=sanoat.tj|accessdate=2020-01-21|archivedate=2020-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200212052404/http://sanoat.tj/?page_id=647}}</ref>. [[Соли 2011]] фабрикаи заршӯии нав бо иқтидори коркарди 2000 тн маъдан дар як шабонарӯз, [[соли 2013]] коргоҳ (сех)-и холисгардони (аффинаж)-и [[тилло]] ва [[соли 2015]] фабрикаи заршӯии нав бо иқтидори коркарди 10000 [[тонна]] [[маъдан]] дар як шабонарӯз ба кор оғоз карданд. ҶММ КМ «Зарафшон» бо технологияи муосири чинӣ муҷаҳҳаз аст. Маҳсулоти асосиаш сабикаи [[тилло|тиллоӣ]] мебошад, ки онро асосан дар дохили ҷумҳурӣ [[Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва [[Бонки миллии Тоҷикистон|Бонки миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] харидорӣ мекунанд. ҶДММ КМ «Зарафшон» [[соли 2016]] 3,3 [[тонна]] [[тилло]] истеҳсол кардааст. Ҳоло дар корхона 2171 коргар дар ду баст кор мекунад, ки 2116 нафари онҳо шаҳрвандони Тоҷикистон ва 55 нафарашон шаҳрвандони хориҷӣ мебошанд. Директори «Зарафшон» Чжан Шундин (аз 2015) буд.<ref>{{cite web|url=http://sanoat.tj/?page_id=647|title=ҶДММ КМ «Зарафшон»|author=|date=|publisher=sanoat.tj|accessdate=2020-01-21|archivedate=2020-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200212052404/http://sanoat.tj/?page_id=647}}</ref>. Фабрикаи дуюми ҶДММ Корхонаи муштараки [[зар|заршӯии]] «Зарафшон» [[октябр]]и соли [[2015]] ба кор даромад. Коргоҳи дуюми заршӯии корхонаи муштараки «Зарафшон» дар давоми як сол сохта, ба истифода супорида шуд. Арзиши лоиҳавии Фабрикаи заршӯӣ бо иқтидори коркарди 10 ҳазор тонна маъдан дар як шабонарӯз бо инфрасохтори мавҷуда 1 миллиард сомонӣ мебошад. Дар ин коргоҳ дар як сол то 2,2 тонна [[тилло]]и холис истеҳсол карда шуда, қариб 11 ҳазор [[тонна]] [[маъдан]]ро дар як шабонарӯз коркард мекард. Дар ҶДММ Корхонаи муштараки «Зарафшон» танҳо ду коргоҳ фаъолият мекард, ки имкон дошт то 4 ҳазор тонна маъданро дар як шабонарӯз коркард намояд. Баробари мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтани коргоҳи бузург иқтидори умумии корхона дар як шабонарӯз ба коркарди 17 ҳазор тонна маъдан баробар гардида, иқтидори истеҳсолии корхонаи муштараки «Зарафшон» то 5 тонна тило дар як сол расонида мешавад.<ref>{{Cite web |url=http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%84%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%B8-%D0%B4%D1%83%D1%8E%D0%BC%D0%B8-%D2%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8A%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B8-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8A%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B0%D1%88-%D0%BC%D0%B0%D2%B3%D0%B4%D1%83%D0%B4%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B8-%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%88%D3%AF%D0%B8%D0%B8- |title=Ифтитоҳи Фабрикаи дуюми Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди Корхонаи муштараки заршӯии “Зарафшон” |accessdate=2015-10-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304193202/http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%84%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%B8-%D0%B4%D1%83%D1%8E%D0%BC%D0%B8-%D2%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8A%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B8-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8A%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B0%D1%88-%D0%BC%D0%B0%D2%B3%D0%B4%D1%83%D0%B4%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B8-%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%88%D3%AF%D0%B8%D0%B8- |archivedate=2016-03-04 }}</ref> Дар [[соли 2025]] дар корхонаи муштараки «Зарафшон» 3000 нафар сокинони маҳаллӣ фаъолият менамуданд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2025/07/dar-korhonai-mushtaraki-zarafshon-3000-nafar-sokinoni-ma-all-faoliyat-menamoyand/|title=Дар корхонаи муштараки «Зарафшон» 3000 нафар сокинони маҳаллӣ фаъолият менамоянд|author=|website=www.khovar.tj|date= 2025-07-05|publisher= |lang=tg|accessdate=2026-07-12}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зарафшон|7|муаллиф=Ш. Ғоибназаров}} [[Гурӯҳ:Корхонаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Панҷакент]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2007 дар Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 1994 дар Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2008 дар Тоҷикистон]] smmelz4j32awcpzby7yc8eopawhao5i 1480018 1480016 2026-07-12T09:09:04Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1480018 wikitext text/x-wiki {{Корхона |ном = ҶДММ Корхонаи муштараки «Зарафшон» |номи аслӣ = ҶДММ КМ «Зарафшон» |номҳои қаблӣ = Комбинати тиллои Тоҷик |логотип = |сурат = |тавсифи сурат = |асосгузорӣ = соли 1990 ва соли 2008 |пӯшидашавӣ = |асосгузорон = Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ширкати Хитоии «Корпоратсияи саҳомии саноатии кӯҳии Сызин Лимитед Со, LTD» |намуд = корхонаи истеҳсоли [[тилло]] |листинг дар биржа = |мавқеи ҷойгиршавӣ = [[Панҷакент]], [[вилояти Суғд]], [[Тоҷикистон]] |чеҳраҳои калидӣ = |бахш = |маҳсулот = истихроҷ, коркард ва истеҳсоли маъданҳо [[тилло]], [[нуқра]], [[мис]], [[филизот|филизоти]] қимат ва ранга |гардиш = |фоидаи амалиётӣ = |фоидаи соф = |шумораи коргарон = зиёда аз 3000 нафар |ширкати модарӣ = |воҳид = |аудитор = |маблағҳои худӣ = |қарз = |ҷоизаҳо = |сайт = }} '''Корхонаи муштараки «Зарафшон»''' (''ҶДММ КМ «Зарафшон»'') — корхонаи истеҳсоли [[тилло]] дар шаҳраки Суғдиёни шаҳри [[Панҷакент]] [[вилояти Суғд|вилояти Суғди]] [[Тоҷикистон]]. == Таърих == Сохтмони Комбинати тиллои Тоҷик (ТЗРК) [[соли 1981]] оғоз гардида, [[соли 1990]] ба итмом расид, ки дар асоси он бо қарори Шӯрои вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон 31 майи [[соли 1994]] миёни [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва Ширкати саноати кӯҳии [[Бритониёи Кабир]] «Коммонвелс энд Бритиш Минерал ЛТД» («Commonwealth & British Mineral Ltd») Корхонаи муштараки «Зарафшон» таъсис ёфт. [[Корхона]] дар шаҳраки Суғдиёни шаҳри [[Панҷакент]], дар [[водии Зарафшон|водии Зарафшони]] [[вилояти Суғд]] ҷойгир аст. Масоҳати умумии корхона 2672,86 га. Ба КМ «Зарафшон» иҷозатнома (литсензия) барои анҷом додани корҳои геологӣ-иктишофӣ дар майдони 300 ҳазор га дода шудааст. Манбаи асосии ашёи хоми [[корхона]] — [[кони маъдани «Тарор»]], конҳои кушоди «Ҷилав», «Олимпӣ» ва «Хирсхона». Тибқи оинномаи КМ «Зарафшон» мақсади асосии он истихроҷ, коркард ва истеҳсоли маъданҳое мебошад, ки дар таркибашон [[тилло]], [[нуқра]], [[мис]], [[филизот|филизоти]] қимат ва ранга доранд. КМ «Зарафшон» инчунин сертификату иҷозатномаҳо, аз қабили ҳуқуқи истифодаи замин, фаъолияти геодезӣ, сохтмону васлкунӣ, нигоҳдории маводи хатарноку тарканда, ҷалби қувваи кории хориҷӣ ва ғайра дорад. Соли 2007 ҳиссаи Ширкати саноати кӯҳии «Коммонвелс энд Бритиш Минерал ЛТД»-ро Ширкати байналмилалии саноати кӯҳии «Тзинфен»-и [[Ҳонконг]] («Zijin Mining Group Co Ltd»)-и [[ҶХХ]] харидорӣ кард. Тибқи иқтибос аз Феҳрасти ягонаи давлатӣ шахсони ҳуқуқии саҳмдори КМ «Зарафшон» аз ҷониби сармоягузор (инвестор)-и хориҷӣ Ширкати байналмилалии саноати кӯҳии Хитой «Тзинфен»-и Ҳонконг бо саҳми 75 дарсад ва аз Ҷумҳурии Тоҷикистон Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон бо саҳми 25 дарсад мебошанд. [[27 август|27 августи]] [[соли 2008]] «Ёддошти тафоҳум оид ба ҳамкорӣ байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ширкати Хитоии «Корпоратсияи саҳомии саноатии кӯҳии Сызин Лимитед Со, LTD» ба имзо расонида шуд. Мақсад аз ба имзо расонидани «Ёддошти тафоҳум» ин мусоидат намудан ба рушди "Ҷамъияти масъулияташ маҳдуди Корхонаи муштараки «Зарафшон» ҷиҳати таҷдид ва азнавсозии он, афзун намудани истеҳсоли металлҳои қимматбаҳою ранга дар ҷумҳурӣ буд.<ref>{{cite web|url=http://sanoat.tj/?page_id=647|title=ҶДММ КМ «Зарафшон»|author=|date=|publisher=sanoat.tj|accessdate=2020-01-21|archivedate=2020-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200212052404/http://sanoat.tj/?page_id=647}}</ref>. [[Соли 2011]] фабрикаи заршӯии нав бо иқтидори коркарди 2000 тн маъдан дар як шабонарӯз, [[соли 2013]] коргоҳ (сех)-и холисгардони (аффинаж)-и [[тилло]] ва [[соли 2015]] фабрикаи заршӯии нав бо иқтидори коркарди 10000 [[тонна]] [[маъдан]] дар як шабонарӯз ба кор оғоз карданд. ҶММ КМ «Зарафшон» бо технологияи муосири чинӣ муҷаҳҳаз аст. Маҳсулоти асосиаш сабикаи [[тилло|тиллоӣ]] мебошад, ки онро асосан дар дохили ҷумҳурӣ [[Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва [[Бонки миллии Тоҷикистон|Бонки миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] харидорӣ мекунанд. ҶДММ КМ «Зарафшон» [[соли 2016]] 3,3 [[тонна]] [[тилло]] истеҳсол кардааст. Ҳоло дар корхона 2171 коргар дар ду баст кор мекунад, ки 2116 нафари онҳо шаҳрвандони Тоҷикистон ва 55 нафарашон шаҳрвандони хориҷӣ мебошанд. Директори «Зарафшон» Чжан Шундин (аз 2015) буд.<ref>{{cite web|url=http://sanoat.tj/?page_id=647|title=ҶДММ КМ «Зарафшон»|author=|date=|publisher=sanoat.tj|accessdate=2020-01-21|archivedate=2020-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200212052404/http://sanoat.tj/?page_id=647}}</ref>. Фабрикаи дуюми ҶДММ Корхонаи муштараки [[зар|заршӯии]] «Зарафшон» [[октябр]]и соли [[2015]] ба кор даромад. Коргоҳи дуюми заршӯии корхонаи муштараки «Зарафшон» дар давоми як сол сохта, ба истифода супорида шуд. Арзиши лоиҳавии Фабрикаи заршӯӣ бо иқтидори коркарди 10 ҳазор тонна маъдан дар як шабонарӯз бо инфрасохтори мавҷуда 1 миллиард сомонӣ мебошад. Дар ин коргоҳ дар як сол то 2,2 тонна [[тилло]]и холис истеҳсол карда шуда, қариб 11 ҳазор [[тонна]] [[маъдан]]ро дар як шабонарӯз коркард мекард. Дар ҶДММ Корхонаи муштараки «Зарафшон» танҳо ду коргоҳ фаъолият мекард, ки имкон дошт то 4 ҳазор тонна маъданро дар як шабонарӯз коркард намояд. Баробари мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтани коргоҳи бузург иқтидори умумии корхона дар як шабонарӯз ба коркарди 17 ҳазор тонна маъдан баробар гардида, иқтидори истеҳсолии корхонаи муштараки «Зарафшон» то 5 тонна тило дар як сол расонида мешавад.<ref>{{Cite web |url=http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%84%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%B8-%D0%B4%D1%83%D1%8E%D0%BC%D0%B8-%D2%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8A%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B8-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8A%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B0%D1%88-%D0%BC%D0%B0%D2%B3%D0%B4%D1%83%D0%B4%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B8-%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%88%D3%AF%D0%B8%D0%B8- |title=Ифтитоҳи Фабрикаи дуюми Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди Корхонаи муштараки заршӯии “Зарафшон” |accessdate=2015-10-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304193202/http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%84%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%B8-%D0%B4%D1%83%D1%8E%D0%BC%D0%B8-%D2%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8A%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B8-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8A%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B0%D1%88-%D0%BC%D0%B0%D2%B3%D0%B4%D1%83%D0%B4%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B8-%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%88%D3%AF%D0%B8%D0%B8- |archivedate=2016-03-04 }}</ref> Дар [[соли 2025]] дар корхонаи муштараки «Зарафшон» 3000 нафар сокинони маҳаллӣ фаъолият менамуданд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2025/07/dar-korhonai-mushtaraki-zarafshon-3000-nafar-sokinoni-ma-all-faoliyat-menamoyand/|title=Дар корхонаи муштараки «Зарафшон» 3000 нафар сокинони маҳаллӣ фаъолият менамоянд|author=|website=www.khovar.tj|date= 2025-07-05|publisher= |lang=tg|accessdate=2026-07-12}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зарафшон|7|муаллиф=Ш. Ғоибназаров}} [[Гурӯҳ:Корхонаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Панҷакент]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2007 дар Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 1994 дар Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2008 дар Тоҷикистон]] f18dh8ukdt380jx0nfnmmmnx5mv8shk Гурӯҳ:Бӯстон 14 120260 1480012 802011 2026-07-12T08:13:53Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1480012 wikitext text/x-wiki {{Асосӣ|Бӯстон (шаҳр)}} [[Гурӯҳ:Бӯстон (шаҳр)]] g03jzn44q612ni195qnnwcb3zcgb9m9 Императории Муғул 0 316776 1480005 1479627 2026-07-12T07:55:37Z Шухрат Саъдиев 5132 1480005 wikitext text/x-wiki {{Давлати таърихӣ|p1=|flag_p1=12-р зууны Монгол ханлиг аймгууд.gif|p2=|s1=Урдуи тиллоӣ|flag_s1=Golden Horde 1389-ru.svg|s2=Улуси Чағатой|flag_s2=Chagatai Khanate map en.svg|s3=Давлати Ҳулагуиён|flag_s3=Государство Хулагуидов 1256–1335.png|s4=Империяи Юан |flag_s4=Yuan Dynasty 1294.png|п2=Золотая Орда|п3=|п4=Чагатайский улус|п5=Государство Хулагуидов}} [[Акс:Mongol_Empire_c.1207.png|мини| Имперотурии Муғул, тақрибан 1207]] [[Акс:Mongol_Empire_(greatest_extent).svg|мини|Имперотурии Муғул дар 1279]] '''Имперотурии Муғул''' ({{Lang-mn|Монголын эзэнт гүрэн|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠨ <br>ᠡᠵᠡᠨᠲᠦ <br>ᠭᠦᠷᠦᠨ}}; {{lang-mn2|Их Монгол улс|ᠶᠡᠺᠡ <br>ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ <br>ᠤᠯᠤᠰ}}; ''Yeke Mongɣol ulus'' — «[[Урдуи Бузурги Муғул]]») — давлате, ки дар [[асри XIII]] дар натиҷаи истилоҳои [[Чингизхон]] ва ворисони ӯ ба вуҷуд омада, давлати Муғул аз [[Аврупои Шарқӣ]] то [[баҳри Ҷопон]] ва аз Новгород то Осиёи Ҷанубу Шарқӣ, бузургтарин давлати забтшуда дар таърихи ҷаҳон бешумор мерафт. Масоҳати давлат тақрибан 24 миллион км² ё 33 миллион км² . Дар авҷи худ он минтақаҳои васеи [[Осиёи Марказӣ]], Сибири Ҷанубӣ, [[Аврупои Шарқӣ]], [[Шарқи Наздик]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] ва Тибетро дар бар мегирифт. Дар нимаи дуюми садаи XIII пошхӯрии имперотурӣ оғоз шуда ва [[соли 1269]] ба охир расид <ref name="Почекаев">{{Cite web|url=http://www.kyrgyz.ru/?page=36|title=Правовое положение Улуса Джучи в Монгольской империи 1224—1269 гг.|author=Почекаев Р. Ю.