Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 0 2119 1481162 1320768 2026-07-17T02:56:08Z VASHGIRD 8035 1481162 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 20 июл]]'' === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Колумбия}} — Рӯзи истиқлол. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 20 июл]]'' == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 20 июл]]'' * [[1928]] — [[Алӣ Девонақулов]] (дарг. [[2010]]), адабиётшинос. * [[1938]] — [[Сулаймон Султонов]], олими соҳаи физика. * [[1943]] — [[Ғуломҷон Мирзоев]], файласуф. * [[1943]] — [[Муяссара Бобохонова]], олимаи соҳаи иқтисод. * [[1948]] — [[Одинашоҳ Солеҳов]], олими соҳаи математика. * [[1953]] — [[Аҳмадҷон Раҳматзод]], Шоири халқии Тоҷикистон, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Рӯдакӣ. * [[1953]] — [[Аюбҷон Юсуфов]], олими соҳаи математика. * [[1953]] — [[Хушдили Абдулғафур]], шоир. * [[1958]] — [[Собирҷон Наврӯзов]] (дарг. [[2013]]), доктори илми техникӣ.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. – Душанбе, 2017. – 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 20 июл]]'' == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-20/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/20_июля Наука, 20.07] [[Гурӯҳ:20 июл| ]] fap231rq7vlj7bmb0f7f45hb3yvs82u 0 2122 1481163 1313055 2026-07-17T02:56:59Z VASHGIRD 8035 1481163 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 21 июл]]'' === Миллӣ === === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 21 июл]]'' * [[1298]] — [[Муборизаи Фалкрик (1298)]]: Шоҳ [[Эдуард I (шоҳи Англия)|Эдуард I]]-и Англия аз болои муборизабарандагони шотландӣ таҳти роҳбарии [[Уилям Уоллес]] ғолиб омад. == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 21 июл]]'' * [[1858]] — [[Вилгелм Гейгер]] (дарг. [[1943]]), шарқшиноси олмонӣ, доктори фалсафа, профессор, муҳаққиқи фарҳанги мардуми форсу тоҷик. * [[1908]] — [[Зоҳидбек Инъомҷонов]] (дарг. [[1983]]), олими соҳаи ҳуқуқ.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. – Душанбе, 2017. – 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 21 июл]]'' == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-21/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/21_июля Наука, 21.07] [[Гурӯҳ:21 июл| ]] ce8ha2x3mj3kr86z7jzc391i1bgucn5 0 2125 1481164 1320774 2026-07-17T02:57:26Z VASHGIRD 8035 1481164 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 22 июл]]'' === Миллӣ === === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 22 июл]]'' * [[1989]] — бо қабули «Қонуни забони Республикаи Советии Сотсиалистии Тоҷикистон», забони тоҷикӣ ба унвони забони давлатии Тоҷикистон эълом шуд. == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 22 июл]]'' * [[1893]] — [[Борис Трусевич]] (дарг. [[1966]]), доктори илми тиб, профессор. * [[1898]] — [[Иля Петрушевский]] (дарг. [[1960]]), доктори илми таърих, профессор. * [[1938]] — [[Фаттоҳ Одинаев]] (дарг. [[2001]]), оҳангсоз, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Рӯдакӣ.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. — Душанбе, 2017. — 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 22 июл]]'' == Нигаред низ == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-22/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/22_июля Наука, 22.07] [[Гурӯҳ:22 июл| ]] edy5jcpjtgg3418brqa5q26oli4mfwa 0 2151 1481165 1439574 2026-07-17T02:58:22Z VASHGIRD 8035 1481165 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 23 июл]]'' === Байналмилалӣ === * [[Рӯзи ҷаҳонии наҳангҳо ва делфинҳо]] === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Абхозистон}} — [[Парчами Абхозистон|Рӯзи парчам]]. * {{Парчамбандӣ|Миср}} — Солгарди [[Инқилоби июлӣ дар Миср|Инқилоби июлии соли 1952]]. * {{Парчамбандӣ|Осетияи Ҷанубӣ}} — Рӯзи кормандони ВАО. * {{Парчамбандӣ|Индонезия}} — [[Рӯзи кӯдакон]]. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 23 июл]]'' * [[1974]] — диктатураи «полковниковҳои сиёҳ» дар [[Юнон]] аз байн бурда мешавад. * [[1992]] — Маҷлиси Олии [[Абхазия]] истиқлоли худро аз [[Гурҷистон]] эълон мекунад. == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 23 июл]]'' * [[1653]] — [[Пети дела Круа]] (дарг. [[1713]]), [[шарқшинос]]и фаронсавӣ, муҳаққиқи адабиёти классикии форс-тоҷик. * [[1892]] — [[Хайле Селассие I]] (дарг. [[1975]]), императори [[Эфиопия]]. * [[1923]] — [[Зулайхо Раҳимова]] (дарг. [[2013]]), раққоса, Ҳунарпешаи шоистаи [[Тоҷикистон]]. * [[1943]] — [[Сабоҳат Каримова]], муаррих. * [[1946]] — [[Ҷӯрабек Назриев]], доктори илми филология, узви вобастаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон. * [[1953]] — [[Муяссар Рафиева]], олимаи соҳаи биология. * [[1968]] — [[Тоҷиддин Салимов]], доктори илми ветеринарӣ. * [[1970]] — [[Алоуддин Баҳоваддинов]], файласуфи тоҷик. * [[1976]] — [[Юдит Полгар]], шоҳмотбози Венгрия. == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 23 июл]]'' * [[1645]] — [[Михаил Фёдорович]] (зод. [[1596]]), якумин подшоҳи [[Русия]] аз сулолаи Романовҳо. * [[1989]] — [[Иосиф Брагинский]] (зод. [[1905]]), олим, узви вобастаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон. == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-23/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/23_июля Наука, 23.07] [[Гурӯҳ:23 июл| ]] 35vbgtomj3e96e5vqpyubf4ubkpqre6 1481166 1481165 2026-07-17T02:59:12Z VASHGIRD 8035 /* Зодрӯзҳо */ 1481166 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 23 июл]]'' === Байналмилалӣ === * [[Рӯзи ҷаҳонии наҳангҳо ва делфинҳо]] === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Абхозистон}} — [[Парчами Абхозистон|Рӯзи парчам]]. * {{Парчамбандӣ|Миср}} — Солгарди [[Инқилоби июлӣ дар Миср|Инқилоби июлии соли 1952]]. * {{Парчамбандӣ|Осетияи Ҷанубӣ}} — Рӯзи кормандони ВАО. * {{Парчамбандӣ|Индонезия}} — [[Рӯзи кӯдакон]]. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 23 июл]]'' * [[1974]] — диктатураи «полковниковҳои сиёҳ» дар [[Юнон]] аз байн бурда мешавад. * [[1992]] — Маҷлиси Олии Абхазия истиқлоли худро аз [[Гурҷистон]] эълон мекунад. == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 23 июл]]'' * [[1653]] — [[Пети дела Круа]] (дарг. [[1713]]), шарқшиноси фаронсавӣ, муҳаққиқи адабиёти классикии форс-тоҷик. * [[1892]] — [[Хайле Селассие I]] (дарг. [[1975]]), императори Эфиопия. * [[1923]] — [[Зулайхо Раҳимова]] (дарг. [[2013]]), раққоса, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон. * [[1943]] — [[Сабоҳат Каримова]], муаррих. * [[1946]] — [[Ҷӯрабек Назриев]], доктори илми филология, узви вобастаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон. * [[1953]] — [[Муяссар Рафиева]], олимаи соҳаи биология. * [[1968]] — [[Тоҷиддин Салимов]], доктори илми ветеринарӣ. * [[1970]] — [[Алоуддин Баҳоваддинов]], файласуфи тоҷик. * [[1976]] — [[Юдит Полгар]], шоҳмотбози Венгрия. == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 23 июл]]'' * [[1645]] — [[Михаил Фёдорович]] (зод. [[1596]]), якумин подшоҳи Русия аз сулолаи Романовҳо. * [[1989]] — [[Иосиф Брагинский]] (зод. [[1905]]), олим, узви вобастаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон. == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-23/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/23_июля Наука, 23.07] [[Гурӯҳ:23 июл| ]] cuhk2ts0ha3fcclhkid61opn7vxn2c7 0 2154 1481167 1320776 2026-07-17T03:00:12Z VASHGIRD 8035 1481167 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 24 июл]]'' === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Фиҷӣ}} — Рӯзи Конститутсия. * {{Парчамбандӣ|Эквадор}} ва {{Парчамбандӣ|Венесуэла}} — Рӯзи Симон Боливар. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 24 июл]]'' * [[1783]] — [[Империяи Русия]] ва [[Гурҷистон]] трактати Георгиевскиро имзо карданд, ки мувофиқи он қисми шарқии Гурҷистон зери ҳимояи Русия гузашт. * [[1911]] — Бостоншиноси амрикоӣ [[Хайрем Бингҳем]] дар [[Перу]] «шаҳри гумшуда»-и тамаддуни инкҳо — [[Мачу-Пикчу]]-ро кашф кард. * [[1938]] — Қаҳваи ҳалшаванда ихтироъ шуд. * [[1969]] — Киштии кайҳонии «[[Аполлон-11]]» ба [[Уқъёнуси Ором]] фуруд омад. * [[1969]] — Аз космодроми Байконур истгоҳи байнисайёравии «Марс-5» сар дода шуд. * [[1992]] — Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Кӯлоб бо қарори Девони вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон номи [[Донишгоҳи давлатии Кӯлоб]]ро гирифт. == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 24 июл]]'' * [[1783]] — [[Симон Боливар]] (дарг. [[1830]]), сарвари ҳаракати озодихоҳии кишварҳои [[Америкаи Лотинӣ]] барои истиқлоли миллӣ аз [[Испания]]. * [[1802]] — [[Александр Дюма (падар)]] (дарг. [[1870]]), нависандаи фаронсавӣ. * [[1828]] — [[Николай Чернышевский]] (дарг. [[1889]]), публисист, мунаққиди адабӣ ва нависандаи рус. * [[1923]] — [[Саломон Баевский]] (дарг. [[1999]]), шарқшинос ва муаррих. * [[1928]] — [[Виктор Сапронов]] (дарг. [[1998]]), рассом, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон. * [[1938]] — [[Раҳима Ҷумъаева]], олимаи соҳаи кишоварзӣ.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. – Душанбе, 2017. – 393 с.</ref> * [[1955]] — [[Раҳимҷон Ҳасанов]], олими соҳаи сиёсатшиносӣ, доктори илмҳои сиёсӣ. * [[1976]] — [[Иван Тихон]], гурзпартои белорус, қаҳрамони дукаратаи ҷаҳон. == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 24 июл]]'' * [[1812]] — [[Йозеф Шустер]] (зод. [[1748]]), бастакори олмонӣ. * [[1974]] — [[Ҷеймс Чедвик]] (зод. [[1891]]), физикдони инглис, кашфкунандаи нейтрон (1932), барандаи Ҷоизаи Нобел (1935). * [[2008]] — [[Ҳоҷибой Тоҷибоев]] (зод. [[1955]]), ҳаҷвнигори тоҷик, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи Тоҷикистон ва Ӯзбекистон. == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-24/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/24_июля Наука, 24.07] [[Гурӯҳ:24 июл| ]] 3zza3uwo7ga6b12kk455rbmhowniwyd 0 2160 1481169 1320778 2026-07-17T03:04:39Z VASHGIRD 8035 1481169 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 25 июл]]'' === Миллӣ === === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 25 июл]]'' * [[1826]] — ба қатл расонидани панҷ декабрист дар [[Русия]]: П. И. Пестел, С. И. Муравьёв-Апостол, М. П. Бестужев-Рюмин, К. Ф. Рылеев, П. Г. Каховский. * [[1984]] — [[Светлана Евгеневна Савитская]] якумин зан ба кайҳони кушод баромад. == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 25 июл]]'' * [[1898]] — [[Нерсес Нерсесян]] (дарг. [[1987]]), шарқшиноси арман, муҳаққиқи адабиёти классикии форс-тоҷик. * [[1908]] — [[Николай Елисеев]] (дарг. [[1983]]), агроном, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. * [[1913]] — [[Саидалӣ Одина]] (дарг. [[1990]]), мутриб, сароянда. * [[1928]] — [[Муқаддам Ҳомидҷонова]] (дарг. [[2010]]), муаррих. * [[1929]] — [[Василий Макарович Шукшин]] (дарг. [[1974]]), нависанда, кинорежиссёр, актёр. * [[1933]] — [[Андрей Зелинский]] (дарг. [[2002]]), муаррих. * [[1935]] — [[Абдураҳмон Бегматов]] (дарг. [[2001]]), олими соҳаи педагогика. * [[1945]] — [[Сӯҳбатҷон Баҳриев]], омӯзгор, номзади илмҳои техникӣ, дотсент, профессор. * [[1958]] — [[Абдураҳмон Маҳмадов]], доктори илмҳои сиёсӣ, профессор, узви вобастаи АМИТ. * [[1958]] — [[Борон Худойдодов]], олими соҳаи химия. * [[1958]] — [[Инъом Норматов]], доктори илмҳои химия, профессор, узви вобастаи АМИТ. * [[1958]] — [[Раҳима Ашӯрова]], олимаи соҳаи тиб.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. – Душанбе, 2017. – 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 25 июл]]'' * [[1934]] — [[Нестор Махно]] (зод. [[1888]]), анархисти украинӣ. * [[1955]] — [[Исаак Осипович Дунаевский]] (зод. [[1900]]), оҳангсози шӯравӣ. * [[1980]] — [[Владимир Высотский]] (зод. [[1938]]), шоир, бард, актёр. == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-25/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/25_июля Наука, 25.07] [[Гурӯҳ:25 июл| ]] fqe7lrmhndpdfj9gpv9uosnr872kjn6 0 2167 1481171 1345896 2026-07-17T03:06:40Z VASHGIRD 8035 1481171 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 26 июл]]'' === Миллӣ === === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 26 июл]]'' == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 26 июл]]'' * [[1913]] — [[Қамариддин Маъруфӣ]], рӯзноманигор ва мутарҷим. * [[1913]] — [[Утавалӣ Каримбоев]], пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. * [[1928]] — [[Қурбон Ташрифов]], рӯзноманигор. * [[1938]] — [[Самеъ Самадов]], олими соҳаи тиб. * [[1938]] — [[Зафар Умаров]], олими соҳаи иқтисод. * [[1958]] — [[Барно Ғайбуллоева]], рӯзноманигор. * [[1958]] — [[Бӯрибеки Худойбахш]], нависанда ва рӯзноманигор.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. — Душанбе, 2017. — 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 26 июл]]'' == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-26/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/26_июля Наука, 26.07] [[Гурӯҳ:26 июл| ]] d5s7d2jxmpyahvd2ggmjondcq9wok5c 0 2176 1481175 1345899 2026-07-17T03:12:44Z VASHGIRD 8035 1481175 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 29 июл]]'' === Ҷаҳонӣ === * {{Парчамбандӣ|СММ}} — Рӯзи байналмилалии бабр. === Миллӣ === === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 29 июл]]'' * [[1942]] — Орденҳои Александр Невский, Суворов ва Кутузов дар ИҶШС таъсис ёфтанд. * [[1954]] — Нашри қисми якуми сегонаи Ҷ. Р. Р. Толкин «Арбоби ҳалқаҳо». == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 29 июл]]'' * [[1817]] — [[Иван Айвазовский]] (дарг. [[1900]]), рассом-маринисти машҳури рус. * [[1871]] — [[Григорий Распутин]] (дарг. [[1916]]), чеҳраи таърихӣ ва медиуми рус. * [[1883]] — [[Бенито Муссолини]] (дарг. [[1945]]), диктатори итолиёӣ. * [[1918]] — [[Сергей Музаффаров]] (дарг. [[1996]]), рӯзноманигор, Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон. * [[1948]] — [[Олимҷон Хоҷамуродов]], доктори илмҳои филологӣ, профессор.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. — Душанбе, 2017. — 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 29 июл]]'' * [[1856]] — [[Роберт Шуман]] (зод. [[1810]]), оҳангсози олмонӣ. * [[1890]] — [[Винсент Ван Гог]] (зод. [[1853]]), рассоми постимпрессионисти ҳолландӣ. == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-29/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/29_июля Наука, 29.07] [[Гурӯҳ:29 июл| ]] nbwdd74khh2w8id0h4tspvyzynowp0i 0 2177 1481176 1320785 2026-07-17T03:16:58Z VASHGIRD 8035 1481176 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 30 июл]]'' === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Вануату}} — Рӯзи истиқлол. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 30 июл]]'' == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 30 июл]]'' * [[1863]] — [[Ҳенри Форд]] (дарг. [[1947]]), саноатчии амрикоӣ, асосгузори ширкати «Ford Motor Company». * [[1889]] — [[Владимир Зворикин]] (дарг. [[1982]]), ихтироъкори рус дар соҳаи телевизион. * [[1913]] — [[Евгения Носик]] (дарг. [[1996]]), рассом, Корманди шоистаи фарҳанги Тоҷикистон. * [[1933]] — [[Ҳабибулло Саидмуродов]] (дарг. [[1999]]), доктори илмҳои иқтисодӣ, профессор, академики Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, Ходими шоистаи илми ҷумҳурӣ. * [[1933]] — [[Усмон Олим]] (дарг. [[2008]]), шоир ва нависанда. * [[1947]] — [[Арнолд Швартсенеггер]], ҳунарпеша ва сиёсатмадори амрикоӣ. * [[1958]] — [[Зарифҷон Юлдошев]], доктори илмҳои техникӣ.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Суҷонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, F. Аминов. – Душанбе, 2017. – 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 30 июл]]'' * [[1898]] — [[Отто фон Бисмарк]] (зод. [[1815]]), арбоби давлатии Олмон, аввалин канслери Империяи Олмон. * [[1912]] — [[Мутсухито]] (зод. [[1852]]), императори Ҷопон (Император Мэйдзи). == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-30/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/30_июля Наука, 30.07] [[Гурӯҳ:30 июл| ]] 7gqh9bxn6xomwhbrzmreex35k1ke0p5 0 2179 1481177 1320789 2026-07-17T03:18:27Z VASHGIRD 8035 1481177 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 31 июл]]'' === Миллӣ === * Рӯзи зани африқоӣ. * {{Парчамбандӣ|Конго}} — Рӯзи саршавии инқилоб. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 31 июл]]'' == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 31 июл]]'' * [[1818]] — [[Иля Берзин]] (дарг. [[1896]]), шарқшиноси рус, муҳаққиқи адабиёти классикии форс-тоҷик. * [[1918]] — [[Турдӣ Бобоева]] (дарг. [[2004]]), пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. * [[1930]] — [[Олег Попов]] (дарг. [[2016]]), артисти сирк ва ҳаҷвнигор. * [[1931]] — [[Шириншоҳ Шоҳтемур (духтур)|Шириншоҳ Шоҳтемур]], олими соҳаи тиб, профессор. * [[1937]] — [[Эдита Пьеха]], овозхони шӯравӣ ва рус. * [[1940]] — [[Ираҷ Баширӣ]], забоншинос ва адабиётшиноси амрикоӣ. * [[1943]] — [[Ҳаёт Неъмати Самарқандӣ]] (дарг. [[2021]]), шоир ва драматург. * [[1958]] — [[Ҷӯрабеки Саъдулло]], нависанда.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. – Душанбе, 2017. – 393 с.</ref> * [[1965]] — [[Ҷоан Кэтлин Роулинг]], нависандаи англис. == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 31 июл]]'' * [[1556]] — [[Игнатий Лойола]] (зод. [[1491]]), асосгузори ордени иезуитҳо. * [[1784]] — [[Дени Дидро]] (зод. [[1713]]), нависанда ва файласуфи фаронсавӣ. * [[1944]] — [[Антуан де Сент-Экзюпери]] (зод. [[1900]]), нависанда ва ҳавонаварди фаронсавӣ. == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-31/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/31_июля Наука, 31.07] [[Гурӯҳ:31 июл| ]] 2x8odtfv5ves1bztq3dje7rtab52aid 1481178 1481177 2026-07-17T03:20:04Z VASHGIRD 8035 1481178 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 31 июл]]'' === Ҷаҳонӣ === * Рӯзи зани африқоӣ. === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Конго}} — Рӯзи саршавии инқилоб. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 31 июл]]'' == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 31 июл]]'' * [[1818]] — [[Иля Берзин]] (дарг. [[1896]]), шарқшиноси рус, муҳаққиқи адабиёти классикии форс-тоҷик. * [[1918]] — [[Турдӣ Бобоева]] (дарг. [[2004]]), пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. * [[1930]] — [[Олег Попов]] (дарг. [[2016]]), артисти сирк ва ҳаҷвнигор. * [[1931]] — [[Шириншоҳ Шоҳтемур (духтур)|Шириншоҳ Шоҳтемур]], олими соҳаи тиб, профессор. * [[1937]] — [[Эдита Пьеха]], овозхони шӯравӣ ва рус. * [[1940]] — [[Ираҷ Баширӣ]], забоншинос ва адабиётшиноси амрикоӣ. * [[1943]] — [[Ҳаёт Неъмати Самарқандӣ]] (дарг. [[2021]]), шоир ва драматург. * [[1958]] — [[Ҷӯрабеки Саъдулло]], нависанда.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. – Душанбе, 2017. – 393 с.</ref> * [[1965]] — [[Ҷоан Кэтлин Роулинг]], нависандаи англис. == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 31 июл]]'' * [[1556]] — [[Игнатий Лойола]] (зод. [[1491]]), асосгузори ордени иезуитҳо. * [[1784]] — [[Дени Дидро]] (зод. [[1713]]), нависанда ва файласуфи фаронсавӣ. * [[1944]] — [[Антуан де Сент-Экзюпери]] (зод. [[1900]]), нависанда ва ҳавонаварди фаронсавӣ. == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-31/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/31_июля Наука, 31.07] [[Гурӯҳ:31 июл| ]] j7rv6fzxlj4oxdtmt1rxunj4tw3c8k8 0 2396 1481023 1462233 2026-07-16T16:24:43Z Zosya95 54344 1481023 wikitext text/x-wiki {{Хӯрок |номи аслӣ = |расм = Kurutob Tajikistan.JPG |номи расм = Табақи қурутоб |навъ = Хӯроки асосӣ |ошхонаи миллӣ = [[Ошхонаи тоҷикӣ]] |эҷодкунанда = |сол = |маҳсулоти асосӣ = [[ҷурғот]] ё [[чакка]], [[фатир]], [[равғани зағир]], [[помидор]], [[бодиринг]], [[кабудӣ]], [[пиёз]], [[намак]] |маҳсулоти иловагӣ = [[қурут]], [[шир]], [[рағани зард]] ё [[рағани пахта]], [[қаламфур]] ё [[мурч]] |монандҳо = [[шакароб]] |дастур = |анбор = }} '''Қурутоб''' — як навъ [[Хӯрок|хӯроки]] миллии Тоҷикистон. Қурутоб хӯроки [[Чӯпон|чӯпонон]] буда, асосан дар ноҳияҳои ҷануби Тоҷикистон ва баъзе минтақаҳои кӯҳистони Афғонистон омода карда мешавад. Дар Афғонистон онро қурутӣ меноманд.<ref>{{Cite web |url=https://www.pbs.org/food/recipes/qurooti |title=Qurooti |website=PBS Food |publisher=PBS |access-date=16 July 2026 }}</ref> == Тарзи омодакунӣ == Қурутоб таоми нисбатан осон буда, бо чанд маводи кам омода мешавад ва дорои миқдори зиёди калория мебошад. Барои тайёр кардани қурутоб қурутро дар оби ҷӯши ширгарм тар карда, сипас дар табақи чӯбин соида тамоман ҳал мекунанд. Баъд дар коса ё табақ фатирро реза карда, аз ҳамон қурутоб меандозанд. Ба коса ё табақ ин­чунин равғани зард ё маскаи доғ, мурч, намакро ҳам ило­ва кардан мумкин аст<ref name=":0">{{ДФМТ|Қурутоб|1|муаллиф=Н. Шарипов}}</ref>. Ба қурутоб мувофиқи табъ [[пиёз|резапиёз]], [[кабудӣ]], [[мурч]] ё [[қаламфур]] ҳамроҳ мекунанд. Дар водии [[Зарафшон]] қурутобро ин тарз мепазанд. Қурути қоқро бо оби ҷӯшида месалованд, сипас пиёзи оширо дар равғани зард зирбонда аз болояш мерезанд ва ҳамчун таоми дуюм истеъмол менамоянд. Дар болооби дарёи Зарафшон қурутро дар оби гарм каме тар карда, баъди мулоим шудан ба девораҳои зарфи чӯбин совида қурутоб тайёр мекунанд. Сипас қурутобро ба косаҳо мегиранд, баъд равғани зарди гудохта андохта аз болояш нон реза мекунанд<ref>Феҳристи миллии фаҳанги ғайримоддӣ /National list of intangible cultural heritage/ Пажӯшиҳгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги ҶТ — Душанбе: «Аржанг» 2016, — С. 164</ref>. Қурутоб таоми серғизо буда, онро аз ҷурғоти чакка низ тайёр мекунанд. Барои 2‒3 фатир як коса қурути обкардашуда ё ҷурғот, 2‒3 бандча пиёзи ка­буд ва кабудӣ, 200 г равған ва мувофиқи табъ мурч лозим аст<ref name=":0" />. == Нигаред низ == * [[Шакароб]] == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ]] [[Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот]] f4kf3je3g9mgtw6uegp90g7req9y5xa 0 2464 1481133 1464224 2026-07-16T23:08:08Z Zosya95 54344 Changed redirect target from [[Вашингтон (маъноҳо)]] to [[Вашингтон (шаҳр)]] 1481133 wikitext text/x-wiki #равона [[Вашингтон (шаҳр)]] g3r1qy47j7gk8dagdt6ylh5euoa9gan 0 3500 1481103 564448 2026-07-16T22:17:38Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Вилояти Уексфорд]] to [[Вилояти Вексфорд]] 564448 wikitext text/x-wiki {{Вилояти Ирландия кутти |Номи аслӣ=Loch Garman |Номи англисӣ=Wexford |Номи тоҷикӣ=Уексфорд |Дар харита=IrelandWexford.png |Пойтахт=Уексфорд |Аҳолӣ=131,615 |Year=2006 |Масоҳат=2,352 }} '''Вилояти Уексфорд''' ({{Забон-га|Contae Loch Garman}}, {{Забон-ан|County Wexford}}) — яке аз вилоятҳои [[Ҷумҳӯрии Ирландия]] аст. == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} {{Вилоятҳои Ирландия}} 785vqeltz9oms38win6innbp4rlzcbk 0 3740 1481130 1140612 2026-07-16T23:05:42Z Zosya95 54344 1481130 wikitext text/x-wiki [[Акс:VOA logo.svg|thumb|Voice of America logo]] '''Садои Амрико''' {{lang-en|Voice of America}} - радиои байналмиллалии [[ИМА]] мебошад. Бо беш аз 40 забонҳои дунё аз [[Вашингтон (шаҳр)]] барномаҳои худро пахш мекунад. == Нигаред == * [[Радиои Аврупои Озод/Радиои Озодӣ]] {{commons|Voice of America}} == Пайвандҳо == *[http://www.voanews.com Садои Амрико] [[Гурӯҳ:ИМА]] [[Гурӯҳ:Радио]] 93zuflwvgdliy1as77sz634oruvi0nk 0 4088 1481002 1313038 2026-07-16T12:38:49Z VASHGIRD 8035 1481002 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 17 июл]]'' === Миллӣ === * Рӯзи истиқлоли {{Парчамбандӣ|Словакия}} * {{Парчамбандӣ|Ироқ}} — Рӯзи инқилоб. * {{Парчамбандӣ|Лесото}} — Рӯзи шоҳ. * {{Парчамбандӣ|Пуэрто-Рико}} — Рӯзи Ривера. * {{Парчамбандӣ|Финляндия}} — Рӯзи демократия. * {{Парчамбандӣ|Кореяи Ҷанубӣ}} — [[Рӯзи сарқонун]]. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 17 июл]]'' == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 17 июл]]'' * [[1953]] — [[Ӯктам Тошматов]], генерал-майор. * [[1958]] — [[Абдусаттор Ҳафизов]], олими соҳаи [[физика]].<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. – Душанбе, 2017. – 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 17 июл]]'' == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-17/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/17_июля Наука, 17.07] [[Гурӯҳ:17 июл| ]] 3xbb8wjto8igb643qka1y1jy6m17o2l 1481003 1481002 2026-07-16T12:39:15Z VASHGIRD 8035 1481003 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 17 июл]]'' === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Словакия}} — Рӯзи истиқлол * {{Парчамбандӣ|Ироқ}} — Рӯзи инқилоб. * {{Парчамбандӣ|Лесото}} — Рӯзи шоҳ. * {{Парчамбандӣ|Пуэрто-Рико}} — Рӯзи Ривера. * {{Парчамбандӣ|Финляндия}} — Рӯзи демократия. * {{Парчамбандӣ|Кореяи Ҷанубӣ}} — [[Рӯзи сарқонун]]. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 17 июл]]'' == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 17 июл]]'' * [[1953]] — [[Ӯктам Тошматов]], генерал-майор. * [[1958]] — [[Абдусаттор Ҳафизов]], олими соҳаи [[физика]].<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. – Душанбе, 2017. – 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 17 июл]]'' == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-17/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/17_июля Наука, 17.07] [[Гурӯҳ:17 июл| ]] 156w1bfgp61trmp6x17h3yigf9h8qmy 1481006 1481003 2026-07-16T12:40:10Z VASHGIRD 8035 /* Миллӣ */ 1481006 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 17 июл]]'' === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Словакия}} — Рӯзи истиқлол * {{Парчамбандӣ|Ироқ}} — Рӯзи инқилоб. * {{Парчамбандӣ|Лесото}} — Рӯзи шоҳ. * {{Парчамбандӣ|Пуэрто-Рико}} — Рӯзи Ривера. * {{Парчамбандӣ|Финляндия}} — Рӯзи демократия. * {{Парчамбандӣ|Кореяи Ҷанубӣ}} — [[Рӯзи сарқонун]]. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 17 июл]]'' == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 17 июл]]'' * [[1953]] — [[Ӯктам Тошматов]], генерал-майор. * [[1958]] — [[Абдусаттор Ҳафизов]], олими соҳаи [[физика]].<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. – Душанбе, 2017. – 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 17 июл]]'' == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-17/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/17_июля Наука, 17.07] [[Гурӯҳ:17 июл| ]] d26oerkhck4h7pvyii3xy6dtqf5xm6x 0 4114 1481173 1313034 2026-07-17T03:11:31Z VASHGIRD 8035 1481173 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 28 июл]]'' === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Перу}} — Рӯзи истиқлол. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 28 июл]]'' * [[1954]] — Таъсиси деҳаи [[Даҳана (деҳа, н. Кӯлоб)|Даҳана]] дар колхози ба номи Сафар Амиршоеви ноҳияи Кӯлоби вилояти Кӯлоби ҶШС Тоҷикистон.<ref>[http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_dakhana/0-1146 Ҷамоати Даҳана]</ref> == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 28 июл]]'' * [[1968]] — [[Маҳмудхон Шоев]], адабиётшинос.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. – Душанбе, 2017. – 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 28 июл]]'' == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-28/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/28_июля Наука, 28.07] [[Гурӯҳ:28 июл| ]] muxfui9sforx2gf6k1hi21qa513r2tw 1481174 1481173 2026-07-17T03:11:51Z VASHGIRD 8035 1481174 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 28 июл]]'' === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Перу}} — Рӯзи истиқлол. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 28 июл]]'' == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 28 июл]]'' * [[1968]] — [[Маҳмудхон Шоев]], адабиётшинос.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. – Душанбе, 2017. – 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 28 июл]]'' == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-28/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/28_июля Наука, 28.07] [[Гурӯҳ:28 июл| ]] 0hlsfb8uyrjtsugh5es0gj0y3poghv7 0 4456 1481046 1464760 2026-07-16T20:20:43Z Zosya95 54344 1481046 wikitext text/x-wiki [[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|[[Қалами ранга|Қаламҳои ранга]]]] '''Ранг''' — хислати субъективии сифатии афканишоти электромагнитии диапазони оптикӣ, ки дар асоси ҳиссиёти физиологии биниш ва вобаста ба як қатор факторҳои физикӣ, физиологӣ ва психологӣ муайян мешавад. ==Хусусияти рангҳо== [[File:Farming near Klingerstown, Pennsylvania.jpg|thumb|right|Рангҳои [[табиат]]]] Барои фарқ кардани ранг ба ҳар як шахс сохти чашм ва хусусиятҳои меъросии чашм ва психика муҳим аст, то ин ки вай рангҳоро фарқ карда тавонад. Таъсири як ранг дар байни як чанд одамон ҳиссиёти гуногунро нишон медиҳад ва ба ҳар кадоми онҳо ранг гуногун менамояд. Аз ин ҷо баҳсе ки «дар ҳақиқат кадом ранг аст?» бе фоида аст, чунки барои ҳар як бинанда ҳақиқат он рангест ки вай худаш мебинад. == Рангҳо дар забони тоҷикӣ == '''Рангҳои асосӣ''' *[[Акс:Solid white bordered.png|25px]] [[Сафед]] *[[Акс:Boneblack.jpg|25px]] [[Сиёҳ]] *[[Акс:Dgrd pfm.noe.svg|25px]] [[Сурх]] *[[Акс:Solid yellow.svg|25px]] [[Зард]] *[[Акс:Solid_blue.svg|25px]] [[Кабуд]] *[[Акс:Solid green.svg|25px]] [[Сабз]] *[[Акс:Solid purple.svg|25px]] [[Бунафш]] *[[Акс:Solid_orange.svg|25px]] [[Hоринҷӣ]] *[[Акс:Solid_grey.svg|25px]] [[Xокистарранг]] *[[Акс:Solid_brown.svg|25px]] [[Қаҳваранг]] '''Рангҳои камшинос''' *[[Акс:Solid_magenta.svg|25px]] [[Арғувон]] *[[Акс:Solid_indigo.svg|25px]] [[Нилгун]] *[[Акс:Solid_verdigris.svg|25px]] [[Зангор]] *[[Акс:Solid_turquoise.svg|25px]] [[Фирӯзаранг]] Рангҳо мешаванд: ''беранг, шаффоф, серанг, таҳлилӣ спектрӣ ва ғайри спектрӣ. Нурҳои ултро бунафш: сиёҳ, хокистарранг, нуқрагун, сафед, тилоӣ, хурмоӣ, қахваранг, шамуа, зайтунӣ, ботлоқӣ, сабзгун, тсиан (бе ранг), сабзтоби шаффоф, фирузаранг, садбаргӣ, ҳамранги қулфинай, сурхи сиёҳтоб, сурхи баланд, лолагун, суп сурх, қирмизӣ, олуранг, хоки ранг, каҳваранг.'' Аз қадим одамон барои фарқияти рангҳо аҳамияти хоса зоҳир мекарданд. Дар астрологияи нурҳои офтоб 7 ситораро ба ҳафт ранг мансуб мешуморанд: :ранги сурх – Марс, :ранги кабуд – Венера, :ранги зард – Сатурн, :ранги арғувон – Юпитер, :ранги зарди сурхтоб – Офтоб, :ранги бунафш – ранги Моҳ. Рангҳо на танҳо рамзи сайёраҳо буданд ва боз ҳолати иҷтимоӣ ва ҳолатҳои гуногуни равонии одамонро ифода мекарданд. Халқиятҳои гуногун рамзҳоеро бо рангҳои ифодакунандаи марзу бумашон истифода мекунанд. Масъалан дар Чин одами кушод ва содиқро «Дили сурх» мегӯянд. == Маънои рангҳо == * Сурх – пеш аз ҳама хун ва оташро ифода мекунад. Хурсандӣ, зебоӣ, муҳаббат, саодатманди ва ҳаёт. * Сафед – тозагӣ, покӣ, хурсандӣ, накукорӣ, ҳақиқӣ, самимӣ, бахт. * Сабз – оромӣ, ҷавобгарӣ. * Сиёҳ – ҷиддӣ, тирагӣ, нобоварӣ, бадбахтӣ, ғам, андуҳ, марг. * Зард – фиреб, дард, ҷудоӣ, ҳисси гармӣ, оромӣ, бехатарӣ. * Кабуд – ҷовидонӣ, некӣ, боварӣ, доимӣ. Рангҳоро барои ҳал кардани проблемаҳои гуногун истифода бурдан мумкин аст. Мехоҳед, ки шуморо бо диққат гӯш кунанд? Пас либосҳоеро ба бар намоед, ки ранги кабуди серрангро дошта бошанд. Руҳафтодагиро бошад бо пӯшидани либосҳои серранг бартараф кардан мумкин аст. Дар беморхонаҳо ранги либос ин ба ҳолати бемор метавонад ҷавобан таъсир расонад. Дар шуъбаи кардиология ранги сабз кори дил ва роҳҳои нафаскаширо хуб мекунад. Дар утоқи шифоёбандагон ранги сурх хуб аст. Барои беморони асаб рангҳои кабуд, садбаргӣ, зард ва осмонӣ тавсия мешаванд. Дар шуъбаи сироятӣ ва инчунин беморони фишорашон баланд мебошад, кабуди пастранг беҳтар аст. Ранги сурх шамолхӯриро бартараф мекунад. == Адабиёт == * ''Артюшин Л. Ф.'', Основы воспроизведения цвета в фотографии, кино и полиграфии, М., 1970 * ''Вавилов Н.'', Свет и цвет в природе * ''Гуревич М. М.'', Цвет и его измерение, М. — Л., 1950 * ''Кустарёв А. К.'', Колориметрия цветного телевидения, М., 1967 * ''Ивенс Р. М.'', Введение в теорию цвета, пер. с англ., М., 1964 * {{ВТ-ЭСБЕ|Цвет тел|[[Петрушевский, Фёдор Фомич|Петрушевский Ф. Ф.]]}} * ''Селицкий А. Л.'', Цветоведение. Минск, 2019. * ''Шерцль В. И.'', [https://web.archive.org/web/20161014154942/http://vrn-id.ru/filzaps842.htm О названиях цветов] // «[[Филологические записки]]», Воронеж, [[1873]] * ''Уилан Б.'', Гармония цвета: Новое руководство по созданию цветовых комбинаций / Б. Уилан; Пер. с англ. Г. Щёлоковой. — М.: ООО «Издательство Астрель»: ООО «Издательство АСТ», 2005 * ''Яковлев Б.'', Цвет в живописи // Художник. 1961, № 3. С. 27—31 * ''Wyszecki G.'', Stiles W. S., Color science, N. Y. — L. — Sydney, 1967. * ''Deane B.'' Judd and Gunter Wyszecki — Color in business, science and industry 1975, ISBN 0-471-45212-2 ipzae4tnth0qtri29hl0lo0o8b7ufmh 1481067 1481046 2026-07-16T21:10:59Z Zosya95 54344 /* Рангҳо дар забони тоҷикӣ */ 1481067 wikitext text/x-wiki [[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|[[Қалами ранга|Қаламҳои ранга]]]] '''Ранг''' — хислати субъективии сифатии афканишоти электромагнитии диапазони оптикӣ, ки дар асоси ҳиссиёти физиологии биниш ва вобаста ба як қатор факторҳои физикӣ, физиологӣ ва психологӣ муайян мешавад. ==Хусусияти рангҳо== [[File:Farming near Klingerstown, Pennsylvania.jpg|thumb|right|Рангҳои [[табиат]]]] Барои фарқ кардани ранг ба ҳар як шахс сохти чашм ва хусусиятҳои меъросии чашм ва психика муҳим аст, то ин ки вай рангҳоро фарқ карда тавонад. Таъсири як ранг дар байни як чанд одамон ҳиссиёти гуногунро нишон медиҳад ва ба ҳар кадоми онҳо ранг гуногун менамояд. Аз ин ҷо баҳсе ки «дар ҳақиқат кадом ранг аст?» бе фоида аст, чунки барои ҳар як бинанда ҳақиқат он рангест ки вай худаш мебинад. == Рангҳо дар забони тоҷикӣ == '''Рангҳои асосӣ''' *[[Акс:Solid white bordered.png|25px]] [[Сафед]] *[[Акс:Boneblack.jpg|25px]] [[Сиёҳ]] *[[Акс:Dgrd pfm.noe.svg|25px]] [[Сурх]] *[[Акс:Solid yellow.svg|25px]] [[Зард]] *[[Акс:Solid_blue.svg|25px]] [[Кабуд]] *[[Акс:Solid green.svg|25px]] [[Сабз]] *[[Акс:Solid purple.svg|25px]] [[Бунафш]] *[[Акс:Solid_orange.svg|25px]] [[Hоринҷӣ]] *[[Акс:Solid_grey.svg|25px]] [[Xокистарранг]] *[[Акс:Solid_brown.svg|25px]] [[Қаҳваранг]] '''Рангҳои камшинос''' *[[Акс:Solid_magenta.svg|25px]] [[Арғувон (ранг)|Арғувон]] *[[Акс:Solid_indigo.svg|25px]] [[Нилгун]] *[[Акс:Solid_verdigris.svg|25px]] [[Зангор]] *[[Акс:Solid_turquoise.svg|25px]] [[Фирӯзаранг]] Рангҳо мешаванд: ''беранг, шаффоф, серанг, таҳлилӣ спектрӣ ва ғайри спектрӣ. Нурҳои ултро бунафш: сиёҳ, хокистарранг, нуқрагун, сафед, тилоӣ, хурмоӣ, қахваранг, шамуа, зайтунӣ, ботлоқӣ, сабзгун, тсиан (бе ранг), сабзтоби шаффоф, фирузаранг, садбаргӣ, ҳамранги қулфинай, сурхи сиёҳтоб, сурхи баланд, лолагун, суп сурх, қирмизӣ, олуранг, хоки ранг, каҳваранг.'' Аз қадим одамон барои фарқияти рангҳо аҳамияти хоса зоҳир мекарданд. Дар астрологияи нурҳои офтоб 7 ситораро ба ҳафт ранг мансуб мешуморанд: :ранги сурх – Марс, :ранги кабуд – Венера, :ранги зард – Сатурн, :ранги арғувон – Юпитер, :ранги зарди сурхтоб – Офтоб, :ранги бунафш – ранги Моҳ. Рангҳо на танҳо рамзи сайёраҳо буданд ва боз ҳолати иҷтимоӣ ва ҳолатҳои гуногуни равонии одамонро ифода мекарданд. Халқиятҳои гуногун рамзҳоеро бо рангҳои ифодакунандаи марзу бумашон истифода мекунанд. Масъалан дар Чин одами кушод ва содиқро «Дили сурх» мегӯянд. == Маънои рангҳо == * Сурх – пеш аз ҳама хун ва оташро ифода мекунад. Хурсандӣ, зебоӣ, муҳаббат, саодатманди ва ҳаёт. * Сафед – тозагӣ, покӣ, хурсандӣ, накукорӣ, ҳақиқӣ, самимӣ, бахт. * Сабз – оромӣ, ҷавобгарӣ. * Сиёҳ – ҷиддӣ, тирагӣ, нобоварӣ, бадбахтӣ, ғам, андуҳ, марг. * Зард – фиреб, дард, ҷудоӣ, ҳисси гармӣ, оромӣ, бехатарӣ. * Кабуд – ҷовидонӣ, некӣ, боварӣ, доимӣ. Рангҳоро барои ҳал кардани проблемаҳои гуногун истифода бурдан мумкин аст. Мехоҳед, ки шуморо бо диққат гӯш кунанд? Пас либосҳоеро ба бар намоед, ки ранги кабуди серрангро дошта бошанд. Руҳафтодагиро бошад бо пӯшидани либосҳои серранг бартараф кардан мумкин аст. Дар беморхонаҳо ранги либос ин ба ҳолати бемор метавонад ҷавобан таъсир расонад. Дар шуъбаи кардиология ранги сабз кори дил ва роҳҳои нафаскаширо хуб мекунад. Дар утоқи шифоёбандагон ранги сурх хуб аст. Барои беморони асаб рангҳои кабуд, садбаргӣ, зард ва осмонӣ тавсия мешаванд. Дар шуъбаи сироятӣ ва инчунин беморони фишорашон баланд мебошад, кабуди пастранг беҳтар аст. Ранги сурх шамолхӯриро бартараф мекунад. == Адабиёт == * ''Артюшин Л. Ф.'', Основы воспроизведения цвета в фотографии, кино и полиграфии, М., 1970 * ''Вавилов Н.'', Свет и цвет в природе * ''Гуревич М. М.'', Цвет и его измерение, М. — Л., 1950 * ''Кустарёв А. К.'', Колориметрия цветного телевидения, М., 1967 * ''Ивенс Р. М.'', Введение в теорию цвета, пер. с англ., М., 1964 * {{ВТ-ЭСБЕ|Цвет тел|[[Петрушевский, Фёдор Фомич|Петрушевский Ф. Ф.]]}} * ''Селицкий А. Л.'', Цветоведение. Минск, 2019. * ''Шерцль В. И.'', [https://web.archive.org/web/20161014154942/http://vrn-id.ru/filzaps842.htm О названиях цветов] // «[[Филологические записки]]», Воронеж, [[1873]] * ''Уилан Б.'', Гармония цвета: Новое руководство по созданию цветовых комбинаций / Б. Уилан; Пер. с англ. Г. Щёлоковой. — М.: ООО «Издательство Астрель»: ООО «Издательство АСТ», 2005 * ''Яковлев Б.'', Цвет в живописи // Художник. 1961, № 3. С. 27—31 * ''Wyszecki G.'', Stiles W. S., Color science, N. Y. — L. — Sydney, 1967. * ''Deane B.'' Judd and Gunter Wyszecki — Color in business, science and industry 1975, ISBN 0-471-45212-2 3smdqx6ztj4wssh0prnj2eoonf66bb8 10 4644 1481025 1461573 2026-07-16T16:36:17Z Zosya95 54344 1481025 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ | ном = Қуттии ранг | тасвир = {{{тасвир|}}} | тавсифи тасвир = {{{тавсифи тасвир|}}} | hex = {{{hex|}}} | rgb = {{{rgb|}}} | cmyk = {{{cmyk|}}} | hsv = {{{hsv|}}} | cielch = {{{cielch|}}} | дарозии мавҷ = {{{дарозии мавҷ|}}} нм | frequency = {{{frequency|}}} THz | сарчашма = {{{сарчашма|}}} | маъно = {{{маъно|}}} | isccname = {{{isccname|}}} | тобиш1 = {{{тобиш|}}} | variation1color = {{{variation1color|}}} | variation2 = {{{variation2|}}} | variation2color = {{{variation2color|}}} | variation3 = {{{variation3|}}} | variation3color = {{{variation3color|}}} | variation4 = {{{variation4|}}} | variation4color = {{{variation4color|}}} | variation5 = {{{variation5|}}} | variation5color = {{{variation5color|}}} | variation6 = {{{variation6|}}} | variation6color = {{{variation6color|}}} | variation7 = {{{variation7|}}} | variation7color = {{{variation7color|}}} | variation8 = {{{variation8|}}} | variation8color = {{{variation8color|}}} | subbox = {{{subbox|}}} | subheader = {{#if:{{{hex|}}}|&nbsp;}} | subheaderstyle = line-height:12px; background-color:#{{{hex|}}}; color:inherit; border:0.1px solid #000; | subheaderclass = mw-no-invert }} og828cfappmk3fec4b5os96q9g4t0b3 1481026 1481025 2026-07-16T16:43:08Z Zosya95 54344 1481026 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ | исм = Қуттии ранг | ном = {{{ном|}}} | тасвир = {{{тасвир|}}} | тавсифи тасвир = {{{тавсифи тасвир|}}} | hex = {{{hex|}}} | rgb = {{{rgb|}}} | cmyk = {{{cmyk|}}} | hsv = {{{hsv|}}} | cielch = {{{cielch|}}} | дарозии мавҷ = {{{дарозии мавҷ|}}} нм | басомад = {{{басомад|}}} TҲс | сарчашма = {{{сарчашма|}}} | маъно = {{{маъно|}}} | тобиш1 = {{{тобиш1|}}} | ранги_тобиш1 = {{{ранги_тобиш1|}}} | тобиш2 = {{{тобиш2|}}} | ранги_тобиш2 = {{{ранги_тобиш2|}}} | тобиш3 = {{{тобиш3|}}} | ранги_тобиш3 = {{{ранги_тобиш3|}}} | тобиш4 = {{{тобиш4|}}} | ранги_тобиш4 = {{{ранги_тобиш4|}}} | тобиш5 = {{{тобиш5|}}} | ранги_тобиш5 = {{{ранги_тобиш5|}}} | тобиш6 = {{{тобиш6|}}} | ранги_тобиш6 = {{{ранги_тобиш6|}}} | тобиш7 = {{{тобиш7|}}} | ранги_тобиш7 = {{{ранги_тобиш7|}}} | тобиш8 = {{{тобиш8|}}} | ранги_тобиш8 = {{{ранги_тобиш8|}}} | зерқуттӣ = {{{зерқуттӣ|}}} | зерлавҳа = {{#if:{{{hex|}}}|&nbsp;}} | subheaderstyle = line-height:12px; background-color:#{{{hex|}}}; color:inherit; border:0.1px solid #000; | синфи зерлавҳа = mw-no-invert }} k0vyft9g4a72n4fwm4e6lou7udssqem 1481027 1481026 2026-07-16T16:51:46Z Zosya95 54344 1481027 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ | исм = Қуттии ранг | ном = {{{ном|}}} | болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} | тасвир = {{{тасвир|}}} | тавсифи тасвир = {{{тавсифи тасвир|}}} | hex = {{{hex|}}} | rgb = {{{rgb|}}} | cmyk = {{{cmyk|}}} | hsv = {{{hsv|}}} | cielch = {{{cielch|}}} | дарозии мавҷ = {{{дарозии мавҷ|}}} нм | басомад = {{{басомад|}}} TҲс | сарчашма = {{{сарчашма|}}} | маъно = {{{маъно|}}} | тобиш1 = {{{тобиш1|}}} | ранги_тобиш1 = {{{ранги_тобиш1|}}} | тобиш2 = {{{тобиш2|}}} | ранги_тобиш2 = {{{ранги_тобиш2|}}} | тобиш3 = {{{тобиш3|}}} | ранги_тобиш3 = {{{ранги_тобиш3|}}} | тобиш4 = {{{тобиш4|}}} | ранги_тобиш4 = {{{ранги_тобиш4|}}} | тобиш5 = {{{тобиш5|}}} | ранги_тобиш5 = {{{ранги_тобиш5|}}} | тобиш6 = {{{тобиш6|}}} | ранги_тобиш6 = {{{ранги_тобиш6|}}} | тобиш7 = {{{тобиш7|}}} | ранги_тобиш7 = {{{ранги_тобиш7|}}} | тобиш8 = {{{тобиш8|}}} | ранги_тобиш8 = {{{ранги_тобиш8|}}} | зерқуттӣ = {{{зерқуттӣ|}}} | зерлавҳа = {{#if:{{{hex|}}}|&nbsp;}} | subheaderstyle = line-height:12px; background-color:#{{{hex|}}}; color:inherit; border:0.1px solid #000; | синфи зерлавҳа = mw-no-invert }} {{Қуттӣ |имя = Қуттии ранг |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:8px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |тасвир = {{Wikidata|p18|{{{pic|}}}|size=100px|from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ1 = [[Цвета HTML|HEX]] |матн1 = {{{hex|}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]] }}¹ {{Без жирного|{{nobr|([[Красный цвет|r]], [[Зелёный цвет|g]], [[Синий цвет|b]])}}}} |текст2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{Без жирного|{{nobr|([[Сине-зелёный цвет|c]], [[Маджента (цвет)|m]], [[Жёлтый цвет|y]], [[Чёрный цвет|k]])}}}} |текст3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{Без жирного|{{nobr|([[Тон (цвет)|h]], [[Насыщенность цвета|s]], [[Яркость|v]])}}}} |текст4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} |нишонагузорӣ4 = {{if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн4 = {{{дарозии мавҷ|}}} нм | басомад = {{{басомад|}}} TҲс | сарчашма = {{{сарчашма|}}} | маъно = {{{маъно|}}} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |# Нормализовано к [0—255] }}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |# Нормализовано к [0—100] }} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }}<noinclude> {{doc}} </noinclude> 4rwvifgf2xrv09hpb3uwk18l39czsjo 1481028 1481027 2026-07-16T16:53:56Z Zosya95 54344 1481028 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |имя = Қуттии ранг |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:8px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |тасвир = {{Wikidata|p18|{{{pic|}}}|size=100px|from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ1 = [[Цвета HTML|HEX]] |матн1 = {{{hex|}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]] }}¹ {{Без жирного|{{nobr|([[Красный цвет|r]], [[Зелёный цвет|g]], [[Синий цвет|b]])}}}} |текст2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{Без жирного|{{nobr|([[Сине-зелёный цвет|c]], [[Маджента (цвет)|m]], [[Жёлтый цвет|y]], [[Чёрный цвет|k]])}}}} |текст3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{Без жирного|{{nobr|([[Тон (цвет)|h]], [[Насыщенность цвета|s]], [[Яркость|v]])}}}} |текст4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ4 = {{if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн4 = {{if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ5 = {{if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн5 = {{if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ6 = {{if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн6 = {{if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ7 = {{if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн7 = {{if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}}}} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |# Нормализовано к [0—255] }}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |# Нормализовано к [0—100] }} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }}<noinclude> {{doc}} </noinclude> oo94mjteytgo5i23gktcppfw3zwtfeb 1481030 1481028 2026-07-16T16:55:43Z Zosya95 54344 1481030 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |имя = Қуттии ранг |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:8px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |тасвир = {{Wikidata|p18|{{{pic|}}}|size=100px|from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ1 = [[Цвета HTML|HEX]] |матн1 = {{{hex|}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]] }}¹ {{Без жирного|{{nobr|([[Красный цвет|r]], [[Зелёный цвет|g]], [[Синий цвет|b]])}}}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{Без жирного|{{nobr|([[Сине-зелёный цвет|c]], [[Маджента (цвет)|m]], [[Жёлтый цвет|y]], [[Чёрный цвет|k]])}}}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{Без жирного|{{nobr|([[Тон (цвет)|h]], [[Насыщенность цвета|s]], [[Яркость|v]])}}}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}}}} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |# Нормализовано к [0—255] }}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |# Нормализовано к [0—100] }} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }}<noinclude> {{doc}} </noinclude> 5h84542b34gcvlko51q2nym8ki140u3 1481031 1481030 2026-07-16T16:57:50Z Zosya95 54344 1481031 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |имя = Қуттии ранг |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:8px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |тасвир = {{Wikidata|p18|{{{pic|}}}|size=100px|from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ1 = [[Цвета HTML|HEX]] |матн1 = {{{hex|}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]] }}¹ {{Без жирного|{{nobr|([[Красный цвет|r]], [[Зелёный цвет|g]], [[Синий цвет|b]])}}}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{Без жирного|{{nobr|([[Сине-зелёный цвет|c]], [[Маджента (цвет)|m]], [[Жёлтый цвет|y]], [[Чёрный цвет|k]])}}}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{Без жирного|{{nobr|([[Тон (цвет)|h]], [[Насыщенность цвета|s]], [[Яркость|v]])}}}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |# Нормализовано к [0—255] }}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |# Нормализовано к [0—100] }} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }}<noinclude> {{doc}} </noinclude> q2oiqtx59e6cocf312fcuuvx8vahjup 1481033 1481031 2026-07-16T19:52:25Z Zosya95 54344 1481033 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |имя = Қуттии ранг |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:8px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |тасвир = {{Wikidata|p18|{{{pic|}}}|size=100px|from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ1 = [[Цвета HTML|HEX]] |матн1 = {{{hex|}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |# Нормализовано к [0—255] }}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |# Нормализовано к [0—100] }} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }}<noinclude> {{doc}} </noinclude> 9c65cmre6mkkxo1dbus4jwt75nkjt0p 1481036 1481033 2026-07-16T20:09:06Z Zosya95 54344 1481036 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |имя = Қуттии ранг |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:8px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |тасвир = {{Wikidata|p18|{{{pic|}}}|size=100px|from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ1 = [[Цвета HTML|HEX]] |матн1 = {{{hex|}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |# Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |# Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }}<noinclude> {{doc}} </noinclude> li5cm1ir0maxybaapzhey8zjwhnn2i8 1481037 1481036 2026-07-16T20:10:10Z Zosya95 54344 1481037 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |имя = Қуттии ранг |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:8px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |нишонагузорӣ1 = [[Цвета HTML|HEX]] |матн1 = {{{hex|}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |# Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |# Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }}<noinclude> {{doc}} </noinclude> 03mgtsn4wthhbpj5yhvxgd3j31p3vq6 1481038 1481037 2026-07-16T20:11:00Z Zosya95 54344 1481038 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |имя = Қуттии ранг |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |нишонагузорӣ1 = [[Цвета HTML|HEX]] |матн1 = {{{hex|}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |# Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |# Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }}<noinclude> {{doc}} </noinclude> hhpvyvfnxvk5wrr08pmyv4mdr8ux88b 1481039 1481038 2026-07-16T20:11:29Z Zosya95 54344 1481039 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |имя = Қуттии ранг |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |нишонагузорӣ1 = [[Цвета HTML|HEX]] |матн1 = {{{hex|}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }}<noinclude> {{doc}} </noinclude> 6if4v3iwodzo2gpma3epwrav4k5r7a4 1481040 1481039 2026-07-16T20:11:46Z Zosya95 54344 1481040 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |имя = Қуттии ранг |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |нишонагузорӣ1 = [[Цвета HTML|HEX]] |матн1 = {{{hex|}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }}<noinclude> {{doc}} </noinclude> 2s9j1wzafjwdp1itzymoe96ajm9nkpd 1481042 1481040 2026-07-16T20:15:45Z Zosya95 54344 1481042 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |имя = Қуттии ранг |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |нишонагузорӣ1 = [[Цвета HTML|HEX]] |матн1 = {{{hex|}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }}<!-- -->{{#if: {{NAMESPACE}}{{{nocat|}}} || <!-- -->[[Гурӯҳ:Рангҳо]]<!-- --><noinclude> {{doc}} </noinclude> gjrecrb697uwqaxh6pvnn8tvy28b4n3 1481043 1481042 2026-07-16T20:18:07Z Zosya95 54344 1481043 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |имя = Қуттии ранг |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |нишонагузорӣ1 = [[Цвета HTML|HEX]] |матн1 = {{{hex|}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }} <noinclude>{{#if: {{NAMESPACE}}{{{nocat|}}} | [[Гурӯҳ:Рангҳо]]}} {{doc}}</noinclude> 2oeps0uj3pkdf6jfy17ngc6a7qwm7me 1481044 1481043 2026-07-16T20:18:30Z Zosya95 54344 1481044 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |имя = Қуттии ранг |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |нишонагузорӣ1 = [[Цвета HTML|HEX]] |матн1 = {{{hex|}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }} {{#if: {{NAMESPACE}}{{{nocat|}}} | [[Гурӯҳ:Рангҳо]]}} <noinclude>{{doc}}</noinclude> do4ujnx1nv7zgwp4vl9vq9efht0fk2u 1481045 1481044 2026-07-16T20:20:05Z Zosya95 54344 1481045 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |имя = Қуттии ранг |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |нишонагузорӣ1 = [[Цвета HTML|HEX]] |матн1 = {{{hex|}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }} {{#if: {{{nocat|}}} | | [[Гурӯҳ:Рангҳо]]}}<noinclude>{{doc}}</noinclude> ep36burksve0h0d1vttvxpel8rufxsr 1481048 1481045 2026-07-16T20:25:36Z Zosya95 54344 1481048 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |ном = Рангҳо |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |нишонагузорӣ1 = [[Рангҳои веб|HEX]] |матн1 = {{#if: {{{hex|}}}|#{{{hex|}}}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }} {{#if: {{{nocat|}}} | | [[Гурӯҳ:Рангҳо]]}}<noinclude>{{doc}}</noinclude> ank3fcdj66zgu2b3og8cnqty6otuo23 1481050 1481048 2026-07-16T20:26:18Z Zosya95 54344 Саҳифаро холӣ кард 1481050 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1481051 1481050 2026-07-16T20:26:50Z Zosya95 54344 1481051 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф|Шаблон ба Рангҳо кӯчонида шудааст}} e4d8yua29vu7lbmukh5gf29yiy1u3tb 0 4645 1481063 1479826 2026-07-16T20:59:59Z Zosya95 54344 1481063 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |hex= FFFF00 |r=255|g=255|b=0 |c=0|m=0|y=100|k=0 |h=60|s=100|v=100 }} '''Зард''' — [[ранг]]е, ки ҳангоми ҳисси он ҳубобчаҳои навъҳои L ва M-и чашм ба кор медароянд. Пуркунанда ё давоми ранги [[кабуд]] дар низоми [[RGB]] мебошад. Ранги зарди монохромӣ дар ҳудуди дарозии мавҷи электромагнитии 550-590 нм ҷой гирифтааст. == Нигаред == * Норанҷӣ == Пайвандҳо == {{commons|Yellow}} == Адабиёт == * {{Книга |ссылка=https://search.rsl.ru/ru/record/01007231018 |автор={{nobr|Артюшин Л. Ф.}} |заглавие=Основы воспроизведения цвета в фотографии, кино и полиграфии, с илл |год=1970 |место=Москва |издательство=«Искусство» |страниц=548 }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Книга |ссылка=https://www.studmed.ru/gurevich-mm-cvet-i-ego-izmerenie_ccf6a6ba30a.html |автор={{nobr|Гуревич М. М.}} |заглавие=Цвет и его измерение |год=1950 |место=Москва - Ленинград |издательство=Акад. наук СССР |страниц=268 |archivedate=2018-09-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180910103317/https://www.studmed.ru/gurevich-mm-cvet-i-ego-izmerenie_ccf6a6ba30a.html }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180910103317/https://www.studmed.ru/gurevich-mm-cvet-i-ego-izmerenie_ccf6a6ba30a.html |date=2018-09-10 }} * {{Книга |ссылка=https://search.rsl.ru/ru/record/01007775850 |автор={{nobr|Джадд Д., Вышецки Г.}} |заглавие=Цвет в науке и технике, пер. с англ. |ответственный=Под ред. д. т. н., проф. П.Ф. Артюшина |год=1978 |место=Москва |издательство=«Мир» |страниц=592 }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Книга |ссылка=https://bookree.org/reader?file=718411 |автор={{nobr|Ивенс Р. - М.}} |заглавие=Введение в теорию цвета, пер. с англ., с илл |год=1965 |место=Москва |издательство=«Мир» |страниц=446 |isbn=978-5-458-24263-9}} [[Гурӯҳ:Сояҳои зард| ]] [[Гурӯҳ:Рангҳо]] dyaxybeuwkqaqbcaav41h1o9xfx1l65 0 4647 1481058 1380637 2026-07-16T20:35:17Z Zosya95 54344 1481058 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |hex=000000 |r=0|g=0|b=0 |c=0|m=0|y=0|k=100 |h=-|s=-|v=0 |муқобил = сафед }} '''Сиёҳ''' — рангест, ки нури ҳеч қисмате аз тайфи қобили рӯъятро бозтоб намекунад. Ба таърифи дигар сиёҳ ҳовии ҳама рангҳо дар тайфи қобили рӯъят ҳаст ва гоҳ ба он ранги бефом ҳам гуфта шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Color-stub}} [[Гурӯҳ:Сояҳои сиёҳ]] j6klq022uiub7hw5lmg5y30idrd9pdr 1481059 1481058 2026-07-16T20:36:11Z Zosya95 54344 1481059 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |hex=000000 |r=0|g=0|b=0 |c=0|m=0|y=0|k=100 |h=0|s=0|v=0 |муқобил = сафед }} '''Сиёҳ''' — рангест, ки нури ҳеч қисмате аз тайфи қобили рӯъятро бозтоб намекунад. Ба таърифи дигар сиёҳ ҳовии ҳама рангҳо дар тайфи қобили рӯъят ҳаст ва гоҳ ба он ранги бефом ҳам гуфта шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Color-stub}} [[Гурӯҳ:Сояҳои сиёҳ]] kdu047fl8j31r21691upq1jtgfcc2p0 0 4648 1481062 1416331 2026-07-16T20:58:14Z Zosya95 54344 1481062 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо| |hex=008000 |r= 0|g=128|b=0 |c=100|m=0|y=100|k=0 |h=120|s=100|v=100 }} '''Сабз''' — яке аз се [[ранг]]ҳои асосӣ аст, ки дар баробари сурх ва кабуд. == Нигаред == * [[Зангор]] == Пайвандҳо == {{commons|Green}} {{Color-stub}} [[Гурӯҳ:Сояҳои сабз]] ol8du9vhq8jrr6asjylnchi21viho41 0 4650 1481055 1380628 2026-07-16T20:30:50Z Zosya95 54344 1481055 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |hex=FFFFFF |r=255|g=255|b=255 |c=0|m=0|y=0|k=0 |h=0|s=0|v=100 |муқобил=сиёҳ }} '''Сафед''' ё '''сапед''' — [[ранг]]ест, ки таркиб ҳамаи рангҳои тайф қобил дидан аст. Муқобили ин ранг [[сиёҳ]] аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Color-stub}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Сояҳои сафед]] 7kmynacn8cilaajd8ogqh0w9zxqo2gu 0 4654 1481061 1461364 2026-07-16T20:54:21Z Zosya95 54344 1481061 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |hex=0000FF |textcolor=white |r=0|g=0|b=255 |c=100|m=100|y=0|k=0 |h=240|s=100|v=100 }} '''Кабуд''' — яке аз се ранги асли рангдонаҳо дар наққошӣ ва назарияи ранги суннатӣ ва ҳамчунин дар модели ранги [[RGB]] аст. [[File:Neptune - Voyager 2 (29347980845) flatten crop.jpg|300px|мини|[[Нептун]] аз тадқиқоти кайҳонии «[[Вояҷер-2]]» соли 1989]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Color-stub}} [[Гурӯҳ:Тобишҳои ранги кабуд]] mxj4vnu270rdkukxn0ya7c0xi6nbe0l 0 7070 1481157 1220680 2026-07-16T23:50:42Z Zosya95 54344 1481157 wikitext text/x-wiki '''Иёлат''' (англ. state — «давлат», «кишвар») — воҳиди асосии маъмурӣ-ҳудудии ИМА аст. Он дар корҳои дохилӣ мустақил буда, дар кор бо кишварҳои хориҷӣ пурра тобеи ҳокимияти федералӣ аст. Ягон иёлат ҳуқуқи аз Иёлатҳои Муттаҳида баромадан надорад. Иёлоти Муттаҳидаи Амрико дорои 50 штат ва як воҳиди маъмурии махсус - ҳавзаи Колумбия, ки пойтахти ИМА шаҳри [[Вашингтон (шаҳр)|Вашингтон]] дар он ҷойгир аст, мебошанд. == Номи штат == 46 иёлат дар таркиби номи худ калимаи state (масалан, State of Texas) доранд. Пайдоиши номи 26 иёлот аз забони ҳиндувони муқими ин мавзеъҳо, номи Аляска аз забони эскимосҳо, Гавайи — аз забони гавайӣ; номи 11 иёлат аз забони англисӣ; 6 — испанӣ, 3 — франсузӣ, номи Род-Айленд аз забони ҳоландӣ буда, номи як иёлат — Вашингтон — ба таърихи ИМА алоқаманд аст. Ҳар як иёлот дорои [[конститутсия]]и худ буда, ҳокимияти қонунбарор, иҷрокунанда ва судӣ дорад. Иёлот ба [[каунтиҳо]] (дар [[Луизиана]] таърихан калимаи «ҷамъомад» ({{забон-ен|parish}}); дар [[Аляска]] калимаи "ҳавза" ({{забон-ен|borough}})) истифода бурда мешавад, — нисбатан қитъаҳои маъмурии хурдтар, одатан ҳуқуқҳои ҳукмронии маҳдудтар доранд. Ҳуқуқи каунтиҳо аз он иборат мебошад, ки ба мактабҳои давлатӣ назорат баранд. <center> Иёлоти ИМА: </center> {| border=3 |- | Иёлот | Масоҳат, ҳаз км2 (1996) | colspan="2" | Шумора, млн наф. (1996) | Тобеъияти маъмурӣ |- | [[Айдаҳо]] (Idaho) | 216 | colspan="2" | 1,2 | [[Бойсе]] (Boise) |- | [[Айова]] (Iowa) | 146 | colspan="2" | 2,9 | [[Де-Мойн]] (Des Moines) |- | [[Алабама]] (Alabama) | 133,9 | colspan="2" | 4,3 | [[Монтгомери]] (Montgomery) |- | [[Аляска]] (Alaska) | 1523 | colspan="2" | 0,6 | [[Ҷуно]] (Juneau) |- | [[Аризона]] (Arizona) | 295 | colspan="2" | 4,4 | [[Финикс]] (Phoenix) |- | [[Арканзас]] (Arkansas) | 138 | colspan="2" | 2,5 | [[Литл-Рок]] (Little Rock) |- | [[Вирҷинияи Ғарбӣ]] (West Virginia) | 62,6 | colspan="2" | 1,8 | [[Чарлстон]] (Charleston) |- | [[Вайоминг]] (Wyoming) | 253,4 | colspan="2" | 0,5 | [[Шайенн]] (Cheyenne) |- | [[Вашингтон]] (Washington) | 176,5 | colspan="2" | 5,5 | [[Олимпия]] (Olympia) |- | [[Вермонт]] (Vermont) | 24,9 | colspan="2" | 0,6 | Монтпилйер]] (Montpelier) |- | [[Вирҷиния]] (Virginia) | 105,2 | colspan="2" | 6,7 | [[Ричмонд]] (Richmond) |- | [[Висконсин]] (Wisconsin) | 169,6 | colspan="2" | 5,2 | [[Мадисон]] (Madison) |- | [[Гавайӣ]] (Hawaii) | 16,7 | colspan="2" | 1,2 | [[Гонолулу]] (Honolulu) |- | [[Ҷорҷия]] (Georgia) | 152,6 | colspan="2" | 7,4 | [[Атланта]] (Atlanta) |- | [[Делавэр]] (Delaware) | 5,3 | colspan="2" | 0,7 | [[Довер]] (Dover) |- | [[Иллинойс]] (Illinois) | 150 | colspan="2" | 11,9 | [[Спрингфилд]] (Springfield) |- | [[Индиана]] (Indiana) | 94 | colspan="2" | 5,8 | [[Индианаполис]] (Indianapolis) |- | [[Калифорния]] (California) | 411 | colspan="2" | 31,9 | [[Сакраменто]] (Sacramento) |- | [[Канзас]] (Kansas) | 213,1 | colspan="2" | 2,56 | [[Топика]] (Topeka) |- | [[Кентуккӣ]] (Kentucky) | 104,6 | colspan="2" | 3,9 | [[Франкфорт]] (Frankfort) |- | [[Колорадо]] (Colorado) | 270 | colspan="2" | 3,8 | [[Денвер]] (Denver) |- | [[Коннектикут]] (Connecticut) | 12,9 | colspan="2" | 3,3 | [[Хартфорд]] (Hartford) |- | [[Луизиана]] (Louisiana) | 125,6 | colspan="2" | 4,4 | [[Батон-Руж]] (Baton Rouge) |- | [[Массачусетс]] (Massachusetts) | 21,4 | colspan="2" | 6,1 | [[Бостон]] (Boston) |- | [[Миннесота]] (Minnesota) | 225,2 | colspan="2" | 4,7 | [[Сент-Пол]] (St. Paul) |- | [[Миссисипӣ]] (Mississippi) | 123,5 | colspan="2" | 2,7 | [[Ҷэксон]] (Jackson) |- | [[Миссурӣ]] (Missouri) | 180,5 | colspan="2" | 5,4 | [[Ҷефферсон-Сити]] (Jefferson Sity) |- | [[Мичиган]] (Michigan) | 250,5 | colspan="2" | 9,6 | [[Лансинг]] (Lansing) |- | [[Монтана]] (Montana) | 380,8 | colspan="2" | 0,9 | [[Хелина]] (Helena) |- | [[Мэн]] (Maine) | 85,8 | colspan="2" | 1,2 | [[Огаста]] (Augusta) |- | [[Мэриленд]] (Maryland) | colspan="2" | 27,1 | 5,07 | [[Аннаполис]] (Annapolis) |- | [[Небраска]] (Nebraska) | colspan="2" | 200,3 | 1,7 | [[Линколн]] (Lincoln) |- | [[Невада]] (Newada) | colspan="2" | 286,4 | 1,6 | [[Карсон-Сити]] (Carson City) |- | [[Ню-Ҷерсӣ]] (New Jersey) | colspan="2" | 20,2 | 8 | [[Трентон]] (Trenton) |- | [[Ню-Йорк]] (New York) | colspan="2" | 137,3 | 18,2 | [[Олбанӣ]] (Albany) |- | [[Ню-Мексико]] (New Mexico) | colspan="2" | 315 | 1,7 | [[Санта-Фе]] (Santa Fe) |- | [[Ню-Ҳэмпшир]] (New Hampshire) | colspan="2" | 24 | 1,2 | [[Конкорд]] (Concord) |- | [[Оҳайо]] (Ohio) | colspan="2" | 116,1 | 11,2 | [[Колумбус]] (Columbus) |- | [[Оклаҳома]] (Oklahoma) | colspan="2" | 181,1 | 3,3 | [[Оклаҳома-Сити]] (Oklahoma City) |- | [[Орегон]] (Oregon) | colspan="2" | 251,2 | 3,2 | [[Сейлем]] (Salem) |- | [[Пенсилвания]] (Pennsylvania) | colspan="2" | 118,5 | 12,1 (1994) | [[Харрисберг]] (Harrisburg) |- | [[Род-Айленд]] (Rhode Island) | colspan="2" | 3,2 | 1,0 | [[Провиденс]] (Providence) |- | [[Дакотаи Шимолӣ]] (North Dakota) | colspan="2" | 183 | 0,7 | [[Бисмарк]] (Bismarck) |- | [[Каролинаи Шимолӣ]] (North Carolina) | colspan="2" | 136,4 | 7,3 | [[Роли]] (Raleigh) |- | [[Теннессӣ]] (Tennessee) | colspan="2" | 109,2 | 5,3 | [[Нашвилл]] (Nashville) |- | [[Техас]] (Texas) | colspan="2" | 691,2 | 19 | [[Остин]] (Austin) |- | [[Дакотаи Ҷанубӣ]] (South Dakota) | colspan="2" | 199,7 | 0,7 (1994) | [[Пирр]] (Pierre) |- | [[Каролинаи Ҷанубӣ]] (South Carolina) | colspan="2" | 80,6 | 3,7 | [[Колумбия]] (Columbia) |- | [[Флорида]] (Florida) | colspan="2" | 152 | 14,4 | [[Таллахассӣ]] (Tallahassee) |- | [[Юта]] (Utah) | colspan="2" | 219,9 | 2 | [[Солт-Лейк-Сити]] (Salt Lake City) |- | [[Ҳавзаи Колумбия]] (Columbia) | colspan="2" | 0,2 | 0,5 | [[Вашингтон]] (Washington) |} {| class="wikitable" border="1" |- ! Номи Иёлат ! Пойтахт ! Соли Бунёд |- | Айдаҳо |Бойзӣ | 1850 |- | Аёва | Дес Мойнес | 1846 |- | Алабама | Монтгомерӣ | 1819 |- | Аляска | Ҷуно | 1859 |- | Аризона | Феникс | 1912 |- | Аркансас | Литл Рок | 1836 |- |Ваёминг |Шайнн |1890 |- |Вермонт |Монтпелиер |1791 |- | Вирҷиния | Ричмонд | 1788 |- | Вирҷинияи ғарбӣ | Чарлзтон |1863 |- | Висконсин | Медисон | 1848 |- | Вошингтон | Олимпиа |1889 |- | Дакотаи Шимолӣ |Бисмарк | 1889 |- | Деливер |Довер | 1787 |- | Иллинойз | Спрингфилд | 1818 |- | Индиана | Индианаполис | 1816 |- | Калифориа | Сакраменто | 1850 |- | Кансас | Топека | 1861 |- | Каролинаи Шимолӣ | Реле(ф) | 1789 |- | Каролинаи ҷанубӣ | Колумбиа | 1788 |- | Кентукӣ | Франкфорт | 1792 |- | Колорадо | Денвер | 1876 |- | Коннектикут | Франкфорт | 1788 |- | Луизиана | Батон Руҷ | |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ИМА-ҷуғ-нопурра}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:ИМА]] shlf71l7yf9xkby290vj32f5nc9pu7m 100 7165 1481160 330854 2026-07-16T23:52:07Z Zosya95 54344 1481160 wikitext text/x-wiki {| border="0" style="background-color:transparent" cellpadding="2" cellspacing="1" align="left" |[[Акс:Flag of the United States.svg|100px|center|Парчами Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] |[[Акс:Great Seal of the United States (obverse).svg|75px|center|Нишонаи Бузурги Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] |- | colspan="2" align="center" | [[Акс:LocationUSA.png|218px|Чойгиршавии дар харитаи чахон]] |} '''Иёлоти Муттаҳидаи Амрико''' (ИМА) - кишварест дар [[Амрико]]и Шимоли. Ин мамлакатро аксари вакт инчнин [[Амрико]] низ меноманд. Сокинони ин чо амрикоихо мебошанд. Қисми асосии ҳудуди [[ИМА]] дар китъаи [[Амрикои Шимолӣ]] чойгир аст. Кишвар дар [[Шарқ]] бо укёнуси [[Атлантик]],дар [[Ғарб]] бо [[Уқёнуси Ором]], дар чануб бо Мексика ва дар Шимол бо [[Канада]] хамсархад мебошад. Поитахти [[ИМА]] [[Вашингтон (шаҳр)|Вашингтон]] мебошад. Вашингтон Ҳавзаи Колумбия. Шаҳрҳои калонтарини [[ИМА]]: [[Ню Йорк]], [[Лос Анҷелес]], [[Техас]], [[Чикаго]] ва ғайраҳо <div class="noprint" style="text-align:right;margin-right:10px;margin-bottom:4px;">'''[[ИМА|Бештар дар бораи Иёлоти Муттаҳида...]]'''</div > lhx5l3pzz49kopyjcq7ajhphlwsbe87 0 8495 1480990 1343579 2026-07-16T12:27:38Z Шухрат Саъдиев 5132 1480990 wikitext text/x-wiki {{ВМ | Номи тоҷикӣ = Ноҳияи Леваканд | Кишвар = {{Парчам|Тоҷикистон}} | Тобеъи = [[Вилояти Хатлон]] | Шомили = 1 шаҳр, 2 ҷамоати деҳот | Аҳолӣ = 49 700<ref>{{Cite web|url=https://stat.tj/storage//1.01.2022.pdf|title=ШУМОРАИ АҲОЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ТО 1 ЯНВАРИ СОЛИ 2022|author=Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|accessdate=2022-11-20|archivedate=2022-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221010195817/https://stat.tj/storage//1.01.2022.pdf}}</ref> | Соли барӯйхатгирӣ = 2022 }} '''Ноҳияи Леваканд''' (то соли 2018 ноҳияи ''Сарбанд,'' қаблан ''ноҳияи Калининобод'') — яке аз [[ноҳия]]ҳои идории [[вилояти Хатлон]] аст ва дар ҷануби Ҷумҳурии [[Тоҷикистон]] ҷой дорад. Маркази ин ноҳия шаҳри [[Левакант|Леваканд]] аст. == Ҷойгоҳ == Ҳудуди ноҳия то соли 1996 ба ҳайати ноҳияи Коммунисти (ҳоло [[ноҳияи Кӯшониён]]) вилояти Қурғонтеппа дохил буд. Аз [[2 феврал]]и [[соли 1996]] бо қарори Ҳукумати Тоҷикистон ноҳияи Сарбанд дар ҳайати [[вилояти Хатлон]] ҳамчун воҳиди мустаъқили маъмурӣ арзи ҳастӣ дорад. == Таърих == [[2 феврал]]и [[соли 1996]] бо қарори Ҳукумати Тоҷикистон ноҳияи Сарбанд дар ҳайати [[вилояти Хатлон]] ташкил карда шудааст. Сарбанд ба номи саргаҳи об ниҳода шудааст, чунки ноҳия дар саргаҳи об ҷойгир шудааст. Маркази ин ноҳия собиқ шаҳри Калининобод низ тағйири ном намуда шаҳри Сарбанд номида шудааст. == Мардум == Мардуми ноҳияи Леваканд ба забонҳои [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] ва [[забони ӯзбакӣ|ӯзбакӣ]] сухан мегӯянд. Бино бар саршумори соли [[2022]] аҳолии ноҳия 49700 тан бошанда доштааст. {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: white; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" style="border: 1em solid white") |- |'''Сол''' |2021 |2022 |- |'''Аҳолӣ, <br /> ҳазор наф.''' |48,7 |49,7 |} == Бахшбандӣ == Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Сарбанд 1 шаҳр ва 2 [[ҷамоат]]<ref>Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон. — Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013. — 332 с.</ref> дорад: {| class="wikitable" width= "50%" |- | colspan="12" style="text-align:center; background:#ffdead;"|'''Ҷамоатҳои ноҳияи Левакант'''<ref>{{Cite web |url=http://www.undp.tj/files/maps/JCP/Tajik_pdf/Civil_Society/Kulyab_AO/CS15.pdf |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2016-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121011024836/http://www.undp.tj/files/maps/JCP/Tajik_pdf/Civil_Society/Kulyab_AO/CS15.pdf |archivedate=2012-10-11 }}</ref> |- ! width=30% | Ҷамоат ! width=30% | Аҳолӣ |- |Леваканд|[[Леваканд]], шаҳр|| 17 700 |- |[[Деҳоти Гулистон (н. Левакант)|Гулистон]]|| 13 757 |- |[[Деҳоти Ваҳдат (н. Левакант)|Ваҳдат]]|| 4 635 |- |} == Ҳукумат == Сарвари ноҳияи Сарбанд Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳия — Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳия ба муддати 5 сол интихоб мешавад. == Иқтисодиёт == {{Дар нақша}} == Омӯзишу парвариш == {{Дар нақша}} == Ниҳодҳои фарҳангӣ == {{Дар нақша}} == Беҳдошту беҳзистӣ == {{Дар нақша}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{тоҷикистон-ҷуғ-нопурра}} {{Ноҳияи Левакант}} {{Тақсимоти маъмурии вилояти Хатлон}} {{Тақсимоти маъмурии Тоҷикистон}} [[Гурӯҳ:Ноҳияҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Вилояти Хатлон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Леваканд| ]] jeny49wm53iez021zqo8sg994nttp6n 1480991 1480990 2026-07-16T12:28:02Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Ноҳияи Левакант]] to [[Ноҳияи Леваканд]] over redirect: ивази ном 1480990 wikitext text/x-wiki {{ВМ | Номи тоҷикӣ = Ноҳияи Леваканд | Кишвар = {{Парчам|Тоҷикистон}} | Тобеъи = [[Вилояти Хатлон]] | Шомили = 1 шаҳр, 2 ҷамоати деҳот | Аҳолӣ = 49 700<ref>{{Cite web|url=https://stat.tj/storage//1.01.2022.pdf|title=ШУМОРАИ АҲОЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ТО 1 ЯНВАРИ СОЛИ 2022|author=Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|accessdate=2022-11-20|archivedate=2022-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221010195817/https://stat.tj/storage//1.01.2022.pdf}}</ref> | Соли барӯйхатгирӣ = 2022 }} '''Ноҳияи Леваканд''' (то соли 2018 ноҳияи ''Сарбанд,'' қаблан ''ноҳияи Калининобод'') — яке аз [[ноҳия]]ҳои идории [[вилояти Хатлон]] аст ва дар ҷануби Ҷумҳурии [[Тоҷикистон]] ҷой дорад. Маркази ин ноҳия шаҳри [[Левакант|Леваканд]] аст. == Ҷойгоҳ == Ҳудуди ноҳия то соли 1996 ба ҳайати ноҳияи Коммунисти (ҳоло [[ноҳияи Кӯшониён]]) вилояти Қурғонтеппа дохил буд. Аз [[2 феврал]]и [[соли 1996]] бо қарори Ҳукумати Тоҷикистон ноҳияи Сарбанд дар ҳайати [[вилояти Хатлон]] ҳамчун воҳиди мустаъқили маъмурӣ арзи ҳастӣ дорад. == Таърих == [[2 феврал]]и [[соли 1996]] бо қарори Ҳукумати Тоҷикистон ноҳияи Сарбанд дар ҳайати [[вилояти Хатлон]] ташкил карда шудааст. Сарбанд ба номи саргаҳи об ниҳода шудааст, чунки ноҳия дар саргаҳи об ҷойгир шудааст. Маркази ин ноҳия собиқ шаҳри Калининобод низ тағйири ном намуда шаҳри Сарбанд номида шудааст. == Мардум == Мардуми ноҳияи Леваканд ба забонҳои [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] ва [[забони ӯзбакӣ|ӯзбакӣ]] сухан мегӯянд. Бино бар саршумори соли [[2022]] аҳолии ноҳия 49700 тан бошанда доштааст. {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: white; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" style="border: 1em solid white") |- |'''Сол''' |2021 |2022 |- |'''Аҳолӣ, <br /> ҳазор наф.''' |48,7 |49,7 |} == Бахшбандӣ == Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Сарбанд 1 шаҳр ва 2 [[ҷамоат]]<ref>Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон. — Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013. — 332 с.</ref> дорад: {| class="wikitable" width= "50%" |- | colspan="12" style="text-align:center; background:#ffdead;"|'''Ҷамоатҳои ноҳияи Левакант'''<ref>{{Cite web |url=http://www.undp.tj/files/maps/JCP/Tajik_pdf/Civil_Society/Kulyab_AO/CS15.pdf |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2016-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121011024836/http://www.undp.tj/files/maps/JCP/Tajik_pdf/Civil_Society/Kulyab_AO/CS15.pdf |archivedate=2012-10-11 }}</ref> |- ! width=30% | Ҷамоат ! width=30% | Аҳолӣ |- |Леваканд|[[Леваканд]], шаҳр|| 17 700 |- |[[Деҳоти Гулистон (н. Левакант)|Гулистон]]|| 13 757 |- |[[Деҳоти Ваҳдат (н. Левакант)|Ваҳдат]]|| 4 635 |- |} == Ҳукумат == Сарвари ноҳияи Сарбанд Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳия — Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳия ба муддати 5 сол интихоб мешавад. == Иқтисодиёт == {{Дар нақша}} == Омӯзишу парвариш == {{Дар нақша}} == Ниҳодҳои фарҳангӣ == {{Дар нақша}} == Беҳдошту беҳзистӣ == {{Дар нақша}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{тоҷикистон-ҷуғ-нопурра}} {{Ноҳияи Левакант}} {{Тақсимоти маъмурии вилояти Хатлон}} {{Тақсимоти маъмурии Тоҷикистон}} [[Гурӯҳ:Ноҳияҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Вилояти Хатлон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Леваканд| ]] jeny49wm53iez021zqo8sg994nttp6n 0 13533 1481181 1308607 2026-07-17T03:32:34Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Содиқи Ҳидоят]] to [[Содиқ Ҳидоят]] 1308607 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Содиқ Ҳидоят''' ({{lang-fa|صادق هدایت}}; {{ВД-Дебоча}}) — [[нависанда]], {{мутарҷим}} ва [[Равшанфикр|рӯшанфикри]] эронӣ<ref>{{Cite web|url=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/45484/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82-%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%88-%DA%A9%D9%88%D8%B4%D8%B4%DB%8C-%D9%86%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C|title=صادق هدایت؛ نویسنده ای متفاوت و کوششی ناکام برای خویشتن یابی فردی و هویت یابی ملی - نورمگز|website=web.archive.org|date=2020-10-27|accessdate=2021-02-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201027171344/https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/45484/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82-%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%88-%DA%A9%D9%88%D8%B4%D8%B4%DB%8C-%D9%86%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C|archivedate=2020-10-27}}</ref>, ки ӯро ҳамроҳи [[Муҳаммадалӣ Ҷамолзода]], [[Бузург Алавӣ]] ва [[Содиқи Чӯбак]] яке аз падарони достоннависии навини эронӣ медонанд. == Зиндагинома == Содиқ Ҳидоят дар сешанбе [[17 феврал]]и 1903 дар Теҳрон таваллуд шуд. Содиқ Ҳидоят дар ҷавонӣ [[геёҳ‌хор]] шуд ва китобе дар фавойиди геёҳ‌хорӣ низ навишт ва то паёни умри худ геёҳ‌хор боқӣ‌ монд. === Ъазимат ба Урупо === Ҳидоят дар 1303 (шамси) аз мадрисаи сан лӯйӣ фориғаттаҳсел гашт ва дар ҳамен сол бӯд ки бо [[тақӣ разавӣ]] ошино шод. Дар сол 1305 бо якомен гурӯҳи дониш‌омӯзи иъзом ба хориҷ, роҳе билжек шод ва дар риштаи муҳандисе ба таҳсел пардохт. Дар ҳамен сол, достони «[[марг]]» дар маҷалаи ероншаҳр шумораи 11, ки дар олмон мунташир мешуд ба чоп рисонид. === Худкушии якум ва нахустин достонҳо === Содиқ ҳидоят дар соли 1307 ([[шамсе]]) иқдом ба худкушӣ дар рӯдхонаи [[мурн]] ([[Фаронса]]) кард, лекин як қойиқи моҳегерӣ вай ро ниҷот дод. Ъиллати худкушӣ масоили ъотифӣ бӯда‌ аст. Нахустин нимӯна достонҳои кӯтоҳи ҳидоят, дар ҳамон сол худкушӣи нофарҷомаш сӯрат гирифт. [[Намоишнома]]и «[[Парвен Духтари Сосон]]» ва достони кӯтоҳи «модлин» ро дар ҳамен даврон навишта аст. Пас аз он худкушӣи нофарҷом нез достонҳои маърӯфи «[[Зинда ба гӯр]]», «асери Фаронсавӣ», «[[афсонаи офарениш]]» ва «[[Ҳоҷ Оқо]]» ро навишт. === Бозгашт ба Теҳрон === Ҳидоят дар соли 1309 бе онка таҲсилоташ ро ба поён рисонда бошад, ба Теҳрон бозгашт ва дар бонки миллӣ машғӯл ба кор шуд. Дар ҳамен солҳо маҷмӯъа достони «зинда‌ба‌гӯр» ва намоишномаи «парвен духтар сосон» ро дар Теҳрон мунташир кард. == Китобҳо == * [[Буфи кур]] * [[Си қатра хун]] * [[Зинда ба гур]] * [[Саги велгард]] Аз тарҷумаҳои вай [[Масх (румон)]](навиштаи [[Франтс Кофко]]) ро метавон ном бурд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Нависандагони эронӣ]] [[Гурӯҳ:Адабиёти Эрон]] ayyd36u0ct56fpzy1qgqvl64bzvvazz 0 13689 1480981 1441033 2026-07-16T12:12:13Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1480981 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Аброр (Ҳамном)| Аброр}} {{Олим |ном = |номи аслӣ = Аброр Бобоевич Мирсаидов |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд =05.03.1958 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Спитамен}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчам| Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[иқтисодиёт]] |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]], [[Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор| илмҳои иқтисод}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Донишкадаи кишоварзии Тоҷикистон]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = Аълочии маорифи ҶТ (2001) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Аброр Бобоевич Мирсаидов''' (05.03.1958, д. Далёни Поёни ноҳияи Спитамен), иқтисоддон, доктори илмҳои иқтисодӣ (1994).<ref>http://elbibhgu.narod.ru/TavcifnomaiOmuzgoron/TavsifnomaiOmuzgoron.html</ref> == Зиндагинома == Дастпарвари [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Донишкадаи кишоварзии Тоҷикистон]] (1980). Ассиссенти кафедраи иқтисоди сиёси (1980-1982), аспиранти Донишкадаи кишоварзии Тоҷикистон (1982-86), сармуаллим (1986-1993), дотсент, мудири кафедраи молия ва мухосибот, ноибдекани факултаи иқтисоди (1993-1995), мудири кафедраи назарияи иқтисодии [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]] (1995), декани факултаи иқтисодиёти ҷаҳонӣ ва менеҷменти [[Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон]] (ДДХБСТ) (аз с.1996). Муаллифи зиёда аз 90 мақолаи илмӣ доир ба масъалаҳои нархгузори ва танзими давлатии нарх. == Осори илмӣ == * Ценообразование на продукцию сельского хозяйства. - Душанбе,1993; * Государственное регулирование цен. – Душанбе, 1993; * Цена и рынок: вопросы регулирования. -Худжанд, 1995 (в соавт.); * Справочник экономиста. -Худжанд, 1996 (в соавт.). == Сарчашма == <references/> ==Пайвандҳои беруна == * [http://www.hgu.tj/ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон]] 6857s7eh1yqla8bofibhw44n1l7zxou 0 13978 1481172 1320780 2026-07-17T03:08:42Z VASHGIRD 8035 1481172 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 27 июл]]'' === Миллӣ === === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 27 июл]]'' * [[1794]] — табаддулоти 9-уми термидор дар [[Париж]]. Маҳви диктатураи якобинчиён ва марҳалаи нави Инқилоби бузурги Фаронса. * [[1952]] — кушодашавии [[Канали киштигарди Волго-Дон ба номи В. И. Ленин|канали Волго-Дон]]. * [[1953]] — анҷоми [[Ҷанги Корея]] бо ба имзо расидани созишномаи оташбас ва таъсиси минтақаи ғайринизомӣ байни [[ҶХДҚ]] ва [[Кореяи Ҷанубӣ]]. == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 27 июл]]'' * [[1784]] — [[Денис Давыдов]] (дарг. [[1839]]), шоири рус, қаҳрамони Ҷанги ватании соли 1812. * [[1871]] — [[Теодор Драйзер]] (дарг. [[1945]]), нависандаи амрикоӣ. * [[1918]] — [[Александр Ерошенко]] (дарг. [[1982]]), ҳунарпешаи театр, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон. * [[1938]] — [[Геннадий Веннеченко]], доктори илмҳои геологӣ. * [[1953]] — [[Аюбҷон Юсуфов]], олими соҳаи математика.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. – Душанбе, 2017. – 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 27 июл]]'' * [[1841]] — [[Михаил Лермонтов]] (зод. [[1814]]), шоири рус. * [[1999]] — [[Александр Александров (риёзидон)|Александр Александров]] (зод. [[1912]]), математик, физик, файласуф ва кӯҳнаварди рус. == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-27/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/27_июля Наука, 27.07] [[Гурӯҳ:27 июл| ]] d3cyrjsfddu8xujzue4odlntuuhl6ek 10 14533 1481122 1469121 2026-07-16T22:57:17Z Zosya95 54344 1481122 wikitext text/x-wiki {{сарнавис|extraclasses=noprint|{{#if: {{{тип|}}} | {{Дигар мазмунҳо/{{{тип}}}|{{{1|{{{2|{{бе аниқкунӣ|{{PAGENAME}}}}}}} (мазмунҳо)}}}}} | ''Мазмунҳои дигари "[[{{{1|{{{2|{{бе аниқкунӣ|{{PAGENAME}}}}}}}}}}]]''" | | [[Гурӯҳ:Дигар мазмунҳо: саҳифаи мавҷуднабуда нишон дода шудааст]] }} }} <noinclude>{{doc}}</noinclude> f4qtj0oi4gw927qlyajqb3cuvqddgqd 1481123 1481122 2026-07-16T22:57:34Z Zosya95 54344 1481123 wikitext text/x-wiki {{сарнавис|extraclasses=noprint|{{#if: {{{тип|}}} | {{Дигар мазмунҳо/{{{тип}}}|{{{1|{{{2|{{бе аниқкунӣ|{{PAGENAME}}}}}}} (мазмунҳо)}}}}} | ''Мазмунҳои дигари [[{{{1|{{{2|{{бе аниқкунӣ|{{PAGENAME}}}}}}}}}}]]'' | | [[Гурӯҳ:Дигар мазмунҳо: саҳифаи мавҷуднабуда нишон дода шудааст]] }} }} <noinclude>{{doc}}</noinclude> hvmrvjkpstasbh2tbic0l49ud4iis93 0 18435 1480996 1313060 2026-07-16T12:33:34Z VASHGIRD 8035 1480996 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 15 июл]]'' === Миллӣ === === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 15 июл]]'' == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 15 июл]]'' * [[1903]] — [[Георгий Пешковский]] (дарг. [[1959]]), доктори илми тиб, профессор. * [[1913]] — [[Юрий Воронин]] (дарг. [[2004]]), арбоби хоҷагӣ, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. * [[1939]] — [[Борис Григоревич Колкер]], мутарҷим, интерлингвист ва муаллими забонҳо. * [[1942]] — [[Амир Қароқулов]], доктори илмҳои кишоварзӣ, арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон. * [[1953]] — [[Раҳмон Остон]] (дарг. [[2014]]), нависанда. * [[1953]] — [[Ашӯрбой Бекматов]], олими соҳаи иқтисод. * [[1968]] — [[Муҳаммадсиддиқ Асадбекзода]], шоир.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. — Душанбе, 2017. — 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 15 июл]]'' * [[2026]] — [[Мунира Шаҳидӣ]] (зод. [[1943]]), шарқшинос ва санъатшиноси тоҷик. == Нигаред низ == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-15/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/15_июля Наука, 15.07] [[Гурӯҳ:15 июл| ]] nup2mz654qm54hblvpx406niyc6u62c 0 18440 1480985 1480968 2026-07-16T12:18:04Z VASHGIRD 8035 1480985 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои {{PAGENAME}}]]'' === Миллӣ === === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 16 июл]]'' == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 16 июл]]'' * [[1913]] — [[Муҳинҷон Ғиёсов]], актёри театр, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон. * [[1938]] — [[Қурбон Ҳусайнӣ]], нависанда. * [[1943]] — [[Зубайдулло Иззатуллоев]], доктори илми биологӣ, профессор. * [[1958]] — [[Муъмин Шамсиддинов]], олими соҳаи физика.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. — Душанбе, 2017. — 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 16 июл]]'' == Нигаред низ == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-16/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/16_июля Наука, 16.07] * [http://cyclowiki.org/wiki/16_июля cyclowiki 16.07] [[Гурӯҳ:16 июл| ]] qvecdcreiyg7ym2da3e20hxagj90hll 1480997 1480985 2026-07-16T12:35:05Z VASHGIRD 8035 1480997 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 16 июл]]'' === Миллӣ === === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 16 июл]]'' == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 16 июл]]'' * [[1913]] — [[Муинҷон Ғиёсов]] (дарг. [[1995]]), ҳунарпешаи театр, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон. * [[1939]] — [[Қурбон Ҳусайнӣ]] (дарг. [[2005]]), шоир, нависанда ва омӯзгор. * [[1943]] — [[Зубайдулло Иззатуллоев]], доктори илми биологӣ, профессор. * [[1958]] — [[Муъмин Шамсиддинов]], олими соҳаи физика.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. — Душанбе, 2017. — 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 16 июл]]'' == Нигаред низ == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-16/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/16_июля Наука, 16.07] [[Гурӯҳ:16 июл| ]] og8js0paorx7j44swaf7kwl0bwur1d9 0 18449 1481161 1313049 2026-07-17T02:55:25Z VASHGIRD 8035 1481161 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 19 июл]]'' === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Лаос}} — Рӯзи истиқлол. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 19 июл]]'' * [[1996]] — маросими кушодашавии [[Бозиҳои олимпии тобистона 1996]] дар [[Атланта]] ({{Парчамбандӣ|ИМА}}). * [[2007]] — [[Ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ|ноҳияи Колхозобод]] бо қарори Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон номида шуд. == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 19 июл]]'' * [[1938]] — [[Нисо Мансурхоҷаева]] (дарг. [[1990]]), олимаи соҳаи тиб. * [[1953]] — [[Александр Гейвандов]], рассом, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон. * [[1968]] — [[Хуршедхон Ботуров]], олими соҳаи иқтисод.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. – Душанбе, 2017. – 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 19 июл]]'' == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-19/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/19_июля Наука, 19.07] [[Гурӯҳ:19 июл| ]] pqvwzlsx4rspc4j6wx0eztjsoam8nsm 0 19092 1481158 1381406 2026-07-16T23:51:12Z Zosya95 54344 1481158 wikitext text/x-wiki {{Рӯзнома}} '''Файнэншл Тайм''' ({{lang-en|''Financial Times''}}) — яке аз қадимтарин, муҳимтарин ва пурнуфузтарин [[рӯзнома]]ҳои иқтисодӣ-сиёсӣ дар ҷаҳон аст, ки маркази он дар шаҳри [[Лондон]] қарор дорад. Рӯзномаи Файнаншиал Таймз аз рӯзномаҳои матраҳ ва бисёр муҳим дар сиёсат ва иқтисоди кишвари подшоҳии [[Инглистон]] ба ҳисоб меравад. Ин рӯзнома ба таври ҳамзамон дар 23 шаҳри умдаи дунё аз ҷумла Лондон, [[Дублин]], [[Порис]], [[Франкфурт]], [[Стокҳолм]], [[Милан]], [[Мадрид]], [[Ню Йорк]], [[Чикаго]], [[Лос Анҷелес]], [[Сан-Франсиско]], [[Даллас]], [[Атланта]], [[Майями]], [[Вашингтон (шаҳр)||Вашингтон, Ҳ.К.]], [[Токио]], [[Ҳонг Конг]], [[Сингапур]], [[Сеул]], [[Дубай]], [[Йоҳанесбург]] ва [[Истанбул]] мунташир мешавад. Рӯзномаи Financial Times танҳо рӯзнома дар ҷаҳон аст, ки вазъияти рӯзонаи [[Бурси Лондон]] ва дигар бурсҳои матраҳи ҷаҳонро бо таҳлилҳои комил ба сурати рӯзона баррасӣ мекунад. == Нигаред низ == {{commons|Financial Times}} == Адабиёт == * [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%84_%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D9%85%D8%B2 Аз Википедиаи Форсӣ] == Пайвандҳо == * [http://www.ft.com Сомонаи расмии Файнаншиал Таймз] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои хадамоти молии Бритониё]] [[Гурӯҳ:Бозорҳои Бурс]] [[Гурӯҳ:Иқтисоди Инглистон]] [[Гурӯҳ:Лондон]] [[Гурӯҳ:Рӯзномаҳои инглисзабон]] r0vb4ve678goavtufa9rwtfo121t8bm 0 19189 1481230 1388986 2026-07-17T06:23:20Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1481230 wikitext text/x-wiki {{Ислом}} '''Áҳли суннáт ва ҷамоáт''' ({{lang-ar|أهل السنة والجماعة‎}}), '''сунниён''' — мафҳуми динӣ-фирқашиносӣ, номи бузургтарин ҷамоаи [[мусулмон]]он, ки аксарияти уммати исломро ташкил меди­ҳанд ва онҳоро сунниён ва ё аҳли суннату ҷамоат мегӯянд. == Истилоҳ == Аҳли суннат ва ҷамоат барои он ба ин ном мавсум шудаанд, ки суннати паёмбар (с)-ро, ки аз тариқи саҳобагони он ҳазрат ба наслҳои баъдӣ интиқол ёфтааст, сарчашмаи дуюми аҳкоми шаръ пас аз Қуръон медонанд ва барои ақвол ва осори ривоятшуда аз саҳобаи расул (с), бахусус хулафои чаҳоргона дар қонунгузории исломӣ эътибори хоссе қоил ҳастанд. Аз назари Аҳли суннат ва ҷамоат суннат (ақвол, афъол ва тақрирот)-и паёмбар (с) ҳам тафсиркунандаи муҷмали китоби Худо ва ҳам поягузори аҳкоме ба таври мустақил аст ва саҳобагон ва ёрони он ҳазрат (с) сарҳалқа ва беҳтарин насли уммати муҳаммадӣ буда, дини ислом дар маҷмӯъ — ҳам Қуръон ва ҳам Суннат ба василаи онҳо ба наслҳои баъдӣ таҳвил дода шудааст. Ин истилоҳ дар фарҳанги фирқашиносии динӣ маъмулан дар баробари ду мафҳуми дигар: яке [[аҳли бидъат]] ва дигар равофиз — фирқаҳои гуногуни шиъа қарор дорад. Аҳли суннат ва ҷамоат ба ду даста ҷудо мешаванд, ки яке аз пайравони мактабҳои чаҳоргонаи фиқҳӣ — ҳанафӣ, моликӣ, шофеъӣ, ҳанбалӣ ва мактаби фиқҳии [[Довуди Зоҳирӣ]] мавсум ба мазҳаби зоҳирӣ ва дигар аз пайравони мактаби аҳли ҳадис иборатанд. Аҳли суннат ва ҷамоат аксарияти мутлақи уммати исломро ташкил дода, шумораи онҳо тибқи омори имрӯза дар кишварҳои исломӣ ва берун аз он бештар аз як миллиарду дусад миллион (1 200 000) нафар — шашяки аҳолии дунё мебошад. == Таърих == Аз назари таърихӣ дар аҳди халифаи чаҳорум — Алӣ ибни Абитолиб ва пас аз вай ҷаҳони исломро ошубҳои дохилие фаро гирифта буданд, ки ба зуҳури фирқаҳои наве бо андешаҳои сиёсӣ ва бардоштҳои хосси динӣ ан­ҷомид, ки бо назароти динии аксарияти уммат дар тазод қарор доштанд. Пас аз пайдоиши ин фирқаҳои фикрӣ-сиё­сӣ дар ин давра барои муайян намудани хатти фикрӣ ва ҷудо сохтани андешаҳои динии оммаи мусулмонон бар онҳо номи аҳли суннат ва ҷамоат итлоқ гардид. То он замон ҳамаи мусулмонон уммати ягонаи ислом ва муъмину муслим шинохта мешуданд ва аз андешаҳои мухолиф ҳанӯз зикре дар миён набуд. == Густариш == Мазҳаби суннӣ аксарияти мусулмонони (зиёда аз 95 %)-ро бар мегирад ва дар тамоми ҷаҳон паҳну парешон гаштаанд, ба ғайри Эрон (33 %) ва Озарбойҷон (33 %). Дар ин ду давлат шиаҳо аксариятро ташкил медиҳанд. Дар Ироқ бошад аҳли суннат ва ҷамоъат 66 % ва шиаҳо 33 % ро фарогир ҳастанд (дар асоси рӯйхатгирии 1997, аммо ҳоло шояд аз 30 % ҳам камтар бошанд). == Ҳамчунин нигаред == * [[Ислом]] * [[Шиъа|Шиъa]] * [[Мазоҳиби исломӣ]] == Адабиёт == * حمدبنحنبل. أصولأهلالسنة. الدوحة،۱۴۱۵هـ. * ابوبكرأحمدبنإبراهيمالإسماعيلى. اعتقادأهلالسنة. دبا،۱۹۹۲. * أكملالدينمحمدبنمحمدالبابرتى. شرحعقيدةأهلالسنةوالجماعة (العقيدةالطحاوية).۱۹۸۹. * دائرةالمعارفبزرگاسلامی. ج. ۳. تهران،۲۰۰۶؛ * لغتنامۀدهخدا. تهران،روایتچهارم،بدونسالنشر؛ * دائرةالمعارففارسی. ج.۱،تهران،۲۰۰۸. == Сарчашма == * {{ЭМТ||2}} {{Ислом-нопурра}} [[Гурӯҳ:Пайравони Сунна ва Ҷамоа]] [[Гурӯҳ:Мазоҳиби исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] pw3h8gnxvpevu2i3u3jvmtv2uqvmkag 1481245 1481230 2026-07-17T06:35:53Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481245 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Аҳл (мазмунҳо)|Аҳл}} {{Ислом}} '''Áҳли суннáт ва ҷамоáт''' ({{lang-ar|أهل السنة والجماعة‎}}), '''сунниён''' — мафҳуми динӣ-фирқашиносӣ, номи бузургтарин ҷамоаи [[мусулмон]]он, ки аксарияти уммати исломро ташкил меди­ҳанд ва онҳоро сунниён ва ё аҳли суннату ҷамоат мегӯянд. == Истилоҳ == Аҳли суннат ва ҷамоат барои он ба ин ном мавсум шудаанд, ки суннати паёмбар (с)-ро, ки аз тариқи саҳобагони он ҳазрат ба наслҳои баъдӣ интиқол ёфтааст, сарчашмаи дуюми аҳкоми шаръ пас аз Қуръон медонанд ва барои ақвол ва осори ривоятшуда аз саҳобаи расул (с), бахусус хулафои чаҳоргона дар қонунгузории исломӣ эътибори хоссе қоил ҳастанд. Аз назари Аҳли суннат ва ҷамоат суннат (ақвол, афъол ва тақрирот)-и паёмбар (с) ҳам тафсиркунандаи муҷмали китоби Худо ва ҳам поягузори аҳкоме ба таври мустақил аст ва саҳобагон ва ёрони он ҳазрат (с) сарҳалқа ва беҳтарин насли уммати муҳаммадӣ буда, дини ислом дар маҷмӯъ — ҳам Қуръон ва ҳам Суннат ба василаи онҳо ба наслҳои баъдӣ таҳвил дода шудааст. Ин истилоҳ дар фарҳанги фирқашиносии динӣ маъмулан дар баробари ду мафҳуми дигар: яке [[аҳли бидъат]] ва дигар равофиз — фирқаҳои гуногуни шиъа қарор дорад. Аҳли суннат ва ҷамоат ба ду даста ҷудо мешаванд, ки яке аз пайравони мактабҳои чаҳоргонаи фиқҳӣ — ҳанафӣ, моликӣ, шофеъӣ, ҳанбалӣ ва мактаби фиқҳии [[Довуди Зоҳирӣ]] мавсум ба мазҳаби зоҳирӣ ва дигар аз пайравони мактаби аҳли ҳадис иборатанд. Аҳли суннат ва ҷамоат аксарияти мутлақи уммати исломро ташкил дода, шумораи онҳо тибқи омори имрӯза дар кишварҳои исломӣ ва берун аз он бештар аз як миллиарду дусад миллион (1 200 000) нафар — шашяки аҳолии дунё мебошад. == Таърих == Аз назари таърихӣ дар аҳди халифаи чаҳорум — Алӣ ибни Абитолиб ва пас аз вай ҷаҳони исломро ошубҳои дохилие фаро гирифта буданд, ки ба зуҳури фирқаҳои наве бо андешаҳои сиёсӣ ва бардоштҳои хосси динӣ ан­ҷомид, ки бо назароти динии аксарияти уммат дар тазод қарор доштанд. Пас аз пайдоиши ин фирқаҳои фикрӣ-сиё­сӣ дар ин давра барои муайян намудани хатти фикрӣ ва ҷудо сохтани андешаҳои динии оммаи мусулмонон бар онҳо номи аҳли суннат ва ҷамоат итлоқ гардид. То он замон ҳамаи мусулмонон уммати ягонаи ислом ва муъмину муслим шинохта мешуданд ва аз андешаҳои мухолиф ҳанӯз зикре дар миён набуд. == Густариш == Мазҳаби суннӣ аксарияти мусулмонони (зиёда аз 95 %)-ро бар мегирад ва дар тамоми ҷаҳон паҳну парешон гаштаанд, ба ғайри Эрон (33 %) ва Озарбойҷон (33 %). Дар ин ду давлат шиаҳо аксариятро ташкил медиҳанд. Дар Ироқ бошад аҳли суннат ва ҷамоъат 66 % ва шиаҳо 33 % ро фарогир ҳастанд (дар асоси рӯйхатгирии 1997, аммо ҳоло шояд аз 30 % ҳам камтар бошанд). == Ҳамчунин нигаред == * [[Ислом]] * [[Шиъа|Шиъa]] * [[Мазоҳиби исломӣ]] == Адабиёт == * حمدبنحنبل. أصولأهلالسنة. الدوحة،۱۴۱۵هـ. * ابوبكرأحمدبنإبراهيمالإسماعيلى. اعتقادأهلالسنة. دبا،۱۹۹۲. * أكملالدينمحمدبنمحمدالبابرتى. شرحعقيدةأهلالسنةوالجماعة (العقيدةالطحاوية).۱۹۸۹. * دائرةالمعارفبزرگاسلامی. ج. ۳. تهران،۲۰۰۶؛ * لغتنامۀدهخدا. تهران،روایتچهارم،بدونسالنشر؛ * دائرةالمعارففارسی. ج.۱،تهران،۲۰۰۸. == Сарчашма == * {{ЭМТ||2}} {{Ислом-нопурра}} [[Гурӯҳ:Пайравони Сунна ва Ҷамоа]] [[Гурӯҳ:Мазоҳиби исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] ike34i9a4ax6zivve75ps10d12xneum 0 40077 1481007 1313030 2026-07-16T12:41:02Z VASHGIRD 8035 1481007 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 18 июл]]'' === Миллӣ === === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 18 июл]]'' == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 18 июл]]'' * [[1913]] — [[Тошбек Нуралиев]] (дарг. [[1994]]), пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. * [[1933]] — [[Екатерина Григоренкова]] (дарг. [[2015]]), доктори илми кишоварзӣ. * [[1943]] — [[Миршароф Ваҳҳобов]], олими соҳаи техника.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. — Душанбе, 2017. — 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 18 июл]]'' == Нигаред низ == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/7-18/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/18_июля Наука, 18.07] [[Гурӯҳ:18 июл| ]] 9utvgy770h1ol1y3xvnfo0j3ay93dl1 0 56877 1481222 414157 2026-07-17T05:22:27Z Шухрат Саъдиев 5132 1481222 wikitext text/x-wiki '''Березник''' * [[Березник (деҳа)]] [[ноҳияи Велский]], [[вилояти Архангелск]] * [[Березник (ноҳияи Велский)]] [[ноҳияи Велский]], [[вилояти Архангелск]] * [[Березник (Велский)‎]] {{ибҳомзудоӣ}} [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин]] jj4c4xjxqzm1y6wscxtqmsqskko8t6h 14 57183 1480986 1027937 2026-07-16T12:22:30Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Гурӯҳ:Левакант]] to [[Гурӯҳ:Леваканд]]: ивази ном 748792 wikitext text/x-wiki {{Cat main|Сарбанд}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои вилояти Хатлон]] la32pljuxs35fakqtk519oayu9k8trg 0 60354 1481065 446519 2026-07-16T21:09:07Z Zosya95 54344 Removed redirect to [[Хокистарӣ]] 1481065 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |hex=808080 |r=128|g=128|b=128 |c=0|m=0|y=0|k=50 |h=0|s=0|v=50 }} '''Xокистарранг''' — рангест байни [[сиёҳ]] ва [[сафед]]. Ин ранги бетараф ё акроматикӣ аст, ки маънояш айнан, ки ба он як ранги аст» бе ранги." Ин ранги осмони-абрӣ мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{color-stub}} [[Гурӯҳ:Сояҳои хокистарранг]] faasi7850jpafmidld7o6oa1cbtndjh 0 60355 1481064 1380621 2026-07-16T21:08:04Z Zosya95 54344 1481064 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |hex=808080 |r=128|g=128|b=128 |c=0|m=0|y=0|k=50 |h=0|s=0|v=50 }} '''Хокистарӣ''' — рангест байни [[сиёҳ]] ва [[сафед]]. Ин ранги бетараф ё акроматикӣ аст, ки маънояш айнан, ки ба он як ранги аст» бе ранги." Ин ранги осмони-абрӣ мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{color-stub}} [[Гурӯҳ:Сояҳои хокистарӣ]] 4tfmxwbni9jmx3gry5cp4pb8gmvszvn 1481066 1481064 2026-07-16T21:09:30Z Zosya95 54344 Ивазкунии саҳифа бо '{{Барои ҳазф}}' 1481066 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 0 62690 1481083 1467627 2026-07-16T21:41:15Z Zosya95 54344 1481083 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image = Invertebrate montage (2022).jpg | regnum = Ҷонварон | latin = Invertebrata | rang = Бе ранга | parent = Animalia }} '''Бемӯҳраҳо''' ({{lang-la|Invertebrata}}) — як гурӯҳи калони [[Ҷонварон|ҷонварон]]е ҳастанд, ки мӯҳра надоранд. Ба ин гурӯҳ [[соддатаринҳо]], [[исфанҷҳо]], [[рӯдаковокҳо]], [[нармбаданҳо]], [[бандпойҳо]], [[сӯзанпӯстон]] ва ғайра дохил мешаванд. == Гуногунӣ == Бемӯҳраҳо ҳамагӣ 16 типро дар бар гиранд ҳам, аксари ҳайвонони олам қисми ин гурӯҳ мебошанд, ки дар баъзе сарчашмаҳо ин шумора ба 97% мерасад.<ref>{{cite journal|first=Robert M.|last=May|date=16 September 1988|title=How Many Species Are There on Earth?|journal=Science|volume=241|issue=4872|pages=1441–9|url=http://www.ciesin.org/docs/002-253/002-253.html|jstor=1702670|pmid=17790039|doi=10.1126/science.241.4872.1441|bibcode=1988Sci...241.1441M|s2cid=34992724|access-date=17 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20161115011411/http://www.ciesin.org/docs/002-253/002-253.html|archive-date=15 November 2016|url-status=dead|url-access=subscription}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161115011411/http://www.ciesin.org/docs/002-253/002-253.html |date=2016-11-15 }}</ref> Бемӯҳраҳо дар тамоми рӯйи замин паҳн шудаанд. Тақрибан 1 млн 260 ҳазор намуди бемӯҳраҳо маълум буда, зиёда аз 1 миллиони онҳо (дар асл на кам аз 2 млн) [[Ҳашара|ҳашарот]], 25 ҳазорашон содатаринҳо, исфанҷҳо 5, рӯдаковокҳо 9 ҳазор, кирмҳо 20, нармба­данҳо 107, бандпойҳо (бе ҳашарот) тақрибан 79 ҳазор намудро ташкил медиҳанд. Бемуҳраҳо дар [[обҳои ширин]], баҳру уқёнус, [[хушкӣ]], қабати хок паҳн шудаанд; бисёрии онҳо паразити ҳайвоноту наботот мебошанд. Аҳаммияти бемуҳраҳо дар табиат хеле калон аст. Боқимондаи бемуҳраҳои қадимӣ ба таркиби ҷинсҳои таҳшинӣ дохил мешаванд. Баъзан онҳо қисми асосии ҷинси таҳшинро ташкил медиҳанд (масалан, оҳаксанг қариб пурра аз скелети бемуҳраҳои мунқариз иборат аст). Қисме аз бемуҳраҳо ё маҳсуле, ки онҳо ҳосил мекунанд, чун озуқаи инсон (масалан, асал, харчангшаклҳо, нармбаданҳо ва ғайра), хӯроки [[ҳайвон]]от, [[Парранда|паран­даҳо]] ва [[моҳиҳо]], ашёи техникӣ (пиллаи кирмаки абрешим, марворид, скелети марҷонҳо ва ғайра) муҳим аст. Барои мубориза бар зидди ҷонварони зараррасон аз бемуҳраҳои паразит ва даранда истифода мекунанд. Дар байни бемуҳраҳо паразити одаму ҳайвонот низ бисёранд. Баъзе бемуҳраҳо ангезандаҳои [[бемориҳои сироятӣ]] ва паразитиро паҳн мекунанд. Олами ҳайвонотро ба бемӯҳраҳо ва [[Муҳрадорон|мӯҳрадорон]] бори аввал соли 1801 биологи фаронсавӣ Ж. Б. Ламарк ҷудо карда буд, вале он дар таснифот истифода нагашт. Бо вуҷуди ин истилоҳи «бемӯҳраҳо» дар адабиёти илмӣ ва таълимӣ мавриди корбаст қарор дорад. == Гурӯҳбандӣ == Бемӯҳараҳоро ба чанд Invertebrates can be classified into several main categories, some of which are [[Biological classification|taxonomically]] obsolescent or debatable, but still used as terms of convenience. Each however appears in its own article at the following links.<ref>{{cite web| url=https://www.reference.com/science/main-groups-invertebrates-30b0365b4702b5f8| title=What Are the Main Groups of Invertebrates?| date=4 August 2015| access-date=17 January 2019| archive-date=17 January 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190117070101/https://www.reference.com/science/main-groups-invertebrates-30b0365b4702b5f8| url-status=live}}</ref> * [[Sponges]] (Porifera) * [[Comb jellies]] (Ctenophora) * [[Cnidaria|Medusozoans and corals]] (Cnidaria) * [[Xenacoelomorpha|Acoels]] (Xenacoelomorpha) * [[Flatworm]]s (Platyhelminthes) * [[Annelid|Bristleworms, earthworms and leeches]] (Annelida) * [[Arthropod|Insects, springtails, crustaceans, myriapods, chelicerates]] (Arthropoda) * [[Mollusca|Chitons, snails, slugs, bivalves, tusk shells, cephalopods]] (Mollusca) * [[Nematodes|Roundworms or threadworms]] (Nematoda) * [[Rotifers]] (Rotifera) * [[Tardigrades]] (Tardigrada) * [[Scalidophora|Scalidophores]] (Scalidophora) * [[Lophophorata|Lophophorates]] (Lophophorata) * [[Velvet worms]] (Onychophora) * [[Arrow worms]] (Chaetognatha) * [[Nematomorph|Gordian worms or horsehair worms]] (Nematomorpha) * [[Nemertea|Ribbon worms]] (Nemertea) * [[Placozoa]] * [[Loricifera]] * [[Echinoderm|Starfishes, sea urchins, sea cucumbers, sea lilies and brittle stars]] (Echinodermata) * [[Hemichordata|Acorn worms, cephalodiscids and graptolites]] (Hemichordata) * [[Amphioxiformes|Lancelets]] (Amphioxiformes) * [[Tunicates|Salps, pyrosomes, doliolids, larvaceans and sea squirts]] (Tunicata) * [[Symbion|Cycliophora]] An informal classification of invertabrates between macroinvertebrates, which can be seen withe the naked eye, and microinvertebrates which cannot be seen by the unaided eye is used for convenience. The line is arbitrarily drawn at a length of about 1mm.<ref>Michaluk, Sonja. "macroinvertebrate". Encyclopedia Britannica, 27 Nov. 2025, https://www.britannica.com/animal/macroinvertebrate. Accessed 4 December 2025.</ref><ref> microinvertebrate. Oxford Reference. Retrieved 4 Dec. 2025, from https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110810105410141. </ref> == Таърих == Қадимтарин сангшудаҳои ҳайвонот ба гурӯҳи бемӯҳраҳо тааллуқ доранд. Сангшудаҳои 665 миллионсола дар формацияи Трезона, воқеъ дар Флиндерс, Австралияи Ҷанубӣ, ҳамчун исфанҷҳои барвақтӣ шарҳ дода шудаанд.<ref name="roseMaloof">{{cite journal | author1= Maloof, Adam C. |author2= Rose, Catherine V. |author3= Beach, Robert |author4= Samuels, Bradley M. |author5= Calmet, Claire C. |author6= Erwin, Douglas H. |author7= Poirier, Gerald R. |author8= Yao, Nan |author9= Simons, Frederik J.|title= Possible animal-body fossils in pre-Marinoan limestones from South Australia |journal= Nature Geoscience | volume= 3 | page= 653 |date= 17 August 2010 |doi=10.1038/ngeo934 | issue= 9 | bibcode=2010NatGe...3..653M }}</ref> Some paleontologists suggest that animals appeared much earlier, possibly as early as 1&nbsp;billion years ago<ref>{{cite book|title=Biology|year=2005|publisher=Pearson, Benjamin Cummings|isbn=978-0-8053-7171-0|author=Campbell. Neil A.|edition=7|author2=Jane B. Reece|page=526}}</ref> though they probably became multicellular in the [[Tonian]]. [[Trace fossil]]s such as tracks and burrows found in the late [[Neoproterozoic]] Era indicate the presence of [[triploblastic]] worms, roughly as large (about 5&nbsp;mm wide) and complex as [[earthworm]]s.<ref name="Seilacher1998">{{cite journal | title=Animals More Than 1 Billion Years Ago: Trace Fossil Evidence from India | journal=Science | volume=282 | pages=80–83 | date=October 1998 | last1=Seilacher|first1=A. | last2=Bose |first2=P.K. | last3=Pflüger |first3=F. | doi=10.1126/science.282.5386.80 | pmid=9756480 | issue=5386 |bibcode = 1998Sci...282...80S }}</ref> Around 453 MYA, animals began diversifying, and many of the important groups of invertebrates diverged from one another. Fossils of invertebrates are found in various types of sediment from the [[Phanerozoic]].<ref name=clarkson>{{cite book |last=Clarkson |first=Euan Neilson Kerr |title=Invertebrate palaeontology and evolution |publisher=Wiley-Blackwell |isbn=978-0-632-05238-7 |year=1998}}</ref> Fossils of invertebrates are commonly used in stratigraphy.<ref name=Kummel>{{cite book |last=Kummel |first=Bernhard |title=Status of invertebrate paleontology, 1953 |page=93 |isbn=978-0-405-12715-1 |year=1954 |publisher=Ayer Publishing}}</ref> === Classification === [[Carl Linnaeus]] divided these animals into only two groups, the Insecta and the now-obsolete [[Vermes]] ([[worm]]s). [[Jean-Baptiste Lamarck]], who was appointed to the position of "Curator of Insecta and Vermes" at the [[Muséum National d'Histoire Naturelle]] in 1793, both coined the term "invertebrate" to describe such animals and divided the original two groups into ten, by splitting Arachnida and Crustacea from the Linnean Insecta, and Mollusca, Annelida, [[Barnacle|Cirripedia]], [[Radiata]], [[Coelenterata]] and [[Infusoria]] from the Linnean Vermes. They are now classified into over 30 [[phylum|phyla]], from simple organisms such as [[sea sponge]]s and [[flatworm]]s to complex animals such as arthropods and molluscs. == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бемӯҳраҳо |2|муаллиф=}} * Горностаев Г. Н. Насекомые. Москва, 1998; * Рупперт Э. Э. Зоологиябеспозвоночных: функциональные и эволюционные аспекты. Москва, 2008. [[Гурӯҳ:Бемӯҳраҳо| ]] ll15r15vciaqbs9749rck71rojkdjyj 0 63210 1481240 1321658 2026-07-17T06:29:49Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1481240 wikitext text/x-wiki {{Ислом}} '''Шиъа,''' шиа ({{lang-ar|الشيعة}}; <nowiki>[шӣ‘а]</nowiki> — ''пайрав, тарафдор'') — дуввумин [[мазҳаб]]и пайравони дини [[ислом]]. Вожаи шиъа шакли мухтасари «шиъаи Алӣ» яъне пайрав ё ҳизби [[Алӣ ибни Абутолиб]], нахустин [[Имомат|имоми]] шиъаён мебошад. Шиъаён байни 5 % то 10 % аз кулли ҷамоати [[мусалмон]]они ҷаҳон ва 38%-и ҷамъияти мусалмонони [[Осиёи Марказӣ|Ховари Миёна]]ро ташкил медаҳанд<ref>{{Cite book|url=|title=Atlas of the Middle East|last=|first=|last2=|first2=|publisher=[[National Geographic]]|year=2008|isbn=978-1-4262-0221-6|edition=Second|series=|volume=|publication-place=Washington D.C|publication-date=2008-04-15|pages=80–81|doi=|oclc=|id=|postscript=<!--None-->|author-link=|author2-link=|place=U.S.A|accessdate=}}</ref>. == Густариш == [[File:Islam_russkaya_versiya.png|thumb|500px|Минтақаҳои бо ҷамъияти шиъа дар харитаи ҷаҳони ислом: <span style="color:#ff0000;">'''сурх'''</span>: манотиқи шиъанишин, <span style="color:#006400;">'''сабз'''</span>: сунниҳо, <span style="color:#483D8B;">'''бунафш'''</span>: [[ибозия]] ]] Бино ба арзёбиҳои мухталиф, шиаён аз 10 % то 20%-и шумораи умумии [[Мусулмон|мусалмононро]] ташкил медиҳанд<ref name=BritannicaShiite1>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/540503/Shiite|title=Shīʿite|work=|publisher=Encyclopædia Britannica Online|year=2010|accessdate=2010-08-25|archiveurl=https://www.webcitation.org/67yuULGhB?url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/540503/Shiite|archivedate=2012-05-27}}</ref><ref name="PRC">{{cite web|url=http://pewforum.org/Muslim/Mapping-the-Global-Muslim-Population%286%29.aspx|title=Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population|accessdate=2010-08-25|work=|publisher=Pew Research Center|date=October 7, 2009|archiveurl=https://www.webcitation.org/67yuV3Nla?url=http://www.pewforum.org/Muslim/Mapping-the-Global-Muslim-Population(6).aspx|archivedate=2012-05-27}}</ref><ref name="mgmpPRC">{{Cite book | editor-last = Miller | editor-first = Tracy | month = 10 | year = 2009 | publisher = Pew Research Center | title = Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population | format = PDF | url = http://pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf | accessdate = 2009-10-08 | archive-date = 2013-07-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130725120239/http://www.pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf | dead-url = yes }}</ref><ref name="CIA">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html |title=Religions |accessdate=2010-08-25 |work=[[CIA]] |publisher=[[The World Factbook]] |year=2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181224211645/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html%20 |archivedate=2018-12-24 }}</ref>. Дар замони муосир ҷамоатҳои шиъа дар қитъаҳои Аврупову Амрико ва аксарияти мамолики мусалмон мавҷуд аст. Мусулмонони шиъа аксари аҳолиро дар [[Эрон]], [[Озарбойҷон]], [[Ироқ]] ва [[Баҳрайн]]<ref>{{cite news | title=Quick guide: Sunnis and Shias|publisher=BBC| url=http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-16047709|date=6 December 2011|lang=en}}</ref> ташкил медиҳанд. Ба мазҳаби шиъа тахминан аз 27 %<ref>{{cite news | title=International Religious Freedom Report 2010: Lebanon|publisher= U.S Department of state| url=http://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2010/148830.htm|date=November 17, 2010|lang=en}}{{oq|en|However, the most recent demographic study conducted by Statistics Lebanon, a Beirut-based research firm, indicate 27 percent of the population is Sunni Muslim, 27 percent Shi'a Muslim, 21 percent Maronite Christian, eight percent Greek Orthodox, five percent Druze, and five percent Greek Catholic, with the remaining seven percent belonging to smaller Christian denominations. }}</ref> то 35 %<ref>{{cite news | title=Major Attacks in Lebanon, Israel and the Gaza Strip|publisher= The New York Times| url=http://www.nytimes.com/packages/khtml/2006/07/19/world/middleeast/20060719_MIDEAST_GRAPHIC.html|lang=en}}</ref> аҳолии [[Лубнон]]; то 30 % в [[Кувайт]] эътиқод доранд<ref name="CIAAFG"/>. Дар [[Афғонистон]] шиъаён 15 % то 19 % аҳолии кишварро<ref>{{cite news | title=Country Profile: Afghanistan, August 2008|publisher=Library of Congress – Federal Research Division| url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Afghanistan.pdf|lang=en}}{{oq|en|Virtually the entire population is Muslim. Between 80 and 85 percent of Muslims are Sunni and 15 to 19 percent, Shia. The minority Shia are economically disadvantaged and frequently subjected to discrimination.}}</ref><ref name="CIAAFG">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af&regionCode=sas&#af |work=[[Central Intelligence Agency]] (CIA) |publisher=[[The World Factbook]] on Afghanistan |title=FIELD LISTING:: RELIGIONSA |accessdate=2017-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100528122742/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af&regionCode=sas&#af |archivedate=2010-05-28 }}{{oq|en| Afghanistan: Sunni Muslim 80%, Shia Muslim 19%, other 1% <br> Kuwait: Muslim (official) 85% (Sunni 70%, Shia 30%), other (includes Christian, Hindu, Parsi) 15%)}}</ref> ташкил медиҳанд. Дар [[Арабистони Саудӣ]] бошад 15%-и ин мамлакат пайрави аҳли шиъа мебошанд<ref>{{cite news | title=Saudi Arabia's Shia press for rights|publisher=BBC| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/7959531.stm|author=Anees al-Qudaihi |date=24 March 2009| lang=en}}</ref>. Дар [[Покистон]] ҳам каме (тахминан 3 %) аз мардуми ин ин кишвар пайрави шиъа мебошанд. Дар [[Тоҷикистон]] аксари мардуми [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]] — помириҳо (ба ҷуз язгуломиҳо) аз равияи исмоилии шиъа пайравӣ мекунанд. Таҳлилгарони шиъашинос тахмин мезананд, ки дар ҷаҳон андар 200 миллион тан [[мусалмон]]они шиъа аст. == Таъриф дар луғат ва истилоҳ == Шиа дар луғат ба маънои пайрав ва тарафдор ва дар истилоҳи фирқашиносии динӣ ҷараёни сиёсӣ-диние аст, ки дар авохири давраи хилофа­ти рошидаи ислом ва ба таври дақиқ пас аз шаҳодати халифаи чаҳорум Алӣ ибни Абутолиб бо шиори тарафдори аз Алӣ ва фарзандонаш — аҳли байт ва дар эътироз ба хатти машйи динӣ ва сиёсати исломии оммаи мусулмонон ба вуҷуд омад. Пас аз вафоти [[расули Худо (с)]] мусулмонон тайи як нишасти машваратие дар Сақифаи Банӣ Соъида Абу­бакри Сиддиқро ба роҳбарии уммати ислом ва ҷой­нишинии расули акрам (с) баргузиданд, ки Алӣ, Аббос, Зубайр ва чанд тани дигар аз саҳобагон дар он ҳу­зур надоштанд. == Таърих == Пас аз байъати умумии мардум Абубакр байъати худро ба [[Алӣ ибни Абутолиб|Алӣ]] ва ҳамро­ҳонаш пешниҳод кард. [[Алӣ ибни Абутолиб|Алӣ]] ба Абубакр — хали­фаи тозаинтихоб ҳамин қадар эътироз овард, ки: Ман худро бинобар қаробате, ки ба расули Худо (с) доштам, барои ин кор авло медонистам. Вале афзалияти мутла­қи Абубакр бар ҳамаи саҳобагон воқеияти бебаҳс буд ва Алӣ низ ба ин воқеият эътироф дошт. Аз сӯи ди­гар, ин дидгоҳи шахсии Алӣ буд, ки танҳо бо дошта­ни қаробати расули Худо (с) бояд кори хилофат ба вай вогузор мегашт ва он ҳам ба тариқи шӯро ва интихоби аксарияти мутлақи саҳобагон. Дар ҳеч санади таърихӣ ва ривояти муътамади диние наёмадааст, ки Алӣ ғайр аз назари фавқ эътирози дигаре бо бақияи саҳобагон дошта ё худро ягона васӣ ва сарвари мусулмонон ва хилофатро ҳаққи илоҳии худ ва фарзанонаш дониста ва ё худро таъйиншуда аз ҷониби Худо ва ба василаи паёмбари акрам (с) гуфта бошад, балки асноди саҳеҳи таърихӣ собит месозанд, ки вай ҳукми шӯро ва раъйи аксарияти саҳобагонро ягона роҳи интихоби халифа медонист, аз ҷумла дар номае ба Муъовия мефар­мояд: ''«Шӯро ва интихоби халифа ҳаққи муҳоҷирон ва ансор аст. Вақте онҳо дар атрофи марде гирд омаданд ва ӯро имоми худ номиданд, бешак, ризои Худо низ дар он (ин­тихоби онҳо) мебошад. Дигар одами шоҳид ва ҳозир ҳаққи ихтиёр ва ғоиб ҳаққи рад карданро надорад»''<ref>Наҳҷу-л-балоға, бахши номаҳо, номаи шашум. — С. 274</ref>. Бинобар ин, ҳамон гуна ки дар ривоятҳои саҳеҳ ома­дааст, вақте хабари байъати Абубакрро шунид, ҳук­ми шӯро ва раъйи аксарияти саҳобагонро шаръан мав­риди эътибор донист ва дар ҳамон рӯзҳои аввал ба бай­ъати ӯ шитофт ва дар нахустин задухӯрди лашкари Ис­лом бо баргаштагон, ки дар мавзеъе бо номи Зилқисса сурат гирифт, дар рикоби Абубакр — халифаи тоза­интихоби мусулмонон қарор дошт. Ин воқеа дар замо­не ба вуқӯъ пайваст, ки ҳанӯз як-ду ҳафтае аз хилофа­ти Абубакр нагузашта буд<ref>Фатҳулборӣ. — Ҷ. 9. — С. 272</ref>. Дигар то замони ба шаҳодат расидани Алӣ дар миёни уммати ислом ҳеч ихтилофи эътиқодӣ ва дудаста­гие дида намешуд ва онҳо чунин мафҳумҳо ва тақсимотеро бо номи тарафдорон ва шиаёни Алӣ, ки аз дигар мусулмонон бо андешаҳо ва эътиқодоти хоссе тафовут дошта бошанд, намедонистанд, балки мусулмо­нон дар ваҳдати умумӣ ба сар мебурданд ва хулафо кафи­ли ҳифзи ваҳдат ва таъмини якпорчагии ҷомеа буданд. Худи ҳазрат [[Алӣ ибни Абутолиб|Алӣ]] ва фарзандонаш ба чунин фирқага­роии эътиқодӣ ва парокандагии фикрӣ ва иҷтимоӣ дар байни му­сулмонон комилан мухо­лиф буданд ва бар зидди чунин андешаҳои ифротӣ ва гароишоти хароби­овар ба шиддат мубориза мебурданд. Аз сӯйи дигар, оммаи мардуми мусулмон Алӣ ва фарзандонашро ба мисли дигар саҳобагони расули Худо (р) ва ҳатто бештар аз онҳо дӯст медоштанд ва пас аз кушта шудани халифаи сеюм Усмон ибни Аффон Алӣ ва фарзандаш Ҳасанро ба хилофат баргузиданд. Дар ривоятҳои саҳеҳи таърихӣ омадааст, ки ҳатто дар замоне ки байни [[Алӣ ибни Абутолиб|Алӣ]] ва [[Муовия писари Абусуфиён|Муъовия]] ҷангҳо идома доштанд, тамоми мардуми мусулмон бо шумули мардуми Шом, ки тарафдорон ва ҳомиёни [[Муовия писари Абусуфиён|Муъовия]]ро ташкил медоданд, ӯро амир [[Муовия писари Абусуфиён|Муъовия]] мегуфтанд ва танҳо Алиро халифа медонистанд ва танҳо пас аз кушта шудани Алӣ ва танозули имом Ҳасан аз хилофат ба Муъовия халифа гуфта шуд. Дар замони хило­фати Алӣ вазъи сиёсии ҷаҳони ислом хеле ошуфта, тамоюлоти носолими фикрӣ ва андешаҳои ифротии эътиқодӣ ба хусус дар байни мардуми Ироқ шиддат гирифт ва Алӣ ночор маркази хилофат­ро аз Мадина ба Куфа интиқол дод. Дар чунин вазъи ошуфтаи фикрӣ ва сиёсӣ пас аз ша­ҳодати Алӣ дар сарзамини Ироқ фирқаи диние бо номи шиа бо андешаҳо, низоми эътиқодӣ ва бардошт­ҳои хоссе аз сарчашмаҳои шаръ зуҳур кард ва то имрӯз идома дорад. == Пайдоиш ва ташаккули андешаҳои динӣ ва сиё­сии шиа == Дар пайдоиш ва ташаккули андешаҳои динӣ ва сиё­сии шиа аз ҳама бештар ҳамон одамоне нақш доштанд, ки Алӣ то охир натавонист онҳо­ро ба роҳи рост ҳи­доят намояд. Илова бар ин, се чизи дигар низ аз ҷум­лаи муҳимтарин омилҳо дар пайдоиш ва ташаккули фирқаи шиа ба шу­мор мераванд. Иноятуллоҳ Иблоғ онҳоро дар китоби «Имоми Аъзам Абуҳанифа ва афкори ӯ» зикр кардааст. # Андешаҳои ифротӣ ва фаъолиятҳои харобиовари Абдуллоҳ ибни Сабаи яҳудӣ ва дигар унсурҳои носоли­ме, ки дар дохили ҷомеа бар асоси барномаҳои қаблан тарроҳишуда бар зидди арзишҳои волои исломӣ ва ваҳ­дати мусулмонон машғули фаъолият буданд. # Бозтоби тамаддуни бостонии форсҳо низ дар та­шаккули андешаи мазҳабии шиа таъсири зиёде дорад. Ҳамон андешаи ранги эзадӣ дошта­ни подшоҳ ва эъти­қоди мансубияти хонадони подшоҳон ба сулолаи ху­до­ён дар ақидаи имомат, маъсумият ва сифоти хоси имо­мон дар назди шиа бозтоби равшане ёфтааст. # Хушунатҳои сиёсие, ки баъзе фармонравоёни умавӣ ва пас аз он аббосӣ ба намояндагони хонадони Алӣ дар мақтаъҳои гуногуни таъ­рихӣ раво доштанд, боиси нороҳатӣ ва ба эҳсосот рафтани мусулмонон гар­дид. Ҳамин ранҷҳои хонадони паёмбар (р), ки ба нуқ­таҳои дардманде дар пайкари уммати ислом табдил ёф­та буданд ва ҳама аз онҳо менолид, аз сӯи баъзе афроди бадбин суиистифода гардиданд ва дар роҳи эҷоди паро­кандагӣ дар сафи мусулмонон ба кор бурда шуданд. == Тафовути ҷавҳарии бардоштҳои динии шиа бо аҳли суннат == Тафовути ҷавҳарие, ки дар бардоштҳои динии шиа бо [[Аҳли суннат ва ҷамоат|аҳли суннат]] вуҷуд до­рад, дар асли ба гумона­шон динии ''[[имомат]]'' аст. Ба ақидаи онҳо дине, ки барои ба танзим даровардани зиндагонии мардум фиристода шудааст, намешавад ҳифзи арзиш­ҳои олӣ ва татбиқи аҳкоми он ба шахсе вогузор гардад, ки ба иродаи мардум интихоб мегардад ва паёмбаре, ки барои иршоди ҷомеаи башарӣ фиристода шудааст, зи­моми онро пас аз худ ба дасти одамоне супорад, ки ба василаи мардум интихоб мегарданд. Ин кор ба ҳастӣ ва бақои дин тааллуқ дорад ва бояд имом, ки ҷойнишин ва идомадиҳандаи кори паёмбар (с) аст, аз ҷониби Худо ва ба василаи паёмбар (с) таъйин гардад. Пас имомати Алӣ ва ёздаҳ нафари дигар аз хона­дони ӯ аз ҷониби Худо бо ҳукми Қуръон ва ба василаи паёмбар (с) муайян гардидааст ва хулафои пеш аз Алӣ ин ҳаққи илоҳии имом Алӣ ва фарзандонашро ғасб намуда, онҳоро ба ноҳақ аз хилофат канор гузоштанд. === Ақидаи баъзе шиаёни тундрав === Бинобар ин, баъзе шиаёни тундрав саҳобагон ва му­салмононеро, ки се халифаи қаблиро интихоб намуда­анд, гумроҳ ва золим медонанд, зеро онҳо ба ақидаи шиаён асли шаръии имомат ва васияти паёмбар (с)-ро дар бораи онҳо инкор намуд ва имомонро аз ҳаққашон маҳрум сох­танд. Баъзе аз онҳо аз ин ҳам фаротар рафта, се хали­фаи пеш аз Алӣ ва мусал­мононеро, ки онҳоро ба хилофат инти­хоб кардаанд, нафрин менамоянд ва муртад ва аз дин баргашта медонанд. Вале аз он ҷо ки чунин асле дар таълимоти ислом ву­ҷуд надошт ва дар Қуръони карим барои имомати Алӣ ва ҳар каси дигаре пас аз паём­бар (с) чизе наомадааст, онҳо ба таъвили баъзе оятҳо маҷбур шуданд ва аз Қуръон усул ва аҳкоме берун оварданд, ки ба ҳадафҳо ва усули собити ислом ҳеч гуна созгорие надоранд. Дар фароянди ин андеша шиаён вақте ба ҷуз Алӣ ва чанд на­фар тараф­дори ӯ саҳобагони дигарро ғосиб ва золим донистанд, суннати расули Худо (с)-ро низ, ки аз тари­қии ҳамин саҳобагони киром ҳифз, ривоят ва ба наслҳои баъдии уммат таҳвил дода шуда­аст, инкор намуданд. Онҳо танҳо ҳамон ислом ва ривоятҳои диниеро қабул доранд, ки аз тари­қи имомони маъсумашон ба онҳо расидаанд. === Баъзе ғулот — пайравони ифротии шиа === Баъзе ғулот — пайравони ифротии шиа Қуръонро низ таҳ­рифшуда медонанд, зеро он низ аз тариқи ҳамин саҳо­багон ва пас аз онҳо қориён ва силсиласанадҳое ривоят шудааст, ки ҳама аз аҳли суннат мебошанд. Аммо акса­ри онҳо ин Қуръонро қабул доранд ва онро каломи барҳаққи Худо мешуморанд. === Фарқи шиа дар баъзе аҳкоми амалии шариат бо аҳли суннат === Шиа дар баъзе аҳкоми амалии шариат низ, ба монанди ''[[никоҳи мутъа]]'' ва муваққат, ки ба забони имрӯзаи онҳо ''[[сиға]]'' номида мешавад ва ''[[хумс]]'' — навъи молиёте, ки аз назари онҳо ба даромадҳои молии мардум тааллуқ мегирад, бо аҳли суннат фарқ мекунанд. Никоҳи мутъа — сиға назди шиа дуруст ва то рӯзи қиёмат ҳалол медо­нанд, дар ҳоле ки аз дидгоҳи аҳли суннат ин гуна лаз­затҷӯиҳои гузаро бо ҳадафҳои олии ислом дар бунёди хонавода мухолиф дониста шуда, шаръан мамнӯъ ба ҳисоб меояд. Хумси молиёт, ки назди шиа маъмул аст, аз дидгоҳи аҳли суннат умуман, ба файъ, ғаниматҳои ҷангӣ ва ҳар чизе, ки ҳукми ғаниматро дар худ дошта бошад, мутааллиқ мебошад. == Равияҳои шиа == Шиа дар дохили худ равияҳои гуногуне дорад, ки баъзеҳо дар эътиқо­доти худ муътадил ва баъзеҳо бисёр тунду ифротӣ мебошанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ|2}} == Адабиёт == * [[Абдушариф Боқизода|А. Боқизода]], Имоми Аъзам бузургмарде дар таърихи башарият. Душанбе, 2009; * Аҳмад ибни Алӣ ибни Ҳаҷари Ас­қа­лонӣ, Фатҳу-л-борӣ шарҳи Саҳеҳи Бухорӣ, ҷ. 9. Риёз, 1993; * {{книга |автор=Браницкий А. Г., Корнилов А. А. |заглавие=Религии региона |оригинал= |ссылка=http://www.fmo.unn.ru/files/2013/01/Religii-regiona.pdf |викитека= |ответственный= |издание= |место=Н. Новгород |издательство=ННГУ имени Н. И. Лобачевского |год=2013 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=305 |серия= |isbn= |тираж= |ref=Браницкий, Корнилов }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140728061633/http://www.fmo.unn.ru/files/2013/01/Religii-regiona.pdf |date=2014-07-28 }} * Наҳҷу-л-балоға; Аҳмад ибни Алӣ ибни Ҳаҷари Асқалонӣ, Ал-исоба фӣ тамйизи-с-саҳоба, ҷ. 1. — Бейрут, 2010; * Хайруддини Зириклӣ, Ал-аълом, ҷ. 3. — Бейрут, 2005; * Иноятуллоҳи Иблоғ, Имоми Аъзам Абӯҳанифа ва аф­кори ӯ, тарҷимаи Фазлуллоҳи Фазлӣ. — Кобул, 1398 ш; * Доиратулмаорифи Форсӣ, ҷ. 2. — Теҳрон, 1398. == Пайвандҳо == * [http://shiizm.ru Шиитская энциклопедия] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180413132406/https://shiizm.ru/ |date=2018-04-13 }} * [http://www.shiatoday.ru/ Шиитский информационно-аналитический сайт] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150926120038/http://shiatoday.ru/ |date=2015-09-26 }} * [http://imamat-books.ru Шиитская библиотека] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210304195019/http://imamat-books.ru/ |date=2021-03-04 }} * [http://islamology.ru Центр исламских исследований] * [http://makarem.ir/ Сайт великого аятоллы Макарема Ширази] * [http://shia.spb.ru Сайт общины шиитов-джафаритов Санкт-Петербурга] {{хурд}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Мазоҳиби исломӣ]] [[Гурӯҳ:Шиъаён]] [[Гурӯҳ:Ташайюъ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] fzxt7fc33g50dsdh58393hzk5ow3lc9 1481249 1481240 2026-07-17T06:38:32Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481249 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Аҳл (мазмунҳо)|Аҳл}} {{Ислом}} '''Шиъа,''' шиа ({{lang-ar|الشيعة}}; <nowiki>[шӣ‘а]</nowiki> — ''пайрав, тарафдор'') — дуввумин [[мазҳаб]]и пайравони дини [[ислом]]. Вожаи шиъа шакли мухтасари «шиъаи Алӣ» яъне пайрав ё ҳизби [[Алӣ ибни Абутолиб]], нахустин [[Имомат|имоми]] шиъаён мебошад. Шиъаён байни 5 % то 10 % аз кулли ҷамоати [[мусалмон]]они ҷаҳон ва 38%-и ҷамъияти мусалмонони [[Осиёи Марказӣ|Ховари Миёна]]ро ташкил медаҳанд<ref>{{Cite book|url=|title=Atlas of the Middle East|last=|first=|last2=|first2=|publisher=[[National Geographic]]|year=2008|isbn=978-1-4262-0221-6|edition=Second|series=|volume=|publication-place=Washington D.C|publication-date=2008-04-15|pages=80–81|doi=|oclc=|id=|postscript=<!--None-->|author-link=|author2-link=|place=U.S.A|accessdate=}}</ref>. == Густариш == [[File:Islam_russkaya_versiya.png|thumb|500px|Минтақаҳои бо ҷамъияти шиъа дар харитаи ҷаҳони ислом: <span style="color:#ff0000;">'''сурх'''</span>: манотиқи шиъанишин, <span style="color:#006400;">'''сабз'''</span>: сунниҳо, <span style="color:#483D8B;">'''бунафш'''</span>: [[ибозия]] ]] Бино ба арзёбиҳои мухталиф, шиаён аз 10 % то 20%-и шумораи умумии [[Мусулмон|мусалмононро]] ташкил медиҳанд<ref name=BritannicaShiite1>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/540503/Shiite|title=Shīʿite|work=|publisher=Encyclopædia Britannica Online|year=2010|accessdate=2010-08-25|archiveurl=https://www.webcitation.org/67yuULGhB?url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/540503/Shiite|archivedate=2012-05-27}}</ref><ref name="PRC">{{cite web|url=http://pewforum.org/Muslim/Mapping-the-Global-Muslim-Population%286%29.aspx|title=Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population|accessdate=2010-08-25|work=|publisher=Pew Research Center|date=October 7, 2009|archiveurl=https://www.webcitation.org/67yuV3Nla?url=http://www.pewforum.org/Muslim/Mapping-the-Global-Muslim-Population(6).aspx|archivedate=2012-05-27}}</ref><ref name="mgmpPRC">{{Cite book | editor-last = Miller | editor-first = Tracy | month = 10 | year = 2009 | publisher = Pew Research Center | title = Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population | format = PDF | url = http://pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf | accessdate = 2009-10-08 | archive-date = 2013-07-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130725120239/http://www.pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf | dead-url = yes }}</ref><ref name="CIA">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html |title=Religions |accessdate=2010-08-25 |work=[[CIA]] |publisher=[[The World Factbook]] |year=2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181224211645/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html%20 |archivedate=2018-12-24 }}</ref>. Дар замони муосир ҷамоатҳои шиъа дар қитъаҳои Аврупову Амрико ва аксарияти мамолики мусалмон мавҷуд аст. Мусулмонони шиъа аксари аҳолиро дар [[Эрон]], [[Озарбойҷон]], [[Ироқ]] ва [[Баҳрайн]]<ref>{{cite news | title=Quick guide: Sunnis and Shias|publisher=BBC| url=http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-16047709|date=6 December 2011|lang=en}}</ref> ташкил медиҳанд. Ба мазҳаби шиъа тахминан аз 27 %<ref>{{cite news | title=International Religious Freedom Report 2010: Lebanon|publisher= U.S Department of state| url=http://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2010/148830.htm|date=November 17, 2010|lang=en}}{{oq|en|However, the most recent demographic study conducted by Statistics Lebanon, a Beirut-based research firm, indicate 27 percent of the population is Sunni Muslim, 27 percent Shi'a Muslim, 21 percent Maronite Christian, eight percent Greek Orthodox, five percent Druze, and five percent Greek Catholic, with the remaining seven percent belonging to smaller Christian denominations. }}</ref> то 35 %<ref>{{cite news | title=Major Attacks in Lebanon, Israel and the Gaza Strip|publisher= The New York Times| url=http://www.nytimes.com/packages/khtml/2006/07/19/world/middleeast/20060719_MIDEAST_GRAPHIC.html|lang=en}}</ref> аҳолии [[Лубнон]]; то 30 % в [[Кувайт]] эътиқод доранд<ref name="CIAAFG"/>. Дар [[Афғонистон]] шиъаён 15 % то 19 % аҳолии кишварро<ref>{{cite news | title=Country Profile: Afghanistan, August 2008|publisher=Library of Congress – Federal Research Division| url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Afghanistan.pdf|lang=en}}{{oq|en|Virtually the entire population is Muslim. Between 80 and 85 percent of Muslims are Sunni and 15 to 19 percent, Shia. The minority Shia are economically disadvantaged and frequently subjected to discrimination.}}</ref><ref name="CIAAFG">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af&regionCode=sas&#af |work=[[Central Intelligence Agency]] (CIA) |publisher=[[The World Factbook]] on Afghanistan |title=FIELD LISTING:: RELIGIONSA |accessdate=2017-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100528122742/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af&regionCode=sas&#af |archivedate=2010-05-28 }}{{oq|en| Afghanistan: Sunni Muslim 80%, Shia Muslim 19%, other 1% <br> Kuwait: Muslim (official) 85% (Sunni 70%, Shia 30%), other (includes Christian, Hindu, Parsi) 15%)}}</ref> ташкил медиҳанд. Дар [[Арабистони Саудӣ]] бошад 15%-и ин мамлакат пайрави аҳли шиъа мебошанд<ref>{{cite news | title=Saudi Arabia's Shia press for rights|publisher=BBC| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/7959531.stm|author=Anees al-Qudaihi |date=24 March 2009| lang=en}}</ref>. Дар [[Покистон]] ҳам каме (тахминан 3 %) аз мардуми ин ин кишвар пайрави шиъа мебошанд. Дар [[Тоҷикистон]] аксари мардуми [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]] — помириҳо (ба ҷуз язгуломиҳо) аз равияи исмоилии шиъа пайравӣ мекунанд. Таҳлилгарони шиъашинос тахмин мезананд, ки дар ҷаҳон андар 200 миллион тан [[мусалмон]]они шиъа аст. == Таъриф дар луғат ва истилоҳ == Шиа дар луғат ба маънои пайрав ва тарафдор ва дар истилоҳи фирқашиносии динӣ ҷараёни сиёсӣ-диние аст, ки дар авохири давраи хилофа­ти рошидаи ислом ва ба таври дақиқ пас аз шаҳодати халифаи чаҳорум Алӣ ибни Абутолиб бо шиори тарафдори аз Алӣ ва фарзандонаш — аҳли байт ва дар эътироз ба хатти машйи динӣ ва сиёсати исломии оммаи мусулмонон ба вуҷуд омад. Пас аз вафоти [[расули Худо (с)]] мусулмонон тайи як нишасти машваратие дар Сақифаи Банӣ Соъида Абу­бакри Сиддиқро ба роҳбарии уммати ислом ва ҷой­нишинии расули акрам (с) баргузиданд, ки Алӣ, Аббос, Зубайр ва чанд тани дигар аз саҳобагон дар он ҳу­зур надоштанд. == Таърих == Пас аз байъати умумии мардум Абубакр байъати худро ба [[Алӣ ибни Абутолиб|Алӣ]] ва ҳамро­ҳонаш пешниҳод кард. [[Алӣ ибни Абутолиб|Алӣ]] ба Абубакр — хали­фаи тозаинтихоб ҳамин қадар эътироз овард, ки: Ман худро бинобар қаробате, ки ба расули Худо (с) доштам, барои ин кор авло медонистам. Вале афзалияти мутла­қи Абубакр бар ҳамаи саҳобагон воқеияти бебаҳс буд ва Алӣ низ ба ин воқеият эътироф дошт. Аз сӯи ди­гар, ин дидгоҳи шахсии Алӣ буд, ки танҳо бо дошта­ни қаробати расули Худо (с) бояд кори хилофат ба вай вогузор мегашт ва он ҳам ба тариқи шӯро ва интихоби аксарияти мутлақи саҳобагон. Дар ҳеч санади таърихӣ ва ривояти муътамади диние наёмадааст, ки Алӣ ғайр аз назари фавқ эътирози дигаре бо бақияи саҳобагон дошта ё худро ягона васӣ ва сарвари мусулмонон ва хилофатро ҳаққи илоҳии худ ва фарзанонаш дониста ва ё худро таъйиншуда аз ҷониби Худо ва ба василаи паёмбари акрам (с) гуфта бошад, балки асноди саҳеҳи таърихӣ собит месозанд, ки вай ҳукми шӯро ва раъйи аксарияти саҳобагонро ягона роҳи интихоби халифа медонист, аз ҷумла дар номае ба Муъовия мефар­мояд: ''«Шӯро ва интихоби халифа ҳаққи муҳоҷирон ва ансор аст. Вақте онҳо дар атрофи марде гирд омаданд ва ӯро имоми худ номиданд, бешак, ризои Худо низ дар он (ин­тихоби онҳо) мебошад. Дигар одами шоҳид ва ҳозир ҳаққи ихтиёр ва ғоиб ҳаққи рад карданро надорад»''<ref>Наҳҷу-л-балоға, бахши номаҳо, номаи шашум. — С. 274</ref>. Бинобар ин, ҳамон гуна ки дар ривоятҳои саҳеҳ ома­дааст, вақте хабари байъати Абубакрро шунид, ҳук­ми шӯро ва раъйи аксарияти саҳобагонро шаръан мав­риди эътибор донист ва дар ҳамон рӯзҳои аввал ба бай­ъати ӯ шитофт ва дар нахустин задухӯрди лашкари Ис­лом бо баргаштагон, ки дар мавзеъе бо номи Зилқисса сурат гирифт, дар рикоби Абубакр — халифаи тоза­интихоби мусулмонон қарор дошт. Ин воқеа дар замо­не ба вуқӯъ пайваст, ки ҳанӯз як-ду ҳафтае аз хилофа­ти Абубакр нагузашта буд<ref>Фатҳулборӣ. — Ҷ. 9. — С. 272</ref>. Дигар то замони ба шаҳодат расидани Алӣ дар миёни уммати ислом ҳеч ихтилофи эътиқодӣ ва дудаста­гие дида намешуд ва онҳо чунин мафҳумҳо ва тақсимотеро бо номи тарафдорон ва шиаёни Алӣ, ки аз дигар мусулмонон бо андешаҳо ва эътиқодоти хоссе тафовут дошта бошанд, намедонистанд, балки мусулмо­нон дар ваҳдати умумӣ ба сар мебурданд ва хулафо кафи­ли ҳифзи ваҳдат ва таъмини якпорчагии ҷомеа буданд. Худи ҳазрат [[Алӣ ибни Абутолиб|Алӣ]] ва фарзандонаш ба чунин фирқага­роии эътиқодӣ ва парокандагии фикрӣ ва иҷтимоӣ дар байни му­сулмонон комилан мухо­лиф буданд ва бар зидди чунин андешаҳои ифротӣ ва гароишоти хароби­овар ба шиддат мубориза мебурданд. Аз сӯйи дигар, оммаи мардуми мусулмон Алӣ ва фарзандонашро ба мисли дигар саҳобагони расули Худо (р) ва ҳатто бештар аз онҳо дӯст медоштанд ва пас аз кушта шудани халифаи сеюм Усмон ибни Аффон Алӣ ва фарзандаш Ҳасанро ба хилофат баргузиданд. Дар ривоятҳои саҳеҳи таърихӣ омадааст, ки ҳатто дар замоне ки байни [[Алӣ ибни Абутолиб|Алӣ]] ва [[Муовия писари Абусуфиён|Муъовия]] ҷангҳо идома доштанд, тамоми мардуми мусулмон бо шумули мардуми Шом, ки тарафдорон ва ҳомиёни [[Муовия писари Абусуфиён|Муъовия]]ро ташкил медоданд, ӯро амир [[Муовия писари Абусуфиён|Муъовия]] мегуфтанд ва танҳо Алиро халифа медонистанд ва танҳо пас аз кушта шудани Алӣ ва танозули имом Ҳасан аз хилофат ба Муъовия халифа гуфта шуд. Дар замони хило­фати Алӣ вазъи сиёсии ҷаҳони ислом хеле ошуфта, тамоюлоти носолими фикрӣ ва андешаҳои ифротии эътиқодӣ ба хусус дар байни мардуми Ироқ шиддат гирифт ва Алӣ ночор маркази хилофат­ро аз Мадина ба Куфа интиқол дод. Дар чунин вазъи ошуфтаи фикрӣ ва сиёсӣ пас аз ша­ҳодати Алӣ дар сарзамини Ироқ фирқаи диние бо номи шиа бо андешаҳо, низоми эътиқодӣ ва бардошт­ҳои хоссе аз сарчашмаҳои шаръ зуҳур кард ва то имрӯз идома дорад. == Пайдоиш ва ташаккули андешаҳои динӣ ва сиё­сии шиа == Дар пайдоиш ва ташаккули андешаҳои динӣ ва сиё­сии шиа аз ҳама бештар ҳамон одамоне нақш доштанд, ки Алӣ то охир натавонист онҳо­ро ба роҳи рост ҳи­доят намояд. Илова бар ин, се чизи дигар низ аз ҷум­лаи муҳимтарин омилҳо дар пайдоиш ва ташаккули фирқаи шиа ба шу­мор мераванд. Иноятуллоҳ Иблоғ онҳоро дар китоби «Имоми Аъзам Абуҳанифа ва афкори ӯ» зикр кардааст. # Андешаҳои ифротӣ ва фаъолиятҳои харобиовари Абдуллоҳ ибни Сабаи яҳудӣ ва дигар унсурҳои носоли­ме, ки дар дохили ҷомеа бар асоси барномаҳои қаблан тарроҳишуда бар зидди арзишҳои волои исломӣ ва ваҳ­дати мусулмонон машғули фаъолият буданд. # Бозтоби тамаддуни бостонии форсҳо низ дар та­шаккули андешаи мазҳабии шиа таъсири зиёде дорад. Ҳамон андешаи ранги эзадӣ дошта­ни подшоҳ ва эъти­қоди мансубияти хонадони подшоҳон ба сулолаи ху­до­ён дар ақидаи имомат, маъсумият ва сифоти хоси имо­мон дар назди шиа бозтоби равшане ёфтааст. # Хушунатҳои сиёсие, ки баъзе фармонравоёни умавӣ ва пас аз он аббосӣ ба намояндагони хонадони Алӣ дар мақтаъҳои гуногуни таъ­рихӣ раво доштанд, боиси нороҳатӣ ва ба эҳсосот рафтани мусулмонон гар­дид. Ҳамин ранҷҳои хонадони паёмбар (р), ки ба нуқ­таҳои дардманде дар пайкари уммати ислом табдил ёф­та буданд ва ҳама аз онҳо менолид, аз сӯи баъзе афроди бадбин суиистифода гардиданд ва дар роҳи эҷоди паро­кандагӣ дар сафи мусулмонон ба кор бурда шуданд. == Тафовути ҷавҳарии бардоштҳои динии шиа бо аҳли суннат == Тафовути ҷавҳарие, ки дар бардоштҳои динии шиа бо [[Аҳли суннат ва ҷамоат|аҳли суннат]] вуҷуд до­рад, дар асли ба гумона­шон динии ''[[имомат]]'' аст. Ба ақидаи онҳо дине, ки барои ба танзим даровардани зиндагонии мардум фиристода шудааст, намешавад ҳифзи арзиш­ҳои олӣ ва татбиқи аҳкоми он ба шахсе вогузор гардад, ки ба иродаи мардум интихоб мегардад ва паёмбаре, ки барои иршоди ҷомеаи башарӣ фиристода шудааст, зи­моми онро пас аз худ ба дасти одамоне супорад, ки ба василаи мардум интихоб мегарданд. Ин кор ба ҳастӣ ва бақои дин тааллуқ дорад ва бояд имом, ки ҷойнишин ва идомадиҳандаи кори паёмбар (с) аст, аз ҷониби Худо ва ба василаи паёмбар (с) таъйин гардад. Пас имомати Алӣ ва ёздаҳ нафари дигар аз хона­дони ӯ аз ҷониби Худо бо ҳукми Қуръон ва ба василаи паёмбар (с) муайян гардидааст ва хулафои пеш аз Алӣ ин ҳаққи илоҳии имом Алӣ ва фарзандонашро ғасб намуда, онҳоро ба ноҳақ аз хилофат канор гузоштанд. === Ақидаи баъзе шиаёни тундрав === Бинобар ин, баъзе шиаёни тундрав саҳобагон ва му­салмононеро, ки се халифаи қаблиро интихоб намуда­анд, гумроҳ ва золим медонанд, зеро онҳо ба ақидаи шиаён асли шаръии имомат ва васияти паёмбар (с)-ро дар бораи онҳо инкор намуд ва имомонро аз ҳаққашон маҳрум сох­танд. Баъзе аз онҳо аз ин ҳам фаротар рафта, се хали­фаи пеш аз Алӣ ва мусал­мононеро, ки онҳоро ба хилофат инти­хоб кардаанд, нафрин менамоянд ва муртад ва аз дин баргашта медонанд. Вале аз он ҷо ки чунин асле дар таълимоти ислом ву­ҷуд надошт ва дар Қуръони карим барои имомати Алӣ ва ҳар каси дигаре пас аз паём­бар (с) чизе наомадааст, онҳо ба таъвили баъзе оятҳо маҷбур шуданд ва аз Қуръон усул ва аҳкоме берун оварданд, ки ба ҳадафҳо ва усули собити ислом ҳеч гуна созгорие надоранд. Дар фароянди ин андеша шиаён вақте ба ҷуз Алӣ ва чанд на­фар тараф­дори ӯ саҳобагони дигарро ғосиб ва золим донистанд, суннати расули Худо (с)-ро низ, ки аз тари­қии ҳамин саҳобагони киром ҳифз, ривоят ва ба наслҳои баъдии уммат таҳвил дода шуда­аст, инкор намуданд. Онҳо танҳо ҳамон ислом ва ривоятҳои диниеро қабул доранд, ки аз тари­қи имомони маъсумашон ба онҳо расидаанд. === Баъзе ғулот — пайравони ифротии шиа === Баъзе ғулот — пайравони ифротии шиа Қуръонро низ таҳ­рифшуда медонанд, зеро он низ аз тариқи ҳамин саҳо­багон ва пас аз онҳо қориён ва силсиласанадҳое ривоят шудааст, ки ҳама аз аҳли суннат мебошанд. Аммо акса­ри онҳо ин Қуръонро қабул доранд ва онро каломи барҳаққи Худо мешуморанд. === Фарқи шиа дар баъзе аҳкоми амалии шариат бо аҳли суннат === Шиа дар баъзе аҳкоми амалии шариат низ, ба монанди ''[[никоҳи мутъа]]'' ва муваққат, ки ба забони имрӯзаи онҳо ''[[сиға]]'' номида мешавад ва ''[[хумс]]'' — навъи молиёте, ки аз назари онҳо ба даромадҳои молии мардум тааллуқ мегирад, бо аҳли суннат фарқ мекунанд. Никоҳи мутъа — сиға назди шиа дуруст ва то рӯзи қиёмат ҳалол медо­нанд, дар ҳоле ки аз дидгоҳи аҳли суннат ин гуна лаз­затҷӯиҳои гузаро бо ҳадафҳои олии ислом дар бунёди хонавода мухолиф дониста шуда, шаръан мамнӯъ ба ҳисоб меояд. Хумси молиёт, ки назди шиа маъмул аст, аз дидгоҳи аҳли суннат умуман, ба файъ, ғаниматҳои ҷангӣ ва ҳар чизе, ки ҳукми ғаниматро дар худ дошта бошад, мутааллиқ мебошад. == Равияҳои шиа == Шиа дар дохили худ равияҳои гуногуне дорад, ки баъзеҳо дар эътиқо­доти худ муътадил ва баъзеҳо бисёр тунду ифротӣ мебошанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ|2}} == Адабиёт == * [[Абдушариф Боқизода|А. Боқизода]], Имоми Аъзам бузургмарде дар таърихи башарият. Душанбе, 2009; * Аҳмад ибни Алӣ ибни Ҳаҷари Ас­қа­лонӣ, Фатҳу-л-борӣ шарҳи Саҳеҳи Бухорӣ, ҷ. 9. Риёз, 1993; * {{книга |автор=Браницкий А. Г., Корнилов А. А. |заглавие=Религии региона |оригинал= |ссылка=http://www.fmo.unn.ru/files/2013/01/Religii-regiona.pdf |викитека= |ответственный= |издание= |место=Н. Новгород |издательство=ННГУ имени Н. И. Лобачевского |год=2013 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=305 |серия= |isbn= |тираж= |ref=Браницкий, Корнилов }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140728061633/http://www.fmo.unn.ru/files/2013/01/Religii-regiona.pdf |date=2014-07-28 }} * Наҳҷу-л-балоға; Аҳмад ибни Алӣ ибни Ҳаҷари Асқалонӣ, Ал-исоба фӣ тамйизи-с-саҳоба, ҷ. 1. — Бейрут, 2010; * Хайруддини Зириклӣ, Ал-аълом, ҷ. 3. — Бейрут, 2005; * Иноятуллоҳи Иблоғ, Имоми Аъзам Абӯҳанифа ва аф­кори ӯ, тарҷимаи Фазлуллоҳи Фазлӣ. — Кобул, 1398 ш; * Доиратулмаорифи Форсӣ, ҷ. 2. — Теҳрон, 1398. == Пайвандҳо == * [http://shiizm.ru Шиитская энциклопедия] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180413132406/https://shiizm.ru/ |date=2018-04-13 }} * [http://www.shiatoday.ru/ Шиитский информационно-аналитический сайт] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150926120038/http://shiatoday.ru/ |date=2015-09-26 }} * [http://imamat-books.ru Шиитская библиотека] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210304195019/http://imamat-books.ru/ |date=2021-03-04 }} * [http://islamology.ru Центр исламских исследований] * [http://makarem.ir/ Сайт великого аятоллы Макарема Ширази] * [http://shia.spb.ru Сайт общины шиитов-джафаритов Санкт-Петербурга] {{хурд}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Мазоҳиби исломӣ]] [[Гурӯҳ:Шиъаён]] [[Гурӯҳ:Ташайюъ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] r573ebdbgjqrkt5vutpiwqjpiz9kkv7 1481255 1481249 2026-07-17T10:32:18Z Шухрат Саъдиев 5132 /* */ Илова 1481255 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Аҳл (мазмунҳо)|Аҳл}} {{Ислом}} '''Шиъа,''' шиа ({{lang-ar|الشيعة}}; <nowiki>[шӣ‘а]</nowiki> — ''пайрав, тарафдор'') ё '''[[Аҳли ташайюъ]]''' — дуввумин [[мазҳаб]]и пайравони дини [[ислом]]. Вожаи шиъа шакли мухтасари «шиъаи Алӣ» яъне пайрав ё ҳизби [[Алӣ ибни Абутолиб]], нахустин [[Имомат|имоми]] шиъаён мебошад. Шиъаён байни 5 % то 10 % аз кулли ҷамоати [[мусалмон]]они ҷаҳон ва 38%-и ҷамъияти мусалмонони [[Осиёи Марказӣ|Ховари Миёна]]ро ташкил медаҳанд<ref>{{Cite book|url=|title=Atlas of the Middle East|last=|first=|last2=|first2=|publisher=[[National Geographic]]|year=2008|isbn=978-1-4262-0221-6|edition=Second|series=|volume=|publication-place=Washington D.C|publication-date=2008-04-15|pages=80–81|doi=|oclc=|id=|postscript=<!--None-->|author-link=|author2-link=|place=U.S.A|accessdate=}}</ref>. == Густариш == [[File:Islam_russkaya_versiya.png|thumb|500px|Минтақаҳои бо ҷамъияти шиъа дар харитаи ҷаҳони ислом: <span style="color:#ff0000;">'''сурх'''</span>: манотиқи шиъанишин, <span style="color:#006400;">'''сабз'''</span>: сунниҳо, <span style="color:#483D8B;">'''бунафш'''</span>: [[ибозия]] ]] Бино ба арзёбиҳои мухталиф, шиаён аз 10 % то 20%-и шумораи умумии [[Мусулмон|мусалмононро]] ташкил медиҳанд<ref name=BritannicaShiite1>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/540503/Shiite|title=Shīʿite|work=|publisher=Encyclopædia Britannica Online|year=2010|accessdate=2010-08-25|archiveurl=https://www.webcitation.org/67yuULGhB?url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/540503/Shiite|archivedate=2012-05-27}}</ref><ref name="PRC">{{cite web|url=http://pewforum.org/Muslim/Mapping-the-Global-Muslim-Population%286%29.aspx|title=Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population|accessdate=2010-08-25|work=|publisher=Pew Research Center|date=October 7, 2009|archiveurl=https://www.webcitation.org/67yuV3Nla?url=http://www.pewforum.org/Muslim/Mapping-the-Global-Muslim-Population(6).aspx|archivedate=2012-05-27}}</ref><ref name="mgmpPRC">{{Cite book | editor-last = Miller | editor-first = Tracy | month = 10 | year = 2009 | publisher = Pew Research Center | title = Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population | format = PDF | url = http://pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf | accessdate = 2009-10-08 | archive-date = 2013-07-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130725120239/http://www.pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf | dead-url = yes }}</ref><ref name="CIA">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html |title=Religions |accessdate=2010-08-25 |work=[[CIA]] |publisher=[[The World Factbook]] |year=2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181224211645/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html%20 |archivedate=2018-12-24 }}</ref>. Дар замони муосир ҷамоатҳои шиъа дар қитъаҳои Аврупову Амрико ва аксарияти мамолики мусалмон мавҷуд аст. Мусулмонони шиъа аксари аҳолиро дар [[Эрон]], [[Озарбойҷон]], [[Ироқ]] ва [[Баҳрайн]]<ref>{{cite news | title=Quick guide: Sunnis and Shias|publisher=BBC| url=http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-16047709|date=6 December 2011|lang=en}}</ref> ташкил медиҳанд. Ба мазҳаби шиъа тахминан аз 27 %<ref>{{cite news | title=International Religious Freedom Report 2010: Lebanon|publisher= U.S Department of state| url=http://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2010/148830.htm|date=November 17, 2010|lang=en}}{{oq|en|However, the most recent demographic study conducted by Statistics Lebanon, a Beirut-based research firm, indicate 27 percent of the population is Sunni Muslim, 27 percent Shi'a Muslim, 21 percent Maronite Christian, eight percent Greek Orthodox, five percent Druze, and five percent Greek Catholic, with the remaining seven percent belonging to smaller Christian denominations. }}</ref> то 35 %<ref>{{cite news | title=Major Attacks in Lebanon, Israel and the Gaza Strip|publisher= The New York Times| url=http://www.nytimes.com/packages/khtml/2006/07/19/world/middleeast/20060719_MIDEAST_GRAPHIC.html|lang=en}}</ref> аҳолии [[Лубнон]]; то 30 % в [[Кувайт]] эътиқод доранд<ref name="CIAAFG"/>. Дар [[Афғонистон]] шиъаён 15 % то 19 % аҳолии кишварро<ref>{{cite news | title=Country Profile: Afghanistan, August 2008|publisher=Library of Congress – Federal Research Division| url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Afghanistan.pdf|lang=en}}{{oq|en|Virtually the entire population is Muslim. Between 80 and 85 percent of Muslims are Sunni and 15 to 19 percent, Shia. The minority Shia are economically disadvantaged and frequently subjected to discrimination.