|description=Библиотека «Центральноазиатского исторического сервера»|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2010-04-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110808002117/http://www.kyrgyz.ru/?page=36|archivedate=2011-08-08}}</ref>, вақте ки ҳар як хони ҳар улус (ба истиснои Хубилайхон, ки дар маркази имперотурӣ ҳукмронӣ мекард) худро мустақил эълон карданд ва ҳама якдигарро хони мустақили улусҳои алоҳида шинохтанд, ки ба онҳо Чингизиён сарварӣ мекарданд. Бузургтарин порчаҳои Муғулистони Кабир Имперотурии Юан, [[Улуси Ҷучӣ]] ([[Урдуи Заррин]]), Давлати Ҳулагуиён (Илхонӣ) ва [[Улуси Чағатой]] буданд. Хони бузург Хубилайхон, ки (1271) унвони император Юанро ба даст оварда, пойтахтро ба Хонбалик ([[Пекин]]и ҳозира) кучонда буд, бар тамоми улусҳо бартарият дошт. Дар ибтидои [[асри XIV]] ягонагии расмии имперотурӣ дар шакли конфедератсияи давлатҳои амалан мустақил барқарор гардид. Дар соли 1368 Императории Юан аз байн рафт ва бо ҳамин [[Урдуи Бузурги Муғул]] низ ниҳоят аз байн рафт. == Ном == Имперотурии Муғул худро бо забони муғулии ҳозира. — ''Yeke Mongɣol ulus;'' бо хати муғулии қадим. —''{{MongolUnicode|ᠶᠡᠬᠡ<br>ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ<br />ᠤᠯᠤᠰ}}''. Бо забони туркӣ — ''Kür uluγ ulus'' <ref name="philology">{{Cite book|title=Introduction to Altaic Philology: Turkic, Mongolian, Manchu|year=2010|page=169|last=Igor de Rachewiltz, Volker Rybatzki}}</ref> меномиданд. Муғулҳо давлати худро “Монго/Мунгу” – «Нуқра» номида, бо шабеҳи сулолаи «оҳанин» Хитон Ляо ва сулолаи Ҷурчен Ҷин “заррин” <ref>{{Книга|автор=Кычанов Е. И.|заглавие=Жизнь Темучжина, думавшего покорить мир: Чингис-хан. Личность и эпоха|ответственный=|издание=2-е изд., перераб. и доп|место=Москва|издательство=Издательская фирма «Восточная литература» РАН; Школа-Пpecc|год=1995|страницы=10|страниц=272|isbn=5-02-017390-8}}</ref> . Дар матнхои хитоии «Хей-да ши-люэ»-и соли 1237 гуфта мешавад, ки аҳолии Муғулистони Кабир давлати худро «Сулолаи бузурги нуқра» номидаанд <ref>{{Cite web|url=http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/China/XIII/1220-1240/Pen_Da_ja_Suj_Tin/frametext.htm|title=Краткие сведения о черных татарах|author=Пэн Да-я / пер. Линь Кюн-и и Н. Ц. Мункуева|website=Восточная литература|date=|publisher=www.vostlit.info|deadlink=no|accessdate=2018-12-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181122195558/http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/China/XIII/1220-1240/Pen_Da_ja_Suj_Tin/frametext.htm|archivedate=2018-11-22}}</ref> . == Ташкили давлат == Темучин ([[Чингизхон]]) бар тоторҳо ва кереитҳо пирӯз шуда, ба ташкили халқи худ — лашкар шурӯъ кард. Дар зимистони солҳои 1203 — 1204 як қатор ислоҳот тайёр карда шуд, ки асоси давлати Муғулистонро гузоштанд. ==== Маъракаи Ҷебе ва Субедей ==== [[Акс:Mort_de_Muhammad_Hwârazmshâh.jpeg|чап|мини|Вафоти Муҳаммад Хоразмшоҳ. Миниётура аз дастнависи ''Ҷоми ат-таворих'']] == Фурӯпошӣ (1259–1304) == Муғулҳо дар давраи имперутурӣ бо мушкилоти зиёди маъмурӣ рӯ ба рӯ шуданд. Ин бузургтарин имперутурӣ буд, ки бузургтарин қаламрави ҳамсоя дар таърихи ҷаҳонро дар бар мегирад. Он аз [[Лаҳистон|Лаҳистони]] муосир дар ғарб то [[Куриё]] дар шарқ ва аз Сибир дар шимол то халиҷи [[Уммон]] ва [[Вйетнам]] дар ҷануб тӯл кашида, тақрибан 33 миллион километрро ташкил медиҳад. <math>^2</math>, (22 фоизи масоҳати умумии Замин) ва 1/4 аҳолии Замин (110 миллион нафар, гарчанде ки дар он вақт дар ҷаҳон қариб 480 миллион нафар одамон мавҷуд буданд). === Фурӯпошӣ === Дар соли 1368 имперутурии Юани Муғулистон дар натиҷаи шӯриши саллаи сурх дар [[Чин]] пош хӯрд. Дар соли 1380 Муҳрибаи Куликово ба амал омад, ки таъсири [[Урдуи Заррин|Урдуи Зарринро]] дар қаламрави Князии Маскав суст кард. Истгоҳи дарёи Угра дар соли 1480 боиси бардошта шудани юғи муғул-тоторҳо гардид. Давраи парокандагии феодалӣ ва ҷангҳои байниҳамдигарии Осиёи Миёна боиси дар миёнаҳои асри XIV сарнагун шудани [[улуси Чағатой]] гардид. Ба гуфтаи [[Лев Гумилёв]], гарчанде ки хунҳо, [[туркҳо]] ва муғулҳо аз ҳамдигар хеле фарқ мекарданд, ҳамаашон дар як вақт монеае шуданд, ки ҳамлаи Чинро дар сарҳади даштҳо боздорад<ref>{{Cite web|url=http://gumilevica.kulichki.net/articles/Article16.htm|title=ЛЮДИ И ПРИРОДА ВЕЛИКОЙ СТЕПИ|deadlink=no|accessdate=2013-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130407040942/http://gumilevica.kulichki.net/articles/Article16.htm|archivedate=2013-04-07}}</ref>. == Мерос == [[Акс:Mongols-map.png|алт=Map of Asia|мини|316x316пкс| Дар ин харита сарҳадҳои императории Муғулистон дар [[асри XIII]] дар муқоиса бо сукунати ҳозираи муғулҳо дар Муғулистон, Русия, Осиёи Марказӣ ва Чин нишон дода шудаанд.]] [[Акс:Facial_Chronicle_-_b.10,_p.049_-_Tokhtamysh_at_Moscow.jpg|чап|мини| Тӯхтамиш ва лашкари [[Урдуи Заррин]] ба муҳосираи Маскав шурӯъ карданд (1382)]] [[Акс:Humayun (left) with his father Babur (right), painted circa 1640 (Late Shah Jahan Album).jpg|мини| Аввалин [[Бобур|Бобури]] Бузурги Муғул ва вориси у Ҳумоюн]] Имперотурии Муғул, ки дар авҷи худ бузургтарин империяи таърихӣ буд, ба муттаҳидшавии минтақаҳои калон таъсири назаррас расонд, ки баъзеи онҳо (аз қабили Русия ва Чин) то имрӯз, ҳарчанд дар зери шаклҳои гуногуни [[ҳукумат]] муттаҳид боқӣ мемонанд. Муғулҳо, ба ғайр аз аҳолии асосӣ, пас аз фурӯпошии империя, эҳтимолан аз ҷониби аҳолии маҳаллӣ ассимилятсия шуданд ва баъзе аз ин наслҳо динҳои маҳаллиро қабул карданд, масалан, сокинони хониҳои шарқӣ асосан [[Буддоия|дини буддоияро]] қабул карданд ва сокинон аз се хонии ғарбӣ[[Ислом|исломро]] қабул карданд, асосан аз ҷараёни тасаввуф<ref>Foltz. pp. 105—106.</ref>. Тибқи баъзе маъхазҳо, истилоҳои [[Чингизхон]] боиси харобии бесобиқаи қаламравҳои минтақаҳои ҷуғрофии таҳти тасарруфи ӯ ва аз ин рӯ, ба баъзе тағйирот дар вазъи демографии Осиё, аз қабили муҳоҷирати оммавии қабилаҳои эронии Осиёи Марказӣ дар Эрони муосир оварда расониданд. Ҷаҳони ислом низ дар натиҷаи ҳамлаи муғулҳо ба таври назаррас тағйир ёфт. Аҳолии куҳи Эрон ба касалӣ ва гуруснагии васеъ дучор омад, ки аз чор се хиссаи ахолй (10—15 миллион нафар) кушта шуд. Муаррих Стивен Уорд бар ин назар аст, ки аҳолии Эрон то нимаи [[асри XX]] натавонистаанд сатҳи то муғулҳоро барқарор кунанд <ref name="Steve Ward">{{Книга|заглавие=Бессмертный: Военная история Ирана и его вооруженных сил|ссылка=https://books.google.com/books?id=8eUTLaaVOOQC&pg=PA39&dq#v=onepage&q=&f=false|издательство={{Нп3|Georgetown University Press}}|год=2009|страницы=39|isbn=1-58901-258-5|ref=R. Ward|автор=R. Ward, Steven}}</ref> . == Ҳокимон == {| class="wikitable" !№. ! Хон ! Тасвир ! Оғози ҳукмронӣ ! Охири ҳукмронӣ ! Пайдоиш |- | 1 | [[Чингизхон]] |[[Акс:YuanEmperorAlbumGenghisPortrait.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|180x180пкс]] | 1206 | 1227 | |- | 2 | Уктойхон |[[Акс:YuanEmperorAlbumOgedeiPortrait.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|180x180пкс]] | 1229 | 1241 | писари сеюми Чингизхон |- | 3 | Гуюк |[[Акс:Guyuk_khan_from_Persian_miniature.jpg|алт=без рамки|марказ|180x180пкс| бе чорчуба]] | 1246 | 1248 | писари Уктой |- | 4 | Мунке |[[Акс:Möngke_Khan.jpg|алт=без рамки|марказ|180x180пкс| бе чорчуба]] | 1251 | 1259 | писари Толуй |- | 5 | Хубилай |[[Акс:YuanEmperorAlbumKhubilaiPortrait.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|180x180пкс]] | 1260 | 1271 | писари Толуй |- ! colspan="7" | Аз соли 1271 унвони хони бузург ба ҳокимони давлати Юан мерос мондааст <ref>Правители Мира. В. Эрлихман. 2009.</ref> . |} Аз соли 1259 то 1264 бародари хурдии ӯ ва рақиби Ариғ Буғо ҳамзамон бо Ҳубилай ҳукмронӣ мекард. === Регентҳо === * Толуй писари хурдии Чингизхон (регенти 1227-1229) мебошад. * Дорегене (Туракина) — бевазани Огедей (регент 1242—1246). * Огул-Гаймиш — бевазани Гуюк (регенти 1248—1251). == Ҳамчунин нигаред == * [[Урдуи Заррин]] * [[Хонигарии Ҷағатой]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == {{Refbegin|2}} ;Основная * [[Карпини, Джованни Плано|Карпини]], [[Гийом де Рубрук]], [https://runivers.ru/lib/detail.php?ID=140714 История Монголов / Путешествие в восточные страны, СПб.: 1911.]{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Книга|заглавие=Армянские источники о монголах (Извлечения из рукописей XIII—XIV вв.)|ответственный=|ссылка=|место=М.|издательство=|год=1962|страниц=|страницы=}} * {{Книга|автор=[[Джувейни, Ата Малик|Ата-Мелик Джувейни.]]|заглавие=Чингисхан. История Завоевателя Мира|оригинал=|ответственный=Перевод с текста Мирзы Мухаммеда Казвини на английский язык Дж. Э. Бойла, с предисловием и библиографией Д. О. Моргана. Перевод текста с английского на русский язык Е. Е. Харитоновой|место=М.|издательство=«Издательский Дом МАГИСТР-ПРЕСС»|год=2004|страницы=|страниц=690|isbn=5-89317-201-9|тираж=2000}} * {{Статья}} * {{Книга|автор=[[Ибн аль-Асир|Ибн ал-Асир]]|заглавие=Ал-Камил фи- та’рих. «Полный свод истории»|оригинал=|ответственный=Пер. и комм. П. Г. Булгакова; Доп. к пер., введ. и указ. Ш. С. Камолиддина|место=Ташкент|издательство=Узбекистан|год=2006|страницы=|страниц=560|isbn=5-640-02794-0|тираж=3000|ref=Ибн аль-Асир}} * {{Статья}} * {{Статья}} * {{Статья}} * {{Книга|автор=[[Киракос Гандзакеци]].|заглавие=История Армении|ответственный=Перевод с древнеармянского, предисловие и комментарий Л. А. Ханларян|ссылка=http://www.vostlit.info/haupt-Dateien/index-Dateien/G.phtml?id=2044|место=М.|издательство=Наука|год=1976|страницы=}} * {{Статья}} * {{Статья}} — В этой публикации дан перевод только части текста памятника (примерно 45% от всего текста). Полный перевод сочинения Пэн Да—я и Сюй Тина "Хэйда шилюэ (Краткие известия о чёрных татарах)" осуществлён Р.П. Храпачевским и опубликован в книге "Золотая Орда в источниках. Том третий. Китайские и монгольские источники", М. 2009. * {{Статья|страницы 79—199}} * {{Книга|заглавие=Мэн-да бэй-лу («Полное описание монголо-татар»)|ответственный=Пер. Н. Ц. Мункуева|ссылка=http://kitap.net.ru/archive/21-text.php|место=М.|издательство=Наука|год=1975|страницы=}} * {{Статья}} * {{Книга|автор=[[Рашид ад-Дин]].|заглавие=Сборник летописей|ответственный=Перевод с персидского Л. А. Хетагурова, редакция и примечания профессора А. А. Семёнова|ссылка=http://www.vostlit.info/haupt-Dateien/index-Dateien/R.phtml?id=2057|место=М., Л.|издательство=Издательство АН СССР|год=1952|том=1, кн. 1|страницы=}} * {{Книга|автор=Рашид ад-Дин.|заглавие=Сборник летописей|ответственный=Перевод с персидского О. И. Смирновой, редакция профессора А. А. Семёнова|ссылка=|место=М., Л.|издательство=Издательство АН СССР|год=1952|том=1, кн. 2|страницы=}} * {{Книга|автор=Рашид ад-Дин.|заглавие=Сборник летописей|ответственный=Перевод с персидского Ю. П. Верховского, редакция профессора И. П. Петрушевского|ссылка=|место=М., Л.|издательство=Издательство АН СССР|год=1960|том=2|страницы=}} * {{Книга|автор=Рашид ад-Дин.|заглавие=Сборник летописей|ссылка=|ответственный=Перевод А. К. Арендса|место=М., Л.|издательство=Издательство АН СССР|год=1946|том=3|страницы=}} * {{Статья}} * {{Книга|автор=|заглавие=«[[Хэй-да ши-люэ]]»: источник по истории монголов XIII в.|оригинал=|ответственный=Отв. ред. А. Ш. Кадырбаев|ссылка=|место=М|издательство=Восточная литература|год=2016|страницы=|страниц=254|серия=|isbn=978-5-02-039770-5|тираж=|ref=Хэй да ши люэ}} ;Дополнительная * {{Статья}} * {{Книга|автор=[[Вернадский, Георгий Владимирович|Вернадский Г. В.]]|заглавие=Монголы и Русь|оригинал=The Mongols and Russia|ответственный=Пер с англ. Е. П. Беренштейна, Б. Л. Губмана, О. В. Строгановой|ссылка=http://gumilevica.kulichki.net/VGV/vgv3.htm|место=Тверь, М.|издательство=ЛЕАН, АГРАФ|год=1997|страницы=|страниц=480|isbn=5-85929-004-6|тираж=7000}} * {{Книга|автор=[[Греков, Борис Дмитриевич|Греков Б. Д.]], [[Якубовский, Александр Юрьевич|Якубовский А. Ю.]]|заглавие=Золотая Орда и её падение|ссылка=http://www.krotov.info/lib_sec/04_g/gre/grekov_01.htm|место=М., Л.|издательство=Издательство АН СССР|год=1950|страницы=}} * {{Книга|автор=[[Гумилёв, Лев Николаевич|Гумилёв Л. Н.]]|заглавие=Поиски вымышленного царства (Легенда о «государстве пресвитера Иоанна»)|ссылка=http://gumilevica.kulichki.net/SIK/index.html|место=М.|издательство=Айрис-пресс|год=2002|страниц=432|серия=Библиотека истории и культуры|isbn=5-8112-0021-8}} * {{Книга|автор=Далай Ч.|заглавие=Монголия в XIII—XIV веках|ответственный=Отв. редактор Б. П. Гуревич|место=М.|издательство=Наука|год=1983|страницы=}} * {{Книга|автор=Закиров С.|заглавие=Дипломатические отношения Золотой Орды с Египтом (XIII—XIV вв.)|место=М.|издательство=Наука|год=1966|страницы=|страниц=160}} * {{Книга|автор=[[Крадин, Николай Николаевич|Крадин Н. Н.]], [[Скрынникова, Татьяна Дмитриевна|Скрынникова Т. Д.]]|заглавие=Империя Чингис-хана|ссылка=http://www.vostlit.ru/KartNotSerial/kart153.htm|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=Издательская фирма «Восточная литература» РАН|год=2006|страницы=|страниц=558|isbn=5-02-018521-3|тираж=1200|ref=}} {{Wayback}} * {{Статья}} * {{Статья}} * {{Статья}} * {{Книга|автор=Россаби Морис|заглавие=Золотой век империи монголов. Жизнь и эпоха|место=СПб.|издательство=Евразия|год=2009|страниц=480|серия=Историческая библиотека|isbn=978-5-8071-0335-2|ref=Россаби|тираж=1500}} * {{Статья}} * {{Статья}} * {{Книга|автор=Хафизов Г. Г|заглавие=Распад Монгольской империи и образование улуса Джучи|место=Казань|издательство=Татарское книжное издательство|год=2000|страниц=94|серия=|isbn=5-298-00990-5|ref=Хафизов}} * {{Книга|автор=[[Храпачевский, Роман Петрович|Храпачевский Р. П.]]|заглавие=Военная держава Чингисхана|место=М.|издательство=[[АСТ (издательство)|АСТ]]: ЛЮКС|год=2005|страниц=557, [3]|серия=Военно-историческая библиотека|isbn=5-17-027916-7|тираж=5000}} * {{Статья}} * {{Книга|автор=Жан-Поль Ру.|заглавие=История империи монголов|оригинал=History of Mongol Empire|ссылка=|ответственный=Пер с фр. З. З. Сажиновой. науч. ред. П. Б. Коновалов, [[Чагдуров, Сергей Шагжиевич|С.