}}</ref><ref name="CIAAFG">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af&regionCode=sas&#af |work=[[Central Intelligence Agency]] (CIA) |publisher=[[The World Factbook]] on Afghanistan |title=FIELD LISTING:: RELIGIONSA |accessdate=2017-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100528122742/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af&regionCode=sas&#af |archivedate=2010-05-28 }}{{oq|en| Afghanistan: Sunni Muslim 80%, Shia Muslim 19%, other 1% <br> Kuwait: Muslim (official) 85% (Sunni 70%, Shia 30%), other (includes Christian, Hindu, Parsi) 15%)}}</ref> ташкил медиҳанд. Дар [[Арабистони Саудӣ]] бошад 15%-и ин мамлакат пайрави аҳли шиъа мебошанд<ref>{{cite news | title=Saudi Arabia's Shia press for rights|publisher=BBC| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/7959531.stm|author=Anees al-Qudaihi |date=24 March 2009| lang=en}}</ref>. Дар [[Покистон]] ҳам каме (тахминан 3 %) аз мардуми ин ин кишвар пайрави шиъа мебошанд. Дар [[Тоҷикистон]] аксари мардуми [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]] — помириҳо (ба ҷуз язгуломиҳо) аз равияи исмоилии шиъа пайравӣ мекунанд. Таҳлилгарони шиъашинос тахмин мезананд, ки дар ҷаҳон андар 200 миллион тан [[мусалмон]]они шиъа аст. == Таъриф дар луғат ва истилоҳ == Шиа дар луғат ба маънои пайрав ва тарафдор ва дар истилоҳи фирқашиносии динӣ ҷараёни сиёсӣ-диние аст, ки дар авохири давраи хилофа­ти рошидаи ислом ва ба таври дақиқ пас аз шаҳодати халифаи чаҳорум Алӣ ибни Абутолиб бо шиори тарафдори аз Алӣ ва фарзандонаш — аҳли байт ва дар эътироз ба хатти машйи динӣ ва сиёсати исломии оммаи мусулмонон ба вуҷуд омад. Пас аз вафоти [[расули Худо (с)]] мусулмонон тайи як нишасти машваратие дар Сақифаи Банӣ Соъида Абу­бакри Сиддиқро ба роҳбарии уммати ислом ва ҷой­нишинии расули акрам (с) баргузиданд, ки Алӣ, Аббос, Зубайр ва чанд тани дигар аз саҳобагон дар он ҳу­зур надоштанд. == Таърих == Пас аз байъати умумии мардум Абубакр байъати худро ба [[Алӣ ибни Абутолиб|Алӣ]] ва ҳамро­ҳонаш пешниҳод кард. [[Алӣ ибни Абутолиб|Алӣ]] ба Абубакр — хали­фаи тозаинтихоб ҳамин қадар эътироз овард, ки: Ман худро бинобар қаробате, ки ба расули Худо (с) доштам, барои ин кор авло медонистам. Вале афзалияти мутла­қи Абубакр бар ҳамаи саҳобагон воқеияти бебаҳс буд ва Алӣ низ ба ин воқеият эътироф дошт. Аз сӯи ди­гар, ин дидгоҳи шахсии Алӣ буд, ки танҳо бо дошта­ни қаробати расули Худо (с) бояд кори хилофат ба вай вогузор мегашт ва он ҳам ба тариқи шӯро ва интихоби аксарияти мутлақи саҳобагон. Дар ҳеч санади таърихӣ ва ривояти муътамади диние наёмадааст, ки Алӣ ғайр аз назари фавқ эътирози дигаре бо бақияи саҳобагон дошта ё худро ягона васӣ ва сарвари мусулмонон ва хилофатро ҳаққи илоҳии худ ва фарзанонаш дониста ва ё худро таъйиншуда аз ҷониби Худо ва ба василаи паёмбари акрам (с) гуфта бошад, балки асноди саҳеҳи таърихӣ собит месозанд, ки вай ҳукми шӯро ва раъйи аксарияти саҳобагонро ягона роҳи интихоби халифа медонист, аз ҷумла дар номае ба Муъовия мефар­мояд: ''«Шӯро ва интихоби халифа ҳаққи муҳоҷирон ва ансор аст. Вақте онҳо дар атрофи марде гирд омаданд ва ӯро имоми худ номиданд, бешак, ризои Худо низ дар он (ин­тихоби онҳо) мебошад. Дигар одами шоҳид ва ҳозир ҳаққи ихтиёр ва ғоиб ҳаққи рад карданро надорад»''<ref>Наҳҷу-л-балоға, бахши номаҳо, номаи шашум. — С. 274</ref>. Бинобар ин, ҳамон гуна ки дар ривоятҳои саҳеҳ ома­дааст, вақте хабари байъати Абубакрро шунид, ҳук­ми шӯро ва раъйи аксарияти саҳобагонро шаръан мав­риди эътибор донист ва дар ҳамон рӯзҳои аввал ба бай­ъати ӯ шитофт ва дар нахустин задухӯрди лашкари Ис­лом бо баргаштагон, ки дар мавзеъе бо номи Зилқисса сурат гирифт, дар рикоби Абубакр — халифаи тоза­интихоби мусулмонон қарор дошт. Ин воқеа дар замо­не ба вуқӯъ пайваст, ки ҳанӯз як-ду ҳафтае аз хилофа­ти Абубакр нагузашта буд<ref>Фатҳулборӣ. — Ҷ. 9. — С. 272</ref>. Дигар то замони ба шаҳодат расидани Алӣ дар миёни уммати ислом ҳеч ихтилофи эътиқодӣ ва дудаста­гие дида намешуд ва онҳо чунин мафҳумҳо ва тақсимотеро бо номи тарафдорон ва шиаёни Алӣ, ки аз дигар мусулмонон бо андешаҳо ва эътиқодоти хоссе тафовут дошта бошанд, намедонистанд, балки мусулмо­нон дар ваҳдати умумӣ ба сар мебурданд ва хулафо кафи­ли ҳифзи ваҳдат ва таъмини якпорчагии ҷомеа буданд. Худи ҳазрат [[Алӣ ибни Абутолиб|Алӣ]] ва фарзандонаш ба чунин фирқага­роии эътиқодӣ ва парокандагии фикрӣ ва иҷтимоӣ дар байни му­сулмонон комилан мухо­лиф буданд ва бар зидди чунин андешаҳои ифротӣ ва гароишоти хароби­овар ба шиддат мубориза мебурданд. Аз сӯйи дигар, оммаи мардуми мусулмон Алӣ ва фарзандонашро ба мисли дигар саҳобагони расули Худо (р) ва ҳатто бештар аз онҳо дӯст медоштанд ва пас аз кушта шудани халифаи сеюм Усмон ибни Аффон Алӣ ва фарзандаш Ҳасанро ба хилофат баргузиданд. Дар ривоятҳои саҳеҳи таърихӣ омадааст, ки ҳатто дар замоне ки байни [[Алӣ ибни Абутолиб|Алӣ]] ва [[Муовия писари Абусуфиён|Муъовия]] ҷангҳо идома доштанд, тамоми мардуми мусулмон бо шумули мардуми Шом, ки тарафдорон ва ҳомиёни [[Муовия писари Абусуфиён|Муъовия]]ро ташкил медоданд, ӯро амир [[Муовия писари Абусуфиён|Муъовия]] мегуфтанд ва танҳо Алиро халифа медонистанд ва танҳо пас аз кушта шудани Алӣ ва танозули имом Ҳасан аз хилофат ба Муъовия халифа гуфта шуд. Дар замони хило­фати Алӣ вазъи сиёсии ҷаҳони ислом хеле ошуфта, тамоюлоти носолими фикрӣ ва андешаҳои ифротии эътиқодӣ ба хусус дар байни мардуми Ироқ шиддат гирифт ва Алӣ ночор маркази хилофат­ро аз Мадина ба Куфа интиқол дод. Дар чунин вазъи ошуфтаи фикрӣ ва сиёсӣ пас аз ша­ҳодати Алӣ дар сарзамини Ироқ фирқаи диние бо номи шиа бо андешаҳо, низоми эътиқодӣ ва бардошт­ҳои хоссе аз сарчашмаҳои шаръ зуҳур кард ва то имрӯз идома дорад. == Пайдоиш ва ташаккули андешаҳои динӣ ва сиё­сии шиа == Дар пайдоиш ва ташаккули андешаҳои динӣ ва сиё­сии шиа аз ҳама бештар ҳамон одамоне нақш доштанд, ки Алӣ то охир натавонист онҳо­ро ба роҳи рост ҳи­доят намояд. Илова бар ин, се чизи дигар низ аз ҷум­лаи муҳимтарин омилҳо дар пайдоиш ва ташаккули фирқаи шиа ба шу­мор мераванд. Иноятуллоҳ Иблоғ онҳоро дар китоби «Имоми Аъзам Абуҳанифа ва афкори ӯ» зикр кардааст. # Андешаҳои ифротӣ ва фаъолиятҳои харобиовари Абдуллоҳ ибни Сабаи яҳудӣ ва дигар унсурҳои носоли­ме, ки дар дохили ҷомеа бар асоси барномаҳои қаблан тарроҳишуда бар зидди арзишҳои волои исломӣ ва ваҳ­дати мусулмонон машғули фаъолият буданд. # Бозтоби тамаддуни бостонии форсҳо низ дар та­шаккули андешаи мазҳабии шиа таъсири зиёде дорад. Ҳамон андешаи ранги эзадӣ дошта­ни подшоҳ ва эъти­қоди мансубияти хонадони подшоҳон ба сулолаи ху­до­ён дар ақидаи имомат, маъсумият ва сифоти хоси имо­мон дар назди шиа бозтоби равшане ёфтааст. # Хушунатҳои сиёсие, ки баъзе фармонравоёни умавӣ ва пас аз он аббосӣ ба намояндагони хонадони Алӣ дар мақтаъҳои гуногуни таъ­рихӣ раво доштанд, боиси нороҳатӣ ва ба эҳсосот рафтани мусулмонон гар­дид. Ҳамин ранҷҳои хонадони паёмбар (р), ки ба нуқ­таҳои дардманде дар пайкари уммати ислом табдил ёф­та буданд ва ҳама аз онҳо менолид, аз сӯи баъзе афроди бадбин суиистифода гардиданд ва дар роҳи эҷоди паро­кандагӣ дар сафи мусулмонон ба кор бурда шуданд. == Тафовути ҷавҳарии бардоштҳои динии шиа бо аҳли суннат == Тафовути ҷавҳарие, ки дар бардоштҳои динии шиа бо [[Аҳли суннат ва ҷамоат|аҳли суннат]] вуҷуд до­рад, дар асли ба гумона­шон динии ''[[имомат]]'' аст. Ба ақидаи онҳо дине, ки барои ба танзим даровардани зиндагонии мардум фиристода шудааст, намешавад ҳифзи арзиш­ҳои олӣ ва татбиқи аҳкоми он ба шахсе вогузор гардад, ки ба иродаи мардум интихоб мегардад ва паёмбаре, ки барои иршоди ҷомеаи башарӣ фиристода шудааст, зи­моми онро пас аз худ ба дасти одамоне супорад, ки ба василаи мардум интихоб мегарданд. Ин кор ба ҳастӣ ва бақои дин тааллуқ дорад ва бояд имом, ки ҷойнишин ва идомадиҳандаи кори паёмбар (с) аст, аз ҷониби Худо ва ба василаи паёмбар (с) таъйин гардад. Пас имомати Алӣ ва ёздаҳ нафари дигар аз хона­дони ӯ аз ҷониби Худо бо ҳукми Қуръон ва ба василаи паёмбар (с) муайян гардидааст ва хулафои пеш аз Алӣ ин ҳаққи илоҳии имом Алӣ ва фарзандонашро ғасб намуда, онҳоро ба ноҳақ аз хилофат канор гузоштанд. === Ақидаи баъзе шиаёни тундрав === Бинобар ин, баъзе шиаёни тундрав саҳобагон ва му­салмононеро, ки се халифаи қаблиро интихоб намуда­анд, гумроҳ ва золим медонанд, зеро онҳо ба ақидаи шиаён асли шаръии имомат ва васияти паёмбар (с)-ро дар бораи онҳо инкор намуд ва имомонро аз ҳаққашон маҳрум сох­танд. Баъзе аз онҳо аз ин ҳам фаротар рафта, се хали­фаи пеш аз Алӣ ва мусал­мононеро, ки онҳоро ба хилофат инти­хоб кардаанд, нафрин менамоянд ва муртад ва аз дин баргашта медонанд. Вале аз он ҷо ки чунин асле дар таълимоти ислом ву­ҷуд надошт ва дар Қуръони карим барои имомати Алӣ ва ҳар каси дигаре пас аз паём­бар (с) чизе наомадааст, онҳо ба таъвили баъзе оятҳо маҷбур шуданд ва аз Қуръон усул ва аҳкоме берун оварданд, ки ба ҳадафҳо ва усули собити ислом ҳеч гуна созгорие надоранд. Дар фароянди ин андеша шиаён вақте ба ҷуз Алӣ ва чанд на­фар тараф­дори ӯ саҳобагони дигарро ғосиб ва золим донистанд, суннати расули Худо (с)-ро низ, ки аз тари­қии ҳамин саҳобагони киром ҳифз, ривоят ва ба наслҳои баъдии уммат таҳвил дода шуда­аст, инкор намуданд. Онҳо танҳо ҳамон ислом ва ривоятҳои диниеро қабул доранд, ки аз тари­қи имомони маъсумашон ба онҳо расидаанд. === Баъзе ғулот — пайравони ифротии шиа === Баъзе ғулот — пайравони ифротии шиа Қуръонро низ таҳ­рифшуда медонанд, зеро он низ аз тариқи ҳамин саҳо­багон ва пас аз онҳо қориён ва силсиласанадҳое ривоят шудааст, ки ҳама аз аҳли суннат мебошанд. Аммо акса­ри онҳо ин Қуръонро қабул доранд ва онро каломи барҳаққи Худо мешуморанд. === Фарқи шиа дар баъзе аҳкоми амалии шариат бо аҳли суннат === Шиа дар баъзе аҳкоми амалии шариат низ, ба монанди ''[[никоҳи мутъа]]'' ва муваққат, ки ба забони имрӯзаи онҳо ''[[сиға]]'' номида мешавад ва ''[[хумс]]'' — навъи молиёте, ки аз назари онҳо ба даромадҳои молии мардум тааллуқ мегирад, бо аҳли суннат фарқ мекунанд. Никоҳи мутъа — сиға назди шиа дуруст ва то рӯзи қиёмат ҳалол медо­нанд, дар ҳоле ки аз дидгоҳи аҳли суннат ин гуна лаз­затҷӯиҳои гузаро бо ҳадафҳои олии ислом дар бунёди хонавода мухолиф дониста шуда, шаръан мамнӯъ ба ҳисоб меояд. Хумси молиёт, ки назди шиа маъмул аст, аз дидгоҳи аҳли суннат умуман, ба файъ, ғаниматҳои ҷангӣ ва ҳар чизе, ки ҳукми ғаниматро дар худ дошта бошад, мутааллиқ мебошад. == Равияҳои шиа == Шиа дар дохили худ равияҳои гуногуне дорад, ки баъзеҳо дар эътиқо­доти худ муътадил ва баъзеҳо бисёр тунду ифротӣ мебошанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ|2}} == Адабиёт == * [[Абдушариф Боқизода|А. Боқизода]], Имоми Аъзам бузургмарде дар таърихи башарият. Душанбе, 2009; * Аҳмад ибни Алӣ ибни Ҳаҷари Ас­қа­лонӣ, Фатҳу-л-борӣ шарҳи Саҳеҳи Бухорӣ, ҷ. 9. Риёз, 1993; * {{книга |автор=Браницкий А. Г., Корнилов А. А. |заглавие=Религии региона |оригинал= |ссылка=http://www.fmo.unn.ru/files/2013/01/Religii-regiona.pdf |викитека= |ответственный= |издание= |место=Н. Новгород |издательство=ННГУ имени Н. И. Лобачевского |год=2013 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=305 |серия= |isbn= |тираж= |ref=Браницкий, Корнилов }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140728061633/http://www.fmo.unn.ru/files/2013/01/Religii-regiona.pdf |date=2014-07-28 }} * Наҳҷу-л-балоға; Аҳмад ибни Алӣ ибни Ҳаҷари Асқалонӣ, Ал-исоба фӣ тамйизи-с-саҳоба, ҷ. 1. — Бейрут, 2010; * Хайруддини Зириклӣ, Ал-аълом, ҷ. 3. — Бейрут, 2005; * Иноятуллоҳи Иблоғ, Имоми Аъзам Абӯҳанифа ва аф­кори ӯ, тарҷимаи Фазлуллоҳи Фазлӣ. — Кобул, 1398 ш; * Доиратулмаорифи Форсӣ, ҷ. 2. — Теҳрон, 1398. == Пайвандҳо == * [http://shiizm.ru Шиитская энциклопедия] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180413132406/https://shiizm.ru/ |date=2018-04-13 }} * [http://www.shiatoday.ru/ Шиитский информационно-аналитический сайт] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150926120038/http://shiatoday.ru/ |date=2015-09-26 }} * [http://imamat-books.ru Шиитская библиотека] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210304195019/http://imamat-books.ru/ |date=2021-03-04 }} * [http://islamology.ru Центр исламских исследований] * [http://makarem.ir/ Сайт великого аятоллы Макарема Ширази] * [http://shia.spb.ru Сайт общины шиитов-джафаритов Санкт-Петербурга] {{хурд}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Мазоҳиби исломӣ]] [[Гурӯҳ:Шиъаён]] [[Гурӯҳ:Ташайюъ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] bmjc73mvwgo5x1de113skoe4xjfbq70 0 65066 1480973 1281046 2026-07-16T12:01:03Z VASHGIRD 8035 1480973 wikitext text/x-wiki '''Муинҷон Ғиёсов''' (16.07. 1913, ш. Самарқанд – 02.11.1995 ҳамон ҷо) — ҳунарпешаи театр,[[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] ([[1941]]) == Корнома == Дар дастаҳои ҳаваскори зодгоҳ ҳунарнамоӣ карда, истеъдоди хуби  сарояндагӣ, мут­рибӣ ва актёрӣ дошт. Соли 1931 ба Тоҷикистон омада, ба сифати актёр дар Театри давлатии академӣ- драмавии ба номи Лоҳутӣ ба фаъолият пардохт. Дар бисёр намоиш­номаҳо, аз ҷумла «Ҳуҷум», «Ҳали­ма», «Отелла», «Калтакдорони сурх», «Рустам ва Сӯҳроб»,  Саодат» ва ғайраҳо нақши марказӣ бозида, симои қаҳрамоно­нашро  хуб  кушодааст. Соли 1942 ба набардҳои Ҷанги Бузур­ги Ватанӣ рафт ва баъди ғалаба ба зодгоҳаш шаҳри Самарқанд  бар­гашта, аз санъат дурӣ ҷуст. Бо ордену медалҳои ҷангӣ қадр  шудааст. == Адабиёт == * {{ЭСТ|||муаллиф=}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Феҳристи ҳунарпешагон]] qjaco7x1peh09lee7np0aqafzqqegg1 1480974 1480973 2026-07-16T12:04:03Z VASHGIRD 8035 1480974 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Муинҷон Ғиёсов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 16.7.1913 |зодгоҳ = [[Самарқанд]] |таърихи даргузашт = 2.11.1995 |маҳалли даргузашт = [[Самарқанд]], [[Узбекистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ҶШС Тоҷикистон}}<br>{{Парчамбандӣ|Иттиҳоди Шӯравӣ}} |касб = [[ҳунарпеша]], [[сароянда]], [[навозанда]] |солҳои фаъолият = 1931–1942 |театр = [[Театри давлатии академии драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ]] |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1941) }} '''Муинҷон Ғиёсов''' ([[16 июл]]и [[1913]], [[Самарқанд]] — [[2 ноябр]]и [[1995]], ҳамон ҷо) — ҳунарпешаи театр, [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] ([[1941]]). == Зиндагинома == Дар дастаҳои ҳаваскори зодгоҳаш ҳунарнамоӣ карда, истеъдоди хуби сарояндагӣ, мутрибӣ ва актёрӣ дошт. Соли 1931 ба Тоҷикистон омада, ба сифати актёр дар Театри давлатии академии драмавии ба номи Лоҳутӣ ба фаъолият пардохт. Дар бисёр намоишномаҳо, аз ҷумла «Ҳуҷум», «Ҳалима», «[[Отелло]]», «Калтакдорони сурх», «Рустам ва Сӯҳроб», «Саодат» ва ғайра нақшҳои марказиро бозида, симои қаҳрамононашро хуб кушодааст. Соли 1942 ба набардҳои [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] рафт ва баъди ғалаба ба зодгоҳаш шаҳри Самарқанд баргашта, аз санъат дурӣ ҷуст. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1941); * Бо ордену медалҳои ҷангӣ қадр шудааст. == Адабиёт == * {{ЭСТ|||муаллиф=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] [[Гурӯҳ:Зодагони Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони Самарқанд]] sb9omq5ilk8f390g9ur126xmp702ssc 1480975 1480974 2026-07-16T12:04:27Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1480975 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Муинҷон Ғиёсов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 16.7.1913 |зодгоҳ = [[Самарқанд]] |таърихи даргузашт = 2.11.1995 |маҳалли даргузашт = [[Самарқанд]], [[Узбекистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ҶШС Тоҷикистон}}<br>{{Парчамбандӣ|Иттиҳоди Шӯравӣ}} |касб = [[ҳунарпеша]], [[сароянда]], [[навозанда]] |солҳои фаъолият = 1931–1942 |театр = [[Театри давлатии академии драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ]] |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1941) }} '''Муинҷон Ғиёсов''' ([[16 июл]]и [[1913]], [[Самарқанд]] — [[2 ноябр]]и [[1995]], ҳамон ҷо) — ҳунарпешаи театр, [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] ([[1941]]). == Зиндагинома == Дар дастаҳои ҳаваскори зодгоҳаш ҳунарнамоӣ карда, истеъдоди хуби сарояндагӣ, мутрибӣ ва актёрӣ дошт. Соли 1931 ба Тоҷикистон омада, ба сифати актёр дар Театри давлатии академии драмавии ба номи Лоҳутӣ ба фаъолият пардохт. Дар бисёр намоишномаҳо, аз ҷумла «Ҳуҷум», «Ҳалима», «[[Отелло]]», «Калтакдорони сурх», «Рустам ва Сӯҳроб», «Саодат» ва ғайра нақшҳои марказиро бозида, симои қаҳрамононашро хуб кушодааст. Соли 1942 ба набардҳои [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] рафт ва баъди ғалаба ба зодгоҳаш шаҳри Самарқанд баргашта, аз санъат дурӣ ҷуст. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1941); * Бо ордену медалҳои ҷангӣ қадр шудааст. == Адабиёт == * {{ЭСТ|||муаллиф=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] [[Гурӯҳ:Зодагони Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] mj26njylqek29xi0s8q22davp85ck5z 1480976 1480975 2026-07-16T12:04:56Z VASHGIRD 8035 1480976 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Муинҷон Ғиёсов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 16.7.1913 |зодгоҳ = [[Самарқанд]] |таърихи даргузашт = 2.11.1995 |маҳалли даргузашт = [[Самарқанд]], [[Узбекистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ҶШС Тоҷикистон}}<br>{{Парчамбандӣ|Иттиҳоди Шӯравӣ}} |касб = [[ҳунарпеша]], [[сароянда]], [[навозанда]] |солҳои фаъолият = 1931–1942 |театр = [[Театри давлатии академии драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ]] |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1941) }} '''Муинҷон Ғиёсов''' ([[16 июл]]и [[1913]], [[Самарқанд]] — [[2 ноябр]]и [[1995]], ҳамон ҷо) — ҳунарпешаи театр, [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] ([[1941]]). == Зиндагинома == Дар дастаҳои ҳаваскори зодгоҳаш ҳунарнамоӣ карда, истеъдоди хуби сарояндагӣ, мутрибӣ ва актёрӣ дошт. Соли 1931 ба Тоҷикистон омада, ба сифати актёр дар Театри давлатии академии драмавии ба номи Лоҳутӣ ба фаъолият пардохт. Дар бисёр намоишномаҳо, аз ҷумла «Ҳуҷум», «Ҳалима», «[[Отелло]]», «Калтакдорони сурх», «Рустам ва Сӯҳроб», «Саодат» ва ғайра нақшҳои марказиро бозида, симои қаҳрамононашро хуб кушодааст. Соли 1942 ба набардҳои [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] рафт ва баъди ғалаба ба зодгоҳаш шаҳри Самарқанд баргашта, аз санъат дурӣ ҷуст. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1941); * Бо ордену медалҳои ҷангӣ қадр шудааст. == Адабиёт == * {{ЭСТ|||муаллиф=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] [[Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони шаҳри Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] gsybfjlmnv6y71myxp5vc2osu6ti6j7 1480977 1480976 2026-07-16T12:05:24Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1480977 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Муинҷон Ғиёсов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 16.7.1913 |зодгоҳ = [[Самарқанд]] |таърихи даргузашт = 2.11.1995 |маҳалли даргузашт = [[Самарқанд]], [[Узбекистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ҶШС Тоҷикистон}}<br>{{Парчамбандӣ|Иттиҳоди Шӯравӣ}} |касб = [[ҳунарпеша]], [[сароянда]], [[навозанда]] |солҳои фаъолият = 1931–1942 |театр = [[Театри давлатии академии драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ]] |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1941) }} '''Муинҷон Ғиёсов''' ([[16 июл]]и [[1913]], [[Самарқанд]] — [[2 ноябр]]и [[1995]], ҳамон ҷо) — ҳунарпешаи театр, [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] ([[1941]]). == Зиндагинома == Дар дастаҳои ҳаваскори зодгоҳаш ҳунарнамоӣ карда, истеъдоди хуби сарояндагӣ, мутрибӣ ва актёрӣ дошт. Соли 1931 ба Тоҷикистон омада, ба сифати актёр дар Театри давлатии академии драмавии ба номи Лоҳутӣ ба фаъолият пардохт. Дар бисёр намоишномаҳо, аз ҷумла «Ҳуҷум», «Ҳалима», «[[Отелло]]», «Калтакдорони сурх», «Рустам ва Сӯҳроб», «Саодат» ва ғайра нақшҳои марказиро бозида, симои қаҳрамононашро хуб кушодааст. Соли 1942 ба набардҳои [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] рафт ва баъди ғалаба ба зодгоҳаш шаҳри Самарқанд баргашта, аз санъат дурӣ ҷуст. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1941); * Бо ордену медалҳои ҷангӣ қадр шудааст. == Адабиёт == == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] [[Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони шаҳри Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] rjvum18dyhtyyz7jj66ocg8krdw9fev 1480978 1480977 2026-07-16T12:05:48Z VASHGIRD 8035 1480978 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Муинҷон Ғиёсов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 16.7.1913 |зодгоҳ = [[Самарқанд]] |таърихи даргузашт = 2.11.1995 |маҳалли даргузашт = [[Самарқанд]], [[Узбекистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ҶШС Тоҷикистон}}<br>{{Парчамбандӣ|Иттиҳоди Шӯравӣ}} |касб = [[ҳунарпеша]], [[сароянда]], [[навозанда]] |солҳои фаъолият = 1931–1942 |театр = [[Театри давлатии академии драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ]] |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1941) }} '''Муинҷон Ғиёсов''' ([[16 июл]]и [[1913]], [[Самарқанд]] — [[2 ноябр]]и [[1995]], ҳамон ҷо) — ҳунарпешаи театри тоҷик, [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] ([[1941]]). == Зиндагинома == Дар дастаҳои ҳаваскори зодгоҳаш ҳунарнамоӣ карда, истеъдоди хуби сарояндагӣ, мутрибӣ ва актёрӣ дошт. Соли 1931 ба Тоҷикистон омада, ба сифати актёр дар Театри давлатии академии драмавии ба номи Лоҳутӣ ба фаъолият пардохт. Дар бисёр намоишномаҳо, аз ҷумла «Ҳуҷум», «Ҳалима», «[[Отелло]]», «Калтакдорони сурх», «Рустам ва Сӯҳроб», «Саодат» ва ғайра нақшҳои марказиро бозида, симои қаҳрамононашро хуб кушодааст. Соли 1942 ба набардҳои [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] рафт ва баъди ғалаба ба зодгоҳаш шаҳри Самарқанд баргашта, аз санъат дурӣ ҷуст. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1941); * Бо ордену медалҳои ҷангӣ қадр шудааст. == Адабиёт == == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] [[Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони шаҳри Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] 8cxnt515h75x8o5pb9up2s8rh33mxae 1480979 1480978 2026-07-16T12:06:00Z VASHGIRD 8035 1480979 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Муинҷон Ғиёсов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 16.7.1913 |зодгоҳ = [[Самарқанд]] |таърихи даргузашт = 2.11.1995 |маҳалли даргузашт = [[Самарқанд]], [[Узбекистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ҶШС Тоҷикистон}}<br>{{Парчамбандӣ|Иттиҳоди Шӯравӣ}} |касб = [[ҳунарпеша]], [[сароянда]], [[навозанда]] |солҳои фаъолият = 1931–1942 |театр = [[Театри давлатии академии драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ]] |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1941) }} '''Муинҷон Ғиёсов''' ([[16 июл]]и [[1913]], [[Самарқанд]] — [[2 ноябр]]и [[1995]], ҳамон ҷо) — ҳунарпешаи театри тоҷик, [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] ([[1941]]). == Зиндагинома == Дар дастаҳои ҳаваскори зодгоҳаш ҳунарнамоӣ карда, истеъдоди хуби сарояндагӣ, мутрибӣ ва актёрӣ дошт. Соли 1931 ба Тоҷикистон омада, ба сифати актёр дар Театри давлатии академии драмавии ба номи Лоҳутӣ ба фаъолият пардохт. Дар бисёр намоишномаҳо, аз ҷумла «Ҳуҷум», «Ҳалима», «[[Отелло]]», «Калтакдорони сурх», «Рустам ва Сӯҳроб», «Саодат» ва ғайра нақшҳои марказиро бозида, симои қаҳрамононашро хуб кушодааст. Соли 1942 ба набардҳои [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] рафт ва баъди ғалаба ба зодгоҳаш шаҳри Самарқанд баргашта, аз санъат дурӣ ҷуст. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1941); * Бо ордену медалҳои ҷангӣ қадр шудааст. == Адабиёт == == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] [[Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] cu9lmu0cuntgvwx9unq2jdkyjpeqskk 1480980 1480979 2026-07-16T12:06:10Z VASHGIRD 8035 Ботили нусхаи [[Special:Diff/1480979|1480979]] аз тарафи [[Special:Contributions/VASHGIRD|VASHGIRD]] ([[User talk:VASHGIRD|Баҳс]]) 1480980 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Муинҷон Ғиёсов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 16.7.1913 |зодгоҳ = [[Самарқанд]] |таърихи даргузашт = 2.11.1995 |маҳалли даргузашт = [[Самарқанд]], [[Узбекистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ҶШС Тоҷикистон}}<br>{{Парчамбандӣ|Иттиҳоди Шӯравӣ}} |касб = [[ҳунарпеша]], [[сароянда]], [[навозанда]] |солҳои фаъолият = 1931–1942 |театр = [[Театри давлатии академии драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ]] |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1941) }} '''Муинҷон Ғиёсов''' ([[16 июл]]и [[1913]], [[Самарқанд]] — [[2 ноябр]]и [[1995]], ҳамон ҷо) — ҳунарпешаи театри тоҷик, [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] ([[1941]]). == Зиндагинома == Дар дастаҳои ҳаваскори зодгоҳаш ҳунарнамоӣ карда, истеъдоди хуби сарояндагӣ, мутрибӣ ва актёрӣ дошт. Соли 1931 ба Тоҷикистон омада, ба сифати актёр дар Театри давлатии академии драмавии ба номи Лоҳутӣ ба фаъолият пардохт. Дар бисёр намоишномаҳо, аз ҷумла «Ҳуҷум», «Ҳалима», «[[Отелло]]», «Калтакдорони сурх», «Рустам ва Сӯҳроб», «Саодат» ва ғайра нақшҳои марказиро бозида, симои қаҳрамононашро хуб кушодааст. Соли 1942 ба набардҳои [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] рафт ва баъди ғалаба ба зодгоҳаш шаҳри Самарқанд баргашта, аз санъат дурӣ ҷуст. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1941); * Бо ордену медалҳои ҷангӣ қадр шудааст. == Адабиёт == == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] [[Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони шаҳри Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] 8cxnt515h75x8o5pb9up2s8rh33mxae 1 70277 1480993 1027963 2026-07-16T12:28:02Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Баҳс:Ноҳияи Левакант]] to [[Баҳс:Ноҳияи Леваканд]]: ивази ном 632978 wikitext text/x-wiki {{Мақола аз лоиҳа|project=Тоҷикистон|image=Emblem of Tajikistan.svg}} 2vyft5d3pgqtll5qbpckjii7r950ifw 0 95780 1480999 1425027 2026-07-16T12:37:09Z Шухрат Саъдиев 5132 1480999 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Аброр (Ҳамном)| Аброр}} {{Адиб |ном = Аброр Зоҳир |номи аслӣ = Имомов Аброр Зоҳирович |тасвир = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи пурра = |тахаллусҳо = |таърихи таваллуд = 15.01.1965 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Сарбанд|шаҳри Сарбанд}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = 23.11.2015 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[нависанда]] |солҳои фаъолият = |самт = |жанр = |забони осор = [[тоҷикӣ]] |дебют = |ҷоизаҳои адабӣ = |ҷоизаҳо = Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон |Lib = |сайт = |викигуфтовард = |имзо = }} '''Аброр Зоҳир''' (''Имомов Аброр Зоҳирович''; [[15 январ]]и [[соли 1965]], [[Сарбанд]] — [[23 ноябр]]и [[соли 2015]], [[Душанбе]]) — [[нависанда]]и тоҷик, узви [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]], узви Иттифоқи синамогарони Тоҷикистон, [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] ва «Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон». == Зиндагинома == [[Нависанда]]и болаёқат Аброр Зоҳир [[15 январ]]и [[соли 1965]] дар [[Сарбанд]] дида ба ҷаҳони равшан кушодааст. Фориғуттаҳсили (соли 1989) факултаи филологияи тоҷики Университети давлатии Тоҷикистон (ҳоло [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]) аст. Солҳои 1989-1992 нозир ва мудири шуъбаи кумитаи комсомоли вилояти Қурғонтеппа, 1993-1994 мудири шуъбаи ҳафтаномаи «Адабиёт ва санъат», 1994-1999 ёвари раис, сардори раёсати иттиҳодияи «Тоҷиккино», 1999-2000 сармуҳаррири ҳафтаномаи «Ҷаҳони паём»-и Кумитаи телевизион ва радиои ҷумҳурӣ, 2000-2004 директори Телевизиони Тоҷикистон, 2004-2005 директори киностудияи «Тоҷикфилм», 2005-2007 сармутахассиси шуъбаи иттилоотию таҳлилии Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2007-2011 директори Китобхонаи марказии шаҳрии ба номи Лоҳутӣ кор кардааст. Аз соли 2012 директори Муассисаи давлатии «Фурӯш ва паҳни китобу нашрияҳои даврӣ»-и шаҳри Душанбе буд. Ӯ [[23 ноябр]]и [[соли 2015]] дунёро падруд гуфтааст. == Эҷодиёт == Аброр Зоҳир аз пурмаҳсултарин адибонест, ки баъди соҳибистиқлолии ҷумҳурӣ ба майдони адабиёти тоҷик ворид гардидааст. Муддати бист сол аст, ки қиссаю романҳояш анқариб яке аз паси дигаре ба нашр мерасанд. Нависандаи тасвирнигор аст, на воқеасоз, зиндагии инсон бо ҳама бешу камиаш, шодиву нишот ва ғаму андӯҳаш тариқи амалиёти образу персонажҳо ба риштаи тасвир меоянд. Тасвирнигориаш мавриди фурӯ рафтан ба умқи масъала, баёни мушкилот ва печутоби зиндагии инсон, ибрози ошкоро ва урёни масоили доғи рӯз, чун касодии маънавӣ, харобии ахлоқ ва амсоли инҳо ҷолиб аст. Ӯ аз силки нигорандагонест, ки образҳои мусбаташ чун соир инсонҳои хокӣ дар баробари хислатҳои ҳамида дорои камбудию амалҳои номақбуланд, яъне наметавон симоҳои офаридаашро ба гурӯҳи мусбат ё манфӣ дохил кард. Аксари мавзӯъҳои тасвиркардааш аз ҳаёти мардуми деҳа сарчашма мегиранд ва тасвири зиндагии деҳотиён бо ҳама камию костӣ ва шебу фароз дар нигоштаҳояш ба чашм мехӯрад. Аммо дар таҷассуми мавзӯъҳои таърихӣ, офаридани симоҳои намоёну барӯманди миллат ([[Абӯрайҳони Берунӣ]], Мунтасир, [[Носири Хисрав]]) низ муваффақ гардидааст. Эссе, қиссаю романҳои «Моҷрои хурд дар шаҳри калон», «Як рӯзи ҳаёт», «Меҳмони нохонда», «Васвасаи дунё», «Мунтасир», «Бозгашт», «Ғуруби офтоб», «Мурофиа», «Бомдоди ишқ», «Беном», «Бармахида», «Бозии тақдир», «Чароғи мунаввар» ва ғайраҳо баёнгари онанд, ки ин нависанда бо сабку нигориши хоса дар адабиёти муосири тоҷик мавқеъи устувор пайдо кардааст. Аб¬рор Зоҳир мураккабии ҳаёти инсонҳоро хуб эҳсос мекунад ва дар нақли ҳодисоти зиндагӣ, рафтору кирдори одамон, муомилаю муносибаташон ба якдигар маҳорати назаррас дорад. Қиссааш «Душанбе» ба забони немисӣ тарҷума шудааст. Аброр Зоҳир муаллифи даҳ китоб, аз ҷумла 15 роман, 20 повест, филмномаву намоишномаҳои телевизионӣ мебошад.<ref>[http://khatlon-ruznoma.tj/831-favti-bar-maali-adib-abror-zoir.html Фавти бармаҳали адиб Аброр Зоҳир]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Осор == * Дуроҳа: Қисса // Садои Шарқ. – 1996. – №1-4. – С.60-89. * * Моҷарои қабр: Қисса // Садои Шарқ. – 1998. – №1-6. – С.60-94. * * Мусофири ҷодаи ишқ: Повест // Садои Шарқ. – 2006. – №5. – С.22-76. * * Рақс дар сояи девори оҳанин: Роман // Садои Шарқ. – 2008. – №1. – С.21-71. * * Майдон: Роман // Садои Шарқ. – 2009. – №7. – С.9-70; №8. – С.49-69. * * Ибни Лодан: Роман // Садои Шарқ. – 2010. – №12. – С.10-82. * * Душанбе: Қисса. – Душанбе, 2010. – 114 с. * * Дар ҷилди одам. - Майдон: Ду роман. – Душанбе, 2011. – 213 с. * * Шикасти зулмот: Роман // Садои Шарқ. – 2012. – №3. – С.8-67. * * Ёри ғор: Роман. – Душанбе, 2013. – 172 с. * ==Адабиёт доир ба Аброр Зоҳир== * Исрофилиён Ш. Майдони нангу номус.//Адабиёт ва санъат. – 2011. – 9 июн. * * Салим М. Арсаи набарди гургон. // Адабиёт ва санъат. – 2013. – 23 июн. * * Идизода, А. «Бозгашт» асарест хонданӣ ва омӯзанда. // Адабиёт ва санаът. – 2013. – 1 август. * * Хонандаи имрӯзро ҳатто Робинзон Крузо ба худ ҷалб намекунад. Мусоҳибаи Баҳман бо нависанда Аброр Зоҳир // Рӯзгор. – 2013.– 11 ноябр. * * Саидов, С. Бозгашт ба оянда. Андешаҳо перомуни романи «Бозгашт»-и Аброр Зоҳир // Адабиёт ва санъат. – 2014. – 3 апрел == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Манобеъ == {{ЭМТ}} [[Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ходимони телевизиони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи синамогарони Тоҷикистон]] skymw1pxv9bej0k2705n6fro0kyb7t4 0 109494 1481019 1425576 2026-07-16T13:26:41Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481019 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Анора (Ҳамном)|Анора}} {{Адиб |ном = Анора |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Норинисо |номи пурра = Остонова Норинисо Абдуллоҷоновна |тахаллусҳо = Анора |таърихи таваллуд = 2.12.1939 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = 29.11.2004 |маҳалли даргузашт = {{Зодгоҳ|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = |навъи фаъолият = {{Тарҷумон||Тоҷикистон|ИҶШС|асри XX|асри XXI}} |солҳои фаъолият = |самт = |жанр = |забони осор = |дебют = |ҷоизаҳо = Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон (1985) |ҷоизаҳо = {{ордени Нишони Фахрӣ|1976}} |Lib = |сайт = |викигуфтовард = |имзо = }} '''Анора''' (тахаллус, насаб ва номи пуррааш '''Остонова Норинисо Абдуллоҷоновна'''; [[2 декабр]]и [[1939]], [[Душанбе]] — [[29 ноябр]]и [[2004]], ҳамон ҷо) — [[тарҷумон]]и тоҷик. Коркуни хизматнишондодаи маданияти ҶШС Тоҷикистон (1986). Узви [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] (1984). == Зиндагинома == Хатмкардаи факултети таъриху филологияи УДТ (1962). Муҳаррири хурд, муҳаррир, муҳаррири калон, мудири шуъбаи тарҷумаи бадеӣ, ҷонишини сармуҳаррири нашриёти «Ирфон» (1962 — 87), директори нашриёти «Адиб» (1987 — 90), муовини раиси Комитети давлатии ҶШС Тоҷикистон оид ба корҳои нашриёт, полиграфия ва савдои китоб (1990 — 94). Аз соли 1994 Сардори раёсати табъу нашри Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон Фаъолияти тарҷумонии Анора аз аввгусти солҳои 60 садаи XX оғоз ёфтааст. == Тарҷумаҳо == Анора чандин асарҳои нависандагони замони шӯравӣ ва хориҷиро ба забони тоҷикӣ тарҷума кардааст. Тарҷумаи «Медали тило»-и Е. Снегирев (1963), «Ҳикояҳо дар бораи Ленин»-и О. Матюшин (1964), «Ҷаллод ташнаи хун аст»-и Н. Фрид (1965), «Повестҳо»-и П. Қодиров (1966), «Зане аз Бай Шао»-и Буй Дик Ай (1970), «Марта»-и Э. Ожешко (1987), «Шакино»-и Б. Лопес (1979), «Боди мухолиф»-и А. Лупан (1982), «Зиндагӣ оби равон»-и В. Нуруллин (1984), «Адоват»-и Вс. Иванов (1987) ва ғайра ба қалами Анора тааллуқ доранд. == Ордену ҷоизаҳо == Бо ордени «Нишони фахрӣ» (1976), медали «Ветерани меҳнат» (1987) сарфароз гардидааст. Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон (1985).<ref>Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе, «Адиб», 2014, — с. 41 ISBN 978-99947-2-379-9</ref>. Узви ИН Тоҷикистон аз соли 1984. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|Анора|муаллиф=Ф. Каримов|1}} [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ]] a9mvmxhabfrt9t9wzv1ieubmjfct1op 0 115237 1481159 1455254 2026-07-16T23:51:36Z Zosya95 54344 1481159 wikitext text/x-wiki '''Давлати федеративӣ''' — давлати мураккаби иттифоқӣ мебошад, ки қисмҳои (унсурҳои) он ([[иёлот]]ҳо - штатҳо, кантонҳо ва ғайра) дорои [[ҳуқуқ]]и [[соҳибихтиёр]]анд. Давлати федеративӣ дар таркибаш якчанд [[давлат]]ҳо ё воҳидҳои давлатӣ дорад. Чунончи, [[Австралия]] аз 6 [[иёлот]] ва 2 ҳудуд (Шимолӣ ва Марказӣ), [[Канада]] аз 10 провинсия ва 2 ҳудуд, Олмони Федералӣ аз 16 замин, [[ИМА]] аз 50 [[иёлот]] (штат) ва [[Вашингтон (шаҳр)|Ҳавзаи федералии Колумбия]] иборат аст.<ref>Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 139</ref> == Нигаред низ == * [[Округи Федералӣ]] * [[Сохторҳои идоракунии давлатӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{хурд}} [[Гурӯҳ:Давлат]] [[Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ]] tsclwnzk91xaca427pfc72myd1fc9vw 0 115509 1481128 1464225 2026-07-16T23:04:42Z Zosya95 54344 Changed redirect target from [[Вашингтон (маъноҳо)]] to [[Вашингтон (мазмунҳо)]] 1481128 wikitext text/x-wiki #равона [[Вашингтон (мазмунҳо)]] 0vf3m6ofdyeg59qr1o0qfivqku09pyi 1481129 1481128 2026-07-16T23:05:16Z Zosya95 54344 Removed redirect to [[Вашингтон (мазмунҳо)]] 1481129 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 0 115811 1481253 1458537 2026-07-17T08:34:40Z ~2026-40222-25 143266 /* Ҷоизаҳо */ 1481253 wikitext text/x-wiki {{Адиб |ном = Давлат Сафар |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи пурра = Сафарзода Давлат Шариф |тахаллусҳо = |таърихи таваллуд = 08.03.1971 |зодгоҳ = [[Фархор]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = |навъи фаъолият = {{шоир|Тоҷикистон}}, {{нависанда|Тоҷикистон}}, {{рӯзноманигор|Тоҷикистон}} |солҳои фаъолият = |самт = |жанр = |забони осор = |дебют = |ҷоизаҳои адабӣ = |ҷоизаҳо = |Lib = |сайт = |викигуфтовард = |имзо = }} '''Давлат Сафар''' (''Сафарзода Давлат Шариф''; зод. [[8 март]]и [[1971]], [[ноҳияи Фархор]]) — [[шоир]], {{рӯзноманигор}}, [[нависанда]] ва давлатмарди тоҷик, [[Шоири халқии Тоҷикистон]] (2024)<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/news/47025|title=Маросими супоридани мукофотҳои давлатӣ|website=|date=2024-08-29|publisher=Президенти Тоҷикистон|lang=|accessdate=2026-01-08}}</ref>, узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] (2002) ва узви [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] (2010). == Зиндагинома == Давлат Сафар 8 марти соли 1971 дар шаҳраки Фархор ба ба дунё омадааст. Соли 1992 факултети химия ва биологияи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон|Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикстонро]] хатм кардааст. == Корнома == Фаъолияти кориро дар Кумитаи давлатии радиову телевизиони ҷумҳурӣ оғоз бахшида, дар вазифаҳои гуногун, аз ҷумла сармуҳаррири идораҳои ахбори умум, сиёсиву таҳлилӣ ва иттилоотии ахбор, муовини аввали директори шабакаи [[Телевизиони Тоҷикистон]] кор кардааст. Барномаҳои таҳлилии «Додрас» ва «Соҳибватан» аз шинохтатарин барномаҳо ӯ дар телевизион аст. Солҳои 2012—2014 директори генералии КВД «Тоҷиккино», солҳои 2014—2019 сардори раёсати табъу нашри Вазорати фарҳанги ҷумҳурии Тоҷикистон, солҳои 2019—2021 директори нашриёти «Адиб» буд. Аз 5 июли соли 2021 муовини вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шудааст<ref>{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/documents/resolutions/23541|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи муовини Вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин намудани Сафарзода Д. Ш.|website=|date=2021-07-05|publisher=Президенти Тоҷикистон|lang=|accessdate=2026-01-08}}</ref>. == Эҷод == Асосан дар соҳаи очерку публитсистика ва шеъру тарҷума тавфиқ дорад<ref>Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе, «Адиб», 2014, — с.218 ISBN 978-99947-2-379-9</ref>. Ашъораш дар саҳифаҳои матбуоти даврӣ ва маҷмӯаҳои «Пайғоми ишқ» (1998), «Шеъри гаҳвора» (2010), «Шаҳбол» (2010), «Авҷи парвоз» (2011), «Дурахши истиқлол» (2011), «Девони ашъор» (Кобул, 2013), «Исёни ғурур» (2013), «Субҳи истиқлол», «Достони асп» (2017), «Достони об» (2018), «Достони Роғун» (2022)<ref>{{Cite web|url=https://kmt.tj/dostone-saropo-uviyat-va-urur/|title=Достоне саропо ҳувият ва ғурур…|author=Муҳаммадиқбол Атоев|website=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|date=2022-10-04|lang=|accessdate=2026-01-08}}</ref> фароҳам омадаанд. Меҳвари аслӣ дар ашъори Давлат Сафар ишқу садоқат ба марзу буми Тоҷикситон аст. Ҳунармандони зиёде ба ашъори ӯ оҳанг бастаанд, ки аз ҷумлаи онҳо метавон суруди «Ҳамдилии Тоҷикистону Эрон»-ро бо оҳангсози эронӣ [[Аҳмад Баён]] ном бурд<ref>{{Cite web|url=https://adab.tj/jashnvorai-farhangi-mardumoni-eroni/|title=ҶАШНВОРАИ ФАРҲАНГИ МАРДУМОНИ ЭРОНӢ|author=|website=ADAB.TJ|date=2025-12-27|publisher=Адаб ва ҳунар|lang=tg|accessdate=2026-03-16}}</ref>. == Ҷоизаҳо == * Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2002); * Ҷоизаи адабии ба номи Мирзо Турсунзода (2013); * [[Медали «Хидмати шоиста»|Медали «Хизмати шоиста»]]; * Ҷои якуми озмуни «Ту қалби Тоҷикистонӣ, Душанбе» дар номинатсияи «Шоирони касбӣ» (2023)<ref>{{Cite web|url=https://cccp.tj/tj/foto/item/9552-ofarin-davlat-safar.html|title=Офарин, Давлат Сафар!|website=cccp.tj|publisher=СССР - Мо метавонем!|accessdate=2026-03-16}}</ref>; * [[Шоири халқии Тоҷикистон]] (2024)<ref name=":0" /> * Ҷоизаи байналмилалии «Мероси оянда» дар бахши мероси фарҳангӣ (2025)<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20251117/davlat-safar-sohibi-joizai-baynalmilali-gardid-1072977952.html|title=Давлат Сафар соҳиби Ҷоизаи байналмилалӣ гардид|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2025-11-17|lang=tg|accessdate=2026-01-08}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Шоирони тоҷик]] [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шоирони халқии Тоҷикистон]] 0voypt8z20ylcjudjebyvo4d1tpzb1j 0 116397 1481004 1292378 2026-07-16T12:39:33Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481004 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Аҳрор (Ҳамном)| Аҳрор}} {{Мусиқидон |замина = <!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel--> |ном = Аҳрор Ботуров |номи аслӣ = Аҳрор Ботуров |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи пурра = |таърихи таваллуд = 1968 |зодгоҳ = [[Конибодом]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |солҳои фаъолият = |кишвар = |касб = мутриб оҳангсоз |навъи садо = |асбоб = |сабк = |номи мустаъор = |гурӯҳ = |ҳамкорӣ = |ношир = |мукофотҳо = |викианбор = |викитека = |вебгоҳ = }} '''Аҳрор Ботуров''' (т. 1968, ш. Конибодом, вил. Суғд), [[мутриб]] ([[танбӯр]]ӣ, [[рубоб]]ӣ), оҳангсоз намояндаи ҳавзаи иҷроии Конибодом-Фарғона,устоди факултаи санъати Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи Б. Ғафуров (аз соли 1993 то имрӯз), мудири кафедраи мусиқии анъанавии ДДХ (аз соли 1996). Фориғултаҳсили омӯзишгоҳи санъати ба номи Содирхон (1987), шуъбаи мусиқии анъанавии Инситути давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода(1987-1993) буда, фаъолияти эҷодию омӯзишиашро дар факултаи санъати ДДХ (1993) оғоз намуда,ба тадрис ва омӯзиши мусиқии мардумию устодона машғул шудааст. Ботуров мусаннаифи чандин барнома ва раҳнамоҳои мусиқӣ роҷеъ ба созҳои танбӯру дутор, рубоб (қошғарӣ) дар заминаи фарогирии мусиқи мардумӣ, мақомҳо,силсилаи оҳангҳои такмилӣ аст. Зимни ин Ботуров ҷонишини маркази «Ҳунар» ва дастаи бачагонаи мусиқии «Чаман» буда, ба наврасон асосҳои мусиқии мардумӣ ва мақомҳоро тадрис намуда, роҷеъ ба масоили суннат ва меросбарии иҷроӣ мақолаҳои илмию омӯзишӣ нигоштааст. Дар заминаи оҳангсозӣ ҳам корҳои ҳунарӣ намуда ва мусаннифи зиёда аз 20 оҳанг барои созҳои дутору танбӯр ва рубоб бар пояи мусиқии мардумии тоҷик аст. Ботуров иштирокдори фестивал, озмунҳои мусиқии мақомӣ ва мардумӣ (Тошканд-1995, Бишкек-2003), симпозиум-фестивалҳои «Аржанг», мақомхонон (Исфара-2003, Душанбе-2006) ва ғ. буда, дар чандин конфронс ва ҳамоишҳои байналмилалии мусиқӣ, фарҳангӣ (Хуҷанд, Бишкек, Тошканд 2001, 2002, 2004, 2005) дар иртибот ба масоили мусиқӣ маърӯзаҳо намудааст. Ботуров сарварии дастаи мусиқии суннатии «Мерос»-ро ба уҳда дорад ва барои маҳорати хуби иҷроӣ, тарғибу омӯзиши мероси мусиқии тоҷикон сазовори ифтихорнома ва ҷоизаҳо гардидааст. == Адабиёт == Ҳакимов Н. Шашмақом дар қарни ХХ,Хуҷанд,2006.<ref>Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К., Абдувалиев А., Азизӣ Ф., Раҷабов А., Ҳакимов Н. – Душанбе, 2009. - с. 47 ISBN 978-99947-49-13-3</ref> == Ҳамчунин нигаред == *[[Шашмақом]] == Сарчашма == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шашмақом]] nrjhqan13cl4acogyigx6vgv6eai7cw 1481009 1481004 2026-07-16T12:53:08Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481009 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Аҳрор (Ҳамном)| Аҳрор}} {{Мусиқидон |замина = <!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel--> |ном = Аҳрор Ботуров |номи аслӣ = Аҳрор Ботуров |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи пурра = |таърихи таваллуд = 1968 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Конибодом|Конибодом}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |солҳои фаъолият = |кишвар = {{парчам|Тоҷикистон}} |касб = [[мутриб]], [[оҳангсоз]] |навъи садо = |асбоб = [[танбӯр]], [[дутор]], [[рубоб]] |сабк = |номи мустаъор = |гурӯҳ = |ҳамкорӣ = |ношир = |мукофотҳо = |викианбор = |викитека = |вебгоҳ = }} '''Аҳрор Ботуров''' (тав. 1968, ш. [[Конибодом]], [[вилояти Суғд]]) — [[мутриб]] ([[танбӯр]]ӣ, [[рубоб]]ӣ), [[оҳангсоз]] намояндаи ҳавзаи иҷроии Конибодом-Фарғона, устоди факултаи санъати [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] ба номи Б. Ғафуров (аз соли 1993 то имрӯз), мудири кафедраи мусиқии анъанавии ДДХ (аз соли 1996). Фориғултаҳсили омӯзишгоҳи санъати ба номи Содирхон (1987), шуъбаи мусиқии анъанавии [[Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода]] (1987-1993) буда, фаъолияти эҷодию омӯзишиашро дар факултаи санъати ДДХ (1993) оғоз намуда,ба тадрис ва омӯзиши мусиқии мардумию устодона машғул шудааст. Ботуров мусаннаифи чандин барнома ва раҳнамоҳои мусиқӣ роҷеъ ба созҳои [[танбӯр]], [[дутор]], [[рубоб]]и (қошғарӣ) дар заминаи фарогирии мусиқи мардумӣ, мақомҳо,силсилаи оҳангҳои такмилӣ аст. Зимни ин Ботуров ҷонишини маркази «Ҳунар» ва дастаи бачагонаи мусиқии «Чаман» буда, ба наврасон асосҳои мусиқии мардумӣ ва мақомҳоро тадрис намуда, роҷеъ ба масоили суннат ва меросбарии иҷроӣ мақолаҳои илмию омӯзишӣ нигоштааст. Дар заминаи оҳангсозӣ ҳам корҳои ҳунарӣ намуда ва мусаннифи зиёда аз 20 оҳанг барои созҳои [[танбӯр]], [[дутор]] ва [[рубоб]] бар пояи мусиқии мардумии тоҷик аст. Ботуров иштирокдори фестивал, озмунҳои мусиқии мақомӣ ва мардумӣ (Тошканд-1995, Бишкек-2003), симпозиум-фестивалҳои «Аржанг», мақомхонон (Исфара-2003, Душанбе-2006) ва ғ. буда, дар чандин конфронс ва ҳамоишҳои байналмилалии мусиқӣ, фарҳангӣ (Хуҷанд, Бишкек, Тошканд 2001, 2002, 2004, 2005) дар иртибот ба масоили мусиқӣ маърӯзаҳо намудааст. Ботуров сарварии дастаи мусиқии суннатии «Мерос»-ро ба уҳда дорад ва барои маҳорати хуби иҷроӣ, тарғибу омӯзиши мероси мусиқии тоҷикон сазовори ифтихорнома ва ҷоизаҳо гардидааст. == Адабиёт == Ҳакимов Н. Шашмақом дар қарни ХХ. Хуҷанд,2006.<ref>Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К., Абдувалиев А., Азизӣ Ф., Раҷабов А., Ҳакимов Н. – Душанбе, 2009. - с. 47 ISBN 978-99947-49-13-3</ref> == Ҳамчунин нигаред == *[[танбӯр]] *[[дутор]] *[[рубоб]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шашмақом]] e4ov52msnc9b7m1yanu95hhxy7ry6oq 1481010 1481009 2026-07-16T12:53:56Z Шухрат Саъдиев 5132 1481010 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Аҳрор (Ҳамном)| Аҳрор}} {{Мусиқидон |замина = <!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel--> |ном = Аҳрор Ботуров |номи аслӣ = Аҳрор Ботуров |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи пурра = |таърихи таваллуд = 1968 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Конибодом|шаҳри Конибодом}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |солҳои фаъолият = |кишвар = {{парчам|Тоҷикистон}} |касб = [[мутриб]], [[оҳангсоз]] |навъи садо = |асбоб = [[танбӯр]], [[дутор]], [[рубоб]] |сабк = |номи мустаъор = |гурӯҳ = |ҳамкорӣ = |ношир = |мукофотҳо = |викианбор = |викитека = |вебгоҳ = }} '''Аҳрор Ботуров''' (тав. 1968, ш. [[Конибодом]], [[вилояти Суғд]]) — [[мутриб]] ([[танбӯр]]ӣ, [[рубоб]]ӣ), [[оҳангсоз]] намояндаи ҳавзаи иҷроии Конибодом-Фарғона, устоди факултаи санъати [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] ба номи Б. Ғафуров (аз соли 1993 то имрӯз), мудири кафедраи мусиқии анъанавии ДДХ (аз соли 1996). Фориғултаҳсили омӯзишгоҳи санъати ба номи Содирхон (1987), шуъбаи мусиқии анъанавии [[Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода]] (1987-1993) буда, фаъолияти эҷодию омӯзишиашро дар факултаи санъати ДДХ (1993) оғоз намуда,ба тадрис ва омӯзиши мусиқии мардумию устодона машғул шудааст. Ботуров мусаннаифи чандин барнома ва раҳнамоҳои мусиқӣ роҷеъ ба созҳои [[танбӯр]], [[дутор]], [[рубоб]]и (қошғарӣ) дар заминаи фарогирии мусиқи мардумӣ, мақомҳо,силсилаи оҳангҳои такмилӣ аст. Зимни ин Ботуров ҷонишини маркази «Ҳунар» ва дастаи бачагонаи мусиқии «Чаман» буда, ба наврасон асосҳои мусиқии мардумӣ ва мақомҳоро тадрис намуда, роҷеъ ба масоили суннат ва меросбарии иҷроӣ мақолаҳои илмию омӯзишӣ нигоштааст. Дар заминаи оҳангсозӣ ҳам корҳои ҳунарӣ намуда ва мусаннифи зиёда аз 20 оҳанг барои созҳои [[танбӯр]], [[дутор]] ва [[рубоб]] бар пояи мусиқии мардумии тоҷик аст. Ботуров иштирокдори фестивал, озмунҳои мусиқии мақомӣ ва мардумӣ (Тошканд-1995, Бишкек-2003), симпозиум-фестивалҳои «Аржанг», мақомхонон (Исфара-2003, Душанбе-2006) ва ғ. буда, дар чандин конфронс ва ҳамоишҳои байналмилалии мусиқӣ, фарҳангӣ (Хуҷанд, Бишкек, Тошканд 2001, 2002, 2004, 2005) дар иртибот ба масоили мусиқӣ маърӯзаҳо намудааст. Ботуров сарварии дастаи мусиқии суннатии «Мерос»-ро ба уҳда дорад ва барои маҳорати хуби иҷроӣ, тарғибу омӯзиши мероси мусиқии тоҷикон сазовори ифтихорнома ва ҷоизаҳо гардидааст. == Адабиёт == Ҳакимов Н. Шашмақом дар қарни ХХ. Хуҷанд,2006.<ref>Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К., Абдувалиев А., Азизӣ Ф., Раҷабов А., Ҳакимов Н. – Душанбе, 2009. - с. 47 ISBN 978-99947-49-13-3</ref> == Ҳамчунин нигаред == *[[танбӯр]] *[[дутор]] *[[рубоб]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шашмақом]] 34v4guox5x904oqnuninqq351iddoz6 0 116985 1481229 1345096 2026-07-17T06:22:47Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1481229 wikitext text/x-wiki {{Муҳаммад}} '''Аҳлу-л-Байт''', Аҳли Байт ({{lang-ar|أهل البیت, аҳл – бошанда, аъзо ва байт хона, яъне аъзои хонавода, авлод}} — аъзои хонаводаи ҳазрати [[Муҳаммад|Муҳаммад Пайғамбар (ﷺ)]], ки аз худи Муҳаммад (ﷺ), писарамак ва домодаш [[Алӣ|Алӣ ибни Абитолиб]], Фотима, Ҳасан, Ҳусайн ва минбаъд авлоди онҳо иборат мебошанд. == Аҳли Байт дар Қуръон == {{Қуръони Карим|33|33|34}} : Ва дар хонаҳои худ бимонед. Ва чунонки дар замони пешини ҷоҳилият мекарданд, зинатҳои худро ошкор макунед. Ва намоз бигузоред ва закот бидиҳед ва аз Худову паёмбараш итоъат кунед. Эй '''аҳли байт''', Худо мехоҳад палидиро аз шумо дур кунад ва шуморо пок нигоҳ дорад. {{оят}} Он чиро, ки дар хонаҳоятон аз оёти Худо ва ҳикмат тиловат мешавад, ёд кунед. ҳаройна, Худо борикбину огоҳ аст!» == Таърих == Фотима духтари калони ҳазрати Пайғамбар буд, ки бо Алӣ ибни Абитолиб издивоҷ карда, соҳиби ду фарзанд – Ҳасан ва Ҳусайн гардид ва аз онҳо минбаъд тамоми авлоди ҳазрати Пайғамбар (ﷺ) ба дунё омадаанд. Ҳазрати Фотима назди тамоми мусулмонон эътибору эҳтироми бузургеро сазовор аст. Унвони сулолаи Фотимиёни Мисру шимоли Африқо ва Давлати Фотимиён низ аз ҳамин ҷост. Ҳасан – фарзанди Алӣ ибни Абитолиб, дуюмин имоми шиъаҳо. Пас аз реҳлати Алӣ (611) Ҳасан дар Ироқ ба тахти имомат нишаст. Ироқиёни пайравони Алӣ Ҳасанро барои мубориза алайҳи суриёниҳо савқ доданд, вале Ҳасан кӯшид, бо Муовия гуфтушунид анҷом диҳад. Дар натиҷа Ҳасан аз Муовия 7 млн дирам рӯёнда, Куфаро тарк намуд ва ба Мадина омада, аз хилофату сиёсат дурӣ ҷуст. Хилофат ба осонӣ ба дасти Умавиён афтод. Ҳасан дар Мадина соли 669 аз заҳри қотиле ҳалок гардид ва шаҳид эълом шуд. Ҳусайн ибни Алӣ фарзанди дуюми Алӣ (а) пас аз фавти Ҳасан сеюмин имоми шиъиён интихоб гардид. Пас аз вафоти Муовия (680) мухолифати зидди Умавиён дар Ироқ авҷ гирифт. Шиъиёни Куфа, ки Ҳасанро имоми сеюми худ баргузида буданд, ӯро ба Куфа барои мубориза алайҳи Язид даъват намуданд. Ҳусайн бо қисме аз тарафдорони худ ва хешу ақрабояш сӯи Куфа мерафт. Дар Дашти Карбалои наздикии Куфа 10 октябри соли 680 лашкари сершумори Умавия Ҳусайнро дар муҳосира гирифт ва 72 нафарро аз ҷумлаи сипоҳиёну хешу табораш бераҳмона ба қатл расонда, сарҳои Ҳусайну хешовандонашро ба Димишқ барои халифа фиристоданд. Аз он рӯз Ҳусайн «Саййид-уш-шуҳадо» хонда шуд ва шиъиёни исноъашарӣ ин рӯзро мотам эълон карда, ҳамчун рӯзи Ошуро қайд мекунанд. == Аҳли Байт аз дигоҳи шиъаён == Манзур аз ба вуҷуд омадани чунин як истилоҳи мазҳабӣ он аст, ки халифаи Пайғамбар (ﷺ) – имом мебоист барои таъбири таълимоти ислом ва роҳбарии маънавӣ ба мусулмонон салоҳияти қонунӣ дошта бошад. Ба ақидаи аҳли ташайюъ чунин шахс метавонист танҳо аз ҷумлаи Аҳл-ул-Байт пайдо шавад. Як омили муҳим, ки сабабгори ба фирқаҳо тақсимшавии аҳли ташайюъ аст, ақидаҳои мухталиф доир ба таркиби Аҳл-ул-Байт мебошанд. Шиъиён аз ибтидо ба улуҳияти хонадони Пайғамбар Муҳаммад (ﷺ) ва мушаххасоти хосси авлодӣ доштани аъзои он бовар доштаанд. Чунин сифот имомро аз Аҳл-ул-Байт ҷудо менамуд ва ӯро бо ҳидояти илоҳӣ шоистаи роҳбарӣ ва пешвои мусулмонон дар роҳи сирот-ал-мустақим мекард. Аммо дар ҳамин давраи шаклёбӣ, бо вуҷуди он ки имомони баъд аз имом Ҳусайн басарихилофатомада асосан аз хонадони Алӣ буданд, хонадони Пайғамбар (ﷺ) ҳанӯз ҳам ба маънои васеъ дар асоси омилҳои қабилавӣ муайян мегардид. Чунин таъриф шохаҳои гуногуни авлоди Ҳошим, хонадони бузурги қурайшиҳоро, новобаста мустақиман аз насли Пайғамбар (ﷺ) будан ё набудан, дар бар мегирифт. Пас ба Аҳл-ул-Байт ворисони Муҳаммад (ﷺ) аз тарафи духтараш Фотима ва домоду писарамакаш Алӣ ва ҳамчунин ворисони амаки ӯ ва ҳатто Аббосиён, ба хусус Аббос (653), ки исломро танҳо соли 630 қабул карда буд, дохил карда мешуданд. Алавиёни Фотимӣ ва ғайрифотимӣ, ҳамчунин дигар Ҳошимиёни ғайриалӣ – ҳама ворисони падарии Пайғамбар (ﷺ) – Абдулмуталлиб зоҳиран худро шоистаи узвият дар Аҳл-ул-Байт медонистанд. Баъдтар доираи Аҳл-ул-Байт маҳдудтар шуда, ба он фақат ворисони Муҳаммад (ﷺ) (аз тарафи Фотима ва Ҳасаниёну Ҳусайниён) дохил мешуданд. Минбаъд тамоми имомони низорӣ ва исноашарӣ низ ба Аҳл-ул-Байт маҳсуб дониста мешуданд, вале имомат аз тариқи насс ҷорӣ шуда, танҳо аз падар ба писар ё ба набераи писарӣ мегузашт.<ref>[[Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]], Ҷилди 2. АСОС-БОЗ – Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013, - с.154-155 / Б. Раҳматов.</ref> == Адабиёт == * Энциклопедический словарь Брокгауз и Ефронь. Т. 78, СПб., 1903; * Беляев Е. А. Арабы, ислам и арабский халифат. М., 1966; * Ислам, М., 1983; * Фарҳод Дафтарӣ. Исмоилиён: таърих ва ақоид. М., 1999; * Доро Наҷот. Ҳумои раҳмат. Д., 2006. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ||2}} [[Гурӯҳ:Ислом]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] 7xmd0jfc81jxvxq4veuw74njeekat64 1481243 1481229 2026-07-17T06:34:56Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481243 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Аҳл (мазмунҳо)|Аҳл}}и {{Муҳаммад}} '''Аҳлу-л-Байт''', Аҳли Байт ({{lang-ar|أهل البیت, аҳл – бошанда, аъзо ва байт хона, яъне аъзои хонавода, авлод}} — аъзои хонаводаи ҳазрати [[Муҳаммад|Муҳаммад Пайғамбар (ﷺ)]], ки аз худи Муҳаммад (ﷺ), писарамак ва домодаш [[Алӣ|Алӣ ибни Абитолиб]], Фотима, Ҳасан, Ҳусайн ва минбаъд авлоди онҳо иборат мебошанд. == Аҳли Байт дар Қуръон == {{Қуръони Карим|33|33|34}} : Ва дар хонаҳои худ бимонед. Ва чунонки дар замони пешини ҷоҳилият мекарданд, зинатҳои худро ошкор макунед. Ва намоз бигузоред ва закот бидиҳед ва аз Худову паёмбараш итоъат кунед. Эй '''аҳли байт''', Худо мехоҳад палидиро аз шумо дур кунад ва шуморо пок нигоҳ дорад. {{оят}} Он чиро, ки дар хонаҳоятон аз оёти Худо ва ҳикмат тиловат мешавад, ёд кунед. ҳаройна, Худо борикбину огоҳ аст!» == Таърих == Фотима духтари калони ҳазрати Пайғамбар буд, ки бо Алӣ ибни Абитолиб издивоҷ карда, соҳиби ду фарзанд – Ҳасан ва Ҳусайн гардид ва аз онҳо минбаъд тамоми авлоди ҳазрати Пайғамбар (ﷺ) ба дунё омадаанд. Ҳазрати Фотима назди тамоми мусулмонон эътибору эҳтироми бузургеро сазовор аст. Унвони сулолаи Фотимиёни Мисру шимоли Африқо ва Давлати Фотимиён низ аз ҳамин ҷост. Ҳасан – фарзанди Алӣ ибни Абитолиб, дуюмин имоми шиъаҳо. Пас аз реҳлати Алӣ (611) Ҳасан дар Ироқ ба тахти имомат нишаст. Ироқиёни пайравони Алӣ Ҳасанро барои мубориза алайҳи суриёниҳо савқ доданд, вале Ҳасан кӯшид, бо Муовия гуфтушунид анҷом диҳад. Дар натиҷа Ҳасан аз Муовия 7 млн дирам рӯёнда, Куфаро тарк намуд ва ба Мадина омада, аз хилофату сиёсат дурӣ ҷуст. Хилофат ба осонӣ ба дасти Умавиён афтод. Ҳасан дар Мадина соли 669 аз заҳри қотиле ҳалок гардид ва шаҳид эълом шуд. Ҳусайн ибни Алӣ фарзанди дуюми Алӣ (а) пас аз фавти Ҳасан сеюмин имоми шиъиён интихоб гардид. Пас аз вафоти Муовия (680) мухолифати зидди Умавиён дар Ироқ авҷ гирифт. Шиъиёни Куфа, ки Ҳасанро имоми сеюми худ баргузида буданд, ӯро ба Куфа барои мубориза алайҳи Язид даъват намуданд. Ҳусайн бо қисме аз тарафдорони худ ва хешу ақрабояш сӯи Куфа мерафт. Дар Дашти Карбалои наздикии Куфа 10 октябри соли 680 лашкари сершумори Умавия Ҳусайнро дар муҳосира гирифт ва 72 нафарро аз ҷумлаи сипоҳиёну хешу табораш бераҳмона ба қатл расонда, сарҳои Ҳусайну хешовандонашро ба Димишқ барои халифа фиристоданд. Аз он рӯз Ҳусайн «Саййид-уш-шуҳадо» хонда шуд ва шиъиёни исноъашарӣ ин рӯзро мотам эълон карда, ҳамчун рӯзи Ошуро қайд мекунанд. == Аҳли Байт аз дигоҳи шиъаён == Манзур аз ба вуҷуд омадани чунин як истилоҳи мазҳабӣ он аст, ки халифаи Пайғамбар (ﷺ) – имом мебоист барои таъбири таълимоти ислом ва роҳбарии маънавӣ ба мусулмонон салоҳияти қонунӣ дошта бошад. Ба ақидаи аҳли ташайюъ чунин шахс метавонист танҳо аз ҷумлаи Аҳл-ул-Байт пайдо шавад. Як омили муҳим, ки сабабгори ба фирқаҳо тақсимшавии аҳли ташайюъ аст, ақидаҳои мухталиф доир ба таркиби Аҳл-ул-Байт мебошанд. Шиъиён аз ибтидо ба улуҳияти хонадони Пайғамбар Муҳаммад (ﷺ) ва мушаххасоти хосси авлодӣ доштани аъзои он бовар доштаанд. Чунин сифот имомро аз Аҳл-ул-Байт ҷудо менамуд ва ӯро бо ҳидояти илоҳӣ шоистаи роҳбарӣ ва пешвои мусулмонон дар роҳи сирот-ал-мустақим мекард. Аммо дар ҳамин давраи шаклёбӣ, бо вуҷуди он ки имомони баъд аз имом Ҳусайн басарихилофатомада асосан аз хонадони Алӣ буданд, хонадони Пайғамбар (ﷺ) ҳанӯз ҳам ба маънои васеъ дар асоси омилҳои қабилавӣ муайян мегардид. Чунин таъриф шохаҳои гуногуни авлоди Ҳошим, хонадони бузурги қурайшиҳоро, новобаста мустақиман аз насли Пайғамбар (ﷺ) будан ё набудан, дар бар мегирифт. Пас ба Аҳл-ул-Байт ворисони Муҳаммад (ﷺ) аз тарафи духтараш Фотима ва домоду писарамакаш Алӣ ва ҳамчунин ворисони амаки ӯ ва ҳатто Аббосиён, ба хусус Аббос (653), ки исломро танҳо соли 630 қабул карда буд, дохил карда мешуданд. Алавиёни Фотимӣ ва ғайрифотимӣ, ҳамчунин дигар Ҳошимиёни ғайриалӣ – ҳама ворисони падарии Пайғамбар (ﷺ) – Абдулмуталлиб зоҳиран худро шоистаи узвият дар Аҳл-ул-Байт медонистанд. Баъдтар доираи Аҳл-ул-Байт маҳдудтар шуда, ба он фақат ворисони Муҳаммад (ﷺ) (аз тарафи Фотима ва Ҳасаниёну Ҳусайниён) дохил мешуданд. Минбаъд тамоми имомони низорӣ ва исноашарӣ низ ба Аҳл-ул-Байт маҳсуб дониста мешуданд, вале имомат аз тариқи насс ҷорӣ шуда, танҳо аз падар ба писар ё ба набераи писарӣ мегузашт.<ref>[[Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]], Ҷилди 2. АСОС-БОЗ – Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013, - с.154-155 / Б. Раҳматов.</ref> == Адабиёт == * Энциклопедический словарь Брокгауз и Ефронь. Т. 78, СПб., 1903; * Беляев Е. А. Арабы, ислам и арабский халифат. М., 1966; * Ислам, М., 1983; * Фарҳод Дафтарӣ. Исмоилиён: таърих ва ақоид. М., 1999; * Доро Наҷот. Ҳумои раҳмат. Д., 2006. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ||2}} [[Гурӯҳ:Ислом]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] 72uxtvmmvfckj1nu1zq8e9zudscfzy6 1481244 1481243 2026-07-17T06:35:20Z Шухрат Саъдиев 5132 1481244 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Аҳл (мазмунҳо)|Аҳл}} {{Муҳаммад}} '''Аҳлу-л-Байт''', Аҳли Байт ({{lang-ar|أهل البیت, аҳл – бошанда, аъзо ва байт хона, яъне аъзои хонавода, авлод}} — аъзои хонаводаи ҳазрати [[Муҳаммад|Муҳаммад Пайғамбар (ﷺ)]], ки аз худи Муҳаммад (ﷺ), писарамак ва домодаш [[Алӣ|Алӣ ибни Абитолиб]], Фотима, Ҳасан, Ҳусайн ва минбаъд авлоди онҳо иборат мебошанд. == Аҳли Байт дар Қуръон == {{Қуръони Карим|33|33|34}} : Ва дар хонаҳои худ бимонед. Ва чунонки дар замони пешини ҷоҳилият мекарданд, зинатҳои худро ошкор макунед. Ва намоз бигузоред ва закот бидиҳед ва аз Худову паёмбараш итоъат кунед. Эй '''аҳли байт''', Худо мехоҳад палидиро аз шумо дур кунад ва шуморо пок нигоҳ дорад. {{оят}} Он чиро, ки дар хонаҳоятон аз оёти Худо ва ҳикмат тиловат мешавад, ёд кунед. ҳаройна, Худо борикбину огоҳ аст!» == Таърих == Фотима духтари калони ҳазрати Пайғамбар буд, ки бо Алӣ ибни Абитолиб издивоҷ карда, соҳиби ду фарзанд – Ҳасан ва Ҳусайн гардид ва аз онҳо минбаъд тамоми авлоди ҳазрати Пайғамбар (ﷺ) ба дунё омадаанд. Ҳазрати Фотима назди тамоми мусулмонон эътибору эҳтироми бузургеро сазовор аст. Унвони сулолаи Фотимиёни Мисру шимоли Африқо ва Давлати Фотимиён низ аз ҳамин ҷост. Ҳасан – фарзанди Алӣ ибни Абитолиб, дуюмин имоми шиъаҳо. Пас аз реҳлати Алӣ (611) Ҳасан дар Ироқ ба тахти имомат нишаст. Ироқиёни пайравони Алӣ Ҳасанро барои мубориза алайҳи суриёниҳо савқ доданд, вале Ҳасан кӯшид, бо Муовия гуфтушунид анҷом диҳад. Дар натиҷа Ҳасан аз Муовия 7 млн дирам рӯёнда, Куфаро тарк намуд ва ба Мадина омада, аз хилофату сиёсат дурӣ ҷуст. Хилофат ба осонӣ ба дасти Умавиён афтод. Ҳасан дар Мадина соли 669 аз заҳри қотиле ҳалок гардид ва шаҳид эълом шуд. Ҳусайн ибни Алӣ фарзанди дуюми Алӣ (а) пас аз фавти Ҳасан сеюмин имоми шиъиён интихоб гардид. Пас аз вафоти Муовия (680) мухолифати зидди Умавиён дар Ироқ авҷ гирифт. Шиъиёни Куфа, ки Ҳасанро имоми сеюми худ баргузида буданд, ӯро ба Куфа барои мубориза алайҳи Язид даъват намуданд. Ҳусайн бо қисме аз тарафдорони худ ва хешу ақрабояш сӯи Куфа мерафт. Дар Дашти Карбалои наздикии Куфа 10 октябри соли 680 лашкари сершумори Умавия Ҳусайнро дар муҳосира гирифт ва 72 нафарро аз ҷумлаи сипоҳиёну хешу табораш бераҳмона ба қатл расонда, сарҳои Ҳусайну хешовандонашро ба Димишқ барои халифа фиристоданд. Аз он рӯз Ҳусайн «Саййид-уш-шуҳадо» хонда шуд ва шиъиёни исноъашарӣ ин рӯзро мотам эълон карда, ҳамчун рӯзи Ошуро қайд мекунанд. == Аҳли Байт аз дигоҳи шиъаён == Манзур аз ба вуҷуд омадани чунин як истилоҳи мазҳабӣ он аст, ки халифаи Пайғамбар (ﷺ) – имом мебоист барои таъбири таълимоти ислом ва роҳбарии маънавӣ ба мусулмонон салоҳияти қонунӣ дошта бошад. Ба ақидаи аҳли ташайюъ чунин шахс метавонист танҳо аз ҷумлаи Аҳл-ул-Байт пайдо шавад. Як омили муҳим, ки сабабгори ба фирқаҳо тақсимшавии аҳли ташайюъ аст, ақидаҳои мухталиф доир ба таркиби Аҳл-ул-Байт мебошанд. Шиъиён аз ибтидо ба улуҳияти хонадони Пайғамбар Муҳаммад (ﷺ) ва мушаххасоти хосси авлодӣ доштани аъзои он бовар доштаанд. Чунин сифот имомро аз Аҳл-ул-Байт ҷудо менамуд ва ӯро бо ҳидояти илоҳӣ шоистаи роҳбарӣ ва пешвои мусулмонон дар роҳи сирот-ал-мустақим мекард. Аммо дар ҳамин давраи шаклёбӣ, бо вуҷуди он ки имомони баъд аз имом Ҳусайн басарихилофатомада асосан аз хонадони Алӣ буданд, хонадони Пайғамбар (ﷺ) ҳанӯз ҳам ба маънои васеъ дар асоси омилҳои қабилавӣ муайян мегардид. Чунин таъриф шохаҳои гуногуни авлоди Ҳошим, хонадони бузурги қурайшиҳоро, новобаста мустақиман аз насли Пайғамбар (ﷺ) будан ё набудан, дар бар мегирифт. Пас ба Аҳл-ул-Байт ворисони Муҳаммад (ﷺ) аз тарафи духтараш Фотима ва домоду писарамакаш Алӣ ва ҳамчунин ворисони амаки ӯ ва ҳатто Аббосиён, ба хусус Аббос (653), ки исломро танҳо соли 630 қабул карда буд, дохил карда мешуданд. Алавиёни Фотимӣ ва ғайрифотимӣ, ҳамчунин дигар Ҳошимиёни ғайриалӣ – ҳама ворисони падарии Пайғамбар (ﷺ) – Абдулмуталлиб зоҳиран худро шоистаи узвият дар Аҳл-ул-Байт медонистанд. Баъдтар доираи Аҳл-ул-Байт маҳдудтар шуда, ба он фақат ворисони Муҳаммад (ﷺ) (аз тарафи Фотима ва Ҳасаниёну Ҳусайниён) дохил мешуданд. Минбаъд тамоми имомони низорӣ ва исноашарӣ низ ба Аҳл-ул-Байт маҳсуб дониста мешуданд, вале имомат аз тариқи насс ҷорӣ шуда, танҳо аз падар ба писар ё ба набераи писарӣ мегузашт.<ref>[[Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]], Ҷилди 2. АСОС-БОЗ – Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013, - с.154-155 / Б. Раҳматов.</ref> == Адабиёт == * Энциклопедический словарь Брокгауз и Ефронь. Т. 78, СПб., 1903; * Беляев Е. А. Арабы, ислам и арабский халифат. М., 1966; * Ислам, М., 1983; * Фарҳод Дафтарӣ. Исмоилиён: таърих ва ақоид. М., 1999; * Доро Наҷот. Ҳумои раҳмат. Д., 2006. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ||2}} [[Гурӯҳ:Ислом]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] f8x64xmaifoivpz9mh64o0l0tif4oed 0 142707 1480989 1383056 2026-07-16T12:24:43Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Эзоҳ */ ислоҳ 1480989 wikitext text/x-wiki '''Ҷамъияти саҳомии кушодаи «Азот»''' — собиқ '''Заводи нуриҳои азотии Вахш''', нахустин корхонаи бузурги кимиёвии Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, [[соли 1967]] бо ду хати технологии истеҳсоли аммиак ва карбамид бо иқтидори умумии 180 ҳазор тонна ба фаъолият оғоз карда буд. Дар коргоҳҳои он беш аз 1200 нафар кор мекард. Ҷамъияти саҳомии кушодаи «Азот» карбамид, аммиак, дуоксиди карбон, оксигени газӣ ва нитрогени моеъ истеҳсол мекунад. Карбамид дар хоҷагии халқ, аммиак барои истеҳсолот, дуоксиди карбон дар саноати сабуки хӯрокворӣ ва эҳтиёҷоти технологии корхона, инчунин оксигени газӣ барои тиб, кафшери газӣ ва нитрогени моеъ бошад, дар хоҷагиҳои чорвопарварӣ истифода бурда мешавад. Дар корхона ба ғайр аз истеҳсоли аммиак, карбамид, буғу обтаъминкунӣ боз коргоҳҳои ёрирасони таъмири механикӣ, таъмири таҷҳизоти барқӣ, барқтаъминкунӣ, асбобҳои назоратию ченкунанда ва автоматика, нақлиётӣ, сохтмону таъмирӣ, шуъбаи марказонидашудаи назорати техникӣ ва ташхисгоҳи санитарӣ мавҷуд аст. Маҳсулоти корхона ба хориҷи кишвар, аз ҷумла Афғонистон, Эрон, Туркманистон, Украина, Маҷористон, Лаҳистон, Словакия ва Руминия низ содир шудааст. [[3 сентябр]]и [[соли 2016]] бо дастгирии бевоситаи Президенти Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ширкати «Хэнан Чжун-Я гурӯҳи холдингӣ» - и Ҷумҳурии Мардумии Чин Созишномаи сармоягузорӣ «Оид ба таҷдид ва ба истифода додани корхонаҳои истеҳсоли аммиак ва карбамид дар шаҳри [[Сарбанд]]и [[вилояти Хатлон]] дар заминаи Ҷамъияти саҳомии кушодаи «Азот» ба имзо расонда шуд. Барои таҷдиди дастгоҳу таҷҳизоти технологӣ ҷиҳати ба фаъолият даровардани онҳо бо истифода аз ангишт ва бунёди коргоҳҳои нави истеҳсоли аммиак ва карбамид 360 миллион доллар ҷудо мешавад. Лоиҳаи таҷдиди корхона ва бунёди коргоҳҳои нави истеҳсолӣ дар ду марҳала анҷом меёбад. Марҳалаи якум лоиҳаи сармоягузорӣ оид ба таҷдид ва ба истифода додани корхонаҳои истеҳсоли аммиаки сунъӣ ва карбамид бо иқтидори умумии 320 ҳазор тонна дар 1 сол. Корхона дар масоҳати 6 гектар замин ҷойгир буда, сарфи солонаи ангишт барои истеҳсолот 200 ҳазор тонна мебошад. Муҳлати татбиқи лоиҳа якуним солро ташкил медод. Марҳилаи дуюми лоиҳаи сармоягузорӣ оид ба бунёд ва ба истифода додани корхонаҳои истеҳсоли аммиаки сунъӣ ва карбамид бо иқтидори умумии истеҳсолии 500 ҳазор тонна дар 1 сол буда, он дар масоҳати 45 гектар замин бунёд мегардад. Маблағ барои сохтмони марҳалаи дуюми корхона 325 миллион долларро ташкил дода, сарфи солонаи ангишт 500 ҳазор тонна дар як сол мебошад. Муҳлати татбиқи лоиҳа 3 солро дар бар мегирад.<ref>http://www.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=26926 Марҳалаи дуюми таҷдиду навсозии «Азот» оғоз ёфт</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Корхонаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Вилояти Хатлон]] [[Гурӯҳ:Леваканд]] dmm27vfsn2ud0qn0qyo80z3lcxwfeky 0 143995 1481231 1008118 2026-07-17T06:23:59Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1481231 wikitext text/x-wiki '''Аҳли куфр''' ({{lang-ar|أهل کفر}}) — шахсоне, ки паёмҳои [[осмон]]ӣ, ҳақоиқи [[дин]]ӣ ва ё яке аз [[Аркони ислом|аркон]] ва ҳатмиёти диниро ба гунае бовар ва қабул надоранд. == Гурӯҳҳо == Аҳли куфр ба панҷ гурӯҳ тақсим мешаванд: * мушрик ва ё аҳли ширк * китобӣ ва ё аҳли Китоб * мунофиқ ва ё аҳли нифоқ, * муртад ва ё аҳли ридда, ғайра, * мулҳид, даҳрӣ ва ё аҳли илҳод Агар касе ба бештар аз як [[Худо]] муътақид бошад, мушрик ва ё аҳли [[ширк]], агар ба як Худо имон дошта ва аз яке аз динҳои дорои [[китоб]]и осмонӣ, ғайр аз [[ислом]], пайравӣ намояд, аҳли Китоб ва ё кофири китобӣ, агар ба зоҳир мусулмон, вале дар ботин кофир бошад, мунофиқ ва ё аҳли нифоқ, агар пас аз қабули ислом кофир шавад, муртад ва аз дин баргашта ва агар Худо ва офаридгореро куллан қабул надошта бошад, пас, даҳрӣ ва мулҳид аст. Аҳли куфр аз лиҳози бархӯрд бо даъвати дини илоҳӣ ва мавзеъгириҳои амалии худ дар баробари пайравони дини Худо ба ду гурӯҳи асосӣ ҷудо мешаванд. Яке [[кофир]]они одӣ мебошанд, ки бо вуҷуди напазируфтани даъвати дини Худо ва ихтиёр кардани куфр бар имон ба ҷараёни пешрафти даъвати дини Худо ва фаъолиятҳои динии пайравони он аз худ чандон ҳассосияте нишон намедиҳанд. Ин куфру худоношиносии онҳо дар наз­ди Худованд кори зишт ва нобахшуданӣ мебошад ва он, умуман, дар муқобили [[имон]] ва ислом меистад, аммо онҳо амалан дар муқобили дини Худо ва пайравони он аксуламал ва зиддияте нишон намедиҳанд. Ин як марҳалаи куфр аст. Гурӯҳи дуюм кофироне мебошанд, ки куфри онҳо бо саркашию ташаддуд, душмании ошкор бо арзишҳои дини Худо ва ҷабҳагирию мухолифат бо пайравони он ҳамроҳ гаштааст. Инҳо умуман ҷабҳаи куфрро дар муқобили имон ташкил дода, дар таъбироти қуръонӣ кофири муонид (анид) ва ё аимма (пешвоён)-и куфр номида мешаванд ва дар истилоҳи фиқҳӣ онҳоро кофирони ҳарбӣ мегӯянд. Бар пояи таълимоти ислом корҳое, ки Аҳли куфр дар ҳаёти дунё анҷом дода ва харҷу сарфе, ки дар он намудаанд, ба монанди боди сардест, ки ба ҳар киштзоре бивазад, онро нобуд месозад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Боқизода А. Тафсири навини Қуръони карим. Лоҳур, 2011; * مسند الامام احمد. القاهرة، ۱۹۹۵؛ * ابو نعیم بن عبدالله الاصفهانی. صفة النفاق و نعت المنافقین. بیروت ۲۰۰۱؛ * المصباح المنيرفی تهذيب تفسير ابن کثير. الریاض، * ۲۰۰۲؛ سنن الترمذی. بيروت، ۲۰۰۴؛ * صحیح مسلم. بیروت، ۲۰۰۵؛ * صحیح البخاری. بیروت، ۲۰۰۷ == Сарчашма == * {{ЭМТ||2}} {{ислом-нопурра}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] j3h7e8sjmirzz1vpgite1uacebyiz3i 1481232 1481231 2026-07-17T06:24:10Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1481232 wikitext text/x-wiki '''Аҳли куфр''' ({{lang-ar|أهل کفر}}) — шахсоне, ки паёмҳои [[осмон]]ӣ, ҳақоиқи [[дин]]ӣ ва ё яке аз [[Аркони ислом|аркон]] ва ҳатмиёти диниро ба гунае бовар ва қабул надоранд. == Гурӯҳҳо == Аҳли куфр ба панҷ гурӯҳ тақсим мешаванд: * мушрик ва ё аҳли ширк * китобӣ ва ё аҳли Китоб * мунофиқ ва ё аҳли нифоқ, * муртад ва ё аҳли ридда, ғайра, * мулҳид, даҳрӣ ва ё аҳли илҳод Агар касе ба бештар аз як [[Худо]] муътақид бошад, мушрик ва ё аҳли [[ширк]], агар ба як Худо имон дошта ва аз яке аз динҳои дорои [[китоб]]и осмонӣ, ғайр аз [[ислом]], пайравӣ намояд, аҳли Китоб ва ё кофири китобӣ, агар ба зоҳир мусулмон, вале дар ботин кофир бошад, мунофиқ ва ё аҳли нифоқ, агар пас аз қабули ислом кофир шавад, муртад ва аз дин баргашта ва агар Худо ва офаридгореро куллан қабул надошта бошад, пас, даҳрӣ ва мулҳид аст. Аҳли куфр аз лиҳози бархӯрд бо даъвати дини илоҳӣ ва мавзеъгириҳои амалии худ дар баробари пайравони дини Худо ба ду гурӯҳи асосӣ ҷудо мешаванд. Яке [[кофир]]они одӣ мебошанд, ки бо вуҷуди напазируфтани даъвати дини Худо ва ихтиёр кардани куфр бар имон ба ҷараёни пешрафти даъвати дини Худо ва фаъолиятҳои динии пайравони он аз худ чандон ҳассосияте нишон намедиҳанд. Ин куфру худоношиносии онҳо дар наз­ди Худованд кори зишт ва нобахшуданӣ мебошад ва он, умуман, дар муқобили [[имон]] ва ислом меистад, аммо онҳо амалан дар муқобили дини Худо ва пайравони он аксуламал ва зиддияте нишон намедиҳанд. Ин як марҳалаи куфр аст. Гурӯҳи дуюм кофироне мебошанд, ки куфри онҳо бо саркашию ташаддуд, душмании ошкор бо арзишҳои дини Худо ва ҷабҳагирию мухолифат бо пайравони он ҳамроҳ гаштааст. Инҳо умуман ҷабҳаи куфрро дар муқобили имон ташкил дода, дар таъбироти қуръонӣ кофири муонид (анид) ва ё аимма (пешвоён)-и куфр номида мешаванд ва дар истилоҳи фиқҳӣ онҳоро кофирони ҳарбӣ мегӯянд. Бар пояи таълимоти ислом корҳое, ки Аҳли куфр дар ҳаёти дунё анҷом дода ва харҷу сарфе, ки дар он намудаанд, ба монанди боди сардест, ки ба ҳар киштзоре бивазад, онро нобуд месозад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Боқизода А. Тафсири навини Қуръони карим. Лоҳур, 2011; * مسند الامام احمد. القاهرة، ۱۹۹۵؛ * ابو نعیم بن عبدالله الاصفهانی. صفة النفاق و نعت المنافقین. بیروت ۲۰۰۱؛ * المصباح المنيرفی تهذيب تفسير ابن کثير. الریاض، * ۲۰۰۲؛ سنن الترمذی. بيروت، ۲۰۰۴؛ * صحیح مسلم. بیروت، ۲۰۰۵؛ * صحیح البخاری. بیروت، ۲۰۰۷ == Сарчашма == * {{ЭМТ||2}} {{ислом-нопурра}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] c70lekdm7ecxlb6nafkqf19g57gjkxb 1481246 1481232 2026-07-17T06:36:20Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481246 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Аҳл (мазмунҳо)|Аҳл}} '''Аҳли куфр''' ({{lang-ar|أهل کفر}}) — шахсоне, ки паёмҳои [[осмон]]ӣ, ҳақоиқи [[дин]]ӣ ва ё яке аз [[Аркони ислом|аркон]] ва ҳатмиёти диниро ба гунае бовар ва қабул надоранд. == Гурӯҳҳо == Аҳли куфр ба панҷ гурӯҳ тақсим мешаванд: * мушрик ва ё аҳли ширк * китобӣ ва ё аҳли Китоб * мунофиқ ва ё аҳли нифоқ, * муртад ва ё аҳли ридда, ғайра, * мулҳид, даҳрӣ ва ё аҳли илҳод Агар касе ба бештар аз як [[Худо]] муътақид бошад, мушрик ва ё аҳли [[ширк]], агар ба як Худо имон дошта ва аз яке аз динҳои дорои [[китоб]]и осмонӣ, ғайр аз [[ислом]], пайравӣ намояд, аҳли Китоб ва ё кофири китобӣ, агар ба зоҳир мусулмон, вале дар ботин кофир бошад, мунофиқ ва ё аҳли нифоқ, агар пас аз қабули ислом кофир шавад, муртад ва аз дин баргашта ва агар Худо ва офаридгореро куллан қабул надошта бошад, пас, даҳрӣ ва мулҳид аст. Аҳли куфр аз лиҳози бархӯрд бо даъвати дини илоҳӣ ва мавзеъгириҳои амалии худ дар баробари пайравони дини Худо ба ду гурӯҳи асосӣ ҷудо мешаванд. Яке [[кофир]]они одӣ мебошанд, ки бо вуҷуди напазируфтани даъвати дини Худо ва ихтиёр кардани куфр бар имон ба ҷараёни пешрафти даъвати дини Худо ва фаъолиятҳои динии пайравони он аз худ чандон ҳассосияте нишон намедиҳанд. Ин куфру худоношиносии онҳо дар наз­ди Худованд кори зишт ва нобахшуданӣ мебошад ва он, умуман, дар муқобили [[имон]] ва ислом меистад, аммо онҳо амалан дар муқобили дини Худо ва пайравони он аксуламал ва зиддияте нишон намедиҳанд. Ин як марҳалаи куфр аст. Гурӯҳи дуюм кофироне мебошанд, ки куфри онҳо бо саркашию ташаддуд, душмании ошкор бо арзишҳои дини Худо ва ҷабҳагирию мухолифат бо пайравони он ҳамроҳ гаштааст. Инҳо умуман ҷабҳаи куфрро дар муқобили имон ташкил дода, дар таъбироти қуръонӣ кофири муонид (анид) ва ё аимма (пешвоён)-и куфр номида мешаванд ва дар истилоҳи фиқҳӣ онҳоро кофирони ҳарбӣ мегӯянд. Бар пояи таълимоти ислом корҳое, ки Аҳли куфр дар ҳаёти дунё анҷом дода ва харҷу сарфе, ки дар он намудаанд, ба монанди боди сардест, ки ба ҳар киштзоре бивазад, онро нобуд месозад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Боқизода А. Тафсири навини Қуръони карим. Лоҳур, 2011; * مسند الامام احمد. القاهرة، ۱۹۹۵؛ * ابو نعیم بن عبدالله الاصفهانی. صفة النفاق و نعت المنافقین. بیروت ۲۰۰۱؛ * المصباح المنيرفی تهذيب تفسير ابن کثير. الریاض، * ۲۰۰۲؛ سنن الترمذی. بيروت، ۲۰۰۴؛ * صحیح مسلم. بیروت، ۲۰۰۵؛ * صحیح البخاری. بیروت، ۲۰۰۷ == Сарчашма == * {{ЭМТ||2}} {{ислом-нопурра}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] pyth0b6m0ihoynmdkzpm7777a6gbdqh 0 146869 1481132 1320666 2026-07-16T23:07:57Z Zosya95 54344 1481132 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ | ном = Бенҷамин Франклин | номи аслӣ = {{Lang-en|Benjamin Franklin}} }} [[Акс:Benjamin_Franklin_Memorial.jpg|thumb|Ҳайкали Бенҷамин Франклин дар Филоделфия.]] '''Бенҷамин Франклин''' ({{Lang-en|Benjamin Franklin}}; {{СанаиТаваллуд|17|01|1706}}, Бостон, Массачусетс-Бэй — {{СанаиМарг|17|04|1790}}, Филоделфия, [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) — ходими сиёсии Амрико, [[дипломат]], полимат, ихтироъкор, [[нависанда]], [[Хабарнигор|журналист]], [[Матбаа|ношир]], [[Франкмасонӣ|масон]]<ref>[http://freemasonry.bcy.ca/biography/franklin_b/franklin_b.html Benjamin Franklin], freemasonry.bcy.ca {{проверено|19|6|2010}}</ref>. Яке аз пешвоёни ҷанги инқилоби ИМА. == Зиндагинома == [[Акс:Benjamin_Franklin_1767.jpg|thumb|Расми Бенҷамин Франклин. Довуд Мартин, [[соли 1767]], дар Кохи сафед, [[Вашингтон (шаҳр)|Вашингтон]] нигоҳ дошта мешавад. Бенҷамин Франклин {{СанаиТаваллуд|17|01|1706}} дар кӯчаи Милк-Стрит дар Бостон 15-умин нафар аз 17 кӯдак дар оила муҳоҷир аз [[Англия]] Ҷосайи Франклин (1657-1745) — ҳунарманд, ки ба истеҳсоли собуну шамъ машғул буд, ба дунё омадааст. === Дар синамо === * «Ҷон Пол Ҷонс» (1959) * «Ҷон Адамс» (2008) * «Писарони озодӣ» (2015) Расми Бенҷамин Франклин аз соли 1914 дар [[доллари ИМА]], дар 100$ тасвир шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ|2}} == Сарчашма == {{хурд}} o8xzkmhascppomq19zequ4dwv93fbiu 0 146870 1481011 1416478 2026-07-16T12:55:15Z Шухрат Саъдиев 5132 1481011 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Аҳрор (Ҳамном)| Аҳрор}} {{Адиб |ном = Ҳабиб Аҳрорӣ |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи пурра = |тахаллусҳо = |таърихи таваллуд = 15.08.1913 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Самарқанд|шаҳри Самарқанд}}, [[ҶШС Ӯзбекистон]] |таърихи даргузашт = 30.11.1983 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|Душанбе|шаҳри Душанбе}} [[ҶШС Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{парчам|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = {{нависанда|Тоҷикистон|асри XX}}, {{тарҷумон|Тоҷикистон}} |солҳои фаъолият = |самт = |жанр = |забони осор = тоҷикӣ |дебют = |ҷоизаҳои адабӣ = {{Ордени Ҷанги Ватанӣ дараҷаи I}} {{Ордени Ҷанги Ватанӣ дараҷаи II}} {{Ордени Ситораи Сурх}} |ҷоизаҳо = [[Нависандаи халқии Тоҷикистон]] (1998) |Lib = |сайт = |викигуфтовард = |имзо = }} '''Ҳабиб Аҳрорӣ''' ([[15 август]]и [[1913]], [[Самарқанд]], [[ҶШС Ӯзбекистон]] — [[30 ноябр]]и [[1983]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[нависанда]], [[тарҷумон]]. Коркуни хизматнишондодаи маданияти ҶШС [[Тоҷикистон]] (1973), Узви [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] (1954). == Зиндагинома == Ҳабиб Аҳрорӣ [[15 август]]и соли [[1913]] дар шаҳри Самарқанди Ҷумҳурии [[Ӯзбекистон]] дида ба олам кушодааст. Соли 1941 Факултети забон ва адабиёти русии Институти педагогии Тошкандро хатм намудааст. Фаъолияти кории худро аз Корманди Нашриёти давлатии Тоҷикистон оғоз намудааст. Солҳои 1942—1948 дар Артиши Шӯравӣ хидмат кардааст, ширкаткунандаи [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] (1941—1945). Сармуҳаррири редаксияи барномаҳои тоҷикии Кумитаи радиошунавонии Ӯзбекистон (1948—1950), баъдан тарҷумон ва сармуҳаррири Нашриёти давлатии Тоҷикистон (1950—1955), муаллими факултети филологияи Универститети Давлатии Тоҷикистон (1952—1953), ходими каломи илмӣ, мудири шуъбаи тарҷумаи Институти таърихи партияи назди КМ ПК Тоҷикистон (1955—1957; 1977—1983). == Эҷодиёт == Аҳрорӣ яке аз муҳаққиқони амалия ва назарияи тарҷумаи бадеӣ буд ва дар ин бобат мақолаҳои ҷолибе таълиф намудааст. Барои театрҳои Тоҷикистон пйесаҳои «Муфаттиш»-и Н. В. [[Гогол]] ва «Шаби гирифтани моҳ»-и М. Каримро тарҷума кардааст. Аҳрорӣ инчунин тарҷумони осори классикони марксизм-ленинизм буд. Дар мураттабсозӣ ва таҳрири «Луғати русӣ-тоҷикӣ» (1985) ширкат дошт. Аз соли 1954 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон. Нахустин китоби тарҷумакардааш «Гулливер дар байни лилипутҳо»-и Ҷ. Свифт (1936) мебошад. Асарҳои адибони рус Н. В. Гогол («Моҷарои Иван Иванович ва Иван Никифорович», 1940; «Шинел», 1952), А. Фадеев («Торумор», 1949; «Гвардияи ҷавон», ҷилди 1, 1954), ҳикояҳои И. Тургенев, А. Чехов, Максим Горкий, Алексадр Толстой (1964—1968), «Қисмати одам»-и М. Шолохов (1958), «Ҷанг ва сулҳ»-и Л. Н. Толстой (1952—1962) ва ғ-ро ба тоҷикӣ тарҷума кардааст. Баъзе асарҳоро аз адибони Ғарб — Оноре де Балзак, Волтер, Алфред де Мюссе, Виктор Ҳюго, Ги де Мопассан, Стендал ва дигарҳоро ба тоҷикӣ гардондааст. Аҳрорӣ дар тарҷумаҳояш хусусиятҳои услубии асарҳои тарҷумашавандаро риоя кардааст. Забони тарҷумаҳояш фасеҳ аст. Дар нигоҳ доштани балоғати гуфтори нависанда, тасвири ҳолати рӯҳии қаҳрамонон, истифода аз санъатҳои бадеии ташбеҳ, таҷнис, таъбир­ҳои халқӣ, зарбулмасалу мақолҳо ва ғайра маҳорати фавқул­ода нишон додааст. Аҳрорӣ муаллифи маҷмуаи ҳикояҳои «Тӯйхӯрии мӯйса­федон» (1984) мебошад.<ref>[http://aslunasl.tj/%D1%80%D3%AF%D0%B7%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D1%91%D0%B4%D0%B1%D1%83%D0%B4-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%BC%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D0%B0%D0%B2%D0%B3%D1%83%D1%81%D1%82/ Сомонаи aslunasl.tj Рӯзҳои ёдбуд дар моҳи август/ Ҳабиб Аҳрорӣ]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Ҷоизаҳо == * Орденҳои Ҷанги Ватанӣ (дараҷаҳои 1,2); * «Ситораи Сурх»; * [[Нависандаи халқии Тоҷикистон]] (1998). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|Аҳрорӣ Ҳабиб|2}} [[Гурӯҳ:Тарҷумонҳои наср ба забони тоҷикӣ]] [[Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] [[Гурӯҳ:Нависандагони халқии Тоҷикистон]] 4x02ev9qj35p5z2c4qx6v1jywyvc0tm 0 148485 1481131 1258651 2026-07-16T23:06:51Z Zosya95 54344 1481131 wikitext text/x-wiki {{coord|display=title|38|53|16|N|77|0|14|W|type:landmark_region:US}} {{Китобхона | номи китобхона = Библиотека Конгресса | номи аслӣ = {{lang-en|Library of Congress}} | логотип = US-LibraryOfCongress-BookLogo.svg | тасвир = Thomas Jefferson Building Aerial by Carol M. Highsmith.jpg | бари атсвир = 300px | имзои тасвир = | кишвар = ИМА | макон = [[ИМА]], [[Вашингтон (шаҳр)|Вашингтон]] | таъсис = [[24 апрел]]и [[1800]] | шумораи филиалҳо = | ашёи маҷмуъ = [[китоб]]ҳо, [[маҷалла]]ҳо, [[рӯзнома]]ҳо, нашрияҳои расмӣ, [[корт]]ҳо ва ғ. | андозаи маҷмуъ = <span style="display:none">_0155357302</span>155,3&nbsp;млн<ref name="loc">{{cite web|date=2012|url=http://www.loc.gov/about/generalinfo.html|title=General Information - About the Library (Library of Congress)|accessdate=2013-03-9|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6F3934Knt?url=http://www.loc.gov/about/generalinfo.html|archivedate=2013-03-11}}</ref>{{#tag:ref|23,2&nbsp;млн книг, 12,6&nbsp;млн старых книг, периодики, подшивок газет, брошюр, технических отчётов и других печатных материалов, 3,4&nbsp;млн аудиоматериалов, 68,1&nbsp;млн рукописей, 5,5&nbsp;млн карт, 16,7&nbsp;млн микроформ, 6,6&nbsp;млн нот, 15,7&nbsp;млн видеоматериалов<ref name="loc"/>|group="~"}}<ref name="info">{{cite web|date=2009|url=http://www.loc.gov/about/generalinfo.html|title=General Information - About the Library (Library of Congress)|accessdate=2010-07-16|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/619r7MYyU?url=http://www.loc.gov/about/generalinfo.html|archivedate=2011-08-23}}{{v|2012|01|10}}</ref> | шароити сабт = [[MARC21]] | шумораи хонандагон = 1&nbsp;750&nbsp;000 дар сол<ref name="info"/> | буҷет = 646&nbsp;761&nbsp;000 доллар<ref name="info"/> | раис = [[Ҷеймс Ҳедли Биллингтон]] (аз [[1987]]) | шумораи кормандон = 3&nbsp;624<ref name="info"/> | веб-сайт = http://www.loc.gov/ }} '''Китобхонаи Конгресс''' ({{Lang-en|The Library of Congress}}) — [[китобхона]]и миллии [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]], бузургтарин китобхонаи ҷаҳон. Дар [[Ҳавзаи федералии Колумбия|Вашингтон]] ҷойгир аст. Китобхонаи [[илм]]ии [[Конгресси Амрико|Конгресси ИМА]] мебошад, ба мақомоти ҳукуматӣ, муассисаҳои тадқиқотӣ, кормандони илмӣ, ширкатҳои хусусӣ ва саноатӣ, мактабҳо хидмат мерасонад. == Таърихи китобхона == {{тарҷума}} [[Акс:Loc_contruction.jpg|left|thumb|[[Июл]] [[Соли 1888|1888]] — [[Май]]и [[Соли 1894|1894]]]] [[Акс:Seal of the United States Library of Congress.svg|thumb|240x240px|Нишони Китобхона]] * Основана [[24 апрел]]я [[Соли 1800|1800 года]], когда президент США [[Ҷон Адамс (президент)|Джон Адамс]] (John Adams) подписал закон о перенесении [[Пойтахт|столицы]] государства из Филадельфии в [[Ҳавзаи федералии Колумбия|Вашингтон]] (Washington). В числе прочего, этот закон содержал и пункт о выделении 5 000 долларов (тогда весьма значительная сумма) ''«на приобретение книг, которые могут понадобиться Конгрессу, и создание соответствующего помещения для их хранения»''. Он же определял правила функционирования библиотеки, согласно которым, её посещение и доступ к ресурсам получали только президент и вице-президент США, члены Сената США и Палаты представителей ([[Конгресси Амрико|Конгресс США]]). Поэтому библиотеку и стали называть — «''Библиотека Конгресса''» * Первоначальный фонд составлял 740 книг и три [[Харита|географические карты]] Америки, купленные в [[Лондон]]е. Следующий президент [[Томас Ҷефферсон|Томас Джефферсон]] (Thomas Jefferson), вступивший в президентские права [[4 март]]а [[Соли 1801|1801 года]], начал серьёзно заниматься фондом Библиотеки, её ролью и значимостью. При нём библиотечный фонд стал расширяться значительно быстрее. Через 8 лет присягу президента принёс Джеймс Мэдисон на долю которого выпало тяжёлое бремя — руководство страной во время Англо-американской войны [[Соли 1812|1812]]—[[Соли 1814|1814 годов]]. * В ходе войны, в [[август]]е 1814 года Вашингтон был практически выжжен [[Англия|англичанами]]. Сгорел дотла и Капитолий, где и находилась библиотека с бесценными книғами. После освобождения от британских войск того, что осталось от столицы США, Мэдисон приказал восстановить библиотеку. Экс-президент и страстный библиофил Джефферсон предложил Конгрессу приобрести его личное собрание из 6 487 томов на разных языках, которое он собирал более полувека и равного которому в США тогда не было. Америка приняла это предложение. Сумма сделки составила 23 940 долларов. С той поры, название «Библиотека Конгресса» стало созвучно с названием «Библиотека Джефферсона». * В [[Соли 1851|1851 году]] библиотеке довелось пережить второй опустошительный пожар, во время которого погибла большая часть книг, купленных ӯ Томаса Джефферсона и приблизительно 2/3 всех книг фонда, который составлял тогда 55 000 различных изданий. Лишь год спустя из государственного бюджета было выделено 168 700 долларов на восстановление библиотеки. Львиная доля этих средств пошла на строительно-ремонтные работы. * В 1850-е годы в Библиотеку Конгресса были допущены [[Вазир|министры]], руководители некоторых ведомств, члены Верховного суда, наиболее уважаемые (по мнению посетителей библиотеки) представители политических партий, признанные [[Олим|ученые]] и [[Нависанда|писатели]] США, [[Хабарнигор|журналисты]] крупнейших американских [[Воситаҳои ахбори омма|СМИ]]. * В [[Соли 1870|1870 году]], во многом стараниями, которые приложил Эйнсуорт Рэнд Споффорд — тогдашний руководитель БК, на правительственном уровне был принят указ, согласно которому, сразу же по выходу в свет на территории Соединённых Штатов любого публичного издания, в обязательном порядке один экземпляр должен передаваться в Библиотеку Конгресса. Тогда же законодательно был закреплён порядок получения и расходования денежных средств, поступающих в БК из госбюджета, предусмотрен ряд стимулов и поощрений для частных лиц, фирм, общественных объединений и партий, желающих поддержать фонд финансово или безвозмездно передать ей собрания книг, периодики, документов и т. п. * Герберт Патнем, руководивший библиотекой с [[Соли 1899|1899]] по [[Соли 1939|1939 год]], разработал удобную систему классификации книг, а в самом конце своего руководства открыл второе, специально выстроенное для Библиотеки Конгресса, здание. Филиалу присвоили имя основателя БК — Джона Адамса. На новое здание были выделены 6 500 000$. Сооружение находится в непосредственной близости от «дворца знаний» имени Томаса Джефферсона. * В [[Соли 1907|1907 году]] библиотека Конгресса приобрела за 40 000 долларов личную библиотеку [[красноярск]]ого купца и библиофила Г. В. Юдина, содержавшую 81 тыс. экземпляров книг и журналов, главным образом по русской истории. С тех пор это самое крупное за пределами [[Русия|России]] собрание книг на [[Забони русӣ|русском языке]] (ныне в библиотеке Конгресса насчитывается около трёхсот тысяч изданий).{{Сарчашма нест|18|1|2012}} * В 1930-е годы Библиотека Джефферсона получила статус национальной, и право на первоочередное комплектование фондов за счёт средств бюджета США. * С 1939 по 1944 год библиотекой руководил Арчибальд Маклиш, с 1945 по 1953-й год её возглавлял Лютер Эванс, с 1954 по 1974 год «эстафету» принял Куинси Мамфорд, а с 1975 по 1987 год Дэниел Бурстин. == Роҳбарият == 14 сентябри соли 1987 директор  Ҷеймс Биллингтон шуд. == Шарҳ == <references group="~" /> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.loc.gov/index.html Сайти расмӣ] * [http://anovichkov.msk.ru/?p=1227 Дастурамал оид ба додани Copyright дар Китобхонаи Конгресс] kb88kzuu36yl0lt4uu3rcmpk6fv5m6v 0 150987 1481252 1380199 2026-07-17T07:38:12Z ~2026-40247-09 143257 Тавзеҳи нақши нимҳимоятгар дар футболи маҳаллӣ илова шуд 1481252 wikitext text/x-wiki {{Annotated image |caption=Роиҷтарин мавқеиятҳое ки дар иртибот ба футбол истифода мешавад. Тимҳо бояд хамеша дарвозабон дошта бошан ва 10 бозигари дигарро метавон ба ҳар таркиб ҷобаҷо кард. |height=390|image-left=8|image-top=7|image-width=250 |width=260 |imagemap= <imagemap> File:Boisko.svg|250px default [[File:Boisko.svg]] desc none </imagemap> |annotations= {{Annotation|125|355|[[#Дарвозабон|GK]]}} {{Annotation|125|320|[[#Sweeper|SW]]}} {{Annotation|210|285|[[#Full-back|RB]]}} {{Annotation|125|285|[[#Centre-back|CB]]}} {{Annotation|30|285|[[#Full-back|LB]]}} {{Annotation|210|250|[[#Wing-back|RWB]]}} {{Annotation|30|250|[[#Wing-back|LWB]]}} {{Annotation|125|230|[[#Defensive midfield|DM]]}} {{Annotation|210|190|[[#Wide midfield|RM]]}} {{Annotation|125|190|[[#Нимҳимоятгар|CM]]}} {{Annotation|30|190|[[#Wide midfield|LM]]}} {{Annotation|125|150|[[#Attacking midfield|AM]]}} {{Annotation|210|95|[[#Ҳамлагар|RW]]}} {{Annotation|125|95|[[#Second striker|SS]]}} {{Annotation|30|95|[[#Ҳамлагар|LW]]}} {{Annotation|125|60|[[#Centre forward|CF]]}} }} Дар варзиши [[футбол]] ҳар яке аз 11 бозигар мақом (пост)-и худро дар майдони бозӣ дорад. == Дарвозабон == {{асосӣ|Дарвозабон (футбол)}} Дарвозабон пеш аз ҳимоятгар меистад. Ин ягона бозигаре мебошад, ки тӯбро бо дастони худ мегирад. Аммо то ҷойи муайяншуда тӯбро бо дастонаш мебарад. Ӯ дарвозаро бо хубӣ аз ҳариф эмин медорад. == Муҳофиз == {{асосӣ|Муҳофиз (футбол)}}Асоси футболро муҳофиз ташкил медиҳад, чунки намегузоранд ҳариф ба дарвозаи онҳо ҳуҷум кунад. == Нимҳимоятгар == {{асосӣ|Нимҳимоятгар (футбол)}} Миёни ҳимоятгару ҳамлагар қарор дорад. Онҳо метавонанд, ҳам нақши ҳимоятгарро ва ҳам метавонанд ба ҳуҷум раванд. Дар футболи маҳаллӣ нимҳимоятгар метавонад вазифаҳои канор ва марказро якҷо иҷро кунад: фишор оварад, паси кӯтоҳ диҳад, хатти ҳамларо боз кунад ва баъди аз даст додани тӯб зуд ба муҳофизат баргардад.<ref>{{cite web |url=https://of-buryachenko.com/zametki |title=Ёддоштҳои фан-сайти Константин Буряченко дар бораи футболи маҳаллӣ |website=Фан-сайти Константин Буряченко |access-date=17 июли 2026 |language=ru}}</ref> == Ҳамлагар == {{асосӣ|Ҳамлагар (футбол)}}Дар хати ҳамла нафарони чусту чолок ва тездав меистанд. Ҳамлагарон танҳо ба пеш ҳаракат карда, тӯбро ба дарвазои рақиб дохил мекунанд. == Эзоҳ == <references/> == Инчунин нигаред == * [[Вожагони футбол]] [[Category:Мақомҳо дар футбол]] __FORCETOC__ ovm99fpsry00da4m7mad4kz92bf26is 0 205609 1481126 1464178 2026-07-16T23:02:07Z Zosya95 54344 1481126 wikitext text/x-wiki #равона ба [[Вашингтон (мазмунҳо)]] 5ownz0paxt4jj0stctvd7j2zpjqvh4l 1481127 1481126 2026-07-16T23:02:40Z Zosya95 54344 1481127 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 0 205612 1481125 1464226 2026-07-16T23:00:56Z Zosya95 54344 Removed redirect to [[Вашингтон (маъноҳо)]] 1481125 wikitext text/x-wiki '''Вашингтон''' якчанд маъно дорад. Саҳифаи лозимаро аз инҷо гиред: * [[Ҷорҷ Вашингтон]] (1732—1799), аввалин [[президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти ИМА]] * [[Вашингтон (штат)]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] * [[Вашингтон (шаҳр)]], пойтахти [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] {{Шаблон:Муайянкунӣ}} kgk0pclzu3c27vqmtlotdcsljovw6ar 0 207204 1481018 1380563 2026-07-16T13:26:08Z Шухрат Саъдиев 5132 1481018 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Анора (Ҳамном)|Анора}} {{Олим |ном = |номи аслӣ = Анвар (Анора) Раҳматовна Камолова |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 01.01.1932 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Самарқанд|шаҳри Самарқанд}}, [[ҶШС Ӯзбекистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = номаълум |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|Душанбе|шаҳри Душанбе}} |фазои илмӣ = [[филология]] |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]], [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]], [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]], [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]], |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||1}} |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (1988) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Анвар (Анора) Раҳматовна Камолова''' (тав. 01.01.1932, ш. Самарқанд) — забоншинос, номзади илмҳои филологӣ (1972), дотсент (1974). «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (1988) == Зиндагинома == Соли 1953 [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко]]ро хатм намудааст. Солҳои 1953–1955 муаллими забони англисии мактаби № 3 ш. Ленинобод, 1955–1969 муаллими забони англисӣ дар донишкадаи омӯзгории пойтахт, 1969–1980 мудири кафедраи забонҳои хориҷии Донишкадаи давлатии тиббии ш. Душанбе ба номи Абӯали ибни Сино, 1980–1993 мудири кафедраи забони англисии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]], 1993–1997 мудири кафедраи забони англисии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]], 1997–1998 дотсенти кафедраи забони англисии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Қ. Ҷӯраев буд. Аз соли 1998 ҳамчун дотсенти кафедраи забони англисии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]], фаъолият мекард. Муаллифи зиёда аз 30 таълифоти илмӣ ва илмию методӣ мебошад. Оид ба пешояндҳои забони тоҷикӣ ва эквиваленти онҳо дар забони англисӣ кори илмӣ бурдааст. Рубоиҳои зиёди тоҷикиро ба забони англисӣ тарҷума намудааст. Бо нишони сарисинагии «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (1988) сарфароз карда шудааст. == Адабиёт доир ба А. Камолова == * «Российско-Таджикский (славянский) университет» (в одном томе). Энциклопедия./ Главный редактор М.С. Имомов. - Душанбе, 2011 == Пайвандҳо == * [http://www.tgpu.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=212&Itemid=92&lang=tj Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ] [[Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо]] [[Гурӯҳ:Занон - олимони асри XX]] 1k9dfijcnp9gwmvhx3kwvm5grz6x2yz 0 207300 1481223 1385173 2026-07-17T05:38:20Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481223 wikitext text/x-wiki '''Аҳл''' ({{lang-ar|أهل}}) — касоне, ки дар як ҷой [[зиндагӣ]] мекунанд ва ё муддате дар ҷое гирд омада бошанд, ба монанди аҳли [[хонавода]], аҳли [[маҷлис]]. 1. аҳлу аёл [[зан|зану]] [[фарзандон]], аъзои [[хонавода]], ҳар яке аз афроди хонадон 2. [[мардум]], [[халқ]]; [[бошандагон]], [[сокинон]]; аҳли [[маҳфил]], [[ҷомеъа]], сокинони [[шаҳр]], [[деҳа]], [[деҳот]] [[кишвар]] Агар ин калима ва ё сиғаи ҷамъаш (аҳолӣ: أهالي) ба номи шаҳре ё кишваре изофа шавад, ба маънои мардум ва сокинони он шаҳр ва кишвар аст. Агар ба номи ашхосе, ки ба фанне, коре, илме, ҳунаре ва ё ба дину равияе алоқамандӣ ва сарукор доранд, ба монанди [[аҳли китоб]], [[аҳли байт]], [[аҳли имон]], [[аҳли зимма]] ва монанди инҳо илова шавад, мансубияти ононро ифода мекунад. Ин вожа ҳам дар забони арабӣ ва ҳам дар забони тоҷикӣ (форсӣ) барои ифодаи ҷои зист ва зодгоҳ низ ба кор меравад, ба монанди аҳли Мадина, аҳли Бухоро ва ғайра Калимаи аҳл дар истилоҳи фиқҳӣ ва дар боби муомилот ба маънои касест, ки аз ҷиҳати ҳуқуқи салоҳиятӣ – аҳлиятӣ тасарруф дар молу мулк ва ба роҳ мондани муомилотро дошта бошад, яъне оқил, болиғ ва рашид (дорои таҷрибаи корӣ) бошад. == Нигаред низ == * [[Аҳли Китоб]] * [[Аҳли имон]] * [[Аҳли Байт]] * [[Аҳли суннат ва ҷамоат]] * [[Аҳли куфр]] * [[Аҳли зимма]] * [[Аҳли бидъат]] * [[Аҳли ташайюъ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Аҳл|2}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] 756orf2hartjr01w9bw62csghhxqvtm 1481225 1481223 2026-07-17T05:57:33Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Нигаред низ */ илова 1481225 wikitext text/x-wiki '''Аҳл''' ({{lang-ar|أهل}}) — касоне, ки дар як ҷой [[зиндагӣ]] мекунанд ва ё муддате дар ҷое гирд омада бошанд, ба монанди аҳли [[хонавода]], аҳли [[маҷлис]]. 1. аҳлу аёл [[зан|зану]] [[фарзандон]], аъзои [[хонавода]], ҳар яке аз афроди хонадон 2. [[мардум]], [[халқ]]; [[бошандагон]], [[сокинон]]; аҳли [[маҳфил]], [[ҷомеъа]], сокинони [[шаҳр]], [[деҳа]], [[деҳот]] [[кишвар]] Агар ин калима ва ё сиғаи ҷамъаш (аҳолӣ: أهالي) ба номи шаҳре ё кишваре изофа шавад, ба маънои мардум ва сокинони он шаҳр ва кишвар аст. Агар ба номи ашхосе, ки ба фанне, коре, илме, ҳунаре ва ё ба дину равияе алоқамандӣ ва сарукор доранд, ба монанди [[аҳли китоб]], [[аҳли байт]], [[аҳли имон]], [[аҳли зимма]] ва монанди инҳо илова шавад, мансубияти ононро ифода мекунад. Ин вожа ҳам дар забони арабӣ ва ҳам дар забони тоҷикӣ (форсӣ) барои ифодаи ҷои зист ва зодгоҳ низ ба кор меравад, ба монанди аҳли Мадина, аҳли Бухоро ва ғайра Калимаи аҳл дар истилоҳи фиқҳӣ ва дар боби муомилот ба маънои касест, ки аз ҷиҳати ҳуқуқи салоҳиятӣ – аҳлиятӣ тасарруф дар молу мулк ва ба роҳ мондани муомилотро дошта бошад, яъне оқил, болиғ ва рашид (дорои таҷрибаи корӣ) бошад. == Нигаред низ == * [[Аҳли Китоб]] * [[Аҳли имон]] * [[Аҳли Байт]] * [[Аҳли суннат ва ҷамоат]] * [[Аҳли куфр]] * [[Аҳли зимма]] * [[Аҳли бидъат]] * [[Аҳли ташайюъ]] * [[Аҳли нифоқ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Аҳл|2}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] 223zndcoerr7gmqhct5iklqqvqbzx8h 1481227 1481225 2026-07-17T06:21:45Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1481227 wikitext text/x-wiki '''Аҳл''' ({{lang-ar|أهل}}) — касоне, ки дар як ҷой [[зиндагӣ]] мекунанд ва ё муддате дар ҷое гирд омада бошанд, ба монанди аҳли [[хонавода]], аҳли [[маҷлис]]. 1. аҳлу аёл [[зан|зану]] [[фарзандон]], аъзои [[хонавода]], ҳар яке аз афроди хонадон 2. [[мардум]], [[халқ]]; [[бошандагон]], [[сокинон]]; аҳли [[маҳфил]], [[ҷомеъа]], сокинони [[шаҳр]], [[деҳа]], [[деҳот]] [[кишвар]] Агар ин калима ва ё сиғаи ҷамъаш (аҳолӣ: أهالي) ба номи шаҳре ё кишваре изофа шавад, ба маънои мардум ва сокинони он шаҳр ва кишвар аст. Агар ба номи ашхосе, ки ба фанне, коре, илме, ҳунаре ва ё ба дину равияе алоқамандӣ ва сарукор доранд, ба монанди [[аҳли китоб]], [[аҳли байт]], [[аҳли имон]], [[аҳли зимма]] ва монанди инҳо илова шавад, мансубияти ононро ифода мекунад. Ин вожа ҳам дар забони арабӣ ва ҳам дар забони тоҷикӣ (форсӣ) барои ифодаи ҷои зист ва зодгоҳ низ ба кор меравад, ба монанди аҳли Мадина, аҳли Бухоро ва ғайра Калимаи аҳл дар истилоҳи фиқҳӣ ва дар боби муомилот ба маънои касест, ки аз ҷиҳати ҳуқуқи салоҳиятӣ – аҳлиятӣ тасарруф дар молу мулк ва ба роҳ мондани муомилотро дошта бошад, яъне оқил, болиғ ва рашид (дорои таҷрибаи корӣ) бошад. == Нигаред низ == * [[Аҳли Китоб]] * [[Аҳли имон]] * [[Аҳли Байт]] * [[Аҳли суннат ва ҷамоат]] * [[Аҳли куфр]] * [[Аҳли зимма]] * [[Аҳли бидъат]] * [[Аҳли ташайюъ]] * [[Аҳли нифоқ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Аҳл|2}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] r1khafqo5babtrdkd6ni09z0df71v25 0 207301 1481238 1385168 2026-07-17T06:28:27Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Равонаи саломатӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1481238 wikitext text/x-wiki '''Аҳли бидъат''' ({{lang-ar|أهل البدعة}}) — [[истилоҳ]]и динӣ-каломӣ ба маънои [[навовар]], ки дар ақида ва дин бо афзудан ва ё костан тағйир ва дигаргуние ба вуҷуд меоварад ва дар фарҳанги фирқашиносӣ ин гурӯҳро аҳли ҳаво низ мегуфтанд. == Истилоҳ == Истилоҳи аҳли бидъат бар тоифаи хавориҷ, муътазила, ботиния ва ғайра итлоқ мегардад, ки пешвоёни онҳо бинобар бардоштҳои хоссе, ки аз арзишҳои эътиқодӣ ва аҳкоми амалии ислом доштанд, корҳо ва андешаҳои барояшон писандидаро ба дин нисбат дода, чизҳоеро, ки дар сарчашмаҳои шаръ вуҷуд надоранд, бар он афзудаанд. Бидъат ба маънои маъмул дар истилоҳи диншиносӣ ба он бахше аз зиндагонии фард ва ҷомеа тааллуқ мегирад, ки зери пӯшиши арзишҳои эътиқодӣ, барномаи ибодатӣ ва аҳкоми амалии дини ислом қарор гирифта, таъйини ҳукми он аз салоҳиятҳои қонуни шаръ ба шумор меравад. Аммо навоварӣ ва ибтикор дар он бахше аз зиндагӣ, ки ба салоҳиятҳои фикрӣ ва сохтори амалӣ дар ҳаёти инсон бастагӣ дорад ва асосан аз такмили васоили зиндагӣ, тавсиаи васоити пешбурди ҳадафҳои дин, имконоти пешрафтаи таълимӣ, таъмини рафоҳияти ҳаёти инсон ва ғайра иборат аст, вақте бо ҳадафҳои шаръ дар тазод қарор надошта бошад, шаръан хуб ва таъйидшуда аст. == Ҳамчунин нигаред == * [[Бидъат]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Аҳли бидъат|2}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Равонаи саломатӣ]] axorrk26r34iep3v55auxnqhpn2bacf 1481239 1481238 2026-07-17T06:29:12Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Адабиёт */ илова 1481239 wikitext text/x-wiki '''Аҳли бидъат''' ({{lang-ar|أهل البدعة}}) — [[истилоҳ]]и динӣ-каломӣ ба маънои [[навовар]], ки дар ақида ва дин бо афзудан ва ё костан тағйир ва дигаргуние ба вуҷуд меоварад ва дар фарҳанги фирқашиносӣ ин гурӯҳро аҳли ҳаво низ мегуфтанд. == Истилоҳ == Истилоҳи аҳли бидъат бар тоифаи хавориҷ, муътазила, ботиния ва ғайра итлоқ мегардад, ки пешвоёни онҳо бинобар бардоштҳои хоссе, ки аз арзишҳои эътиқодӣ ва аҳкоми амалии ислом доштанд, корҳо ва андешаҳои барояшон писандидаро ба дин нисбат дода, чизҳоеро, ки дар сарчашмаҳои шаръ вуҷуд надоранд, бар он афзудаанд. Бидъат ба маънои маъмул дар истилоҳи диншиносӣ ба он бахше аз зиндагонии фард ва ҷомеа тааллуқ мегирад, ки зери пӯшиши арзишҳои эътиқодӣ, барномаи ибодатӣ ва аҳкоми амалии дини ислом қарор гирифта, таъйини ҳукми он аз салоҳиятҳои қонуни шаръ ба шумор меравад. Аммо навоварӣ ва ибтикор дар он бахше аз зиндагӣ, ки ба салоҳиятҳои фикрӣ ва сохтори амалӣ дар ҳаёти инсон бастагӣ дорад ва асосан аз такмили васоили зиндагӣ, тавсиаи васоити пешбурди ҳадафҳои дин, имконоти пешрафтаи таълимӣ, таъмини рафоҳияти ҳаёти инсон ва ғайра иборат аст, вақте бо ҳадафҳои шаръ дар тазод қарор надошта бошад, шаръан хуб ва таъйидшуда аст. == Ҳамчунин нигаред == * [[Бидъат]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Аҳли бидъат|2}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] dt4tl0yfrrcepnokobdt1o5z5i4m1h9 1481248 1481239 2026-07-17T06:37:48Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481248 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Аҳл (мазмунҳо)|Аҳл}} {{Ислом}} '''Аҳли бидъат''' ({{lang-ar|أهل البدعة}}) — [[истилоҳ]]и динӣ-каломӣ ба маънои [[навовар]], ки дар ақида ва дин бо афзудан ва ё костан тағйир ва дигаргуние ба вуҷуд меоварад ва дар фарҳанги фирқашиносӣ ин гурӯҳро аҳли ҳаво низ мегуфтанд. == Истилоҳ == Истилоҳи аҳли бидъат бар тоифаи хавориҷ, муътазила, ботиния ва ғайра итлоқ мегардад, ки пешвоёни онҳо бинобар бардоштҳои хоссе, ки аз арзишҳои эътиқодӣ ва аҳкоми амалии ислом доштанд, корҳо ва андешаҳои барояшон писандидаро ба дин нисбат дода, чизҳоеро, ки дар сарчашмаҳои шаръ вуҷуд надоранд, бар он афзудаанд. Бидъат ба маънои маъмул дар истилоҳи диншиносӣ ба он бахше аз зиндагонии фард ва ҷомеа тааллуқ мегирад, ки зери пӯшиши арзишҳои эътиқодӣ, барномаи ибодатӣ ва аҳкоми амалии дини ислом қарор гирифта, таъйини ҳукми он аз салоҳиятҳои қонуни шаръ ба шумор меравад. Аммо навоварӣ ва ибтикор дар он бахше аз зиндагӣ, ки ба салоҳиятҳои фикрӣ ва сохтори амалӣ дар ҳаёти инсон бастагӣ дорад ва асосан аз такмили васоили зиндагӣ, тавсиаи васоити пешбурди ҳадафҳои дин, имконоти пешрафтаи таълимӣ, таъмини рафоҳияти ҳаёти инсон ва ғайра иборат аст, вақте бо ҳадафҳои шаръ дар тазод қарор надошта бошад, шаръан хуб ва таъйидшуда аст. == Ҳамчунин нигаред == * [[Бидъат]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Аҳли бидъат|2}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] 15w2pbnxlzbexa25948d63ejvu5sn82 0 207305 1481233 1042684 2026-07-17T06:24:31Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1481233 wikitext text/x-wiki '''Áҳли зиммá''' ({{lang-ar|أهل الذمة}}) ё '''зиммӣ''' — мафҳуми динӣ-ҳуқуқӣ, номи шаҳрвандони ғайримусулмон дар кишвари исломӣ, ки ҳифзи амният ва таъмини кафолатҳои ҳуқуқии онҳо бар зиммаи давлат ва уммати ислом аст. Вақте сокинони сарзамине аз дари мусолиҳа бо мусулмонон ворид мешаванд ва мехоҳанд дар ҳимояи давлат ва уммати ислом ба сар баранд ва ҳамзамон бар дину ойини худ боқӣ бимонанд, ислом ин пешниҳоди онҳоро мепазирад ва барояшон ба унвони ақаллиятҳои динӣ тамоми ҳуқуқҳои шаҳрвандиро кафолат медиҳад. Зимма аз решаи зимомат гирифта шуда, дар луғат ба маънои аҳду паймон ва кафолат додан аст ва барои он онҳоро аҳли зимма меноманд, ки дар аҳд ва амони мусулмонон дохил мешаванд. Вожаи аҳли зимма дар аҳодиси [[Муҳаммад|Пайғамбар (с)]], номаҳои хулафои чаҳоргона, луғатномаҳо ва ҳамчунин дар китобҳои фиқҳ ба маънои фавқ тавзеҳ шудааст. Донишманди англис Рум Лонде дар китоби худ бо номи «Ислом ва арабҳо» дар ин бора менависад: {{иқтибос|Бар хилофи императории масеҳиён, ки кӯшиш мекард диёнати масеҳиро бар тамоми раоёи худ таҳмил кунад, мусулмонон ба вуҷуди ақаллиятҳои динӣ эътироф карданд ва насрониён, яҳудиён ва зардуштиён дар назди онҳо аҳли зимма ва ё миллатҳои бархурдор аз ҳимоят номида мешуданд.}} Дар баробари ин шаҳрвандони ҳамешагии кишвари исломӣ аз ғайри мусулмонон – гурӯҳи дигар бо номи паноҳандагон – мустаъминин низ вуҷуд доштанд, ки бо сабаби сиёсие ва ё барои муҳоҷирати корӣ ба кишвари исломӣ паноҳ мебурданд ва онҳоро зиммии паноҳанда ва ё зинҳорӣ мегуфтанд. Онҳо низ комилан аз кафолатҳои ҳуқуқии Аҳли зимма бархурдор мегаштанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * الدکتور صالح بن حسین آیید. حقوق غیر المسلمین فی البلاد الاسلام (ترجمۀ فارسئ آن حقوق غیر مسلمانان در کشورهای اسلامی. داود ناروی). تهران، ۲۰۰۷؛ * لغتنامۀ دهخدا. تهران، روایت چهارم. بدون سال نشر؛ * دائرة المعارف فارسی. ج. ۱، تهران ۲۰۰۸ == Сарчашма == * {{ЭМТ|Аҳли зимма|2}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] dszhyelrwifv3i9jowm799jwtt2fnxu 1481247 1481233 2026-07-17T06:36:51Z Шухрат Саъдиев 5132 и 1481247 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Аҳл (мазмунҳо)|Аҳл}} '''Áҳли зиммá''' ({{lang-ar|أهل الذمة}}) ё '''зиммӣ''' — мафҳуми динӣ-ҳуқуқӣ, номи шаҳрвандони ғайримусулмон дар кишвари исломӣ, ки ҳифзи амният ва таъмини кафолатҳои ҳуқуқии онҳо бар зиммаи давлат ва уммати ислом аст. Вақте сокинони сарзамине аз дари мусолиҳа бо мусулмонон ворид мешаванд ва мехоҳанд дар ҳимояи давлат ва уммати ислом ба сар баранд ва ҳамзамон бар дину ойини худ боқӣ бимонанд, ислом ин пешниҳоди онҳоро мепазирад ва барояшон ба унвони ақаллиятҳои динӣ тамоми ҳуқуқҳои шаҳрвандиро кафолат медиҳад. Зимма аз решаи зимомат гирифта шуда, дар луғат ба маънои аҳду паймон ва кафолат додан аст ва барои он онҳоро аҳли зимма меноманд, ки дар аҳд ва амони мусулмонон дохил мешаванд. Вожаи аҳли зимма дар аҳодиси [[Муҳаммад|Пайғамбар (с)]], номаҳои хулафои чаҳоргона, луғатномаҳо ва ҳамчунин дар китобҳои фиқҳ ба маънои фавқ тавзеҳ шудааст. Донишманди англис Рум Лонде дар китоби худ бо номи «Ислом ва арабҳо» дар ин бора менависад: {{иқтибос|Бар хилофи императории масеҳиён, ки кӯшиш мекард диёнати масеҳиро бар тамоми раоёи худ таҳмил кунад, мусулмонон ба вуҷуди ақаллиятҳои динӣ эътироф карданд ва насрониён, яҳудиён ва зардуштиён дар назди онҳо аҳли зимма ва ё миллатҳои бархурдор аз ҳимоят номида мешуданд.}} Дар баробари ин шаҳрвандони ҳамешагии кишвари исломӣ аз ғайри мусулмонон – гурӯҳи дигар бо номи паноҳандагон – мустаъминин низ вуҷуд доштанд, ки бо сабаби сиёсие ва ё барои муҳоҷирати корӣ ба кишвари исломӣ паноҳ мебурданд ва онҳоро зиммии паноҳанда ва ё зинҳорӣ мегуфтанд. Онҳо низ комилан аз кафолатҳои ҳуқуқии Аҳли зимма бархурдор мегаштанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * الدکتور صالح بن حسین آیید. حقوق غیر المسلمین فی البلاد الاسلام (ترجمۀ فارسئ آن حقوق غیر مسلمانان در کشورهای اسلامی. داود ناروی). تهران، ۲۰۰۷؛ * لغتنامۀ دهخدا. تهران، روایت چهارم. بدون سال نشر؛ * دائرة المعارف فارسی. ج. ۱، تهران ۲۰۰۸ == Сарчашма == * {{ЭМТ|Аҳли зимма|2}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] 8n7ql04zpe62sr9o8jq3nl2zab4vb2y 0 207306 1481228 1008396 2026-07-17T06:22:02Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1481228 wikitext text/x-wiki {{Ислом}} '''Áҳли имо́н''' ({{lang-ar|اهل ایمان}}), '''муъмин''' — таъбири динӣ-ҳуқуқӣ ([[фиқҳ]]ӣ), касе, ки ба [[Аллоҳ|Худо]], [[рӯзи қиёмат]] ва ба тамоми ҳақоиқу заруриёти динии ойини [[ислом]] имон дошта бошад. Қуръони карим мусулмононро бо таъбири «ал-ла­зина оману» хитоб карда, ки дар тафсирҳои форсӣ ҳамчун «аҳли имон ва ё бандагони муъмин» тарҷума шудааст. Пас аз ташаккули фарҳанги исломӣ ва рушди иҷтимоии мусулмонон, ки ба сурати ҷамоаи созмонёфта ва бо фарҳанги хоссе дар Мадина зуҳур карданд, Қуръони карим онҳоро бо садои дилнишини: '''«Ё айюҳа-л-лазина оману»''' (эй бандагони муъмин, эй аҳли имон ва эй касоне, ки имон овардаед) хитоб кард. Ин вожа бо таваҷҷуҳ ба заминаҳои рушди фарҳанги иҷтимоӣ ва ташаккули сохтори маърифатии уммати ислом дар ҳамон марҳала баёнгари он аст, ки мусулмонони мавриди назар аз лиҳози маърифатнокӣ ва муставои фарҳангӣ ба сатҳе расида, ки шоистагии хитоб бо аҳли имонро дар худ пайдо карда будаанд. == Имон дар фалсафаи илоҳӣ == Дар фалсафаи илоҳӣ низ илм ва арзишҳои фарҳангӣ замина ва таҳдоби имон ба шумор мераванд, ба ин маъно, ки вақте ҳақоиқи илмӣ ва шинохтҳои андӯхтаи инсон ба сурати боварҳои қалбӣ ва яқинҳои имонӣ медароянд, ба он имон гуфта мешавад. Пас вожаи аҳли имон ва ё бандагони муъмин дар зимн маънои одамони фаҳмида, аҳли маърифат ва бофарҳангро низ дорад. Аз назари ислом бартарӣ ва ё фарқи аҳли имон аз аҳли куфр дар он аст, ки онҳо илова бар воқеиятҳои айнӣ ва ҳақоиқи машҳуд ба ҳақоиқи ғайбӣ низ, ки аз сӯи Пайғамбар (с) дар зимни барномаи ваҳй дар бораи онҳо гузориш дода шудааст, имон доранд, ба ин маъно, ки агар аҳли куфр танҳо ба олами шаҳодат – воқеиятҳои даркшаванда бовар ва ҳама чизро аз моварои он инкор намоянд, пас, густараи илми Аҳли имон ва уфуқҳои боварҳои онҳо олами ғайбро низ фаро мегирад ва ба ҳақоиқи динӣ имон доранд. == Аркони имон == Бар пояи таълимоти ислом Аҳли имон бояд ба тамоми усули куллӣ ва ҳақоиқи диние, ки дар зимни барномаи ваҳй ба василаи Пайғамбар (с) баён гардидаанд, имон дошта бошанд, ки дар истилоҳи усулшиносон ба аркони имон шинохта мешаванд. Дар ин оят ба чаҳор рукни имон ишора шудааст: # имон ба Худо # имон ба фариштагон # имон ба китобҳо # имон ба паёмоварони барҳаққи Худо Ва дар оятҳои зиёде имон ба рӯзи охират ҳам ба сурати танҳо ва ҳам ҳамроҳи имон ба Худо бо лафзҳои «ал-явму-л-охир» ва «ал-охират» зикр гардидааст. Таъкидҳои мукаррари Қуръон бар асли имон ба Худо ва ба рӯзи қиёмат барои он аст, ки меҳвари арзишҳои дини Худо ва таҳдоби ақидаи тавҳид бар пояи имон ба Худо ва ба рӯзи охират бино ёфтааст. Донишмандон имон ба тақдири неку бадро низ аз оятҳое ба монанди ояти 49-уми сураи Қамар, ояти 96-уми сураи Соффот ва ғайра истинбот намудаанд. Имон ба ҳақоиқи дигаре, ки дар ҳадисҳо ва китобҳои ақида зикр шудаанд, ба монанди имон ба зинда гардонидани баъд аз миронидан, ба биҳишту дӯзах, ба пули Сирот ва дигар ҳаводиси рӯзи қиёмат ҳама дар имони ба рӯзи охират дохил мебошанд ва марҳалаҳову ҷузъиёти ҳаводиси он рӯз ба шумор мераванд. Ин вожа барои Аҳли имон мафҳуми муқаддас, боазамат ва дорои маънои амиқ ва пурарзиш аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Боқизода А. Тафсири навини Қуръони карим. Лоҳур, 2011; * محمد فؤاد عبد الباقی. المعجم المفهرس لألفاض القرآن الکریم. قم، ۱۳۸۴ ش؛ * مسند الامام احمد. القاهرة، ۱۹۹۵؛ * المصباح المنيرفی تهذيب تفسير ابن کثير. الریاض، * ۲۰۰۲؛ سنن الترمذی. بيروت، ۲۰۰۴؛ صحیح مسلم. بیروت، ۲۰۰۵؛ * صحیح البخاری. بیروت، ۲۰۰۷ == Сарчашма == * {{ЭМТ||}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] nium1irnp06g1uawxf4qbpzyfiblxyb 1481242 1481228 2026-07-17T06:34:23Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481242 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Аҳл (мазмунҳо)|Аҳл}} {{Ислом}} '''Áҳли имо́н''' ({{lang-ar|اهل ایمان}}), '''муъмин''' — таъбири динӣ-ҳуқуқӣ ([[фиқҳ]]ӣ), касе, ки ба [[Аллоҳ|Худо]], [[рӯзи қиёмат]] ва ба тамоми ҳақоиқу заруриёти динии ойини [[ислом]] имон дошта бошад. Қуръони карим мусулмононро бо таъбири «ал-ла­зина оману» хитоб карда, ки дар тафсирҳои форсӣ ҳамчун «аҳли имон ва ё бандагони муъмин» тарҷума шудааст. Пас аз ташаккули фарҳанги исломӣ ва рушди иҷтимоии мусулмонон, ки ба сурати ҷамоаи созмонёфта ва бо фарҳанги хоссе дар Мадина зуҳур карданд, Қуръони карим онҳоро бо садои дилнишини: '''«Ё айюҳа-л-лазина оману»''' (эй бандагони муъмин, эй аҳли имон ва эй касоне, ки имон овардаед) хитоб кард. Ин вожа бо таваҷҷуҳ ба заминаҳои рушди фарҳанги иҷтимоӣ ва ташаккули сохтори маърифатии уммати ислом дар ҳамон марҳала баёнгари он аст, ки мусулмонони мавриди назар аз лиҳози маърифатнокӣ ва муставои фарҳангӣ ба сатҳе расида, ки шоистагии хитоб бо аҳли имонро дар худ пайдо карда будаанд. == Имон дар фалсафаи илоҳӣ == Дар фалсафаи илоҳӣ низ илм ва арзишҳои фарҳангӣ замина ва таҳдоби имон ба шумор мераванд, ба ин маъно, ки вақте ҳақоиқи илмӣ ва шинохтҳои андӯхтаи инсон ба сурати боварҳои қалбӣ ва яқинҳои имонӣ медароянд, ба он имон гуфта мешавад. Пас вожаи аҳли имон ва ё бандагони муъмин дар зимн маънои одамони фаҳмида, аҳли маърифат ва бофарҳангро низ дорад. Аз назари ислом бартарӣ ва ё фарқи аҳли имон аз аҳли куфр дар он аст, ки онҳо илова бар воқеиятҳои айнӣ ва ҳақоиқи машҳуд ба ҳақоиқи ғайбӣ низ, ки аз сӯи Пайғамбар (с) дар зимни барномаи ваҳй дар бораи онҳо гузориш дода шудааст, имон доранд, ба ин маъно, ки агар аҳли куфр танҳо ба олами шаҳодат – воқеиятҳои даркшаванда бовар ва ҳама чизро аз моварои он инкор намоянд, пас, густараи илми Аҳли имон ва уфуқҳои боварҳои онҳо олами ғайбро низ фаро мегирад ва ба ҳақоиқи динӣ имон доранд. == Аркони имон == Бар пояи таълимоти ислом Аҳли имон бояд ба тамоми усули куллӣ ва ҳақоиқи диние, ки дар зимни барномаи ваҳй ба василаи Пайғамбар (с) баён гардидаанд, имон дошта бошанд, ки дар истилоҳи усулшиносон ба аркони имон шинохта мешаванд. Дар ин оят ба чаҳор рукни имон ишора шудааст: # имон ба Худо # имон ба фариштагон # имон ба китобҳо # имон ба паёмоварони барҳаққи Худо Ва дар оятҳои зиёде имон ба рӯзи охират ҳам ба сурати танҳо ва ҳам ҳамроҳи имон ба Худо бо лафзҳои «ал-явму-л-охир» ва «ал-охират» зикр гардидааст. Таъкидҳои мукаррари Қуръон бар асли имон ба Худо ва ба рӯзи қиёмат барои он аст, ки меҳвари арзишҳои дини Худо ва таҳдоби ақидаи тавҳид бар пояи имон ба Худо ва ба рӯзи охират бино ёфтааст. Донишмандон имон ба тақдири неку бадро низ аз оятҳое ба монанди ояти 49-уми сураи Қамар, ояти 96-уми сураи Соффот ва ғайра истинбот намудаанд. Имон ба ҳақоиқи дигаре, ки дар ҳадисҳо ва китобҳои ақида зикр шудаанд, ба монанди имон ба зинда гардонидани баъд аз миронидан, ба биҳишту дӯзах, ба пули Сирот ва дигар ҳаводиси рӯзи қиёмат ҳама дар имони ба рӯзи охират дохил мебошанд ва марҳалаҳову ҷузъиёти ҳаводиси он рӯз ба шумор мераванд. Ин вожа барои Аҳли имон мафҳуми муқаддас, боазамат ва дорои маънои амиқ ва пурарзиш аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Боқизода А. Тафсири навини Қуръони карим. Лоҳур, 2011; * محمد فؤاد عبد الباقی. المعجم المفهرس لألفاض القرآن الکریم. قم، ۱۳۸۴ ش؛ * مسند الامام احمد. القاهرة، ۱۹۹۵؛ * المصباح المنيرفی تهذيب تفسير ابن کثير. الریاض، * ۲۰۰۲؛ سنن الترمذی. بيروت، ۲۰۰۴؛ صحیح مسلم. بیروت، ۲۰۰۵؛ * صحیح البخاری. بیروت، ۲۰۰۷ == Сарчашма == * {{ЭМТ||}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] 3s3v1igjmpwggg729hkpkv5c0oxfn8k 0 207339 1481235 1008117 2026-07-17T06:25:35Z Шухрат Саъдиев 5132 1481235 wikitext text/x-wiki '''Áҳли Китóб''' ({{lang-ar|اهل الكتاب}}, Аҳлу-л-Китоб – пайравони Китоби осмонӣ) — дар [[Қуръон]] касоне, ки дар байни [[мусулмон]]он ва [[мушрик]]он ([[бутпараст]]он) қарор доранд. Аҳли китоб пеш аз ҳама [[яҳудиён|яҳудиёну]] [[насрониён]] буда, фақат дар як [[оят]] (2:62) собитиён низ бо онҳо якҷо зикр карда шудаанд. Дар ибораи Аҳли китоб манзур аз вожаи «[[Китоб]]» [[Таврот]] ва [[Инҷил]] мебошанд. Дар замони футӯҳоти исломӣ бо [[зардуштиён]] низ ҳамчун ба Аҳли Китоб муносибат карда мешуд. Минбаъд дар баъзе [[кишвар|кишварҳо]] [[давлати исломӣ]] барпо мегардад, вале қисме аз аҳолӣ ғайримусулмон мемонданд (масалан дар [[Ҳиндустон]]) ва муносибати давлат бо ин қисми [[аҳолӣ]] низ аз рӯйи аҳкоми муносибат бо Аҳли Китоб анҷом меёфт. [[Ақида|Ақидаи]] [[ислом|исломӣ]] дар бораи Аҳли Китоб чунин аст, ки китобҳои осмонӣ – [[Таврот]], [[Забур]], [[Инҷил]] ба онҳо фиристода шуд, вале онҳо ин китобҳоро, бахусус он ҷойҳоеро, ки дар васфи [[Муҳаммад|пайғамбари ислом]] (с) ва пешгӯии омадани ӯ буданд, ҳамчунин оятҳоеро дар бораи пайғамбар будани [[Исо]] – писари Марям (а), фарҷоми кор ва меъроҷи ӯ ва дигарро таҳриф карданд. == Муносибати мусалмонон бо аҳли Китоб == Масъалаҳои алоқаманд бо муносиботи [[мусулмонон]] ва Аҳли Китоб дар дохили [[кишварҳои исломӣ]], аз қабили [[ҳаром]] ё [[ҳалол]] будани ғизои Аҳли Китоб, [[издивоҷ]] бо онҳо, ҷоиз будан ё набудани сохтмонҳои маъбадҳои нави онҳо ва ғайра дар асоси аҳкоми [[фиқҳ]] ба низом дароварда мешавад. Дар замони [[Хилофати Араб]] Аҳли Китоб ҳамчун [[аҳли зимма]] ё [[аҳли зимма|зиммиён]] зери ҳимояи [[давлат]] қарор доштанд, озодона ба ибодот, муомилот ва таълими динии худ мепардохтанд, маъбадҳо доштанд, ҳамчун зиммӣ [[ҷизия]] медоданд ва мақому ҳолоти онҳо дар шаҳру деҳот ҳамон буд, ки онро фиқҳ барои мардуми ҷизядеҳ муайян кардааст. Ба ҳар ҳол вазъияту шароити Аҳли Китоб дар кишварҳои исломӣ нисбат ба вазъияту шароити аҳолии ғайринасронии [[кишварҳои насронӣ]], ҳатто нисбат ба насрониёни ғайрикатоликӣ дар кишварҳои католикӣ басо беҳтар буд. [[Ислом]] аз оғози таърихи худ то кунун бо кишварҳои ғайриисломӣ, бахусус Ғарб муносибатҳои худро дар асоси [[аҳком|аҳкоми]] марбут бо Аҳли Китоб ба роҳ мегузорад. Дар асоси назария ва амалияи аҳкоми марбути Аҳли Китоб имрӯз давлатҳои исломии Шарқ бо давлатҳои ғайриисломии ҷаҳон муносибатҳои сиёсӣ-дипломатӣ, иқтисодӣ, ҳарбӣ, фарҳангӣ ва ғайра барқарор мекунанд, дар созмонҳо ва анҷуманҳои расмӣ ва ғайрирасмӣ ширкати фаъол доранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ||2}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ] p22klm0jk8m9oydwv0s4bdz0lm07pn8 1481236 1481235 2026-07-17T06:25:57Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Сарчашма */ 1481236 wikitext text/x-wiki '''Áҳли Китóб''' ({{lang-ar|اهل الكتاب}}, Аҳлу-л-Китоб – пайравони Китоби осмонӣ) — дар [[Қуръон]] касоне, ки дар байни [[мусулмон]]он ва [[мушрик]]он ([[бутпараст]]он) қарор доранд. Аҳли китоб пеш аз ҳама [[яҳудиён|яҳудиёну]] [[насрониён]] буда, фақат дар як [[оят]] (2:62) собитиён низ бо онҳо якҷо зикр карда шудаанд. Дар ибораи Аҳли китоб манзур аз вожаи «[[Китоб]]» [[Таврот]] ва [[Инҷил]] мебошанд. Дар замони футӯҳоти исломӣ бо [[зардуштиён]] низ ҳамчун ба Аҳли Китоб муносибат карда мешуд. Минбаъд дар баъзе [[кишвар|кишварҳо]] [[давлати исломӣ]] барпо мегардад, вале қисме аз аҳолӣ ғайримусулмон мемонданд (масалан дар [[Ҳиндустон]]) ва муносибати давлат бо ин қисми [[аҳолӣ]] низ аз рӯйи аҳкоми муносибат бо Аҳли Китоб анҷом меёфт. [[Ақида|Ақидаи]] [[ислом|исломӣ]] дар бораи Аҳли Китоб чунин аст, ки китобҳои осмонӣ – [[Таврот]], [[Забур]], [[Инҷил]] ба онҳо фиристода шуд, вале онҳо ин китобҳоро, бахусус он ҷойҳоеро, ки дар васфи [[Муҳаммад|пайғамбари ислом]] (с) ва пешгӯии омадани ӯ буданд, ҳамчунин оятҳоеро дар бораи пайғамбар будани [[Исо]] – писари Марям (а), фарҷоми кор ва меъроҷи ӯ ва дигарро таҳриф карданд. == Муносибати мусалмонон бо аҳли Китоб == Масъалаҳои алоқаманд бо муносиботи [[мусулмонон]] ва Аҳли Китоб дар дохили [[кишварҳои исломӣ]], аз қабили [[ҳаром]] ё [[ҳалол]] будани ғизои Аҳли Китоб, [[издивоҷ]] бо онҳо, ҷоиз будан ё набудани сохтмонҳои маъбадҳои нави онҳо ва ғайра дар асоси аҳкоми [[фиқҳ]] ба низом дароварда мешавад. Дар замони [[Хилофати Араб]] Аҳли Китоб ҳамчун [[аҳли зимма]] ё [[аҳли зимма|зиммиён]] зери ҳимояи [[давлат]] қарор доштанд, озодона ба ибодот, муомилот ва таълими динии худ мепардохтанд, маъбадҳо доштанд, ҳамчун зиммӣ [[ҷизия]] медоданд ва мақому ҳолоти онҳо дар шаҳру деҳот ҳамон буд, ки онро фиқҳ барои мардуми ҷизядеҳ муайян кардааст. Ба ҳар ҳол вазъияту шароити Аҳли Китоб дар кишварҳои исломӣ нисбат ба вазъияту шароити аҳолии ғайринасронии [[кишварҳои насронӣ]], ҳатто нисбат ба насрониёни ғайрикатоликӣ дар кишварҳои католикӣ басо беҳтар буд. [[Ислом]] аз оғози таърихи худ то кунун бо кишварҳои ғайриисломӣ, бахусус Ғарб муносибатҳои худро дар асоси [[аҳком|аҳкоми]] марбут бо Аҳли Китоб ба роҳ мегузорад. Дар асоси назария ва амалияи аҳкоми марбути Аҳли Китоб имрӯз давлатҳои исломии Шарқ бо давлатҳои ғайриисломии ҷаҳон муносибатҳои сиёсӣ-дипломатӣ, иқтисодӣ, ҳарбӣ, фарҳангӣ ва ғайра барқарор мекунанд, дар созмонҳо ва анҷуманҳои расмӣ ва ғайрирасмӣ ширкати фаъол доранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ||2}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] 55195hwbdn6gvwdchoqh99h0ft159de 1481241 1481236 2026-07-17T06:33:48Z Шухрат Саъдиев 5132 1481241 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Аҳл (мазмунҳо)|Аҳл}} '''Аҳли Китоб''' ({{lang-ar|اهل الكتاب}}, Аҳлу-л-Китоб – пайравони Китоби осмонӣ) — дар [[Қуръон]] касоне, ки дар байни [[мусулмон]]он ва [[мушрик]]он ([[бутпараст]]он) қарор доранд. Аҳли китоб пеш аз ҳама [[яҳудиён|яҳудиёну]] [[насрониён]] буда, фақат дар як [[оят]] (2:62) собитиён низ бо онҳо якҷо зикр карда шудаанд. Дар ибораи Аҳли китоб манзур аз вожаи «[[Китоб]]» [[Таврот]] ва [[Инҷил]] мебошанд. Дар замони футӯҳоти исломӣ бо [[зардуштиён]] низ ҳамчун ба Аҳли Китоб муносибат карда мешуд. Минбаъд дар баъзе [[кишвар|кишварҳо]] [[давлати исломӣ]] барпо мегардад, вале қисме аз аҳолӣ ғайримусулмон мемонданд (масалан дар [[Ҳиндустон]]) ва муносибати давлат бо ин қисми [[аҳолӣ]] низ аз рӯйи аҳкоми муносибат бо Аҳли Китоб анҷом меёфт. [[Ақида|Ақидаи]] [[ислом|исломӣ]] дар бораи Аҳли Китоб чунин аст, ки китобҳои осмонӣ – [[Таврот]], [[Забур]], [[Инҷил]] ба онҳо фиристода шуд, вале онҳо ин китобҳоро, бахусус он ҷойҳоеро, ки дар васфи [[Муҳаммад|пайғамбари ислом]] (с) ва пешгӯии омадани ӯ буданд, ҳамчунин оятҳоеро дар бораи пайғамбар будани [[Исо]] – писари Марям (а), фарҷоми кор ва меъроҷи ӯ ва дигарро таҳриф карданд. == Муносибати мусалмонон бо аҳли Китоб == Масъалаҳои алоқаманд бо муносиботи [[мусулмонон]] ва Аҳли Китоб дар дохили [[кишварҳои исломӣ]], аз қабили [[ҳаром]] ё [[ҳалол]] будани ғизои Аҳли Китоб, [[издивоҷ]] бо онҳо, ҷоиз будан ё набудани сохтмонҳои маъбадҳои нави онҳо ва ғайра дар асоси аҳкоми [[фиқҳ]] ба низом дароварда мешавад. Дар замони [[Хилофати Араб]] Аҳли Китоб ҳамчун [[аҳли зимма]] ё [[аҳли зимма|зиммиён]] зери ҳимояи [[давлат]] қарор доштанд, озодона ба ибодот, муомилот ва таълими динии худ мепардохтанд, маъбадҳо доштанд, ҳамчун зиммӣ [[ҷизия]] медоданд ва мақому ҳолоти онҳо дар шаҳру деҳот ҳамон буд, ки онро фиқҳ барои мардуми ҷизядеҳ муайян кардааст. Ба ҳар ҳол вазъияту шароити Аҳли Китоб дар кишварҳои исломӣ нисбат ба вазъияту шароити аҳолии ғайринасронии [[кишварҳои насронӣ]], ҳатто нисбат ба насрониёни ғайрикатоликӣ дар кишварҳои католикӣ басо беҳтар буд. [[Ислом]] аз оғози таърихи худ то кунун бо кишварҳои ғайриисломӣ, бахусус Ғарб муносибатҳои худро дар асоси [[аҳком|аҳкоми]] марбут бо Аҳли Китоб ба роҳ мегузорад. Дар асоси назария ва амалияи аҳкоми марбути Аҳли Китоб имрӯз давлатҳои исломии Шарқ бо давлатҳои ғайриисломии ҷаҳон муносибатҳои сиёсӣ-дипломатӣ, иқтисодӣ, ҳарбӣ, фарҳангӣ ва ғайра барқарор мекунанд, дар созмонҳо ва анҷуманҳои расмӣ ва ғайрирасмӣ ширкати фаъол доранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ||2}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] ftqyeg0i1zk485y4r5q350rdhfkky30 0 207340 1481234 1008119 2026-07-17T06:25:05Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1481234 wikitext text/x-wiki '''Áҳли нифóқ''' ({{lang-ar|اهل نفاق}}), '''одамони дурӯ''' — ин [[истилоҳ]] нисбат ба гурӯҳе ва ё одамоне итлоқ мегардад, ки дар баробари ҳақоиқ ва дар назди арбоби давлат ва ҳар ниҳод ва мақоми тавоное аз худ дурӯягӣ ва душахсиятӣ нишон медиҳанд, дар зоҳир бо онҳо ҳамсозӣ ва ҳамраъйӣ доранд, вале дар ботин нисбат ба онҳо кудурат ва душманӣ меварзанд. Ин истилоҳро Қуръон бори аввал дар муҳити даъвати Мадина ба гурӯҳе аз мардум ба кор бурд, ки дар бархурд бо ислом роҳи нифоқро пеш гирифтанд. Онҳо бо тазоҳур ба ислом ва бо изҳори меҳварҳои асосии имон – имон ба Худо ва ба рӯзи қиёмат зоҳирпарастӣ мекарданд, дар ҳоле ки дар ботини худ ба ислом эътиқод надоштанд. Дар ҳаёти иҷтимоӣ низ Аҳли нифоқ дар ҳар давру замон боиси парешонии авзои фикрӣ ва иҷтимоии мардум мегарданд. Онҳо дар миёни мардум бо афкандани тухмҳои кинаву адоват ва ҳар гуна фитнаву фасод ҷомеаро аз инкишофи солим бозмедоранд ва бо ҳамон марази ботинии худ, ки навъе аз бемориҳои иҷтимоӣ ва равонӣ ба шумор меравад, ба дигарон низ сироят мебахшанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Боқизода А. Тафсири навини Қуръони карим. Лоҳур, 2011; * ابو بکر جعفر بن محمد الفریابی. صفة النفاق و ذم المنافقین. بیروت، ۱۹۹۰؛ * مسند الامام احمد. القاهرة، ۱۹۹۵؛ * ابو نعیم بن عبدالله الاصفهانی. صفة النفاق و نعت * المنافقین. بیروت ۲۰۰۱؛ * المصباح المنيرفی تهذيب تفسير ابن کثير. الریاض، ۲۰۰۲؛ * سنن الترمذی. بيروت، ۲۰۰۴؛ * صحیح مسلم. بیروت، ۲۰۰۵؛ ؛ * صحیح البخاری. بیروت، ۲۰۰۷؛ == Сарчашма == * {{ЭМТ||2}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] ms9kpc1lmqpce1qsyb8ba465nvvfu31 1481250 1481234 2026-07-17T06:42:49Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481250 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Аҳл (мазмунҳо)|Аҳл}} {{Ислом}} '''Áҳли нифóқ''' ({{lang-ar|اهل نفاق}}), '''одамони дурӯ''' — ин [[истилоҳ]] нисбат ба гурӯҳе ва ё одамоне итлоқ мегардад, ки дар баробари ҳақоиқ ва дар назди арбоби давлат ва ҳар ниҳод ва мақоми тавоное аз худ дурӯягӣ ва душахсиятӣ нишон медиҳанд, дар зоҳир бо онҳо ҳамсозӣ ва ҳамраъйӣ доранд, вале дар ботин нисбат ба онҳо кудурат ва душманӣ меварзанд. Ин истилоҳро [[Қуръон]] бори аввал дар муҳити даъвати [[Мадина]] ба гурӯҳе аз мардум ба кор бурд, ки дар бархурд бо ислом роҳи нифоқро пеш гирифтанд. Онҳо бо [[тазоҳур]] ба [[ислом]] ва бо изҳори меҳварҳои асосии [[имон]] – имон ба [[Худо]] ва ба рӯзи [[қиёмат]] зоҳирпарастӣ мекарданд, дар ҳоле ки дар [[ботин|ботини]] худ ба [[ислом]] [[эътиқод]] надоштанд. Дар ҳаёти иҷтимоӣ низ Аҳли нифоқ дар ҳар давру замон боиси парешонии авзои фикрӣ ва иҷтимоии мардум мегарданд. Онҳо дар миёни мардум бо афкандани тухмҳои кинаву адоват ва ҳар гуна фитнаву фасод ҷомеаро аз инкишофи солим бозмедоранд ва бо ҳамон марази ботинии худ, ки навъе аз бемориҳои иҷтимоӣ ва равонӣ ба шумор меравад, ба дигарон низ сироят мебахшанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Боқизода А. Тафсири навини Қуръони карим. Лоҳур, 2011; * ابو بکر جعفر بن محمد الفریابی. صفة النفاق و ذم المنافقین. بیروت، ۱۹۹۰؛ * مسند الامام احمد. القاهرة، ۱۹۹۵؛ * ابو نعیم بن عبدالله الاصفهانی. صفة النفاق و نعت * المنافقین. بیروت ۲۰۰۱؛ * المصباح المنيرفی تهذيب تفسير ابن کثير. الریاض، ۲۰۰۲؛ * سنن الترمذی. بيروت، ۲۰۰۴؛ * صحیح مسلم. بیروت، ۲۰۰۵؛ ؛ * صحیح البخاری. بیروت، ۲۰۰۷؛ == Сарчашма == * {{ЭМТ||2}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ]] cvuhg1t2y28eczsj7uiiyv06h5cv2b1 10 207941 1481008 1480109 2026-07-16T12:42:39Z VASHGIRD 8035 1481008 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Тақвим барои моҳ|date={{CURRENTYEAR}}-{{#time: m | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2017}} }}-01}} {{TOCright}} '''{{PAGENAME}}''' — {{#expr: {{#time: z | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2017}} }} +1 }}-{{#switch: {{#expr: ({{#time: z | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2017}} }} +1) mod 10 }} | 2 | 3 = юмин | умин }} рӯзи сол {{#ifeq:{{#expr: {{#time: z | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2017}} }} }}|{{#expr: {{#time: z | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2016}} }} }}||({{#expr: {{#time: z | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2016}} }} +1 }}-{{#switch: {{#expr: ({{#time: z | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2016}} }} +1) mod 10 }} | 2 | 3 = юмин | умин }} рӯз дар [[Соли кабиса|солҳои кабиса]]) }} тибқи [[тақвими григорӣ]] аст. {{#expr: 364 - {{#time: z | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2017}} }} }} {{plural:{{#expr: 364 - {{#time: z | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2017}} }} }}|рӯз}}{{#ifeq:{{#expr: 364 - {{#time: z | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2017}} }} }}|{{#expr: 365 - {{#time: z | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2016}} }} }}||&nbsp;({{#expr: 365 - {{#time: z | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2016}} }} }} {{plural:{{#expr: 365 - {{#time: z | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2016}} }} }}|рӯз}} дар [[Соли кабиса|солҳои кабиса]])|}} аз сол боқӣ мондааст. То [[15 октябр]]и [[соли 1582]], тибқи [[тақвими юлианӣ]] — {{PAGENAME}} буд; аз 15 октябри соли 1582, тибқи тақвими григорӣ — {{PAGENAME}} аст. Дар асрҳои [[Асри XX|XX]] ва [[Асри XXI|XXI]], тибқи тақвими юлианӣ ин рӯз ба {{lc:{{#time: j F | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2017}} - 13 days }} }} рост меояд{{#ifeq:{{#time: j F | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2017}} - 13 days }}|{{#time: j F | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2016}} - 13 days }}||&nbsp;дар солҳои ғайрикабиса, ба {{lc:{{#time: j F | {{Date Converter|{{PAGENAME}} 2016}} - 13 days }} }} дар солҳои кабиса}}.<ref name=sootv>Дар садаҳои [[садаи XX|XX]] ва [[садаи XXI|XXI]] тақвими григорӣ аз тақвими юлианӣ 13 рӯз пеш аст. Барои асрҳои дигар мувофиқати санаҳои григорӣ ва юлианӣ дигар хел аст; барои ҳисоби дуруст метавон аз [http://www.abaratz.com/DateConverter.html конвертери махсуси санаҳо] истифода кард</ref>[[Гурӯҳ:Рӯзҳои сол]]</includeonly><noinclude>{{doc}}[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Рӯйдодҳо аз рӯи сана]]</noinclude> imn42wpppcjdhltwhe2kf1cnmgf77qa 0 208320 1481012 1414328 2026-07-16T13:03:15Z Шухрат Саъдиев 5132 1481012 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Аҳрор (Ҳамном)| Аҳрор}} {{Адиб |ном = |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи пурра = |тахаллусҳо = |санаи таваллуд = |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Истаравшан|шаҳри Истаравшан}} |санаи марг = |маҳалли марг = {{МаҳаллиМарг|}} |шаҳрвандӣ = |навъи фаъолият = {{шоир}}и тоҷик |самт = |жанр =[[шеър]] |забони осор = [[забони тоҷикӣ]], [[забони узбекӣ]] |дебют = |ҷоизаҳо = |мукофотҳо = |Lib = |сайт = |викигуфтовард = |имзо = }} '''Аҳрор ибни Султонхон''' (соли таваллуд ва вафот номаълум) — {{шоир}}и тоҷик (асри 19). == Зиндагинома == Дар [[Истаравшан]] дар оилаи шоири маъруф [[Султонхони Адо]] ба дунё омадааст. Маълумоти ибтидоиро дар назди падар гирифт. Баъдан илми шеъру шоириро низ аз ӯ омӯхт. Дар замони ба Хӯқанд кӯчидани доираи адабии [[Истаравшан]] Аҳрор низ муддате бо аҳли оилааш ба он ҷо кӯчида, дар дарбори Умархон (ҳукмр. 1809–1822) хидмат мекард. Дар мадрасаи хони Хӯқанд таҳсилро идома дода, илмҳои расмии замонашро ба хубӣ омӯхт. Ба тоҷикӣ ва ӯзбекӣ шеър мегуфт. Соҳибдевон будааст, вале девонаш дастрас нагардидааст. Дар тазкираҳо, махсусан «Маҷмӯат-уш-шуаро»-и Фазлии Намангонӣ, намунаҳои ашъораш дарҷ гардидаанд. Абёти зерин аз ӯянд: ::: Пардаи чашмам чу барги гул шуд аз хуноб сурх, ::: Баски аз кӯҳи дилам меояд ин селоб сурх. ::: Хастагиҳоям зи ҳаҷри рӯйи оташноки кист? ::: Набзам ангушти ҳакимон кард чун унноб сурх. ::: Бе тақозо меравад дар ҳасрати майгунлабе ::: Ашкҳо аз дидаи Аҳрор чун хуноб сурх. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ||2}} [[Гурӯҳ:Шоирони тоҷик]] cs8rnfnrhhz2b37ev4pzbp9xu5vtii3 0 213278 1480988 1470514 2026-07-16T12:23:41Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Эзоҳ */ 1480988 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = Шаҳр | номи тоҷикӣ = Левакант | номи аслӣ = | акс = | кишвар = Тоҷикистон | нишон = | парчам = | шакли минтақа = Вилоят | минтақа = Вилояти Хатлон{{!}}Хатлон | шакли ноҳия = | ноҳия = Ноҳияи Левакант{{!}}Левакант | шакли роҳбарӣ = Раис | роҳбар = | аҳолӣ = 42000 | соли барӯйхатгирӣ = 2018 | забони расмӣ = тоҷикӣ | ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикҳо]] | ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он | масоҳат = 5 | этнохороним = левакантиҳо | вақти минтақавӣ = +5 | коди телефон = +992 3250 | нишонаи почта = 735 147 | коди мошинҳо = 03 TJ | сайт = | забони сайт = | забони сайт 2 = | забони сайт 3 = }} '''Леваканд''' (то январи 2018 '''Сарбанд''', ва аз он пештар ''Калининобод'') — яке аз шаҳрҳои [[вилояти Хатлон]]и [[Тоҷикистон]] мебошад. Аҳолии Леваканд дар соли 2016 аз 16 100 нафар иборат буд<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |title=Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2016 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан. |accessdate=2016-07-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150702021130/http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |archivedate=2015-07-02 }}</ref>. Массоҳаташ 5 км². ташкил мекард. == Аҳолӣ == Аҳолии шаҳри Левакант асосан аз тоҷикон 38543 нафар, узбекон 7342 нафар, русҳо 158 нафар қазоқҳо 6 нафар ва дигар миллатҳо 176 нафар иборат аст. Дар маркази шаҳр зиёда аз 16000 нафар аҳолӣ зиндагӣ мекунад. == Таърих == ==== Таърихи қадим ==== Бино бар бозёфтҳои бостоншиносӣ, Левканд дар садаҳои I—IV м. яке аз шаҳрҳои бузурги подшоҳии [[Кушониён]]<ref>''Ставиский Б. Я.'' Кушанская Бактрия. Проблемы истории и культуры. — М.: Наука, 1977. — 296 с. — саҳ. 69</ref> ва то замони густариши [[ислом]] дар [[Тоҷикзамин]] яке аз ободтарин шаҳрҳои [[Вахш]] будааст. Дар поёни садаи VII — оғози садаи VIII ин шаҳрро [[мусулмонон]] гирифтанд ва аз он пас дар торихномаҳо ва осори ҷуғрофидонони исломӣ ин шаҳр ба номи «Ловканд» ({{lang-fa|لاوکَند}}) ва «Левканд» ({{lang-fa|لیوکَند}}) ёд шудааст. Чунончӣ, Абуисҳоқ Иброҳим ибни Муҳаммади Форсии [[Истахрӣ]] дар «''Масолик вал-мамолик''» (навишташуда дар соли 950 м.) менависад, ки «аз Ловканд то [[Ҳаловард]] ({{lang-fa|هَلاوَرد}}) — як манзил ва то Пули Сангин ду манзил роҳ будааст»<ref>''Истахрӣ, Абӯисҳоқ Иброҳим ибни Муҳаммади Форсӣ.'' Масолик вал-мамолик. (Ба эҳтимоми Эраҷ Афшор). — Теҳрон: Интишороти ширкати интишоротии илмӣ ва фарҳангӣ, 1368 ш. / 1989 м. — саҳ. 217</ref>. Қадимитарин асари ҷуғрофиёӣ ба забони порсӣ — [[Ҳудуд-ул Олам|«''Ҳудуд ул-олам мин ал-Машриқ илал-Мағриб''»]], ки дар соли 982 м таълиф шудааст — оварда, ки «Левканд аз Вахш аст, ҷоест ки аз вай гӯспанди вахшӣ хезад»<ref>{{Cite web |url=http://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%84%DB%8C%D9%88%DA%A9%D9%86%D8%AF |title=«''Ҳудуд ул-олам мин ал-Машриқ илал-Мағриб''» (соли 372 ҳиҷрии қамарӣ = 982 милодӣ). (Вироиши доктор Манучеҳр Сутуда). — Теҳрон: Интишороти китобхонаи Таҳурӣ, 1362 ш. / 1983 м. — саҳ. 119 |accessdate=2023-11-17 |archivedate=2023-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230929234951/https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%84%DB%8C%D9%88%DA%A9%D9%86%D8%AF }}</ref>. Яке дигар аз ҷуғрофидонони машҳури садаи Х — Абуабдуллоҳ ибни Аҳмади Муқаддасӣ (945—1000 м.) дар китоби маъруфаш «''Аҳсан ат-тақосим фӣ марифат ал-ақолим''» ин шаҳрро «Ловканд» ({{lang-fa|لاوکَند}}) навиштааст. Бино бар манобеъи торихӣ, Левканд дар садаҳои X—XIII яке аз ду шаҳри калони [[Вахш]] буда, вале ҳангоми ҳамлаи [[муғул]] дар соли 1221 аз дасти чингизиён нобуд шуда аст. Дар паи қатли омми левкандиён ба дасти муғулҳо номи шаҳр аз ёдҳо рафт ва ҷояш низ фаромӯш гашт. Пас аз ҳафтсад сол вайронаҳои Левкандро бостоншиноси шуравӣ Т. И. Зеймаль пайдо кард. Дар паи кофтуковҳои бостоншиносӣ ва баррасиҳои ҷуғрофӣ ошкор шуд, ки Левканд ҳамон харобаҳои [[Қӯрғонтеппа]] буда, ки калонтарин харобаест, ки аз садаҳои миёна дар бахши шимолии водии [[Вахш]] бозмондааст. Ин шаҳр дар канораи канали қадимаи Ҷӯйбор ҷой дошта ва қалъае будааст, ки аз рӯзи бунёд то оғози садаи ХХ дар таъмини амнияти Вахшонзамин нақши калидӣ доштааст<ref>''Зеймаль Т. И.'' Древние и средневековые каналы Вахшской долины. Страны и народы Востока, вып. 10. Средняя и Центральная Азия. — М., 1971. — с. 37 — 67. — саҳ. 50</ref>. ==== Таърихи нав ==== Ба сохтумони шаҳри Калининобод [[21 март]]и соли [[1955]] сар карданд. Дар ин мавзеъ ягон ҷойи соябону хонаи одамон набуд бо ҳамин мақсад аввал ба сохтани Обанбори шаҳр машғул шуданд. Сохтмони Обанборро соли 1961 ба итмом расонданд. Дар баробари ин аз соли 1957-1958 ба сохтани махаллаҳо сар карданд. Аввалин хонаҳое, ки сохташуда буданд ин кучаи Калинин мебошад, ки он шакли "барак"ро ташкил намуда аз шаш хона ва ду хуҷра иборат буд. Баъдан беморхона, кӯдакистон, мактаб, хонаи маданият, ҳукумат, хонаҳои ошиёнадор ва ғайраҳоро ба сохта шуданд. Соли [[1958]] шаҳри Калининобод номи худро соҳиб гаштааст. Кӯчаҳои шаҳрро дар он солҳо ба номи Калинин, Крупская ва диг ном мебурданд. Ва ҳоло ҳам номи кучаҳои шаҳр бо номи Калинин, Ленин, Рудакӣ, Сомонӣ, Фирдавсӣ, Навобод ва диг. Дар ибтидои солҳои 70-ум дар Калининобод аввалин корхонаи азими саноатӣ — заводи азотбарории Вахш (русӣ Вахшский азотно-туковый завод) сохта ба истифода супорида шуд. То шаҳри Калининлюод ва корхонаи номбурда дар миёнаҳои солҳои 70-уми асри гузашта хати роҳи оҳани Қурғонтеппа — Тирмиз пайваст карда шуда буд. Дар солҳои ҷанги шаҳрвандӣ завод аз фаъолият бозмонд ва гарчанде баъд аз ҷанг ба корхонаи муштарак бо сармояи хориҷӣ азнав барқарор шуда бошад ҳам фаъолияташ ба сабаби буҳрони иқтисодӣ қатъ карда шудааст. Аҳолии шаҳр, бо сабаби ба майдони мухолифати низомӣ табдил ёфтани кӯчаҳои шаҳр (1992-1996) манзилҳояшонро тарк намудаанд. Шаҳри Калинобод аз [[2 феврал]]и соли [[1996]] номи Сарбандро соҳиб шуд. Сарбанд ба номи саргаҳи об ниҳода шудааст, чунки шаҳр дар саргаҳи об аст. == Решашиносии ном == Ҷойномпажӯҳон «Левканд»-ро ҷойноме [[Забони бохтарӣ|балхӣ]] донистаанд, ки аз ду бахш сохта шудааст: lēw + kand > *kanθā- ‘ободӣ, шаҳр’. Барои бахши нахусти ин ҷойном ду реша аз вожаҳои эронии бостон пешниҳод шудааст<ref name="Лурье">[http://www.orientalstudies.ru/rus/images/pdf/dis_lurje_2004.pdf ''Лурье П. Б.'' Историко-лингвистический анализ согдийской топонимики. Дисс. на соиск. уч. ст. канд. фил. наук. СПб. 2004.— Стр. 102]</ref>: # ''lēw'' > *''daiu̯a''- ‘Худо, эзид; дев’ (дар паи воҷгардии *d > l дар забони балхӣ); # ''lēw'' > *''raiu̯a''- ‘доро, шукӯҳманд, яке аз сифоти [[Меҳр (эзид)|эзиди Меҳр]]’ (дар паи воҷгардии *r > l чун дар гӯиши фарғонии забони суғдӣ); Аз ин рӯ, эҳтимол доданд, ки ''*daiu̯a-kanθā-'' > ''lēwkand'' ба маънии «Эзидшаҳр» буда ва ''lēw'' дар он ишора ба эзиде дорад, ки дар он шаҳр парастишгоҳаш будааст. Аз дигар сӯ, яке аз эзидоне, ки ёдаш дар ҷойномҳо боз монда, [[Меҳр (эзид)|Меҳр]] аст, ки бо сифат ё унвони ''*raiu̯a-'' ёд мешуд. Чунончи, дар «[[Авесто]]» ин вожа чун ''raēuua-'' оварда шуда: ''hvarəxš͎aētahe aməšahe raēuuahe'' ‘''Хуршеди ҷовидону сарватмандро'' [меситоем]’. Ҷойномҳое, ки аз номи ин эзид сохта шудаанд, дар сарзамини Суғд бисёр будаанд. Аз он ҷумлаанд: Рев, Ревоҷ, Ревад, Ревдод, Ревдон, Ревартун, Ревакон, Ревгон. Аз ин рӯ, метавон пазируфт, ки *''raiu̯a-kanθā-'' > ''lēwkand'' низ ба маънии «Эзидшаҳр» аст. ==Ҳукумат== Сарвари шаҳри Леваканд Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳия — Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳия ба муддати 5 сол интихоб мешавад. Мувофиқи Конститутсия мақомоти маҳаллии намояндагӣ дар вилоят, шаҳр ва ноҳия [[Маҷлиси вакилони халқ]] аст, ки онро Раис роҳбарӣ мекунад. Вакилони Маҷлиси маҳаллӣ аз тарафи интихобкунандагон дар асоси ҳуқуқи интихоботи умумӣ, баробар ва мустақим бо овоздиҳии пинҳонӣ ба муҳлати 5 сол интихоб мешаванд. Маҷлисҳои вакилони халқ дар ҳадди салоҳияти худ фаъолияташонро мустақилона пеш мебаранд Маҷлиси вакилони халқ фаъолияти худро дар иҷлосияҳо, ба воситаи кори доимии комиссияҳои доимӣ ва дигар комиссияҳо, инчунин бо роҳи ваколати худро татбиқ намудани вакилон амалӣ == Аксҳо == == Сарчашма == ;русӣ: * ''Зеймаль Т. И.'' Древние и средневековые каналы Вахшской долины. Страны и народы Востока, вып. 10. Средняя и Центральная Азия. — М., 1971. — с. 37 — 67. * ''Ставиский Б. Я.'' Кушанская Бактрия. Проблемы истории и культуры. — М.: Наука, 1977. — 296 с. ;форсӣ: * «Ҳудуд ул-олам мин ал-Машриқ илал-Мағриб» (соли 372 ҳиҷрии қамарӣ = 982 милодӣ). (Вироиши доктор Манучеҳр Сутуда). — Теҳрон: Интишороти китобхонаи Таҳурӣ, 1362 ш. / 1983 м. * ''Истахрӣ, Абуисҳоқ Иброҳим ибни Муҳаммади Форсӣ.'' Масолик вал-мамолик. (Ба эҳтимоми Эраҷ Афшор). — Теҳрон: Интишороти ширкати интишоротии илмӣ ва фарҳангӣ, 1368 ш. / 1989 м. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Тоҷикистон-ҷуғ-нопурра}} {{Ноҳияи Левакант}} {{Тақсимоти маъмурии вилояти Хатлон}} {{Тақсимоти маъмурии Тоҷикистон}} {{Шаҳрҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои вилояти Хатлон]] [[Гурӯҳ:Леваканд| ]] nef1dr4op42vikkblbvffhc8vdkvws8 1480995 1480988 2026-07-16T12:30:28Z Шухрат Саъдиев 5132 1480995 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = Шаҳр | номи тоҷикӣ = Леваканд | номи аслӣ = | акс = | кишвар = Тоҷикистон | нишон = | парчам = | шакли минтақа = Вилоят | минтақа = Вилояти Хатлон{{!}}Хатлон | шакли ноҳия = | ноҳия = Ноҳияи Леваканд{{!}}Леваканд | шакли роҳбарӣ = Раис | роҳбар = | аҳолӣ = 42000 | соли барӯйхатгирӣ = 2018 | забони расмӣ = тоҷикӣ | ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикҳо]] | ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он | масоҳат = 5 | этнохороним = левакандиҳо | вақти минтақавӣ = +5 | коди телефон = +992 3250 | нишонаи почта = 735 147 | коди мошинҳо = 03 TJ | сайт = | забони сайт = | забони сайт 2 = | забони сайт 3 = }} '''Леваканд''' (то январи 2018 '''Сарбанд''', ва аз он пештар ''Калининобод'') — яке аз шаҳрҳои [[вилояти Хатлон]]и [[Тоҷикистон]] мебошад. Аҳолии Леваканд дар [[соли 2016]] аз 16 100 нафар иборат буд<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |title=Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2016 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан. |accessdate=2016-07-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150702021130/http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |archivedate=2015-07-02 }}</ref>. Массоҳаташ 5 км². ташкил мекард. == Аҳолӣ == Аҳолии шаҳри Левакант асосан аз тоҷикон 38543 нафар, узбекон 7342 нафар, русҳо 158 нафар қазоқҳо 6 нафар ва дигар миллатҳо 176 нафар иборат аст. Дар маркази шаҳр зиёда аз 16000 нафар аҳолӣ зиндагӣ мекунад. == Таърих == ==== Таърихи қадим ==== Бино бар бозёфтҳои бостоншиносӣ, Левканд дар садаҳои I—IV м. яке аз шаҳрҳои бузурги подшоҳии [[Кушониён]]<ref>''Ставиский Б. Я.'' Кушанская Бактрия. Проблемы истории и культуры. — М.: Наука, 1977. — 296 с. — саҳ. 69</ref> ва то замони густариши [[ислом]] дар [[Тоҷикзамин]] яке аз ободтарин шаҳрҳои [[Вахш]] будааст. Дар поёни садаи VII — оғози садаи VIII ин шаҳрро [[мусулмонон]] гирифтанд ва аз он пас дар торихномаҳо ва осори ҷуғрофидонони исломӣ ин шаҳр ба номи «Ловканд» ({{lang-fa|لاوکَند}}) ва «Левканд» ({{lang-fa|لیوکَند}}) ёд шудааст. Чунончӣ, Абуисҳоқ Иброҳим ибни Муҳаммади Форсии [[Истахрӣ]] дар «''Масолик вал-мамолик''» (навишташуда дар соли 950 м.) менависад, ки «аз Ловканд то [[Ҳаловард]] ({{lang-fa|هَلاوَرد}}) — як манзил ва то Пули Сангин ду манзил роҳ будааст»<ref>''Истахрӣ, Абӯисҳоқ Иброҳим ибни Муҳаммади Форсӣ.'' Масолик вал-мамолик. (Ба эҳтимоми Эраҷ Афшор). — Теҳрон: Интишороти ширкати интишоротии илмӣ ва фарҳангӣ, 1368 ш. / 1989 м. — саҳ. 217</ref>. Қадимитарин асари ҷуғрофиёӣ ба забони порсӣ — [[Ҳудуд-ул Олам|«''Ҳудуд ул-олам мин ал-Машриқ илал-Мағриб''»]], ки дар соли 982 м таълиф шудааст — оварда, ки «Левканд аз Вахш аст, ҷоест ки аз вай гӯспанди вахшӣ хезад»<ref>{{Cite web |url=http://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%84%DB%8C%D9%88%DA%A9%D9%86%D8%AF |title=«''Ҳудуд ул-олам мин ал-Машриқ илал-Мағриб''» (соли 372 ҳиҷрии қамарӣ = 982 милодӣ). (Вироиши доктор Манучеҳр Сутуда). — Теҳрон: Интишороти китобхонаи Таҳурӣ, 1362 ш. / 1983 м. — саҳ. 119 |accessdate=2023-11-17 |archivedate=2023-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230929234951/https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%84%DB%8C%D9%88%DA%A9%D9%86%D8%AF }}</ref>. Яке дигар аз ҷуғрофидонони машҳури садаи Х — Абуабдуллоҳ ибни Аҳмади Муқаддасӣ (945—1000 м.) дар китоби маъруфаш «''Аҳсан ат-тақосим фӣ марифат ал-ақолим''» ин шаҳрро «Ловканд» ({{lang-fa|لاوکَند}}) навиштааст. Бино бар манобеъи торихӣ, Левканд дар садаҳои X—XIII яке аз ду шаҳри калони [[Вахш]] буда, вале ҳангоми ҳамлаи [[муғул]] дар соли 1221 аз дасти чингизиён нобуд шуда аст. Дар паи қатли омми левкандиён ба дасти муғулҳо номи шаҳр аз ёдҳо рафт ва ҷояш низ фаромӯш гашт. Пас аз ҳафтсад сол вайронаҳои Левкандро бостоншиноси шуравӣ Т. И. Зеймаль пайдо кард. Дар паи кофтуковҳои бостоншиносӣ ва баррасиҳои ҷуғрофӣ ошкор шуд, ки Левканд ҳамон харобаҳои [[Қӯрғонтеппа]] буда, ки калонтарин харобаест, ки аз садаҳои миёна дар бахши шимолии водии [[Вахш]] бозмондааст. Ин шаҳр дар канораи канали қадимаи Ҷӯйбор ҷой дошта ва қалъае будааст, ки аз рӯзи бунёд то оғози садаи ХХ дар таъмини амнияти Вахшонзамин нақши калидӣ доштааст<ref>''Зеймаль Т. И.'' Древние и средневековые каналы Вахшской долины. Страны и народы Востока, вып. 10. Средняя и Центральная Азия. — М., 1971. — с. 37 — 67. — саҳ. 50</ref>. ==== Таърихи нав ==== Ба сохтумони шаҳри Калининобод [[21 март]]и соли [[1955]] сар карданд. Дар ин мавзеъ ягон ҷойи соябону хонаи одамон набуд бо ҳамин мақсад аввал ба сохтани Обанбори шаҳр машғул шуданд. Сохтмони Обанборро соли 1961 ба итмом расонданд. Дар баробари ин аз соли 1957-1958 ба сохтани махаллаҳо сар карданд. Аввалин хонаҳое, ки сохташуда буданд ин кучаи Калинин мебошад, ки он шакли "барак"ро ташкил намуда аз шаш хона ва ду хуҷра иборат буд. Баъдан беморхона, кӯдакистон, мактаб, хонаи маданият, ҳукумат, хонаҳои ошиёнадор ва ғайраҳоро ба сохта шуданд. Соли [[1958]] шаҳри Калининобод номи худро соҳиб гаштааст. Кӯчаҳои шаҳрро дар он солҳо ба номи Калинин, Крупская ва диг ном мебурданд. Ва ҳоло ҳам номи кучаҳои шаҳр бо номи Калинин, Ленин, Рудакӣ, Сомонӣ, Фирдавсӣ, Навобод ва диг. Дар ибтидои солҳои 70-ум дар Калининобод аввалин корхонаи азими саноатӣ — заводи азотбарории Вахш (русӣ Вахшский азотно-туковый завод) сохта ба истифода супорида шуд. То шаҳри Калининлюод ва корхонаи номбурда дар миёнаҳои солҳои 70-уми асри гузашта хати роҳи оҳани Қурғонтеппа — Тирмиз пайваст карда шуда буд. Дар солҳои ҷанги шаҳрвандӣ завод аз фаъолият бозмонд ва гарчанде баъд аз ҷанг ба корхонаи муштарак бо сармояи хориҷӣ азнав барқарор шуда бошад ҳам фаъолияташ ба сабаби буҳрони иқтисодӣ қатъ карда шудааст. Аҳолии шаҳр, бо сабаби ба майдони мухолифати низомӣ табдил ёфтани кӯчаҳои шаҳр (1992-1996) манзилҳояшонро тарк намудаанд. Шаҳри Калинобод аз [[2 феврал]]и соли [[1996]] номи Сарбандро соҳиб шуд. Сарбанд ба номи саргаҳи об ниҳода шудааст, чунки шаҳр дар саргаҳи об аст. == Решашиносии ном == Ҷойномпажӯҳон «Левканд»-ро ҷойноме [[Забони бохтарӣ|балхӣ]] донистаанд, ки аз ду бахш сохта шудааст: lēw + kand > *kanθā- ‘ободӣ, шаҳр’. Барои бахши нахусти ин ҷойном ду реша аз вожаҳои эронии бостон пешниҳод шудааст<ref name="Лурье">[http://www.orientalstudies.ru/rus/images/pdf/dis_lurje_2004.pdf ''Лурье П. Б.'' Историко-лингвистический анализ согдийской топонимики. Дисс. на соиск. уч. ст. канд. фил. наук. СПб. 2004.— Стр. 102]</ref>: # ''lēw'' > *''daiu̯a''- ‘Худо, эзид; дев’ (дар паи воҷгардии *d > l дар забони балхӣ); # ''lēw'' > *''raiu̯a''- ‘доро, шукӯҳманд, яке аз сифоти [[Меҳр (эзид)|эзиди Меҳр]]’ (дар паи воҷгардии *r > l чун дар гӯиши фарғонии забони суғдӣ); Аз ин рӯ, эҳтимол доданд, ки ''*daiu̯a-kanθā-'' > ''lēwkand'' ба маънии «Эзидшаҳр» буда ва ''lēw'' дар он ишора ба эзиде дорад, ки дар он шаҳр парастишгоҳаш будааст. Аз дигар сӯ, яке аз эзидоне, ки ёдаш дар ҷойномҳо боз монда, [[Меҳр (эзид)|Меҳр]] аст, ки бо сифат ё унвони ''*raiu̯a-'' ёд мешуд. Чунончи, дар «[[Авесто]]» ин вожа чун ''raēuua-'' оварда шуда: ''hvarəxš͎aētahe aməšahe raēuuahe'' ‘''Хуршеди ҷовидону сарватмандро'' [меситоем]’. Ҷойномҳое, ки аз номи ин эзид сохта шудаанд, дар сарзамини Суғд бисёр будаанд. Аз он ҷумлаанд: Рев, Ревоҷ, Ревад, Ревдод, Ревдон, Ревартун, Ревакон, Ревгон. Аз ин рӯ, метавон пазируфт, ки *''raiu̯a-kanθā-'' > ''lēwkand'' низ ба маънии «Эзидшаҳр» аст. ==Ҳукумат== Сарвари шаҳри Леваканд Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори шаҳр — Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми шаҳр ба муддати 5 сол интихоб мешавад. Мувофиқи Конститутсия мақомоти маҳаллии намояндагӣ дар вилоят, шаҳр ва ноҳия [[Маҷлиси вакилони халқ]] аст, ки онро Раис роҳбарӣ мекунад. Вакилони Маҷлиси маҳаллӣ аз тарафи интихобкунандагон дар асоси ҳуқуқи интихоботи умумӣ, баробар ва мустақим бо овоздиҳии пинҳонӣ ба муҳлати 5 сол интихоб мешаванд. Маҷлисҳои вакилони халқ дар ҳадди салоҳияти худ фаъолияташонро мустақилона пеш мебаранд Маҷлиси вакилони халқ фаъолияти худро дар иҷлосияҳо, ба воситаи кори доимии комиссияҳои доимӣ ва дигар комиссияҳо, инчунин бо роҳи ваколати худро татбиқ намудани вакилон. == Адабиёт == ;русӣ: * ''Зеймаль Т. И.'' Древние и средневековые каналы Вахшской долины. Страны и народы Востока, вып. 10. Средняя и Центральная Азия. — М., 1971. — с. 37 — 67. * ''Ставиский Б. Я.'' Кушанская Бактрия. Проблемы истории и культуры. — М.: Наука, 1977. — 296 с. ;форсӣ: * «Ҳудуд ул-олам мин ал-Машриқ илал-Мағриб» (соли 372 ҳиҷрии қамарӣ = 982 милодӣ). (Вироиши доктор Манучеҳр Сутуда). — Теҳрон: Интишороти китобхонаи Таҳурӣ, 1362 ш. / 1983 м. * ''Истахрӣ, Абуисҳоқ Иброҳим ибни Муҳаммади Форсӣ.'' Масолик вал-мамолик. (Ба эҳтимоми Эраҷ Афшор). — Теҳрон: Интишороти ширкати интишоротии илмӣ ва фарҳангӣ, 1368 ш. / 1989 м. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Тоҷикистон-ҷуғ-нопурра}} {{Ноҳияи Левакант}} {{Тақсимоти маъмурии вилояти Хатлон}} {{Тақсимоти маъмурии Тоҷикистон}} {{Шаҳрҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои вилояти Хатлон]] [[Гурӯҳ:Леваканд| ]] 8lv39kl4ilegins0tffdh1zhuvphtbg 0 214732 1481089 1418575 2026-07-16T22:06:13Z Zosya95 54344 1481089 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ|''Анвар Садат''|президент=}} '''Анвар Содот''' (номи пурра&nbsp;- '''Муҳаммад Анвар ас-Содот''', {{Lang-ar|محمد أنور السادات}} * Мит-Абу ал-Кум, [[25 декабр|25 декабри соли]] [[Соли 1918|1918]].&nbsp;- [[6 октябр]]и [[соли 1981]] )&nbsp;— президенти сеюми [[Миср]], маршал ( ''Мушир'' ). == Президентӣ == === Роҳ ба қудрат === Анвар Содот [[соли 1938]] омузишгоҳи ҳарбиро хатм карда рутбаи лейтенантро гирифт. Соли [[Соли 1940|1940]] ӯ ба ҷамъияти махфии Исаба, ки аз ҷониби як гурӯҳи афсарони мисрӣ ташкил шуда буд, дохил шуд. Ӯ ҳамчунин ба созмонҳои миллатгароёни "Мисрул-Фатат" ва "Ихвон-ул-муслимин" наздик буд. Дар солҳои [[Ҷанги ҷаҳонии дувум]] Содот бо ҷосусони Олмони фашистй ва Италияи фашистй пинҳонӣ ҳамкорӣ карда, кушиш мекард, ки ватанро аз асорати Англия озод кунад. Содот аз тарафи Англия борхо ба хабс гирифта шуда, ба ҳамкорй бо Абвер айбдор карда шуда буд. Хамин тавр, вай бо хоҳиши олмониҳо кушиш намуд, ки генерали аз армияи Миср озодшударо ба [[Ироқ]] кашонад, то дар он ҷо амалиёти зидди Англияро пурзур намояд. Ин парванда бенатиҷа монд ва Содот боздошт шуд. Аммо аз сабаби набудани далел, вай озод карда шуд ва Содот боз бо ду агенти фашистӣ дар Қоҳира ҳамкорӣ кард, ки баъд аз дастгир шуданаш ӯро истирдод карданд. Мохи октябри [[соли 1942]] уро трибунал махкум карда, аз сафҳои армия озод карда, ба зиндон андохтанд. Пас аз ду соли зиндон Содот [[гуруснанишинӣ]] карда, ба беморхонаи зиндон интиқол ёфт ва аз онҷо фирор кард. Содот тақрибан як соли дар пинҳонкорӣ будан, пайваста симои худ, суроға ва корашро дигар мекард <ref>{{Cite web|url=http://presidents.h1.ru/site/presidents/egypt/sadat.html|title=Анвар Садат на ''www.presidents.h1.ru'' {{ref-ru}}|accessdate=13 грудня 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070305095025/http://www.presidents.h1.ru/site/presidents/egypt/sadat.html|archivedate=5 березня 2007}}</ref>. [[Соли 1946|Солҳои 1946]] - [[Соли 1949|1949]] Содот боз дар зиндон буд. Баъди озод шуданаш ба рӯзноманигорӣ машғул буд ва аз [[соли 1950]] — боз ба хидмати ҳарбӣ гузашт. Дар хакикат аз вакти ба сари хокимият омадани Содот аз сиёсати ''миллатчигии араб ва сотсиализми араб'', ки онро [[Ҷамол Абдулносир]] пеш гирифта буд, дур шудан гирифт. Моҳи май [[соли 1971]] бисёр пайравони ҳамсафари [[Ҷамол Абдулносир]] кушиш мекарданд, ки ба муқобили режими нав мухолифат ба вуҷуд оваранд. Содот инчунин аз даъвоҳои ''арабгароёнаи'' пешгузаштаи худ даст кашид&nbsp; Ҳамин тариқ, дар [[соли 1971]] кишвар аз ''[[Ҷумҳурии Муттаҳидаи Араб|Ҷумҳурии муттаҳидаи Араб]]'' даст кашида ба '''''Ҷумҳурии Мисри Араб''''' номгузорӣ шуд <ref>{{Cite web|url=http://www.egypt-info.ru/history/new/republic/anvarsadatrules.html|title=Історія Єгипта — правління Садата на ''www.egypt-info.ru'' {{ref-ru}}|accessdate=13 грудня 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091231203050/http://egypt-info.ru/history/new/republic/anvarsadatrules.html|archivedate=31 грудня 2009}}</ref>. Баъди табаддулоти мохи июли [[соли 1952]] Содот дар вазифаҳои гуногуни давлатӣ кор мекард. Солҳои [[Соли 1960|1960-1968]] раиси Маҷлиси миллӣ, [[Соли 1968|1964-1967]]&nbsp;— яке аз ноиби президентҳо ва аз [[соли 1969]]&nbsp;- ягона муовини президент. Пас аз марги [[Ҷамол Абдулносир]] дар соли [[Соли 1970|1970]] Анвар Содот президенти Миср интихоб шуд. [[Акс:Carter_and_Sadat.jpg|мини| Анвар Содот ва [[Рӯйхати Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти ШМА]] [[Ҷимми Картер]]]] Анвар Содот аз рохи дигаргунсозиҳои сотсиалистӣ маъюс шуда, ёрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] дар зиддият бо [[Исроил]] нокифоя ҳисоб карда, ба наздикшавии сиёсӣ бо [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] шуруъ намуд. Дар айни замон муносибатҳои Миср бо [[ИҶШС]] бо суръати тез бад мешуданд&nbsp;- Дар аввал Миср аз кумаки низомии шӯравӣ даст кашид ва дар [[соли 1972]] мушовирони шӯравӣ аз Миср комилан хориҷ карда шуданд. Соли [[Соли 1973|1973]] Содот дар ҷанги зидди Исроил ( "Ҷанги Қиёмат" ) ширкат кард, аммо амалиёти мисриён бениҳоят бемуваффақият анҷомид ва натиҷаи амалиёт Содотро маҷбур кард, ки фавран ба [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] наздик шавад ва бо [[Исроил]] гуфтушунид кунад. Соли [[Соли 1976|1976]] Миср Шартномаи дӯстиро бо ИҶШС бекор кард. === Созишномаи Кэмп Дэвид === Баъди ҷанги зидди Исроил ( Ҷанги Қиёмат ) Содот боз ба гуфтушуниди сулҳ розй шуд. Исроил ва Миср созишномаи муваккатӣ имзо карданд, ки мувофики он онҳо кавл додаанд, ки қувваи харбиро истифода набаранд, балки барои бо рохи осоишта ҳал кардани моҷарои мавҷудаи ҳудудӣ. Соли [[Соли 1977|1977]] Анвар Содот эълон кард, ки омода аст ба [[Уршалим|Урушалим]] биёяд, то дар бораи сулҳ бо Исроил гуфтугӯ кунад. Ин сафари таърихии Содот дар моҳи ноябр барпо гардид. Бо даъвати нахуствазири Исроил [[Минохим Бегин]] дар Кнессет дар [[Уршалим|Урушалим]] ([[Байтулмуқаддас]]) суханронӣ кард, ки интиқодҳои шадиди ҷаҳони арабро ба бор овард. Нақшаи Содот иборат аз 5 қисм, аз ҷумла, барпо намудани давлати мустақили [[Фаластин]]. Нутқи роҳбари Миср ба роҳбарияти [[Исроил]] таассуроти калон бахшид, зеро умедҳои бастани сулҳнома бо қувваҳои харбӣ ва яке аз бонуфузтарин давлатҳои ҷаҳони араб барбод рафтанд. Сарвазири Исроил [[Минохим Бегин]] боз ба Миср ташрифи ҷавобӣ овард. [[Акс:Camp_David,_Menachem_Begin,_Anwar_Sadat,_1978.jpg|мини| Созишномаи Кэмп Дэвид. Содот (аз чап) дар ҳузури [[Ҷимми Картер|Картер]] дасти Бегинро мефушурад. Аз ин рӯ, [[рӯйхати Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] [[Ҷиммӣ Картер]] тасмим гирифт, ки ин масъаларо ба дасти худ гирад ва ҳарду тарафро ба назди хеш ба Кэмп Дэвид - бӯстонсарой, ки ҳамчун макони вохӯриҳои ғайрирасмии президентҳои Амрико хидмат мекард, даъват кард <ref>[http://www.megapolis.org/israel/ind351.html Угода з Єгиптом на ''www.megapolis.org'' (Російськомовний ізраїльський веб-ресурс))]</ref>. Моҳи сентябри [[соли 1978]] дар нишасти сарони Кэмп Дэвид таҳти раёсати [[Ҷимми Картер]], Анвар Содот ва [[Минохим Бегин]] ба созиш расиданд, ки сулҳномаро имзо намуда, эътирофи мутақобила ва баргардонидани нимҷазираи Синойро ба Мисрро ба даст оранд. Созишномаи сулҳ [[26 март]]и [[соли 1979]] ба имзо расид <ref>[http://www.middleeast.org.ua/palestina/5.htm Арабо-ізраїльський конфлікт на ''www.middleeast.org.ua'' {{Ref-ru}}]</ref> Бар асоси ин созишнома, Исроил уҳдадор шуд, ки нерӯҳояшро берун кунад ва аҳолии [[Яҳудият|яҳуди]]<nowiki/>ро аз нимҷазираи Синой, ки соли [[Соли 1967|1967]] ишғол шуда буд, берун кунад. Соли [[Соли 1978|1978]] ба Анвар Содот ва [[Минохим Бегин]] барои имзои Созишномаҳои сулҳ (1979, Кэмп Дэвид) сазовори [[Ҷоизаи сулҳи Нобел]] шуданд. ==== Дигаргуниҳо дар ҳизб ==== Дар [[соли 1975]] Содот карор дод, ки дар дохили Иттиҳоди Сотсиалистии Араб равияҳои идеолужии сиёсиро таъсис диҳад: марказгароӣ (аксарияти ҳукмрон), равияҳои идоулужии ''чап'' ва ''рост''. Дарвоқеъ ин маънои таъсиси низоми бисёрҳизбӣ дар Мисрро дошт <ref>{{Cite web|url=http://www.egypts.ru/index.php?stype=aboutegypt&slevel=1&sid=5|title=Політика і держава на ''www.egypts.ru'' {{ref-ru}}|accessdate=13 грудня 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100324151702/http://www.egypts.ru/index.php?stype=aboutegypt&slevel=1&sid=5|archivedate=24 березня 2010}}</ref>. Дар интихоботи Мачлиси миллӣ дар [[соли 1976]] номзадҳои идеолужии марказгароии Содот, ки аз ''Ҳизби сотсиалистии араб'' , ғалабаи куллй ба даст оварда, аз 352 ҷой 280 ҷойро ишғол карданд. Баъди интихоботи парлумони Содот эълон кард, ки ҳар се равия дар оянда ба [[Ҳизби сиёсӣ|ҳизбҳои мустақил]] тақсим мешаванд. == Марг == [[6 октябр]]и [[соли 1981]] ба муносибати солгарди навбатии Ҷанги Арабу Исроил дар соли 1973 дар [[Қоҳира]] паради низомӣ баргузор шуд. Тантанаҳо соати 11:00 (бо вақти маҳаллӣ) оғоз ёфт. Президенти Миср гузориши фармондеҳи парадро пазируфта, бо ҳамроҳии як гурӯҳ мансабдорони баландпоя ва низомиён ба минбари меҳмонони фахрӣ баромад ва дар саҳнаи аввал ба саҳнаи марказӣ баромад ва дар тарафи росташ ноиби президент Ҳуснӣ [[Ҳуснӣ Муборак|Муборак]], аз чап &nbsp;— вазири мудофиа Абу Газал нишастанд. Дар парад ҳама чиз мувофиқи нақша сурат гирифт, аммо дар анҷоми парад, тахминан соати 11:40 яке аз мошинҳои артиллерӣ, ки дар майдон барои техникаи ҳарбӣ саф кашида буд, ногаҳон аз кор монд. Лейтенант Холид Аҳмад ал-Исломбулӣ, ки дар мошин буд, аз мошин фаромада, норинҷаки дастиро ба минбар партофт. Он ба нишон нарасида таркид. Дар давоми чанд сония боз панҷ десантчиён аз мошин ҷаҳида, ба минбари ҳукумат оташ кушоданд. Ваҳму воҳима фаро гирифт, дар ҳоле ки Анвар Содот аз курсии худ бархост ва гуфт: " ''Ин тавр шуданаш мумкин нест!''. Содот, ҳадафи снайпер шуд: Тирҳо гардан ва қафаси синааш сӯрох карда, ба рагҳои шуш бархӯранд. Содот 20 сония пас аз оғози ҳамла ба ҷароҳат дид. Содотро ба беморхона бурданд ва дере нагузашта дар он ҷо даргузашт. Дар парад якчанд нафар аъзоёни Ҳукумат ва меҳмонони хориҷӣ кушта ё ярадор шуданд (ҷамъ 7 кас кушта ва 28 кас ярадор шуд). Шароити кушта шудани президент Анвар Содот, инчунин ташкилкунандагони куштори сиёсӣ ҳануз маълум нашудаанд. Маълум аст, ки сӯиқасди куштани Содот, ки бомуваффақият анҷом ёфт, расман аз ҷониби аъзоёни гурӯҳи бунёдгароёни исломии «Ал-Ҷамаа ал-Исломия» ба мақсади интиқом, барои наздик шудани президенти кишвар бо Исроил ва гуё натиҷаи гузаштҳои ӯ ба Исроил сабаб шуданд. Мувофиқи яке аз фарзияҳои дар ҷаҳон паҳншуда, ки ''гӯё дар куштори Содот хадамоти КГБ-и шуравӣ (Кумитаи давлатии амният) даст дорад'', машҳур шудааст. Қарор шуд, ки Анвар Содот дар ҳудуди ёдгории сарбози номаълуми дар [[Қоҳира]] ба хок супорида шавад, бинобар ин ҳар як шаҳрванди мисрӣ ва меҳмони кишвар метавонанд ба президент эҳтиром гузорад. Ҷонишини Содот дар мақоми сарвари давлат ноиби президент [[Ҳуснӣ Муборак]] буд, ки то феврали [[соли 2011]] кишварро раҳбарӣ кард. == Адабиёт == * ''В.&nbsp;Головченко''. Содот Муҳаммад Анвар // Энсиклопедияи дипломатии Украина : Дар 2 ҷилд / Муҳаррир.: Л.&nbsp;ДАР.&nbsp;Губерский (раис) ва дигарон.&nbsp;- Киев: Дониши Украина, 2004&nbsp;- Ҷилди 2&nbsp;- 812с. ISBN 966-316-045-4 == Эзоҳ == {{Эзоҳ|2}} {{Президентҳои Миср}} {{Барандагони Ҷоизаи сулҳи Нобел 1976-2000}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Президентҳои Миср]] [[Гурӯҳ:Сарвазирони Миср]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Миср]] [[Гурӯҳ:Сарварони асри XX]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони кушташуда]] [[Гурӯҳ:Президентҳои кушташуда]] [[Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи сулҳи Нобел]] [[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1981]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 6 октябр]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1918]] [[Гурӯҳ:Зодагони 25 декабр]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]] 1296bl55ay8em9q1zlwa1hf1icsn9zp 0 221981 1481081 1468474 2026-07-16T21:38:43Z Zosya95 54344 1481081 wikitext text/x-wiki {{Таксон |ном = Косагули белладона |тасвир = Naked Ladies, Hinsdale Rhododendron Garden (15022561349).jpg |image descr = |regnum = Рустаниҳо |parent = Amaryllis |rang = Намуд |latin = Amaryllis belladonna |author = [[Карл Линней|L.]] |wikispecies = Amaryllis belladonna }} '''Косагули белладона'''{{Sfn|Phipps|2011}} ({{lang-la|Amaryllis belladonna}}) як намуд [[Рустаниҳо|рустани]]ест, ки ватанаш вилояти Кейпи [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ|Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар дигар ҷойҳо, инчунин дар [[Тоҷикистон]], ҳамчун растании ороишӣ парвариш карда мешавад. ''Amaryllis belladonna'' яке аз ду намуди ҷинси гулҳои ''Amaryllis'' мебошад.<ref name="WCSP_Amaryllis">{{Cite web|url=http://apps.kew.org/wcsp/qsearch.do?plantName=Amaryllis|title=Search for ''Amaryllis''|website=[[World Checklist of Selected Plant Families]]|publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]]|accessdate=1 February 2015}}</ref> == Решаи ном == Дар забони тоҷикӣ, номаш маънои ''гули косашаклро'' дорад. Номи илмияш аз калимаи итолиёвии ''белладонна'' гирифта шуда, маънояш "зани зебо" аст.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NJ6PyhVuecwC|title=The Names of Plants|first=David|last=Gledhill|edition=4th|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-86645-3|year=2008|page=68}}</ref> [[Акс:NakedLadies.jpg|мини|''A. belladonna'' дар Калифорния]] Дар пиёзчаҳои косагул якчанд пайвастагиҳо, аз ҷумла 1,4-дигидрокси-3-метокси поуэллан, ки [[Алкалоидҳо|алкалоид]] аст, пайдо карда шудаанд. Алкалоидҳои пиёзчаи ин растанӣ хосияти мубориза бурдан бо [[Вараҷа|вараҷаи]] ''P. falciparum'' дорад.<ref>{{Cite journal|author=Cho|first=Namki|date=1 January 2018|title=Antiplasmodial alkaloids from bulbs of ''Amaryllis belladonna'' Steud.|url=|journal=Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters|language=en|volume=28|issue=1|pages=40–42|doi=10.1016/j.bmcl.2017.11.021|pmid=29162457}}</ref> {{Эзоҳ}} ==Адабиёт== {{reflist}} 6y5ehr1dvvem5qgqnt33x16nw6c3s4l 1481082 1481081 2026-07-16T21:38:57Z Zosya95 54344 1481082 wikitext text/x-wiki {{Таксон |ном = Косагули белладона |тасвир = Naked Ladies, Hinsdale Rhododendron Garden (15022561349).jpg |image descr = |regnum = Рустаниҳо |parent = Amaryllis |rang = Намуд |latin = Amaryllis belladonna |author = [[Карл Линней|L.]] |wikispecies = Amaryllis belladonna }} '''Косагули белладона'''{{Sfn|Phipps|2011}} ({{lang-la|Amaryllis belladonna}}) як намуд [[Рустаниҳо|рустани]]ест, ки ватанаш вилояти Кейпи [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ|Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар дигар ҷойҳо, инчунин дар [[Тоҷикистон]], ҳамчун растании ороишӣ парвариш карда мешавад. ''Amaryllis belladonna'' яке аз ду намуди ҷинси гулҳои ''Amaryllis'' мебошад.<ref name="WCSP_Amaryllis">{{Cite web|url=http://apps.kew.org/wcsp/qsearch.do?plantName=Amaryllis|title=Search for ''Amaryllis''|website=[[World Checklist of Selected Plant Families]]|publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]]|accessdate=1 February 2015}}</ref> == Решаи ном == Дар забони тоҷикӣ, номаш маънои ''гули косашаклро'' дорад. Номи илмияш аз калимаи итолиёвии ''белладонна'' гирифта шуда, маънояш "зани зебо" аст.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NJ6PyhVuecwC|title=The Names of Plants|first=David|last=Gledhill|edition=4th|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-86645-3|year=2008|page=68}}</ref> [[Акс:NakedLadies.jpg|мини|''A. belladonna'' дар Калифорния]] Дар пиёзчаҳои косагул якчанд пайвастагиҳо, аз ҷумла 1,4-дигидрокси-3-метокси поуэллан, ки [[Алкалоидҳо|алкалоид]] аст, пайдо карда шудаанд. Алкалоидҳои пиёзчаи ин растанӣ хосияти мубориза бурдан бо [[Вараҷа|вараҷаи]] ''P. falciparum'' дорад.<ref>{{Cite journal|author=Cho|first=Namki|date=1 January 2018|title=Antiplasmodial alkaloids from bulbs of ''Amaryllis belladonna'' Steud.|url=|journal=Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters|language=en|volume=28|issue=1|pages=40–42|doi=10.1016/j.bmcl.2017.11.021|pmid=29162457}}</ref> ==Адабиёт== {{Эзоҳ}} {{reflist}} 4s1vkccffobght3j01uk2uyg7tvd41m 1 262303 1481183 1096779 2026-07-17T03:32:35Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Баҳс:Содиқи Ҳидоят]] to [[Баҳс:Содиқ Ҳидоят]] 1096779 wikitext text/x-wiki {{Сарлавҳаи баҳс|arpol=yes}} dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0 0 277128 1481016 1436375 2026-07-16T13:19:35Z Шухрат Саъдиев 5132 1481016 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Аюб (Ҳамном)| Аюб}} {{Ҳамнасабҳо|Усмонов }} {{Олим |ном = Аюб Усмонзода |номи аслӣ = Усмонов Аюб Исломович |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 3.03.1972 |зодгоҳ = деҳаи Чоркӯҳи {{Зодгоҳ|ноҳияи Исфара|ноҳияи Исфара}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт= |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт= |фазои илмӣ = [[таърих]] |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои таърих}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||1}} |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров|Институти давлатии педагогии шаҳри Ленинобод ба номи С. М. Киров]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} ''' Аюб Исломович Усмонов''' — муаррих, доктори илмҳои таърих, дотсент. Аз апрели соли 2022 Ректори [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]] == Зиндагинома == Аюб Усмонов 3 марти соли 1972 дар шаҳри Хуҷанд ба дунё омадаст. Соли 1995 [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров|Институти давлатии педагогии шаҳри Ленинобод ба номи С. М. Киров]], факултети таърихро хатм кардааст. Ихтисос, муаллими таърих ва ҷомеашиносӣ, методист оид ба корҳои тарбиявӣ.<ref name="Аюб Исломович Усмонов">{{Cite web|url=https://www.hgu.tj/ru/personlist/viewperson/98.html|title=Усмонзода Аюб Ислом|author=|website=www.hgu.tj|date=2022|publisher=|lang=tj|accessdate=2023-11-28|archivedate=2023-11-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231130084940/https://www.hgu.tj/ru/personlist/viewperson/98.html}}</ref> * Солҳои 1989—1991 Сарпионервожатии мактаби миёнаи № 15-и Хуҷанд * * Солҳои 1991—1993 Ҷонишини директор оид ба қисми хоҷагӣ ва муаллими таърихи мактаби миёнаи № 9 * * Солҳои 1993—1994 муаллими таърихи мактаби миёнаи № 15 * * Солҳои 1994—1996 танзимгари факултети таърихи [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]] * * Солҳои 1996—1996 котиби шуъбаи таълим * * Солҳои 1996—1998 Муаллим-муҳаққиқи кафедраи таърихи халқи тоҷики [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]] * * Солҳои 1998—1999 Муаллими кафедраи таърихи халқи тоҷики Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров * * Солҳои 1998 — Номзади илмҳои таърих, 2019 — Доктори илмҳои таърих * * Солҳои 1999—2000 сармуаллими кафедраи таърихи халқи тоҷики Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров * * Солҳои 2000 Дотсенти кафедраи таърихи халқи тоҷики Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров * * Солҳои 2003—2003 Мутахассиси шуъбаи кор бо ҷавонони Донишгоҳи давлати Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров * Солҳои 2003—2010 Ҷонишини раиси кумитаи муттаҳидаи иттифоқи касабаи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров * * Солҳои 2010—2019 раиси Кумитаи муттаҳидаи иттифоқи касабаи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров * * Солҳои 2019-2022 муовини ректор оид ба корҳои тарбиявии [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]].<ref name="Аюб Исломович Усмонов"/> * * Аз апрели соли 2022 Ректори [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]]<ref>{{Cite web|url=https://www.hgu.tj/ru/personlist/viewperson/98.html|title=Усмонзода Аюб Ислом|author=|website=www.hgu.tj|date=2022|publisher=|lang=tj|accessdate=2023-11-28|archivedate=2023-11-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231130084940/https://www.hgu.tj/ru/personlist/viewperson/98.html}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Докторони улуми таърих]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] 1u2h6hm5sbwqyh7b8u7mmwk1rf2cg6k 10 287181 1481047 1238818 2026-07-16T20:21:44Z Zosya95 54344 Changed redirect target from [[Шаблон:Қуттии ҳамагонӣ]] to [[Шаблон:Қуттии ранг]] 1481047 wikitext text/x-wiki #равона [[Шаблон:Қуттии ранг]] srjwj6ark768iiflxq5ahvitaxjdp6g 1481049 1481047 2026-07-16T20:26:13Z Zosya95 54344 Removed redirect to [[Шаблон:Қуттии ранг]] 1481049 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |ном = Рангҳо |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |нишонагузорӣ1 = [[Рангҳои веб|HEX]] |матн1 = {{#if: {{{hex|}}}|#{{{hex|}}}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }} {{#if: {{{nocat|}}} | | [[Гурӯҳ:Рангҳо]]}}<noinclude>{{doc}}</noinclude> ank3fcdj66zgu2b3og8cnqty6otuo23 1481052 1481049 2026-07-16T20:27:44Z Zosya95 54344 1481052 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |исм = Рангҳо |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |нишонагузорӣ1 = [[Рангҳои веб|HEX]] |матн1 = {{#if: {{{hex|}}}|#{{{hex|}}}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }} {{#if: {{{nocat|}}} | | [[Гурӯҳ:Рангҳо]]}}<noinclude>{{doc}}</noinclude> 4r6n45jp8r81apnzepclb7r7opavzxq 1481053 1481052 2026-07-16T20:28:44Z Zosya95 54344 1481053 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |исм = Рангҳо |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |нишонагузорӣ1 = [[Рангҳои веб|HEX]] |матн1 = {{#if: {{{hex|}}}|#{{{hex|}}}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|Сарчашма}} | матн7 = {{#if: {{{сарчашма|}}}|{{{сарчашма|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }} <includeonly>{{#if: {{{nocat|}}} | | [[Гурӯҳ:Рангҳо]]}}</includeonly><noinclude>{{doc}}</noinclude> gmt7cly89ww1p0zmnr1brlrbixlo1m5 1481056 1481053 2026-07-16T20:33:24Z Zosya95 54344 1481056 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |исм = Рангҳо |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |нишонагузорӣ1 = [[Рангҳои веб|HEX]] |матн1 = {{#if: {{{hex|}}}|#{{{hex|}}}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|Муқобил}} | матн7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|{{{муқобил|}}}}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }} <includeonly>{{#if: {{{nocat|}}} | | [[Гурӯҳ:Рангҳо]]}}</includeonly><noinclude>{{doc}}</noinclude> c9455nav0yvmhyry391gdjp38yi8dwk 1481057 1481056 2026-07-16T20:34:11Z Zosya95 54344 1481057 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |исм = Рангҳо |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |нишонагузорӣ1 = [[Рангҳои веб|HEX]] |матн1 = {{#if: {{{hex|}}}|#{{{hex|}}}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ {{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}} |матн2 = {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}} |from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] {{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}} |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (цветовая модель)|HSV]]² {{nobr|([[Тобиш (цвет)|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}} |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} TҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|Муқобил}} | матн7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|[[{{{муқобил|}}}]]}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }} <includeonly>{{#if: {{{nocat|}}} | | [[Гурӯҳ:Рангҳо]]}}</includeonly><noinclude>{{doc}}</noinclude> gob8tz2sv6bz9lyubllz4w7ejc9xzop 1481205 1481057 2026-07-17T04:48:47Z VASHGIRD 8035 1481205 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |исм = Қуттии ранг |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|{{{title|}}}}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |тасвир = {{Wikidata|p18|{{{pic|{{{тасвир|}}}}}}|size=100px|from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ1 = [[Рангҳои веб|HEX]] |матн1 = {{#if: {{{hex|}}}|#{{{hex|}}}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}}</span> |матн2 = {{#if: {{{r|}}} | {{nobr|({{{r}}}, {{{g}}}, {{{b}}})}} | {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}}|from={{{from|}}} }} }} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}}</span> |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (модели рангӣ)|HSV]]² <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Тобиши ранг|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}}</span> |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} ТҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|Муқобил}} | матн7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|[[{{{муқобил|}}}]]}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }} <includeonly>{{#if: {{{nocat|}}} | | [[Гурӯҳ:Рангҳо]]}}</includeonly><noinclude> {{doc}} </noinclude> pu1waa2jzt2ji8k6s8sa03bnbdpvc84 1481206 1481205 2026-07-17T04:49:17Z VASHGIRD 8035 1481206 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |исм = Рангҳо |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|{{{title|}}}}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |тасвир = {{Wikidata|p18|{{{pic|{{{тасвир|}}}}}}|size=100px|from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ1 = [[Рангҳои веб|HEX]] |матн1 = {{#if: {{{hex|}}}|#{{{hex|}}}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}}</span> |матн2 = {{#if: {{{r|}}} | {{nobr|({{{r}}}, {{{g}}}, {{{b}}})}} | {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}}|from={{{from|}}} }} }} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Фирӯзаранги равшан|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}}</span> |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (модели рангӣ)|HSV]]² <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Тобиши ранг|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}}</span> |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} ТҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|Муқобил}} | матн7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|[[{{{муқобил|}}}]]}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }} <includeonly>{{#if: {{{nocat|}}} | | [[Гурӯҳ:Рангҳо]]}}</includeonly><noinclude> {{doc}} </noinclude> g0z7atuzo4147ujw1744zgjsxj3nxh3 0 288357 1481087 1463691 2026-07-16T22:05:40Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Феҳристи Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] to [[Рӯйхати Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] 1463691 wikitext text/x-wiki [[Акс:WhiteHouseSouthFacade.JPG|рост|мини|300x300пкс| Кохи Сафед, қароргоҳи расмии президенти Иёлоти Муттаҳида ва маркази маъмурияти ӯ]] '''Президенти Иёлоти Муттаҳида'''— сарвари [[Ҳокимияти иҷроия|ҳокимияти иҷроия]] ва давлат. Ин вазифа тавассути Конститутсияи ИМА ба ӯ дода шудааст <ref name="ftn1">[https://ru.wikisource.org/wiki/Конституция%20США Конституция США]</ref>, ки онро Конвенсияи конститутсионӣ (Ассамблея) соли [[Соли 1787|1787 қабул карда аст]]. [[Ҷорҷ Вашингтон]] нахустин президенти Иёлоти Муттаҳида дар [[Соли 1789|1789 интихоб шуда аст]]. То президент интихоб шудани ӯ, номи "президент" дар якҷоягӣ бо "президенти Конгресси континенталӣ " - раиси анҷумани намояндагони колонияҳо, ки Эъломияи истиқлолро қабул кардааст, истифода мешуд. Президентҳои ИМА аз [[соли 1789]] инҷониб тариқи интихобот интихоб карда мешаванд. Шартҳои пайдарпай чун анъана як президент ду навбат интихоб карда мешаванд (масалан, [[Ҷорҷ Вашингтон]], ки ду маротиба пай дар пай интихоб шуд, президенти аввал буд) ва ягона қатъномаи ҳозира дар мансаб ( Гровер Кливленд ) ҳамчун ду ҳисоб карда мешавад президентҳо (президенти 22-юм ва 24-ум). Ноиб-президентҳое, ки раёсати ҷумҳуриро дар сурати фавт ё истеъфо ба уҳда мегиранд, ба тарзи алоҳида ҳисоб карда мешаванд. Ҳашт президенти Амрико ҳангоми фаъолияти корӣ даргузаштаанд. Чор нафар ҳангоми истифодаи ваколатҳои худ бо сабабҳои табиӣ вафот кардаанд ( [[Вилям Ҳаррисон|Уилям Ҳенрис Ҳаррисон]]) <ref>{{Книга|год=1939|страницы=152|заглавие=Old Tippecanoe: William Henry Harrison and His Time|издательство=[[Charles Scribner’s Sons|Charles Scribner and Sons]]|ref=Cleaves|автор=Cleaves, Freeman}}</ref>, Закари Тейлор <ref name="Zachary Taylor, Virginia Univ">{{Cite web|url=http://millercenter.org/academic/americanpresident/taylor/essays/biography/6|title=Death of the President|first=Jared|last=Ingersoll|publisher=University of Virginia's Miller Center of Public Affairs|deadlink=yes|accessdate=2010-11-02|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtEVCLc?url=http://millercenter.org/academic/americanpresident/taylor/essays/biography/6#|archivedate=2013-06-21}}</ref>, Воррен Ҳардинг <ref>{{Книга|год=1962|заглавие=The Shadow of Blooming Grove – Warren G. Harding in His Times|издательство={{Нп3|Easton Press}}|isbn=0070543380|страницы=591|ref=Russell|автор=Russell, Francis}}</ref> ва [[Франклин Рузвелт|Франклин Д. Рузвелт]] ), чор президент кушта шуданд: [[Абраҳам Линколн|Линколн]] (1865, дар ҷануб , дар театр), Гарфилд (1881, дар истгоҳе аз тарафи девона), Маккинли (1901, аз ҷониби анархист дар намоиш) <ref>{{Cite web|url=http://www.math.buffalo.edu/~sww/0history/parker_and_mckinley.html|title=Big Ben Parker and President McKinley's Assassination|date=|publisher=Math.buffalo.edu|deadlink=no|accessdate=2011-08-08|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtFO5ab?url=http://www.math.buffalo.edu/~sww/0history/parker_and_mckinley.html#|archivedate=2013-06-21}}</ref> ва [[Ҷон Кеннеди|Кеннеди]] (1963, аз ҷониби Ли Харви Освальд ), ва яке истеъфо дода аст, ки ӯ ( [[Ричард Никсон]] ) мебошад<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/politics/special/watergate/part3.html|title=Nixon Resigns|accessdate=2008-12-31|work=The Washington Post}}</ref>. Дар давоми ҷанги шаҳрвандӣ аз соли 1861 то 1865, раёсати Иёлоти Конфедератсияи Амрико вуҷуд дошт, вақте, ки давлатҳои ҷанубӣ худро мустақил эълон карданд ва аз Иёлоти Муттаҳида ҷудо шуданд. Аввалин ва ягона президенти ИКА Ҷефферсон Дэвис буд, ки аз 18 феврали соли 1861 то 10 майи соли 1865 ин вазифаро ишғол кард ( Александр Стивенс он замон ноиби президент буд). == Феҳристи президентҳо == ; Ҳизб {{Legend|#F9F9F9|[[Беҳизб]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAA}} {{Legend|#E6DFC6|[[Ҳизби Федеролӣ (ИМА)|федеролӣ]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}} {{Legend|#AACC99|[[Ҳизби Демократӣ-Ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Демократӣ-Ҷумҳурихоҳ]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}} {{Legend|#CCEFFF|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократӣ]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}} {{Legend|#f0e68c|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Вигҳо]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}} {{Legend|#FFB6B6|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" width="100%" |+ !№ !class="unsortable"|Акс !Президент !class="unsortable"|Оғози ваколат !class="unsortable"|Анҷоми ваколат !Ҳизб ![[Ноиби президенти ИМА|Ноиби президент]] !Давомнокии раёсатҷумҳурӣ (рӯз) |- |'''1''' |[[Акс:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|100px]] |[[Ҷорҷ Вашингтон]]<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewashington/|title=Biography of George Washington|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|author=The [[White House]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtFz6VM?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewashington/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/washington|title=George Washington – no Political Party – 1st President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtGqoh1?url=http://www.history.com/topics/george-washington#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/gwashington.asp|title=George Washington (February&nbsp;22, 1732 – December&nbsp;14,&nbsp;1799)|accessdate=2009-01-12|work=[[American Presidents: Life Portraits]]|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtHxke4?url=http://americanpresidents.org/presidents/gwashington.asp#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1732 — 1799)</small> |[[30 апрел]]и [[1789]] |[[4 март]]и [[1797]] | Беҳизб | bgcolor = #E6DFC6 |[[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]] |{{Days between|day1=30|month1=4|year1=1789|day2=4|month2=3|year2=1797}} |- bgcolor = #E6DFC6 |'''2''' |[[Акс:John Adams A18236.jpg|100px]] |[[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]]<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnadams/|title=Biography of John Adams|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtIyOrG?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnadams/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/adams|title=John Adams – Federalist Party – 2nd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtJdhDl?url=http://www.history.com/topics/john-adams#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=2|title=John Adams (October&nbsp;30, 1735 – July&nbsp;4,&nbsp;1826)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtKdowY?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=2#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1735 — 1826)</small> |[[4 март]]и [[1797]] |[[4 март]]и [[1801]] |[[Ҳизби федералӣ (ИМА)|Федералихоҳ]] | bgcolor = #AACC99 |[[Томас Ҷефферсон]] |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1797|day2=4|month2=3|year2=1801}} |- bgcolor = #AACC99 |'''3''' |[[Акс:Thomas Jefferson by Rembrandt Peale, 1800.jpg|100px]] |[[Томас Ҷефферсон]]<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/thomasjefferson/|title=Biography of Thomas Jefferson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtLIQ9F?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/thomasjefferson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/jefferson|title=Thomas Jefferson – Democratic-Republican Party – 3rd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtLxK4X?url=http://www.history.com/topics/thomas-jefferson#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=3|title=Thomas Jefferson (April&nbsp;13, 1743 – July&nbsp;4,&nbsp;1826)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtMrn4U?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=3#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1743 — 1826)</small> |[[4 март]]и [[1801]] |[[4 март]]и [[1809]] |[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-Ҷумҳурихоҳ]] |[[Бурр, Аарон|Аарон Бурр]] <br>[[Клинтон, Ҷорҷ (политик)|ҶорҶ Клинтон]] |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1801|day2=4|month2=3|year2=1809}} |- bgcolor = #AACC99 |'''4''' |[[Акс:James Madison.jpg|100px]] |[[Ҷеймс Мадисон]]<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmadison/|title=Biography of James Madison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtNZvhp?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmadison/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/madison|title=James Madison – Democratic-Republican Party – 4th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtOEctE?url=http://www.history.com/topics/james-madison#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=4|title=James Madison (March&nbsp;16, 1751 – June&nbsp;28,&nbsp;1836)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtP8HS7?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=4#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1751 — 1836)</small> |[[4 марта]] [[1809]] |[[4 марта]] [[1817]] |[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-Ҷумҳурихоҳ]] |[[Клинтон, ҶорҶ (политик)|ҶорҶ Клинтон]]<br>''Должность вакантна''<br>[[Герри, ЭлбриҶ Томас|ЭлбриҶ Герри]] |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1809|day2=4|month2=3|year2=1817}} |- bgcolor = #AACC99 |'''5''' |[[Акс:GSJamesMonroe.jpg|100px]] |{{sortname|Ҷеймс|Монро|Монро, Ҷеймс}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmonroe/|title=Biography of James Madison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtPmrcI?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmonroe/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/monroe|title=James Monroe – Democratic-Republican Party – 5th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtQTpyc?url=http://www.history.com/topics/james-monroe#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=5|title=James Monroe (April&nbsp;28, 1758 – July&nbsp;4,&nbsp;1831)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtROLpq?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=5#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1758 — 1831)</small> |[[4 марта]] [[1817]] |[[4 марта]] [[1825]] |[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-Ҷумҳурихоҳ]] |{{sortname|Дэниэл|Томпкинс|Томпкинс, Дэниэл}} |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1817|day2=4|month2=3|year2=1825}} |- bgcolor = #AACC99 |'''6''' |[[Акс:John Quincy Adams.jpg|100px]] |{{sortname|Ҷон Куинси|Адамс|Адамс, Ҷон Куинси|Адамс, ҶонКуинси}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnquincyadams/|title=Biography of John Quincy Adams|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtS30gC?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnquincyadams/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/johnqadams|title=John Quincy Adams – Federalist, Democratic-Republican, National Republican, WHIG Party – 6th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtSmAUt?url=http://www.history.com/topics/john-quincy-adams#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=6|title=John Quincy Adams (July&nbsp;11, 1767 – February&nbsp;23,&nbsp;1848)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtU9WHs?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=6#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1767 — 1848)</small> |[[4 марта]] [[1825]] |[[4 марта]] [[1829]] |[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-Ҷумҳурихоҳ]] |{{sortname|Ҷон Колдвелл|Кэлхун|Кэлхун, Ҷон Колдвелл}} |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1825|day2=4|month2=3|year2=1829}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''7''' |[[Акс:Andrew jackson head.jpg|100px]] |{{sortname|Эндрю|Ҷексон|Ҷексон, Эндрю}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjackson/|title=Biography of Andrew Jackson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtUo59y?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjackson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/jackson|title=Andrew Jackson – Democratic-Republican Party – 7th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtVTI3T?url=http://www.history.com/topics/andrew-jackson#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=7|title=Andrew Jackson (March&nbsp;15, 1767 – June&nbsp;8,&nbsp;1845)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtWP8qw?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=7#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1767 — 1845)</small> |[[4 марта]] [[1829]] |[[4 марта]] [[1837]] |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] |[[Кэлхун, Ҷон Колдуэлл|Ҷон Колдуэлл Кэлхун]]<br>''Должность вакантна''<br>[[Ван Бюрен, Мартин|Мартин Ван Бюрен]] |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1829|day2=4|month2=3|year2=1837}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''8''' |[[Акс:MartinVanBuren.png|100px]] |{{sortname|Мартин|Ван Бюрен|Ван Бюрен, Мартин}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/martinvanburen/|title=Biography of Martin Van Buren|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtX3t9h?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/martinvanburen/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/vanburen|title=Martin Van Buren – Democratic-Republican, Democratic, and Free Soil Party – 8th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtXje7C?url=http://www.history.com/topics/martin-van-buren#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=8|title=Martin Van Buren (December&nbsp;5, 1782 – July&nbsp;24,&nbsp;1862)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtYbjRS?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=8#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1782 — 1862)</small> |[[4 марта]] [[1837]] |[[4 марта]] [[1841]] |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] |{{sortname|Ричард|Ҷонсон|Ҷонсон, Ричард Ментор}} |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1837|day2=4|month2=3|year2=1841}} |- bgcolor = #f0e68c |'''9''' |[[Акс:William Henry Harrison by James Reid Lambdin, 1835.jpg|100px]] |{{sortname|Уильям|Гаррисон|Гаррисон, Уильям Генри}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhenryharrison/|title=Biography of William Henry Harrison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtZGcaQ?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhenryharrison/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/williamhenryharrison|title=William Henry Harrison – WHIG Party – 9th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtZvawH?url=http://www.history.com/topics/william-henry-harrison#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=9|title=William Henry Harrison (February&nbsp;9, 1773 – April&nbsp;4,&nbsp;1841)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtaoZNG?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=9#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1773 — 1841)</small> |[[4 марта]] [[1841]] |[[4 апреля]] [[1841]]<ref name="умер">Умер своей смертью на посту президента.</ref> |[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]] |{{sortname|Ҷон|Тайлер|Тайлер, Ҷон}} |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1841|day2=4|month2=4|year2=1841}} |- | rowspan="2" |'''10''' | rowspan="2" |[[Акс:WHOportTyler.jpg|100px]] | rowspan="2" |{{sortname|Ҷон|Тайлер|Тайлер, Ҷон}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johntyler/|title=Biography of John Tyler|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtbTCeq?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johntyler/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/tyler|title=John Tyler – No Party – 10th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtcCE9P?url=http://www.history.com/topics/john-tyler#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=10|title=John Tyler (March&nbsp;29, 1790 – January&nbsp;18,&nbsp;1862)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtd3SxS?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=10#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1790 — 1862)</small> | rowspan="2" bgcolor="#f0e68c" |[[4 апреля]] [[1841]] | rowspan="2" |[[4 марта]] [[1845]] | style="padding: 0px" bgcolor="#f0e68c"|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]] | rowspan="2" | {{sort|-|''Должность вакантна''}} | rowspan="2" |{{Days between|day1=4|month1=4|year1=1841|day2=4|month2=3|year2=1845}} |- |Беҳизб<ref name="тайлер">Бывший член [[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократической партии]], избран [[Ноиби президенти ИМА|Ноиби президентом]] как [[Ҳизби вигҳо (ИМА)|виг]]. В 1841 году был исключён из [[Ҳизби вигҳо (ИМА)|партии]] из-за отказа поддерживать фракцию [[Ҳизби вигҳо (ИМА)|вигов]] в [[Конгресс ИМА|Конгрессе]].</ref> |- bgcolor = #CCEFFF |'''11''' |[[Акс:James Knox Polk by GPA Healy, 1858.jpg|100px]] |{{sortname|Ҷеймс Нокс|Полк|Полк, Ҷеймс Нокс}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamespolk/|title=Biography of James Polk|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtdibBi?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamespolk/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/polk|title=James Polk – Democratic Party – 11th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWteSNjL?url=http://www.history.com/topics/james-polk#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=11|title=James K. Polk (November&nbsp;2, 1795 – June&nbsp;15,&nbsp;1849)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtfJD3p?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=11#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1795 — 1849)</small> |[[4 марта]] [[1845]] |[[4 марта]] [[1849]] |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] |{{sortname|ҶорҶ|Даллас|Даллас, ҶорҶ}} |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1845|day2=4|month2=3|year2=1849}} |- bgcolor = #f0e68c |'''12''' |[[Акс:ZacharyTaylor.png|100px]] |{{sortname|Закари|Тейлор|Тейлор, Закари}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/zacharytaylor/|title=Biography of Zachary Taylor|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtfxJaU?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/zacharytaylor/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/taylor|title=Zachary Taylor – WHIG Party – 12th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtgbqtN?url=http://www.history.com/topics/zachary-taylor#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=12|title=Zachary Taylor (November&nbsp;24, 1784 – July&nbsp;9,&nbsp;1850)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWthTpid?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=12#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1784 — 1850)</small> |[[4 марта]] [[1849]] |[[9 июля]] [[1850]]<ref name="умер"/> |[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]] |{{sortname|Миллард|Филлмор|Филлмор, Миллард}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/millardfillmore/|title=Biography of Millard Fillmore|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWti8BaO?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/millardfillmore/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/fillmore|title=Millard Filmore – WHIG Party – 13th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtj2HRd?url=http://www.history.com/topics/millard-fillmore#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=13|title=Millard Fillmore (January&nbsp;7, 1800 – March&nbsp;8,&nbsp;1874)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtjyWQ5?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=13#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1849|day2=9|month2=7|year2=1850}} |- bgcolor = #f0e68c |'''13''' |[[Акс:Millard Fillmore.jpg|100px]] |{{sortname|Миллард|Филлмор|Филлмор, Миллард}} <small>(1800 — 1874)</small> |[[9 июля]] [[1850]] |[[4 марта]] [[1853]] |[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]] | {{sort|-|''Должность вакантна''}} |{{Days between|day1=9|month1=7|year1=1850|day2=4|month2=3|year2=1853}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''14''' |[[Акс:Franklin Pierce by GPA Healy, 1858.jpg|100px]] |{{sortname|Франклин|Пирс|Пирс, Франклин}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklinpierce/|title=Biography of Franklin Pierce|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtkd76R?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklinpierce/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/pierce|title=Franklin Pierce – Democratic Party – 14th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtlLCcN?url=http://www.history.com/topics/franklin-pierce#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=14|title=Franklin Pierce (November&nbsp;23, 1804 – October&nbsp;8,&nbsp;1869)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtmGptU?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=14#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1804 — 1869)</small> |[[4 марта]] [[1853]] |[[4 марта]] [[1857]] |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] |[[Кинг, Уильям (политик)|Уильям Кинг]] <br>''Должность вакантна'' |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1853|day2=4|month2=3|year2=1857}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''15''' |[[Акс:Jb15.gif|100px]] |{{sortname|Ҷеймс|Бьюкенен|Бюкенен, Ҷеймс}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesbuchanan/|title=Biography of James Buchanan|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtmvqZu?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesbuchanan/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/buchanan|title=James Buchanan – Democratic Party – 15th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtneNOL?url=http://www.history.com/topics/james-buchanan#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=15|title=James Buchanan (April&nbsp;23, 1791 – June&nbsp;1,&nbsp;1868)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtoaD9m?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=15#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1791 — 1868)</small> |[[4 марта]] [[1857]] |[[4 марта]] [[1861]] |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] |{{sortname|Ҷон|БрекинриҶ|БрекинриҶ, Ҷон Кэбелл}} |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1857|day2=4|month2=3|year2=1861}} |- bgcolor = #FFB6B6 | rowspan="2" |'''16''' | rowspan="2" |[[Акс:Abraham Lincoln by George Peter Alexander Healy.jpg|100px]] | rowspan="2" |{{sortname|Авраам|Линкольн|Линкольн, Авраам}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/abrahamlincoln/|title=Biography of Abraham Lincoln|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtpEkCE?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/abrahamlincoln/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/lincoln|title=Abraham Lincoln – Republic, National Union Party – 16th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtpu2YS?url=http://www.history.com/topics/abraham-lincoln#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=16|title=Abraham Lincoln (February&nbsp;12, 1809 – April&nbsp;15,&nbsp;1865)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtqg1bA?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=16#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1809 — 1865)</small> | rowspan="2" |[[4 марта]] [[1861]] | rowspan="2" |[[15 апреля]] [[1865]]<ref name="убит">Убит.</ref> | rowspan="2" |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]<ref name="нацсоюз">[[Линкольн, Авраам|Авраам Линколн]] и [[Ҷонсон, Эндрю|Эндрю Ҷонсон]] в [[Президентские выборы в ИМА (1864)|1864 году]] были избраны как члены партии [[Национальный союз (ИМА)|Национальный союз]]</ref> | style="background:#FFB6B6; padding: 0px"|[[Гэмлин, Ганнибал|Ганнибал Гэмлин]] | rowspan="2" |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1861|day2=15|month2=4|year2=1865}} |- |bgcolor = #CCEFFF|[[Ҷонсон, Эндрю|Эндрю Ҷонсон]] |- bgcolor = #CCEFFF |'''17''' |[[Акс:aj17.gif|100px]] |{{sortname|Эндрю|Ҷонсон|Ҷонсон, Эндрю}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjohnson/|title=Biography of Andrew Johnson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtrKp26?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjohnson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/andrewjohnson|title=Andrew Johnson – National Union Party – 17th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWts1uOo?url=http://www.history.com/topics/andrew-johnson#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=17|title=Andrew Johnson (December&nbsp;29, 1808 – July&nbsp;31,&nbsp;1875)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtsrSxV?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=17#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1808 — 1875)</small> |[[15 апреля]] [[1865]] |[[4 марта]] [[1869]] |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]<ref name="нацсоюз"/> | {{sort|-|''Должность вакантна''}} |{{Days between|day1=15|month1=4|year1=1865|day2=4|month2=3|year2=1869}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''18''' |[[Акс:Ugrant.jpeg|100px]] |{{sortname|Улисс|Грант|Грант, Улисс Симпсон}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ulyssessgrant/|title=Biography of Ulysses S. Grant|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWttWEof?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ulyssessgrant/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/grant|title=Ulysses S. Grant – National Union Party – 18th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWyf0pks?url=http://www.history.com/topics/ulysses-s-grant#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=18|title=Ulysses S. Grant (April&nbsp;27, 1822 – July&nbsp;23,&nbsp;1885)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0AUFiC?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=18#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1822 — 1885)</small> |[[4 марта]] [[1869]] |[[4 марта]] [[1877]] |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] |[[Колфакс, Шайлер|Шайлер Колфакс]] <br>[[Уилсон, Генри|Генри Уилсон]] <br>''Должность вакантна'' |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1869|day2=4|month2=3|year2=1877}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''19''' |[[Акс:Daniel Huntington - Rutherford Birchard Hayes - Google Art Project.jpg|100px]] |{{sortname|Ратерфорд|Хейс|Хейс, Ратерфорд Бёрчард}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/rutherfordbhayes/|title=Biography of Rutherford B. Hayes|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0BEWgW?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/rutherfordbhayes/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/hayes|title=Rutherford B. Hayes – Republican Party – 19th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0C3eS6?url=http://www.history.com/topics/rutherford-b-hayes#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=19|title=Rutherford B. Hayes (October&nbsp;4, 1822 – January&nbsp;17,&nbsp;1893)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0CymXI?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=19#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1822 — 1893)</small> |[[4 марта]] [[1877]] |[[4 марта]] [[1881]] |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] |{{sortname|Уильям|Уилер|Уилер, Уильям Элмон}} |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1877|day2=4|month2=3|year2=1881}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''20''' |[[Акс:Ole Peter Hansen Balling - James Garfield - Google Art Project.jpg|100px]] |{{sortname|Ҷеймс|Гарфилд|Гарфилд, Ҷеймс Абрам}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesgarfield/|title=Biography of James Garfield|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Dp3Hk?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesgarfield/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/garfield|title=James Garfield – Republican Party – 20th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0EWp2a?url=http://www.history.com/topics/james-a-garfield#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=20|title=James A. Garfield (November&nbsp;19, 1831 – September&nbsp;19,&nbsp;1881)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0FS2ZX?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=20#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1831 — 1881)</small> |[[4 марта]] [[1881]] |[[19 сентября]] [[1881]]<ref name="убит"/> |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] |{{sortname|Честер|Артур|Артур, Честер Алан}} |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1881|day2=19|month2=9|year2=1881}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''21''' |[[Акс:Ca21.gif|100px]] |{{sortname|Честер|Артур|Артур, Честер Алан}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/chesterarthur/|title=Biography of Chester Arthur|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0GAKIw?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/chesterarthur/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/arthur|title=Chester A. Arthur – Republican Party – 21st President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Gp0hy?url=http://www.history.com/topics/chester-a-arthur#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=21|title=Chester A. Arthur (October&nbsp;5, 1829 – November&nbsp;18,&nbsp;1886)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Hjtxy?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=21#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1829 — 1886)</small> |[[19 сентября]] [[1881]] |[[4 марта]] [[1885]] |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] | {{sort|-|''Должность вакантна''}} |{{Days between|day1=19|month1=9|year1=1881|day2=4|month2=3|year2=1885}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''22''' |[[Акс:Grover Cleveland portrait2.jpg|100px]] |{{sortname|Гровер|Кливленд|Кливленд, Стивен Гровер}}<ref name="HIS-grover">{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/cleveland|title=Grover Cleveland – Democratic Party – 22nd and 24th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0IR6Ma?url=http://www.history.com/topics/grover-cleveland#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref name="AP=grover">{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=22|title=Grover Cleveland (March&nbsp;18, 1837 – June&nbsp;24,&nbsp;1908)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0JLX1L?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=22#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1837 — 1908)</small> |[[4 марта]] [[1885]] |[[4 марта]] [[1889]] |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] |[[Хендрикс, Томас|Томас Хендрикс]] <br>''Должность вакантна'' |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1885|day2=4|month2=3|year2=1889}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''23''' |[[Акс:Benjamin Harrison, head and shoulders bw photo, 1896.jpg|100px]] |{{sortname|БенҶамин|Гаррисон|Гаррисон, БенҶамин}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/benjaminharrison/|title=Biography of Benjamin Harrison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Xa7Dm?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/benjaminharrison/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/benjaminharrison|title=William Henry Harrison – Whig Party – 23rd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0YJuoE?url=http://www.history.com/topics/benjamin-harrison#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=23|title=Benjamin Harrison (August&nbsp;20, 1833 – March&nbsp;13,&nbsp;1901)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0ZAJMK?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=23#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1833 — 1901)</small> |[[4 марта]] [[1889]] |[[4 марта]] [[1893]] |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] |{{sortname|Леви|Мортон|Мортон, Леви}} |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1889|day2=4|month2=3|year2=1893}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''24''' |[[Акс:Grover Cleveland, painting by Anders Zorn.jpg|100px]] |{{sortname|Гровер|Кливленд|Кливленд, Стивен Гровер}}<br><small>''(второй раз)''</small><ref name="HIS-grover" /> <small>(1837 — 1908)</small> |[[4 марта]] [[1893]] |[[4 марта]] [[1897]] |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] |{{sortname|Эдлай|Стивенсон|Стивенсон, Эдлай Эвинг I}} |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1893|day2=4|month2=3|year2=1897}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''25''' |[[Акс:Official White House portrait of William McKinley.jpg|100px]] |{{sortname|Уильям|Мак-Кинли|Мак-Кинли, Уильям}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williammckinley/|title=Biography of William McKinley|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Zp4hf?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williammckinley/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/mckinley|title=William McKinley – Republican Party – 25th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0aWCAK?url=http://www.history.com/topics/william-mckinley#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=24|title=William McKinley (January&nbsp;29, 1843 – September&nbsp;14,&nbsp;1901)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0bPGay?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=24#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1843 — 1901)</small> |[[4 марта]] [[1897]] |[[14 сентября]] [[1901]]<ref name="убит"/> |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] |[[Хобарт, Гаррет|Гаррет Хобарт]] <br>''Должность вакантна''<br>[[Рузвельт, Теодор|Теодор Рузвельт]] |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1897|day2=14|month2=9|year2=1901}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''26''' |[[Акс:Americana 1920 Theodore Roosevelt.jpg|100px]] |{{sortname|Теодор|Рузвельт|Рузвельт, Теодор}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/theodoreroosevelt/|title=Biography of Theodore Roosevelt|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0c3jzk?