Ш. Чагдуров]]|место=Улан-Удэ|издательство=Изд-во Бурятского госуниверситета|год=2006|страницы=|страниц=672|isbn=5-85213-906-8|тираж=500}} {{Refend}} == Пайвандҳо == * {{Cite web|url=http://www.wirade.ru/history/history_atlas_mong_imperii.html|title=Атлас Монгольской империи онлайн|description=Удел Могултая|deadlink=no|accessdate=2010-04-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120127115719/http://www.wirade.ru/history/history_atlas_mong_imperii.html|archivedate=2012-01-27}} * Монгольская феодальная империя // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. * Монгольские завоевания // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. * ''Уэзерфорд Дж.'' {{Cite web|url=http://www.legendtour.ru/rus/mongolia/text/weatherford_genghis_khan.pdf|title=Чингисхан и рождение современного мира|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140716143321/http://www.legendtour.ru/rus/mongolia/text/weatherford_genghis_khan.pdf|archivedate=2014-07-16}} = Genghis Khan and the Making of the Modern World. / [Пер. с англ. Е. Лихтенштейна]. — М. : АСТ ; Владимир : ВКТ, 2008. — 493, [2] с. : ил. ISBN 978-5-17-031548-2 * [http://www.tomovl.ru/century13.html Завоевание Руси татаро-монголами. Интерактивная карта] [[Гурӯҳ:Подшоҳиҳои гузаштаи Аврупо]] [[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳиҳои Осиё]] [[Гурӯҳ:Подшоҳиҳои гузашта дар Аврупо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои таърихии Осиё]] [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] [[Гурӯҳ:Императории муғул| ]] mfoi30qi9to6it1x0dwpe10j7yylhe0 Империяи Муғул 0 316964 1479996 1474567 2026-07-11T22:12:08Z Шухрат Саъдиев 5132 /* */ таҳрир 1479996 wikitext text/x-wiki {{Давлати таърихӣ}} '''Империяи Муғул''', Давлати бузурги Муғул, давлати асримиёнагӣ, ки дар натиҷаи тохтутози [[Чингизхон]] ва истилои муғул ташкил шуд. Темучин баъди муттаҳид кардани қабилаҳои муғул ([[соли 1206]]), дарёфти унвони [[Чингизхон]] (Хони Бузург), таъсиси кешикҳо ва мутамарказ намудани хадамоти барид ба ишғоли кишварҳои ҳамсоя шурӯъ кард (1207). То давраи фавти [[Чингизхон]] ([[соли 1227]]) минтақаи ҷануби Сибир, [[Мовароуннаҳр]], [[Хуросон]], қисми шарқии [[Дашти Қипчоқ]], ҳудуди кишвари Си Ся ба ҳайати Империяи муғул ҳамроҳ карда шуданд ва тохтутози муғулҳо ба шимоли Чин оғоз гардид. Омилҳои асосии густариши қаламрави империяи муғул: маҳорати дипломатӣ ва ҳунари ҷангии муғулҳо; мавҷудияти парокандагии сиёсӣ дар кишварҳои ҳамсоя, истифодаи дурусти ғанимати ҷангӣ; хунхории муғулҳо ва фароҳам овардани тарсу бим дар байни мардум. Чингизхон соли 1224 мулкҳои забткардаашро дар байни писаронаш тақсим кард: Дашти Қипчоқ ва Хоразм ба ихтиёри Ҷуҷӣ, Мовароуннаҳр ва Ҳафтрӯд ба Чағатой, Олтой ба Ӯқтой (Уктой) вогузор шуд; писари хурдии Чингизхон – Тулуй аз рӯи таомули бодиянишинон соҳиби заминҳои асосии падараш Муғулистон («юрти маврусӣ») ва сипоҳ гардид. [[Соли 1229]] Ӯқтой тибқи васияти Чингизхон ба тахт нишаст ва ба унвони «хоқон» ё «қоон» (шоҳи шоҳон) мушарраф гашт. Дар аҳди ҳукумати ворисони Чингизхон – Ӯқтой-қоон (1229–41), Гуюк-қоон (1246–48), Мангу-қоон (1251–59), Ҳубилай (1260–71) ҳудуди имрӯзаи [[Эрон]], [Байнаннаҳрайн]], ҷануби Қафқоз, Корея, [[Тибет]] го як қисми [[Осиёи Хурд]] ба ҳайати Империяи муғул ҳамроҳ карда шуданд ва бо ишғоли [[Чин]] ба охир расид. Дар натиҷаи тохтутози Ботухон қисми ғарбии Дашти Қипчоқ, Булғористони Волга ва бисёр мулкҳои Руссия забт гардиданд; ҳамзамон муғулҳо барои лашкаркашӣ ба самти Ҷопон ва кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ кӯшиш карданд. Дар нимаи дуввуми асри XIII набераи Чингизхон – Ҳулогухон дар заминаи мулкҳои ишғолкардааш дар Шарқи Миёна ва Наздик ба улуси дигар асос гузошт. Пойтахти империяи муғул нахуст Қароқурум (дар Муғулистон), баъд Кайпин (аз 1260) ва Хонболиғ (аз 1264; ҳоло Пекин) буд. Сохтори идории империяи муғул дар асоси расму таомули қабилаҳои бодиянишини турку муғул ва унсурҳои давлатдории мардуми мутамаддини тобеъ ташаккул ёфта буд. империяи муғул ба «хонадони тилоӣ»-и Чингиз мансуб буд ва масъалаҳои асосӣ, аз ҷумла, масъалаи интихоби хоқони нав, дар анҷумани чингизиён – қурултой ҳал карда мешуданд. Маъмулан, анҷуманҳо бо мақсади тасдиқ кардани тасмими доираҳои ҳукмрони дарбор даъват мешуданд. Идораи минтақаҳои биёбонӣ ва ташкили артиш дар асоси расму таомули бодиянишинӣ сурат гирифта буд; артиши муғул аз дастаҳои даҳӣ, садӣ, ҳазорӣ ва даҳҳазора иборат буд. Мувофиқи ин муқаррарот лашкар ва «мардуми бодиянишин» ба «қанот» ва бахшҳои даҳгона тақсим мешуданд. Баъзан таҷрибаи ба ҳавзаҳои даҳгона тақсим кардани аратҳо (мардуми заҳматкаши муғул) нисбат ба аҳолии муқимӣ низ татбиқ мешуд. Дар ибтидо ҳукумати музофоти империяи муғул ба уҳдаи нуйонон (ашрофи муғул) вогузор шуда буд. Дастгоҳи идории муғулҳо одӣ буд ва асноди давлатӣ аз ҷониби котибони уйғур, кидонӣ, чинӣ ва хоразмӣ навишта мешуданд. Дар ибтидо асноди давлатӣ бо хатти уйғурӣ ва аз асри XIV ба хатти арабӣ китобат мешуданд. Дар аҳди Ӯқтойқоон ва Мангуқоон низоми ягонаи андозбандӣ, уҳдадорӣ ва хадамоти барид ташаккул ёфт. Низоми қонунгузории империяи муғул дар асоси маҷмӯи муқаррароту фармонҳои Чингизхон ва хонҳои муғул – «Ёсо» ба роҳ монда шуда буд. Яке аз муқаррароти асосии «Ёсо» таҳаммулпазирии динӣ буд, ки мувофиқи он рӯҳониёни ҳама дину мазҳабҳо аз пардохти андоз ва дигар уҳдадориҳо озод буданд. Дар империяи муғул тартиби ягонаи интихоби валиаҳд вуҷуд надошт. Баъди фавти қоон дар масъалаи интихоби вориси тахт баҳсу муноқиша ва ҷангҳои дохилӣ (1227–29, 1234–46, 1248–51) сар мезаданд. Дар чунин ҳолат идораи ҳукумат ба уҳдаи яке аз наздикони хоқони фавтида вогузор мешуд. Пас аз фавти Мангуқоон бародарони ӯ Ориқ-буқо ва Қубилой худро хоқони мустақил эълон карданд. Баъди ғолибияти Қубилой бар Ориқ-буқо улусҳои Урдуи Тилоӣ, Чағатоиён ва Ҳулогуиён мустақил шуданд. Дар натиҷаи шиддати муборизаҳои дохилӣ, ноҳамоҳангии ҳадафҳои иқтисодӣ-сиёсии ашроф дар мулкҳои гуногуни империя ва тафовути гаравиши фарҳангии ворисони Чингизхон империяи муғул завол ёфт. Дар улусҳои ғарбӣ фарҳанг ва низоми давлатдории исломӣ нуфуз пайдо кард: дар асри XIV дар ин минтақа ислом дини давлатӣ гардид. Улуси шарқии империя зери таъсири тамаддуни чинӣ қарор дошт. Соли 1271 Қубилой худро асосгузори Империяи Юан эълон кард. Баъдан хоқон ба таври рамзӣ сарвари ворисони Чингизхон боқӣ монда, танҳо тавассути фиристодани ярлиғ ҳукумати хонҳои муғулро тасдиқ мекард. Пас аз сарнагун шудани сулолаи Юан дар Чин (1368) ин робитаи расмӣ дар империяи муғул хотима ёфт. Дар асри XIV бар асари ҷангҳои дохилӣ ҳукумати Ҳулогуиён сарнагун шуд; улуси Чағатой дар нимаи дуввуми асри XIV ба ду давлат тақсим шуд; Урдуи Тилоӣ дар асри 15 ба мулкҳои хурд тақсим гардид. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Империяи Муғул |8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Давлатдориҳо дар таърихи Ҳиндустон]] 58aq7i0cse1igioput0ee0bt86cxpus 1479997 1479996 2026-07-11T22:52:44Z Шухрат Саъдиев 5132 /* */ Таҳрир 1479997 wikitext text/x-wiki {{Давлати таърихӣ}} '''Империяи Муғул''', Давлати бузурги Муғул, давлати асримиёнагӣ, ки дар натиҷаи тохтутози [[Чингизхон]] ва истилои муғул ташкил шуд. Темучин баъди муттаҳид кардани қабилаҳои муғул ([[соли 1206]]), дарёфти унвони [[Чингизхон]] (Хони Бузург), таъсиси кешикҳо ва мутамарказ намудани хадамоти барид ба ишғоли кишварҳои ҳамсоя шурӯъ кард (1207). То давраи фавти [[Чингизхон]] ([[соли 1227]]) минтақаи ҷануби Сибир, [[Мовароуннаҳр]], [[Хуросон]], қисми шарқии [[Дашти Қипчоқ]], ҳудуди кишвари Си Ся ба ҳайати Империяи муғул ҳамроҳ карда шуданд ва тохтутози муғулҳо ба шимоли [[Чин]] оғоз гардид. Омилҳои асосии густариши қаламрави Империяи муғул: маҳорати дипломатӣ ва ҳунари ҷангии муғулҳо; мавҷудияти парокандагии сиёсӣ дар кишварҳои ҳамсоя, истифодаи дурусти ғанимати ҷангӣ; хунхории муғулҳо ва фароҳам овардани тарсу бим дар байни мардум. [[Чингизхон]] [[соли 1224]] мулкҳои забткардаашро дар байни писаронаш тақсим кард: [[Дашти Қипчоқ]] ва [[Хоразм]] ба ихтиёри [[Ҷуҷӣ]], [[Мовароуннаҳр]] ва [[Ҳафтрӯд]] ба [[Чағатой]], Олтой ба Ӯқтой (Уктой) вогузор шуд; писари хурдии [[Чингизхон]] – Тулуй аз рӯи таомули бодиянишинон соҳиби заминҳои асосии падараш Муғулистон («юрти маврусӣ») ва сипоҳ гардид. [[Соли 1229]] Ӯқтой тибқи васияти [[Чингизхон]] ба тахт нишаст ва ба унвони «[[хоқон]]» ё «қоон» (шоҳи шоҳон) мушарраф гашт. Дар аҳди ҳукумати ворисони Чингизхон – Ӯқтой-қоон (1229–41), Гуюк-қоон (1246–48), Мангу-қоон (1251–59), Ҳубилай (1260–71) ҳудуди имрӯзаи [[Эрон]], [Байнаннаҳрайн]], ҷануби [[Қафқоз]], [[Корея]], [[Тибет]] го як қисми [[Осиёи Хурд]] ба ҳайати Империяи муғул ҳамроҳ карда шуданд ва бо ишғоли [[Чин]] ба охир расид. Дар натиҷаи тохтутози Ботухон қисми ғарбии [[Дашти Қипчоқ]], [[Булғористон]]и [[Волга]] ва бисёр мулкҳои [[Руссия]] забт гардиданд; ҳамзамон муғулҳо барои лашкаркашӣ ба самти Ҷопон ва кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ кӯшиш карданд. Дар нимаи дуввуми асри XIII набераи Чингизхон – [[Ҳулогухон]] дар заминаи мулкҳои ишғолкардааш дар Шарқи Миёна ва Наздик ба [[улус]]и дигар асос гузошт. Пойтахти Империяи муғул нахуст Қароқурум (дар Муғулистон), баъд Кайпин (аз 1260) ва Хонболиғ (аз 1264; ҳоло [[Пекин]]) буд. Сохтори идории империяи муғул дар асоси расму таомули қабилаҳои бодиянишини турку муғул ва унсурҳои давлатдории мардуми мутамаддини тобеъ ташаккул ёфта буд. Империяи муғул ба «хонадони тилоӣ»-и Чингизхон мансуб буд ва масъалаҳои асосӣ, аз ҷумла, масъалаи интихоби хоқони нав, дар анҷумани чингизиён – қурултой ҳал карда мешуданд. Маъмулан, анҷуманҳо бо мақсади тасдиқ кардани тасмими доираҳои ҳукмрони дарбор даъват мешуданд. Идораи минтақаҳои биёбонӣ ва ташкили артиш дар асоси расму таомули бодиянишинӣ сурат гирифта буд; артиши муғул аз дастаҳои даҳӣ, садӣ, ҳазорӣ ва даҳҳазора иборат буд. Мувофиқи ин муқаррарот лашкар ва «мардуми бодиянишин» ба «қанот» ва бахшҳои даҳгона тақсим мешуданд. Баъзан таҷрибаи ба ҳавзаҳои даҳгона тақсим кардани аратҳо (мардуми заҳматкаши муғул) нисбат ба аҳолии муқимӣ низ татбиқ мешуд. Дар ибтидо ҳукумати музофоти империяи муғул ба уҳдаи нуйонон (ашрофи муғул) вогузор шуда буд. Дастгоҳи идории муғулҳо одӣ буд ва асноди давлатӣ аз ҷониби котибони уйғур, кидонӣ, чинӣ ва хоразмӣ навишта мешуданд. Дар ибтидо асноди давлатӣ бо хатти уйғурӣ ва аз [[асри XIV]] ба хатти арабӣ китобат мешуданд. Дар аҳди Ӯқтойқоон ва Мангуқоон низоми ягонаи андозбандӣ, уҳдадорӣ ва хадамоти барид ташаккул ёфт. Низоми қонунгузории империяи муғул дар асоси маҷмӯи муқаррароту фармонҳои Чингизхон ва хонҳои муғул – «Ёсо» ба роҳ монда шуда буд. Яке аз муқаррароти асосии «Ёсо» таҳаммулпазирии динӣ буд, ки мувофиқи он рӯҳониёни ҳама дину мазҳабҳо аз пардохти андоз ва дигар уҳдадориҳо озод буданд. Дар империяи муғул тартиби ягонаи интихоби валиаҳд вуҷуд надошт. Баъди фавти қоон дар масъалаи интихоби вориси тахт баҳсу муноқиша ва ҷангҳои дохилӣ (1227–29, 1234–46, 1248–51) сар мезаданд. Дар чунин ҳолат идораи ҳукумат ба уҳдаи яке аз наздикони хоқони фавтида вогузор мешуд. Пас аз фавти Мангуқоон бародарони ӯ Ориқ-буқо ва Хубилой худро хоқони мустақил эълон карданд. Баъди ғолибияти Хубилой бар Ориқ-буқо улусҳои [[Урдуи Тиллоӣ]], [[Чағатоиён]] ва [[Ҳулогуиён]] мустақил шуданд. Дар натиҷаи шиддати муборизаҳои дохилӣ, ноҳамоҳангии ҳадафҳои иқтисодӣ-сиёсии ашроф дар мулкҳои гуногуни империя ва тафовути гаравиши фарҳангии ворисони Чингизхон Империяи муғул завол ёфт. Дар улусҳои ғарбӣ фарҳанг ва низоми давлатдории исломӣ нуфуз пайдо кард: дар асри XIV дар ин минтақа ислом дини давлатӣ гардид. Улуси шарқии империя зери таъсири тамаддуни чинӣ қарор дошт. [[Соли 1271]] Хубилой худро асосгузори [[Империяи Юан]] эълон кард. Баъдан [[хоқон]] ба таври рамзӣ сарвари ворисони Чингизхон боқӣ монда, танҳо тавассути фиристодани ярлиғ ҳукумати хонҳои муғулро тасдиқ мекард. Пас аз сарнагун шудани сулолаи Юан дар Чин (1368) ин робитаи расмӣ дар Империяи муғул хотима ёфт. Дар асри XIV бар асари ҷангҳои дохилӣ ҳукумати [[Ҳулогуиён]] сарнагун шуд; улуси Чағатой дар нимаи дуввуми [[асри XIV]] ба ду давлат тақсим шуд; [[Урдуи Тиллоӣ]] дар [[асри XV]] ба мулкҳои хурд тақсим гардид. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Империяи Муғул |8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Давлатдориҳо дар таърихи Ҳиндустон]] nhc7mftgq9omgmpbjnlpsa8adz8ul1w 1479998 1479997 2026-07-11T22:58:25Z Шухрат Саъдиев 5132 /* */ Таҳир 1479998 wikitext text/x-wiki {{Давлати таърихӣ}} '''Империяи Муғул''', Давлати бузурги Муғул, давлати асримиёнагӣ, ки дар натиҷаи тохтутози [[Чингизхон]] ва истилои муғул ташкил шуд. Темучин баъди муттаҳид кардани қабилаҳои муғул ([[соли 1206]]), дарёфти унвони [[Чингизхон]] (Хони Бузург), таъсиси кешикҳо ва мутамарказ намудани хадамоти барид ба ишғоли кишварҳои ҳамсоя шурӯъ кард (1207). То давраи фавти [[Чингизхон]] ([[соли 1227]]) минтақаи ҷануби Сибир, [[Мовароуннаҳр]], [[Хуросон]], қисми шарқии [[Дашти Қипчоқ]], ҳудуди кишвари Си Ся ба ҳайати Империяи муғул ҳамроҳ карда шуданд ва тохтутози муғулҳо ба шимоли [[Чин]] оғоз гардид. Омилҳои асосии густариши қаламрави Империяи муғул: маҳорати дипломатӣ ва ҳунари ҷангии муғулҳо; мавҷудияти парокандагии сиёсӣ дар кишварҳои ҳамсоя, истифодаи дурусти ғанимати ҷангӣ; хунхории муғулҳо ва фароҳам овардани тарсу бим дар байни мардум. [[Чингизхон]] [[соли 1224]] мулкҳои забткардаашро дар байни писаронаш тақсим кард: [[Дашти Қипчоқ]] ва [[Хоразм]] ба ихтиёри [[Ҷуҷӣ]], [[Мовароуннаҳр]] ва [[Ҳафтрӯд]] ба [[Чағатой]], Олтой ба Ӯқтой (Уктой) вогузор шуд; писари хурдии [[Чингизхон]] – Тулуй аз рӯи таомули бодиянишинон соҳиби заминҳои асосии падараш Муғулистон («юрти маврусӣ») ва сипоҳ гардид. [[Соли 1229]] Ӯқтой тибқи васияти [[Чингизхон]] ба тахт нишаст ва ба унвони «[[хоқон]]» ё «қоон» (шоҳи шоҳон) мушарраф гашт. Дар аҳди ҳукумати ворисони Чингизхон – Ӯқтой-қоон (1229–41), Гуюк-қоон (1246–48), Мангу-қоон (1251–59), Ҳубилай (1260–71) ҳудуди имрӯзаи [[Эрон]], [×[Байнаннаҳрайн]], ҷануби [[Қафқоз]], [[Корея]], [[Тибет]] го як қисми [[Осиёи Хурд]] ба ҳайати Империяи муғул ҳамроҳ карда шуданд ва бо ишғоли [[Чин]] ба охир расид. Дар натиҷаи тохтутози Ботухон қисми ғарбии [[Дашти Қипчоқ]], [[Булғористон]]и [[Волга]] ва бисёр мулкҳои [[Руссия]] забт гардиданд; ҳамзамон муғулҳо барои лашкаркашӣ ба самти Ҷопон ва кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ кӯшиш карданд. Дар нимаи дуввуми [[асри XIII]] набераи Чингизхон – [[Ҳулагухон]] дар заминаи мулкҳои ишғолкардааш дар Шарқи Миёна ва Наздик ба [[улус]]и дигар асос гузошт. Пойтахти Империяи муғул нахуст Қароқурум (дар Муғулистон), баъд Кайпин (аз 1260) ва Хонболиғ (аз 1264; ҳоло [[Пекин]]) буд. Сохтори идории империяи муғул дар асоси расму таомули қабилаҳои бодиянишини турку муғул ва унсурҳои давлатдории мардуми мутамаддини тобеъ ташаккул ёфта буд. Империяи муғул ба «хонадони тилоӣ»-и Чингизхон мансуб буд ва масъалаҳои асосӣ, аз ҷумла, масъалаи интихоби хоқони нав, дар анҷумани чингизиён – қурултой ҳал карда мешуданд. Маъмулан, анҷуманҳо бо мақсади тасдиқ кардани тасмими доираҳои ҳукмрони дарбор даъват мешуданд. Идораи минтақаҳои биёбонӣ ва ташкили артиш дар асоси расму таомули бодиянишинӣ сурат гирифта буд; артиши муғул аз дастаҳои даҳӣ, садӣ, ҳазорӣ ва даҳҳазора иборат буд. Мувофиқи ин муқаррарот лашкар ва «мардуми бодиянишин» ба «қанот» ва бахшҳои даҳгона тақсим мешуданд. Баъзан таҷрибаи ба ҳавзаҳои даҳгона тақсим кардани аратҳо (мардуми заҳматкаши муғул) нисбат ба аҳолии муқимӣ низ татбиқ мешуд. Дар ибтидо ҳукумати музофоти империяи муғул ба уҳдаи нуйонон (ашрофи муғул) вогузор шуда буд. Дастгоҳи идории муғулҳо одӣ буд ва асноди давлатӣ аз ҷониби котибони уйғур, кидонӣ, чинӣ ва хоразмӣ навишта мешуданд. Дар ибтидо асноди давлатӣ бо хатти уйғурӣ ва аз [[асри XIV]] ба хатти арабӣ китобат мешуданд. Дар аҳди Ӯқтойқоон ва Мангуқоон низоми ягонаи андозбандӣ, уҳдадорӣ ва хадамоти барид ташаккул ёфт. Низоми қонунгузории империяи муғул дар асоси маҷмӯи муқаррароту фармонҳои Чингизхон ва хонҳои муғул – «Ёсо» ба роҳ монда шуда буд. Яке аз муқаррароти асосии «Ёсо» таҳаммулпазирии динӣ буд, ки мувофиқи он рӯҳониёни ҳама дину мазҳабҳо аз пардохти андоз ва дигар уҳдадориҳо озод буданд. Дар империяи муғул тартиби ягонаи интихоби валиаҳд вуҷуд надошт. Баъди фавти қоон дар масъалаи интихоби вориси тахт баҳсу муноқиша ва ҷангҳои дохилӣ (1227–29, 1234–46, 1248–51) сар мезаданд. Дар чунин ҳолат идораи ҳукумат ба уҳдаи яке аз наздикони хоқони фавтида вогузор мешуд. Пас аз фавти Мангуқоон бародарони ӯ Ориқ-буқо ва Хубилой худро хоқони мустақил эълон карданд. Баъди ғолибияти Хубилой бар Ориқ-буқо улусҳои [[Урдуи Тиллоӣ]], [[Чағатоиён]] ва [[Ҳулогуиён]] мустақил шуданд. Дар натиҷаи шиддати муборизаҳои дохилӣ, ноҳамоҳангии ҳадафҳои иқтисодӣ-сиёсии ашроф дар мулкҳои гуногуни империя ва тафовути гаравиши фарҳангии ворисони Чингизхон Империяи муғул завол ёфт. Дар улусҳои ғарбӣ фарҳанг ва низоми давлатдории исломӣ нуфуз пайдо кард: дар асри XIV дар ин минтақа ислом дини давлатӣ гардид. Улуси шарқии империя зери таъсири тамаддуни чинӣ қарор дошт. [[Соли 1271]] Хубилой худро асосгузори [[Империяи Юан]] эълон кард. Баъдан [[хоқон]] ба таври рамзӣ сарвари ворисони Чингизхон боқӣ монда, танҳо тавассути фиристодани ярлиғ ҳукумати хонҳои муғулро тасдиқ мекард. Пас аз сарнагун шудани сулолаи Юан дар Чин (1368) ин робитаи расмӣ дар Империяи муғул хотима ёфт. Дар асри XIV бар асари ҷангҳои дохилӣ ҳукумати [[Ҳулогуиён]] сарнагун шуд; улуси Чағатой дар нимаи дуввуми [[асри XIV]] ба ду давлат тақсим шуд; [[Урдуи Тиллоӣ]] дар [[асри XV]] ба мулкҳои хурд тақсим гардид. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Империяи Муғул |8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Давлатдориҳо дар таърихи Ҳиндустон]] kstgn9urrtoo6brsuz4v5a86nqg85a6 1479999 1479998 2026-07-11T23:08:51Z Шухрат Саъдиев 5132 /* */ 1479999 wikitext text/x-wiki {{Давлати таърихӣ}} '''Империяи Муғул''', Давлати бузурги Муғул, давлати асримиёнагӣ, ки дар натиҷаи тохтутози [[Чингизхон]] ва истилои муғул ташкил шуд. Темучин баъди муттаҳид кардани қабилаҳои муғул ([[соли 1206]]), дарёфти унвони [[Чингизхон]] (Хони Бузург), таъсиси кешикҳо ва мутамарказ намудани хадамоти барид ба ишғоли кишварҳои ҳамсоя шурӯъ кард (1207). То давраи фавти [[Чингизхон]] ([[соли 1227]]) минтақаи ҷануби Сибир, [[Мовароуннаҳр]], [[Хуросон]], қисми шарқии [[Дашти Қипчоқ]], ҳудуди кишвари Си Ся ба ҳайати Империяи муғул ҳамроҳ карда шуданд ва тохтутози муғулҳо ба шимоли [[Чин]] оғоз гардид. Омилҳои асосии густариши қаламрави Империяи муғул: маҳорати дипломатӣ ва ҳунари ҷангии муғулҳо; мавҷудияти парокандагии сиёсӣ дар кишварҳои ҳамсоя, истифодаи дурусти ғанимати ҷангӣ; хунхории муғулҳо ва фароҳам овардани тарсу бим дар байни мардум. [[Чингизхон]] [[соли 1224]] мулкҳои забткардаашро дар байни писаронаш тақсим кард: [[Дашти Қипчоқ]] ва [[Хоразм]] ба ихтиёри Ҷуҷӣ, [[Мовароуннаҳр]] ва [[Ҳафтрӯд]] ба Чағатой, Олтой ба Ӯқтой (Уктой) вогузор шуд; писари хурдии [[Чингизхон]] – Тулуй аз рӯи таомули бодиянишинон соҳиби заминҳои асосии падараш Муғулистон («юрти маврусӣ») ва сипоҳ гардид. [[Соли 1229]] Ӯқтой тибқи васияти [[Чингизхон]] ба тахт нишаст ва ба унвони «[[хоқон]]» ё «қоон» (шоҳи шоҳон) мушарраф гашт. Дар аҳди ҳукумати ворисони Чингизхон – Ӯқтой-қоон (1229–41), Гуюк-қоон (1246–48), Мангу-қоон (1251–59), Ҳубилай (1260–71) ҳудуди имрӯзаи [[Эрон]], [[Байнаннаҳрайн]], ҷануби [[Қафқоз]], [[Корея]], [[Тибет]] го як қисми [[Осиёи Хурд]] ба ҳайати Империяи муғул ҳамроҳ карда шуданд ва бо ишғоли [[Чин]] ба охир расид. Дар натиҷаи тохтутози Ботухон қисми ғарбии [[Дашти Қипчоқ]], [[Булғористон]]и [[Волга]] ва бисёр мулкҳои [[Руссия]] забт гардиданд; ҳамзамон муғулҳо барои лашкаркашӣ ба самти Ҷопон ва кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ кӯшиш карданд. Дар нимаи дуввуми [[асри XIII]] набераи Чингизхон – [[Ҳулагухон]] дар заминаи мулкҳои ишғолкардааш дар Шарқи Миёна ва Наздик ба [[улус]]и дигар асос гузошт. Пойтахти Империяи муғул нахуст Қароқурум (дар Муғулистон), баъд Кайпин (аз 1260) ва Хонболиғ (аз 1264; ҳоло [[Пекин]]) буд. Сохтори идории империяи муғул дар асоси расму таомули қабилаҳои бодиянишини турку муғул ва унсурҳои давлатдории мардуми мутамаддини тобеъ ташаккул ёфта буд. Империяи муғул ба «хонадони тилоӣ»-и Чингизхон мансуб буд ва масъалаҳои асосӣ, аз ҷумла, масъалаи интихоби хоқони нав, дар анҷумани чингизиён – қурултой ҳал карда мешуданд. Маъмулан, анҷуманҳо бо мақсади тасдиқ кардани тасмими доираҳои ҳукмрони дарбор даъват мешуданд. Идораи минтақаҳои биёбонӣ ва ташкили артиш дар асоси расму таомули бодиянишинӣ сурат гирифта буд; артиши муғул аз дастаҳои даҳӣ, садӣ, ҳазорӣ ва даҳҳазора иборат буд. Мувофиқи ин муқаррарот лашкар ва «мардуми бодиянишин» ба «қанот» ва бахшҳои даҳгона тақсим мешуданд. Баъзан таҷрибаи ба ҳавзаҳои даҳгона тақсим кардани аратҳо (мардуми заҳматкаши муғул) нисбат ба аҳолии муқимӣ низ татбиқ мешуд. Дар ибтидо ҳукумати музофотҳои Империяи муғул ба уҳдаи нуйонон (ашрофи муғул) вогузор шуда буд. Дастгоҳи идории муғулҳо одӣ буд ва асноди давлатӣ аз ҷониби котибони уйғур, кидонӣ, чинӣ ва хоразмӣ навишта мешуданд. Дар ибтидо асноди давлатӣ бо хатти уйғурӣ ва аз [[асри XIV]] ба хатти арабӣ китобат мешуданд. Дар аҳди Ӯқтойқоон ва Мангуқоон низоми ягонаи андозбандӣ, уҳдадорӣ ва хадамоти барид ташаккул ёфт. Низоми қонунгузории Империяи муғул дар асоси маҷмӯи муқаррароту фармонҳои [[Чингизхон]] ва хонҳои муғул – «Ёсо» ба роҳ монда шуда буд. Яке аз муқаррароти асосии «Ёсо» таҳаммулпазирии динӣ буд, ки мувофиқи он рӯҳониёни ҳама дину мазҳабҳо аз пардохти андоз ва дигар уҳдадориҳо озод буданд. Дар Империяи муғул тартиби ягонаи интихоби валиаҳд вуҷуд надошт. Баъди фавти ҳоқон дар масъалаи интихоби вориси тахт баҳсу муноқиша ва ҷангҳои дохилӣ (1227–29, 1234–46, 1248–51) сар мезаданд. Дар чунин ҳолат идораи ҳукумат ба уҳдаи яке аз наздикони ҳоқони фавтида вогузор мешуд. Пас аз фавти Мангуқоон бародарони ӯ Ориқ-буқо ва Хубилой худро хоқони мустақил эълон карданд. Баъди ғолибияти Хубилой бар Ориқ-буқо улусҳои [[Урдуи Тиллоӣ]], Чағатоиён ва [[Ҳулагуиён]] мустақил шуданд. Дар натиҷаи шиддати муборизаҳои дохилӣ, ноҳамоҳангии ҳадафҳои иқтисодӣ-сиёсии ашроф дар мулкҳои гуногуни империя ва тафовути гаравиши фарҳангии ворисони Чингизхон Империяи муғул завол ёфт. Дар улусҳои ғарбӣ фарҳанг ва низоми давлатдории исломӣ нуфуз пайдо кард: дар асри XIV дар ин минтақа ислом дини давлатӣ гардид. Улуси шарқии империя зери таъсири тамаддуни чинӣ қарор дошт. [[Соли 1271]] Хубилой худро асосгузори [[Империяи Юан]] эълон кард. Баъдан [[хоқон]] ба таври рамзӣ сарвари ворисони Чингизхон боқӣ монда, танҳо тавассути фиристодани ярлиғ ҳукумати хонҳои муғулро тасдиқ мекард. Пас аз сарнагун шудани сулолаи Юан дар Чин (1368) ин робитаи расмӣ дар Империяи муғул хотима ёфт. Дар асри XIV бар асари ҷангҳои дохилӣ ҳукумати [[Ҳулоагуиён]] сарнагун шуд; улуси Чағатой дар нимаи дуввуми [[асри XIV]] ба ду давлат тақсим шуд; [[Урдуи Тиллоӣ]] дар [[асри XV]] ба мулкҳои хурд тақсим гардид. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Империяи Муғул |8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Давлатдориҳо дар таърихи Ҳиндустон]] q1dga0ehmoqkpp8owuvvs8q0jxo000n 1480000 1479999 2026-07-11T23:16:55Z Шухрат Саъдиев 5132 /* */ Таҳрир 1480000 wikitext text/x-wiki {{Давлати таърихӣ}} '''Империяи Муғул''', Давлати бузурги Муғул, давлати асримиёнагӣ, ки дар натиҷаи тохтутози [[Чингизхон]] ва истилои муғул ташкил шуд. Темучин баъди муттаҳид кардани қабилаҳои муғул ([[соли 1206]]), дарёфти унвони [[Чингизхон]] (Хони Бузург), таъсиси кешикҳо ва мутамарказ намудани хадамоти барид ба ишғоли кишварҳои ҳамсоя шурӯъ кард (1207). То давраи фавти [[Чингизхон]] ([[соли 1227]]) минтақаи ҷануби Сибир, [[Мовароуннаҳр]], [[Хуросон]], қисми шарқии [[Дашти Қипчоқ]], ҳудуди кишвари Си Ся ба ҳайати Империяи муғул ҳамроҳ карда шуданд ва тохтутози муғулҳо ба шимоли [[Чин]] оғоз гардид. Омилҳои асосии густариши қаламрави Империяи муғул: маҳорати дипломатӣ ва ҳунари ҷангии муғулҳо; мавҷудияти парокандагии сиёсӣ дар кишварҳои ҳамсоя, истифодаи дурусти ғанимати ҷангӣ; хунхории муғулҳо ва фароҳам овардани тарсу бим дар байни мардум. [[Чингизхон]] [[соли 1224]] мулкҳои забткардаашро дар байни писаронаш тақсим кард: [[Дашти Қипчоқ]] ва [[Хоразм]] ба ихтиёри Ҷуҷӣ, [[Мовароуннаҳр]] ва [[Ҳафтрӯд]] ба Чағатой, Олтой ба Ӯқтой (Уктой) вогузор шуд; писари хурдии [[Чингизхон]] – Тулуй аз рӯи таомули бодиянишинон соҳиби заминҳои асосии падараш Муғулистон («юрти маврусӣ») ва сипоҳ гардид. [[Соли 1229]] Ӯқтой тибқи васияти [[Чингизхон]] ба тахт нишаст ва ба унвони «[[хоқон]]» ё «қоон» (шоҳи шоҳон) мушарраф гашт. Дар аҳди ҳукумати ворисони Чингизхон – Ӯқтой-қоон (1229–41), Гуюк-қоон (1246–48), Мангу-қоон (1251–59), Ҳубилай (1260–71) ҳудуди имрӯзаи [[Эрон]], [[Байнаннаҳрайн]], ҷануби [[Қафқоз]], [[Корея]], [[Тибет]] го як қисми [[Осиёи Хурд]] ба ҳайати Империяи муғул ҳамроҳ карда шуданд ва бо ишғоли [[Чин]] ба охир расид. Дар натиҷаи тохтутози Ботухон қисми ғарбии [[Дашти Қипчоқ]], [[Булғористон]]и [[Волга]] ва бисёр мулкҳои [[Руссия]] забт гардиданд; ҳамзамон муғулҳо барои лашкаркашӣ ба самти Ҷопон ва кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ кӯшиш карданд. Дар нимаи дуввуми [[асри XIII]] набераи Чингизхон – [[Ҳулагухон]] дар заминаи мулкҳои ишғолкардааш дар Шарқи Миёна ва Наздик ба [[улус]]и дигар асос гузошт. Пойтахти Империяи муғул нахуст Қароқурум (дар Муғулистон), баъд Кайпин (аз 1260) ва Хонболиғ (аз 1264; ҳоло [[Пекин]]) буд. Сохтори идории империяи муғул дар асоси расму таомули қабилаҳои бодиянишини турку муғул ва унсурҳои давлатдории мардуми мутамаддини тобеъ ташаккул ёфта буд. Империяи муғул ба «хонадони тилоӣ»-и Чингизхон мансуб буд ва масъалаҳои асосӣ, аз ҷумла, масъалаи интихоби хоқони нав, дар анҷумани чингизиён – қурултой ҳал карда мешуданд. Маъмулан, анҷуманҳо бо мақсади тасдиқ кардани тасмими доираҳои ҳукмрони дарбор даъват мешуданд. Идораи минтақаҳои биёбонӣ ва ташкили артиш дар асоси расму таомули бодиянишинӣ сурат гирифта буд; артиши муғул аз дастаҳои даҳӣ, садӣ, ҳазорӣ ва даҳҳазора иборат буд. Мувофиқи ин муқаррарот лашкар ва «мардуми бодиянишин» ба «қанот» ва бахшҳои даҳгона тақсим мешуданд. Баъзан таҷрибаи ба ҳавзаҳои даҳгона тақсим кардани аратҳо (мардуми заҳматкаши муғул) нисбат ба аҳолии муқимӣ низ татбиқ мешуд. Дар ибтидо ҳукумати музофотҳои Империяи муғул ба уҳдаи нуйонон (ашрофи муғул) вогузор шуда буд. Дастгоҳи идории муғулҳо одӣ буд ва асноди давлатӣ аз ҷониби котибони уйғур, кидонӣ, чинӣ ва хоразмӣ навишта мешуданд. Дар ибтидо асноди давлатӣ бо хатти уйғурӣ ва аз [[асри XIV]] ба хатти арабӣ китобат мешуданд. Дар аҳди Ӯқтойқоон ва Мангуқоон низоми ягонаи андозбандӣ, уҳдадорӣ ва хадамоти барид ташаккул ёфт. Низоми қонунгузории Империяи муғул дар асоси маҷмӯи муқаррароту фармонҳои [[Чингизхон]] ва хонҳои муғул – «Ёсо» ба роҳ монда шуда буд. Яке аз муқаррароти асосии «Ёсо» таҳаммулпазирии динӣ буд, ки мувофиқи он рӯҳониёни ҳама дину мазҳабҳо аз пардохти андоз ва дигар уҳдадориҳо озод буданд. Дар Империяи муғул тартиби ягонаи интихоби валиаҳд вуҷуд надошт. Баъди фавти ҳоқон дар масъалаи интихоби вориси тахт баҳсу муноқиша ва ҷангҳои дохилӣ (1227–29, 1234–46, 1248–51) сар мезаданд. Дар чунин ҳолат идораи ҳукумат ба уҳдаи яке аз наздикони ҳоқони фавтида вогузор мешуд. Пас аз фавти Мангуқоон бародарони ӯ Ориқ-буқо ва Хубилой худро хоқони мустақил эълон карданд. Баъди ғолибияти Хубилой бар Ориқ-буқо улусҳои [[Урдуи Тиллоӣ]], Чағатоиён ва [[Элхоҳо]] мустақил шуданд. Дар натиҷаи шиддати муборизаҳои дохилӣ, ноҳамоҳангии ҳадафҳои иқтисодӣ-сиёсии ашроф дар мулкҳои гуногуни империя ва тафовути гаравиши фарҳангии ворисони Чингизхон Империяи муғул завол ёфт. Дар улусҳои ғарбӣ фарҳанг ва низоми давлатдории исломӣ нуфуз пайдо кард: дар асри XIV дар ин минтақа ислом дини давлатӣ гардид. Улуси шарқии империя зери таъсири тамаддуни чинӣ қарор дошт. [[Соли 1271]] Хубилой худро асосгузори [[Империяи Юан]] эълон кард. Баъдан [[хоқон]] ба таври рамзӣ сарвари ворисони Чингизхон боқӣ монда, танҳо тавассути фиристодани ярлиғ ҳукумати хонҳои муғулро тасдиқ мекард. Пас аз сарнагун шудани сулолаи Юан дар Чин ([[соли 1368]]) ин робитаи расмӣ дар Империяи муғул хотима ёфт. Дар [[асри XIV]] бар асари ҷангҳои дохилӣ ҳукумати [[Элхонҳо]] сарнагун шуд; [[улуси Чағатой]] дар нимаи дуввуми [[асри XIV]] ба ду давлат тақсим шуд; [[Урдуи Тиллоӣ]] дар [[асри XV]] ба мулкҳои хурд тақсим гардид. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Империяи Муғул |8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Давлатдориҳо дар таърихи Ҳиндустон]] 1crj2pqv421z87owwen11mfphc0c56e 1480001 1480000 2026-07-11T23:21:10Z Шухрат Саъдиев 5132 /* */ 1480001 wikitext text/x-wiki {{Давлати таърихӣ}} '''Империяи Муғул''', Давлати бузурги Муғул, давлати асримиёнагӣ, ки дар натиҷаи тохтутози [[Чингизхон]] ва истилои муғул ташкил шуд. Темучин баъди муттаҳид кардани қабилаҳои муғул ([[соли 1206]]), дарёфти унвони [[Чингизхон]] (Хони Бузург), таъсиси кешикҳо ва мутамарказ намудани хадамоти барид ба ишғоли кишварҳои ҳамсоя шурӯъ кард (1207). То давраи фавти [[Чингизхон]] ([[соли 1227]]) минтақаи ҷануби Сибир, [[Мовароуннаҳр]], [[Хуросон]], қисми шарқии [[Дашти Қипчоқ]], ҳудуди кишвари Си Ся ба ҳайати Империяи муғул ҳамроҳ карда шуданд ва тохтутози муғулҳо ба шимоли [[Чин]] оғоз гардид. Омилҳои асосии густариши қаламрави Империяи муғул: маҳорати дипломатӣ ва ҳунари ҷангии муғулҳо; мавҷудияти парокандагии сиёсӣ дар кишварҳои ҳамсоя, истифодаи дурусти ғанимати ҷангӣ; хунхории муғулҳо ва фароҳам овардани тарсу бим дар байни мардум. [[Чингизхон]] [[соли 1224]] мулкҳои забткардаашро дар байни писаронаш тақсим кард: [[Дашти Қипчоқ]] ва [[Хоразм]] ба ихтиёри Ҷуҷӣ, [[Мовароуннаҳр]] ва [[Ҳафтрӯд]] ба Чағатой, Олтой ба Ӯқтой (Уктой) вогузор шуд; писари хурдии [[Чингизхон]] – Тулуй аз рӯи таомули бодиянишинон соҳиби заминҳои асосии падараш Муғулистон («юрти маврусӣ») ва сипоҳ гардид. [[Соли 1229]] Ӯқтой тибқи васияти [[Чингизхон]] ба тахт нишаст ва ба унвони «[[хоқон]]» ё «қоон» (шоҳи шоҳон) мушарраф гашт. Дар аҳди ҳукумати ворисони Чингизхон – Ӯқтой-қоон (1229–41), Гуюк-қоон (1246–48), Мангу-қоон (1251–59), Ҳубилай (1260–71) ҳудуди имрӯзаи [[Эрон]], [[Байнаннаҳрайн]], ҷануби [[Қафқоз]], [[Корея]], [[Тибет]] го як қисми [[Осиёи Хурд]] ба ҳайати Империяи муғул ҳамроҳ карда шуданд ва бо ишғоли [[Чин]] ба охир расид. Дар натиҷаи тохтутози Ботухон қисми ғарбии [[Дашти Қипчоқ]], [[Булғористон]]и [[Волга]] ва бисёр мулкҳои [[Руссия]] забт гардиданд; ҳамзамон муғулҳо барои лашкаркашӣ ба самти Ҷопон ва кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ кӯшиш карданд. Дар нимаи дуввуми [[асри XIII]] набераи Чингизхон – [[Ҳулагухон]] дар заминаи мулкҳои ишғолкардааш дар Шарқи Миёна ва Наздик ба [[улус]]и дигар асос гузошт. Пойтахти Империяи муғул нахуст Қароқурум (дар Муғулистон), баъд