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/theodoreroosevelt/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/teddyroosevelt|title=Theodore Roosevelt – Republican, Bull Moose Party – 26th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0cjFrq?url=http://www.history.com/topics/theodore-roosevelt#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=25|title=Theodore Roosevelt (October&nbsp;27, 1858 – January&nbsp;6,&nbsp;1919)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0dd4J6?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=25#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1858 — 1919)</small> |[[14 сентября]] [[1901]] |[[4 марта]] [[1909]] |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] | ''Должность вакантна'' <br>[[Фэрбенкс, Чарльз|Чарлз Фэрбенкс]] |{{Days between|day1=14|month1=9|year1=1901|day2=4|month2=3|year2=1909}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''27''' |[[Акс:Anders Zorn - Portrait of William Howard Taft (1911).jpg|100px]] |{{sortname|Уильям|Тафт|Тафт, Уильям Говард}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhowardtaft/|title=Biography of William Howard Taft|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0eHXS3?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhowardtaft/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/taft|title=William Howard Taft – Republican Party – 27th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0exOuZ?url=http://www.history.com/topics/william-howard-taft#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=26|title=William Howard Taft (September&nbsp;15, 1857 – March&nbsp;8,&nbsp;1930)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0foxkE?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=26#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1857 — 1930)</small> |[[4 марта]] [[1909]] |[[4 марта]] [[1913]] |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] |[[Шерман, Ҷеймс|Ҷеймс Шерман]] <br>''Должность вакантна'' |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1909|day2=4|month2=3|year2=1913}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''28''' |[[Акс:Ww28.jpg|100px]] |{{sortname|Вудро|Вильсон|Вильсон, Томас Вудро}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/woodrowwilson/|title=Biography of Woodrow Wilson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0gTJLP?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/woodrowwilson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref name="history-6026">{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/woodrow-wilson|title=Woodrow Wilson|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-10-29|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201127015645/https://www.history.com/topics/us-presidents/woodrow-wilson|archivedate=2020-11-27}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=27|title=Woodrow Wilson (December&nbsp;28, 1856 – February&nbsp;3,&nbsp;1924)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0i3VkD?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=27#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1856 — 1924)</small> |[[4 марта]] [[1913]] |[[4 марта]] [[1921]] |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] |{{sortname|Томас|Маршалл|Маршалл, Томас Райли}} |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1913|day2=4|month2=3|year2=1921}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''29''' |[[Акс:wh29.gif|100px]] |{{sortname|Уоррен|Гардинг|Гардинг, Уоррен}}<ref name="history-6026" /><ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/warrenharding/|title=Biography of Warren G. Harding|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0ihx4B?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/warrenharding/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=28|title=Warren G. Harding (November&nbsp;2, 1865 – August&nbsp;2,&nbsp;1923)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0kVnjC?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=28#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1865 — 1923)</small> |[[4 марта]] [[1921]] |[[2 августа]] [[1923]]<ref name="даргузашт"/> |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] |{{sortname|Калвин|Кулиҷ|Кулиҷ, Ҷон Калвин}} |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1921|day2=2|month2=8|year2=1923}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''30''' |[[Акс:Calvin Coolidge.jpg|100px]] |{{sortname|Калвин|КулиҶ|КулиҶ, Калвин}}<ref name="history-6026" /><ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/calvincoolidge/|title=Biography of Calvin Coolidge|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0lAHv3?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/calvincoolidge/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=29|title=Calvin Coolidge (July&nbsp;4, 1872 – January&nbsp;5,&nbsp;1933)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0nks1I?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=29#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1872 — 1933)</small> |[[2 августа]] [[1923]] |[[4 марта]] [[1929]] |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] | ''Должность вакантна'' <br>[[Дауэс, Чарльз|Чарлз Дауэс]] |{{Days between|day1=2|month1=8|year1=1923|day2=4|month2=3|year2=1929}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''31''' |[[Акс:Herbert Clark Hoover by Greene, 1956.jpg|100px]] |[[Ҳерберт Ҳувер]]<ref name="history-6026" /><ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/herberthoover/|title=Biography of Herbert Hoover|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5OeOaZ?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/herberthoover/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=30|title=Herbert Hoover (August&nbsp;10, 1874 – October&nbsp;20,&nbsp;1964)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5RTl1v?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=30#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1874 — 1964)</small> |[[4 март]]и [[1929]] |[[4 март]]и [[1933]] |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] |{{sortname|Чарльз|Кёртис|Кёртис, Чарльз}} |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1929|day2=4|month2=3|year2=1933}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''32''' |[[Акс:FDR 1944 Color Portrait.jpg|100px]] |{{sortname|Франклин|Рузвельт|Рузвельт, Франклин Делано}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklindroosevelt/|title=Biography of Franklin D. Roosevelt|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-20|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5SJJ3z?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklindroosevelt/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref name="history-6356">{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/franklin-d-roosevelt|title=Franklin D. Roosevelt|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-10-29|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201206123250/https://www.history.com/topics/us-presidents/franklin-d-roosevelt|archivedate=2020-12-06}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=31|title=Franklin D. Roosevelt (January&nbsp;30, 1882 – April&nbsp;12,&nbsp;1945)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5Vf8Rr?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=31#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1882 — 1945)</small> |[[4 марта]] [[1933]] |[[12 апреля]] [[1945]]<ref name="умер"/> |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] |[[Гарнер, Ҷон|Ҷон Гарнер]] <br>[[Уоллес, Генри|Генри Уоллес]] <br>[[Трумэн, Гарри|Гарри Трумэн]] |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1933|day2=12|month2=4|year2=1945}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''33''' |[[Акс:TRUMAN 58-766-06 (cropped).jpg|100px]] |{{sortname|Гарри|Трумэн|Трумэн, Гарри}}<ref name="history-6356" /><ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/harrystruman/|title=Biography of Harry S Truman|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5WND3h?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/harrystruman/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=32|title=Harry S Truman (May&nbsp;8, 1884 – December&nbsp;26,&nbsp;1972)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5X2OP7?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=32#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1884 — 1972)</small> |[[12 апреля]] [[1945]] |[[20 января]] [[1953]] |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] | ''Должность вакантна'' <br>[[Баркли, Олбен|Олбен Баркли]] |{{Days between|day1=12|month1=4|year1=1945|day2=20|month2=1|year2=1953}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''34''' |[[Акс:Dwight D. Eisenhower, official photo portrait, May 29, 1959.jpg|100px]] |{{sortname|Дуайт|Эйзенхауэр|Эйзенхауэр, Дуайт Дэвид}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/dwightdeisenhower/|title=Biography of Dwight D. Eisenhower|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5Xh5aq?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/dwightdeisenhower/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/eisenhower |title=Dwight D. Eisenhower – Democratic Party – 34th President – American Presidents |accessdate=2009-01-12 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090227201614/http://www.history.com/presidents/eisenhower# |archivedate=2009-02-27 |deadlink=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=33|title=Dwight D. Eisenhower (October&nbsp;14, 1890 – March&nbsp;28,&nbsp;1969)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5b1ZOe?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=33#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1890 — 1969)</small> |[[20 января]] [[1953]] |[[20 января]] [[1961]] |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] |{{sortname|Ричард|Никсон|Никсон, Ричард Милхауз}} |{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1953|day2=20|month2=1|year2=1961}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''35''' |[[Акс:John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg|100px]] |[[Ҷон Ф. Кеннедӣ]]<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnfkennedy/|title=Biography of John F. Kennedy|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5bgtaK?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnfkennedy/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref name="history-4142">{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/john-f-kennedy|title=John F. Kennedy|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-10-29|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201207133212/https://www.history.com/topics/us-presidents/john-f-kennedy|archivedate=2020-12-07}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=34|title=John F. Kennedy (May&nbsp;29, 1917 – November&nbsp;22,&nbsp;1963)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5eWrya?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=34#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1917 — 1963)</small> |[[20 января]] [[1961]] |[[22 ноября]] [[1963]]<ref name="кушта шуд"/> |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] |{{sortname|Линдон|Ҷонсон|Ҷонсон, Линдон Бэйнс}} |{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1961|day2=22|month2=11|year2=1963}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''36''' |[[Акс:37 Lyndon Johnson 3x4.jpg|100px]] |{{sortname|Линдон|Ҷонсон|Ҷонсон, Линдон Бейнс}}<ref name="history-4142" /><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=35|title=Lyndon B. Johnson (August&nbsp;27, 1908 – January&nbsp;22,&nbsp;1973)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5fBxbG?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=35#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1908 — 1973)</small> |[[22 ноября]] [[1963]] |[[20 января]] [[1969]] |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] | ''Должность вакантна'' <br>[[Хамфри, Хьюберт|Хьюберт Хамфри]] |{{Days between|day1=22|month1=11|year1=1963|day2=20|month2=1|year2=1969}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''37''' |[[Акс:Nixon Official Presidential Portrait, 07-08-1971.jpg|100px]] |{{sortname|Ричард|Никсон|Никсон, Ричард Милхауз}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/richardnixon/|title=Richard M. Nixon|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5fptCn?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/richardnixon/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/nixon|title=Richard Nixon – Republican Party – 37th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5gVPbk?url=http://www.history.com/topics/richard-m-nixon#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=36|title=Richard M. Nixon (January&nbsp;9, 1913 – April&nbsp;22,&nbsp;1994)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5hThSH?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=36#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1913 — 1994)</small> |[[20 января]] [[1969]] |[[9 августа]] [[1974]]<ref name="отставка">Ушёл в отставку.</ref> |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] |[[Агню, Спиро|Спиро Агню]] <br>''Должность вакантна'' <br>[[Форд, Ҷеральд Рудольф|Ҷеральд Форд]] |{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1969|day2=9|month2=8|year2=1974}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''38''' |[[Акс:Gerald Ford.jpg|100px]] |{{sortname|Ҷеральд|Форд|Форд, Ҷеральд Рудольф}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/geraldford/|title=Biography of Gerald R. Ford|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5i8Iew?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/geraldford/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref name="history-4247">{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/gerald-r-ford|title=Gerald Ford|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-11-09|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201207203122/https://www.history.com/topics/us-presidents/gerald-r-ford|archivedate=2020-12-07}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=37|title=Gerald R. Ford (July&nbsp;14, 1913 – December&nbsp;26,&nbsp;2006)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5jkj77?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=37#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1913 — 2006)</small> |[[9 августа]] [[1974]] |[[20 января]] [[1977]] |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] | ''Должность вакантна'' <br>[[Рокфеллер, Нельсон|Нельсон Рокфеллер]] |{{Days between|day1=9|month1=8|year1=1974|day2=20|month2=1|year2=1977}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''39''' |[[Акс:JimmyCarterPortrait2.jpg|100px]] |{{sortname|Ҷимми|Картер|Картер, Ҷеймс Эрл}}<ref name="history-4247" /><ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jimmycarter|title=Biography of Jimmy Carter|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5kYf3A?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jimmycarter#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=38|title=Jimmy Carter (October&nbsp;1, 1924&nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5lCs4l?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=38#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(род. 1924)</small> |[[20 января]] [[1977]] |[[20 января]] [[1981]] |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] |{{sortname|Уолтер|Мондейл|Мондейл, Уолтер}} |{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1977|day2=20|month2=1|year2=1981}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''40''' |[[Акс:Ronald Reagan 1981 presidential portrait.jpg|100px]] |{{sortname|Рональд|Рейган|Рейган, Рональд}}<ref name="history-4247" /><ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ronaldreagan/|title=Biography of Ronald Reagan|accessdate=2009-01-12|date=2008-06-25|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5m1L2U?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ronaldreagan/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=39|title=Ronald Reagan (February&nbsp;6, 1911 – June&nbsp;5,&nbsp;2004)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5mg2Dh?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=39#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1911 — 2004)</small> |[[20 января]] [[1981]] |[[20 января]] [[1989]] |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] |{{sortname|ҶорҶ|Буш — старший|Буш, ҶорҶ Герберт Уокер}} |{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1981|day2=20|month2=1|year2=1989}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''41''' |[[Акс:George H. W. Bush, President of the United States, 1989 official portrait (cropped).jpg|100px]] |{{sortname|ҶорҶ Герберт Уокер|Буш|Буш, ҶорҶ Герберт Уокер}} («ҶорҶ Буш — старший»)<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgehwbush/|title=Biography of George Herbert Walker Bush|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5nLY6D?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgehwbush/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/georgebush|title=George H. W. Bush – Republican Party – 41st President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5o2ZZs?url=http://www.history.com/topics/george-bush#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=40|title=George Bush (June&nbsp;12, 1924&nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5oy2SO?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=40#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(1924 — 2018)</small> |[[20 января]] [[1989]] |[[20 января]] [[1993]] |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] |{{sortname|Дэн|Куэйл|Куэйл, Ҷеймс Дэнфорт}} |{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1989|day2=20|month2=1|year2=1993}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''42''' |[[Акс:Bill Clinton.jpg|100px]] |{{sortname|Билл|Клинтон|Клинтон, Уильям Ҷефферсон}}<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamjclinton/|title=Biography of William J. Clinton|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5pcMVN?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamjclinton/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/billclinton|title=Bill Clinton – Democratic Party – 42nd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5qITYX?url=http://www.history.com/topics/bill-clinton#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=41|title=Bill Clinton (August&nbsp;19, 1946&nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5rD3KE?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=41#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(род. 1946)</small> |[[20 января]] [[1993]] |[[20 января]] [[2001]] |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] |{{sortname|Альберт|Гор|Гор, Альберт}} |{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1993|day2=20|month2=1|year2=2001}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''43''' |[[Акс:George-W-Bush.jpeg|100px]] |{{sortname|ҶорҶ Уокер|Буш|Буш, ҶорҶ Уокер}} («ҶорҶ Буш — младший»)<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewbush/|title=Biography of President George W. Bush|accessdate=2009-01-12|date=2007-02-25|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5rsSRR?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewbush/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/georgewbush|title=George W. Bush – Republican Party – 43rd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5sY9V2?url=http://www.history.com/topics/george-w-bush#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=42|title=George W. Bush (July&nbsp;6, 1946&nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5tTlzq?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=42#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(зод. 1946)</small> |[[20 январ]] [[2001]] |[[20 январ]] [[2009]] |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] |{{sortname|Дик|Чейни|Чейни, Ричард}} |{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2001|day2=20|month2=1|year2=2009}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''44''' |[[Акс:President Barack Obama (cropped).jpg|100px]] |{{sortname|Барак|Обама|Обама, Барак Хусейн}}<ref name="whouseobama">{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/administration/president_obama/|title=President Barack Obama|accessdate=2009-01-20|publisher=Whitehouse.gov|date=2009-01-20|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5u88FA?url=http://www.whitehouse.gov/administration/president-obama/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/obama|title=Barack Obama – Democratic Party – 44th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5uqsiY?url=http://www.history.com/topics/barack-obama#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=43|title=Barack Obama (August&nbsp;4, 1961&nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5vlQeP?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=43#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}</ref> <small>(зод. 1961)</small> |[[20 январ]] [[2009]] |[[20 январ]] [[2017]] |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] |{{sortname|Ҷо|Байден|Байден, Ҷо}} |{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2009|day2=20|month2=1|year2=2017}} |- bgcolor = #FFB6B6 |'''45''' |[[Акс:Donald Trump official portrait (cropped).jpg|100px]] |{{sortname|Дональд|Трамп|Трамп, Доналд}} <small>(зод. 1946)</small> |[[20 январ]] [[2017]] |[[20 январ]] [[2021]] |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] |{{sortname|Майк|Пенс|Пенс, Майк}} |{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2017|day2=20|month2=1|year2=2021}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''46''' |[[Акс:Joe Biden official portrait 2013 (cropped) 2.jpg|100px]] |{{sortname|Ҷо|Байден|Байден, Ҷо}} <small>(зод. 1942)</small> |[[20 январ]] [[2021]] |[[20 январ]] [[2025]] |[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]] |{{sortname|Камала|Харрис|Харрис, Камала}} |{{age in days|2021|1|20}} |- bgcolor = #CCEFFF |'''45''' |[[Акс:Donald Trump official portrait (cropped).jpg|100px]] |{{sortname|Дональд|Трамп|Трамп, Доналд}} <small>(зод. 1946)</small> |[[20 январ]] [[2025]] |то имрӯз |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]] |{{sortname|Майк|Пенс|Пенс, Майк}} |{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2017|day2=20|month2=1|year2=2021}} |- bgcolor = #CCEFFF |} == Президентҳои собиқ == Мувофиқи маълумоти моҳи апрели соли 2021 ҳоло панҷ перзиденти ИМА дар қади ҳаёт мебошанд. {| class="wikitable" !Президент !Годы президентства !Дата рождения |- |[[Ҷимми Картер|Ҷимми Картер]] | align="center" |1977—1981 |[[1 октябр]]я [[Соли 1924|1924]] |- |[[Билл Клинтон]] | align="center" |1993—2001 |[[19 август]]а [[Соли 1946|1946]] |- |[[Ҷорҷ Уокер Буш|Ҷорҷ Уокер Буш]] | align="center" |2001—2009 |[[6 июл]]я [[Соли 1946|1946]] |- |[[Барак Обама]] | align="center" |2009—2017 |[[6 август]]а [[Соли 1961|1961]] |- |[[Доналд Трамп|Доналд Трамп]] | align="center" |2017—2021 |[[14 июн]]я [[Соли 1946|1946]] |} Охирин касе, ки 30 ноябри соли [[Соли 2018|2018]] дар синни 94-солагӣ даргузашт, [[Ҷорҷ Буш]] (президенти ИМА аз соли 1989 то 1993) буд. == Инчунин нигаред == * [[Рӯйхати хонумҳои аввали Иёлоти Муттаҳида]] == Эзоҳ == == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/20101006034811/http://www.whitehouse.gov/about/presidents Рӯйхати президентҳои ИМА] дар сайти Кохи Сафед{{ref-en}}{{v|13|03|2011}} * ''Иванян Е.А.'' [http://usa-history.ru/books/item/f00/s00/z0000035/index.shtml Аз Ҷорҷ Вашингтон то Ҷорҷ Буш: Кохи Сафед ва матбуот]. М.: Нашри адабиёти сиёсӣ, 1991. * {{Книга|автор=[[Чернявский, Георгий Иосифович|Чернявский Г. И.]], Дубова Л. Л.|заглавие=Президенты США|место=М.|издательство=Молодая гвардия|год=2019|страниц=800|серия=[[Жизнь замечательных людей]]|isbn=978-5-235-04319-0|ref=}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо]] [[Гурӯҳ:Президентҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони ИМА]] [[Гурӯҳ:Феҳристи сарварони кишварҳо]] aa7f6qllceujy2hgupwngztgvgffdiu 0 299402 1481215 1304394 2026-07-17T05:04:12Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481215 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Аҳлиддин (Ҳамном)|Аҳлиддин }} {{Ҳамнасабҳо |Ибодуллозода (Ҳамнасаб)|Ибодуллозода}} {{Олим |ном = Аҳлиддин Ибодуллозода |номи аслӣ = Ибодуллозода Аҳлиддин Ибодулло |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 28.05.1984 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|вилояти Хатлон|}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт= |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт= |фазои илмӣ = [[таърих]] |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]], [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]], [[Осорхонаи миллии Тоҷикистон]],[[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои таърих}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||}} |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Аҳлиддин Ибодуллозода''' ([[28 май|28 майи]] [[1984]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[омӯзгор]], [[олим]], [[доктори илмҳои таърих]], Ректори [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] (аз соли 2022). == Зиндагинома == Аҳлиддин Ибодуллозода [[28 май|28 майи]] [[соли 1984]] ба дунё омадааст. Дар соли 2007 шуъбаи рӯзонаи факултети таърихи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистонро хатм кардааст<ref>{{Cite web|url=https://www.tgpu.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=87&lang=tj|title=Ректори Донишгоҳ|website=www.tgpu.tj|accessdate=2022-06-14}}</ref>. == Корнома == * 2007—2009 — ассистенти кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқи факултети таърихи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон]]. * 2009—2012 — аспиранти кафедраи таърихи халқи тоҷики факултети таърихи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон]]. * 2012—2014 — муаллими калони кафедраи ҳуқуқи факултети таърихи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон]]. * 2014—2016 — мутахассиси раёсати илм ва навоварии техникӣ ва ҳамзамон дотсенти кафедраи таърихи халқи тоҷики [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]. * 2016 — муовини директории Пажӯҳишгоҳи рушди маориф ба номи Абдураҳмони Ҷомии [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]]. * 2016—2018 — сардори раёсати илм ва инноватсияи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон. * 2019—2021 — сармутахассис ва мудири бахши маориф ва илми раёсати маориф, фарҳанг ва иттилооти Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. * 2021—2022 — директори [[Осорхонаи миллии Тоҷикистон]]. * Аз июни 2022 — Ректори [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]].<ref>{{Cite web|url=https://www.tgpu.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=87&lang=tj|title=Ректори Донишгоҳ|website=www.tgpu.tj|accessdate=2022-06-14}}</ref == Ҷоизаҳо == * Нишони «Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон», * Нишони «Аълочии фарҳанги Тоҷикистон», * медали ҷашнии «25-солагии Қувваҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» * Ҷоизаи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника (2018). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] [[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]] lltgc8ynvcp2n6j8gtonpk2ymu6hd3q 0 300941 1481254 1444689 2026-07-17T10:08:21Z ~2026-40358-07 143278 вироишоти сабкӣ 1481254 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = Шаҳрак | номи тоҷикӣ = Зарнисор | кишвар = {{Парчам |Тоҷикистон}} | минтақа = Вилояти Суғд{{!}}Суғд | шакли минтақа = Вилоят | ноҳия = Гулистон (шаҳр){{!}}Гулистон | шакли ноҳия = Шаҳр | замони таъсис = 1948 | номҳои пешина = Олтинтопкан | мақом аз = 1951 | аҳолӣ = 2 800 | соли барӯйхатгирӣ = 2017 | ҳайати миллӣ = [[тоҷикон]] | ҳайати динӣ = [[мусулмонон]] }} [[Акс:Алтын-Топкан.jpg|мини|Намое аз шаҳраки Олтин-Топкан, 1960]] '''Зарнисор''' (то соли 2009 ''Олтинтопкан'') — шаҳрак (аз соли 1951), маркази ҷамоати шаҳраки Зарнисори [[Гулистон (шаҳр)|шаҳри Гулистон]]. Аз Зарнисор то маркази шаҳри Гулистон 130 км, то маркази вилоят (шаҳри [[Хуҷанд]]) 145 км. Аҳолиаш 2774 нафар (августи 2026). == Ҷуғрофиё == Зарнисор дар қисми шимолии [[Вилояти Суғд|вилояти Суғд]], байни қаторкӯҳҳои Қаромазор ва Қурама воқеъ буда 14 апрели 1951 бунёд шудааст. == Иқтисод == Шаҳрак 3 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, 2 дорухона, беморхона, маркази тиббӣ, китобхона, клуби «Лола», боғчаи бачагонаи «Офтобак», сартарошхона, чойхона, бозор, маркази савдои «Ардашер», 11 нуқтаи савдои хусусӣ, масҷиди панҷвақта ва шуъбачаи милитсия дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: сабзавоткорӣ, ғаллакорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз наҳри Зарнисор ва чашмаҳо обёрӣ мешаванд. Зарнисор аз қадим бо маъданҳои рангаи худ машҳур буд. Аз конҳои назди Зарнисор (аз ҷумла конҳои истихроҷи маъдани «Зарнисори Марказӣ», «Зарнисори Шимолӣ», «Пойбулоқ») маъдани сурб, нуқра, руҳ, тило, уран ва висмут истихроҷ мекунанд. Аҳолиаш асосан дар ҶДММ «Ширкати кӯҳӣ-саноатии Тоҷикистону Хитой» кор мекунанд. == Шахсиятҳои маъруф == Дорандаи ордени Ленин Баҳриддин Машарипов ва ордени «Дӯстии халқҳо» Раҳмат Бобоев дар ҳамин шаҳрак таваллуд шудаанд. == Аҳолӣ == {| class="wikitable" |- ! 1959<ref>{{Cite web |url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php |title=Перепись-1959 |access-date=2013-08-28 |archive-date=2013-02-13 |archive-url=https://www.webcitation.org/6EP10FcwF?url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php |deadlink=no }}</ref> !! 1970<ref>{{Cite web |url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php |title=Перепись-1970 |access-date=2013-08-28 |archive-date=2013-02-12 |archive-url=https://www.webcitation.org/6EMpSfR60?url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php |deadlink=no }}</ref> !! 1979<ref>{{Cite web |url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg2.php |title=Перепись-1979 |access-date=2013-08-28 |archive-date=2013-02-12 |archive-url=https://www.webcitation.org/6EMpU8e5h?url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg2.php |deadlink=no }}</ref> !!1989<ref>{{Cite web |url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php |title=Перепись-1989 |access-date=2013-08-28 |archive-date=2012-02-04 |archive-url=https://www.webcitation.org/65CnSL6Mw?url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php |deadlink=no }}</ref> !! 2013<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.tj/ru/img/36a268df28cfe07c2098351a71bb2773_1372996589.pdf |title=Численность населения Таджикистана на 1 января 2013 года |accessdate=2013-08-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921053703/http://www.stat.tj/ru/img/36a268df28cfe07c2098351a71bb2773_1372996589.pdf |archivedate=2013-09-21 |deadlink=yes }}</ref> !2015<ref>{{cite web |url=http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |title=Архивированная копия |accessdate=2015-07-02 |deadlink=да |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150702021130/http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |archivedate=2015-07-02 }}</ref> !! 2019 !! 2020 |- | 6583 || 5526 || 5377 || 5982 || 2100 || 2200 || 2300 || 2400 |} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зарнисор|7|муаллиф= }} * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 * Қомуси Қайроққум. Х., 2004. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{Шаҳри Гулистон}} [[Гурӯҳ:Гулистон (шаҳр)]] cp9r6mhx5smshshll04ykwgjmmrdfvt 0 301506 1481014 1335613 2026-07-16T13:18:30Z Шухрат Саъдиев 5132 1481014 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Айюб (Ҳамном)| Айюб}} {{Ходими давлатӣ | вазифа = Раиси Шӯрои ҷумҳуриявии Иттифоқҳои касабаи ҶШС Тоҷикистон | тартиб = | парчам ={{парчам|Тоҷикистон}} | аввалдавр = 1963 | охирдавр = 1983 | пешгузашта = | ҷонишин = | вазифа_2 = Котиби якуми Кумитаи ҳизбии шаҳри Чкаловск | тартиб_2 = | парчам_2 = | аввалдавр_2 = 1958 | охирдавр_2 = 1963 | пешгузашта_2 = Петр Борисов | ҷонишин_2 = Ҳамид Нодиров | вазифа_3 = | тартиб_3 = | парчам_3 = | аввалдавр_3 = | охирдавр_3 = | пешгузашта_3 = | ҷонишин_3 = | вазифа_4 = | тартиб_4 = | парчам_4 = | аввалдавр_4 = | охирдавр_4 = | пешгузашта_4 = | ҷонишин_4 = }} '''Айюб Ҳайдаров''' ({{ВД-Дебоча}}) — [[ходими давлатӣ]] ва сиёсии тоҷику шӯравӣ. == Зиндагинома == Айюб Ҳайдаров [[7 ноябр|7 ноябри]] [[соли 1922]] дар шаҳри [[Истаравшан| Ӯротеппа]] ба дунё омадааст<ref>{{Cite web|url=https://centrasia.org/person2.php?st=1195063555|title=ХАЙДАРОВ Аюб Хайдарович|website=centrasia.org|publisher=ЦентрАзия|accessdate=2022-10-19}}</ref>. Замони дусола буданаш, падараш даргузашт<ref>{{Cite news|title=Зиндагии ибратбахш|author=М. Солеҳов|work=[[Ҷумҳурият]]|date=1997-11-06|language=tg}}</ref> ва ӯ зери тарбияи модар бузург шуду мактаби № 1 шаҳр<ref name=":0" /> ва дар солҳои 1939-1941 [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд|Институти педагогии Ленинобод ба номи С. М. Киров]]ро хатм кард. == Корнома == * 1941—1946 — муаллими синфҳои ибтидоӣ, корманди шуъбаи маориф ва инструктори кумитаи ҳизбӣ дар шаҳри Ӯротеппа. * 1946—1948 — шунавандаи мактаби дусолаи хизбӣ дар шаҳри Душанбе. * 1948—1950 — котиби кумитаи ҳизбии ноҳияи Калининобод. * 1950—1951 — котиби дуюми кумитаи ҳизбии ноҳияи Ӯротеппа. * 1951—1952 — ҷонишини раиси комиҷроияи вилояти Ленинобод<ref>{{Cite news|title=Славный сын республики|work=Чкаловский вестник|date=2008-09-07|author=Сурен Акопянс|language=ru}}</ref>. * 1952—1955 — шунавандаи мактаби олии ҳизбӣ дар шаҳри Маскав. * 1955—1963 — ҷонишини сардори шӯъбаи сиёсӣ, котиби дуввум ва котиби якуми кумитаи ҳизбии шаҳри Чкаловск. * 1963—1983 — раиси Шӯрои ҷумҳуриявии Иттифоқҳои касабаи Тоҷикистон. Аз соли 1959 то соли 1986 ӯ узви КМ ҲК Тоҷикистон буд<ref name=":0">{{Cite news|title=Был такой человек|author=Манижа КУРБАНОВА|work=[[ASIA-Plus]]|date=2007-11-15|page=С. 13}}</ref>. Солҳои 1959—1967 депутати Шӯрои Олии Тоҷикистон ва дар солҳои 1966—1986 депутати Шӯрои Олии ИҶШС даъватҳои 7, 8, 9, 10 интихоб шудааст. == Ордену ҷоизаҳо == Бо се Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, ду ордени «Нишони Фахрӣ», 4 медал ва 4 Ифтихорномаи Раёсати Шӯрои Олии Тоҷикистон унвони ифтихории «Корманди шоистаи фарҳанги Тоҷикистон» (1982) қадрдонӣ шудааст. == Даргузашт == Айюб Ҳайдаров [[23 январ|23 январи]] [[1999]] дар [[Душанбе]] даргузашт<ref name=":0" />. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ходими давлатӣ]] 83x1w4jdenlcdd4gn91inc38479nohz 1481015 1481014 2026-07-16T13:19:02Z Шухрат Саъдиев 5132 1481015 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Аюб (Ҳамном)| Аюб}} {{Ходими давлатӣ | вазифа = Раиси Шӯрои ҷумҳуриявии Иттифоқҳои касабаи ҶШС Тоҷикистон | тартиб = | парчам ={{парчам|Тоҷикистон}} | аввалдавр = 1963 | охирдавр = 1983 | пешгузашта = | ҷонишин = | вазифа_2 = Котиби якуми Кумитаи ҳизбии шаҳри Чкаловск | тартиб_2 = | парчам_2 = | аввалдавр_2 = 1958 | охирдавр_2 = 1963 | пешгузашта_2 = Петр Борисов | ҷонишин_2 = Ҳамид Нодиров | вазифа_3 = | тартиб_3 = | парчам_3 = | аввалдавр_3 = | охирдавр_3 = | пешгузашта_3 = | ҷонишин_3 = | вазифа_4 = | тартиб_4 = | парчам_4 = | аввалдавр_4 = | охирдавр_4 = | пешгузашта_4 = | ҷонишин_4 = }} '''Айюб Ҳайдаров''' ({{ВД-Дебоча}}) — [[ходими давлатӣ]] ва сиёсии тоҷику шӯравӣ. == Зиндагинома == Айюб Ҳайдаров [[7 ноябр|7 ноябри]] [[соли 1922]] дар шаҳри [[Истаравшан| Ӯротеппа]] ба дунё омадааст<ref>{{Cite web|url=https://centrasia.org/person2.php?st=1195063555|title=ХАЙДАРОВ Аюб Хайдарович|website=centrasia.org|publisher=ЦентрАзия|accessdate=2022-10-19}}</ref>. Замони дусола буданаш, падараш даргузашт<ref>{{Cite news|title=Зиндагии ибратбахш|author=М. Солеҳов|work=[[Ҷумҳурият]]|date=1997-11-06|language=tg}}</ref> ва ӯ зери тарбияи модар бузург шуду мактаби № 1 шаҳр<ref name=":0" /> ва дар солҳои 1939-1941 [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд|Институти педагогии Ленинобод ба номи С. М. Киров]]ро хатм кард. == Корнома == * 1941—1946 — муаллими синфҳои ибтидоӣ, корманди шуъбаи маориф ва инструктори кумитаи ҳизбӣ дар шаҳри Ӯротеппа. * 1946—1948 — шунавандаи мактаби дусолаи хизбӣ дар шаҳри Душанбе. * 1948—1950 — котиби кумитаи ҳизбии ноҳияи Калининобод. * 1950—1951 — котиби дуюми кумитаи ҳизбии ноҳияи Ӯротеппа. * 1951—1952 — ҷонишини раиси комиҷроияи вилояти Ленинобод<ref>{{Cite news|title=Славный сын республики|work=Чкаловский вестник|date=2008-09-07|author=Сурен Акопянс|language=ru}}</ref>. * 1952—1955 — шунавандаи мактаби олии ҳизбӣ дар шаҳри Маскав. * 1955—1963 — ҷонишини сардори шӯъбаи сиёсӣ, котиби дуввум ва котиби якуми кумитаи ҳизбии шаҳри Чкаловск. * 1963—1983 — раиси Шӯрои ҷумҳуриявии Иттифоқҳои касабаи Тоҷикистон. Аз соли 1959 то соли 1986 ӯ узви КМ ҲК Тоҷикистон буд<ref name=":0">{{Cite news|title=Был такой человек|author=Манижа КУРБАНОВА|work=[[ASIA-Plus]]|date=2007-11-15|page=С. 13}}</ref>. Солҳои 1959—1967 депутати Шӯрои Олии Тоҷикистон ва дар солҳои 1966—1986 депутати Шӯрои Олии ИҶШС даъватҳои 7, 8, 9, 10 интихоб шудааст. == Ордену ҷоизаҳо == Бо се Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, ду ордени «Нишони Фахрӣ», 4 медал ва 4 Ифтихорномаи Раёсати Шӯрои Олии Тоҷикистон унвони ифтихории «Корманди шоистаи фарҳанги Тоҷикистон» (1982) қадрдонӣ шудааст. == Даргузашт == Айюб Ҳайдаров [[23 январ|23 январи]] [[1999]] дар [[Душанбе]] даргузашт<ref name=":0" />. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ходими давлатӣ]] r726urbav6fp6brdrovqdafwmgmg3vv 0 303755 1481221 1430309 2026-07-17T05:14:02Z Шухрат Саъдиев 5132 1481221 wikitext text/x-wiki '''Исоев''' * [[Комилшо Исоев]] * [[Мӯсо Исоев]] * [[Орзу Исоев]] * [[Яҳйё Исоев]] {{ибҳомзудоӣ}} [[Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб]] 9dhht34xdas5o1gge7wqxhws6or08ln 0 304292 1481022 1418076 2026-07-16T15:52:46Z Zosya95 54344 Пайвандҳо ба шаҳри Балх ва Афғонистон 1481022 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Видоъии Хуросонӣ''' ({{lang-fa|وداعی خراسانی}}) — [[Шоир|шоири]] форс-тоҷик (асри 16). Зодгоҳаш шаҳри [[Балх|Балхи]] [[Афғонистон]]. Маълумоти тарҷумаиҳолӣ дар борааш кам аст. Тазкиранависон аз ӯ чун шоири баркамоли вилояти Хуросон ёд кардаанд. Дар "Тӯҳфаи Сомӣ"-и [[Соммирзои Сафавӣ]] ин мисраъҳо ба ӯ нисбат дода шудаанд: {{иқтибоси академикӣ|<poem> То зулфи дутои ту балои дили мо шуд, Савдои дили мо, ки яке буд, дуто шуд. </poem>|сарчашма=}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Видоии Хуросонӣ|3|муаллиф= }} 2tak1ans9x6kcb5spbt8ac1wkk6rrhp 0 304543 1481032 1471344 2026-07-16T17:00:12Z Zosya95 54344 1481032 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ранг | hex = 40E0D0 | rgb = 0, 255, 223 | cmyk = (64, 224, 208) | hsv = | cielch = | рамз = Пирӯзӣ | source = [[Secondary color]] }} '''Фирӯзаранг'''{{Efn|{{IPAc-en|ˈ|t|ɜːr|k|(|w|)|ɔɪ|z}} {{respell|TUR|k(w)oyz}}}} [[Ранг|рангест]], ки дар байни рангҳои кабуду сабз омада, номаш аз номи санги қимматбаҳои фирӯза гирифта шудааст. Калимаи ''"туркуаз"'' ба [[Садаи XVII|асри 17]] рост меояд ва аз калимаи [[Забони фаронсавӣ|фаронсавии]] {{Lang|fr|turquois}} гирифта шудааст., ки маънояш "туркӣ" аст, зеро ин маъдан бори аввал тавассути [[Туркия]] аз конҳои вилояти таърихии [[Хуросони Бузург|Хуросони]] [[Эрон]] (Форс) ва имрӯз Афғонистон ба Аврупо оварда шудааст. <ref>{{Cite journal|author=Beale|first=Thomas W.|date=1973-10-01|title=Early trade in highland Iran: A view from a source area|journal=[[World Archaeology]]|volume=5|issue=2|pages=133–48|doi=10.1080/00438243.1973.9979561|issn=0043-8243}}</ref> <ref name="rruff">{{Cite web|url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf|title=Turquoise|website=RRUFF Project, Department of Geosciences, University of Arizona|accessdate=2022-04-24|archivedate=2012-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120211163838/http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf}}</ref> Аввалин истифодаи сабтшудаи ''фирӯза'' ҳамчун номи ранг дар [[Забони инглисӣ|забони англисӣ]] соли 1573 буд. [[Акс:Turquoise.pebble.700pix.jpg|мини|[[Фирӯза|Санги]] қимматбаҳои [[фирӯза]], ки номи ин ранг аз он омадааст.]] [[Фирӯза]] як маъдани ношаффофи кабуду сабзтоби фосфати гидрогении [[мис]] ва [[алюминий]] буда, [[Формулаи химиявӣ|формулаи химиявии]] он [[Мис|CuAl₆]] ₍ [[Алюминий|PO4]] ) ₄ ( [[Ҳидроген|OH]] ) ₈ '''·''' [[Об|_4H2O]] мебошад. Он дар навъҳои баландтар нодир ва арзишманд аст ва ҳазорсолаҳо аз сабаби ранги беназири худ ҳамчун санги ороишӣ қадр карда мешавад. [[Акс:Closeup_of_Mir-i-Arab_Madrasa.jpg|мини|Гунбази фирӯзаи масҷиди Пои Калон дар [[Бухоро]], [[Ӯзбекистон]]]] Дар бисёре аз фарҳангҳои Ҷаҳони [[Дунёи қадим|Қадим]] ва Нав, ин санги қиматбаҳо ҳазорсолаҳо ҳамчун санги муқаддас, овардакунандаи бахту саодат ё балогардон қадр карда мешуд. Қадимтарин далели ин иддао дар [[Мисри Қадим]] пайдо шудааст, ки дар он ҷо ашёи қабр бо ороиши фирӯза кашф карда шудаанд, ки тақрибан ба 3000 сол пеш аз милод тааллуқ доранд.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwXg">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>Пеш аз милод . Дар [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Империяи қадимии Форс]], сангҳои қиматбаҳои осмонӣ қаблан дар гардан ё банди даст ҳамчун муҳофизат аз марги ғайритабиӣ пӯшида мешуданд. Агар ранги онҳо тағйир ёбад, бовар доштанд, ки пӯшанда сабабе дорад, ки аз наздик шудани фалокат тарсад. Дар айни замон, маълум шуд, ки фирӯза метавонад рангро тағйир диҳад. Ин тағйирот метавонад аз сабаби рӯшноӣ ё аз сабаби аксуламали кимиёвӣ, ки аз косметика, чанг ё туршии пӯст ба вуҷуд омадааст, ба вуҷуд ояд. Фирӯза санг ва рангест, ки бо гунбазҳо ва дохили [[Масҷид|масҷидҳои]] бузурги [[Эрон]], [[Осиёи Марказӣ]] ва [[Русия]] сахт алоқаманд аст. <ref> {{Cite book|first=Andrew|last=Petersen|date=21 June 1999|title=Dictionary of Islamic Architecture|edition=1st|page=121|publisher=Routledge|isbn=978-0415213325}} </ref> <ref> {{Cite web|url=http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|title=Tradition of the tile|author=Said|first=Farida M.|date=20 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130603121910/http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|archivedate=3 June 2013}} </ref>{{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Сояҳои сабз]] [[Гурӯҳ:Сояҳои кабуд]] [[Гурӯҳ:Ранг]] qqdwkh9gdo4kr5ay3o5iq6yr626552g 1481034 1481032 2026-07-16T19:57:10Z Zosya95 54344 1481034 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ранг | hex = 40E0D0 | rgb = 0, 255, 223 | cmyk = (64, 224, 208) | hsv = | cielch = | рамз = Пирӯзӣ | source = [[Secondary color]] }} '''Фирӯзаранг''' [[Ранг|рангест]], ки дар байни рангҳои кабуду сабз омада, номаш аз номи санги қимматбаҳои [[Фирӯза|фирӯза]] гирифта шудааст. ==Решаи ном == Калимаи ''"туркуаз"'' ба [[Садаи XVII|асри 17]] рост меояд ва аз калимаи [[Забони фаронсавӣ|фаронсавии]] {{Lang|fr|turquois}} гирифта шудааст., ки маънояш "туркӣ" аст, зеро ин маъдан бори аввал тавассути [[Туркия]] аз конҳои вилояти таърихии [[Хуросони Бузург|Хуросони]] [[Эрон]] (Форс) ва имрӯз Афғонистон ба Аврупо оварда шудааст. <ref>{{Cite journal|author=Beale|first=Thomas W.|date=1973-10-01|title=Early trade in highland Iran: A view from a source area|journal=[[World Archaeology]]|volume=5|issue=2|pages=133–48|doi=10.1080/00438243.1973.9979561|issn=0043-8243}}</ref> <ref name="rruff">{{Cite web|url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf|title=Turquoise|website=RRUFF Project, Department of Geosciences, University of Arizona|accessdate=2022-04-24|archivedate=2012-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120211163838/http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf}}</ref> Аввалин истифодаи сабтшудаи ''фирӯза'' ҳамчун номи ранг дар [[Забони инглисӣ|забони англисӣ]] соли 1573 буд. [[Акс:Turquoise.pebble.700pix.jpg|мини|[[Фирӯза|Санги]] қимматбаҳои [[фирӯза]], ки номи ин ранг аз он омадааст.]] [[Фирӯза]] як маъдани ношаффофи кабуду сабзтоби фосфати гидрогении [[мис]] ва [[алюминий]] буда, [[Формулаи химиявӣ|формулаи химиявии]] он [[Мис|CuAl₆]] ₍ [[Алюминий|PO4]] ) ₄ ( [[Ҳидроген|OH]] ) ₈ '''·''' [[Об|_4H2O]] мебошад. Он дар навъҳои баландтар нодир ва арзишманд аст ва ҳазорсолаҳо аз сабаби ранги беназири худ ҳамчун санги ороишӣ қадр карда мешавад. [[Акс:Closeup_of_Mir-i-Arab_Madrasa.jpg|мини|Гунбази мадрасаи Мири Араб дар [[Бухоро]], [[Ӯзбекистон]]]] Дар бисёре аз фарҳангҳои Ҷаҳони [[Дунёи қадим|Қадим]] ва Нав, ин санги қиматбаҳо ҳазорсолаҳо ҳамчун санги муқаддас, овардакунандаи бахту саодат ё балогардон қадр карда мешуд. Қадимтарин далели ин иддао дар [[Мисри Қадим]] пайдо шудааст, ки дар он ҷо ашёи қабр бо ороиши фирӯза кашф карда шудаанд, ки тақрибан ба 3000 сол пеш аз милод тааллуқ доранд.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwXg">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>Пеш аз милод . Дар [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Империяи қадимии Форс]], сангҳои қиматбаҳои осмонӣ қаблан дар гардан ё банди даст ҳамчун муҳофизат аз марги ғайритабиӣ пӯшида мешуданд. Агар ранги онҳо тағйир ёбад, бовар доштанд, ки пӯшанда сабабе дорад, ки аз наздик шудани фалокат тарсад. Дар айни замон, маълум шуд, ки фирӯза метавонад рангро тағйир диҳад. Ин тағйирот метавонад аз сабаби рӯшноӣ ё аз сабаби аксуламали кимиёвӣ, ки аз косметика, чанг ё туршии пӯст ба вуҷуд омадааст, ба вуҷуд ояд. Фирӯза санг ва рангест, ки бо гунбазҳо ва дохили [[Масҷид|масҷидҳои]] бузурги [[Эрон]], [[Осиёи Марказӣ]] ва [[Русия]] сахт алоқаманд аст. <ref> {{Cite book|first=Andrew|last=Petersen|date=21 June 1999|title=Dictionary of Islamic Architecture|edition=1st|page=121|publisher=Routledge|isbn=978-0415213325}} </ref>, <ref> {{Cite web|url=http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|title=Tradition of the tile|author=Said|first=Farida M.|date=20 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130603121910/http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|archivedate=3 June 2013}} </ref> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Сояҳои сабз]] [[Гурӯҳ:Сояҳои кабуд]] [[Гурӯҳ:Ранг]] eo7xd8mdcfbmnw636d4j4bfldk0coph 1481035 1481034 2026-07-16T20:00:09Z Zosya95 54344 1481035 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ранг | hex = 40E0D0 | r=64|g=224|b=208 | c=71|m=0|y=7|k=12 | h=174|s=71|v=88 | рамз = Пирӯзӣ | source = [[Secondary color]] }} '''Фирӯзаранг''' [[Ранг|рангест]], ки дар байни рангҳои кабуду сабз омада, номаш аз номи санги қимматбаҳои [[Фирӯза|фирӯза]] гирифта шудааст. ==Решаи ном == Калимаи ''"туркуаз"'' ба [[Садаи XVII|асри 17]] рост меояд ва аз калимаи [[Забони фаронсавӣ|фаронсавии]] {{Lang|fr|turquois}} гирифта шудааст., ки маънояш "туркӣ" аст, зеро ин маъдан бори аввал тавассути [[Туркия]] аз конҳои вилояти таърихии [[Хуросони Бузург|Хуросони]] [[Эрон]] (Форс) ва имрӯз Афғонистон ба Аврупо оварда шудааст. <ref>{{Cite journal|author=Beale|first=Thomas W.|date=1973-10-01|title=Early trade in highland Iran: A view from a source area|journal=[[World Archaeology]]|volume=5|issue=2|pages=133–48|doi=10.1080/00438243.1973.9979561|issn=0043-8243}}</ref> <ref name="rruff">{{Cite web|url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf|title=Turquoise|website=RRUFF Project, Department of Geosciences, University of Arizona|accessdate=2022-04-24|archivedate=2012-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120211163838/http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf}}</ref> Аввалин истифодаи сабтшудаи ''фирӯза'' ҳамчун номи ранг дар [[Забони инглисӣ|забони англисӣ]] соли 1573 буд. [[Акс:Turquoise.pebble.700pix.jpg|мини|[[Фирӯза|Санги]] қимматбаҳои [[фирӯза]], ки номи ин ранг аз он омадааст.]] [[Фирӯза]] як маъдани ношаффофи кабуду сабзтоби фосфати гидрогении [[мис]] ва [[алюминий]] буда, [[Формулаи химиявӣ|формулаи химиявии]] он [[Мис|CuAl₆]] ₍ [[Алюминий|PO4]] ) ₄ ( [[Ҳидроген|OH]] ) ₈ '''·''' [[Об|_4H2O]] мебошад. Он дар навъҳои баландтар нодир ва арзишманд аст ва ҳазорсолаҳо аз сабаби ранги беназири худ ҳамчун санги ороишӣ қадр карда мешавад. [[Акс:Closeup_of_Mir-i-Arab_Madrasa.jpg|мини|Гунбази мадрасаи Мири Араб дар [[Бухоро]], [[Ӯзбекистон]]]] Дар бисёре аз фарҳангҳои Ҷаҳони [[Дунёи қадим|Қадим]] ва Нав, ин санги қиматбаҳо ҳазорсолаҳо ҳамчун санги муқаддас, овардакунандаи бахту саодат ё балогардон қадр карда мешуд. Қадимтарин далели ин иддао дар [[Мисри Қадим]] пайдо шудааст, ки дар он ҷо ашёи қабр бо ороиши фирӯза кашф карда шудаанд, ки тақрибан ба 3000 сол пеш аз милод тааллуқ доранд.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwXg">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>Пеш аз милод . Дар [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Империяи қадимии Форс]], сангҳои қиматбаҳои осмонӣ қаблан дар гардан ё банди даст ҳамчун муҳофизат аз марги ғайритабиӣ пӯшида мешуданд. Агар ранги онҳо тағйир ёбад, бовар доштанд, ки пӯшанда сабабе дорад, ки аз наздик шудани фалокат тарсад. Дар айни замон, маълум шуд, ки фирӯза метавонад рангро тағйир диҳад. Ин тағйирот метавонад аз сабаби рӯшноӣ ё аз сабаби аксуламали кимиёвӣ, ки аз косметика, чанг ё туршии пӯст ба вуҷуд омадааст, ба вуҷуд ояд. Фирӯза санг ва рангест, ки бо гунбазҳо ва дохили [[Масҷид|масҷидҳои]] бузурги [[Эрон]], [[Осиёи Марказӣ]] ва [[Русия]] сахт алоқаманд аст. <ref> {{Cite book|first=Andrew|last=Petersen|date=21 June 1999|title=Dictionary of Islamic Architecture|edition=1st|page=121|publisher=Routledge|isbn=978-0415213325}} </ref>, <ref> {{Cite web|url=http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|title=Tradition of the tile|author=Said|first=Farida M.|date=20 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130603121910/http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|archivedate=3 June 2013}} </ref> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Сояҳои сабз]] [[Гурӯҳ:Сояҳои кабуд]] [[Гурӯҳ:Ранг]] ce58o28q27c6cx2fe2l1bg3suj6utrm 1481041 1481035 2026-07-16T20:14:33Z Zosya95 54344 1481041 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ранг | hex = 40E0D0 | r=64|g=224|b=208 | c=71|m=0|y=7|k=12 | h=174|s=71|v=88 | рамз = Пирӯзӣ | source = [[Secondary color]] }} '''Фирӯзаранг''' [[Ранг|рангест]], ки дар байни рангҳои кабуду сабз омада, номаш аз номи санги қимматбаҳои [[Фирӯза|фирӯза]] гирифта шудааст. ==Решаи ном == Калимаи ''"туркуаз"'' ба [[Садаи XVII|асри 17]] рост меояд ва аз калимаи [[Забони фаронсавӣ|фаронсавии]] {{Lang|fr|turquois}} гирифта шудааст., ки маънояш "туркӣ" аст, зеро ин маъдан бори аввал тавассути [[Туркия]] аз конҳои вилояти таърихии [[Хуросони Бузург|Хуросони]] [[Эрон]] (Форс) ва имрӯз Афғонистон ба Аврупо оварда шудааст. <ref>{{Cite journal|author=Beale|first=Thomas W.|date=1973-10-01|title=Early trade in highland Iran: A view from a source area|journal=[[World Archaeology]]|volume=5|issue=2|pages=133–48|doi=10.1080/00438243.1973.9979561|issn=0043-8243}}</ref> <ref name="rruff">{{Cite web|url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf|title=Turquoise|website=RRUFF Project, Department of Geosciences, University of Arizona|accessdate=2022-04-24|archivedate=2012-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120211163838/http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf}}</ref> Аввалин истифодаи сабтшудаи ''фирӯза'' ҳамчун номи ранг дар [[Забони инглисӣ|забони англисӣ]] соли 1573 буд. [[Акс:Turquoise.pebble.700pix.jpg|мини|[[Фирӯза|Санги]] қимматбаҳои [[фирӯза]], ки номи ин ранг аз он омадааст.]] [[Фирӯза]] як маъдани ношаффофи кабуду сабзтоби фосфати гидрогении [[мис]] ва [[алюминий]] буда, [[Формулаи химиявӣ|формулаи химиявии]] он [[Мис|CuAl₆]] ₍ [[Алюминий|PO4]] ) ₄ ( [[Ҳидроген|OH]] ) ₈ '''·''' [[Об|_4H2O]] мебошад. Он дар навъҳои баландтар нодир ва арзишманд аст ва ҳазорсолаҳо аз сабаби ранги беназири худ ҳамчун санги ороишӣ қадр карда мешавад. [[Акс:Closeup_of_Mir-i-Arab_Madrasa.jpg|мини|Гунбази мадрасаи Мири Араб дар [[Бухоро]], [[Ӯзбекистон]]]] Дар бисёре аз фарҳангҳои Ҷаҳони [[Дунёи қадим|Қадим]] ва Нав, ин санги қиматбаҳо ҳазорсолаҳо ҳамчун санги муқаддас, овардакунандаи бахту саодат ё балогардон қадр карда мешуд. Қадимтарин далели ин иддао дар [[Мисри Қадим]] пайдо шудааст, ки дар он ҷо ашёи қабр бо ороиши фирӯза кашф карда шудаанд, ки тақрибан ба 3000 сол пеш аз милод тааллуқ доранд.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwXg">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>Пеш аз милод . Дар [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Империяи қадимии Форс]], сангҳои қиматбаҳои осмонӣ қаблан дар гардан ё банди даст ҳамчун муҳофизат аз марги ғайритабиӣ пӯшида мешуданд. Агар ранги онҳо тағйир ёбад, бовар доштанд, ки пӯшанда сабабе дорад, ки аз наздик шудани фалокат тарсад. Дар айни замон, маълум шуд, ки фирӯза метавонад рангро тағйир диҳад. Ин тағйирот метавонад аз сабаби рӯшноӣ ё аз сабаби аксуламали кимиёвӣ, ки аз косметика, чанг ё туршии пӯст ба вуҷуд омадааст, ба вуҷуд ояд. Фирӯза санг ва рангест, ки бо гунбазҳо ва дохили [[Масҷид|масҷидҳои]] бузурги [[Эрон]], [[Осиёи Марказӣ]] ва [[Русия]] сахт алоқаманд аст. <ref> {{Cite book|first=Andrew|last=Petersen|date=21 June 1999|title=Dictionary of Islamic Architecture|edition=1st|page=121|publisher=Routledge|isbn=978-0415213325}} </ref>, <ref> {{Cite web|url=http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|title=Tradition of the tile|author=Said|first=Farida M.|date=20 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130603121910/http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|archivedate=3 June 2013}} </ref> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Сояҳои сабз]] [[Гурӯҳ:Сояҳои кабуд]] a11ahgkzatj6mswe5fqzqn1cpdd6ia8 1481054 1481041 2026-07-16T20:29:47Z Zosya95 54344 1481054 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо | hex = 40E0D0 | r=64|g=224|b=208 | c=71|m=0|y=7|k=12 | h=174|s=71|v=88 | рамз = Пирӯзӣ }} '''Фирӯзаранг''' [[Ранг|рангест]], ки дар байни рангҳои кабуду сабз омада, номаш аз номи санги қимматбаҳои [[Фирӯза|фирӯза]] гирифта шудааст. ==Решаи ном == Калимаи ''"туркуаз"'' ба [[Садаи XVII|асри 17]] рост меояд ва аз калимаи [[Забони фаронсавӣ|фаронсавии]] {{Lang|fr|turquois}} гирифта шудааст., ки маънояш "туркӣ" аст, зеро ин маъдан бори аввал тавассути [[Туркия]] аз конҳои вилояти таърихии [[Хуросони Бузург|Хуросони]] [[Эрон]] (Форс) ва имрӯз Афғонистон ба Аврупо оварда шудааст. <ref>{{Cite journal|author=Beale|first=Thomas W.|date=1973-10-01|title=Early trade in highland Iran: A view from a source area|journal=[[World Archaeology]]|volume=5|issue=2|pages=133–48|doi=10.1080/00438243.1973.9979561|issn=0043-8243}}</ref> <ref name="rruff">{{Cite web|url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf|title=Turquoise|website=RRUFF Project, Department of Geosciences, University of Arizona|accessdate=2022-04-24|archivedate=2012-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120211163838/http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf}}</ref> Аввалин истифодаи сабтшудаи ''фирӯза'' ҳамчун номи ранг дар [[Забони инглисӣ|забони англисӣ]] соли 1573 буд. [[Акс:Turquoise.pebble.700pix.jpg|мини|[[Фирӯза|Санги]] қимматбаҳои [[фирӯза]], ки номи ин ранг аз он омадааст.]] [[Фирӯза]] як маъдани ношаффофи кабуду сабзтоби фосфати гидрогении [[мис]] ва [[алюминий]] буда, [[Формулаи химиявӣ|формулаи химиявии]] он [[Мис|CuAl₆]] ₍ [[Алюминий|PO4]] ) ₄ ( [[Ҳидроген|OH]] ) ₈ '''·''' [[Об|_4H2O]] мебошад. Он дар навъҳои баландтар нодир ва арзишманд аст ва ҳазорсолаҳо аз сабаби ранги беназири худ ҳамчун санги ороишӣ қадр карда мешавад. [[Акс:Closeup_of_Mir-i-Arab_Madrasa.jpg|мини|Гунбази мадрасаи Мири Араб дар [[Бухоро]], [[Ӯзбекистон]]]] Дар бисёре аз фарҳангҳои Ҷаҳони [[Дунёи қадим|Қадим]] ва Нав, ин санги қиматбаҳо ҳазорсолаҳо ҳамчун санги муқаддас, овардакунандаи бахту саодат ё балогардон қадр карда мешуд. Қадимтарин далели ин иддао дар [[Мисри Қадим]] пайдо шудааст, ки дар он ҷо ашёи қабр бо ороиши фирӯза кашф карда шудаанд, ки тақрибан ба 3000 сол пеш аз милод тааллуқ доранд.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwXg">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>Пеш аз милод . Дар [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Империяи қадимии Форс]], сангҳои қиматбаҳои осмонӣ қаблан дар гардан ё банди даст ҳамчун муҳофизат аз марги ғайритабиӣ пӯшида мешуданд. Агар ранги онҳо тағйир ёбад, бовар доштанд, ки пӯшанда сабабе дорад, ки аз наздик шудани фалокат тарсад. Дар айни замон, маълум шуд, ки фирӯза метавонад рангро тағйир диҳад. Ин тағйирот метавонад аз сабаби рӯшноӣ ё аз сабаби аксуламали кимиёвӣ, ки аз косметика, чанг ё туршии пӯст ба вуҷуд омадааст, ба вуҷуд ояд. Фирӯза санг ва рангест, ки бо гунбазҳо ва дохили [[Масҷид|масҷидҳои]] бузурги [[Эрон]], [[Осиёи Марказӣ]] ва [[Русия]] сахт алоқаманд аст. <ref> {{Cite book|first=Andrew|last=Petersen|date=21 June 1999|title=Dictionary of Islamic Architecture|edition=1st|page=121|publisher=Routledge|isbn=978-0415213325}} </ref>, <ref> {{Cite web|url=http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|title=Tradition of the tile|author=Said|first=Farida M.|date=20 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130603121910/http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|archivedate=3 June 2013}} </ref> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Сояҳои сабз]] [[Гурӯҳ:Сояҳои кабуд]] nkccon88jzq9kjc97bzd8pal8gflyph 1481116 1481054 2026-07-16T22:46:38Z Zosya95 54344 1481116 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо | hex = 40E0D0 | r=64|g=224|b=208 | c=71|m=0|y=7|k=12 | h=174|s=71|v=88 | рамз = Пирӯзӣ }} '''Фирӯзаранг''' [[Ранг|рангест]], ки дар байни рангҳои кабуду сабз омада, номаш аз номи санги қимматбаҳои [[Фирӯза|фирӯза]] гирифта шудааст. ==Решаи ном == Калимаи ''"туркуаз"'' ба [[Садаи XVII|асри 17]] рост меояд ва аз калимаи [[Забони фаронсавӣ|фаронсавии]] {{Lang|fr|turquois}} гирифта шудааст., ки маънояш "туркӣ" аст, зеро ин маъдан бори аввал тавассути [[Туркия]] аз конҳои вилояти таърихии [[Хуросони Бузург|Хуросони]] [[Эрон]] (Форс) ва имрӯз Афғонистон ба Аврупо оварда шудааст. <ref>{{Cite journal|author=Beale|first=Thomas W.|date=1973-10-01|title=Early trade in highland Iran: A view from a source area|journal=[[World Archaeology]]|volume=5|issue=2|pages=133–48|doi=10.1080/00438243.1973.9979561|issn=0043-8243}}</ref> <ref name="rruff">{{Cite web|url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf|title=Turquoise|website=RRUFF Project, Department of Geosciences, University of Arizona|accessdate=2022-04-24|archivedate=2012-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120211163838/http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf}}</ref> Аввалин истифодаи сабтшудаи ''фирӯза'' ҳамчун номи ранг дар [[Забони инглисӣ|забони англисӣ]] соли 1573 буд. [[Акс:Turquoise.pebble.700pix.jpg|мини|[[Фирӯза|Санги]] қимматбаҳои [[фирӯза]], ки номи ин ранг аз он омадааст.]] [[Фирӯза]] як маъдани ношаффофи кабуду сабзтоби фосфати гидрогении [[мис]] ва [[алюминий]] буда, [[Формулаи химиявӣ|формулаи химиявии]] он [[Мис|CuAl₆]] ₍ [[Алюминий|PO4]] ) ₄ ( [[Ҳидроген|OH]] ) ₈ '''·''' [[Об|_4H2O]] мебошад. Он дар навъҳои баландтар нодир ва арзишманд аст ва ҳазорсолаҳо аз сабаби ранги беназири худ ҳамчун санги ороишӣ қадр карда мешавад. [[Акс:Closeup_of_Mir-i-Arab_Madrasa.jpg|мини|Гунбази мадрасаи Мири Араб дар [[Бухоро]], [[Ӯзбекистон]]]] Дар бисёре аз фарҳангҳои Ҷаҳони [[Дунёи қадим|Қадим]] ва Нав, ин санги қиматбаҳо ҳазорсолаҳо ҳамчун санги муқаддас, овардакунандаи бахту саодат ё балогардон қадр карда мешуд. Қадимтарин далели ин иддао дар [[Мисри Қадим]] пайдо шудааст, ки дар он ҷо ашёи қабр бо ороиши фирӯза кашф карда шудаанд, ки тақрибан ба 3000 сол пеш аз милод тааллуқ доранд.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwXg">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>Пеш аз милод . Дар [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Империяи қадимии Форс]], сангҳои қиматбаҳои осмонӣ қаблан дар гардан ё банди даст ҳамчун муҳофизат аз марги ғайритабиӣ пӯшида мешуданд. Агар ранги онҳо тағйир ёбад, бовар доштанд, ки пӯшанда сабабе дорад, ки аз наздик шудани фалокат тарсад. Дар айни замон, маълум шуд, ки фирӯза метавонад рангро тағйир диҳад. Ин тағйирот метавонад аз сабаби рӯшноӣ ё аз сабаби аксуламали кимиёвӣ, ки аз косметика, чанг ё туршии пӯст ба вуҷуд омадааст, ба вуҷуд ояд. Фирӯза санг ва рангест, ки бо гунбазҳо ва дохили [[Масҷид|масҷидҳои]] бузурги [[Эрон]], [[Осиёи Марказӣ]] ва [[Русия]] сахт алоқаманд аст. <ref> {{Cite book|first=Andrew|last=Petersen|date=21 June 1999|title=Dictionary of Islamic Architecture|edition=1st|page=121|publisher=Routledge|isbn=978-0415213325}} </ref>, <ref> {{Cite web|url=http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|title=Tradition of the tile|author=Said|first=Farida M.|date=20 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130603121910/http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|archivedate=3 June 2013}} </ref> == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Сояҳои сабз]] [[Гурӯҳ:Сояҳои кабуд]] q01xzppt5mkncye61t4wdrmeprq7wlj 1481138 1481116 2026-07-16T23:18:51Z Zosya95 54344 1481138 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо | hex = 40E0D0 | r=64|g=224|b=208 | c=71|m=0|y=7|k=12 | h=174|s=71|v=88 | рамз = Пирӯзӣ }} '''Фирӯзаранг''' [[Ранг|рангест]], ки дар байни рангҳои кабуду сабз омада, номаш аз номи санги қимматбаҳои [[Фирӯза|фирӯза]] гирифта шудааст. ==Решаи ном == Калимаи ''"туркуаз"'' ба [[Садаи XVII|асри 17]] рост меояд ва аз калимаи [[Забони фаронсавӣ|фаронсавии]] {{Lang|fr|turquois}} гирифта шудааст., ки маънояш "туркӣ" аст, зеро ин маъдан бори аввал тавассути [[Туркия]] аз конҳои вилояти таърихии [[Хуросони Бузург|Хуросони]] [[Эрон]] (Форс) ва имрӯз Афғонистон ба Аврупо оварда шудааст. <ref>{{Cite journal|author=Beale|first=Thomas W.|date=1973-10-01|title=Early trade in highland Iran: A view from a source area|journal=[[World Archaeology]]|volume=5|issue=2|pages=133–48|doi=10.1080/00438243.1973.9979561|issn=0043-8243}}</ref> <ref name="rruff">{{Cite web|url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf|title=Turquoise|website=RRUFF Project, Department of Geosciences, University of Arizona|accessdate=2022-04-24|archivedate=2012-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120211163838/http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf}}</ref> Аввалин истифодаи сабтшудаи ''фирӯза'' ҳамчун номи ранг дар [[Забони инглисӣ|забони англисӣ]] соли 1573 буд. [[Акс:Turquoise.pebble.700pix.jpg|мини|[[Фирӯза|Санги]] қимматбаҳои [[фирӯза]], ки номи ин ранг аз он омадааст.]] [[Фирӯза]] як маъдани ношаффофи кабуду сабзтоби фосфати гидрогении [[мис]] ва [[алюминий]] буда, [[Формулаи химиявӣ|формулаи химиявии]] он [[Мис|CuAl₆]] ₍ [[Алюминий|PO4]] ) ₄ ( [[Ҳидроген|OH]] ) ₈ '''·''' [[Об|_4H2O]] мебошад. Он дар навъҳои баландтар нодир ва арзишманд аст ва ҳазорсолаҳо аз сабаби ранги беназири худ ҳамчун санги ороишӣ қадр карда мешавад. [[Акс:Closeup_of_Mir-i-Arab_Madrasa.jpg|мини|Гунбази мадрасаи Мири Араб дар [[Бухоро]], [[Ӯзбекистон]]]] Дар бисёре аз фарҳангҳои Ҷаҳони [[Дунёи қадим|Қадим]] ва Нав, ин санги қиматбаҳо ҳазорсолаҳо ҳамчун санги муқаддас, овардакунандаи бахту саодат ё балогардон қадр карда мешуд. Қадимтарин далели ин иддао дар [[Мисри Қадим]] пайдо шудааст, ки дар он ҷо ашёи қабр бо ороиши фирӯза кашф карда шудаанд, ки тақрибан ба 3000 сол пеш аз милод тааллуқ доранд.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwXg">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>Пеш аз милод . Дар [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Империяи қадимии Форс]], сангҳои қиматбаҳои осмонӣ қаблан дар гардан ё банди даст ҳамчун муҳофизат аз марги ғайритабиӣ пӯшида мешуданд. Агар ранги онҳо тағйир ёбад, бовар доштанд, ки пӯшанда сабабе дорад, ки аз наздик шудани фалокат тарсад. Дар айни замон, маълум шуд, ки фирӯза метавонад рангро тағйир диҳад. Ин тағйирот метавонад аз сабаби рӯшноӣ ё аз сабаби аксуламали кимиёвӣ, ки аз косметика, чанг ё туршии пӯст ба вуҷуд омадааст, ба вуҷуд ояд. Фирӯза санг ва рангест, ки бо гунбазҳо ва дохили [[Масҷид|масҷидҳои]] бузурги [[Эрон]], [[Осиёи Марказӣ]] ва [[Русия]] сахт алоқаманд аст. <ref> {{Cite book|first=Andrew|last=Petersen|date=21 June 1999|title=Dictionary of Islamic Architecture|edition=1st|page=121|publisher=Routledge|isbn=978-0415213325}} </ref>, <ref> {{Cite web|url=http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|title=Tradition of the tile|author=Said|first=Farida M.|date=20 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130603121910/http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|archivedate=3 June 2013}} </ref> == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == {{reflist}} ku1m8c82yfe1ul7vyeydmofh2j0fpmm 2 307023 1481092 1346071 2026-07-16T22:07:56Z Zosya95 54344 1481092 wikitext text/x-wiki [[Акс:Conseilturcique.svg|алт=Conseilturcique.svg|мини|Арманистон, охирин монеаи зидди [[Пантуркизм|пантеркизм]] ва бунёди кишвари хаёлии Турон]] '''Наслкушии арманиҳо''' (ба [[Забони арманӣ|арманӣ]]: Հայոցи Ցեղասպանություն; ба [[Забони туркӣ|туркии Истонбулӣ]]: Ermeni Soykırımı) ки гоҳе бо номҳои дайгарӣ чун поксазии нажодӣ,куштори аромана ва низ тавассути худи арманиҳо бо унвони ҷинояти бузург (ба [[Забони арманӣ|арманӣ]]: Մեծи Եղեռն) шинохта мешавад, ба нобӯдии амдӣ ва аз пеш барномарезӣшудаи ([[Наслкушӣ]]) ҷамъияти армании сокини сарзаминҳои таҳти кантроли [[Имперотурии Усмонӣ|императории усмонӣ]] дар даврони [[Ҷанги ҷаҳонии якум|ҷанги ҷаҳонии аввал]] (1915 то 1917 милодӣ) тавассути давлатмардони усмонӣу раҳбарони қиёми [[:en:Young_Turks|туркҳои ҷавон]] гуфта мешавад. Амалиёт дар қолаби кушторҳои даста-ҷамъӣ ва низ бадаргаҳои иҷборӣ дар шароитӣ ки мӯҷиботи марги Бадарғашудагонро фароҳам оварад, анҷом мешуд<ref name="Riggs" /> Имрӯз шумораи умумии қурбониёни наслкушии арманиҳо якуним миллион нафар тахмин зада мешавад. Дар таии ин даврон, тасаввурӣ барои теъдодӣ аз сардамдорони турк эҷод шуда буд мабнӣ бар инки эҷоди кишварии ҷадиду навин (Туркия) барои туркҳо Вобаста ба эҷоди кишварӣ бо як нажоди воҳид (яъне туркҳо) аст ва ин кор бо тасфияи нажодӣ ки ҳамон поксазии минтақаи [[Осиёи Хурд|Анатолия]] аз ақаллиятҳои динӣу нажодӣ (ба хусӯси Юнонён, Ошӯриёну аромана) аст Анҷом мешавад. зи ин рӯ, дигари гуруҳҳои қавмии минтақа, аз ҷумлаи Ошӯриён, Юнонён ва курдҳо низ ба тариқии мушобеҳи мавриди ҳамлаи туркони усмонӣ қарор гирифтанд; ба гӯнае ки бисёре аз муҳаққиқон ин рӯйдодҳоро низ бахше аз ҳамон сиёсати нобўдсозии қавмии давлати мардони турк донистаанд.<ref name="Schaller">Schaller, Dominik J. and Zimmerer, Jürgen 'Late Ottoman genocides: the dissolution of the Ottoman Empire and Young Turkish population and extermination policies—introduction', Journal of Genocide Research, 10:1, 7 – 14. Online access: (Accessed March 2011). Excerpt 1:"It is, however, important to acknowledge that the Young Turkish leaders aimed at eliminating Kurdish identity by deporting them from their ancestral land and by dispersing them in small groups. The Young Turks partially implemented these plans during World War I: up to 700,000 Kurds were forcibly removed; half of the displaced perished." Excerpt 2:"Even more importantly, as shown above, Kurds fell victim to a similar treatment at the hands of the Young Turks as the Armenians and other Christian groups.". Excerpt 3: "As we can see from Knzler's statement, Kurds had to endure a very similar fate to that of the Armenians. Forcing them on death marches during the winter closely resembles the Armenian's marches, with a very similar outcome. The overall aim of the Young Turkish policy towards the Kurds was—according to Knzler—genocidal: “It was the Young Turks' intention not to let these Kurdish elements go back to their ancestral homeland. Instead, they should little by little be completely absorbed in Turkdom [… im Trkentume aufgehen]."</ref> Имрӯз ин ҳодиса ҳамчун яке аз аввалин Наслкушиҳои [[Садаи XX|асри 20]] шинохта шудааст.<ref name="24.04.1998">[http://www.armenian-genocide.org/Affirmation.153/current_category.7/affirmation_detail.html Council of Europe Parliamentary Assembly Resolution, April 24, 1998].</ref> Илова бар боздошту [[Ҷазои қатл|эъдоми]] арманиҳо, ҷамъияти бисёр зиёдӣ аз мардон, занону кӯдакони арманӣ аз хонау кошонаи худ табъид, бидӯни ҳеҷ дастрасӣ ба обу ғизо ба қасди марг водор ба роҳпаймоӣ дар масирҳои тӯлонӣ ва биёбоне шуданд.<ref name="rain">اسماعیل رائین، قتل‌عام ارمنیان، انتشارات امیرکبیر، تهران، ۱۳۵۷</ref> Таҷовузу озору азияти ҷинсии қурбониён тавассути неруҳои мутахосим дар тӯли табъид ба дафъот гузориш шудааст.<ref>{{Cite journal|author=Sharlach|first=Lisa|title=Rape as Genocide: Bangladesh, the Former Yugoslavia, and Rwanda|journal=New Political Science|year=2000|volume=1|issue=22|doi=10.1080/713687893|url=http://dx.doi.org/10.1080/713687893|ref=harv}}</ref> Пажӯҳишҳои бисёр зиёдӣ дарбораи Наслкушӣ арманӣони анҷом шуда ва мешавад.<ref name="nazi">Rummel R. J. "''The Holocaust in Comparative and Historical Perspective''". The Journal of Social Issues. Volume 3, no.2. [[April ۱]], ۱۹۹۸. Retrieved [[April ۳۰]], ۲۰۰۷.</ref> Ки қариб ба аксарияти онҳо вуқуъи чунин Наслкушииро воқеӣ ва инкорнопазӣр медонанд. Имрӯза кишвари [[Арманистон]] хоҳон ба расмият шинохтан ин Наслкушӣаст аммо [[Давлат|давлати]] [[Туркия]] алорақми адами инкори вуқуъи чунин воқеае аз пазируфтан ин воқеа бо унвони «[[Наслкушӣ]]» худдорӣ кардау вуҷӯди сиёсати систематик барои нобӯдии арманӣонро қабӯл надорад. Туркия муътақидаст ки дар он солҳо илова бар арманиҳо туркҳои бедифо низ қурбонии ошуфтагиҳо шудаанд. Ихроҷи арманиҳо ағлаби авқот бо ғорат, таҷовузу куштор ҳамроҳ буд. Хеле аз ихроҷшудагон кушта шуданд, ё аз гуруснагӣ ва бесарпаноҳӣ дар роҳи урдӯгоҳҳои наздики [[Вилояти Дайр-уз-Завр|вилояти Дайр-Аззор]] ҷонишонро аз даст доданд. Чандин ҳазор нафар аз гуруснагӣу беморӣ дар урдӯгоҳҳои усарои ҷангӣ — ки дар онҷои сохта шуда буд — ҷонишонро аз даст доданд.<ref name="Masters">Masters,Bruce, Encyclopedia of the Ottoman Empire, 2008,” Armenian Massacres”,page 54-55</ref> [[Акс:Armenian_Genocide_memorial_of_Der_Zor,_the_museum2.jpg|мини|250x250пкс| Осорхонаи наслкушии арманиҳо дар Дайр-Аззор]] Иҷмоъи назарӣ дар мавриди иллатҳоу ҳадафҳои ихроҷи арманиҳо мумкинаст ҳаргиз ба даст ниёед. Соҳиби мансабҳои турк иҷозаи санҷидани архиви таърихи ҷангро ба гуруҳи мустақили таҳқиқотӣ таърих надоданду ҳадафи давлати усмонӣ аз ихроҷи арманиҳо ҳалнашуда боқӣ мондааст. Хотираи ин воқеа ба унвони ҷанбаи бисёр муҳим бар ҳувияти миллии арманӣон то ба имрӯзи боқӣ мондааст ва бисёре аз арманӣон иддао мекунанд ки ҳеҷ созишӣ бо Ҷумҳурии Туркия то замони ба расмият шинохтани амали Наслкушӣ имкон надорад.<ref name="Masters">Masters,Bruce, Encyclopedia of the Ottoman Empire, 2008,” Armenian Massacres”,page 54-55</ref> Донишномаи Эрон дар ин маврид навиштааст: «бузургтарин рӯйдоди мусӣбатбор дар таърихи арманӣон бо оғози [[Ҷанги ҷаҳонии якум|ҷанги ҷаҳонии аввал]] рӯй дод. Дар 1915 милодии давлати туркони ҷавон тасмим гирифт ҳамаи ҷамъияти армании 1,750,000 нафарии кишварро ба [[Сурия|Сурияу]] [[Байнаннаҳрайн]] интиқол диҳад. Онон арманиҳо дар императории усмониро ба рағми таъаҳҳуди бисёре аз онон ба вафодорӣ, аносири хатарноки хориҷӣу шарик дар тутеъаи душмани масӣҳиигарои Царьӣ барои барҳам задани фаъолиятҳои усмонӣ дар шарқ медонистанд. Дар ончӣ баъдҳо «нахустин Наслкушии» садаи 20и милодӣ хонда шуд, садҳо ҳазор арманӣ ки аз хонаҳои худ ронда шуда буданд, ё қатли ом шуданд, ё дар байни ҷобаҷоеи қавмӣ, он қадари пиёда роҳ паймӯданд то ҷон бохтанд. Шумори кушташудагони арманӣ дар Туркияи таии солҳои 1915 то 1923 милодии байни 600,000 (дар манобеи расмии Туркия) то 1,500,000 тан баровард шудааст. Илова бар ин, таии ин муддат даҳҳо ҳазор тан аз онон ба [[Русия|Рӯсия]], [[Эрон]], [[Лубнон]], [[Сурия]], [[фаронса]]<nowiki/>у [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|иёлоти муттаҳидаи Амрико]] муҳоҷират карданд.» == Таърих == Дар соли 1453 милодӣ, сипоҳёни [[:en:Mehmed_II|Муҳаммади II]] шаҳри масӣҳии [[Қустантиния|Қустантинияро]] бо ном [[ислом]] гушӯданд ва ба умри [[Имперотурии Бизонс|императории рӯми шарқӣ]] (бизанс) ки аз марокизи фарҳангии [[аврупо]] буд, поён доданд. Ба ин тартиб императории усмонии тавассути туркҳои муҳоҷирӣ ки вориди Осиёи сағир шуда буданд эҷод шуд. Усмониҳо бо омехтае аз [[Фарҳанг|фарҳанги]] туркӣ - исломӣ ба ҳазфи Масеҳён пардохтанд. Нахустин кори онҳо бардоштани номи Константину гузоштани калимаи ислом ба ҷои он буд ки номи пойтахт ба Исломбӯл ([[Истанбул|Истонбул]]) тағйир ёфт.<ref>{{Cite book|first=Roger|last=Crowley|title=Constantinople: The Last Great Siege, 1453|location=|publisher=Faber|year=۲۰۰۶|isbn=۰-۵۷۱-۲۲۱۸۵-۸}} (reviewed by {{Cite web|url=http://www.encyclopedia.com/doc/1G1-155920054.html|title=The fall of Constantinople and the end of empire|author=Foster|first=Charles|website=Contemporary Review|quote=Some say the Middle Ages ended then|date=September 22, 2006}})</ref> [[Акс:Starvationarmeniangenocide.jpg|мини|250x250пкс| Гурӯҳе аз арманиҳо аз Туркия депорт карда мешаванд ва ба хатти бритониёӣ наздик мешаванд Нашр: Осорхонаи ҷанги Бритониё<ref>[http://www.iwm.org.uk/collections/search?query=Q+24744 تارنمای موزه جنگ بریتانیا]</ref>]] Ҳарчанд ҳукумати усмонӣ дар шарқ бо бархӯрд бо [[Сафавиён|Сафавӣ]] ва ҷангҳои тӯлонӣ ба натиҷае нарасид, аммо онҳо дар Аврупо пешравӣ карданд ва ба дарвозаҳои [[Вена]] расиданд. Пас аз шикасти қатъӣ аз нерӯҳои муттаҳидаи аврупоӣ дар соли 1683 мелодӣ, ҳукумати усмонӣ тадриҷан ақибнишинӣ кард ва дар тӯли чанд аср каму беш тамоми дороии худро дар Аврупо аз даст дод. Пас аз ин корњои дохилии императорї низ пароканда шуданд ва тамоми талошњои дохилї ва байналмилалї барои барќарорсозии корњо бенатиља монд, то њукумати Усмонї ба унвони «марди бемори Аврупо» маъруф гардад.<ref>de Bellaigue, Christopher. "[http://www.nybooks.com/articles/14094#fnr1 Turkey's Hidden Past]". New York Review of Books, 48:4, 2001-03-08.</ref><ref name="The Sick Man of Europe">de Bellaigue, Christopher. "[http://www.nybooks.com/articles/14094#fnr1 The Sick Man of Europe]". New York Review of Books, 48:11, 2001-07-05.</ref><ref>"[http://www.britannica.com/ebi/article-206012 Ottoman Empire]." Britannica Student Encyclopedia. 2007. Encyclopædia Britannica Online. 19 Apr. 2007.</ref> === зулми Абдулхамидӣ === Аз охири [[Садаи XIX|асри 19]] зулми ҳукумати усмонӣ бар зидди шаҳрвандони армании он империя шадидтар шуд. Абдулҳамиди II бо ду роҳ кӯшиш кард, ки [[:en:Western_Armenia|Арманистони Ғарби]] ро аз аҳолии бумӣ холӣ кунад: * аз тариқи гирифтани молиётҳои сангин, ки ниҳоятан мунҷар ба муҳоҷирати рустоиён мешуд. Сиёсати пешгирифтаи ҳокимони усмонӣ шиддати вазъияти дардовареро, ки арманиҳо дар он буданд, боз ҳам бештар кард. Андозҳои ғайриқонунӣ, ғоратгарӣ, тасарруфи заминҳои хусусӣ, куштор, ҳамла ва одамрабоӣ аз амалҳои асосии ҳукумат террор ва зулм буд, ки арманиҳо дар зери он зиндагӣ мекарданд. Заҷр ва озорҳоу ситамҳое ки як ҳукӯмати фосиду орӣ аз ҳар гӯна эҳсоси масъӯлият дар ҳақи мардуми арманӣ раво медошт, ҳукӯматӣ ки таассуби тунди сокинони ғайри масӣҳиро таҳрик мекард ва аз курдҳо барои амалӣ кардани назароти худ сӯъиистифода менамӯд.<ref name="history.com">history.com. "[http://www.history.com/topics/armenian-genocide ARMENIAN GENOCIDE]." ARMENIAN GENOCIDE</ref><ref name="Rouben Paul Adalian">Rouben Paul Adalian. "[http://www.armenian-genocide.org/ottoman.html Ottoman Empire and the Armenian Genocide]." Encyclopedia Entries on the Armenian Genocide</ref> * Бо таҳрики эҳсосоти мазҳабӣ мардумон курду [[:ru:Черкесы_в_Турции|черкес]], ки дар он замони ҷузви сипоҳёни усмонӣ маҳсӯб мешуданд, алайҳи арманиҳоу ташвиқи онҳо ба ҳамла ба рӯстоҳои арманӣнишину ғорату чаповули саканаи арманӣ, қатл ё водор кардани онҳо ба кӯчи иҷборӣ.<ref>[[iarchive:lapolitiquedusu00brgoog|ویکتور برار، سیاست سلطان، مجله پاریس، مورخ ۱۵ دسامبر 1896.صفحه:۸۸۵]]</ref> Албата бисёре аз курдҳо низ ки мухолифи Наслкушӣ буданд аз ширкат дар куштору ғорат сарбоз заданд ва дар иваз бо пинҳон кардан ё бо гирифтани Сарпарастии кӯдакон арманӣ ба онҳо кумак карданд.<ref>Henry H. Riggs, ''Days of Tragedy in Armenia: Personal Experiences in Harpoot'', page 158, 1997.</ref> [[Акс:Armenia22hamidian.jpg|рост|мини|220x220пкс| Қурбониёни куштори арманиҳо дар гӯри дастаҷамъӣ дар қабристони Эрзурум ба хок супурда мешаванд.]] илова бар молиётҳои сангине, ки мақомот давлати Усмонӣ аз арманён мегирифтанд ин мардум маҷбӯр буданд боҷҳои ғайриқонуни ҳам ба бузургони Кучманчиёни курд бипардозад. Агар дар кишварҳои мутамаддин ду навъ молиёти мутамоиз ба номи мустақим ва ғайримустақим гирифта мешавад барои деҳқонони армании Туркия ин тақсимбанди ба сурат дигаре буд, бад-ин маънӣ, ки онон низ дунуъ молиёт мепардохтанд, молиётҳои қонунӣ ва ғайриқонунӣ. Илова бар ин рустоҳои арманинишин маҷбӯр буданд замистонҳо афрод Кучманчиёни курдро, ки дар охири поиз чарогоҳҳои кӯҳистониро тарк мегуфтанд ва ба дашт меомаданд бебаҳо дар хонаҳои худ маскан бидиҳанд.<ref>A Ride through Asia Minor and Armenia,Author: Henry C. Barkley</ref> Баъдҳо вақте сиёсати давлати Усмонӣ дар зиддият бо тӯдаҳои армани ба авҷи шиддати худ расид амали (дарогунод) ё (таҳмили сарбоз) сурат гирифт, бад-ин маънӣ, ки давлат сарбозон туркро ба зӯр дар хонаводаҳои армани сукно медод. Ин вазъият аз соли 1878 то соли 1894 боиси муҳоҷирати даҳҳо ҳазор арманӣ ба [[Қафқози Ҷанубӣ]] ва ба [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] шуд. Аммо бештари халки арман, ки ба ватани худ сахт дилбаста буд, дар мамлакати худ монд. Арманиҳо эҳсос карданд, ки ин муҳоҷират бешубҳа ҳадафи сиёсати усмонӣ аст ва онҳо бояд бо мондан ва часпидан ба хонаву замини худ нақшаи онҳоро шикаст диҳанд. Дар байни арманиҳо норозигии амиқ пайдо шуд ва он боиси таъсиси иттиҳодияҳо ва ҳизбҳои арманӣ гардид, ки ҳадафи онҳо беҳтар намудани шароити зиндагии арманиҳо дар Туркия ва дифоъ аз миллати арман буд. Мохи июни соли 1890 дар [[Эрзурум]] вокеаи хунин руй дод. Бар асоси гузориши беасос ва дурӯғ, маъмурони интизомии усмонӣ барои кашфи аслиҳа дар калисои Апостолии армании Эрзурум кофтукоб ва таҳқиқ карданд. Арманиҳое, ки аз ин таҳқир ва таҷовуз ба макони муқаддаси худ ба хашм омада буданд, бо сарварии яке аз афроди маъруфи худ бо номи "Ҳорутюн Пасдермаҷиён" хостанд аз калисои худ дифоъ кунанд, аммо нерӯҳои мусаллаҳи туркҳо ҳамаро дар ҷои худ тирборон карданд.<ref>[[هراند پاسدرماجیان]]. تاریخ ارمنستان. تهران: انتشارات زرین. صفحه:۳۸۵ تا ۳۸۹</ref> Виктор Брар дар китоби худ менависад:<ref>[https://archive.org/details/lapolitiquedusu00brgoog][[ویکتور برار]]<span>، سیاست سلطان، مجله پاریس، مورخ ۱۵ دسامبر ۱۸۹۶</span></ref>{{Гуфтовард|« тафтишу бозрасӣ дар килисо бо ношӣгарӣу хушунатӣ ки аскарони турки маъмӯлан дар ин гӯнаи амалиёт аз худ нишон медиҳанд анҷом гирифт . Килисои ҷомеъ ки арманӣон аз он дифо мекарданд ба зӯр тасхир шуд ва аз тарафи сарбозони турк, мавриди беҳурматӣу тавҳин қарор гирифт . Бозрасӣу тафтиш собит кард ки на аслаҳае дар кор бӯда ва на борӯтӣ, вале бист арманӣ ба қатл расида ва беш аз сесад нафари маҷрӯҳ шуда буданд.»<ref>{{cite web |url = http://www.jaures.eu/ressources/de_jaures/les-massacres-darmenie-1896/ |title = Les massacres d’Arménie (1896) |work = jaures.eu |accessdate =}}</ref>}}«Масеҳён дар маърази таҳқиру тавҳин қарор доштанд. Онон аз баргузарии маросими динишан ба гӯнае ки мусулмононро нороҳат кунад манъ шуда буданд. Ба садо даровардани занги калисо ва сохти калисоё каниса мамнӯъ буд. Таъмири килисоҳои мавҷӯд ба Гирифтани иҷозати ҳукумат ниёз дошт. Иловаи барӣн, Масеҳён аз асбсаворӣу ҳамли аслаҳа манъ шуда буданд,у ҳангоми убӯри мусулмонон бояд канор мекашиданд. Ранги либосу кафши Масеҳёну кайфияти ҷинси онҳо бояд қобили ташхис аз мусалламин мибуд. Аз чандин ҳукми ҳукӯматӣ ки ба дасти мо расидааст, мисли ин намӯна аз садаи 16 пайдост ки замонӣ пӯшидан хуфтонҳои<ref>نوعی لباس مردانه</ref> яқадор, порчаҳои гаронқимат, барои ғайри мусулмонони мамнӯъ буд. Ҳамчунин ранги либоси Масеҳёни мутафовит буд, кафш ва сарбаанди арманиҳо бояд қирмиз бошад, дар ҳоле ки Юнонён сиёҳу яҳудён фирӯзай мепӯшеданд. Бояд хонаҳои онон ранги мутафовитӣ аз мусулмонон медошт ва ҳатто дар ҳаммомҳои умумии ғайри мусулмонон бояд зангулае ба порчаи ҳаммоми худ васл мекарданд.»<ref>کتاب اقدام شرم آور، نویسنده:تانر آکچام، مترجم:بابک واحدی و محسن قائم مقامی</ref> Пас аз барканории Султон Абдулҳамид, тавассути туркони ҷавон, ки арманиҳо нақш ба сазои дар инқилоб доштанд, давлати ҷадид ҳамаи ваъдаҳои худро фаромӯш карда ва иқдоме дар ҷиҳати беҳбуди авзоъи умуми кишвар ва ба хусус тармими вазъияти арманён накард. Ба тадриҷ маълум шуд, ки манзури туркони ҷавон аз шиори (иттиҳод ва бародари) мустаҳил шудани милали ғайри турк императори дар миёни туркҳо ва ташкили давлати якдаст турки буд. Ба ҳамин ҷиҳат, роҷеъ ба ҳуқуқ дохили – қавми сокинони ғайри турк ба ҳеҷ ваҷҳ ҳозир ба гуфтугӯ набуданд ва ба акс, бо хушунате, ки ёдовари аъмоли султон Абдулҳамид буд шурӯъ ба саркӯби эътирозот мардуми намуданд.<ref>[https://archive.org/stream/jstor-198174/198174_djvu.txt پل روهرباخ در توران و ارمنستان،(روزنامه‌نگار و نویسنده آلمانی متولد در ۱۸۶۹-نوشته‌های او دربارهٔ سیاست جهانی و جغرافیاست) از قفقاز تا دریای مدیترانه چاپ ۱۹۰۳ لایپزیک.]</ref> давлатҳои Аврупоӣ, аз ҷумла [[Русия]] ва [[Ингилистон]], гарчи ҳушдорҳои дар робита бо арманиҳо ба давлати ҷадид медоданд, аммо манофеъи худи онҳо, ба хусус Англистон, дар императори Усмонӣ ва низ рақобатҳои фимобини худашон монеъ аз иқдоми ҷиддӣ барои иҷбори туркҳо ба поён додан ба ситамҳо алайҳи саканаи армани мешуд. Туркони ҷавон бо илм ба ин мавзӯъ, дарсадад баромаданд, ки масъалаи арманиро бо қалъ ва қамъи комили онон дар сатҳи императори ҳал намоянд, ба наҳве, кӣ, ба гумони худашон, дигар мӯҷиби барои дархости ислоҳот вуҷуд надошта бошад. Омиле, ки ба вежа онҳоро ба сӯии ин роҳи ҳал савқ медод, ин буд, ки сардамдорони ҳизби иттиҳод ва тараққӣ, бо илҳом аз идаҳои [[Пантуркизм]], ҳадаф дӯрдасти эҳёи императори Усмониро думбол мекарданд.<ref>ژان ماری کارزو، ارمنستان ۱۹۱۵، ترجمه فریبرز برزگر، تهران: جاویدان</ref> [[Ҷанги ҷаҳонии якум|ҷанги ҷаҳони аввал]] фурсати муносиберо ба туркони ҷавон дод. Туркони ҷавон дар соли 1915 мелодӣ тайи як барномаи аз пеш рехташуда, Наслкушии арманёнро ба марҳалаи иҷро дароварданд. Барномае, ки улгуии барои Олмони нозӣ дар [[ҷанги ҷаҳонии дувум]] шуд. Нобудии миллати арманӣ тавассути давлати вақти Туркия (туркони ҷавон) ба шакле дақиқ ва маҳрамона тарҳрезӣ ва иҷро шуд. Дар роси ин тарҳ Муҳаммад талъат пошо вазири кишвар, Исмоил анвар ([[Анварпошшо]]) вазири дифоъ ва Аҳмад ҷамол пошо вазири дарёдории Туркия қарор доштанд ва аз аъзои ҳизби иттиҳод ва тараққи буданд. Инон барои пешбурди ҳадафҳои худ ба давлати Олмон вобаста шуда буданд. Давлати Туркия барои иҷрои ин тарҳ кумитае се нафара ташкил дод, ки аъзои он [[:ru:Шакир,_Бехаэддин|баҳоуддин шокир]], [[:en:Ali_Şükrü_Bey|Алӣи шикарӣ]] ва [[:ru:Назим-бей|доктор нозим]] буданд. Ин тарҳ дар солҳои 1923–1915 дар [[:ru:Западная_Армения|Арманистони ғарбе]], ки таҳти ишғоли [[Имперотурии Усмонӣ]] буд, ба иҷро даромад ва тайи он як ва нем миллион аз мардум бедифоъи армани аз зан ва мард ва пир ва ҷавон қурбони шуданд ва ҳудуди ҳаштсад ҳазор нафари дигар дар саросари ҷаҳон пароканда шуданд.<ref name="rain">اسماعیل رائین، قتل‌عام ارمنیان، انتشارات امیرکبیر، تهران، ۱۳۵۷</ref> бино бар ин тарҳ нахуст куллияи мардони армани аз 15 сол то 50 солро, ки тавон доштанд, ба баҳонаи бурдан ба ҷабҳаҳои набард ба артиш фаро хонда шуданд. Дар онҷо онҳоро халъи силоҳ карда ва ба гардонҳои бигори дар пушти ҷабҳа мунтақил карданд.<ref>ادیک باغداساریان، نگاهی به نژادکشی ارمنیان. صفحهٔ ۳۴</ref> == Сабабҳои геноциди арманиҳо == [[Акс:Human_remains_from_the_massacre_of_the_Armenians_at_Erzingan.jpg|мини|250x250пкс| Устухонҳои боқимондаи генотсиди арманиҳо дар [[Арзанҷон]]]] * '''Забт кардани сарзамини бостонии Арманистон'''<ref>{{Cite web|url=http://www.genocide1915.org/fragorochsvar_bakgrund.html|title=What were the reasons for the massacres and the persecutions?|website=genocide1915.org|accessdate=}}</ref> Бар асоси сиёсати [[Пантуркизм]] ва идомаи сиёсати қатли ом ва наслкушии миллати арман, ҳукуматҳои Туркия ба таҳриф ва тағийр додани номҳои маҳалҳои Арманистони Ғарбӣ шурӯъ карданд. Оғози ин равандро аз соли 1878 пас аз баста шудани Шартномаи Сан-Стефано<ref>این معاهده در ۳ مارس ۱۸۷۸ میلادی بین دولتهای عثمانی و روسیهٔ تزاری منعقد شد که مادهٔ ۱۶ آن در مورد ولایات ارمنی حکومت عثمانی بود.</ref> дидан мумкин аст. дар модаи 16 ин муоҳида аз Арманистон ва шаш вилояти армани Туркия ёд шуда аммо пас аз он, дар паймони Берлин (1878),<ref>این معاهده در ۱۳ ژوئیه ۱۸۷۸ میلادی بین دولتهای عثمانی و روسیه تزاری منعقد شد که مادهٔ ۶۱ آن در مورد ولایات ارمنی حکومت عثمانی بود.</ref> банд 61, ки ба Арманистон ихтисос дода шуда, калимаи Арманистон ҳазф ва фақат номи устонҳои арманинишин зикр шудааст. Ҳукуматҳои Туркия бо ин ҳам қаноат накарданд ва ба ҷои Арманистони Ғарбӣ калимаи Туркияи Шарқӣ ё [[Курдистон|Курдистонро]] маъмул карданд. Хамин тавр, дар соли 1878 хукумати Туркия ба хокимони худ телеграммахои махфй фиристода, ба онхо дар мукотибаи худ калимаи ''Арманистонро'' манъ кард ва дар матбуот истифода бурдани калимаи ''Арманистон'' низ манъ карда шуд.<ref>Blundell, Roger Boar, Nigel (1991). Crooks, crime and corruption. New York: Dorset Press. p. 232. {{ISBN|978-0-88029-615-1|en}}.</ref><ref>Balakian, Peter. The Burning Tigris: The Armenian Genocide and America's Response. HarperCollins. p. 36. {{ISBN|978-0-06-186017-1|en}}.</ref> Пайгирии ин масъала аз ҷониби ҳукумати [[Имперотурии Усмонӣ|усмонӣ]] дар соли 1890 амиқтар шуд; Вакте ки хукуматхои Туркия кушиш мекарданд, ки катли ом ва геноциди арманихоро ба накша гиранд. 26 январи соли 1914 дар созишномае, ки миёни Русия ва ҳукумати Туркия имзо шуд ва ба далели фишори ҳукумати турк ба Русия, унвони вилояти Арманистон ба [[Анатолияи Шарқӣ]] иваз карда шуд.<ref>(Russian) Modern History of Armenia in the Works of Foreign Authors [Novaya istoriya Armenii v trudax sovremennix zarubezhnix avtorov], edited by R. Sahakyan, Yerevan, 1993, p. 15</ref> Исмоили Анвар 6 октябри 1916 дар ҳукме эълон кард, ки:<ref>General Directorate of State Archives of the Republic of Turkey, İstanbul Vilayet Mektupçuluğu, no. 000955, 23 Kânunuevvel 1331 (October 6, 1916) Ordinance of Enver Pasha (retrieved from the private archives of Sait Çetinoğlu)</ref><ref name="Confiscation and Destruction: The Young Turk Seizure of Armenian Property">{{Cite book|last=Ungor; Polatel|first=Ugur; Mehmet|title=Confiscation and Destruction: The Young Turk Seizure of Armenian Property|year=2011|publisher=Continuum International Publishing Group|isbn=978-1-4411-3055-6|page=224|url=http://books.google.com/books?id=06K7KM4s-wgC&dq}}</ref><ref name="Tesev">{{Cite book|last=Nisanyan|first=Sevan|title=Hayali Coğrafyalar: Cumhuriyet Döneminde Türkiye'de Değiştirilen Yeradları|year=2011|publisher=TESEV Demokratikleşme Programı|location=Istanbul|url=http://www.tesev.org.tr/Upload/Publication/07099885-0fa4-47ce-937c-84baf4a75cc2/yeradlari-tumu.pdf|access-date=12 January 2013|quote=Turkish: Memalik-i Osmaniyyede Ermenice, Rumca ve Bulgarca, hasılı İslam olmayan milletler lisanıyla yadedilen vilayet, sancak, kasaba, köy, dağ, nehir, ilah. bilcümle isimlerin Türkçeye tahvili mukarrerdir. Şu müsaid zamanımızdan süratle istifade edilerek bu maksadın fiile konması hususunda himmetinizi rica ederim.|language=tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20150826224002/http://www.tesev.org.tr/Upload/Publication/07099885-0fa4-47ce-937c-84baf4a75cc2/yeradlari-tumu.pdf|archive-date=۲۶ اوت ۲۰۱۵|dead-url=yes}}</ref><ref name="Creating the Turk’s Homeland: Modernization, Nationalism and Geography in Southeast Turkey in the late 19th and 20th Centuries">{{Cite book|last=Öktem|first=Kerem|title=Creating the Turk's Homeland: Modernization, Nationalism and Geography in Southeast Turkey in the late 19th and 20th Centuries|year=2003|publisher=University of Oxford, School of Geography an the Environment, Mansfield Road, Oxford, OX1 3TB, UK|location=Harvard|url=http://arsiv.setav.org/ups/dosya/13204.pdf|access-date=۲۷ ژوئن ۲۰۱۶|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109123500/http://arsiv.setav.org/ups/dosya/13204.pdf|archive-date=۹ نوامبر ۲۰۱۳|dead-url=yes}}</ref><ref name="İttihat ve Terakki'nin Müslümanları iskân politikası: (1913 - 1918)">{{Cite book|last=Dündar|first=Fuat|title=İttihat ve Terakki'nin Müslümanları iskân politikası: (1913–1918)|year=2001|publisher=İletisim|location=İstanbul|isbn=978-975-470-911-7|page=284|url=http://books.google.com/books?id=qM5pAAAAMAAJ&q|edition=1. baskı|access-date=12 January 2013|language=tr}}</ref>{{Гуфтовард|Қарор аст, вилоятҳо, ноҳияҳо, шаҳрҳо, деҳот, кӯҳҳо ва рӯдхонаҳое, ки номашон ба миллатҳои ғайриисломӣ, аз қабили арманӣ, юнонӣ, ошурӣ тааллуқ дорад, ба туркӣ иваз карда шавад. аз ин лаҳза барои расидан ба ҳадафи асли мо аз фурсат бидаст омада астфода намоъед. (Архиви генералии Ҷумҳурии Туркия, Истанбул)}} * '''[[Пантуркизм]] - пантуранизм''' Дар остонаи Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ ба сиёсати Туркия ду нақшаи асосӣ: пантуркизм ва пантуранизм таъсир расонд. Маќсади наќшаи аввал маҷбуран турккунонии тамоми миллатњои Гайритурк буд, ки аксарияти сокинони императории Усмониро ташкил медоданд; Ва њадаф аз наќшаи дуюм, яъне пантуронї, гирд овардани тамоми миллатњои турониён дар њудуди як давлати бузурги туркї, ки аз Босфор то [[Осиёи Марказӣ|Осиёи Миёнаро]] фаро гирифтааст, буд. Ин ҷунбиши пантуранизм низ ҳаводороне чун [[Зиё Гӯкалп]] ва назариячиёне чун Монс Текин Алп пайдо карда буд.<ref name="Graham Richards">Graham Richards. "[http://simbi.kemenag.go.id/pustaka/images/materibuku/Race%20Racism%20and%20Psychology.pdf Race, Racism, and Psychology: Towards a Reflexive History] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160411054737/http://simbi.kemenag.go.id/pustaka/images/materibuku/Race%20Racism%20and%20Psychology.pdf|date=۱۱ آوریل 2016}}." London and New York,First published 1997</ref> Итминон дошт, ки пантуранизм бидуни шикаст ва пошхурии империяи Русия ғайриимкон аст. Орзуи амалй гардондани пантуранизм, магар бо ёрии харбии як давлати бузург амалй шуда наметавонист ва ин давлати бузург ба чуз [[Имперотурии Олмон]] дигар касе шуда наметавонист. арманён монее бар сари роҳи таҳаққуқи ин нақша буданд. Арманён ҳамчун '''девори оҳанин''' миёни туркҳои Усмонӣ ва туркзабонони Ќафқоз, ки ҳеҷгуна пайвасти нижоди бо онон надоранд ва туркони он сӯи дарёи Хазар буданд, қарор гирифта буданд.<ref name="rain">اسماعیل رائین، قتل‌عام ارمنیان، انتشارات امیرکبیر، تهران، ۱۳۵۷</ref> [[Зиё Гӯкалп]] соли 1915 дар [[Веймар]] дар лавхаи ёдгории нашри асари [[Алптегин|Алп Текин]] «Туркизм ва пантуркизм» менависад:{{Гуфтовард|Турон кишвари афсонавӣ нест. Халқҳои туркзабони Осиё, ки дар паҳлӯи ҳамдигар зиндагӣ мекунанд, зери парчами Туркия ҷамъ омада, як империяи бузург ташкил хоҳанд кард. Турон ватани Туркияи бузург аст. Турон сарзамини воқеӣ ва ояндадор барои шинохти миллати турк аст. Онҳое, ки онро утопия ва дурӯғ мешуморанд, дар ҷаҳони гумроҳӣ ва дастнорас зиндагӣ мекунанд ва тақдир инро барои мо муқаррар кардааст.<ref name="kultur bakanligi yayinlari">{{cite web|last=Gökalp|first=Ziya|title=makaleler,haz:m abdulhaluk cay,kultur bakanligi yayinlari|url=http://ankakitap.com/urun/ziya-gokalp-saki-ibrahim-destani-ve-bir-kitapta-toplanmamis-siirler--sevket-beysanoglu_4805.aspx?CatId=242|publisher=ankara|accessdate=|date=1982|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160624200843/http://ankakitap.com/urun/ziya-gokalp-saki-ibrahim-destani-ve-bir-kitapta-toplanmamis-siirler--sevket-beysanoglu_4805.aspx?CatId=242|archivedate=۲۴ ژوئن ۲۰۱۶|dead-url=yes}}</ref>}}[[Уинстон Чирчил|Уинстон Черчилл]] дар китоби ''Бӯҳрони ҷаҳонӣ'' менависад:{{Гуфтовард|дар ин шак нест, ки тарҳи ин ҷиноят ва иҷрои он ба далоили сиёси будааст. Фурсате пеш омада буд то як нижоди масеҳи мазҳабро, ки бо назарот давлат Туркия мухолиф буд ва ҳатто оризуҳои дар сар мепарваронданд, ки баровардани онҳо ҷуз ба зиён Туркия имконпазир набуд ва аз дидгоҳ ҷуғрофиёӣ низ девори байни туркони Усмонӣ ва миллатҳои мусулмону турки Ќафқоз буд, аз байн бибаранд. Баид нест, ки ҳамлааи Англистон ба тангаи Босфор ва Дарданелл хашми бераҳмонаи давлати Туркияро барангехта бошад. Пайравони понтуркисм фикр кардаанд, ки ҳатто агар Ќустантания суқут кунад ва Туркия дар ҷанг мағлуб шавад, аз байн бурдани Арманистон мазияте ҳамешагӣ барои ояндаи нижоди турк дарбар Хоҳад дошт}} * '''[[:en:en:Armenian congress at Erzurum|Конгресси Эрзурум]] ва натичаи он''' раҳбарони ҳизби иттиҳод ва тараққи дар оғоз, дарсадад баромаданд то аз ҳамроҳӣ ва кумаки арманён мутмаин шаванд ва аз онон хостанд то дар Арманистони Русия ва дар [[Қафқози Ҷанубӣ]] як шӯриш мусаллаҳона роҳ биндозанд ва дар иваз ба онон ваъдаи [[Автономия|худмухтори]] барои Арманистони Русия ва барои манотиқи ҳаммарзи он дар Арманистони ғарби пас аз ҷанг доданд. Раҳбарони ҳизби федератсия инқилобӣ армани дар кунгираи 2 август 1914 мелодӣ, ки муташаккил аз ([[:en:Arshak_Vramian|оршок виромён]], [[:en:Stepan_Zorian|истипон зӯрён]], [[:en:Khachatur_Malumian|хочотур молумён]]) ва аз ҳизб иттиҳод ва тараққи муташаккил аз гурӯҳ ([[:en:Bahaeddin_Şakir|баҳоуддин шокир]], [[:tr:Ömer_Naci|умр ноҷӣ]] ва ҳайлми бии) ташкил шуд.<ref name="The Armenian People from Ancient to Modern Times">{{Cite web|url=http://www.armenian-genocide.org/Education.113/current_category.125/resourceguide_detail.html|title=The Armenian People from Ancient to Modern Times|author=Hovannisian|first=Richard G|date=1982|publisher=New York: Palgrave Macmillan, 2004, 2 volumes paperback, 894 pages.|accessdate=}}</ref> [[Акс:Sultan_Hamid.jpg|мини|307x307пкс| Дар карикатураи кӯҳнаи сиёсӣ, ки карикатураи фаронсавӣ кашидааст, Султон Абдулҳамиди II бо корд дар даҳонаш ба унвони "Қассоби арманиҳо " ёд мешавад.]] Рохбарони партияи Дашнаксутюн таклифи туркхоро рад карда, дар чавоб гуфтанд:{{Гуфтовард|"Агар миёни Туркия ва Русия ҷанг сар занад, арманиҳо дар кишварҳои худ вазифаи низомии худро иҷро хоҳанд кард."}}Онҳо тасмим гирифтанд, ки ба тавтиъа ворид нашаванд ва ба вазифаи шаҳрвандии усмонӣ Беэътиноӣ накунанд, ин пешниҳодро рад карданд.<ref name="The Armenian People from Ancient to Modern Times">{{Cite web|url=http://www.armenian-genocide.org/Education.113/current_category.125/resourceguide_detail.html|title=The Armenian People from Ancient to Modern Times|author=Hovannisian|first=Richard G|date=1982|publisher=New York: Palgrave Macmillan, 2004, 2 volumes paperback, 894 pages.|accessdate=}}</ref> [[Уинстон Чирчил|Уинстон Черчилл]] менависад:{{Гуфтовард|«арманён ҷанги бародаркушӣ бо сарбозони арманӣ дар ду урдугоҳи мухолиф ҳамро бар он тарҷеҳ доданд, ки ба тааҳҳудоти тобеияти турк ё рус будан худ хиёнат кунанд.»<ref>وینستون چرچیل، بحران جهانی، جلد پنجم، چاپ ۱۹۲۹ اندن، صفحهٔ ۴۰۴</ref>}}сиёсатмдорони турк аз ин ҷавоб сахт ба хашм омаданд ва ҳаминка Туркия дар канори Олмон қарор гирифт, дар 24 октябр 1914 мелодӣ вориди ҷанг шуд ва оғозгари амалиёт ҷанги дар Ќафқоз, ки ба муддат чаҳор сол ва шаш рӯз ба тӯл анҷомед ва тасмим гирифтанд, ки бо истифода аз фурсати пеш омада барои ҳамеша ба ҳисоби арманён бирасанд. Манобеъи туркӣ ин ҳодисаро як нуқтаи гардиш дар равобити ҳизб бо арманиҳо медонанд ва то ҳадде мегӯянд, ки [[:fa:فدراسیون_انقلابی_ارمنی|Дашнаксутюн]] дар воқеъ тасмим гирифтаанд, ки алайҳи ҳукумати усмонӣ шӯриши пинҳонии худро оғоз кунанд ва аз ин рӯ фармони баъдӣ бораи ихроҷи онҳо ногузир буд.<ref name="Tarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi">{{Cite web|url=http://www.ahiska.org.tr/wp-content/uploads/007-Yunus-Zeyrek1.pdf|title=Tarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi|author=Ahmet|first=Esat Uras|date=|publisher=|accessdate=}}</ref> дар мадорике, ки дар додгоҳи муҷримони наслкши дар соли 1919 мелодӣ ироа шуд, ки туркони ҷавон на фақат барои ширкат дар кунгира балки барои ташкили ягонҳои ташкилот махсуса ба [[Эрзурум|арзрум]] рафта буданд. Кунгира танҳо василае будааст барои пинҳон кардани ҳадафи воқеӣ сафар ба арзрум ва ҳамчунин қасди ширкаткунандагони ҳизб аз миёни бурдан аъзои [[:fa:فدراسیون_انقلابی_ارمنی|дошноки]] ҳозир дар кунгира будааст.<ref name="history of the armenian genocide">{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=ZCVJMAVoMM0C&pg=PA227&lpg=PA227&dq=mil,umumi+harpte,installment&source=bl&ots=sBSCOrxmXy&sig=3vpu4CYr0tMz289KSCDl1Ucgn8Y&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi2jPey6J3NAhXhFZoKHRALBdYQ6AEIJTAB#v=onepage&q=mil,umumi%20harpte,installment&f=false|title=the history of the armenian genocide ethnic conflict from the balkans to anatolia to the caucasus|author=N. Dadrian|first=Vahakn|date=|publisher=Berghahn Books, 2003 - History - 460 pages|accessdate=}}</ref><ref name="Dikran M. Kaligian">Dikran M. Kaligian. "[http://www.utpjournals.press/doi/abs/10.3138/gsi.8.2.06 Anatomy of Denial: Manipulating Sources and Manufacturing a Rebellion]." Genocide Studies International</ref> * '''Фоҷиаи СариҚомиш ва оғози наслкушии арманиҳо''' тасодуфи нест, ки наслкушии арманён андаке пас аз [[:fa:نبرد_ساری‌قمیش|набарди Сарыкамыш]] рӯй дод ва бо [[:fa:نبرد_گالیپولی|набарди голипули]] ҳамзамон шуд. Дар ҳақиқат ҷанг, охирин шонси ҳизб ва императори буд. Туркҳо метавонистанд бо идораи саҳеҳи ҷанг бахти худро иваз кунанд ва аз суқути императори ҷилавгири кунанд аммо шикастҳои пай дар пай, ки туркҳо дар аввалин моҳҳои ҷанг мутаҳаммил шуданд ҳамаи рӯйоҳои шукӯҳи дубораро бар бод дод ва ба ҷойи он инҳитоти ахлоқии мусаллами ба бор овард. Фоҷиаи СариҚомиш Нуқтаи гардише буд, ки ҳизби иттиҳод ва тараққиро бо сархӯрдагӣ азими мувоҷиҳ сохт. шикасти рӯйоҳои исломӣ ва турони ононро бар бод дод.<ref name="Tarık Zafer Tunaya3">Tarık Zafer Tunaya. "[http://www.kitapyurdu.com/kitap/turkiyede-siyasal-partiler-cilt-3/23168.html Türkiye'de Siyasal Partiler Cilt 3]." vol.3,p.511.513</ref> Усмонӣҳо ҳамчун нозиҳо дар ҷанги ҷаҳонии дувум шикастро ноши аз дасисаои хоинона, ва вуҷуди хоинони худи медонистанд, ки аз пушт ба ҷанговарон ханҷар зада буданд. дар китобҳо ва навиштаҳои бешумори турк, арманён нақши ин хоинонро пур карданд. чизе, ки яке аз идороти вазорати ҷанг бо интишори гузоришҳои мудовиман барои мардум ташреҳ мекард. Идораи дувум вазорат ҷанг, вазорати иттилоот, кори сомондҳи таблиғот ва таҳрикоти зидди арманиро бар ӯҳда гирифт. Кулунил сайфи (, ки баъдҳо дузгурн ном гирифт) мақолот бисёре дар инбора дар нашрия ҳафтагӣ ин вазорат хона, «ҳарб мaҷмуaоси»<ref>[http://e-magaza.ttk.gov.tr/switch.php?file=ProductInfo&cat_id=82&product_id=5078 نشریه هفتگی حرب مجمواسی]</ref>, мунташир кард. Пас аз муторикаи ҷанг дар соли 1918 [[:en:Seyfi_Düzgören|кулунил сайфи]] дар рӯзнома «сабоҳ» ташреҳ кард, ки ӯ ба унвони афсари масъул дар идораои сиёси дар ситоди низоми Усмонӣ, бо ҳамкори ташкилот махсуса ва ҳамкори наздик бо баҳоуддин шокир аз ҳизб дар байни касоне буда, ки нақшаи қатлъом арманёнро тарҳ карда будаанд.<ref name="Vahakn N. Dadrian">[http://hgs.oxfordjournals.org/content/7/2/173.short The Secret Young-Turk Ittihadist Conference and the Decision for the World War I Genocide of the Armenians,By Vahakn N. Dadrian]</ref>Човваш ауғлу, афсари ҷавоне, ки дар ҷаласот саре Истамбул ширкат карда буд, дар хотирот худ менависад: «кумитаи марказӣ пас аз барраси ҳамаи имконҳо тасмим гирифт, ки дар сурати шикаст дар ҷанг, мо силоҳҳои худро замин нахоҳем гузошт ва туркҳо бо ақибнишинӣ ба сӯи онотули мубориза худро ба тадриҷ идома хоҳанд дод ва нақшае низ тадорук дида шуда буд.»<ref>seref cavusoglu,ittihat ve terakki'nin gizli planı,yakin tarihimiz,vol.1,p.263</ref> Ин нақша дар байни фармондеҳони ҳарбӣ баҳсу мукотибаи зиёдеро ба вуҷуд овард; Аз ҷумла масъалаи дар куҷо ҷойгир шудани марказҳои фармондеҳии низомӣ ва ин аснод дарбораи заминаҳои бевоситаи наслкушии арманиҳо нишондодҳои муҳим медиҳанд.<ref name="DR. SELAHATTİN TANSEL">DR. SELAHATTİN TANSEL. "[http://www.nadirkitap.com/mondros-tan-mudanya-ya-kadar-dr-selahattin-tansel-4-cilt-takim-kitap226697.html MONDROS'TAN MUDANYA'YA KADAR]." Yayın Yılı: 1991</ref> == рӯйдодҳо == {{Тасвири чандгона|||}} * '''Қатли Ҳамидия''' куштори Ҳамидия ё куштори бузург<ref name="Adalian, Rouben Paul 2010 p. 1542">Adalian, Rouben Paul (2010), Historical Dictionary of Armenia (2nd ed.), Lanham, MD: Scarecrow, p. 154.</ref> Кушторӣ аст, ки байни солҳои 1894 то 1896и мелодӣ тавассути нируҳои [[:fa:عبدالحمید_دوم|Абдулҳамиди дувум]] ба фармондеҳи генерал [[:en:Ahmad_Zaki_Pasha|закӣпошо]] ва [[:en:Hamidiye_(cavalry)|нируи Ҳамидия]] Алайҳи сокинин арманӣ ва ошурӣ шаҳрҳои Арманистони ғарбӣ анҷом гирифт. ҷамъи кули қурбониёни кушторҳои 1894 то 1896и мелодӣ 200٬000 нафар баровард шудааст.<ref name="suny2">{{cite book|last1=Richard G|first1=Hovannisian|title="The Armenian Question in the Ottoman Empire": The Armenian Genocide in Perspective|date=|publisher=Armenian Studies|isbn=978-0-88738-636-7|pages=220|url=https://books.google.com/books?id=pDTnlYtAKAMC&pg=PA19&lpg=PA19&dq=Hovannisian.The+Armenian+Question+in+the+Ottoman+Empire&source=bl&ots=iazGNDym-f&sig=cNR--Qpe7K3xzjoPruepKCXfyXw&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjOtaugw7TNAhXIBiwKHciVBLcQ6AEILjAD#v=onepage&q=Hovannisian.The%20Armenian%20Question%20in%20the%20Ottoman%20Empire&f=false}}</ref> Ба изофа 100٬000 нафар, ки дар замистонҳои сахти Арманистон ба иллати вайрон шудани хона ва Кошона аз гуруснагӣ ва сармо мурдаанд ва кӯдаконе, ки бар асари аз даст додани волидайни худ талаф шуданд ва болиғ бар 50,000 кӯдак ятим шуданд.<ref>{{Citation|quote=The number of Armenian children under twelve years of age made orphans by the massacres of 1895 is estimated by the missionaries at 50.000|date=December 18, 1896|url=http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F30A1FF63B5F1B738DDDA10994DA415B8685F0D3|title=Fifty Thousand Orphans made So by the Turkish Massacres of Armenians|newspaper=The [[نیویورک تایمز]]}}.</ref> Илова бар арманиҳо 25٬000 нафар ошури дар шаҳри [[диёрбакр]] кушта шуданд.<ref name="angold20062">{{Citation|last=Angold|first=Michael|editor-last=O’Mahony|editor-first=Anthony|title=Cambridge History of Christianity|volume=5. Eastern Christianity|url=https://books.google.com/books?id=vBy7CTYVBeMC|page=512|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-81113-2}}.</ref> Бояд ба ин рақам иддаеро низ, ки ба зӯр аз дин баргардонда шудаанд изофа кард. сафири Франса иддаи ононро ба чиҳил ҳазор нафар баровард кардааст. * '''Масъалаи Арманистон''' Аз соли 1878, мувофики моддаи 61- уми Шартномаи Берлин намояндагони арман дар шаш вилояти Арманистон ислоххои зерро талаб карданд. Дар талабхои арманихо нуктахои зерин буданд: # Баргардонидани сарҳадҳои шаш Вилояти армании Туркия бо сархадхои табииашон. # Таъин кардани ҳоким барои ҳар яке аз он шаҳрҳо, ки аз ҷониби қудратҳои аврупоӣ пазируфта шуда бошад. # Ислоҳоти системаи ҷамъоварии [[андоз]], ки то он рӯз ба ҷуз як роҳзани муташаккили расмӣ чизе набуд. # Ислоҳоти низоми судӣ # Ташкили жандармерияи омехта (маънои онро дорад, ки арманиҳо низ дар он бошанд.) # доштани намояндагони мутаносиб ба шумораи сокинон Дар Советхои махаллй<ref>کتاب:شواهد و مدارک انکارناپذیر (اسناد اطریشی پیرامون قتل‌عام ارمنیان در سال ۱۹۱۵)، نویسنده:[[آرتم اوهانجانیان]].</ref> хостаҳои арманён онгуна, ки аз тарафи аъзоии ҳайати намояндаги онон ба кунгираи Берлин арза шуд на ҳокӣ аз тақозои истиқлоли Арманистони Усмонӣ буд ва на аз илҳоқи ин минтақа ба Арманистони Русия, балки мунҳасиран мутазаммини иҷрои ислоҳоти лозим барои хотима додан ба вазъе ғайриқобили таҳаммул буд. Онон хостори ислоҳи системи вусули молиёт ва иҷрои адолат ва эҷоди як жондормри махлут аз турк ва армани буданд то арманён низ дар он нақше дошта бошанд. Ба илова хостори интисоби ҳуккоми масеҳи барои манотиқи худ шуданд. * '''қатли оми Адана''' '''Қатли Адана''' [[Куштори ҷамъӣ|қатли омe]] буд, ки 14 апрели соли 1909 дар тӯли даҳ рӯз алайҳи сокинони армани [[Одоно|Адана]] аз ҷониби [[:en:en:Ottoman countercoup of 1909|табаддулотчиён ва қисмҳои низомии султон Абдулҳамиди II]] анҷом дода шуд.<ref>Raymond H. Kévorkian, "The Cilician Massacres, April 1909" in Armenian Cilicia, eds. [[ریچارد هووانسیان|Richard G. Hovannisian]] and Simon Payaslian. UCLA Armenian History and Culture Series: Historic Armenian Cities and Provinces, 7. Costa Mesa, California: Mazda Publishers, 2008, pp. 339-69.</ref> Дар ин куштор 30,000 арман ва 1,300 ассурӣ кушта шуданд.<ref>Adalian, Rouben Paul (2012). "The Armenian Genocide". In Totten, Samuel; Parsons, William S. Century of Genocide. Routledge. pp. 117–56. {{ISBN|978-0-415-87191-4|en}}. Retrieved 28 August 2013.</ref><ref>David Gaunt, "The Assyrian Genocide of 1915", Assyrian Genocide Research Center, 2009</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.seyfocenter.com/?sid=2&aID=36|title=Assyrian Genocide|website=seyfocenter.com|accessdate=}}</ref> * '''Муқовимат дар давраи Наслкушии арманиҳо''' '''Муқовимати арманиҳо''' ба муқовимате ишора мекунад, ки аз ҷониби ҳизбҳо ва нерӯҳои низомии арманӣ дар замони қатли арманиҳо аз ҷониби Абдулҳамиди II ва дар замони наслкушии арманиҳо барои дифоъ аз рустоҳо ва шаҳрҳои арманиҳо тарҳрезӣ ва амалӣ шуда буд.<ref name="britannica">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/35323/Armenian-Genocide Encyclopædia Britannica: Armenian Genocide]</ref> * '''Муқовимати МусоДоғ''' муқовамат Мӯсодоғ ишора ба муқоваматӣ аст, ки аҳоли 6 рустои арманинишини атрофи кӯҳи Мӯсодоғ дар устони ҳотои (Мӯсо доғ яъне кӯҳи Мӯсо) ба муддати 53 рӯз аз (21 июл 1915м то 12 сентябр 1915м) дар муқобили юриши нируҳои муназзам ва номуназами давлати Усмонӣ истодаги намуданд.<ref>New Outlook, Volume 111 edited by Alfred Emanuel Smith, page.800</ref> * '''муқовимати Ван''' муқовамати [[ван]] гоҳе муҳосираи вон ё дифоъ аз вон номида мешавад. Муқовамати вон ду бор сурат гирифт. Мартабаи аввал дар тайи куштори Хамидия аз 3 июн то 11 июн ба муддати як ҳафта, ва мартабаи дувум дар тайи як ришта амалиёти ҷангӣ дар Ќафқоз, ки ба муддати чаҳор сол ба тӯл анҷомед.<ref>Balakian, Peter (2004). The Burning Tigris: The Armenian Genocide and America's Response. New York: HarperCollins. p. 61. {{ISBN|0-06-055870-9|en}}.</ref> * '''Қатли Харперт''' қатли оми Харперт қатлиоме бӯд ки дар соли 1,915 мелодӣ дар тий-и наслкушии арманеён бар алийҳи сокинени арманӣ он шаҳр тавассути нерӯҳои Oсмонӣ ва курдҳо сӯрат гирифт. * '''Қатли арманиҳо дар Тирабзон''' Ҷосуси исроилӣ Этан Белкинд<ref>{{Cite web|url=http://www.genocide-museum.am/eng/eye_witnesses1.php|title="That's How It Was Narrated by Eitan Belkind, member of the NILI"|website=genocide-museum.am|accessdate=}}</ref> дар ёддоштҳои худ, ки соли 2000 аз ҷониби муаррихи яҳудӣ [[:en:en:Yair Auron|Айер Орон]] дар китобе бо номи: «ибтизоли бетафовути:сионизм ва Наслкушии арманён» мунташир кард дар сафаҳоти 181 то 183 менависад, ки чигуна 5000 нафар аз занон ва кӯдакони армании шаҳри таробзун зинда зинда сӯзонда шуданд. Дар ин хусус гузориши «ҳасан маъруф», яке аз низомёни артиши Усмонӣ низ қобили таваҷҷуҳ аст. Вай дар гузориши ба вазорати умури хориҷаи Биритониё чигунаги боздошти теъдоде аз арманён дар рустои наздики таробзун ва зиндазинда сӯзондани ононро шарҳ додааст. дар ин хусус, [[:en:Wehib_Pasha|ваҳиб пошо]], фармондеҳи артиши севуми Усмонӣ низ истишҳодномае 12 сафҳае, ки дар 5 декабр 1918 нигошта буд дар 29 март 1919 ба додгоҳи низоми дар таробзун ироа кард. (мундариҷ дар кайфархости мунташиршуда дар рӯзномаи давлатии Усмонӣ "тақвими вақоеъ" шумораи 3540 панҷум ме 1919) дар ин гузориш шарҳ комили аз чигунагии сӯзондани аҳолии рустои арманинишин дар наздики [[Муш (шаҳр)|шаҳри муш]]<nowiki/>ро шомил мешуд. Њамчунин [[:en:S._S._McClure|Сэмюэл Сидни Макклюр]] рӯзноманигор ва корманди маркази нашри [[:en:Houghton_Mifflin_Harcourt|Хоутон Миффлин Харкорт]], ки худ шоҳиди чигунаги сӯзондани занон ва кӯдакони арманӣ буда дар китобе ба номи «мавонеъи сулҳ», ки дар соли 1917 мунташир шуда менависад: {{Гуфтовард|«кӯтоҳтарин равиш барои халосӣ аз занон ва кӯдакони сокин дар урдугоҳҳои (муш, бутлис ва сосун) сӯзондани онон буд. Сэмюэл Сидни Макклюр ҳамчунин ба зиндонбонони турк ишора мекунад, ки чигуна баъд аз сӯзондани занон ва кӯдакон, дучори анвоъи бемориҳои равонӣ (ихтилолоти равонӣ) шуда буданд ва теъдоде аз онон даст ба худкушӣ заданд; Ва то чандин рӯз бӯии аҷсоди сӯхташуда дар ҳаво ба машом мерасид.»<ref>{{Citation|last= McClure|first= S. S.| editor-last =| editor-first =|title=Obstacles to peace | volume = |url =https://archive.org/details/obstaclestopeace00mccliala |page=400-401| year = 1917 |publisher= Boston and New York: Houghton Mifflin company|isbn=}}.</ref>}}муаррихи яҳудӣ [[:en:Bat_Ye'or|бут юр]] бо Номи тахаллуси Гизел Литтман, дар китоби худ ба номӣ: аҳли замма:яҳудиҳо ва масеҳиён дар ислом дар сафҳаи 95, менависад:{{Гуфтовард|«Олмониҳо моҳҳо қабл аз оғози наслкшии арманён нируҳои Усмониро омӯзиш дода буданд ва худ, шоҳиди чигунаги сӯзондани занон ва кӯдакони арманӣ буданд. Ин муаррих менависад: Усмонӣҳо дар ҳузури Олмониҳо занон ва кӯдаконро дар калисо ҷамъ ва онҷоро ба оташ мекашиданд ё дар урдугоҳҳои марг тавассути кӯраҳои одампазии сохташуда тавассути Олмониҳо ононро ба хокистар табдил мекарданд.»}} Дар ғарқ кардани дастиҷамъии арманиҳо метавон ба иқдомоти [[:en:Cemal_Azmi|ҷамол азмӣ]], фармондор устони таробзун, ки дар озор ва азияти кӯдакони арманӣ, фардe шинохташудае буд ишора кард. Ў ба ҳамроҳ и [[:tr:Mustafa_Nail_Bey|мустафо бии]] дастур и ғарқ кардан и ҳазорон нафар аз занон ва кӯдаконро дар [[Баҳри сиёҳ]] содир карда буд. == Қонуни Таҳҷир == [[Акс:Ottoman-Tehcir_Law.jpg|рост|мини|289x289пкс| [[:en:en:Tehcir Law|Қонуни Таҳҷир]] дар рӯзномаи ҳукуматӣ [[:en:en:Takvim-i Vekayi|Тақвими рӯйдодҳо]] нашр шудааст]] пас аз иттифоқи назар дар ҷаласаи пинхонӣ дарбораи ҳали масъалаи арманӣ аз тариқи Нобудшавии ҷисмонӣ, Фармоне содир шуд, ки бар асоси он, куллияи арманён, ки дар Арманистони ғарбӣ ва дар ҷавори майдонҳои ҷанг буданд, (албатта бар хилофи қонуни содира дар манотиқи дӯртар аз ҷанг ҳам иҷро шуд) бояд ба [[Байнаннаҳрайн]] ва Дайр-уз-Завр ва манотиқи дигар кӯч дода мешуданд. Ин фармон бо тасвиб дар ҳайати давлат «қонуни таҳҷир» номида шуд. Албатта дар фавосили замонии мухталиф дар такмили қонуни таҳҷир, фаромини дигаре ҳам ба тановуб содир мешуд, ки ҳамаи онҳо дар таъйид ва тадовуми кӯчи иҷбории арманён аз ватанашон буд. Ќобили таваҷҷуҳ инки тамоми ин фармонҳо бидуни тасвиби маҷлис ва танҳо ба ирода алигорши иттиҳод ва тараққи тасвиб ва танфиз мешуд чарока кумитаи иттиҳод ва тараққе чанд сабоҳи пас аз шурӯъи ҷанг тайи Фармоне маҷлиси шӯрои миллиро таътил кард. ҳайати вукало ва дар роси он талъатпошо ҳам барои иҷро кардани қонуни таҳҷир дастури ниҳои марбут ба кӯчи иҷбории арманёнро содир ва ҳизби иттиҳод ва тараққии марказӣ низ куллияи филиалҳо ва бозрсони худро аз мавзӯъ огоњ кард. ғайр аз ин, [[Вазорати корҳои дохилӣ|вазорат дохила]] бахшномае ба таърих 13 Раҷаб 1333 мусодиф бо 14 моҳ ма 1915 мелодӣ ба шарҳи зер барои масъулони вилоят ирсол кард: модаи аввал: «ҳар гоҳ ва ба ҳар шакл мардум, алайҳи фаромини давлатӣ ва тадобири марбут ба барқарори назм ва адолат дар кишвар шӯриш карда ва ба муқовамати мусаллаҳона алайҳи он бархезанд, полис, жондорм ва дигар гурӯҳҳои низоми ҳаққ доранд ва бояд ба муқобила бо онҳо пардохта ва шӯришро саркӯб ва омилони онро танбиҳ намоянд.» модаи дувум: «фармондаҳони низомӣ ва дигар мақомоти масъул бино бар ташхиси худ метавонанд аҳолии рустоҳоро, ки ба хиёнат ва ҷосусии онҳо итминон доранд ба сурати фардӣ ва ҷамъӣ ба дигар нуқоти кишвар мунтақил ва сокин кунанд.» модаи севум: «маводи ин бахшнома аз таърихи интишор лозимулиҷро аст.» Бар асоси Қонуни Таҳҷир ва низомномаи 34-модда аз 10 июни соли 1915, воҳидҳои артиш ва созмонҳои вижаи жандармерия, кӯчондани арманиҳоро шурӯъ карданд. [[Акс:US_State_Department_document_on_Armenian_Deporties_in_1916.jpg|рост|мини|220x220пкс| Ҳуҷҷати Департаменти давлатии ИМА, шумораи депортатсияҳои арманиҳо аз ҳукумати усмонӣ ба Сурия дар соли 1916]] * '''кӯчондан ё нобуд кардан?''' дар баъзе манотиқ ба арманён бо ихтория, ду ҳафта мӯҳлат додаанд ва дар бархе дигар фақат мӯҳлати ду соата. дар бархе манотиқ ба ихроҷ шавндагон иҷоза дода шуд баъзе аз амволи худро бардоранд, дар бархе манотиқ ҳам бардоштан ва фурӯхтани ҳар чиз манъ шуд. Арманёне, ки ашёъи қиматӣ бо худ бардошта буданд танҳо марги худро тасриъ карданд. Ба ҳар ҳол, қоида ин будааст, ки ихроҷҳо ҳамаҷо пеш аз замони эълон шуда шурӯъ шудаанд. Артиши севум, ки контроли вилоятҳои шарқиро дар ихтиёр дошт, бо судури ихториае эълом карда буд ки ҳар мусулмоне, ки ба арманиҳо кумак бирасонанд дар муқобил хонааш эъдом ва хонааш сӯхта хоҳад шуд. Дар тӯли ихроҷҳо, на дар оғоз, на дар миёнаи роҳ ва на дар мақсадҳои ниҳоӣ, ҳеҷ тадорукоти барои ҷобаҷои љамъияти зиёди мардум дар назар гирифта нашуда буд. Њамин далел ба танҳои барои исбот инки ҳадаф ин амалиёт нобудсози аз пеш андешида буда, кофӣ аст.<ref name="Davis, Leslie A.">Davis, Leslie A.. "[http://www.armenian-genocide.org/Education.16/current_category.120/resourceguide_detail.html The Slaughterhouse Province: An American Diplomat's Report on the Armenian Genocide of 1915-1917]." Originally published: New York: Aristide D. Caratzas, 1988, 224 pages. {{ISBN|0-89241-458-8|en}}</ref> бо таваҷҷуҳ ба пайғомҳои консулӣ маълум мешавад, ки ҳеҷ гуна кумаки, чӣ ғизои чӣ молӣ ва ғайра ба табъидён муҷоз набуд. Сафирон ва консулҳои Олмон аз тадорук ва таҳияи кумак манъ шуда буданд. Нӯҳум декабр 1915 мелодӣ сафир велф метрних иттилоъ ёфт дар ҷиҳати қатъи умеди арманён аз кумакҳои хориҷӣ, пешниҳодаш барои кумак ба табъидён пазируфта нашудааст. Сафорати Олмон дар 28 апрел 1916 ҳамон ҷавоби ради пешинро дарёфт кард. Дар дувоздаҳуми август 1916 бохабар шуданд талош мушобеҳи аз сӯи Америкаииҳо низ ба шикаст бархурдааст. Муҳаммад ҷалол бии фармондори кулли Њалаб замоне, ки ба [[қуния]] интиқол ёфт, кӯшед монеъи ихроҷҳо шавад аммо ноком монд, ӯ баъдҳо чунин бозгӯ кардааст:{{Гуфтовард|«дар қуния ман марде танҳо будам, ки канори рӯд бӣ ҳеҷ василаи наҷоте истода будам, аммо дар рӯд ба ҷойи об, хун равон буд ва ҳазорон кӯдаки бегуноҳ, пирамарди бетақсир, зани оҷиз дар он ғарқа буданд ва мардони ҷавони қавӣ ҳайкал барсари роҳшон истода буданд то нагузоранд касе ҷон ба дар барад. Ман ҳар чанд ро, ки тавонистм бо дастонам берун кашидм ва наҷот додам аммо бақия, бо ҷараёни об ба поин ронда шуданд ва ҳеҷкудом зинда намонданд.»<ref>halep valisi celal in anilari,vakit,12 kanunuevvel 1918</ref>}} ҳусайн Козим қадре ба консули Олмон дар Димишқ гуфтааст:{{Гуфтовард|«ба дастурҳои ӯ эътинои намешавад, дар воқеъ мақомоти давлатӣ дақиқан хилоф онро иҷро мекунанд. Давлат, камтарин мийле ба кумак ба арманён надорад, ӯ ҳатто бим дорад қасд, маъдумсози ҳама онҳо бошад. Ин сиёсати ваҳшёна нанги бузурге барои Туркия хоҳад буд.»}} ҳусайн Козим ба нишонаи эътироз аз масъулияти худ истеъфоъ дод ва баъдҳо дар хотироташ навишт дар натиҷа нақшаҳои шӯми давлат, танҳо дар Лубнон дивист ҳазор нафар қурбони шуданд. бар асоси санади вазорати умури хориҷаи Америка теъдоди ихроҷиҳои армани аз давлати Усмонӣ ба кишвари Сурия дар соли 1916 мелодӣ ба шарҳи зер будааст:(Димишқ 100 000 нафар, Ҳамо 12 000 нафар, Ҳумс 20 000 нафар, Ҳалаб 7 000 нафар, Муамра Нӯъмон 4 000 нафар, Ал-Боб 8 000 нафар, вилояти Раққа 10 000 нафар, Расул Айн 20 000 нафар. Ҳамагӣ: 486 000 нафар)<ref name="American Committee for Armenian and Syrian Relief">American Committee for Armenian and Syrian Relief "[https://archive.org/stream/ldpd_11077570_000#page/n11/mode/2up Latest news concerning the Armenian and Syrian sufferers, May 24, 1916]." Originally published: 1916</ref> == Калимаи геноцид == [[File:The Genocide Word by Raphael Lemkin.ogv|Рафаэл Лемкин: инсон калимаи "геноцид" - ро истифода мебарад [(CBS News)]]] куштори арманён фақат як ҷинояти таърихӣ ва хотирае ваҳшатзо дар таърих маҳсуб намешавад, балки аз дидгоҳи ҳуқуқи байналмилал дорои ваҷоҳати ҳуқуқӣ аст бинобарин дар мароҷеъи байналмилалии қазоӣ қобили пайгирии ҳуқуқӣ аст. Ин масъала метавонад ба лиҳози ҳуқуқи илзомот ва масъулиятҳои барои давлат Туркия, ки аз имзоъ кунандагон «кунвонсиун манъ ва муҷозоти куштор даста ҷамъе» аст, дар пай дошта бошад ва он давлатро мулзам ба узрхоҳӣ ва пардохти ғаромат ба бозмондагони қурбониён ва ҳатто даъвии арзӣ кунад, аммо таҳаққуқи ин маворид печидагиҳои хосси ҳуқуқӣ худро дорад.<ref>Hovannisian, Richard (2003). The Armenian Genocide and International Law. pp. 146–153. {{ISBN|978-1-4128-2767-6|en}}. Retrieved June 19, 2010.</ref> «ҷинисоед» ба форси «наслкушӣ» ё «нижодкушӣ», аввалин бор дар соли 1933 мелодӣ аз сӯи як ҳуқуқдони лаҳистонӣ ба номи [[:fa:رافائل_لمکین|рофоъл лaмкин]] ибдоъ шуд. Вай дар ҷараёни (панҷумин конфиронси байналмилалии якнавохтсозии ҳуқуқи ҷазо) дар модред, пешниҳод кард, ки нобуд кардани гурӯҳҳои нижодӣ, мазҳабӣ ё иҷтимоӣ аз лиҳози ҳуқуқи байналмилал ҷурм маҳсуб шавад. Мабоҳис ва таорифи вай мабнои танзими кунвонсиуини наслкуши созмони милали муттаҳид қарор гирифт.<ref>حسین میر محمد صادقی، حقوق جزای بین‌الملل، مجموعه مقالات صفحه ۱۳۰ و ۱۳۱</ref> «қонуни мазкур мусталзими чизе буд, ки ӯ онро «манъи ҷаҳонӣ» меномид, Муқаддимаe, бар ончи имрӯза «додрaсии байналмилали» хонда мешавад:{{Гуфтовард|«мушаввиқон ва омилон ин Фоҷиа мебоист дар ҳар куҷои дунё, ки боздошт бишванд муҷозот мешуданд, бо сарфи назар аз ин, ки ҷиноёт дар куҷо иттифоқ афтода ё миллит ва мақоми фард муҷрим чист? Ба ин тартиб тамоюл ба иқдомоте нангин бо ҳадафи нобудии гурӯҳҳои миллӣ, қавмӣ ва мазҳабии мухталиф монанди ончи бар сари арманён омад, Ҷинояткории байналмилалӣ ба назар гирифта мешавад, ки дар саросари ҷаҳон қобили пайгирӣ ва муҷозот буд дуруст мисли бардадорӣ ва дуздии интишоротӣ. Вай ақида дошт, ки агар хатари муҷозот вуҷуд дошта бошад ба мизони зиёде метавонад эҳтимол такрори амалро кам кунад.»<ref>سامانتا پاور(۱۳۸۵)، معضلی برخاسته از جهنم: آمریکا و سده‌ها نسل‌کشی‌ها، ترجمه مارینا بنیاتیان، تهران: نشر چشمه، صفحه:۴۷–۴۸</ref>}} == арманиситезӣ == [[Акс:Hate_speech_in_Turkish_news_outlets.jpg|рост|мини|220x220пкс| Диаграммае, ки аз ҷониби Media Watch ва Бунёди Ҳрант Динк бар асоси гузорише, ки аз расонаҳои хабарии Туркия таҳия шудааст, афзоиши суханронии бадбинӣ алайҳи гурӯҳҳои мухталиф дар расонаҳои хабарии Туркия дар моҳҳои январ ва апрели соли 2014<ref>[http://freespeechdebate.com/fa/discuss_fa_ir/combatting-hate-speech-in-turkish-media/ مبارزه با سخنان تنفرآمیز در رسانه‌های ترکیه]</ref>]] арманиситезӣ низ ба унвони эҳсосоти зидди арманӣ ва арманӣ ҳаросӣ, ишора ба душманӣ бо сиёсатҳо ва фарҳанги арманӣ, ва кишвари Арманистон ва ҳамчунин ишора ба ҳасодат, табъиз, таассуб, нижодпарастӣ, ба арманён ба унвони як гурӯҳи нижодӣ, қавмӣ, забонӣ,ё мазҳабии пазируфта шуда дар саросари ҷаҳон дорад. Арманиситези навин, маъмулан мухолифат бо иқдомот ва мавҷудияти кишвари Арманистон, инкоир наслкушии арманиҳо ва афкори носиунолисти зидди миллати арманӣ аст. == куштори сафед == равишҳои мавриди истифода тавассути туркони Усмонӣ дар наслкушии Юнонён ва арманён, ки мунҷар ба марги ғайримустақими қурбониён мешуданд -, ки аз он ҷумла метавон ба табъидҳои иҷбории қурбониён, ки бидуни озуқа ва дар масофатҳои тӯлони анҷом мегирифт ва низ гуруснагӣ додан ба қурбониён дар урдугоҳҳои кори иҷборӣ ишора кард- имрӯза бо унвони куштори сафед шинохта мешаванд.<ref>Rendel, G. W. Foreign Office Memorandum on Turkish Massacres and Persecutions of Minorities since the Armistice. 20 مارس1922.</ref> арманёни сокин Арманистони ғарби дар ниҳоят, ё маҷбӯр ба муҳоҷират ё ба васила нируҳои Усмонӣ табъид шуданд. Ин яке дигар аз талошҳои давлат Усмонӣ барои Наслкушии системотики арманён будааст. донишманди улуми сиёсии аҳли Олмон, [[:en:Christoph_Zürcher|кристуф зӯрхир]] дар китоби худ ба номи ҷангҳои иттиҳоди ҷамоҳири Шӯравӣ-шӯриш, даргириҳои қавмӣ ва миллити дар Ќафқоз менависад: «Наслкушӣ як калима калидӣ аст, ке чанд маънӣ мухталиф дорад. Наслкушии сафед ё қатлиъоми сафед ба маънии: саркӯб, табъиди иҷбории бидуни озуқа, муҳоҷирати иҷбории арманён аз сарзамини падарони худ, ки ба маротиб бузургтар аз ҷумҳурии сотсиалистии Арманистони Шӯравӣ ва қарабоғ ва ҳамчунин манотиқи мутааллиқ ба Туркияи муосир мебошад.» == Қатли ом аз соли 1918 то 1921 == [[Акс:Armenians_fleeing_Kars.jpg|мини|250x250пкс| Ахолии осоиштаи арман аз шахри Карс мебарояд.]] нахустин мавҷи қатлъомҳо дар соли 1918 мелодӣ рух дод. Каме пас аз инқилоби болшевикӣ, ҳизби иттиҳод ва тараққи умедвор буд бо ишғоли Ќафқоз ва Осиёи марказӣ, рӯйоҳои понтуркистӣ ва понисломистӣ худro амалӣ кунад. [[:en:Wehib_Pasha|Вехиб Паша]], фармондеҳи лашкари севум, пас аз соли 1916 мелодӣ, ба раҳбарони арман ӣ итминон дод, ки оташи ормони пантуркизм акнун беш аз пеш шӯълавар шудааст:{{Гуфтовард|«сарнавишт қаламрав Туркияро аз ғарб ба шарқ мегустароанд. Мо [[Балкан]]ро раҳо кардем, ҳол Африқоро раҳо мекунем, вале бояд ба самти шарқ пеш биравем. Нижод мо, мазҳаби мо, забони мо ҳама он ҷост; Ва ин ҷазабае васваса ангез ва муқовамат нопазир дорад. Бародарони мо дар [[Боку]], [[Доғистон]], [[Туркистон]] ва [[Озарбойҷон (Эрон)|Озарбойҷон]] ҳастанд. Шумо арманиҳо роҳи моро сад кардаед. Шумо бояд канор биравед ва роҳи моро бозгузоред.»<ref>Armenia on the Road to Independence, 1918,by:Richard G. Hovannisian,Published by University of California Press, 1967.p:195</ref>}}то бистум и июл 1918 мелодӣ, ҳудуд шашсад ҳазор армани пеш аз расидани нируҳои турк аз Ќафқоз гурехтанд. Генерали олмонӣ, [[:en:Friedrich_Freiherr_Kress_von_Kressenstein|Кресс фон Крессенштейн]], ки он замон дар Тифлис буд, менависад:<ref name="Gotthard Jäschke">Gotthard Jäschke. "[http://booksandjournals.brillonline.com/content/journals/10.1163/157006063x00011 Ein Amerikanisches Mandat Für Die Türkei ?]." -Publication Year: 1963. p:222</ref>{{Гуфтовард|«сиёсат туркҳо дар қиболи арманён, ба наҳви дардоварӣ сареҳ аст. Туркҳо ба ҳеҷ ваҷҳ решакании бунёни арманёнро раҳо накардаанд.»<ref name=" Isabel V. Hull">Isabel V. Hull. "[https://books.google.com/books?id=V_4rITDiSWgC&pg=PA281&lpg=PA281&dq=report+by+general+von+kressenstein+5+august+1918&source=bl&ots=PnmOfb0aPA&sig=8wBqlAQwJL-pziX_IMPQxDlh0HU&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi_846p8c7LAhXCIJoKHeOtBJ4Q6AEIQjAH#v=onepage&q=report%20by%20general%20von%20kressenstein%205%20august%201918&f=false: Absolute Destruction: Military Culture and the Practices of War in Imperial]." - Cornell University Press.p:280-281</ref>}} қатлъомҳо дар тобистон ва поизи 1919 мелодӣ низ идома ёфт. Кордори олии Америка дар Арманистон, [[:de:William_N._Haskell|Вилям Н. Ҳаскелл]], ба қадре аз вусъати ин кушторҳо дар ҳайрат буд, ки дар шонздаҳум и август, ҳушдорe барои Президент [[Вудро Вилсон]] фиристод, ва гуфт,ки: «Америка бояд аз банди дувоздаҳуми эъломияи сулҳаш бо туркҳо сарфи назар кунад, магар ин, ки мақомоти турк гомҳои муассирe дар поён додани қатлъомҳо бардоранд.» «чорлз пай. Гарнт» аз кумита Америкаиӣ, дар ма 1921 мелодӣ аз [[:fa:گیومری|Гюмри]] гузориш дод, ки бахши бузурге аз кушта шудагони он сол, занон ва кӯдакон будаанд. Вай теъдоди кушта шудагонро байни дувоздаҳ то понздаҳ ҳазор нафар тахмин зада буд. Манобеъ русҳо асноди бисёре дарбораи кушторҳои арманён доранд. Болшевикҳо, ки тарҷеҳ медоданд шоҳидони бетараф дар минтақа бошанд то равобити хубишон бо носиунолистҳои туркро ҳифз кунанд, саранҷом ногузир ворид амал шуданд. Дар телеграми ба таърих 18 январ 1921 мелодӣ, ки [[:fa:گئورگی_چیچرین|Георгий Чичерин]], вазири хориҷаи Шӯравӣ ба Ќафқоз фиристод, гуфт, ки тадовуми сиёсати сукут дар баробар мавзеъ арманён дигар мумкин нест. Ин хиёнат аст, ки истодаем ва нобудии ҷумҳури Шӯравиро низора кунем; Ва пешниҳод дод иқдомҳои лозим анҷом шавад.<ref name="Stefanos Yerasimos">Stefanos Yerasimos. "[http://www.pandora.com.tr/urun/kurtulus-savasinda-turk-sovyet-iliskileri-1917-1923/69110 Kurtuluş Savaşı'nda Türk-Sovyet İlişkileri 1917-1923]." -Yayın Tarihi:2000-11-01.p:292</ref> [[:en:Semyon_Aralov|Семён Аралов]], сафири Русия дар Анқара бо ишора ба рухдодҳои авохири соли 1920 ва авоили 1921 мелодӣ менависад:{{Гуфтовард|«нируҳои Туркия кушторҳо ва қатлъомҳои хуниниро бар арманён таҳмил карданд. Беш аз 69٬000 нафар ба қатл расиданд.»<ref name=" Ervand Kazarovich Sarkisi︠a︡n, Ervand Ghazari Sargsyan, Ruben G. Sahakian ">Ervand Kazarovich Sarkisi︠a︡n, Ervand Ghazari Sargsyan, Ruben G. Sahakian. "[https://books.google.com/books/about/Vital_issues_in_modern_Armenian_history.html?id=uB9CAAAAIAAJ Vital issues in modern Armenian history: a documented exposé of misrepresentations in Turkish historiography]." -Watertown, Mass. : Armenian Studies, 1965.p:56/66</ref>}}як донишномаи Шӯравӣ Дар соли 1961 мелодӣ, теъдоди қурбониёни манотиқи таҳти ишғоли туркҳо дар ҷараёни ҷангро наздик ба 198٬000 нафар унвон кардааст. Яке аз далоили аслии ин, ки ин қатлъомҳо дар Ќафқоз, ки [[:en:Vahakn_Dadrian|Вахакн Дадриан]], Наслкушии кӯчак хондааст, бидуни мухолифат ва эътирози зиёд анҷом шуд, инқилоби Русия буд. Туркҳо дар равобитишон бо болшевикҳо тавонистанд ҷанг бо арманёнро ҷанги алайҳи давлатҳои муттафиқ ҷилва диҳанд, ва аз ин тариқ мақосиди хасмонаи худро дар Ќафқози дӯр пинҳон кунанд. == Сиёсати кемолистй ва Туркияи имруз == пас аз таъсиси режеми ҷумҳурии Туркия тавассути [[Мустафо Камол Отатурк|мустафо камол ототурк]], сиёсати давлати камолӣ мабни бар эҷоди ватани холиси турк дар навоҳии шарқии Туркия, ки ҳанӯз теъдоде аз арманиҳо дар онҷо сокин буданд оғоз шуд. дар авоили даҳаи 1920 мелодӣ теъдоде арманӣ дар ҷунбиши камолӣ вуҷуд дошта, ки ҳатто ба сурати фаъол вайро дар ҷунбиши миллии турки ёрӣ расонда ва аз идология камолист ва ҷунбиши сикулори вай ҳимоят карданд. Арманӣҳо мепндоштанд, ки дар ин сикулорисми изҳор шуда аз сӯи ототурк роҳе барои бақои боқимонда арманён дар Туркия вуҷуд хоҳад дошт. Тӯли нaкишед, ки ин бор ҳам арманиҳо умедҳои худро монанди даврони инқилоби туркони ҷавон бaр бод рафта диданд, чаро ки идологияи камолисм ба рғми таъкид бар асли демократик будани ҳукумат, дар ҳақиқат дар имтидоди ҳукумати туркони ҷавон ва мубтанӣ бар ҳазфи ҳадди аксарии ғайри туркон ва эҷоди давлат-миллати турк аст. Ин сиёсатро ототурк дар ҳамон авоили эҷоди низоми ҷумҳурӣ бо муҳоҷират додани туркхои булгорй ва [[Югославия]] ба марзҳои шарқии онотули барои тақвияти туркҳои он навоҳӣ амалӣ кард. Вай ҳазорон туркро аз Булғория ва Югославия ба манзури туркисозии ин манотиқ дар ин навоҳӣ сокин кард то ҳам ҳомии туркон он навоҳӣ бошанд ва ҳам амнияти марзҳои шарқӣро дар баробаир арманён боло бибaранд.<ref>سازمان اسناد ملی ایران ۸–۲۲۹۳۰۰۳۶۷۷</ref> ин иқдом бахше аз барномаи турк гардони ин манотиқ аз лиҳози ҳувиятӣ, таърихӣ ва нижоди буд, ки бо тaхриби амвол ва осори таърихии арманён ва дигар ақвоми масеҳ ӣ пайгири шуд. Њадаф аз ин амал вайрони ёдгорҳо ва шавоҳиди таърихӣ ҳузур арманиҳо дар Осиёи сағир буд. Ин сиёсат то ба имрӯз камокон идома дорад. Дар солҳои ахир Туркия барои коҳиши фишорҳои байналмилали дар хусусии қатлъоми арманён барномаеро тадвин кардааст то бо [[Забони гурҷӣ|гурҷӣ]] нишон додани маҳалли сукунати арманёнро дар [[Қорс]] ва [[Ардаҳон]], ва вонамуд кардан ин нукта, ки манотиқи фавқ дар ҳеҷ давраи таърихӣ маҳалли сукунати арманён набуда, дар таҳти таъсир қарор додани масъалаи куштори арманён тавассути давлати Усмонӣ саъй дорад. Дар ҳамин росто клисоҳои ба ҷомонда аз арманиҳо дар Туркия дар ҳол вогузари ба гурҷиҳо аст, илова бар ин Туркия аз ҷойгузини [[:en:Meskhetian_Turks|туркхои месхетй]] ба ҷои арманиҳо дар [[:en:Javakheti|Ҷавохетӣ]] ба далели инки ба навъе арманиҳоро аз марзҳои ин кишвар дӯр мекунад ва амнияти ин кишварро боло мебарад. Њимоят мекунад. Зимни инки, бо истиқрори туркхои месхетй ба ҷои арманён, муҳосираи Арманистон ба василаи турк забонон комилтар мегардад. Њукумати Туркия солҳост, ки бо пардохти маболиғи бузург ба ширкатҳои равобит умуми Америкаиӣ ва эҳдои кумакҳои моли ба донишгоҳҳои Америкаии ба инкор ин Наслкушии дар Америка доман задааст. Бо вуҷуди ин, дар ниҳоят [[Ҷо Байден|Байден]] наслкушии арманиҳоро эътироф кард. == Изҳорот ва андешаҳои пешвоёни миллатгаро ва пантуркистии туркҳо == [[Акс:Armenian_deportations_in_Erzurum_by_Victor_Pietschmann_03.jpg|рост|мини|250x250пкс| Бадарга кардани арманихо аз [[Эрзурум]], суратгири австриягй Виктор Пичман]] султон Абдулҳамид соли 1899 мелодӣ (ишора ба масъала арманиҳо):{{Гуфтовард|«дар онотули танҳо мо бояд боқи бимонем, худоро шикар, ки мо тавонистем ин охирин паноҳгоҳро барои бародарони мусулмони худ, ки аз ҳама су ронда шудаанд, ҳифз кунем.»<ref>. عبدالحمید دوم، خاطرات سلطان عبدالحمید دوم، به کوشش عصمت بوزداغ، ترجمه داود وفایی و حجت‌الله جودکی. صفحهٔ ۱۰۶</ref>}} [[:en:Doctor_Nazım|доктор нозим]] узви кумитаи маркази ҳизб иттиҳод ва тараққӣ:{{Гуфтовард|«бигузор аносири ғайри турк аз ҳар миллит ва дине, ки ҳастанд, нобуд шаванд, ин кишварро бояд аз аносири ғайри турк пок кард.»<ref>رفعت مولان زاده، زوایای تاریک انقلاب عثمانی، ایروان، ۱۹۹۰</ref>}} «ризо Алӣ девон биагӣ», аз сиёсатмдорони он рӯзи Эрон дар ёддоштҳои даврон зиндагии сиёси худ дарбораи мароми фирқаи туркони ҷавон менависад:{{Гуфтовард|«ҳифзи мамликати паҳновари Усмонӣ. Иҷрои [[Пантуркизм]] яъне эҳёъ ва паҳншавии фарҳанги туркӣ дар манотиқи туркзабон ва саранҷом инзимоми он манотиқ ба императории Усмонӣ. Густариши нуфузи халифаи Усмонӣ дар мамолики исломӣ.»<ref>رضا علی دیوان بیگی، سفر مهاجرت در نخستین جنگ جهانی، صفحه ۱۲۸–۱۲۹</ref>}} [[Акс:Armenian_deportations_in_Erzurum_by_Victor_Pietschmann_02.jpg|рост|мини|250x250пкс| Бадарга кардани арманихо аз Эрзурум, суратгир Виктор Пичман]] «Ҳусейн Ҷоҳид Ялчин» соҳиб имтиёз рӯзномаи танин, нашрияи расмӣ туркони ҷавон буд, аз султа ва ҳокимият туркҳо дифоъ кард ва навишт:{{Гуфтовард|«ҳар чӣ мехоҳед бигӯед, вале миллати ҳокими ин кишвар, туркҳо ҳастанд ва хоҳанд буд. чамъиятхои масеҳи ҳеҷ ҳадаф ва мақсуди ҷуз нобуди кишвар надоранд. Ин кишвар сарзамини падарии туркҳо будааст; Лизо асосан ҳаққи идора ва таъйини сарнавишти кишвар ва гирифтани тасмимоти муҳимм ва бунёдӣ бояд дар дасти туркҳо бошад.»<ref name="Taner Akçam,From Empire to Republic"/>}}«Турк Гоҷо» аз ташкилоти носиунолисти турк буд, ки ҳадафшро наҷоти нижоди турк аз нобудӣ медонист ва аз забоне тунд ва ба сахти нижодпарастона барои баёни дидгоҳҳояш баҳра мебурд. Шиори онон ин буд (қудрати турк барои ҳар коре кофӣ аст) ин ташкилот аҳдофшро дар ростои пешбурди тафаккури туронӣ танзим карда буд,ки:{{Гуфтовард|«ҳама дунёро аз сайли хурӯшон худ хоҳад пӯшоанд. Њамагонро ба курниш во хоҳaд дошт ва ҳеҷ шамшериро нaшкaста ва ҳеҷ қалъаеро фатҳ нашуда боқӣ нахоҳад гузошт. инон ба даст оварандагони [[турон]] хоҳанд буд. Мушти оҳанин турк бори дигар зимоми дунёро дар даст хоҳад гирифт, ва ҷаҳон дигарбор дар баробари қудрати онон ба худ хоҳад ларзед.»<ref name="Taner Akçam,From Empire to Republic"/>}} аъзои парлумони носиунолисми туркو пас аз ҷанг, ҳатто бо дарки ин вақоеъ, мусаббибони Наслкушӣро сутудаанд:{{Гуфтовард|«шумо огоҳед, ки мавзӯъи ихроҷ воқеае буд, ки дар ҷаҳон ғавғо ба роҳ андохт ва ҳама, моро қотил ҳисоб карданд. Мо ҳатто қабл аз анҷоми он ҳам медонистем, ки ҷаҳони масеҳӣ сокит намемонад ва онҳо хашм ва Ғазаби масеҳиёнро алайҳ мо бархуоҳанд ангехт. Аммо мо чаро бояд худро қотил бихонем? Чаро бояд масъулият ин мавзӯъ бузург ва дардисар офаринро бипазирем? Ин корҳо барои таъмини меҳани мо сурат пазируфтанд, ватане, ки онро ҳатто аз ҷонимон муқаддас тар медонем.»<ref>Hasan fehmi bey,from a speech given at secret session of the tbmm on 17 tesrinievveil 1336,October 1920,tbmm gizli celse zabitlari,vol.1.ankara 1985,p177</ref><ref>در هفدهم نشریه الو ۱۳۳۶ اکتبر ۱۹۲۰ Tbmm سخنرانی حسن فهمی بی در جلسه محرمانه</ref>}} дар ёздаҳум ноябр 1914 мелодӣ давлат Усмонӣ ворид ҷанг шуд ва эъломиае содир намуд:{{Гуфтовард|«ормони кишвар ва мардуми мо, моро ба сӯи нобудии душмани русиимон ҳидоят мекунад то бад-ин тариқ ба ҳамсоиае табиӣ барои императори мо, ки бояд тамом шохаҳои нижоди моро дарбар гирад ва муттаҳид кунад, даст ёбем.»}}Исмоил анвар дар шашум декабр 1914 гуфт:{{Гуфтовард|«мехоҳам аз тариқ [[Афғонистон]] ба [[Њинд]] биравам.»}} == изҳороти мақомоти олмонӣ == [[Акс:Armenian_Skulls_of_Genocide.jpg|рост|мини|250x250пкс| Сарбозони турк дар паҳлӯи косахонаи боқимондаи қурбониёни арманӣ]] [[:en:Jakob_Künzler|Якоб Кюнцлер]], Миссионери мазҳабӣ, гузориш кард (аз ҳизб иттиҳод ва тараққӣ):{{Гуфтовард|«зиндагӣ кардан дар канори арманён ғайримумкин аст. Ҷанг ба Туркия ин фурсатро дода, ки ё аз шарри арманён халос шавад ё аз кишвар беруншон кунад.»<ref>30 Jahre Dienst im Orient. Bund Schweizer Armenierfreunde (BSA), 1931,Jakob Künzler</ref>}} [[:en:Johannes_Lepsius|Йоханес Лепсиус]]:{{Гуфтовард|«арманён Эрзурум аз мусулмонон аз як Қатли эҳтимолӣ бохабар шудаанд.»<ref>Lepsius,der todesgang,p.36</ref>}} аштонга афсарe олмонӣ, ки бо Шӯъбаҳои ташкилотҳои махсус дар ҷабҳа Ќафқоз ҳамкорӣ мекард, менависад:{{Гуфтовард|«аз онҷо, ки тасмими ихроҷи арманёнро артиш гирифта буд, интизори талоши чандонe барои ҳифзи ҷон ва моли табъидён намерафт. Садҳо ҳазор нафар кушта шуданд. Мақомот ҳама чизро аз хона ва мағоза гирифта то амвол ва колоҳоро аз они худ карданд. Дороӣҳои калисои арманӣ сад ва панҷоҳ ҳазор лир баровард мешуд. Мусодира амвол ба ғайриинсонитарин ваҷҳ анҷом мешуд ва хонаводаҳо ва занон ба ҳеҷ муҳофизати берун андохта мешуданд. ҳадси дурустӣ аст агар фикр кунем мулоҳизоти низомӣ дар дараҷаи дувуми аҳамият буданд ва ҳадафи аслии истифода аз ин фурсати оли барои иҷрои нақшаи дарозмуддати тазъиф, агар на нобудии арманён будааст, онҳaм дар ҳоле, ки ҳеҷ эътирози аз ҷониби дували хориҷӣ мутаваҷҷеҳи Усмонӣҳо набуд. Туркони ҷавон дар Ќустантания тасмим ба ихроҷ ва нобудии арманён ва онро бо кумаки артиш ва низомёни довталаб созмонедҳӣ ва амалӣ карда буданд.»<ref name=" German documents ">German documents "[http://www.genocide-museum.am/eng/german.php REPORT OF WANGENHEIM, GERMAN AMBASSADOR IN THE OTTOMAN EMPIRE TO THE REICHSKANZLER BEHTMANN-HOLLWEG]." Originally published: JUNE 17, 1915</ref>}} шавбнр рештар бар асос гуфтугӯҳои худ бо мақомот мутааддид гузориш кардааст, ки нақша нобуди арманён бисёр пештар аз ончи тасаввур мешавад тарҳрези шуда будааст. Ў аз афрод зиёде шунида буд, ки (императори бояд бар бунёни исломӣ ва пон таркисти боз таъсис шавад) ақаллиятҳои ғайр мусулмон ё бояд ба зӯр мусулмон ё дар ғайр ин сурат маъдум шаванд. «Маҳмуд комил пошо», фармондеҳ артиш севум дар он замон, аз ҷумла касоне аст, ки ба ӯ гуфта буд пас аз ҷанг хабаре аз масъала армани нахоҳад буд. мӯриёнтмон, сар консул Олмон дар Истамбул, дар гузориш 30 июн 1915 менависад:{{Гуфтовард|«Исмоил ҷанблот, аз ҳизб ва иттиҳод тараққӣ ва раис назмия Истамбул, бо ишора ба нақша онотули гуфт:ихроҷ арманён шомил тамом манотиқ онотули хоҳад буд. Мӯриёнтмон менависад:инро наметавон ба истилзомот низоми нисбат дод ва тавҷеҳ кард ва ёдовари мекунад,ке чанд ҳафта пеш талъат ба ӯ гуфта буд: баҳс мо брср нобуд кардан арманён аст.»<ref name="Taner Akçam"/><ref name="Aida Alayarian"/><ref name="Wolfgang Gust"/>}} «фун микваш», саргард олмонӣ шарҳ дода аъзои як даста ташкилот махсуса муташаккил аз маҳкумон, чигуна кушторҳоеро, ки дастур фармондаҳон худ муртакиб шуда буданд, бо лаззат тамом барои ӯ таъриф мекарданд. Ин саргард аҷсодиро дида буд, ки дарҳоле, ки ба ҳам баста буданд ба Фурот афканда мешуданд. сафир Олмон вонгнҳоем дар шашум ма (моҳ) менависад:{{Гуфтовард|«ихроҷ арманён аз манотиқ прҷмъият арманинишин идома дорад.»<ref name="Taner Akçam"/><ref name="Aida Alayarian"/><ref name="Wolfgang Gust"/>}} волтр руслр, консул Олмон дар Њалаб дар гузориш рӯз даҳум меминависад:{{Гуфтовард|«ба думбол ихроҷҳои зитун ва дӯртиул, домана ихроҷҳо ба морош ҳам кашида шуд. Вай афзудааст:аз кушторҳои васее, ки иттифоқ афтода ба назар мерасад мақсуд нобуди ҳама арманён минтақа аст.»<ref name="Taner Akçam"/><ref name="Aida Alayarian"/>}} [[Акс:Armenian_deportations_in_Erzurum_by_Victor_Pietschmann_01.jpg|рост|мини|250x250пкс| Бадарга кардани арманихо аз Эрзурум, суратгир Виктор Пичман]] [[Акс:April24Victims.jpg|рост|мини|250x250пкс| Шуморе аз шахсиятҳои маъруфи арманӣ, ки дар Истанбул кушта шуданд]] [[Акс:Թալեաթ_փաշայի_16.09.1915_հեռագիր.jpg|рост|мини|235x235пкс| Намунаи телеграммаҳои махфии Талъат Пошо<ref>[https://alikonline.ir/fa/news/political/سیاسی/item/4165-انتشار-دو-سند-مهم-در-خصوص-نسل-کشی-ارمنیان انتشار دو سند مهم در خصوص نسل‌کشی ارمنیان]، ترجمه ایساک یونانسیان، آلیک، یکشنبه، ۲۶ شهریور ۱۳۹۶.</ref>]] == Аҳолӣ ва омори кушташудагон ва муҳоҷирати арманиҳо аз Арманистони Ғарбӣ == дар таърих чаҳордаҳум март 1919 мелодӣ мақомот Истамбул пас аз таҳқиқ теъдод қурбониён арманиро 800٬000 нафар эълом кард. Ин таҳқиқот тавассути комиссияе, ки мустафо ориф димр, вазир дохила дар декабр 1918 мелодӣ таъсис карда анҷом шуд. Эъломия мазбур дар 18 март 1919 мелодӣ ба даст вазир дохила вақт ҷамол бии танзим шуд. Ба думбол вокуниш намояндагон ва дигар давлатмардон расуо шуда ҷамол бемаҷбӯр шуд баёния худро таъдил кунад ӯ тавзеҳ дод рақам ҳаштсад ҳазор нафар теъдод кулл арманён табъиди буда ва на теъдод куштагон, ӯ изъон кард ҳеҷ иттилое аз теъдод бозмондагон надорад.<ref>vakit,alemdar and ikdam,اظهارات وزیر داخله در نوزدهم مارس 1919 منتشر شد</ref> бо ин ҳама рақам ҳаштсад ҳазор нафар кушта шуда то ҳадде қабул омм ёфт. Мустафо камол ототрк ва домод фарид пошо садриаъзам ҳар ду ба дафаот аз ин рақам зикр ба миён оварданд. Дар сол 1928 мелодӣ ситод кулл артиш китобе дарбораи мавзӯъ талафот ва хисорот ҷанг ҷаҳони аввал мунташир кард ва рақам ҳаштсад ҳазор нафар дар он такрор шуд. Юсуф ҳайкмт бойур муаррих турк, тай изҳор назаре гуфта ин рақамро бояд саҳеҳ донист.