Кайпин (аз 1260) ва Хонболиғ (аз 1264; ҳоло [[Пекин]]) буд. Сохтори идории империяи муғул дар асоси расму таомули қабилаҳои бодиянишини турку муғул ва унсурҳои давлатдории мардуми мутамаддини тобеъ ташаккул ёфта буд. Империяи муғул ба «хонадони тилоӣ»-и Чингизхон мансуб буд ва масъалаҳои асосӣ, аз ҷумла, масъалаи интихоби хоқони нав, дар анҷумани чингизиён – қурултой ҳал карда мешуданд. Маъмулан, анҷуманҳо бо мақсади тасдиқ кардани тасмими доираҳои ҳукмрони дарбор даъват мешуданд. Идораи минтақаҳои биёбонӣ ва ташкили артиш дар асоси расму таомули бодиянишинӣ сурат гирифта буд; артиши муғул аз дастаҳои даҳӣ, садӣ, ҳазорӣ ва даҳҳазора иборат буд. Мувофиқи ин муқаррарот лашкар ва «мардуми бодиянишин» ба «қанот» ва бахшҳои даҳгона тақсим мешуданд. Баъзан таҷрибаи ба ҳавзаҳои даҳгона тақсим кардани аратҳо (мардуми заҳматкаши муғул) нисбат ба аҳолии муқимӣ низ татбиқ мешуд. Дар ибтидо ҳукумати музофотҳои Империяи муғул ба уҳдаи нуйонон (ашрофи муғул) вогузор шуда буд. Дастгоҳи идории муғулҳо одӣ буд ва асноди давлатӣ аз ҷониби котибони уйғур, кидонӣ, чинӣ ва хоразмӣ навишта мешуданд. Дар ибтидо асноди давлатӣ бо хатти уйғурӣ ва аз [[асри XIV]] ба хатти арабӣ китобат мешуданд. Дар аҳди Ӯқтойқоон ва Мангуқоон низоми ягонаи андозбандӣ, уҳдадорӣ ва хадамоти барид ташаккул ёфт. Низоми қонунгузории Империяи муғул дар асоси маҷмӯи муқаррароту фармонҳои [[Чингизхон]] ва хонҳои муғул – «Ёсо» ба роҳ монда шуда буд. Яке аз муқаррароти асосии «Ёсо» таҳаммулпазирии динӣ буд, ки мувофиқи он рӯҳониёни ҳама дину мазҳабҳо аз пардохти андоз ва дигар уҳдадориҳо озод буданд. Дар Империяи муғул тартиби ягонаи интихоби валиаҳд вуҷуд надошт. Баъди фавти ҳоқон дар масъалаи интихоби вориси тахт баҳсу муноқиша ва ҷангҳои дохилӣ (1227–29, 1234–46, 1248–51) сар мезаданд. Дар чунин ҳолат идораи ҳукумат ба уҳдаи яке аз наздикони ҳоқони фавтида вогузор мешуд. Пас аз фавти Мангуқоон бародарони ӯ Ориқ-буқо ва Хубилой худро хоқони мустақил эълон карданд. Баъди ғолибияти Хубилой бар Ориқ-буқо улусҳои [[Урдуи Тиллоӣ]], Чағатоиён ва [[Элхонҳо]] мустақил шуданд. Дар натиҷаи шиддати муборизаҳои дохилӣ, ноҳамоҳангии ҳадафҳои иқтисодӣ-сиёсии ашроф дар мулкҳои гуногуни империя ва тафовути гаравиши фарҳангии ворисони Чингизхон Империяи муғул завол ёфт. Дар улусҳои ғарбӣ фарҳанг ва низоми давлатдории исломӣ нуфуз пайдо кард: дар асри XIV дар ин минтақа ислом дини давлатӣ гардид. Улуси шарқии империя зери таъсири тамаддуни чинӣ қарор дошт. [[Соли 1271]] Хубилой худро асосгузори Империяи Юан эълон кард. Баъдан [[хоқон]] ба таври рамзӣ сарвари ворисони Чингизхон боқӣ монда, танҳо тавассути фиристодани ярлиғ ҳукумати хонҳои муғулро тасдиқ мекард. Пас аз сарнагун шудани сулолаи Юан дар Чин ([[соли 1368]]) ин робитаи расмӣ дар Империяи муғул хотима ёфт. Дар [[асри XIV]] бар асари ҷангҳои дохилӣ ҳукумати [[Элхонҳо]] сарнагун шуд; [[улуси Чағатой]] дар нимаи дуввуми [[асри XIV]] ба ду давлат тақсим шуд; [[Урдуи Тиллоӣ]] дар [[асри XV]] ба мулкҳои хурд тақсим гардид. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Империяи Муғул |8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Давлатдориҳо дар таърихи Ҳиндустон]] 4wdgzjpirp3ah8s4n41cwwidc6mxlu6 Раҳбари олии Эрон 0 318759 1479995 1458323 2026-07-11T20:21:42Z IvanScrooge98 14120 /* Раҳбарони олии Эрон */ img 1479995 wikitext text/x-wiki {{Вазифаи давлатӣ |вазифа = Раҳбари олии Эрон |номи аслӣ = {{lang-fa|رهبر جمهوری اسلامی ایران}} |мамлакат = Эрон |рамз = Emblem of Iran.svg |бари рамз = 120px |имзои рамз = [[Нишони Эрон]] |ҳозира = [[Муҷтабо Хоманаӣ]] |таъйин = 8 марти 2026 |сурат = Mojtaba Khamenei Supreme Leader of Iran HD version.jpg |бари сурат = |имзои сурат = |роҳбарон = [[Эрон]] |шакли мухотаб = Роҳбари муаззами инқилоб, [[Имом]], Имоми Умммат, Ҳазрат, Оқо, Мақоми узмои вилоят |иқомат = [[Байти раҳбарӣ]], [[Теҳрон]], [[Эрон]] |пешбаришуда = Подшоҳии Эрон |таъйиншуда = [[Маҷлиси хубрагон]] |муҳлати салоҳият = якумрӣ |маош = |пайдошавӣ = 3 декабри 1979 |барқароршавӣ = |бекоркунӣ = |аввалин = [[Рӯҳуллоҳ Мусавии Хумайнӣ]] |охирин = |сайт = https://www.leader.ir }} '''Раҳбари олии Эрон''' ( {{Lang-fa|ولی فقیه ایران}} ''wali-e [[Фақеҳ|faqih]] -e iron'', ба маънои аслӣ ''ҳомӣ-илоҳшинос'' ё ''ҳоким-илоҳшинос'' ), '''роҳбар''' ( {{Lang-fa|رهبر}} , ё ба ибораи дигар '''[[Фақеҳ|фақиҳ]]''' ( {{Lang-fa|فقیه}}) — баландтарин мақоми давлатӣ дар [[Эрон|Ҷумҳурии Исломии Эрон]] аст, ки тибқи таълимоти “ ''[[Вилояти фақеҳ|Вилоятул-фақиҳ]]'' ” ( {{Lang-fa|ولایت فقیه}} <ref>{{Cite web|url=http://www.idmedina.ru/books/materials/turkology/1/islam_rahmanova.htm|title=Принцип «велаяте факих» в Исламской Республике Иран|deadlink=no|accessdate=2013-06-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714160905/http://www.idmedina.ru/books/materials/turkology/1/islam_rahmanova.htm|archivedate=2014-07-14}}</ref> . Сарвари олӣ [[сарвари давлат]] аст. == Мақом == Бар асоси моддаи 5-и Қонуни асосии [[Эрон|Ҷумҳурии Исломии Эрон]], “Дар давраи пинҳонии бузурги Вали-и аср (яъне масие, ки мусулмонони [[шиъа]]<nowiki/>и Эрон мунтазири он буданд) дар Ҷумҳурии Исломии Эрон раҳбарияти [[уммат]] ва идораи чомеа ба дӯши одил, парҳезгор, ба талаботи замон ошно, фақаҳаи далер, оқил ва тавоно вогузор карда мешавад, ки тибқи моддаи 107-уми Конститутсияи Ҷумҳурии Исломии Эрон ба ин вазифа таъин карда мешавад.». Раҳбари олии динии Эрон ҳақ дорад дар масоили мухталифи шариати исломӣ ([[фиқҳ]]) фатво диҳад (моддаи 109). Пас аз Пешвои кишвар (Раҳбари олӣ), [[Президент]] мақоми олии кишвар мебошад (моддаи 113). Раҳбар сиёсати умумии давлати Ҷумҳурии Исломии Эронро пас аз машварат бо Шӯро барои муайян кардани манфиати сиёсӣ муайян мекунад (моддаҳои 110, 176). Раҳбари олӣ фармондеҳи олии нерӯҳои мусаллаҳи Эрон аст (моддаи 110). Раҳбари муаззами Эрон ба ҷуз аз вазифаҳои довари олӣ дар масоили ҷории мушахасӣ низ мудохила мекунад. Ӯ шахсан қувваи қазоии Шӯрои дифоъ аз Қонуни Асосӣ (бонуфузтарин ниҳоди назоратии Эрон, ки метавонад ба тасмими ҳар се шохаи ҳукумат монеъ шавад), баландтарин мақоми қазоӣ, сарони ниҳодҳои қудратии кишварро таъин ва барканор мекунад. ширкати телевизионии Ҷумҳурии Исломии Эрон, раиси ситоди муштарак, сарфармондеҳи [[Сипоҳи посдорони Инқилоби исломӣ|Сипоҳи посдорони инқилоби исломӣ]], фармондеҳони нерӯҳои мусаллаҳ ва нерӯҳои дохилӣ. Президент дар доираи салохиятхои худ дар назди Пешвои кишвар (Раҳбари олӣ) ҷавобгар аст (моддаи 122 Конститутсия). Пешвои динӣ аз ҷониби Шӯрои коршиносони диншиносони бонуфуз, ки бо овоздиҳии умумихалқӣ ба мӯҳлати 8 сол интихоб мешаванд, интихоб карда мешавад. == Раҳбарони олии Эрон == {| class="wikitable" style="text-align:center" !Не. ! colspan="2" | Пешвои Олӣ '''(Раҳбар)''' ! Санаи оғози ваколат ! Санаи анҷом |- ! 1 | [[Руҳуллоҳ Хумайнӣ|Рухулло Хумайнй]] |[[Акс:Ruhollah_Khomeini_by_Jamaran_1.jpg|пайванд=Файл:Ruhollah_Khomeini_by_Jamaran_1.jpg|150x150пкс]] | [[3 декабр|3 декабри]] [[соли 1979]] | [[3 июн|3 июни]] [[соли 1989]] |- ! 2 | [[Сайид Алӣ Хоманаӣ|Али Хоманаий]] |[[Акс:Ali_Khamenei_Nowruz_message_official_portrait_1397_01.jpg|пайванд=Файл:Ali_Khamenei_Nowruz_message_official_portrait_1397_01.jpg|150x150пкс]] | [[4 июн|4 июни]] [[соли 1989]] | [[28 феврал|28 феврали]] [[Соли 2026|2026]] |- !3 |[[Муҷтабо Хоманаӣ|Муҷтабо Хоманаӣ]] |[[Акс:Portrait of Mojtaba Khamenei.jpg|пайванд=Файл:Ayatollah Mojtaba Khamenei, March 8, 2026 (cropped).jpg|150x150пкс]] |[[8 март|8 марти]] [[Соли 2026|2026]] | |} == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.portalostranah.ru/view.php?id=24 Раҳбари Эрон фақиҳ аст, мақоми ӯ.] [http://www.portalostranah.ru/view.php?id=24 Мавод аз як рӯзномаи эронӣ бо тафсири расмии он, ки чаро эрониҳо наметавонанд раҳбари олии кишвар, интихоб кунанд.]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200919002202/http://www.portalostranah.ru/view.php?id=24 |date=2020-09-19 }} * [https://www.leader.ir/ru Блоки иттилоотии дафтари пешвои муаззам Сайид Алии Хоманаӣ]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200914174617/https://www.leader.ir/ru |date=2020-09-14 }} [[Гурӯҳ:Ҳукмфармоён]] [[Гурӯҳ:Эрон]] ix0ah28xpol3hk8cchieelitd6nox1l Корхонаи металлургии тоҷик дар шаҳри Гулистон 0 319972 1480006 1478604 2026-07-12T07:59:39Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Нигаред низ */ илова 1480006 wikitext text/x-wiki {{Корхона |ном = Корхонаи металлургии тоҷик |номи аслӣ = ҶСП «Корхонаи металлургии тоҷик» |номҳои қаблӣ = |логотип = |сурат = |тавсифи сурат = |асосгузорӣ = 2024 |пӯшидашавӣ = |асосгузорон = |намуд = корхонаи саноатӣ |листинг дар биржа = |мавқеи ҷойгиршавӣ = [[Гулистон (шаҳр)|Гулистон]], [[вилояти Суғд]], [[Тоҷикистон]] |чеҳраҳои калидӣ = |бахш = [[металлургия]] |маҳсулот = прут, арматура ва маҳсулоти сохтмонӣ аз оҳан |гардиш = 15 миллион доллари ИМА дар як сол |фоидаи амалиётӣ = |фоидаи соф = |шумораи коргарон = тақрибан 130 нафар |ширкати модарӣ = B.A Holding |воҳид = |аудитор = |маблағҳои худӣ = |қарз = |ҷоизаҳо = |сайт = }} '''Корхонаи металлургии тоҷик''' — корхонаи саноатии металлургӣ дар шаҳри [[Гулистон (шаҳр)|Гулистон]]и [[вилояти Суғд]]и [[Тоҷикистон]] мебошад. Корхона ба истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ аз металл, аз ҷумла прут ва арматура, машғул аст. == Таърих == Корхона 8 сентябри соли 2024 дар шаҳри Гулистони вилояти Суғд бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба истифода дода шуд.<ref name="president">{{cite web |url=https://www.president.tj/event/news/47190 |title=Ифтитоҳи “Корхонаи металлургии тоҷик” дар шаҳри Гулистон |website=president.tj |date=8 сентябри 2024 |access-date=2 июни 2026 |language=tg}}</ref> Бино ба иттилои расмӣ, иншооти нави саноатӣ дар заминаи муносибатҳои ҳамкорӣ миёни Тоҷикистон ва Ӯзбекистон бунёд гардида, фаъолияти он ба истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ, аз ҷумла прут ва арматура, равона шудааст.<ref name="president" /> Ашёи хом барои истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ ба корхона аз дохили кишвар дастрас мегардад. Тибқи иттилои расмӣ, ҳаҷми истеҳсолот дар як сол 15 миллион долларро ташкил медиҳад.<ref name="president" /> == Фаъолият == Самти асосии фаъолияти корхона истеҳсоли прут, арматура ва дигар маҳсулоти сохтмонӣ аз оҳан мебошад. Маҳсулоти истеҳсолшуда барои истифода дар соҳаи сохтмон равона шудааст.<ref name="president" /> Бо оғози фаъолияти корхона дар шаҳри Гулистон наздики 130 нафар сокини маҳаллӣ, аз ҷумла ҷавонони соҳибтахассус, бо ҷойи кор таъмин гардиданд.<ref name="president" /><ref name="khovar2024">{{cite web |url=https://khovar.tj/2024/09/sarvari-davlat-emomal-ra-mon-dar-sha-ri-guliston-korhonai-metallurgii-to-ik-ro-iftito-namudand/ |title=Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Гулистон «Корхонаи металлургии тоҷик»-ро ифтитоҳ намуданд |website=АМИТ «Ховар» |date=7 сентябри 2024 |access-date=2 июни 2026 |language=tg}}</ref> Дар корхона коркарди металлолом ба роҳ монда шуда, иқтидори коркарди он то 100 тонна дар як шабонарӯзро ташкил медиҳад.<ref name="khovar_ru">{{cite web |url=https://khovar.tj/rus/2024/09/sdacha-v-ekspluatatsiyu-tadzhikskogo-metallurgicheskogo-predpriyatiya-v-gulistone/ |title=Глава государства Эмомали Рахмон в городе Гулистоне открыл «Таджикское металлургическое предприятие» |website=АМИТ «Ховар» |date=7 сентябри 2024 |access-date=2 июни 2026 |language=ru}}</ref> Ашёи хом барои истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ аз дохили кишвар дастрас карда мешавад. Арзиши маҳсулоти истеҳсолшаванда дар як сол 15 миллион доллар пешбинӣ шудааст.<ref name="president" /> == Ҳамкорӣ == Корхона дар заминаи ҳамкории саноатӣ ва иқтисодии Тоҷикистон ва Ӯзбекистон бунёд гардидааст.<ref name="president" /> Соли 2026 ҶСК «Узметкомбинат» ва Корхонаи металлургии тоҷик ёддошти ҳамкории стратегӣ имзо карданд. Тибқи ин созишнома, аз семоҳаи сеюми соли 2027 «Узметкомбинат» хариди солонаи то 300 ҳазор тонна оҳани мустақимбарқароршуда аз Тоҷикистонро ба нақша гирифтааст.<ref name="uzdaily">{{cite web |url=https://www.uzdaily.uz/ru/uzmetkombinat-i-tmk-podpisali-memorandum-o-sotrudnichestve/ |title=«Узметкомбинат» и ТМК подписали меморандум о сотрудничестве |website=UzDaily |date=24 марти 2026 |access-date=2 июни 2026 |language=ru}}</ref><ref name="spot">{{cite web |url=https://www.spot.uz/ru/2026/03/25/uzbeksteel-tajik/ |title=«Узметкомбинат» планирует закупить 300 тысяч тонн железа в Таджикистане |website=Spot.uz |date=25 марти 2026 |access-date=2 июни 2026 |language=ru}}</ref> Созишнома ҳамчунин дар расонаҳои соҳавии металлургӣ инъикос ёфт ва ба ҳамкории ду кишвар дар самти таъмини ашёи хоми металлургӣ марбут дониста шуд.<ref name="metalinfo">{{cite web |url=https://www.metalinfo.ru/ru/news/172860 |title=АО «Узметкомбинат» подписал соглашение с Таджикским металлургическим комбинатом |website=Metalinfo.ru |date=30 марти 2026 |access-date=2 июни 2026 |language=ru |accessdate=2026-06-02 |archivedate=2025-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250724113525/https://www.metalinfo.ru/ru/news/172860 }}</ref> «Tojikiston Metallurgiya Zavodi» дар бахши ҷойҳои кории B.A Holding ҳамчун корхонаи истеҳсолӣ дар Тоҷикистон зикр шудааст.<ref name="baholding_vacancy">{{cite web |url=https://baholding.uz/uz/vacancies |title=B.A Holding‘da ishlash - barqarorlik va kelajakka ishonch |website=B.A Holding |access-date=2 июни 2026 |language=uz}}</ref> == Лоиҳаи ғанигардонии маъдани оҳан == 1 апрели соли 2025 дар ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд ба сохтмони корхонаи ғанигардонии маъдани оҳани ҶСП «Комбинати металлургии тоҷик» санги асос гузошта шуд.<ref name="khovar2025">{{cite web |url=https://khovar.tj/2025/04/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-no-iyai-bobo-on-afurov-ba-sohtmoni-korhonai-anigardonii-madani-o-ani-sp-kombinati-metallurgii-to-ik-sangi-asos-guzoshtand/ |title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ба сохтмони корхонаи ғанигардонии маъдани оҳани ҶСП «Комбинати металлургии тоҷик» санги асос гузоштанд |website=АМИТ «Ховар» |date=1 апрели 2025 |access-date=2 июни 2026 |language=tg}}</ref> Ин корхона барои истихроҷ ва коркарди маъдани оҳан, инчунин истеҳсоли консентрати оҳан пешбинӣ шудааст. Захираи маъдани оҳан дар ин кон наздики 60 миллион тонна арзёбӣ мешавад.<ref name="khovar2025" /> Лоиҳа дар ду марҳила амалӣ мегардад. Марҳилаи аввал то соли 2027 ва марҳилаи дуюм то соли 2031 ба истифода дода мешавад.<ref name="khovar2025" /> Иқтидори тарҳрезишудаи корхона коркарди 2,5 миллион тонна маъдан дар як сол мебошад. Пас аз коркард аз он тақрибан 1,1 миллион тонна консентрати оҳан бо таркиби 62—65 дарсад истеҳсол мешавад.<ref name="gmk2025">{{cite web |url=https://gmk.center/en/news/tajikistan-builds-first-iron-ore-enrichment-plant/ |title=Tajikistan builds first iron ore enrichment plant |website=GMK Center |date=3 апрели 2025 |access-date=2 июни 2026 |language=en}}</ref> GMK Center ин лоиҳаро нахустин корхонаи ғанигардонии маъдани оҳан дар Тоҷикистон баъди ба даст овардани истиқлолият номидааст.<ref name="gmk2025" /> == Нигаред низ == * [[Саноати Тоҷикистон]] * [[Гулистон (шаҳр)]] * [[ҶСП Комбинати металлургии тоҷик (ноҳияи Б. Ғафуров)]] == Пайвандҳои беруна == * [https://www.president.tj/event/news/47190 Ифтитоҳи “Корхонаи металлургии тоҷик” дар шаҳри Гулистон] — сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон * [https://khovar.tj/rus/2024/09/sdacha-v-ekspluatatsiyu-tadzhikskogo-metallurgicheskogo-predpriyatiya-v-gulistone/ Ифтитоҳи корхона дар шаҳри Гулистон] — АМИТ «Ховар» == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Саноати Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Металлургия]] [[Гурӯҳ:Вилояти Суғд]] [[Гурӯҳ:Гулистон (шаҳр)]] mh6qb952h20ozz6vks80w8t10u46hx7 1480007 1480006 2026-07-12T08:01:58Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Эзоҳ */ Гурӯҳбандӣ 1480007 wikitext text/x-wiki {{Корхона |ном = Корхонаи металлургии тоҷик |номи аслӣ = ҶСП «Корхонаи металлургии тоҷик» |номҳои қаблӣ = |логотип = |сурат = |тавсифи сурат = |асосгузорӣ = 2024 |пӯшидашавӣ = |асосгузорон = |намуд = корхонаи саноатӣ |листинг дар биржа = |мавқеи ҷойгиршавӣ = [[Гулистон (шаҳр)|Гулистон]], [[вилояти Суғд]], [[Тоҷикистон]] |чеҳраҳои калидӣ = |бахш = [[металлургия]] |маҳсулот = прут, арматура ва маҳсулоти сохтмонӣ аз оҳан |гардиш = 15 миллион доллари ИМА дар як сол |фоидаи амалиётӣ = |фоидаи соф = |шумораи коргарон = тақрибан 130 нафар |ширкати модарӣ = B.A Holding |воҳид = |аудитор = |маблағҳои худӣ = |қарз = |ҷоизаҳо = |сайт = }} '''Корхонаи металлургии тоҷик''' — корхонаи саноатии металлургӣ дар шаҳри [[Гулистон (шаҳр)|Гулистон]]и [[вилояти Суғд]]и [[Тоҷикистон]] мебошад. Корхона ба истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ аз металл, аз ҷумла прут ва арматура, машғул аст. == Таърих == Корхона 8 сентябри соли 2024 дар шаҳри Гулистони вилояти Суғд бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба истифода дода шуд.<ref name="president">{{cite web |url=https://www.president.tj/event/news/47190 |title=Ифтитоҳи “Корхонаи металлургии тоҷик” дар шаҳри Гулистон |website=president.tj |date=8 сентябри 2024 |access-date=2 июни 2026 |language=tg}}</ref> Бино ба иттилои расмӣ, иншооти нави саноатӣ дар заминаи муносибатҳои ҳамкорӣ миёни Тоҷикистон ва Ӯзбекистон бунёд гардида, фаъолияти он ба истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ, аз ҷумла прут ва арматура, равона шудааст.<ref name="president" /> Ашёи хом барои истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ ба корхона аз дохили кишвар дастрас мегардад. Тибқи иттилои расмӣ, ҳаҷми истеҳсолот дар як сол 15 миллион долларро ташкил медиҳад.<ref name="president" /> == Фаъолият == Самти асосии фаъолияти корхона истеҳсоли прут, арматура ва дигар маҳсулоти сохтмонӣ аз оҳан мебошад. Маҳсулоти истеҳсолшуда барои истифода дар соҳаи сохтмон равона шудааст.<ref name="president" /> Бо оғози фаъолияти корхона дар шаҳри Гулистон наздики 130 нафар сокини маҳаллӣ, аз ҷумла ҷавонони соҳибтахассус, бо ҷойи кор таъмин гардиданд.<ref name="president" /><ref name="khovar2024">{{cite web |url=https://khovar.tj/2024/09/sarvari-davlat-emomal-ra-mon-dar-sha-ri-guliston-korhonai-metallurgii-to-ik-ro-iftito-namudand/ |title=Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Гулистон «Корхонаи металлургии тоҷик»-ро ифтитоҳ намуданд |website=АМИТ «Ховар» |date=7 сентябри 2024 |access-date=2 июни 2026 |language=tg}}</ref> Дар корхона коркарди металлолом ба роҳ монда шуда, иқтидори коркарди он то 100 тонна дар як шабонарӯзро ташкил медиҳад.<ref name="khovar_ru">{{cite web |url=https://khovar.tj/rus/2024/09/sdacha-v-ekspluatatsiyu-tadzhikskogo-metallurgicheskogo-predpriyatiya-v-gulistone/ |title=Глава государства Эмомали Рахмон в городе Гулистоне открыл «Таджикское металлургическое предприятие» |website=АМИТ «Ховар» |date=7 сентябри 2024 |access-date=2 июни 2026 |language=ru}}</ref> Ашёи хом барои истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ аз дохили кишвар дастрас карда мешавад. Арзиши маҳсулоти истеҳсолшаванда дар як сол 15 миллион доллар пешбинӣ шудааст.<ref name="president" /> == Ҳамкорӣ == Корхона дар заминаи ҳамкории саноатӣ ва иқтисодии Тоҷикистон ва Ӯзбекистон бунёд гардидааст.<ref name="president" /> Соли 2026 ҶСК «Узметкомбинат» ва Корхонаи металлургии тоҷик ёддошти ҳамкории стратегӣ имзо карданд. Тибқи ин созишнома, аз семоҳаи сеюми соли 2027 «Узметкомбинат» хариди солонаи то 300 ҳазор тонна оҳани мустақимбарқароршуда аз Тоҷикистонро ба нақша гирифтааст.<ref name="uzdaily">{{cite web |url=https://www.uzdaily.uz/ru/uzmetkombinat-i-tmk-podpisali-memorandum-o-sotrudnichestve/ |title=«Узметкомбинат» и ТМК подписали меморандум о сотрудничестве |website=UzDaily |date=24 марти 2026 |access-date=2 июни 2026 |language=ru}}</ref><ref name="spot">{{cite web |url=https://www.spot.uz/ru/2026/03/25/uzbeksteel-tajik/ |title=«Узметкомбинат» планирует закупить 300 тысяч тонн железа в Таджикистане |website=Spot.uz |date=25 марти 2026 |access-date=2 июни 2026 |language=ru}}</ref> Созишнома ҳамчунин дар расонаҳои соҳавии металлургӣ инъикос ёфт ва ба ҳамкории ду кишвар дар самти таъмини ашёи хоми металлургӣ марбут дониста шуд.<ref name="metalinfo">{{cite web |url=https://www.metalinfo.ru/ru/news/172860 |title=АО «Узметкомбинат» подписал соглашение с Таджикским металлургическим комбинатом |website=Metalinfo.ru |date=30 марти 2026 |access-date=2 июни 2026 |language=ru |accessdate=2026-06-02 |archivedate=2025-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250724113525/https://www.metalinfo.ru/ru/news/172860 }}</ref> «Tojikiston Metallurgiya Zavodi» дар бахши ҷойҳои кории B.A Holding ҳамчун корхонаи истеҳсолӣ дар Тоҷикистон зикр шудааст.<ref name="baholding_vacancy">{{cite web |url=https://baholding.uz/uz/vacancies |title=B.A Holding‘da ishlash - barqarorlik va kelajakka ishonch |website=B.A Holding |access-date=2 июни 2026 |language=uz}}</ref> == Лоиҳаи ғанигардонии маъдани оҳан == 1 апрели соли 2025 дар ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд ба сохтмони корхонаи ғанигардонии маъдани оҳани ҶСП «Комбинати металлургии тоҷик» санги асос гузошта шуд.<ref name="khovar2025">{{cite web |url=https://khovar.tj/2025/04/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-no-iyai-bobo-on-afurov-ba-sohtmoni-korhonai-anigardonii-madani-o-ani-sp-kombinati-metallurgii-to-ik-sangi-asos-guzoshtand/ |title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ба сохтмони корхонаи ғанигардонии маъдани оҳани ҶСП «Комбинати металлургии тоҷик» санги асос гузоштанд |website=АМИТ «Ховар» |date=1 апрели 2025 |access-date=2 июни 2026 |language=tg}}</ref> Ин корхона барои истихроҷ ва коркарди маъдани оҳан, инчунин истеҳсоли консентрати оҳан пешбинӣ шудааст. Захираи маъдани оҳан дар ин кон наздики 60 миллион тонна арзёбӣ мешавад.<ref name="khovar2025" /> Лоиҳа дар ду марҳила амалӣ мегардад. Марҳилаи аввал то соли 2027 ва марҳилаи дуюм то соли 2031 ба истифода дода мешавад.<ref name="khovar2025" /> Иқтидори тарҳрезишудаи корхона коркарди 2,5 миллион тонна маъдан дар як сол мебошад. Пас аз коркард аз он тақрибан 1,1 миллион тонна консентрати оҳан бо таркиби 62—65 дарсад истеҳсол мешавад.<ref name="gmk2025">{{cite web |url=https://gmk.center/en/news/tajikistan-builds-first-iron-ore-enrichment-plant/ |title=Tajikistan builds first iron ore enrichment plant |website=GMK Center |date=3 апрели 2025 |access-date=2 июни 2026 |language=en}}</ref> GMK Center ин лоиҳаро нахустин корхонаи ғанигардонии маъдани оҳан дар Тоҷикистон баъди ба даст овардани истиқлолият номидааст.<ref name="gmk2025" /> == Нигаред низ == * [[Саноати Тоҷикистон]] * [[Гулистон (шаҳр)]] * [[ҶСП Комбинати металлургии тоҷик (ноҳияи Б. Ғафуров)]] == Пайвандҳои беруна == * [https://www.president.tj/event/news/47190 Ифтитоҳи “Корхонаи металлургии тоҷик” дар шаҳри Гулистон] — сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон * [https://khovar.tj/rus/2024/09/sdacha-v-ekspluatatsiyu-tadzhikskogo-metallurgicheskogo-predpriyatiya-v-gulistone/ Ифтитоҳи корхона дар шаҳри Гулистон] — АМИТ «Ховар» == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Корхонаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Гулистон (шаҳр)]] 7gr414gij438pdouuh2fe5lhyd9pp5v 1480009 1480007 2026-07-12T08:07:51Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[“Корхонаи металлургии тоҷик” дар шаҳри Гулистон]] to [[Корхонаи металлургии тоҷик дар шаҳри Гулистон]]: ивази ном 1480007 wikitext text/x-wiki {{Корхона |ном = Корхонаи металлургии тоҷик |номи аслӣ = ҶСП «Корхонаи металлургии тоҷик» |номҳои қаблӣ = |логотип = |сурат = |тавсифи сурат = |асосгузорӣ = 2024 |пӯшидашавӣ = |асосгузорон = |намуд = корхонаи саноатӣ |листинг дар биржа = |мавқеи ҷойгиршавӣ = [[Гулистон (шаҳр)|Гулистон]], [[вилояти Суғд]], [[Тоҷикистон]] |чеҳраҳои калидӣ = |бахш = [[металлургия]] |маҳсулот = прут, арматура ва маҳсулоти сохтмонӣ аз оҳан |гардиш = 15 миллион доллари ИМА дар як сол |фоидаи амалиётӣ = |фоидаи соф = |шумораи коргарон = тақрибан 130 нафар |ширкати модарӣ = B.A Holding |воҳид = |аудитор = |маблағҳои худӣ = |қарз = |ҷоизаҳо = |сайт = }} '''Корхонаи металлургии тоҷик''' — корхонаи саноатии металлургӣ дар шаҳри [[Гулистон (шаҳр)|Гулистон]]и [[вилояти Суғд]]и [[Тоҷикистон]] мебошад. Корхона ба истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ аз металл, аз ҷумла прут ва арматура, машғул аст. == Таърих == Корхона 8 сентябри соли 2024 дар шаҳри Гулистони вилояти Суғд бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба истифода дода шуд.<ref name="president">{{cite web |url=https://www.president.tj/event/news/47190 |title=Ифтитоҳи “Корхонаи металлургии тоҷик” дар шаҳри Гулистон |website=president.tj |date=8 сентябри 2024 |access-date=2 июни 2026 |language=tg}}</ref> Бино ба иттилои расмӣ, иншооти нави саноатӣ дар заминаи муносибатҳои ҳамкорӣ миёни Тоҷикистон ва Ӯзбекистон бунёд гардида, фаъолияти он ба истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ, аз ҷумла прут ва арматура, равона шудааст.<ref name="president" /> Ашёи хом барои истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ ба корхона аз дохили кишвар дастрас мегардад. Тибқи иттилои расмӣ, ҳаҷми истеҳсолот дар як сол 15 миллион долларро ташкил медиҳад.<ref name="president" /> == Фаъолият == Самти асосии фаъолияти корхона истеҳсоли прут, арматура ва дигар маҳсулоти сохтмонӣ аз оҳан мебошад. Маҳсулоти истеҳсолшуда барои истифода дар соҳаи сохтмон равона шудааст.<ref name="president" /> Бо оғози фаъолияти корхона дар шаҳри Гулистон наздики 130 нафар сокини маҳаллӣ, аз ҷумла ҷавонони соҳибтахассус, бо ҷойи кор таъмин гардиданд.<ref name="president" /><ref name="khovar2024">{{cite web |url=https://khovar.tj/2024/09/sarvari-davlat-emomal-ra-mon-dar-sha-ri-guliston-korhonai-metallurgii-to-ik-ro-iftito-namudand/ |title=Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Гулистон «Корхонаи металлургии тоҷик»-ро ифтитоҳ намуданд |website=АМИТ «Ховар» |date=7 сентябри 2024 |access-date=2 июни 2026 |language=tg}}</ref> Дар корхона коркарди металлолом ба роҳ монда шуда, иқтидори коркарди он то 100 тонна дар як шабонарӯзро ташкил медиҳад.<ref name="khovar_ru">{{cite web |url=https://khovar.tj/rus/2024/09/sdacha-v-ekspluatatsiyu-tadzhikskogo-metallurgicheskogo-predpriyatiya-v-gulistone/ |title=Глава государства Эмомали Рахмон в городе Гулистоне открыл «Таджикское металлургическое предприятие» |website=АМИТ «Ховар» |date=7 сентябри 2024 |access-date=2 июни 2026 |language=ru}}</ref> Ашёи хом барои истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ аз дохили кишвар дастрас карда мешавад. Арзиши маҳсулоти истеҳсолшаванда дар як сол 15 миллион доллар пешбинӣ шудааст.<ref name="president" /> == Ҳамкорӣ == Корхона дар заминаи ҳамкории саноатӣ ва иқтисодии Тоҷикистон ва Ӯзбекистон бунёд гардидааст.<ref name="president" /> Соли 2026 ҶСК «Узметкомбинат» ва Корхонаи металлургии тоҷик ёддошти ҳамкории стратегӣ имзо карданд. Тибқи ин созишнома, аз семоҳаи сеюми соли 2027 «Узметкомбинат» хариди солонаи то 300 ҳазор тонна оҳани мустақимбарқароршуда аз Тоҷикистонро ба нақша гирифтааст.<ref name="uzdaily">{{cite web |url=https://www.uzdaily.uz/ru/uzmetkombinat-i-tmk-podpisali-memorandum-o-sotrudnichestve/ |title=«Узметкомбинат» и ТМК подписали меморандум о сотрудничестве |website=UzDaily |date=24 марти 2026 |access-date=2 июни 2026 |language=ru}}</ref><ref name="spot">{{cite web |url=https://www.spot.uz/ru/2026/03/25/uzbeksteel-tajik/ |title=«Узметкомбинат» планирует закупить 300 тысяч тонн железа в Таджикистане |website=Spot.uz |date=25 марти 2026 |access-date=2 июни 2026 |language=ru}}</ref> Созишнома ҳамчунин дар расонаҳои соҳавии металлургӣ инъикос ёфт ва ба ҳамкории ду кишвар дар самти таъмини ашёи хоми металлургӣ марбут дониста шуд.<ref name="metalinfo">{{cite web |url=https://www.metalinfo.ru/ru/news/172860 |title=АО «Узметкомбинат» подписал соглашение с Таджикским металлургическим комбинатом |website=Metalinfo.ru |date=30 марти 2026 |access-date=2 июни 2026 |language=ru |accessdate=2026-06-02 |archivedate=2025-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250724113525/https://www.metalinfo.ru/ru/news/172860 }}</ref> «Tojikiston Metallurgiya Zavodi» дар бахши ҷойҳои кории B.A Holding ҳамчун корхонаи истеҳсолӣ дар Тоҷикистон зикр шудааст.<ref name="baholding_vacancy">{{cite web |url=https://baholding.uz/uz/vacancies |title=B.A Holding‘da ishlash - barqarorlik va kelajakka ishonch |website=B.A Holding |access-date=2 июни 2026 |language=uz}}</ref> == Лоиҳаи ғанигардонии маъдани оҳан == 1 апрели соли 2025 дар ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд ба сохтмони корхонаи ғанигардонии маъдани оҳани ҶСП «Комбинати металлургии тоҷик» санги асос гузошта шуд.<ref name="khovar2025">{{cite web |url=https://khovar.tj/2025/04/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-no-iyai-bobo-on-afurov-ba-sohtmoni-korhonai-anigardonii-madani-o-ani-sp-kombinati-metallurgii-to-ik-sangi-asos-guzoshtand/ |title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ба сохтмони корхонаи ғанигардонии маъдани оҳани ҶСП «Комбинати металлургии тоҷик» санги асос гузоштанд |website=АМИТ «Ховар» |date=1 апрели 2025 |access-date=2 июни 2026 |language=tg}}</ref> Ин корхона барои истихроҷ ва коркарди маъдани оҳан, инчунин истеҳсоли консентрати оҳан пешбинӣ шудааст. Захираи маъдани оҳан дар ин кон наздики 60 миллион тонна арзёбӣ мешавад.<ref name="khovar2025" /> Лоиҳа дар ду марҳила амалӣ мегардад. Марҳилаи аввал то соли 2027 ва марҳилаи дуюм то соли 2031 ба истифода дода мешавад.<ref name="khovar2025" /> Иқтидори тарҳрезишудаи корхона коркарди 2,5 миллион тонна маъдан дар як сол мебошад. Пас аз коркард аз он тақрибан 1,1 миллион тонна консентрати оҳан бо таркиби 62—65 дарсад истеҳсол мешавад.<ref name="gmk2025">{{cite web |url=https://gmk.center/en/news/tajikistan-builds-first-iron-ore-enrichment-plant/ |title=Tajikistan builds first iron ore enrichment plant |website=GMK Center |date=3 апрели 2025 |access-date=2 июни 2026 |language=en}}</ref> GMK Center ин лоиҳаро нахустин корхонаи ғанигардонии маъдани оҳан дар Тоҷикистон баъди ба даст овардани истиқлолият номидааст.<ref name="gmk2025" /> == Нигаред низ == * [[Саноати Тоҷикистон]] * [[Гулистон (шаҳр)]] * [[ҶСП Комбинати металлургии тоҷик (ноҳияи Б. Ғафуров)]] == Пайвандҳои беруна == * [https://www.president.tj/event/news/47190 Ифтитоҳи “Корхонаи металлургии тоҷик” дар шаҳри Гулистон] — сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон * [https://khovar.tj/rus/2024/09/sdacha-v-ekspluatatsiyu-tadzhikskogo-metallurgicheskogo-predpriyatiya-v-gulistone/ Ифтитоҳи корхона дар шаҳри Гулистон] — АМИТ «Ховар» == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Корхонаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Гулистон (шаҳр)]] 7gr414gij438pdouuh2fe5lhyd9pp5v Коргоҳи истеҳсоли “Ванадий” 0 320103 1480013 1412132 2026-07-12T08:16:24Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Эзоҳ */ 1480013 wikitext text/x-wiki '''Коргоҳи истеҳсоли “Ванадий”''' - дар шаҳри [[Бӯстон (шаҳр)|Бӯстони]] [[вилояти Суғд]] воқеъ аст. == Таърихи ифтитоҳи коргоҳ == Коргоҳи истеҳсоли “Ванадий”-и Коргоҳи фаръии “Истеҳсоли гидрометаллургӣ” бо хатти истеҳсолӣ пас аз анҷоми корҳои навсозӣ ва барқарорсозӣ 9 апрели соли 2024 мавриди истифода қарор гирифтааст. Коргоҳи мазкур аз солҳои 80-ум инҷониб бе кор буд ва пас аз танаффуси тӯлонӣ хатти аввали истеҳсолии коргоҳ дар доираи амалӣ намудани иқдомҳо ҷиҳати рушди соҳаи саноат ва роҳандозии истеҳсоли маҳсулоти ба содирот нигаронидашуда пурра навсозӣ гардида, дар он истеҳсоли “Поливанадати аммоний” ва “Панҷоксидаи ванадий” роҳандозӣ гардидааст. Коргоҳ иқтидор дорад, ки дар як сол то 200 тонна маҳсулот истеҳсол намуда, ба бозорҳои ҷаҳонӣ пешниҳод намояд. Маҳсулоти истеҳсолшуда таъиноти содиротӣ дошта, ба Федератсияи Русия, кишварҳои Аврупо ва Ҷумҳурии Узбекистон содирот мешавад ва ин таҷрибаи нахустин ба ҳисоб меравад. Коргоҳ дар асоси ашёи хоми воридотӣ фаъолият намуда, ҳамкорӣ бо корхонаҳои азими Федератсияи Русия ва Ҷумҳурии Узбекистон барои дастрассозии ашёи хом ба роҳ монда шудааст. Маҳсулоти ниҳоии коргоҳ серхаридор буда, “Ванадий” барои мустаҳкамсозии таркиби металл, тобовар намудани он ба гармиву сардии аз меъёр зиёд ва дар саноати истеҳсоли рангҳои ороишӣ ба таври васеъ истифода бурда мешавад. Хатти истеҳсолии коргоҳ дар асоси технологияи ватанӣ ва аз Федератсияи Русия бо ҷалби сармояи дохилӣ пурра навсозӣ шуда, сифати баланди маҳсулотро мутобиқи талаботи бозорҳои ҷаҳонӣ таъмин мекунад. Барои истеҳсоли маҳсулоти баландсифат ашёи хом аз 10 марҳилаи коркард гузашта, сипас дар доираи стандартҳои ҷории байналмилалӣ маҳсулоти ниҳоӣ истеҳсол карда мешавад ва назорати сифати он низ бо ҷалби мутахассисони баландтаҷриба роҳандозӣ гардидааст. Дар маҷмӯъ, дар коргоҳи истеҳсолӣ 60 нафар сокини маҳаллӣ соҳиби кор гардида, бо маоши хуб таъмин шудаанд.Тавре иттилоъ дода шуд, дар марҳилаҳои баъдии барқарорсозӣ шумораи кормандон ба 150 нафар расонида мешавад. Ҳамчунин иқтидори истеҳсолии коргоҳ низ бо таҷдид гардидани дигар хаттҳои истеҳсолӣ дар солҳои оянда боз ҳам баландтар хоҳад гашт.<ref>{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/in_trips/37204|title=Боздид аз коргоҳи истеҳсоли “Ванадий” дар Коргоҳи фаръии “Истеҳсоли гидрометаллургӣ”-и КВД “Фулузоти нодири Тоҷикистон” дар шаҳри Бӯстон|author=www.president.tj|date=2024-04-10|publisher=|lang=tg|accessdate=2024-10-13}}</ref> == Нигаред низ == * [[Саноати Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Корхонаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон‎]] [[Гурӯҳ:Бӯстон]] n4pk98i9k05821k9w0wu1f3w15ws5ka Родмеҳр Сулаймонӣ 0 332512 1479992 1479483 2026-07-11T18:35:58Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 вироишоти сабкӣ, ороиш, викисозӣ 1479992 wikitext text/x-wiki {{Дурустӣ}}{{Адиб |ном = Родмеҳр Сулаймонӣ |номи аслӣ = Меҳриддин Сулаймонов |тасвир = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Меҳриддин |номи пурра = Сулаймонов Меҳриддин |тахаллусҳо = |таърихи таваллуд = 10 июли 1998 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Мастчоҳ}}, деҳаи Худгифи Соя |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Flag|Tajikistan}} |навъи фаъолият = {{Шоир|Тоҷикистон|асри XXI}}, {{Нависанда|Тоҷикистон}}, Достоннавис, Омӯзгор, Фаъоли фарҳангӣ |солҳои фаъолият = 2014—то ҳол |самт = |жанр = [[ғазал]], рубоӣ, чаҳорпора, шеъри сапед, шеъри озод, насри бадеӣ, достон |забони осор = [[тоҷикӣ]] |дебют = |ҷоизаҳои адабӣ = Ҷоизаи Озмуни ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» (2021) |ҷоизаҳо = |Lib = |сайт = |викигуфтовард = |imzo = }} '''Родмеҳр Сулаймонӣ''' (''Меҳриддин Сулаймонов''; зод. 10 июли 1998, деҳаи Худгифи Соя, [[Ноҳияи Мастчоҳ|ноҳияи Мастчоҳ]], [[вилояти Суғд]], [[Тоҷикистон]]) — [[шоир]], [[нависанда]], достоннавис, омӯзгор ва фаъоли фарҳангии тоҷик. Узви [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] (2024)<ref name="navisandagan">{{cite web |url=https://navisandagan.tj/tj/%D0%BC%D0%B0%D2%B7%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8-%D1%81%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8-%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%BE%D2%9B%D0%B8-%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0-5/ |title=Маҷлиси садорати Иттифоқи нависандагон |publisher=Сомонаи расмии Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон |access-date=6 июли 2026 |language=tg}}</ref>. == Зиндагинома == Родмеҳр Сулаймонӣ 10 июли соли 1998 дар деҳаи Худгифи Сояи АХД Сомониёни ноҳияи Мастчоҳи вилояти Суғд ба дунё омадааст.<ref name="hamsafon">{{cite web |url=http://hamsafon.tj/9210-mastcho1202-1178a1203ramoni-sul1203-sarmemori-va1203dat-bahti-nurafshon-va-da1203oi-zindag1251.html |title=Мастчоҳ: Қаҳрамони Сулҳ, сармеъмори Ваҳдат, бахти нурафшон ва даъвои зиндагӣ |publisher=Ҳамсафон |access-date=6 июли 2026 |language=tg}}</ref> Муҳити деҳа, табиати вижаи Масчо ва фарҳанги ғании мардумӣ аз омилҳои асосии ташаккули завқи адабӣ ва ҷаҳонбинии ӯ ба шумор мераванд. Аз айёми кӯдакӣ майли ӯ ба китоб, шеър ва забони модарӣ равшан гардида, мутолиаи осори классикони адабиёти форсӣ нақши муҳимро дар рушди фикрии вай бозидааст. Таҳсили ибтидоии ӯ дар Мактаби таҳсилоти миёнаи умумии №10-и ноҳия оғоз ёфта, баъдан дар Литсейи №1 ба номи Обид Ғиёсов идома ва анҷом ёфтааст. Солҳои таҳсили мактабӣ барои ӯ бо бедоршавии шавқи ҷиддӣ ба адабиёт ва эҷоди шеър ҳамроҳ буд. Пас аз хатми мактаб, таҳсилро дар Коллеҷи омӯзгории ноҳияи Мастчоҳ давом дод. Баъдан донишҷӯи факултаи филологияи [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]] гардид ва онро бо ихтисоси филолог хатм намуд. Ин марҳилаи донишгоҳӣ барои таҳкими дониши ӯ дар соҳаи забоншиносӣ, адабиёти классикӣ ва назарияи адабиёт аҳаммияти муҳим дошт. == Фаъолияти касбӣ ва омӯзгорӣ == Фаъолияти касбии Родмеҳр Сулаймонӣ дар соҳаи маориф оғоз гардидааст. Ӯ ду сол дар Мактаби таҳсилоти миёнаи умумии №41-и ноҳияи Мастчо аз фанҳои алифбои ниёгон ва забону адабиёти тоҷик ба хонандагон дарс гуфтааст. Ҳамзамон дар Литсейи «Ҷавонӣ»-и шаҳри Хуҷанд аз фанни забони давлатӣ ба омӯзиш ва тарбияи насли наврас машғул будааст. === Зиндагӣ дар муҳоҷират === Баъдан зиндагӣ ва фаъолияти эҷодии адиб дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико идома ёфт.<ref name="pressa">{{cite web |url=https://pressa.tj/dushanbe-pojdevori-buhoro/ |title=Душанбе — пойдевори Бухоро |publisher=Pressa.tj |access-date=6 июли 2026 |language=tg}}</ref> == Фаъолияти эҷодӣ == Фаъолияти адабии ӯ аз солҳои ҷавонӣ оғоз ёфта, тадриҷан ба самти асосии зиндагиаш табдил ёфтааст. Дар эҷодиёти ӯ ғазал, рубоӣ, чаҳорпора, шеъри нав ва насри бадеӣ ҷойгоҳи муҳим доранд. Илова бар шеър, дар бахши достоннависӣ ва насри кӯтоҳи бадеӣ низ осори арзишманд офаридааст, ки қисме аз онҳо дар нашрияҳои даврӣ ва сомонаҳои адабӣ мунташир шудаанд.<ref>{{cite web |url=https://adab.tj/labkhandi-oina/ |title=Лабханди оина |publisher=Сомонаи адабӣ (Adab.tj) |access-date=6 июли 2026 |language=tg}}</ref> Мавзӯъҳои асосии эҷодиёти ӯро ишқ, худшиносӣ, ҳувияти миллӣ, муҳоҷират, озодӣ, маънавият, адолат ва сарнавишти инсон ташкил медиҳанд. === Китобҳо ва осори мунташиршуда === * «Суқути сукут» (2019) — Китоб ғазалҳо ва рубоиёти иҷтимоӣ, фалсафӣ ва ошиқонаро дар бар гирифта, масъалаҳои дарунӣ, танҳоӣ ва ҷустуҷӯи маънии зиндагиро инъикос менамояд. * «Чароғи дасти Худо» (2022) — Мавзӯъҳои маънавият, умед, инсонгароӣ ва имон дар маркази ин китоб қарор доранд. * «Оҳе аз он сӯи уқёнус» (2026) — севумин маҷмӯаи ашъори шоир мебошад, ки дар муҳити муҳоҷират дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико эҷод шудааст. Ин китоб таҷрибаи дурӣ аз Ватан, ҳувияти миллӣ, ҳасрати зодгоҳ ва масъалаҳои тоҷикони бурунмарзиро бо забони шоирона бозтоб медиҳад. Илова бар ин, садҳо ғазал, рубоӣ, чаҳорпора, шеърҳои озод ва чандин достони бадеӣ эҷод шудаанд, ки қисме аз онҳо дар нашрияҳои мухталиф ва шабакаҳои иҷтимоӣ мунташир гардидаанд.<ref>{{cite web |url=https://peshina.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=45907 |title=Нашрҳои рӯзномаи Ҷумҳурият |publisher=Рӯзномаи «Ҷумҳурият» |access-date=6 июли 2026 |language=tg}}</ref> == Ҷоизаҳо == * Соли 2021 дар Озмуни ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» дар бахши назм (эҷоди шеър) ба гирифтани ҷоиза мушарраф гардидааст.<ref name="khovar">{{cite web |url=https://khovar.tj/2021/12/charo-i-marifat-va-hosta-oi-umoj-su-bati-habarnigori-amit-hovar-bo-olibi-ozmuni-um-uriyavii-fur-i-sub-i-dono-kitob-ast/ |title=Чароғи маърифат ва хостаҳои умумӣ: Сӯҳбати хабарнигори АМИТ «Ховар» бо ғолиби Озмуни ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2021-12-25 |access-date=6充ли 2026 |language=tg}}</ref> Ин дастовард дар муаррифии фаъолияти адабӣ ва густариши доираи хонандагони ӯ нақши муҳим бозидааст. * Иштирокчии фаъоли чорабиниҳо ва озмунҳои адабии сатҳи ҷумҳуриявӣ.<ref>{{cite web |url=https://tvt.tj/shokhchoizai-ozmuni-bekhtarin-sher-nasibi-abduchabbori-surush-gardid |title=Шоҳҷоизаи озмуни «Беҳтарин шеър» насиби Абдуҷаббори Суруш гардид |publisher=Муассисаи давлатии «Телевизиони Тоҷикистон» |access-date=6 июли 2026 |language=tg}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == * {{cite web |url=https://navisandagan.tj/ |title=Сомонаи расмии Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон}} * {{cite web |url=https://www.facebook.com/rodmehr.sulaimoni |title=Саҳифаи расмии Родмеҳр Сулаймонӣ дар Facebook |website=Facebook}} [[Гурӯҳ:Шоирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Таваллуд дар 1998]] [[Гурӯҳ:Шахсони зинда]] [[Гурӯҳ:Шоирони Мастчоҳ]] [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] czxrxb2no68i77fdlel1b1q70udtwct 1479994 1479992 2026-07-11T18:44:51Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 ороиш, викисозӣ, вироишоти сабкӣ 1479994 wikitext text/x-wiki {{Дурустӣ}}{{Викисозӣ}}{{Адиб |ном = Родмеҳр Сулаймонӣ |номи аслӣ = Меҳриддин Сулаймонов |тасвир = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Меҳриддин |номи пурра = Сулаймонов Меҳриддин |тахаллусҳо = |таърихи таваллуд = 10 июли 1998 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Мастчоҳ}}, деҳаи Худгифи Соя |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Flag|Tajikistan}} |навъи фаъолият = {{Шоир|Тоҷикистон|асри XXI}}, {{Нависанда|Тоҷикистон}}, Достоннавис, Омӯзгор, Фаъоли фарҳангӣ |солҳои фаъолият = 2014—то ҳол |самт = |жанр = [[ғазал]], рубоӣ, чаҳорпора, шеъри сапед, шеъри озод, насри бадеӣ, достон |забони осор = [[тоҷикӣ]] |дебют = |ҷоизаҳои адабӣ = Ҷоизаи Озмуни ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» (2021) |ҷоизаҳо = |Lib = |сайт = |викигуфтовард = |imzo = }} '''Родмеҳр Сулаймонӣ''' (''Меҳриддин Сулаймонов''; зод. 10 июли 1998, деҳаи Худгифи Соя, [[Ноҳияи Мастчоҳ|ноҳияи Мастчоҳ]], [[вилояти Суғд]], [[Тоҷикистон]]) — [[шоир]], [[нависанда]], достоннавис, омӯзгор ва фаъоли фарҳангии тоҷик. Узви [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] (2024)<ref name="navisandagan">{{cite web |url=https://navisandagan.tj/tj/%D0%BC%D0%B0%D2%B7%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8-%D1%81%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8-%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%BE%D2%9B%D0%B8-%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0-5/ |title=Маҷлиси садорати Иттифоқи нависандагон |publisher=Сомонаи расмии Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон |access-date=6 июли 2026 |language=tg}}</ref>. == Зиндагинома == Родмеҳр Сулаймонӣ 10 июли соли 1998 дар деҳаи Худгифи Сояи АХД Сомониёни ноҳияи Мастчоҳи вилояти Суғд ба дунё омадааст.<ref name="hamsafon">{{cite web |url=http://hamsafon.tj/9210-mastcho1202-1178a1203ramoni-sul1203-sarmemori-va1203dat-bahti-nurafshon-va-da1203oi-zindag1251.html |title=Мастчоҳ: Қаҳрамони Сулҳ, сармеъмори Ваҳдат, бахти нурафшон ва даъвои зиндагӣ |publisher=Ҳамсафон |access-date=6 июли 2026 |language=tg}}</ref> Муҳити деҳа, табиати вижаи Масчо ва фарҳанги ғании мардумӣ аз омилҳои асосии ташаккули завқи адабӣ ва ҷаҳонбинии ӯ ба шумор мераванд. Аз айёми кӯдакӣ майли ӯ ба китоб, шеър ва забони модарӣ равшан гардида, мутолиаи осори классикони адабиёти форсӣ нақши муҳимро дар рушди фикрии вай бозидааст. Таҳсили ибтидоии ӯ дар Мактаби таҳсилоти миёнаи умумии №10-и ноҳия оғоз ёфта, баъдан дар Литсейи №1 ба номи Обид Ғиёсов идома ва анҷом ёфтааст. Солҳои таҳсили мактабӣ барои ӯ бо бедоршавии шавқи ҷиддӣ ба адабиёт ва эҷоди шеър ҳамроҳ буд. Пас аз хатми мактаб, таҳсилро дар Коллеҷи омӯзгории ноҳияи Мастчоҳ давом дод. Баъдан донишҷӯи факултаи филологияи [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]] гардид ва онро бо ихтисоси филолог хатм намуд. Ин марҳилаи донишгоҳӣ барои таҳкими дониши ӯ дар соҳаи забоншиносӣ, адабиёти классикӣ ва назарияи адабиёт аҳаммияти муҳим дошт. == Фаъолияти касбӣ ва омӯзгорӣ == Фаъолияти касбии Родмеҳр Сулаймонӣ дар соҳаи маориф оғоз гардидааст. Ӯ ду сол дар Мактаби таҳсилоти миёнаи умумии №41-и ноҳияи Мастчо аз фанҳои алифбои ниёгон ва забону адабиёти тоҷик ба хонандагон дарс гуфтааст. Ҳамзамон дар Литсейи «Ҷавонӣ»-и шаҳри Хуҷанд аз фанни забони давлатӣ ба омӯзиш ва тарбияи насли наврас машғул будааст. === Зиндагӣ дар муҳоҷират === Баъдан зиндагӣ ва фаъолияти эҷодии адиб дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико идома ёфт.<ref name="pressa">{{cite web |url=https://pressa.tj/dushanbe-pojdevori-buhoro/ |title=Душанбе — пойдевори Бухоро |publisher=Pressa.tj |access-date=6 июли 2026 |language=tg}}</ref> == Фаъолияти эҷодӣ == Фаъолияти адабии ӯ аз солҳои ҷавонӣ оғоз ёфта, тадриҷан ба самти асосии зиндагиаш табдил ёфтааст. Дар эҷодиёти ӯ ғазал, рубоӣ, чаҳорпора, шеъри нав ва насри бадеӣ ҷойгоҳи муҳим доранд. Илова бар шеър, дар бахши достоннависӣ ва насри кӯтоҳи бадеӣ низ осори арзишманд офаридааст, ки қисме аз онҳо дар нашрияҳои даврӣ ва сомонаҳои адабӣ мунташир шудаанд.<ref>{{cite web |url=https://adab.tj/labkhandi-oina/ |title=Лабханди оина |publisher=Сомонаи адабӣ (Adab.tj) |access-date=6 июли 2026 |language=tg}}</ref> Мавзӯъҳои асосии эҷодиёти ӯро ишқ, худшиносӣ, ҳувияти миллӣ, муҳоҷират, озодӣ, маънавият, адолат ва сарнавишти инсон ташкил медиҳанд. === Китобҳо ва осори мунташиршуда === * «Суқути сукут» (2019) — Китоб ғазалҳо ва рубоиёти иҷтимоӣ, фалсафӣ ва ошиқонаро дар бар гирифта, масъалаҳои дарунӣ, танҳоӣ ва ҷустуҷӯи маънии зиндагиро инъикос менамояд. * «Чароғи дасти Худо» (2022) — Мавзӯъҳои маънавият, умед, инсонгароӣ ва имон дар маркази ин китоб қарор доранд. * «Оҳе аз он сӯи уқёнус» (2026) — севумин маҷмӯаи ашъори шоир мебошад, ки дар муҳити муҳоҷират дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико эҷод шудааст. Ин китоб таҷрибаи дурӣ аз Ватан, ҳувияти миллӣ, ҳасрати зодгоҳ ва масъалаҳои тоҷикони бурунмарзиро бо забони шоирона бозтоб медиҳад. Илова бар ин, садҳо ғазал, рубоӣ, чаҳорпора, шеърҳои озод ва чандин достони бадеӣ эҷод шудаанд, ки қисме аз онҳо дар нашрияҳои мухталиф ва шабакаҳои иҷтимоӣ мунташир гардидаанд.<ref>{{cite web |url=https://peshina.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=45907 |title=Нашрҳои рӯзномаи Ҷумҳурият |publisher=Рӯзномаи «Ҷумҳурият» |access-date=6 июли 2026 |language=tg}}</ref> == Ҷоизаҳо == * Соли 2021 дар Озмуни ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» дар бахши назм (эҷоди шеър) ба гирифтани ҷоиза мушарраф гардидааст.<ref name="khovar">{{cite web |url=https://khovar.tj/2021/12/charo-i-marifat-va-hosta-oi-umoj-su-bati-habarnigori-amit-hovar-bo-olibi-ozmuni-um-uriyavii-fur-i-sub-i-dono-kitob-ast/ |title=Чароғи маърифат ва хостаҳои умумӣ: Сӯҳбати хабарнигори АМИТ «Ховар» бо ғолиби Озмуни ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2021-12-25 |access-date=6充ли 2026 |language=tg}}</ref> Ин дастовард дар муаррифии фаъолияти адабӣ ва густариши доираи хонандагони ӯ нақши муҳим бозидааст. * Иштирокчии фаъоли чорабиниҳо ва озмунҳои адабии сатҳи ҷумҳуриявӣ.<ref>{{cite web |url=https://tvt.tj/shokhchoizai-ozmuni-bekhtarin-sher-nasibi-abduchabbori-surush-gardid |title=Шоҳҷоизаи озмуни «Беҳтарин шеър» насиби Абдуҷаббори Суруш гардид |publisher=Муассисаи давлатии «Телевизиони Тоҷикистон» |access-date=6 июли 2026 |language=tg}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == * {{cite web |url=https://navisandagan.tj/ |title=Сомонаи расмии Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон}} * {{cite web |url=https://www.facebook.com/rodmehr.sulaimoni |title=Саҳифаи расмии Родмеҳр Сулаймонӣ дар Facebook |website=Facebook}} [[Гурӯҳ:Шоирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Таваллуд дар 1998]] [[Гурӯҳ:Шахсони зинда]] [[Гурӯҳ:Шоирони Мастчоҳ]] [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] smt8vs9ffbsdhy1ecn8xzhd3memoxyt Баҳс:Родмеҳр Сулаймонӣ 1 332621 1479993 2026-07-11T18:44:02Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 /* Сарчашма */ бахши ҷадид 1479993 wikitext text/x-wiki == Сарчашма == {{Викисозӣ}} Мақола ба викисозӣ ниёз дорад, сарчашмаҳояш баррасӣ шаванд [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 18:44, 11 июли 2026 (UTC) 2fk1rkztxiqg2svogsr2csg2hn48ou6 ҶСП Комбинати металлургии тоҷик (ноҳияи Б. Ғафуров) 0 332622 1480004 2026-07-12T07:49:39Z Шухрат Саъдиев 5132 ҶСП Комбинати металлургии тоҷик 1480004 wikitext text/x-wiki '''ҶСП Комбинати металлургии тоҷик''' — дар дохили [[кон|кони]] маъдани оҳани Шоҳқадам, [[ноҳияи Бобоҷон Ғафуров]], [[вилояти Суғд]] воқеъ аст. ==Нақшаи сохтмон== Марҳилаи аввал [[1 апрел|1 апрели]] [[соли 2025]] оғоз гардида буд. Дар ин марҳила истеҳсоли консентрати [[оҳан]] ва окатиш ба роҳ монда мешавад ва он моҳи сентябри соли 2027 ба анҷом хоҳад расид. Марҳилаи дуюм бошад, [[соли 2029]] ба итмом расонида шуда, дар ҷараёни он истеҳсоли брикетҳои оҳанини Fe-90%, [[блюмс]] ва [[арматура]] ба роҳ монда мешавад.Ғайр аз ин, дар ҳамкорӣ бо ширкати НЕТС дар [[ҳудуд|ҳудуди]] [[кон]] сохтмон ва ба истифода додани Маркази барқдиҳӣ бо иқтидори 90 МВт ба нақша гирифта шудааст. Тибқи нақшаи коркард ва истихроҷи маъдан дар соли аввал ҳаҷми корҳои қабаткушоӣ то 12 миллион тоннаро дар бар гирифта, аз он 2,5 миллион тонна истихроҷи маъданро ташкил медиҳад. Аз ин ҳаҷм 1,1 миллион [[тонна]] консентрати оҳан бо таркиби 63-68% ба даст оварда мешавад. Баъдан 1,1 миллион тонна консентрати [[оҳан]] дубора коркард шуда, аз он окатиш истеҳсол мегардад. Дар марҳилаи дуюм коркарди окатиш ба роҳ монда шуда, аз он ба миқдори 850 ҳазор [[тонна]] брикетҳои [[оҳан|оҳанин]] - Fe-90% истеҳсол мегардад. Дар марҳилаи ниҳоӣ брикетҳои оҳанин (ГБЖ) - Fe-90% ҷараёни гудозишро гузашта, аз он [[блюмс]], инчунин [[арматура]] дар ҳаҷми то 300 ҳазор [[тонна]] дар як сол истеҳсол мегардад.<ref>{{Cite web|url=https://president.tj/event/news/56169|title=Боздид аз ҷараёни сохтмони корхонаи металлургии ҶСП Комбинати металлургии тоҷик дар кони Шоҳқадам-чашма дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|author=|website=www.president.tj|date= 2026-07-09|publisher= |lang=tg|accessdate=2026-07-12}}</ref> == Гузаронидани корҳои омӯзиши геологии кони маъдани оҳани Шоҳқадам == Дар мавриди гузаронидани корҳои омӯзиши геологии иловагӣ аз ҷониби ширкати “ВУД”-и [[Австралия]] дар се қитъаи кони маъдани оҳани Шоҳқадам, яъне Марказӣ, Шарқӣ ва Ғарбӣ тадқиқот гузаронида шуда, захираҳои кон то ба имрӯз 59 миллион [[тонна]] тасдиқ карда шудааст. д. == Паймонкорони асосии сохтмони корхона == Сармоягузор ва бунёдкори корхона Комбинати металлургии Тоҷик буда, ба ҳайси паймонкори асосӣ ширкати НЕТС–и Ҷумҳурии Мардумии Чин ҷалб шудааст. Ширкати мазкур барои истеҳсоли консентрат, окатиш, блюмс ва арматура масъул аст. Дигар ширкати паймонкор, ки дар татбиқи лоиҳа иштирок дорад, ин Электротерм, яке аз ширкатҳои бузурги Ҳиндустон ба ҳисоб рафта, технологияи ба роҳ мондани истеҳсоли брикетҳои оҳанин - Fe-90%-ро бар душ гирифтааст. Ширкати мазкур дар зиёда аз 32 давлати ҷаҳон фаъолият ва ҳамкорӣ дорад. Ширкати Лисени Ҷумҳурии Мардумии Чин дар якҷоягӣ бо Комбинати металлургии Тоҷик паймонкорони асосии сохтмони корхонаи зикршуда маҳсуб меёбанд.Ширкати СПС Австрия ҳамчун ширкати машваратӣ ҷалб гардида, масъули ба сифати иҷрои корҳои сохтмонӣ, сифати таҷҳизот ва назораткунандаи корҳои сохтмонӣ мебошад.<ref>{{Cite web|url=https://president.tj/event/news/56169|title=Боздид аз ҷараёни сохтмони корхонаи металлургии ҶСП Комбинати металлургии тоҷик дар кони Шоҳқадам-чашма дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|author=|website=www.president.tj|date= 2026-07-09|publisher= |lang=tg|accessdate=2026-07-12}}</ref> == Корҳои ба анҷом расондашуда == Барои таъмини фаъолияти мунтазами корхона муҳаёсозии инфрасохтори зарурӣ оғоз шудааст. Аз ҷумла, то ба имрӯз хатти баландшиддати барқии 220 кВ, ба масофаи 14,3 км. бо зеристгоҳи барқӣ, хатти об ба масофаи 17,5 км. бо чор стансияи обкашӣ кашида шудааст. Ҳамзамон, сохтмон ва васеъ намудани роҳи асосии мошингарди кони маъдани оҳани Шоҳқадам аз шаҳраки Сайҳун ба масофаи 20 километр оғоз гардида, ҳоло ҷиҳати васеъ намудани роҳ корҳои куҳканӣ идома доранд. То ба имрӯз бинои маъмурии корхона сохта шуда, ҷиҳати фароҳам овардани шароити мусоиди зист ва фароғати кормандону бинокорон хобгоҳ, ошхона ва дигар шароити зарурии корӣ омода карда шудааст. Ҳоло, дар корхона корҳои сохтмонӣ шабонарӯзӣ ба роҳ монда шуда, дар он зиёда аз 1200 мутахассиси маҳаллӣ ва хориҷӣ ба кор ҷалб шудаанд.Пас аз ба кор даромадани марҳилаи аввали корхона 900 ва баъди пурра омода шудани корхона дар он беш аз 1500 ҷойи кори доимӣ бо маоши хуб муҳайё мегардад. Сарвари давлат [[Эмомалӣ Раҳмон]] ёдовар шуданд, ки [[соли 2025]] ба [[Тоҷикистон]] аз хориҷи кишвар ба маблағи 600 миллион доллар арматура ворид карда шуд.<ref>{{Cite web|url=https://president.tj/event/news/56169|title=Боздид аз ҷараёни сохтмони корхонаи металлургии ҶСП Комбинати металлургии тоҷик дар кони Шоҳқадам-чашма дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|author=|website=www.president.tj|date= 2026-07-09|publisher= |lang=tg|accessdate=2026-07-12}}</ref> == Нигаред низ == * [[ҶСП «Норд Азия Металл»]] * [[Корхонаи ҶДММ «Вахш Саноат»]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Корхонаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон‎]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Ғафуров]] 4lmbiktfeoz9305nbxfgj9mu26kguq1 1480015 1480004 2026-07-12T08:50:27Z Шухрат Саъдиев 5132 ислоҳ 1480015 wikitext text/x-wiki '''ҶСП Комбинати металлургии тоҷик''' — дар дохили [[кон|кони]] маъдани оҳани Шоҳқадам, [[ноҳияи Бобоҷон Ғафуров]], [[вилояти Суғд]] воқеъ аст. ==Нақшаи сохтмон== Марҳилаи аввал [[1 апрел|1 апрели]] [[соли 2025]] оғоз гардида буд. Дар ин марҳила истеҳсоли консентрати [[оҳан]] ва окатиш ба роҳ монда мешавад ва он моҳи сентябри соли 2027 ба анҷом хоҳад расид. Марҳилаи дуюм бошад, [[соли 2029]] ба итмом расонида шуда, дар ҷараёни он истеҳсоли брикетҳои оҳанини Fe-90%, [[блюмс]] ва [[арматура]] ба роҳ монда мешавад.Ғайр аз ин, дар ҳамкорӣ бо ширкати НЕТС дар [[ҳудуд|ҳудуди]] [[кон]] сохтмон ва ба истифода додани Маркази барқдиҳӣ бо иқтидори 90 МВт ба нақша гирифта шудааст. Тибқи нақшаи коркард ва истихроҷи маъдан дар соли аввал ҳаҷми корҳои қабаткушоӣ то 12 миллион тоннаро дар бар гирифта, аз он 2,5 миллион тонна истихроҷи маъданро ташкил медиҳад. Аз ин ҳаҷм 1,1 миллион [[тонна]] консентрати оҳан бо таркиби 63-68% ба даст оварда мешавад. Баъдан 1,1 миллион тонна консентрати [[оҳан]] дубора коркард шуда, аз он окатиш истеҳсол мегардад. Дар марҳилаи дуюм коркарди окатиш ба роҳ монда шуда, аз он ба миқдори 850 ҳазор [[тонна]] брикетҳои [[оҳан|оҳанин]] - Fe-90% истеҳсол мегардад. Дар марҳилаи ниҳоӣ брикетҳои оҳанин (ГБЖ) - Fe-90% ҷараёни гудозишро гузашта, аз он [[блюмс]], инчунин [[арматура]] дар ҳаҷми то 300 ҳазор [[тонна]] дар як сол истеҳсол мегардад.<ref name="president">{{Cite web|url=https://president.tj/event/news/56169|title=Боздид аз ҷараёни сохтмони корхонаи металлургии ҶСП Комбинати металлургии тоҷик дар кони Шоҳқадам-чашма дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|author=|website=www.president.tj|date= 2026-07-09|publisher= |lang=tg|accessdate=2026-07-12}}</ref> == Гузаронидани корҳои омӯзиши геологии кони маъдани оҳани Шоҳқадам == Дар мавриди гузаронидани корҳои омӯзиши геологии иловагӣ аз ҷониби ширкати “ВУД”-и [[Австралия]] дар се қитъаи кони маъдани оҳани Шоҳқадам, яъне Марказӣ, Шарқӣ ва Ғарбӣ тадқиқот гузаронида шуда, захираҳои кон то ба имрӯз 59 миллион [[тонна]] тасдиқ карда шудааст.<ref name="president" /> == Паймонкорони асосии сохтмони корхона == Сармоягузор ва бунёдкори корхона Комбинати металлургии Тоҷик буда, ба ҳайси паймонкори асосӣ ширкати НЕТС–и Ҷумҳурии Мардумии Чин ҷалб шудааст. Ширкати мазкур барои истеҳсоли консентрат, окатиш, блюмс ва арматура масъул аст. Дигар ширкати паймонкор, ки дар татбиқи лоиҳа иштирок дорад, ин Электротерм, яке аз ширкатҳои бузурги Ҳиндустон ба ҳисоб рафта, технологияи ба роҳ мондани истеҳсоли брикетҳои оҳанин - Fe-90%-ро бар душ гирифтааст. Ширкати мазкур дар зиёда аз 32 давлати ҷаҳон фаъолият ва ҳамкорӣ дорад. Ширкати Лисени Ҷумҳурии Мардумии Чин дар якҷоягӣ бо Комбинати металлургии Тоҷик паймонкорони асосии сохтмони корхонаи зикршуда маҳсуб меёбанд.Ширкати СПС Австрия ҳамчун ширкати машваратӣ ҷалб гардида, масъули ба сифати иҷрои корҳои сохтмонӣ, сифати таҷҳизот ва назораткунандаи корҳои сохтмонӣ мебошад.<ref name="president" /> == Корҳои ба анҷом расондашуда == Барои таъмини фаъолияти мунтазами корхона муҳаёсозии инфрасохтори зарурӣ оғоз шудааст. Аз ҷумла, то ба имрӯз хатти баландшиддати барқии 220 кВ, ба масофаи 14,3 км. бо зеристгоҳи барқӣ, хатти об ба масофаи 17,5 км. бо чор стансияи обкашӣ кашида шудааст. Ҳамзамон, сохтмон ва васеъ намудани роҳи асосии мошингарди кони маъдани оҳани Шоҳқадам аз шаҳраки Сайҳун ба масофаи 20 километр оғоз гардида, ҳоло ҷиҳати васеъ намудани роҳ корҳои куҳканӣ идома доранд. То ба имрӯз бинои маъмурии корхона сохта шуда, ҷиҳати фароҳам овардани шароити мусоиди зист ва фароғати кормандону бинокорон хобгоҳ, ошхона ва дигар шароити зарурии корӣ омода карда шудааст. Ҳоло, дар корхона корҳои сохтмонӣ шабонарӯзӣ ба роҳ монда шуда, дар он зиёда аз 1200 мутахассиси маҳаллӣ ва хориҷӣ ба кор ҷалб шудаанд.Пас аз ба кор даромадани марҳилаи аввали корхона 900 ва баъди пурра омода шудани корхона дар он беш аз 1500 ҷойи кори доимӣ бо маоши хуб муҳайё мегардад. Сарвари давлат [[Эмомалӣ Раҳмон]] ёдовар шуданд, ки [[соли 2025]] ба [[Тоҷикистон]] аз хориҷи кишвар ба маблағи 600 миллион доллар арматура ворид карда шуд.<ref name="president" /> == Нигаред низ == * [[ҶСП «Норд Азия Металл»]] * [[Корхонаи ҶДММ «Вахш Саноат»]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Корхонаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон‎]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Ғафуров]] 3di58fqsholc4bpix1f42zok02vckki Корхонаи металлургии тоҷик (ш.Гулистон) 0 332623 1480008 2026-07-12T08:05:32Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1480008 wikitext text/x-wiki #равона[[“Корхонаи металлургии тоҷик” дар шаҳри Гулистон]] buuiesh67dxjh4ns8kctldml1lr7scc 1480011 1480008 2026-07-12T08:09:45Z Шухрат Саъдиев 5132 ислоҳ 1480011 wikitext text/x-wiki #равона[[Корхонаи металлургии тоҷик дар шаҳри Гулистон]] tahzyelip1k5v19fr9hw59djbiolrst “Корхонаи металлургии тоҷик” дар шаҳри Гулистон 0 332624 1480010 2026-07-12T08:07:52Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[“Корхонаи металлургии тоҷик” дар шаҳри Гулистон]] to [[Корхонаи металлургии тоҷик дар шаҳри Гулистон]]: ивази ном 1480010 wikitext text/x-wiki #равона [[Корхонаи металлургии тоҷик дар шаҳри Гулистон]] 0nugx6mk1t344ajuugmcvcyj83e3qex ҶДММ Корхонаи муштараки «Зарафшон» 0 332625 1480017 2026-07-12T09:06:32Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1480017 wikitext text/x-wiki #равона[[Зарафшон (корхонаи заршӯӣ)]] mz0e9dz9llu2kxpdnwz678shno8hfyh