<ref>Türk İnkılabı Tarihi (1940-67, 10 kitap, 3 cilt)</ref> [[Акс:Armenian_Genocide_Map-tr.svg|марказ|мини|700x700пкс| Харитаи маконҳои куштор ва марказҳои бадарға ва марги арманиҳо]] [[Акс:Arnold_J._Toynbee_Armenian_statistics_1912.png|рост|мини|250x250пкс| Барӯйхатгирии аҳолии Арманистони Ғарбӣ дар асоси маълумоти Арнолд Ҷ. Тойнби]] дар 1863 давлат Усмонӣ фармое содир карда буд, ки ба мӯҷиб он ба аромна озодииҳои дар чаҳорчуб (хатт ҳумоюн) медод. зимомдорон Усмонӣ ба вежа дар вуҷуд арманён таҳдиде нисбат ба тамомият арзи кишвар худ медиданд, ва Арманистон ба назаршон Булғория дувуми меомад, ки мебоист ба мавқеъ клкшро бкунанд. Аз 1878 ба баъд тамом сиёсат Усмонӣ бештар дар атроф ин нақша дӯр мезад, ки пояҳои худмухтори отӣ мардум арманиро хароб кунад, ва ин корро бо тақлил амдӣ нуфус арманён ва табдил ба як ақаллият нижоди бисёр ночиз анҷом диҳад. яке аз нахустин корҳои давлат Усмонӣ дар иҷрои он нақша дасткори арзи дар шаҳристонҳои арманинишин буд. Марзҳои тоза ба наҳви таъйин шуд, ки аз аҳамият нисбӣ унсур армани мекост. Бо ҷудокрдан арози арманинишин ба иҷбор ва бо илҳоқ заминҳои тозае ба онҳо, ки мусулмонон дар онҳо аксарият доштанд давлат Усмонӣ муваффақ шуд сохтор нижоди бисёре аз вилоёт арманинишинро тағйир диҳад. [[Акс:US_State_Department_document_on_Armenian_Refugess_in_1921.jpg|рост|мини|302x302пкс| Мувофики хуччати департаменти давлатии ШМА шумораи умумии ахолии арманихо дар чахон дар соли 1922 ба 5 миллиону 400 хазор нафар мерасад.]] "оин нуктаро низ бояд хотирнишон намуд, ки қатлъом аксар сокинон армани манотиқ алшкирт ва дғубоизед дар 1877–1878 қаблан" байн Арманистон Русия ва манотиқ муш ва вон, ки дар онҳо сокинон армани аксарият зиёде доштанд, як навор арзи бо аксарият курд фосила андохта буд." сомуъл кукс сафир Америка дар Ќустантания байн солҳои 1880 то 1886 ҷамъият арманён дар императори Усмониро 2٬400٬000 нафар зикр кардааст. профессор ҷостин маккорти дар китоб (мусулмонон ва ақаллиятҳо) муҳоҷирин арманён аз Арманистон ғарби ба кишварҳои дигарро 810٬880 нафар тахмин задааст. бар асос санад вазорат умур хориҷа Америка ҷамъият кулл арманён ҷаҳон дар сол 1922ро 5٬004٬000 нафар тахмин зада шудааст ва дар ин омор қайд шудааст, ки дар тӯл куштор арманён аз 1894м то 1921м, 817٬873 нафар маҷбӯр ба муҳоҷират ва фирор аз Арманистон ғарби ба кишварҳои дигар шуданд. «ҷамъият арманён дар Ќустантания ва минтақа онотули 281٬000 нафар, дар аввалин ҷумҳури Арманистон 1٬200٬000 нафар, дар Гурҷистон 400٬000 нафар, дар ҷумҳури Озарбойҷон 340٬000 нафар, дар Русия ва манотиқ дигар Ќафқоз 255٬000 нафар, дар Эрон 50٬000 нафар, дар Њинд ва осиёи шарқ ва Австралия 12٬000 нафар, дар кишварҳои арабӣ монанд Сурия, мср, Фаластин 132٬000 нафар, дар Аврупо 206٬000 нафар, дар қора Америка 128٬000 нафар тахмин зада шудааст.» китоб расме турки асар (салоҳ уддин биг) дар намоишгоҳ байналмилали таърих, дар Франса сокинон шарқ императори Усмониро дар 1867мро ингуна навиштааст: «1٬906٬000 нафар дар (вон, арзрум, хорпрт ва минтақа кардуъна) зиндагӣ мекарданд, ки 1٬300٬000 нафар арманӣ, 60٬000 нафар дигар ақвом масеҳӣ, 546٬000 нафар турк, курд, туркмн, чиркс ва ғайра буданд.» витол куинт, ҷуғрофиядон Франсави дар китоб (Туркия осиёиӣ, мавқеият ҷуғрофиёӣ ва омор), ба барраси манотиқ ва теъдод ҷамъият сокинин таҳт контрол императори Усмонӣ пардохт вале ба далоил зер муваффақ ба такмил кардан таҳқиқ худ нашуд. «1:маҳдудитҳои иъмол шуда тавассути мақомот Туркия таҳқиқот ӯ нотмом монд. 2:ба далел адам контрол мақомот Туркия барои устонҳои дӯртар, барои такмил кардан таҳқиқот худ ғайримумкин буд.» китоб витол куинт, мунтақидони ҳам дошта ва мунтақидон китоб витол куинт, иддао мекарданд оморе, ки ӯ таҳия карда, омор дурусти нест. Витол куинт ҷамъият арманиҳои шарқ онотулиро дар сол 1891–92ро 840٬000 нафар ва кулл ҷамъият арманёнро 1٬475٬011 нафар баровард кардааст. Витол куинт дар таҳқиқот мустақил худ арманён шаш вилоятро дар сол 1914м 1٬475٬000 нафар баровард кардааст. профессор олмонӣ ҳирамон вомбрӣ, ҷамъият арманён шаш вилоятро дар сол 1896, 1٬130٬000 нафар баровард кардааст. ҳунари линч, муҳаққиқ англисӣ ҷамъият арманён шаш вилоятро дар сол 1901, 1٬325٬000 нафар баровард кардааст. Њунари линч ба монанд ҷуғрофиядон Франсави витол куинт таҳт фишор шадид мақомот давлат Усмонӣ қарор дошт. Давлат Усмонӣ саъй доштааст, ки бо фиреб додан ҳунари линч манотиқе, ки арманён ва мусулмонон дар канор ҳам зиндагӣ мекарданд арманён он манотиқро ҳам ба унвони мусулмон шумориш қарор бигиранд. Марсел лирт муаррих Франсави ҷамъият арманён онотули шарқро дар сол 1912м ингуна саршумори кардааст: «арманиҳо дар арзрум 215٬000 нафар дар муқобил туркҳо 240٬000 нафар, арманиҳо дар вон 185٬000 нафар дар муқобил туркҳо 47٬000 нафар, арманиҳо дар битлис 180٬000 нафар дар муқобил туркҳо 40٬000 нафар, арманиҳо дар хорпрт 168٬000 нафар дар муқобил туркҳо 102٬000 нафар, арманиҳо дар диёрбкр 105٬000 нафар дар муқобил туркҳо 45٬000 нафар, арманиҳо дар сӣуос 165٬000 нафар дар муқобил туркҳо 192٬000 нафар мебошанд дар маҷмӯъ арманён дар шаш вилоят 1٬018٬000 нафар ва туркҳо 666٬000 нафар баровард шудаанд. Дар ин омор қизилбош 140٬000 нафар, курдҳо 424٬000 нафар, мардум зозо 77٬000 нафар, Язидён 37٬000 нафар баровард шудаанд.» (шаҳрҳои арманинишин одоно (ҷамъият арманён дар сол 1915 мелодӣ 20٬000 нафар будааст),таробзун (ҷамъият армани шаҳр дар сол 1915 мелодӣ 65٬000 нафар будааст), ва шаҳрҳои дигар армани дар ин омор лиҳоз нашудааст) саршумори ҷамъият Арманистон ғарби бар асос додаҳои орнулд ҷӣ. Туинби дар сол 1912м. {| class="wikitable" | align="center" style="background:#f0f0f0;" |'''Гурӯҳҳои нажодӣ''' | align="center" style="background:#f0f0f0;" | '''Батлис''' | align="center" style="background:#f0f0f0;" | '''Диёрбакир''' | align="center" style="background:#f0f0f0;" | '''Эрзурум''' | align="center" style="background:#f0f0f0;" | '''Алазиғ''' | align="center" style="background:#f0f0f0;" | '''Сивас''' | align="center" style="background:#f0f0f0;" | '''Ва он''' | align="center" style="background:#f0f0f0;" | '''Ҳамагӣ''' | align="center" style="background:#f0f0f0;" | '''%''' |- | арманиҳо | 180 000 | 105 000 | 215,000 | 168,000 | 165 000 | 185 000 | 1.018.000 | 38.9 |- | туркҳо, 1 | 48 000 | 72,000 | 265,000 | 182,000 | 192,000 | 47,000 | 806,000 | 30.8 |- | Курдҳо, 2 | 77,000 | 55 000 | 75 000 | 95 000 | 50.00 | 72,000 | 499,000 | 19.1 |- | Дигар қабилаҳо, 3 | 30 000 | 64,000 | 48 000 | 5000 | 100 000 | 43 000 | 290 000 | 11.1 |- |- bgcolor="#FFBBBB" | '''Ҳамагӣ''' | '''382,000''' | '''296,000''' | '''630 000''' | '''450 000''' | '''507,000''' | '''350 000''' | '''2.615.000''' | '''100''' |- | colspan="9" | ¹ <small>аз чумла Казлбаш</small><nowiki></br></nowiki> ² <small>аз чумла одамони заза</small><nowiki></br></nowiki> ³ <small>Ашуриён (Калисои несторианӣ, калдонӣ), черкесҳо, [[Юнониҳо|юнонӣ]], язидҳо, [[Форсҳо|форсизабонон]], лазҳо, [[Лӯлиҳо|ҷӯгиҳо]]</small> |- |} омор кушта шудагон ироа шуда тавассути кишиш юҳон лпсиус маблағ мазҳаби олмонӣ: * киликия ва Сурия шимоли кулл ҷамъият 242٬950 нафар. Теъдод куштаҳо ва табъидиҳо 238٬950 нафар * онотули шарқи (шаш вилоят армани Туркия), кулл ҷамъият 1٬058٬000 нафар, куштаҳо 817٬600 нафар * онотули ғарби (бурсо, Измир, Анқара, қуния), кулл ҷамъият армани 337٬000 нафар, куштаҳо 309٬800 нафар * бахш Аврупои Туркия (Истамбул, адрна), кулл ҷамъият армани 194٬000 нафар, куштаҳо 30٬000 нафар * Сурия, Фаластин, Бағдод. Теъдод кушта шудагон:13٬500 нафар «кулл арманён кушта шуда фақат дар сол1915. 1٬396٬350 нафар»<ref>Johannes lepsius,bericht uber die lage des armenichen volkes in der turkey,Potsdam,1916.5.p,298-303</ref> == Арманистонҳои пинҳонӣ ё крипто == рамниҳои пинҳон (ба армани ծպտեալ հայեր - ба англисӣ hidden armenians), ё арманиҳои крипту (ба англисӣ crypto-armenians),ба гурӯҳе гуфта мешавад, ки дар тайи наслкши; Кӯдакон ятим, духтар ва писар ҷавон армани дуздида, ё аз сӯи хонаводаҳои мусулмон маҳаллӣ ба фарзанд хондагӣ пазируфта шуданд, ки ном онҳоро тағйир дода ва ба иҷбор қавмият турки ё курдиро пазируфтанд ва мусулмон шуданд ва ба бақои худ идома доданд. Имрӯза теъдод номаълуми аз афрод бо аслият армани дар Туркия вуҷуд доранд, ки ё аз табор худ огоҳ набуда ё аз тарс армани будан ҳувият худро пинҳон карданд. '''ашхос саршиносе, ки пас аз гузашт наздик ба сад сол аз наслкши ҳувият асли худро дарёфтанд ё ҳувият асли онон фош шуда:''' <gallery> |[[فتحیه چتین]]، نویسندهٔ '''کتاب مادربزرگ من'''<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.paymanonline.com/article.aspx?id=BAB366C1-DA7D-434A-A65C-F4AB9E0136FE |title=معرفی کتاب مادربزرگ من،نویسنده: فِتحیه چِتین،فصلنامه فرهنگی پیمان - شماره 43 - سال یازدهم - بهار 1387 |accessdate=۸ اوت ۲۰۱۴ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160403020728/http://www.paymanonline.com/article.aspx?id=BAB366C1-DA7D-434A-A65C-F4AB9E0136FE |archivedate=۳ آوریل ۲۰۱۶ |dead-url=yes}}</ref> پرونده:Ahmet-Abakay1.jpg|[[احمد آباکای]] در ۱۹۵۰ میلادی، در شهرستان «دیوریغی» در [[استان سیواس]] به دنیا آمده‌است. او دبیر کل انجمن روزنامه‌نگاران معاصر ترکیه است. پرونده:Sabiha Gokcen with cap.jpg|صبیحه گوکچن، نام واقعی او «خاتون سیبلیجیان» است. اولین خلبان زن هواپیماهای جنگنده.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.hoosk.net/fa/subjects-archive/turkey/item/254-صبیحه-گویکچن-یا-خاتون-سیبلیجیان-معمای-دختر-خوانده-کمال-آتاتورک.html |title=صبیحه گویکچن یا خاتون سیبلیجیان معمای دختر خوانده کمال آتاتورک |accessdate=۱۱ نوامبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170713093224/http://www.hoosk.net/fa/subjects-archive/turkey/item/254-صبیحه-گویکچن-یا-خاتون-سیبلیجیان-معمای-دختر-خوانده-کمال-آتاتورک.html |archivedate=۱۳ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes}}</ref> پرونده:Yasar Kurt.jpg|[[یاشار کورت]]، از خوانندگان معروف سبک [[موسیقی راک]] در ترکیه، در سن ۴۰ سالگی دریافته‌است که ارمنی است. پرونده:Ruhi Su 1.Gençlik Festivali Almanya.jpg|[[مهمت روحی سو]]، از خوانندگان معروف سبک [[فولکلور]] در ترکیه، با اصلیت ارمنی است. </gallery> == Ятимхои арман == [[Акс:Ghazir_Rug.jpg|рост|мини|268x268пкс| Қолини ятимонҳои арманӣ ба Ҷон Калвин Кулиҷ, [[Рӯйхати Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти 30-уми Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], ҳамчун нишонаи миннатдорӣ аз ҷониби Бунёди Имдоди Шарқи Наздик дар соли 1925 тақдим карда шуд.<ref name="gazzar">{{Cite news|author=Gazzar|first=Brenda|title=Local Armenians Proud 'Orphan Rug' will be displayed at White House Visitor Center|url=http://www.dailynews.com/general-news/20141023/local-armenians-proud-orphan-rug-will-be-displayed-at-white-house-visitor-center|date=23 October 2014}}</ref>]] дар ҳадд фосил солҳои 1894 то 1923 мелодӣ бар асар наслкши арманён дар императори Усмонӣ беш аз 500 ҳазор кӯдак ва навҷавон армани кушта шудаанд. Аксар онҳо тирборон, масмум, хфа ё аз гуруснагӣ ва бемориҳои мухталиф ҷон сипурданд, иддае низ, ки ҷон солим бадр бурданд аммо натавонистанд аз Туркия фирор кунанд, базӯр маҷбӯр ба тарк дёнт шуда ва ба унвони бурда ба хонаводаҳои турк ва курд фурӯхта шуданд. дар ҷанг ҷаҳони аввал туркон ҷавон ва ҳизб иттиҳод ва тараққи беҳтарин фурсатро муҳайё дида ва барнома аз пеш тарроҳи шуда худ барои кӯдакон ятим арманиро иҷро карданд. ин барнома чунин буд: «ҳама кӯдакон бояд ҷамъоварӣ ва ба ятим хонаҳои давлати дар чанд макон муин фиристода мешуданд, ҳама ин кӯдакон бояд тарк дёнт шаванд. Бар асос гузоришҳои созмонҳои байналмилали ҳимоят аз занон ва кӯдакон, ки пас аз ҷанг ҷаҳони аввал мунташир шуда бълт онки ятим хонаҳои саросар императори Усмонӣ гунҷоиш он ҳама ятимро надошт беш аз сӣ ҳазор кӯдак армани дар бозор бурда фурӯши муомила шуда то ба унвони нӯгр дар ҳарамсроҳо ва коргар бикор гирифта шаванд дар ин хусус зиндагинома беш аз ду ҳазор духтар ва писар ятим, ки баъдҳо аз хонаҳои мардум турк ва курд ҷамъоварӣ ва аз Туркия мунтақил шуданд дар созмон милал муттаҳид сабт шудааст». Бар тибқи оморҳои ироа шуда аз сӯи «ҷон бортун» дар ҳадд фосил солҳои 1922 то 1923 мелодӣ ва бар асар талош созмонҳои хайрия Америкаиӣ, ба хусус кумита Америкаии кумак ба суриҳо ва аромна беш аз 30000 ҳазор ятим (навҷавон духтар ва писар) ва кӯдак армани аз ақсо нуқот императори Усмонӣ наҷот ва ба Сурия, Лубнон, Юнон ва Иерусалим мунтақил шуданд. гурӯҳ дигаре аз кӯдакон ятим дар пай ба қудрат расидан камолистҳо дар солҳои 1921 то 1922 мелодӣ муваффақ ба наҷот ва муҳоҷират аз императори Усмонӣ мешаванд. ҳамчунин дар сентябр 1922 мелодӣ беш аз 5000 ятим арманӣ ва юнонӣ бар асар оташсӯзи амдӣ камолистҳо дар шаҳр Измир тавассути созмон паноҳндагон Америкаӣ ва шахс «соро кӯрнинг» наҷот ёфтанд, ки тавассути киштӣ ҷанги Америкаии ба Юнон мунтақил шуданд. беш аз ҳазор ва чаҳорсад духтар ятим армане, ки аз аурфо дар Туркия ба рустои кӯҳистони ғариз дар Лубнон мунтақил шуда буданд, бо кумак ҳууҳонс тосчён, аз устодон армани фршбофӣ, фунун бофандагӣ, рангрзӣ ва нақшзниро омӯхтанд. Се ҳазор тахта фраш тавассути духтарон ятим армани бофта шуд ва ба Америкаииҳое, ки бо ионаҳои худ, ҳазина нигаҳдори ин кӯдаконро пардохт мекарданд, ҳадия шуд. Яке аз он фршҳо ба номи фраш ятимон армани дар кох сафед паҳн шуд. <gallery> پرونده:1921 Armenian orphanage in Alleppo Syria.JPG|کودکان یتیم در شهر [[حلب]] پرونده:Armenian Genocide Female Orphans.jpg|کودکان یتیم پرونده:Armenian Genocide Orphans from Kastamonu.jpg|کودکان یتیم در شهر [[قسطمونی]] پرونده:BaqubaArmenianOrhpans.jpg|کودکان یتیم در شهر [[بعقوبه]] </gallery> == Эрон == дар сартосар таърих, мардум Эрон маъмулан худро ҳоми мардум Арманистон дар назар мегиранд. Бо ин вуҷуд, дар ин маврид ҳеҷ муқовамати аз ҷониб сарбозон ағлаб мусулмон Эрон мушоҳида нашуд. Пас аз ақибнишини сарбозон рус аз шимол ғарб Эрон, таркҳои мусулмон ба шаҳр салмос дар шимол ғарб Эрон ҳуҷум оварданд ва масеҳиён армани сокин дар он шаҳрро ба фаҷеътарин вазъ мумкин, шиканҷа ва қатлъом карданд. Гар чӣ бояд тавзеҳ дод, ки дар он замон Эрон дар заифтарин дараҷа аз таърих худ ба сар мебарад ва ҳукумат Эрон камтарин тасаллути бар марзҳояш надошт. Чунончи нируҳои Усмонӣ то поён сол 1918 дар бахшҳое аз хок Эрон ҳузур доштанд. {{Тасвири чандгона||}} ==== Музокироти Яҳё Долатободӣ бо вазирони усмонӣ ==== Яҳё давлатободи сиёсатмадор ва равшанфикр эронӣ ва намоянда ҷиноҳ демократ дар сол 1916 мелодӣ дар масир худ аз Њалаб ба Истамбул шоҳид бадрафтори сарбозон Усмонӣ бо занон ва кӯдакон армани буда ва дар Истамбул барои ҷаласа сиёси бо талъат пошо мулоқот мекунад. Аввалин матлабиро, ки бо вай дар миён мегузорд расидагӣ ба вазъият оворагон арманӣ аст: бо аромна интур рафтор накунӣд. Ин рафтор агар барои Усмонӣт ва исломият шумо музир набошад барои инсоният шумо музир аст. Талъат барошуфта мегӯяд: оё шумо медонед инҳо дар вон ва ғайра бо мусулмонон чӣ муомила карда чӣ бирҳмиҳо нисбат ба зан ва бача мусулмонҳо намудаанд? Мегӯям ҳарчи кардаанд мардон онҳо кардаанд ва атфол кӯчак онҳо монанд атфол кӯчак мо бегуноҳанд. талъат аз рӯй тааҷҷуб мегӯяд чӣ дидаед, ки интур озурда хотир шудаед? Шмае аз мушоҳидот худро, ки пеш аз ин нигориш ёфта барои ӯ нақл мекунам. Андӯҳнок шуда мегӯяд бояд эътироф кунем, ки низомён мо беш аз онки дастур доштаанд бо аромна бадрафтори кардаанд. Љавоб медиҳам ин музокира дар утоқ хилват барои ман самари надорад хуб аст ба гӯш омма бирасад, ки давлат бойн андоза ситамкори дарбораи зан ва мард ва кӯчак ва бузург аромна мутаворӣ шуда розӣ набудааст. Дастур бифармоъед маъмурин инкор рафтор худро бо онҳо мулояматр бнмоианд ва рӯзе чанд қамарӣ муқарраре, ки барои ҳар як қарордодаанд ва қувват лоямут онҳост пас аз ин мураттаб ба онҳо бирасонанд. талъат насиҳат маро мепазирд ва иқдом карда ба ваъда худ вафо менамояд.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=حیات یحیی جلد ۴ ص ۳۳}}</ref> == Наслкушии арманиҳо ва матбуоти Эрон дар он вақт == амалиёт қатлъом арманён аз сӯи ҳукумат Усмонӣ тақрибан дар тамоми рӯзномаҳои умда ва дигар нашриёт вақт Эрон бозтоб ёфт. Матолиб ва гузоришҳои хабаре мундариҷ дар он аз ҷароид вақт Эрон ба номҳои раъд, аср ҷадид, Эрон, Табриз, нидои ватан, ҳаблулматин, шамс ва шафақ сурх, дар фосилаи сол ҳои1904–1922 мелодӣ /1283–1301 хуршедӣ, барграфта шудаанд. * '''Шумораи 12-и асри нав''' - 3 [[Зулҳиҷҷа]] - 12 октябри 1915-19 Мехри 1294 куштор аз аромна - вале ҳама кас аз рафтор туркҳо зидди аромна муттафиқ аст. Аз қароре, ки тасаввур мекунанд зимомдорон умурро қасд ин аст, ки реша аромнаро кӯнда аз 800٬000 ило 1٬000٬000 онҳоро ба қатл расонданд. Исавӣҳо бқбул оъин ислом аз қатл наҷот меёбанд вале фи улуфур тамом аъзо асосия хонавода вайро аз зан ва хоҳар ва духтар, ки бҳд рушд расида бошанд ба ҳабола издивоҷ таркҳо дирамиоваранд, ки натавонанд кеш исломро тарк гӯянд. Аз қароре, ки мегӯяанд вазир мухтор Америка муқим Истамбул битозагӣ прутст сахти зидди қатл аромна карда ва гуфтааст, ки ин масъала кишишҳои Америкаро таҳдид менамояд. Танҳо ҷавобе, ки ба ин масъала доданд ин буд, ки рӯз баъд бист нафар армани дар хиёбонҳои Истамбул бадор овихтанд. * '''Шумораи 169 Раад''' - 1 Рачаб 1334-4 май 1916-14 май 1295 эъдом аромна дар Усмонӣ - букорст 21 апрел - рӯзнома Абук ашъор медорад, ки аз манобеъ мувассақа хабар медиҳанд, ки туркҳо аз ибтидои ҷанг токунун мутаҷовиз аз 1٬000٬000 арманиро қатлъом намудаанд дар зимн 100٬000 нафар ҳам аромна катулик мазҳаб маъдум шудаанд ҷид ва ҷаҳд ҳукумат Америка барои ҷилавгири аз аъмол шанеъ таркҳо натиҷа ҳосил накардааст. * '''Эрон газета''' — 16 ЧУМЪАДИ СОЛИ 1338 — 7 марти соли 1920 — 16 марти соли 1298. телеграф раис мазҳаби аромна аз Истамбул мегӯяд рӯз нӯҳум феврал қушун Франсави морош воқеа дар сайлисиро тахлия намуд як рӯз пас аз он таърих миллион Усмонӣ се ҳазор нафар аромнаро мқтул намуданд. Фақат 1500 нафар армани фиророٌ ба ислоҳия расиданд дар ҳоле ки идда касире дар арз роҳ бавосита сармо мунҷамид шуданд аз бист ҳазор нафар аромна собиқ морош шонздаҳ ҳазор нафар мқтул гардидаанд мухбир ҷарида тоимс [Темз] аз Истамбул баёния мазбурро нақл намуда ва ба илова мегӯяд: миллион Усмонӣ сиёсат ихроҷ ва нафй блд намудан аромнаро таҳдид намуда ва идда аз дастаҳои табъид шударо бо ҳамон мазолим ва қасоват маъмул мқтул сохтаанд. * '''No 154-155 Надай Ватан''' — 11 Зухичча 1325—15 январи 1908—24 январи 1286 сиёси (оё салоҳ давлат Усмонӣ ҳаст бо давлат Эрон ҷанг кунад ё на), даста дигар аз табаа Усмонӣ аромна ҳастанд зулмҳое, ки Усмонӣ ба ин тоифа намуда дар таворих сабт аст ва ин тоифа ҳамеша бо Усмонӣ дар зиддият будаанд ва дар мавқеъ фирор паноҳ ба Эрон оварда ва дар камол истироҳат дар таҳт ҳимоят давлат алайҳ гузарон кардаанд ва ҳар вақт Усмонӣ оғоз ҷанг расме бо Эрон бнмоед тамом аромна табаа Усмонӣ ба ҳимоят давлат Эрон бармехезд ва билохира ақл ва таҷриба ҳукм мекунад, ки Усмонӣ аз ин ҷанг ғайр аз расуоӣ ва нанг дигар нахоҳад баст. * '''Шумораи 90 Раъд''' - 15 Рабиъал 1334 - 21 январи 1916 - 30 декабри 1294 аз ҷароид Ќафқоз - дар атроф аруми дар нуқта (сиркоур), ҷавор сар ҳдот Усмонӣ ва Эрон дастаҳои қушун Усмонӣ пайдо шуда ва аз ин қарор туркҳо хаёл доранд, ки дар ҷануб ва ғарб дарёча аруми машғул амалиёт ҷанги шаванд. Ќушун Усмонӣ ворид совҷблоғ шудаанд. Гарчи дар худ шаҳр аруми сукут ва сукунат ҳукмфармо аст вале аромна хеле музтариб ва мувҳиш ҳастанд. {| class="wikitable" !Рақами 18 - Давраи нав 18 Зуҳиҷҷа 1333-28 октябри 1915-4 Абон 1294 Ҳалокати арманиҳо - Тарҷумаи мақолаи муҳими рӯзномаи «Таймс»-и Лондон аз моҳи сентябр. |- | Хабарнигори мо аз китъа дар бораи кушта шудани арманихо дар Осиёи Хурд хабари муфассал навишта, ба мо фиристод. Доираи тачовуз нисбат ба арманхо он кадар васеъ шуда, он кадар берахмй ва зулму ситамро фаро гирифтааст, ки метавон гуфт, ки дар таърихи хунини Шарки Наздик як чунин ходисаро метавон гуфт. Он ходисаро, ки метавон ба куштори арманхо монанд кард, дар таърихи Булгория чой дорад. Ваќте ки ќуввањои истилогари усмонї бори аввал ба Балкан ќадам гузоштанд, он ќадар исрор карданд, ки нажоди булѓориёнро нобуд созанд, ки номи булѓорњо аз ёди аврупоињо ѓайб зад. Туркхо кушиш доранд, ки арманихоро ба хамон такдири берахмона гирифтор кунанд, ки дар гузашта ба булгорхо дучор шуда буданд. Дар зоҳир, туркҳои Ян (Ҷун Турк = Ҷавонони турк) ният доранд, ки решаҳои арманиро бо ин роҳ комилан решакан кунанд, то ақли худро дар ин минтақа осон кунанд. Қатли оми солҳои 1894, [1896 ва 1909] нисбат ба корҳое, ки ҳоло карда истодаанд, хеле ночизанд. Дар соли 1909 сардорони Комитети иттифок ва прогресс ба мамлакатхои Европаи Гарбй чунин вонамуд мекарданд, ки гуё дар Адана, дар Тарсус ва дигар чойхо арманихоро куштан намехоханд ва барои ин беадабият онхо чавобгар нестанд, вале хозир маълум мешавад, ки гуфтахои арманхо дуруст буданд.Ва аъзоёни кумитаи номбурда, ки даъвои навсозиву ислохот доштанд, дар соли 1909 боиси куштори арманихо гардиданд. Анварпошо ва Талъат Бейк ду нафар аз афроде ҳастанд, ки дар ин замона бевосита масъули ин аъмоли ношоистаанд. Яке аз чизҳое, ки дили касро осон мекунад, ин аст, ки ҳеҷ яке аз ин ду нафар аслан турк нестанд ва ҳардуро мусалмони ба мақсад мувофиқ медонанд. Анвар Бейк нимполяк аст ва Талъат аслан аз нажоди сиган аст ва ватан ва кишваре надорад. Сабаби душмании Анварпошо бо арманиҳо дар он аст, ки онҳо дар ҷангҳои Қафқоз ба аскарони рус кӯмак мекарданд. Аммо ҳеҷ шакке нест, ки асли ин ҳама ҷиноятҳо ва масъулияти хуни якуним миллион армании усмонӣ бар дӯши немисҳост, зеро Анвар ва Талот ҳокими Истамбул нестанд. Онхо факат ба иродаи Германия итоат мекунанд. Сухан аз суди Берлин ба ин куштор ва горатгарй, ки районхои васеи Осиёи Хурдро хароб кардааст, хотима медод. Қайсар метавонист бо як ишора пеши куштори арманиҳо бигирад. Оё ӯ ҳоло дахолат мекунад? Мо тасаввур намекунем. Солноманависи мо номи чанд консули Олмонро навиштааст, ки арманиҳоро бо туркҳо дафъ мекунанд. Мо гумон мекардем, ки синаи шохи немис ва халки уро аз он чи ки дар Бельгия карда буданд, аз ягон гунохи бадтаре палид намекунад, вале хато кардем. Рохбарони комитети иттифоки касаба агар ба холи худ гузоранд, шояд аз ин кори сиёх хаста шаванд, вале агар хамеша бо немисхо бошанд, аз арманихо умед нест. Он чизе, ки иттифоқчиён карда метавонанд, ҳушдор додан ба Талъат ва шарикони бади ӯ ин аст, ки ҳоло ҷанг дар худ дигаргуниҳои бузург хоҳад дид ва вақте ки онҳо ба даст афтоданд ва интиқом марговар бо онҳо ҳамон гуна муомилаеро бо қотил мекунад. |} == Андешаи муњаќќиќону нависандагони забони туркї == === Маъракаи ман бахшиш мепурсад === [[Акс:AmongtheruinsGenocide.jpg|рост|мини|250x250пкс| Кӯдаки ятим дар харобаҳои калисо дар шаҳри [[Елазиғ|Алозиғ]]]] кампин ман узр мехоҳам (ба туркӣ özür diliyoruz ба англисӣ i apologize), кампинӣ аст, ки дар 15 декабр 2008 мелодӣ, гурӯҳе аз устодон донишгоҳҳо, рӯзноманигорон, ва равшанфикрон Туркия, бо эҷод торнмои интернитӣ ва интишор додхост муштараки барои кушторҳои сол 1915, аз арманён узрхоҳи карданд. Бонён ин иқдом, дониш пажӯҳон турк, Аҳмад инсл, боскин аурон, чангиз ахтар, ва рӯзноманигор турк, Алӣ бойро моуғлу буданд. Дар 24 соат аввал ин кампин 5000 нафар имзоъ карданд ва то январ 2009 мелодӣ ба 32000 нафар расид, ки боис хашм мақомот баландпоя Туркия шуд. * ҳокон тош, намоянда турк табор ҳизб чарҳои Олмон: {{Гуфтовард|«табъид иҷбори унвоне, ки раҳбарон Туркия борҳо дар хусуси куштор ва нобуди миллат армани бикор мебаранд, худ ба танҳои бузургтарин ҷиноят алайҳ башарият аст.»<ref>The Poetics of Remembrance: Facing The Armenian Genocide,By Hakan Topal New York, NY, USA,April 21, 2015</ref>}} * [[:en:en:Hasan Cemal|Хасан Жамал]] ҳасан ҷамол (наваи ҷамол пошо аз тарроҳон куштор арманён дар туркияи Усмонӣ), ки дар мизгард донишмандон арманӣ ва турк дар золтсбург дар мақом нозир ҳузур ёфта буд, тай мусоҳибае бо рӯзномаи Туркияои родикол эълом кард:{{Гуфтовард|«чунончи Туркия исрор дорад, ки дар мавзӯъ куштор арманён таърихро бояд ба таърих донон вогузошт дар ин сурат бояд бо ин мавзӯъ низ мувофиқат кунад, ки тамоми таърих донон ширкат дода шаванд натанҳо таърих дононе, ки аз тараф давлат намоянда шудаанд ва дорои хатт фикри ҳам су бо давлат ҳастанд. Туркия набояд ин ҳақиқатро инкор кунад, ки нисбат ба арманёне, ки шаҳрвандон Туркия Усмонӣ маҳсуб мешуданд беадолатӣ, тасавияҳои қавмӣ, куштор ва қатл сурат гирифтааст. Вай бо нороҳатӣ ба ин мавзӯъ ишора кард, ки таърих Туркия бар дурӯғ бино шудааст ва мухолифон бо ин андеша душманон миллат қаламдод мешаванд.»<ref name=Baydar>{{cite news|last=Baydar|first=Yavuz|title=Facing Turkey's Past: Struma and 1915|url=http://www.huffingtonpost.com/yavuz-baydar/facing-turkeys-past-strum_b_1893729.html|accessdate=24 May 2013|newspaper=Huffington Post}}</ref><ref name=grandson1>{{cite news|title=Hasan Cemal, Grandson of Cemal Pasha, Apoligizes for the Genocide|url=http://www.thearmenianobserver.com/?p=334|accessdate=25 May 2013|newspaper=The Armenian Observer|date=6 April 2011}}</ref><ref>{{cite news|title=Turkey's Gul Deems Shameful The Dismissal of Journalist That Wrote Book About Armenian Genocide|url=http://news.am/eng/news/147194.html|accessdate=25 May 2013|newspaper=NEWS.am|date=3 April 2013|quote=Cemal had visited Armenian capital city Yerevan's Genocide Memorial in 2008 and apologized to the Armenians for the genocide.}}</ref>}} * [[:en:en:Uğur Ümit Üngör|Угур Умит Унгур]] Ўғур дар зумраи он даста аз андешамандон ва мутафаккирон ҷавон турк маҳсуб мешавад, ки дар мавриди наслкши арманён дорои таҳқиқот васеъ илмӣ, китоб, мақолот тахассусӣ ва пажӯҳишҳои фаровон аст (се китоб ва беш аз бист мақола ва пажӯҳиш илми). Доктор аунгур дар ҳол ҳозир дар самт устодёр донишкадаи таърих донишгоҳ аутрхт воқеъ дар устон аутрхт ва низ дар муассисаи мутолиот ҷанг ва нижодкши дар ҳамин шаҳр машғул тадрис ва пажӯҳиш аст.{{Гуфтовард|«ба назар ман мардумон бисёре дар дунё ҳастанд, ки бояд аз наслкши арманён ба даст туркон огоҳ шаванд. Кишварҳо ва ҷавомеъ бузург ва матраҳи низ дар дунё ҳастанд, ки мутаассифона дар мавриди наслкши арманён иттилоот зиёде надоранд; Њама ва ҳама бояд бидонанд, ки туркҳо дар пай нобуди арманён будаанд. Аз назар илми низ бояд мардум дунё огоҳ шаванд. Бояд дар китобҳои дарси мадорис ибтидоӣ ва дабиристон ин масъала гунҷонда шавад. Дар сатҳ донишгоҳи низ бояд куштор арманён тадрис шавад. Ба назар ман махсусан донишгоҳҳои кишварҳои минтақаи [[ховари миёна]] бояд ба тадрис ва таҳқиқ дар мавриди куштор арманён дар императори Усмонӣ бипардозанд.»<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = گریگور قضاریان |نشانی = https://www.paymanonline.com/نژادکشی-ارمنیان-از-دیدگاه-دکتر-اوغور-ا/ |عنوان = نژادکشی ارمنیان از دیدگاه دکتر اوغور اومیت اونگور |ناشر = فصلنامه فرهنگی پیمان شماره ۶۲ سال شانزدهم|تاریخ = زمستان ۱۳۹۱}}</ref>}} * мидҳат санҷр, устод ҳуқуқ дониш гоҳ Анқара {{Гуфтовард|«равшанфикрон ва андешамандон натанҳо наслкши арманёнро маҳкум мекунанд, балки дар пай роҳ ҳал ҳуқуқи ҳастанд. Бешак ончи, ки дар замон императори Усмонӣ бар арманён гузашт, таъриф комил наслкшӣ аст ва ин захмӣ аст, ки ҳаргиз мудово нашуда ва насл ба насл, то имрӯз асар худро бар мо гузоштааст.»<ref>Turkish Professor ready to acknowledge Turks' guilt for Armenian Genocide,Legal Professor Mithat Sancar delivered a statement at Ankara-hosted Hate Crimes international conference.</ref>}} == Куштори арманихо ва матбуоти хоричй == [[Акс:The_Massacre_of_a_Nation.png|мини|287x287пкс| Washington Herald, 19 декабри соли 1915]] ахбор мунташир шуда дар рӯзномаҳои англисӣ забон вақт ҷаҳон, рӯзномаҳои англисӣ забоне, ки дар солҳои қабл ва баъд аз 1915 ахбор қатлъом дар онҳо мунташир шуда иборат анд аз: Нию-йорк Темз, ҳелифкс ҳаролд, Вашингтон паст, Лос-анҷелес Темз, турнту усторз, мунтрол газт ва Чикаго трибун. дар давраи ҳукумат султон Њамид, дар поён сада нуздаҳум ва солҳои пеш аз оғоз ҷанг ҷаҳони аввал, замоне, ки қудратҳои Аврупо ва Иёлоти муттаҳидаи Америка ҳанӯз равобит дӯстонае бо ҳукумат Усмонӣ доштанд. Ахбор императори Усмонӣ аз забон ҷаҳонгардон, консулгариҳо ва сафоратхонаҳо ба рӯзномаҳои ғарб мерасид. ҳамзамон бо оғоз ҷанг ҷаҳонӣ, дар 1914 мелодӣ, сафоратхонаҳои нируҳои муттафиқин аз ҷумла Биритониё, кишварҳои муштаракулманофеъ, Италия, Япония ва Франса яке пас аз дигаре таътил шуданд ва ағлаб атбоъ хориҷи хок императориро тарк карданд. Сафорат Америка дар се сол аввал ҷанг ва пеш аз вуруд ин кишвар ба ҷанг ҷаҳони нозир иттифоқот дохили императори Усмонӣ буд аммо пас аз қатъ комил равобит дипломоси бо дувал муттафиқ, бор хабаррасони бар дӯш мусофирҳо, муаллимҳо, пизишкон ва нудратан, маъмурон сиёси хориҷи афтод; Яъне, бръҳдаи афроде, ки дар сарзаминҳои дӯр ноҳия онотули шарқи аз наздик шоҳид қатлъомҳо буданд. <gallery> پرونده:NY Times Armenian genocide.jpg|مقاله‌ای در ''نیویورک تایمز'' به تاریخ ۱۵دسامبر ۱۹۱۵ دربارهٔ نسل‌کشی ارمنی‌ها توسط دولت عثمانی پرونده:“The Depopulation of Armenia” - The Independent, September 27, 1915.gif|مقاله‌ای در روزنامه ''[[ایندیپندنت]]'' به تاریخ ۲۷ سپتامبر ۱۹۱۵ دربارهٔ نسل‌کشی ارمنی‌ها توسط دولت عثمانی پرونده:Pontiangreeks.jpg|روزنامه ''نیویورک تایمز'' به تاریخ ۷ اکتبر ۱۹۱۵ پرونده:TurksBoiledBaby.jpg|روزنامه ''لانس استار'' به تاریخ ۲۲ اکتبر ۱۹۱۵ </gallery> {| class="wikitable" !Газетаи ''«Нью-Йорк тайме».'' Бостон, 22 декабри соли 1915 [Эътирози Олмон ба қатли ом<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1915/12/23/archives/germany-protested-armenian-massacres-dr-barton-quotes-embassy-note.html|title=GERMANY PROTESTED ARMENIAN MASSACRES; Dr. Barton Quotes Embassy Note to Turkish Government Presented Last August|website=nytimes.com|accessdate=}}</ref> ] Нотаи доктор Бартон ба хукумати Туркия аз 9 августи соли 1915 |- | Доктор Бартен, раиси кумитаи дифоъ аз ҳуқуқи арманиҳо ва сербҳо матни эътирози худ ва эътирози ҳукумати Олмонро алайҳи куштори арманиҳо, ки дар Константинопол сабти ном кардааст, ошкор кард. Сафири Олмон дар Константинопол, барандаи паёми эътирозии доктор "Ҷеймс Бартон", таваҷҷуҳи ҳамагонро ба назарияи [[:en:en:Ernst Graf zu Reventlow|граф Эрнст Рентлау]], коршиноси Нерӯи дарёии Олмон, дар дифоъ аз стратегияи Туркия дар бораи қатли ом ба арманиҳо ба хотири бузургтар ҷалб кардааст. муваффакияти амалиёти харбй. Назарияи ин коршиноси Немис дарёии Олмон дар рӯзномаи Tagus Zeitung чоп шуда, ба Амрико хабар дода шуд. Доктор Бартон меафзояд, ки: «Оё граф Эрнст Реунтлауф медонад, ки пешниҳоди ӯ ба инқилобиёни турк (ки дар табиати ҳукмронии собиқ Султон тафовуте надошт) ба як ҳамлаи бераҳмона табдил ёфта, садҳо ҳазор бевазанонро кушта ва бадарга кардааст. ва кӯдакони хурдсол ба биёбони марг?» Оё граф Реунтлауф медонад, ки зиёда аз нисфи бадаргашудагон аз гуруснагй, ташнагй ва касалй халок шудаанд? Бешубҳа, ӯ ба гузоришҳои сершумори мубаллиғони динӣ, коршиносони низомӣ ва сайёҳони амрикоиву итолиёвӣ, инглисӣ ва олмонӣ аҳамият надодааст, ки аз сарнавишти талхи заноне, ки ё маҷбуран тарки мазҳаби худ ва ё ба далели дини худ зери фишор қарор гирифтаанд. аз фарьёди онхо барои обу хурок. Вай бешубҳа гузориши занонеро дидааст, ки барои ғарқ кардани фарзандони худ дар дарёҳо тарҷеҳ додаанд, то ба дасти сарбозони турк наафтанд. Ӯ бешубҳа намедонад, ки сафири кишвараш дар дарбори Усмонӣ 9 августи соли 1915 эътирози худро алайҳи нақшаи куштори арманиҳо аз ҷониби ҳукумати Туркия бо мазмуни зерин пешниҳод кардааст: Сафорати Олмон бо таассуф аз манобеъи мӯътамад хабардор мешавад, ки ҳукумати Империяи Усмонӣ сиёсати депортатсияи арманиҳоро тавре пеш гирифтааст, ки онҳо қабл аз расидан ба макони таъиноташон нобуд карда шуданд. Аксари кушторҳо дар вилоятҳои [[Эрзурум]], [[Трабзон]] ва [[Диёрбакр|Диёрбакир]] рух додаанд. Сарнавишти насрониён дар вилояти Мардин аз рӯйдодҳои даҳшатноки зикршуда фарқ надорад. Дар вактхои охир хукумати марказй сиёсати бадарга кардан ва куштани арманихоро ба Измир, дар наздикии пойтахт ва дехахои Осиёи Хурд вусъат дод. Дар чунин вазъият Сафорати Олмон вазифаи худ мешуморад, ки бори дигар аз ин амалҳои даҳшатбор нафрат дорад. » |} == Изҳороти ҷаҳониён ва шоҳидони геноциди арманиҳо == {{Тасвири чандгона||||}} * [[Мустафо Камол Отатурк]] {{Гуфтовард|«ин пас мондаҳои ҳизб[[ туркон ҷавон]] собиқ, ки мебоисти посухгӯи миллионҳо тан аз атбоъ масеҳи кишвармон, ки ба сурат анбӯҳ аз хонаҳои худ ронда шуданд ва ба тарз ваҳшёнае ба қатл расиданд, аз қонун ҷумҳурият саркаши мекунанд. Онҳо токунун аз роҳ ғорат ва чаповул, сирқат ва[[ ришва хорӣ]], иртизоқ намудаанд ва нисбат ба ҳар андеша ё пешниҳоди ҷиҳат қабул анҷом кор муфид ва имрори маош аз роҳ арақ ҷбин, иброз мухолифат мекунанд.»<ref>Los Angeles Examiner, Kemal Promises More Hangings of Political Antagonists in Turkey. 1 August 1926</ref><ref>{{cite web |url = http://www.greek-genocide.net/index.php/overview/perpetrators/261-mustafa-kemal-ataturk |title = Mustafa Kemal Atatürk (1881-1938) |publisher = greek-genocide.net |date =}}</ref>}} * Сайид Муҳаммад Али Ҷамолзода {{Гуфтовард|«бо горӣ ва урбона аз [[Бағдод]] ва [[Њалаб]] бҷонб Истамбул ба роҳ афтодем. Аз ҳамон манзил аввал бо гурӯҳҳои зиёд аз арманиҳо мувоҷиҳ шудем, ки ба сурат аҷибе, ки бовар кардани нест ва жондормҳои мусаллаҳ ва савор турк онҳоро пиёда бҷонб марг ва ҳалок меронданд. Ибтидо мӯҷиб ниҳоят тааҷҷуб мо гардид вале кам-кам одат кардем, ки ҳатто дигар нигоҳ ҳам намекардем ва ба росте, ки нигоҳ кардан ҳам надошт. Садҳо занон ва мардон арманиро бо кӯдаконишон бҳол зори базарб шаллоқ ва аслиҳа пиёда ва нотавон бҷлу меронданд. Дар миён мардҳо ҷавон дида намешуд чун тамом ҷавононро ё ба майдон ҷанг фиристода ё маҳз эҳтиёт (мулҳақ шудан ба қушун рус) ба қатл расонда буданд. Духтарон армани мӯҳои худро аз таҳ тарошида буданд ва комилан качал буданд ва иллат он буд, ки мабодо мардон турк ва араб бҷон онҳо бифтанд. (''жну - 25 Хурдод 1350 - Сайид Муҳаммад Алӣ ҷамол зодҳ'')»<ref>بخش‌هایی از روایت محمدعلی جمال‌زاده از سفر خود است که در کتاب «سرگذشت و کار جمال‌زاده» به چاپ رسیده‌است؛ وی همچنین مشاهدات خود را با عنوان «مشاهدات شخصی من در جنگ جهانی اول» در خرداد ۱۳۵۰ شمسی در ژنو، به رشته تحریر درآورده است.</ref>}} * Яҳё Долатободӣ Яҳё давлатободи дар ҳангом ҷанг аз роҳ Озарбойҷон ва Њалаб ба Ќустантания рафта ва дар роҳ авзоъ фалокат бор сокин Усмониро ба чашм дидааст, дарбораи вазъ онҳо менависад:{{Гуфтовард|«ин ҷамъият дар саҳроҳои атроф шт Фурот аз [[Њалаб]] то онот мутафарриқ шуданд. Баъзе талаф шуда ва баъзе бо ҳолат бисёр бад дар хориҷ аз ободиҳо дар харобаҳо ё дар зер дарахтон ва дар соя чодарҳои кӯҳна, зиндагонӣ менамоянд. Духтарон онҳо ба баҳои бухс додӯстд мешаванд. Атфол онҳо ағлаб ба гадои барои як луқма нон ба обирин заҳмат медиҳанд. Агарчи масеҳиён сарватманд акнун бенавоианд ҷазои аъмол ноҳинҷор хеш аст, ки мебинанд ва имконот диҳрӣ аст, ки ба онҳо мерасад локин дидор авзоъ ва аҳвол онҳо дилхарош аст ва танҳо дилхуши ин бадбахтон ин аст, ки ҷанг тамом шавад ба хонаҳои худ бозгашт намоянд. Арманиҳои овора шуда шояд зиёда аз дивист ҳазор нафар буда бошанд. Њар ҷо қофила мо ист мекард махсусан дар наздик ободиҳо атфол кӯчак духтар ва писар ин қавм атроф мо ҷамъ мешуданд барои гирифтан луқма нон ва дида мешуд, ки баъзе аз онҳо дар ҳамон ҳол ҳуҷум овардан барои гирифтан нон ғашкарда бурзмин меафтоданд ва баъзе аз онҳо мемрданд.»<ref>[[یحیی دولت‌آبادی]]، [[حیات یحیی]]، جلد چهارم، صفحه ۱۷–۱۹</ref>}} * [[:en:en:Muhammad Sharif Pasha|Генерал Муҳаммадшариф Пошо]] нома генерал шариф пошо аз фармондаҳон аршад артиш Усмонӣ ба ҳайат таҳририя моҳнома «журнол ду Женева» дар 1915{{Гуфтовард|«ҷаноби оқои сардабир иҷоза мехоҳам дар таъйид мақола он нашрия муаррих (нӯҳум ҳамин моҳ) нигаронӣ ва хашм бекарон худро нисбат ба иқдомот кумита [[хуношом]] иттиҳод ва тараққи иброз дорам инон иқдомот дадманишона ва нобхрдонаеро моя мубоҳот худ медонанд, ки танҳо тавассути [[чангизхон]] ва [[Таймур линг]] дар таърих мушоҳида шудааст. Агар миллате вуҷуд дорад, ки хадамот арзандае ба ҳиммат фаъолон давлатӣ, мақомот саршинос ва афрод бо истеъдод дар замина иқтисодӣ, тиҷорат, улум, ҳунар дар Туркия анҷом додаанд ҳамон миллат арманӣ аст ҳамин арманён буданд, ки [[санъат чоп]], ва ҳунарҳои драмаотикро барои Туркия ба армуғон оварданд нақш нависандагон, шоирон ва адибон армани инкор нопазир аст. Магар [[:w:hy:գրիգոր օտյան|гиригур аутён]]армани набуд, ки бо [[:w:en:midhat pasha|мидҳат пошо]] дар таълиф нахустин [[қонун асоси Туркия]] ҳамкори намуд. Арманён ба таври истисноӣ ва фавқулода сазовор ва мустаид ин амр ҳастанд, ки ҳомилон тамаддун навин ҷаҳони бошанд онҳо дастовардҳои тамаддун ҷадид Аврупоииро ба таври шигифтангези касб кардаанд, ки ҳеҷ миллате натавониста ба онҳо ноил ояд.»<ref>journal de geneve,ix.1915,p.18</ref>}} [[Акс:Ravished_Armenia_(1919).webm|мини|300x300пкс|Филми хомӯши "Музоядаи ҷонҳо" ба хотираҳои Воқеии Мардиганян асос ефтааст. Соли ҷорӣ дар студияи metro goldin Meyer]] * Армин Вагнер дар апрел 1915 мелодӣ, пайрав имзои паймон низоми байн Туркия ва Олмон ба ҳамроҳ гурӯҳ пизишки барои хидмат дар артиш шашум Усмонӣ, ки таҳт фармондеҳи генерал калимор фароиҳр фанн дар глтс буд, ба ховари миёна фиристода шуд. Аз ҳамон ибтидо вгнр ба таҳқиқ перомун шоеъоте, ки аз манобеъ мухталиф дар мавриди қатлъом арманён шунида буд пардохт. Дар поиз ҳамон сол бо дараҷа афсари имкон мусофират дар Осиёи сағирро ба даст овард. Аз китоб «роҳ бебаргашт» метавон ба масир мусофиратҳои ӯ пай бурд. Масире, ки вгнр дар он ба ҳамроҳ корвонҳои миллиони ронда шудагон армани аз хона ва Кошона худ қадам бармедошт ва марг ҳазорон кӯдак ва зан ва мардро бо чашмон худ медид. Дар ҳоле, ки вуруд ба кампҳои марг қурбониён армани ҳам аз тараф туркҳо ва ҳам аз тараф муттаҳидон олмонӣ онҳо ба шиддат мамнуъ эълом шуда буд то кӯчактарин хабаре ба дунёи хориҷ дарз накунад, ормин вгнр дар либос афсар олмонӣ танҳо касе буд, ки бо маҳкумон ба марг мулоқот ва номаҳо ва паёмҳои онон ва мадорик мухталифро ҷамъовари мекард. Аз вазъият онҳо бо дӯрбин худаш акс мегирифт, гуфтаҳои онҳоро ёддошт мекард ва аз тариқ консулгариҳо ва мисиунрҳои хориҷи онҳоро ба Аврупо ва Америка мефиристод. Пас аз кашф номае хитоб ба модараш, ки дар он дарбораи куштор туркҳои ҷавон шарҳ муфассали ироа карда буд, артиш Олмон ӯро дастгир ва барои муҷозот ӯро ба бахш муроқибатҳои пизишки беморон мубтало ба вабо интиқол дод; Ва болъхра дар декабр 1916 мелодӣ вгнр ба шиддат бемор мешавад ва артиш Олмон ба ночор ӯро ба Олмон бармегардонд. == Барбод додани осори мадании Арманистон == мерос фарҳанги арманён дар Туркия ишора ба клисоҳо ва савмааҳо, марокиз илмӣ ва фарҳанги арманён, китобҳои дастнавис, ки қидмате чандин садсола ва гоҳе беш аз ҳазор сол доштанд ва амвол ғайриманқул клисоҳо тавассути давлат Туркия тхриб, мусодира ва ғорат шуданд. дар гузориш ироа шуда аз сӯи буғус навбор пошо ва овтис оҳорунён ба конфронс сулҳ Париж (1919) шумор марокиз мазҳабӣ ва фарҳанге, ки дороӣҳои онҳо ба даст давлат Усмонӣ ва ҷумҳури Туркия ғорат ва мусодира шуда буд; Болиғ бар 2٬300 клисо ва савмаа, 26 мадрасаи олӣ, 1٬439 мадрасаи ибтидоӣ ва 42 ятимхона мешуд, ки куллияи онҳо таҳт назорат 83 усқуф нишин дар кулл Арманистон ғарби фаъолият доштанд. бисёре аз нависандагон ва муҳаққиқон нобуди мерос фарҳанги арманён дар Туркияро наслкши фарҳанги ном мебаранд. тағйир номҳои ҷуғрофиёӣ дар Туркия аз сол 1913м то замон ҳозир дар даврон императори Усмонӣ ва ҷумҳури Туркия дар фавосил муин ва паёпай дар қисмат бузурге аз манотиқ ҷуғрофиёӣ он хитта сурат гирифт. Љумҳури Туркия ба манзур идома сиёсат тарк созӣ ва таҳким забон асли (бо эълом забон туркӣ ба унвони забон расме он кишвар) худ шурӯъ ба тағйир номҳои таърихӣ он манотиқ ҷуғрофиёӣ, ки маншаъ он номҳо аз (арманӣ, юнонӣ, ошурӣ, гурҷӣ, булғорӣ, кардӣ, арабӣ ва лоз) буд ба номҳои турки тағйир ёфт. Талош Туркия барои пайвастан ба иттиҳодия Аврупо дар авоил сада 21 ва ба далел масъала ҳуқуқ ақаллиятҳо, мунҷар ба коҳиш тағйир асоми маконҳои ҷуғрофиёӣ дар ноҳия онотули шарқӣ ва ба вежа ноҳия онотули маркази шудааст. Њамчунин дар бархе маворид рустоҳо ва манотиқе, ки сокинин он аксарият курд дар он зиндагӣ мекунанд ба номҳои пешин (курди) бозгардонда шуд. Он номҳои маҳаллӣ, ки ба таври расме ғолибан бо тағйир дар гӯиш ва забон маҳаллӣ дар саросар кишвар, ки аз лиҳоз қавмӣ, нижоди мутанаввеъанд боқӣ монд. Сиёсат тағйир асоми манотиқ ҷуғрофиёӣ монанд (шаҳрҳо, рӯдҳо, кӯҳҳо ва ҳайвонот ва ғайра) дар солҳои поёни умр давлат Усмонӣ шурӯъ ва то давлат кунунӣ Туркия идома ёфт. Дар давлат камолисм як комиссия тахассуси ба манзур тағйир номҳои манотиқ ҷуғрофиёӣ ва ғайра ташкил шуд. Њудуд 28٬000 номҳои ҷуғрофиёӣ тағйир дода шуд, ки шомили 12٬211 ном русто ва шаҳрҳо ва 4000 номҳои кӯҳ, рӯдхона ва дигар номҳои ҷуғрофиёӣ ва ғайра тағйир дода шудааст. Бештарин тағйир номҳо дар манотиқ шарқи кишвар (Арманистон ғарби), ки дар тӯл таърих ақвом мухталифе дар он манотиқ зиндагӣ карданд иъмол шуд. Иддаое, ки давлат Туркия барои тағйир номҳои таърихӣ он манотиқ (давлат Туркия номҳои таърихӣ он манотиқро номҳои хориҷи меномад) матраҳ карда, ҷилавгири аз тафриқа ва эҷод баробарӣ ва ваҳдат дар Туркия будааст. {| class="wikitable" !Мавқеи калисоҳо дар аввали асри 20 / мавқеи калисоҳо дар 2013 |- |[[Акс:Arakelots12.jpg|рост|280x280пкс]][[Акс:Armenian_monastery_of_s_apostles_in_moush.jpg|алт=Holy Apostles Monastery in the 1900s|чап|280x280пкс| Монастири Ҳаввориён дар солҳои 1900]] |- | [[:en:en:Arakelots Monastery|Калисои Араклотс]] дар наздикии шаҳри Муш, дар ғарби кӯли Ван ҷойгир аст. Аввалин калисои он дар асри IV мелодӣ сохта шуда, баъд дар асри 11 мелодӣ ба маҷмааи муҳими динӣ ва илмии Арманистон табдил ёфт. Дар ин чо онхо дар давоми асрхо китобхои дастнавис тайёр карда, бисьёр китобхои халкхои гуногун ба забони арманй тарчима карда мешуданд. Дар охири асри 19 дар он чо матбаа ва омузишгохи хочагии кишлок ташкил карданд, вале хамаи онхо дар вокеахои соли 1915 мелодй хароб шуда, муддати дароз аз кор монда буд. Баъдан тахриби тадриҷии ин бино оғоз шуд ва ниҳоят дар солҳои 1960 ба тирҳои тӯпхонаи артиши Туркия зарба зад. |- |[[Акс:4_-_front_view_of_st_cross_monastery_of_varak_in_van.jpg|алт=کلیسای واراگا ۱۹۲۳|чап|250x250пкс| Калисои Варага 1923]][[Акс:Varakavank1.JPG|рост|250x250пкс]] |- | [[:en:en:Varagavank|Калисои Варага]], ки дар шарқи шаҳри [[Ван]] воқеъ аст, аз асри 10 мелодӣ як маркази муҳими динӣ ва илмии арманиҳо дар ҷанубу шарқи Туркия маҳсуб мешуд ва фаъолияташ то соли 1915 мелодӣ идома дошт. Дар ин сол пас аз кушта шудани роҳибонаш онро партофта рафтанд ва сипас тахриби калисоҳои он оғоз шуд ва хонаҳои деҳа бо сангҳои кандакорӣ сохта шуданд. Пас аз соли 1987 раванди харобшавӣ ба дараҷае суръат гирифт, ки аз ҳафт бинои асосии ин давра сетоаш комилан аз байн рафта ва боқимонда нимвайрон шудаанд. Яке аз сабабҳои муҳими то солҳои охир вайрон нашудани ин калисо истифодаи нави он буд, зеро он ба оғили чорвои деҳа табдил дода шудааст. Хушбахтона, солњои охир мардуми дења кўшиш кардаанд, ки њолати имрўзаи онро нигоњ доранд, зеро сайёњони зиёде ба он мавзеъ барои дидани расмњои хеле зебои девории он (мансуб ба асри 10 мелодї) сафар мекунанд ва харобањои ин маъбади куњна пул ба даст овардаанд. |- |} [[Акс:AbandonedPropertiesReceipt.jpg|рост|мини|271x271пкс| Рӯйхати молу мулки мусодирашудаи Арманистон, ки комиссияи шаҳри Адана пешниҳод кардааст]] == Рамз ва логотипи 100-солагии геноциди арманиҳо == * Гули панҷгӯша бо номи "Дар хотир доред ва фаромӯш накунед" * Шиори асосй: Дар хотир дорам ва хакро талаб мекунам * Ранги асосӣ: арғувон * Рангҳои дуюмдараҷа: зард, сиёҳ ва арғувони саманд “Ин рамз дар асрҳои миёна рамзи ҳузури Худованд маҳсуб мешуд ва дар ҳамаи забонҳои зикршуда маънои номи ин гул “ба ёд овар” аст ва ин ҷумла паёми аслии 100-умин солгарди наслкушии арманиҳост. Ин рамз (гул) панҷ гулбарг дорад, ки ҳар як гулбарг панҷ қитъаро ифода мекунад. Панҷ қитъа ба он маъност, ки он парокандагии наҷотёфтагони генотсиди арманиҳо дар панҷ қитъаи ҷаҳонро нишон медиҳад. ». Маънои рангҳо: * Сиёҳ: хотираи талх ва даҳшати наслкушӣ дар гузаштаро ифода мекунад. * Арғувон: ба маънои иштирок дар як кори умумӣ дар замони ҳозира ва рамзи либоси рӯҳониёни арман. * Зард: рамзи нури офтоб, ки манбаи ҳаёт ва умеди офариниш аст ва ин рамз шакли дувоздаҳтарафаи ёдгории наслкушии арманиҳо дар [[Ереван|Ереванро]] ифода мекунад. Ба ибораи дигар, ин ранг абадиятро ифода мекунад. == Эътироф кардани наслкушии арманиҳо == Рӯйхати кишварҳое, ки наслкушии арманиҳоро эътироф кардаанд, чунин аст: [[Акс:Nations_recognising_the_Armenian_Genocide.svg|рост|мини|400x400пкс]] Рӯйхати созмонҳое, ки наслкушии арманиҳоро эътироф кардаанд, чунин аст: {| class="wikitable" !Ташкилотхо ! Сана |- | [[:en:en:United Nations Human Rights Committee|Кумитаи ҳуқуқи башари Созмони Милали Муттаҳид]] | 1985<ref name="71 Which countries, organization etc. have recognized the 1915 Genocide?">71 Which countries, organization etc. have recognized the 1915 Genocide?. "[http://www.genocide1915.org/fragorochsvar_erkannande.html cooperation with Union of Armenian Associations in Sweden]." - QUESTIONS & ANSWERS: RECOGNITIONe.</ref> |- | парламенти Аврупо | 1987<ref name="Resolutions, Laws, and Declarations">Resolutions, Laws, and Declarations. "[http://www.armenian-genocide.org/current_category.7/affirmation_list.html Armenian National Institute]." - View a list of countries recognizing the Armenian Genocide.</ref><ref name="71 Which countries, organization etc. have recognized the 1915 Genocide?" /> |- | [[:en:en:International Association of Genocide Scholars|Ассотсиатсияи байналмилалии тадқиқотчиёни геноцид]] | 1997<ref name="71 Which countries, organization etc. have recognized the 1915 Genocide?" /> |- | [[Шӯрои Аврупо]] | 14 майи 2001<ref>{{Cite web|url=http://assembly.coe.int/nw/xml/XRef/X2H-Xref-ViewHTML.asp?FileID=9280&lang=en|title=Council of Europe Parliamentary Assembly Written Declaration No. 320 – Recognition of the Armenian Genocide|publisher=[[شورای اروپا]]|accessdate=June 2, 2016}}</ref> |- | [[:en:en:International Center for Transitional Justice|Маркази байналмилалии адлияи давраи гузариш]] | 2002<ref name="71 Which countries, organization etc. have recognized the 1915 Genocide?" /> |- | [[:en:en:YMCA|Ассотсиатсияи насронии ҷавонон]] | 20 июли 2002<ref>{{Cite web|url=http://www.armenian-genocide.org/Affirmation.271/current_category.5/affirmation_detail.html|title=European Alliance of YMCAs|website=armenian-genocide.org|accessdate=June 2, 2016}}</ref> |- | Меркосур | 24 ноябри 2007<ref>{{Cite web|url=http://en.mercopress.com/2007/11/23/mercosur-parliament-condemned-the-armenian-genocide|title=Mercosur Parliament condemned the Armenian Genocide|website=mercopress.com|accessdate=}}</ref> |- | [[:en:en:World Council of Churches|Шӯрои умумиҷаҳонии калисоҳо]] | 2013<ref>{{Cite web|url=http://www.armenian-genocide.org/Affirmation.171/current_category.7/affirmation_detail.html|title=World Council of Churches|website=armenian-genocide.org}}</ref> |- | [[:en:en:Latin American Parliament|Парламенти Американ Лотинй]] | 1 августи 2015<ref>{{Cite web|url=http://www.prensaarmenia.com.ar/2015/08/latin-american-parliament-recognizes.html|title=Latin American Parliament, August 1, 2015|date=August 1, 2015|publisher=Prensaarmenia.com.ar}}</ref> |- | [[:en:en:European Green Party|Ҳизби сабзи Аврупо]] | 2 июни 2016<ref>{{Cite web|url=http://armeniangenocide100.org/en/european-green-party-adopted-a-resolution-on-armenian-genocide|title=European Green Party|publisher=Armeniangenocide100.org|accessdate=June 2, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528152309/http://armeniangenocide100.org/en/european-green-party-adopted-a-resolution-on-armenian-genocide/|archivedate=۲۸ مه ۲۰۱۶}}</ref> |}Дар Туркия ҳарф задан дар бораи наслкушии арманиҳо мамнӯъ аст ва ҳукумати Туркия бо эҷоди фазои даҳшат ва таҳдид ва такя ба моддаи 301 (Конуни ҷиноии Туркия) аз баҳси озоди ин мавзӯъ пешгирӣ мекунад. Аммо теъдоди афзояндаи рӯшанфикрон ва пажӯҳишгарони турк новобаста аз ин таҳдиду хатарҳо садои эътирози худро баланд мекунанд. Намояндагони созмонҳои ҷамъиятии Истамбул бо намояндагони ҷомеаи парокандаи арманиҳо ва фаъолони зидди нажодпарастии Аврупо мулоқот карда, масъалаҳои мухталифро баррасӣ мекунанд. Ин барнома ҳар сол таҳти унвони (Дарҳои кушод) баргузор мешавад.<ref>{{Cite web|url=http://www.independent.co.uk/news/obituaries/ayse-nur-zarakolu-9271868.html|title=Ayse Nur Zarakolu|publisher=independent.co.uk|accessdate=}}</ref> Давлати [[Туркия]] вуҷуди чунин қатли омро рад намекунад, аммо мавҷудияти сиёсати муназзам барои нобуд кардани арманиҳо намепазирад. Туркия муътақид аст, ки дар он солҳо ба ҷуз арманиҳо, туркҳои бедифоъ низ қурбонии ошӯбҳо шуданд. Туркия ба ҷои наслкушӣ фоҷиаи бузургеро истифода мебарад.Баъзе ниҳодҳои Туркия, аз ҷумла бахши Истамбулии Ҷамъияти дифоъ [[Ҳуқуқҳои инсон|аз ҳуқуқи инсон]] ин ҳодисаро геноцид медонанд.<ref>{{Cite web|url=http://www.armenian-genocide.org/Affirmation.362/current_category.5/affirmation_detail.html|title=Human Rights Association of Turkey, Istanbul Branch|publisher=armenian-genocide.org|accessdate=}}</ref><gallery> Акс:Armenian woman kneeling beside dead child in field.png|Зани арманӣ дар паҳлӯи ҷасади фарзандаш, Сурия - Ҳалаб Акс:Morgenthau336.jpg|Ҷасадҳои арманӣ, суратгир Ҳенри Моргентау, сафири Амрико дар Туркия Акс:Armenian child refugees (Aleppo, Syria, 1915).jpg|Ятимҳои арманӣ дар синфхона дар Сурия-Алеппо Акс:Russian soldiers and bodies of Armenian militants 1904.jpg| Сарбозони рус таҳти фармондеҳии подполковник '''Быков''' дар паҳлӯи ҷасади ҷангҷӯёни арманӣ, ки мехостанд аз марзи Русияву Усмонӣ убур кунанд, аз ҷониби марзбонони рус кушта шуданд. Акс:Armenian genocide1.jpg|Аксбардори кӯдакони арман Ҷеймс Бартон Акс:Execution of Armenians in Constantinople, June 1915.jpg|Қатли арманиҳо дар Константинопол июни соли 1915 </gallery> == Эзоҳ == <nowiki> [[Гурӯҳ:Миллигароӣ]] [[Гурӯҳ:Соли 1915]] [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</nowiki> gqpqrt6lu3ej92dr05mivctxtv5wqpe 0 309710 1481000 1368872 2026-07-16T12:38:21Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481000 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Аҳрор (Ҳамном)| Аҳрор}} {{Олим |ном = Аҳрор Қалондаров | номи аслӣ = Аҳрор Аҳмадович Қалондаров |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 12.06.1971 | зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Дарвоз}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[география]] |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад| илмҳои география}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ ||}} |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишгоҳи давлатии омȳзгории ш. Душанбе ба номи Қ. Ҷȳраев]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Аҳрор Аҳмадович Қалондаров''' (тав. 12.06.1971, д. Кулумбаи поёни н. Дарвоз) — географ, номзади илмҳои география (2011), дотсент (2019). == Зиндагинома == Аҳрор Қалондаров соли 1988 – 1994 дар [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишгоҳи давлатии омȳзгории ш. Душанбе ба номи Қ. Ҷȳраев]] таҳсил намуда, солҳои 1994 – 1997 ба ҳайси муаллими география ва биология дар мактаби миёнаи №30-и ш. Душанбе, ҳамчунин, дар ин муддат то соли 2000 ассистенти кафедраи «Геоэкология ва муҳофизати табиат», 2000 – 2003 аспиранти кафедраи «Геоэкология ва муҳофизати табиат» - и Донишгоҳи давлатии омȳзгории Тоҷикистон ба номи Қ. Ҷȳраев, давоми солҳои 2003 ва 2009 ҳамчун муаллими калони кафедраи «Геоэкология» - и ДДОТ ба номи С. Айнӣ, солҳои 2009 – 2011 иҷрокунандаи вазифаи мудири кафедраи «Геоэкология» - и донишгоҳи номбурда, солҳои 2011 – 2013 ба ҳайси мудири кафедраи «Географияи табиӣ»-и донишгоҳи мазкур, давоми солҳои 2013 – 2015 ҳамчун мудири кафедраи «Идоракунии иқтисодиёт ва молия»-и Донишкадаи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, солҳои 2016 – 2020 мудири кафедраи «Географияи иқтисодӣ ва иҷтимоӣ»-и факултети географияи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] ва аз соли 2020 то инҷониб ба ҳайси декани факултети географияи Донишгоҳи мазкур кор мекунад. Дар тули фаъолияти омȳзгории худ ба сифати муаллими таҷрибадор дар омода намудани садҳо нафар мутахассисон барои макотибҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дигар сохторҳои давлатӣ саҳми назаррас дорад. == Осор == * Экологическое влияние орасительних систем в процессе интенсивного использования земельних ресурсов // Маводи конференсияи ҷумҳуриявӣ бахшида ба 75-солагии Қ. Ҷӯраев. Д., 2003; * Масъалаҳои навтарини географияи иқтисодии ҷаҳон.Д., 2020; * Оcобенности социально- демографического развития городов Республики Таджикистан (на примере Согдийской области).Монография.Д., 2015 == Пайвандҳо == [http://www.tgpu.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=212&Itemid=92&lang=tj Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҷуғрофияшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Номзадҳои улуми география]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] esilmdpifdh35ua0rqzb6x86mzr0iqc 0 311971 1481258 1470810 2026-07-17T10:46:51Z VASHGIRD 8035 1481258 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Фирдавс Муқаддасзода |номи аслӣ = Муқаддасзода Фирдавс Муқаддас |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 25.11.1970 |маҳалли таваллуд = {{зодгоҳ|Исфара}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |ҳизб = |фаъолият = [[иқтисоддон]], [[давлатмард]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои иқтисод}} (2019) |унвонҳои илмӣ = [[Дотсент]] |алма-матер = Академияи иқтисодии Русия ба номи Г. В. Плеханов (1993) |мукофотҳо = [[Ифтихорномаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2019) }} '''Фирдавс Муқаддасзода''' (номи расмӣ — '''Муқаддасзода Фирдавс Муқаддас'''; зод. [[25 ноябр]]и [[1970]], деҳаи [[Ворух]], [[Исфара]]) — [[иқтисоддон]], доктори илмҳои иқтисодӣ (2019)<ref>{{Cite web|url=https://vak.tj/old/images/pdf_files/Farmoish_83_2019.pdf|title=Фармоиши №83 (Муқаддасзода Фирдавс Муқаддас)|website=vak.tj|publisher=Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=tg|accessdate=2025-12-30}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Собиқ муовини сардори раёсати банақшагирии стратегӣ ва ислоҳоти [[Дастгоҳи иҷроияи Президенти Тоҷикистон|Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2006—2026)<ref>{{Cite web|url=https://tguk.tj/failes/sovet_exploler/sovet_tj/davlatov_nasimjon/3-%D0%9C%D0%B0%D1%8A%D0%BB%D1%83%D0%BC%D0%BE%D1%82%20%D0%B4%D0%B0%D1%80%20%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8%20%D1%80%D0%BE%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B8%20%D0%B8%D0%BB%D0%BC%D3%A3.pdf|title=Маълумот дар бораи роҳбари илмӣ|website=tguk.tj|accessdate=2026-01-08}}</ref>. == Зиндагинома == Фирдавс Муқаддасзода 25 ноябри соли 1970 дар деҳаи Ворухи [[ноҳияи Исфара]] дар хонаводаи тоҷик ба дунё омадааст. Соли 1988 мактаби миёнаи № 22-и ноҳияи Исфара ва соли 1993 Академияи иқтисодии Русия ба номи Г. В. Плехановро бо ихтисоси иқтисоддон хатм намудааст. Соли 2010 рисолаи номзадӣ ва соли 2018 рисолаи докториро дар мавзуи «Рушди шарикии давлат ва бахши хусусӣ дар соҳаи хизматрасониҳои бозорӣ» дифоъ намудааст<ref name=":0" />. Оиладор, соҳиби се писар мебошад. == Корнома == * Солҳои 1993—2000 — молрасон, иқтисодчии шуъбаи таъминоти моддию техникии Заводи гидрометаллургии Исфара (ҳозир ҶСК «Тамохуш-ИГМЗ»); * Солҳои 2000—2002 — сармутахассиси кумитаи иқтисод ва робитаҳои иқтисодии хориҷии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Исфара; * Солҳои 2002—2006 — сардори шуъбаҳои идоракунии амволи давлатӣ ва робитаҳои иқтисодии хориҷии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Исфара; * Солҳои 2006—2026 — дар вазифаҳои гуногун, аз ҷумла муовини сардори раёсати банақшагирии стратегӣ ва ислоҳоти Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон кор кардааст (17 июли соли 2026 бо сабаби ба кори дигар гузаштан аз вазифа озод шуд);<ref>{{Cite web|url=https://president.tj/event/documents/commands/56282|title=Амри Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи аз вазифаи муовини сардори раёсати банақшагирии стратегӣ ва ислоҳоти Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон озод намудани Муқаддасзода Ф. М.|author=www.president.tj|date=2026-07-17|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=tg|accessdate=2026-07-17}}</ref> * Солҳои 2007—2010 — ходими илмии кафедраи назарияи иқтисодии Донишкадаи иқтисоди Тоҷикистон (ҳоло Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон); * Солҳои 2011—2022 — муаллими калон, дотсент ва иҷрокунандаи вазифаи профессори кафедраи иқтисоди ҷаҳонии Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон; * Аз соли 2023 то ҳол — дотсенти Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон<ref name=":0">{{Cite web|url=http://farzonagon.tj/tg/employee/1339-1270|title=Муқаддасзода Фирдавс Муқаддас|website=Пойгоҳи миллии кадрҳои илмӣ ва илмӣ-педагогӣ}}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Фаъолияти илмӣ == Муаллифи беш аз 65 асари илмӣ ва илмию методӣ мебошад, ки дар маҷаллаҳои бонуфузу тақризшавандаи ватаниву хориҷӣ ба нашр расидаанд. == Осор == * Рушди шарикии давлат ва бахши хусусӣ дар соҳаи хизматрасониҳои бозорӣ / Ҷанбаҳои назариявӣ, методологӣ ва амалӣ // Зери таҳрири узви вобастаи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон Саидмуродова Л. Х. — Душанбе: Ирфон, 2018. * Дастури таълимӣ ва методӣ оид ба омӯзиши фанни «Фаъолияти иқтисодии хориҷӣ». — Душанбе, 2020. * Дастури методӣ оид ба омӯзиши фаъолияти савдои берунӣ (Масъалаҳо ва мисолҳо ба забони тоҷикӣ). — Душанбе, 2015. * Тоҷикистон ва Созмони Умумиҷаҳонии Савдо // Дастури таълимӣ ва методӣ оид ба омӯзиши фан (ҳаммуаллифӣ). — Душанбе: Ирфон, 2015. * Масъалаҳо ва дурнамои ҷалби сармояи хориҷӣ ба иқтисоди кушоди Ҷумҳурии Тоҷикистон / Монография. — Душанбе: Ирфон, 2011. == Ҷоизаҳо == * [[Ифтихорномаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2019). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Давлатмардони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Тоҷикистон]] s9gfvouubh5723kgtcdk5694zy4pra2 1481259 1481258 2026-07-17T10:47:12Z VASHGIRD 8035 1481259 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Фирдавс Муқаддасзода |номи аслӣ = Муқаддасзода Фирдавс Муқаддас |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 25.11.1970 |маҳалли таваллуд = {{зодгоҳ|Исфара}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |ҳизб = |фаъолият = [[иқтисоддон]], [[давлатмард]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои иқтисод}} (2019) |унвонҳои илмӣ = [[Дотсент]] |алма-матер = Академияи иқтисодии Русия ба номи Г. В. Плеханов (1993) |мукофотҳо = [[Ифтихорномаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2019) }} '''Фирдавс Муқаддасзода''' (номи расмӣ — '''Муқаддасзода Фирдавс Муқаддас'''; зод. [[25 ноябр]]и [[1970]], деҳаи [[Ворух]], [[Исфара]]) — [[иқтисоддон]], доктори илмҳои иқтисодӣ (2019)<ref>{{Cite web|url=https://vak.tj/old/images/pdf_files/Farmoish_83_2019.pdf|title=Фармоиши №83 (Муқаддасзода Фирдавс Муқаддас)|website=vak.tj|publisher=Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=tg|accessdate=2025-12-30}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Муовини сардори раёсати банақшагирии стратегӣ ва ислоҳоти [[Дастгоҳи иҷроияи Президенти Тоҷикистон|Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2006—2026)<ref>{{Cite web|url=https://tguk.tj/failes/sovet_exploler/sovet_tj/davlatov_nasimjon/3-%D0%9C%D0%B0%D1%8A%D0%BB%D1%83%D0%BC%D0%BE%D1%82%20%D0%B4%D0%B0%D1%80%20%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8%20%D1%80%D0%BE%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B8%20%D0%B8%D0%BB%D0%BC%D3%A3.pdf|title=Маълумот дар бораи роҳбари илмӣ|website=tguk.tj|accessdate=2026-01-08}}</ref>. == Зиндагинома == Фирдавс Муқаддасзода 25 ноябри соли 1970 дар деҳаи Ворухи [[ноҳияи Исфара]] дар хонаводаи тоҷик ба дунё омадааст. Соли 1988 мактаби миёнаи № 22-и ноҳияи Исфара ва соли 1993 Академияи иқтисодии Русия ба номи Г. В. Плехановро бо ихтисоси иқтисоддон хатм намудааст. Соли 2010 рисолаи номзадӣ ва соли 2018 рисолаи докториро дар мавзуи «Рушди шарикии давлат ва бахши хусусӣ дар соҳаи хизматрасониҳои бозорӣ» дифоъ намудааст<ref name=":0" />. Оиладор, соҳиби се писар мебошад. == Корнома == * Солҳои 1993—2000 — молрасон, иқтисодчии шуъбаи таъминоти моддию техникии Заводи гидрометаллургии Исфара (ҳозир ҶСК «Тамохуш-ИГМЗ»); * Солҳои 2000—2002 — сармутахассиси кумитаи иқтисод ва робитаҳои иқтисодии хориҷии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Исфара; * Солҳои 2002—2006 — сардори шуъбаҳои идоракунии амволи давлатӣ ва робитаҳои иқтисодии хориҷии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Исфара; * Солҳои 2006—2026 — дар вазифаҳои гуногун, аз ҷумла муовини сардори раёсати банақшагирии стратегӣ ва ислоҳоти Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон кор кардааст (17 июли соли 2026 бо сабаби ба кори дигар гузаштан аз вазифа озод шуд);<ref>{{Cite web|url=https://president.tj/event/documents/commands/56282|title=Амри Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи аз вазифаи муовини сардори раёсати банақшагирии стратегӣ ва ислоҳоти Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон озод намудани Муқаддасзода Ф. М.|author=www.president.tj|date=2026-07-17|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=tg|accessdate=2026-07-17}}</ref> * Солҳои 2007—2010 — ходими илмии кафедраи назарияи иқтисодии Донишкадаи иқтисоди Тоҷикистон (ҳоло Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон); * Солҳои 2011—2022 — муаллими калон, дотсент ва иҷрокунандаи вазифаи профессори кафедраи иқтисоди ҷаҳонии Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон; * Аз соли 2023 то ҳол — дотсенти Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон<ref name=":0">{{Cite web|url=http://farzonagon.tj/tg/employee/1339-1270|title=Муқаддасзода Фирдавс Муқаддас|website=Пойгоҳи миллии кадрҳои илмӣ ва илмӣ-педагогӣ}}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Фаъолияти илмӣ == Муаллифи беш аз 65 асари илмӣ ва илмию методӣ мебошад, ки дар маҷаллаҳои бонуфузу тақризшавандаи ватаниву хориҷӣ ба нашр расидаанд. == Осор == * Рушди шарикии давлат ва бахши хусусӣ дар соҳаи хизматрасониҳои бозорӣ / Ҷанбаҳои назариявӣ, методологӣ ва амалӣ // Зери таҳрири узви вобастаи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон Саидмуродова Л. Х. — Душанбе: Ирфон, 2018. * Дастури таълимӣ ва методӣ оид ба омӯзиши фанни «Фаъолияти иқтисодии хориҷӣ». — Душанбе, 2020. * Дастури методӣ оид ба омӯзиши фаъолияти савдои берунӣ (Масъалаҳо ва мисолҳо ба забони тоҷикӣ). — Душанбе, 2015. * Тоҷикистон ва Созмони Умумиҷаҳонии Савдо // Дастури таълимӣ ва методӣ оид ба омӯзиши фан (ҳаммуаллифӣ). — Душанбе: Ирфон, 2015. * Масъалаҳо ва дурнамои ҷалби сармояи хориҷӣ ба иқтисоди кушоди Ҷумҳурии Тоҷикистон / Монография. — Душанбе: Ирфон, 2011. == Ҷоизаҳо == * [[Ифтихорномаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2019). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Давлатмардони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Тоҷикистон]] preoefwnbgc68h15l9k9k2cz8ql3vep 0 313457 1481070 1480909 2026-07-16T21:19:28Z Zosya95 54344 1481070 wikitext text/x-wiki {{Гурӯҳ нест}} {{Таксон | image file = Ցերցիս եվրոպական 02.jpg | image descr = | regnum = Рустаниҳо | parent = Cercis | rang = Намуд | latin = Cercis siliquastrum | author = [[Карл Линней|L.]] | syn = {{btname|Siliquastrum orbicularis|Moench}} | synonym_ref = {{cite web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|title=Cercis siliquastrum|publisher=The Plant List|accessdate=2014-01-25|archive-date=2018-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114022042/http://theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|deadlink=no}} | children = | typus = | range map = | range map caption = | range map width = | range legend = | iucnstatus = | wikispecies = Cercis siliquastrum | commons = Category:Cercis siliquastrum | iucn = | grin = 9945 }} '''Арғувон''', '''арғавон''' ({{lang-la|Cercis siliquastrum}}) — як гунаи бутта ё дарахти ороишӣ. == Тавсифоти гиёҳшинохтӣ == To 10 м қад мекашад (қутраш 7 — 10 м). Пояаш ғафс (50 — 60 см), пӯстлохи поя ва навдаҳои калонаш сурхи ҷигарӣ, сиёҳтоб. Баргаш калон (дарозиаш 5,5 — 8 см), яклухт, гурда ё дилшакл; рӯяш сабз, пушташ кабуди чармгун. Гулаш дуҷинса, гулобӣ ё арғувонии бунафш ва хеле зебо. Гулбаргҳояш гирдаи тухмшакл. Самараш (дарозиаш 7 — 10 см) ғилофаки ҷигарӣ, тухмаш сиёҳи ҷилодор. Арғувон баҳорон (апрел — май) то баромадани барг гул мекунад (давраи гулшукуфташ як моҳ аст). Арғувонро аз тухм ва бо роҳи фарғучу қаламча зиёд мекунанд. Дар мамлакатҳои соҳили Баҳри Миёназамин, Осиёи Хурд, Сурия, Лубнон, Эрони Шимолӣ мерӯяд. Ба Тоҷикистон с. 1934 оварда шудааст. Тухмашро аз 21 март то 20 апр. мекоранд. Барои зуд неш задан ба болои тухм реги нам мепошанд. Арғувон аз тухмҳои ба замин рехтааш низ зиёд мешавад. Аз гули арғувон шира мегиранд ва онро барои рафъи илтиҳоби даҳону халқ ва амрози меъдаву гурда истифода мебаранд. Арғувонро чун дарахти ороишӣ дар боғу растаҳои шаҳру деҳот парвариш мекунанд. Барои нашъунамои хуби арғувон махсусан обу ҳавои водии Ҳисор мусоид аст. Арғувон 50 — 70 сол умр мебинад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Арғувон|1|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Рустаниҳо:Пӯшидатухмон:Дупаллагиҳо:Арғувонҳо]] 086y4i57pqr6bzfwgu1v9yfz7paj0rw 1481071 1481070 2026-07-16T21:19:54Z Zosya95 54344 1481071 wikitext text/x-wiki {{Гурӯҳ нест}} {{Таксон | image file = Ցերցիս եվրոպական 02.jpg | image descr = | regnum = Рустаниҳо | parent = Cercis | rang = Намуд | latin = Cercis siliquastrum | author = [[Карл Линней|L.]] | syn = {{btname|Siliquastrum orbicularis|Moench}} | synonym_ref = {{cite web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|title=Cercis siliquastrum|publisher=The Plant List|accessdate=2014-01-25|archive-date=2018-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114022042/http://theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|deadlink=no}} | children = | typus = | range map = | range map caption = | range map width = | range legend = | iucnstatus = | wikispecies = Cercis siliquastrum | commons = Category:Cercis siliquastrum | iucn = | grin = 9945 }} '''Арғувон''', '''арғавон''' ({{lang-la|Cercis siliquastrum}}) — як гунаи бутта ё дарахти ороишӣ. == Тавсифоти гиёҳшинохтӣ == To 10 м қад мекашад (қутраш 7 — 10 м). Пояаш ғафс (50 — 60 см), пӯстлохи поя ва навдаҳои калонаш сурхи ҷигарӣ, сиёҳтоб. Баргаш калон (дарозиаш 5,5 — 8 см), яклухт, гурда ё дилшакл; рӯяш сабз, пушташ кабуди чармгун. Гулаш дуҷинса, гулобӣ ё арғувонии бунафш ва хеле зебо. Гулбаргҳояш гирдаи тухмшакл. Самараш (дарозиаш 7 — 10 см) ғилофаки ҷигарӣ, тухмаш сиёҳи ҷилодор. Арғувон баҳорон (апрел — май) то баромадани барг гул мекунад (давраи гулшукуфташ як моҳ аст). Арғувонро аз тухм ва бо роҳи фарғучу қаламча зиёд мекунанд. Дар мамлакатҳои соҳили Баҳри Миёназамин, Осиёи Хурд, Сурия, Лубнон, Эрони Шимолӣ мерӯяд. Ба Тоҷикистон с. 1934 оварда шудааст. Тухмашро аз 21 март то 20 апр. мекоранд. Барои зуд неш задан ба болои тухм реги нам мепошанд. Арғувон аз тухмҳои ба замин рехтааш низ зиёд мешавад. Аз гули арғувон шира мегиранд ва онро барои рафъи илтиҳоби даҳону халқ ва амрози меъдаву гурда истифода мебаранд. Арғувонро чун дарахти ороишӣ дар боғу растаҳои шаҳру деҳот парвариш мекунанд. Барои нашъунамои хуби арғувон махсусан обу ҳавои водии Ҳисор мусоид аст. Арғувон 50 — 70 сол умр мебинад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Арғувон|1|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Рустаниҳо|Пӯшидатухмон|Дупаллагиҳо|Арғувонҳо]] k0nrp7exjbfxlush7bkdkpj0hufisan 1481072 1481071 2026-07-16T21:20:31Z Zosya95 54344 1481072 wikitext text/x-wiki {{Гурӯҳ нест}} {{Таксон | image file = Ցերցիս եվրոպական 02.jpg | image descr = | regnum = Рустаниҳо | parent = Cercis | rang = Намуд | latin = Cercis siliquastrum | author = [[Карл Линней|L.]] | syn = {{btname|Siliquastrum orbicularis|Moench}} | synonym_ref = {{cite web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|title=Cercis siliquastrum|publisher=The Plant List|accessdate=2014-01-25|archive-date=2018-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114022042/http://theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|deadlink=no}} | children = | typus = | range map = | range map caption = | range map width = | range legend = | iucnstatus = | wikispecies = Cercis siliquastrum | commons = Category:Cercis siliquastrum | iucn = | grin = 9945 }} '''Арғувон''', '''арғавон''' ({{lang-la|Cercis siliquastrum}}) — як гунаи бутта ё дарахти ороишӣ. == Тавсифоти гиёҳшинохтӣ == To 10 м қад мекашад (қутраш 7 — 10 м). Пояаш ғафс (50 — 60 см), пӯстлохи поя ва навдаҳои калонаш сурхи ҷигарӣ, сиёҳтоб. Баргаш калон (дарозиаш 5,5 — 8 см), яклухт, гурда ё дилшакл; рӯяш сабз, пушташ кабуди чармгун. Гулаш дуҷинса, гулобӣ ё арғувонии бунафш ва хеле зебо. Гулбаргҳояш гирдаи тухмшакл. Самараш (дарозиаш 7 — 10 см) ғилофаки ҷигарӣ, тухмаш сиёҳи ҷилодор. Арғувон баҳорон (апрел — май) то баромадани барг гул мекунад (давраи гулшукуфташ як моҳ аст). Арғувонро аз тухм ва бо роҳи фарғучу қаламча зиёд мекунанд. Дар мамлакатҳои соҳили Баҳри Миёназамин, Осиёи Хурд, Сурия, Лубнон, Эрони Шимолӣ мерӯяд. Ба Тоҷикистон с. 1934 оварда шудааст. Тухмашро аз 21 март то 20 апр. мекоранд. Барои зуд неш задан ба болои тухм реги нам мепошанд. Арғувон аз тухмҳои ба замин рехтааш низ зиёд мешавад. Аз гули арғувон шира мегиранд ва онро барои рафъи илтиҳоби даҳону халқ ва амрози меъдаву гурда истифода мебаранд. Арғувонро чун дарахти ороишӣ дар боғу растаҳои шаҳру деҳот парвариш мекунанд. Барои нашъунамои хуби арғувон махсусан обу ҳавои водии Ҳисор мусоид аст. Арғувон 50 — 70 сол умр мебинад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Арғувон|1|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Рустаниҳо|:Пӯшидатухмон|:Дупаллагиҳо|:Арғувонҳо]] d6sqvfjiyrr9k4wfh6iqdhjy7tzrbz4 1481073 1481072 2026-07-16T21:21:38Z Zosya95 54344 1481073 wikitext text/x-wiki {{Гурӯҳ нест}} {{Таксон | image file = Ցերցիս եվրոպական 02.jpg | image descr = | regnum = Рустаниҳо | parent = Cercis | rang = Намуд | latin = Cercis siliquastrum | author = [[Карл Линней|L.]] | syn = {{btname|Siliquastrum orbicularis|Moench}} | synonym_ref = {{cite web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|title=Cercis siliquastrum|publisher=The Plant List|accessdate=2014-01-25|archive-date=2018-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114022042/http://theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|deadlink=no}} | children = | typus = | range map = | range map caption = | range map width = | range legend = | iucnstatus = | wikispecies = Cercis siliquastrum | commons = Category:Cercis siliquastrum | iucn = | grin = 9945 }} '''Арғувон''', '''арғавон''' ({{lang-la|Cercis siliquastrum}}) — як гунаи бутта ё дарахти ороишӣ. == Тавсифоти гиёҳшинохтӣ == To 10 м қад мекашад (қутраш 7 — 10 м). Пояаш ғафс (50 — 60 см), пӯстлохи поя ва навдаҳои калонаш сурхи ҷигарӣ, сиёҳтоб. Баргаш калон (дарозиаш 5,5 — 8 см), яклухт, гурда ё дилшакл; рӯяш сабз, пушташ кабуди чармгун. Гулаш дуҷинса, гулобӣ ё арғувонии бунафш ва хеле зебо. Гулбаргҳояш гирдаи тухмшакл. Самараш (дарозиаш 7 — 10 см) ғилофаки ҷигарӣ, тухмаш сиёҳи ҷилодор. Арғувон баҳорон (апрел — май) то баромадани барг гул мекунад (давраи гулшукуфташ як моҳ аст). Арғувонро аз тухм ва бо роҳи фарғучу қаламча зиёд мекунанд. Дар мамлакатҳои соҳили Баҳри Миёназамин, Осиёи Хурд, Сурия, Лубнон, Эрони Шимолӣ мерӯяд. Ба Тоҷикистон с. 1934 оварда шудааст. Тухмашро аз 21 март то 20 апр. мекоранд. Барои зуд неш задан ба болои тухм реги нам мепошанд. Арғувон аз тухмҳои ба замин рехтааш низ зиёд мешавад. Аз гули арғувон шира мегиранд ва онро барои рафъи илтиҳоби даҳону халқ ва амрози меъдаву гурда истифода мебаранд. Арғувонро чун дарахти ороишӣ дар боғу растаҳои шаҳру деҳот парвариш мекунанд. Барои нашъунамои хуби арғувон махсусан обу ҳавои водии Ҳисор мусоид аст. Арғувон 50 — 70 сол умр мебинад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Арғувон|1|муаллиф= }} {{ПБ}} 4g5gca0uinqrxlq1vh0bebo4kf0ggrj 1481117 1481073 2026-07-16T22:49:47Z Zosya95 54344 1481117 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Арғувон (мазмунҳо)|Арғувон}} {{Таксон | image file = Ցերցիս եվրոպական 02.jpg | image descr = | regnum = Рустаниҳо | parent = Cercis | rang = Намуд | latin = Cercis siliquastrum | author = [[Карл Линней|L.]] | syn = {{btname|Siliquastrum orbicularis|Moench}} | synonym_ref = {{cite web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|title=Cercis siliquastrum|publisher=The Plant List|accessdate=2014-01-25|archive-date=2018-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114022042/http://theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|deadlink=no}} | children = | typus = | range map = | range map caption = | range map width = | range legend = | iucnstatus = | wikispecies = Cercis siliquastrum | commons = Category:Cercis siliquastrum | iucn = | grin = 9945 }} '''Арғувон''', '''арғавон''' ({{lang-la|Cercis siliquastrum}}) — як гунаи бутта ё дарахти ороишӣ. == Тавсифоти гиёҳшинохтӣ == To 10 м қад мекашад (қутраш 7 — 10 м). Пояаш ғафс (50 — 60 см), пӯстлохи поя ва навдаҳои калонаш сурхи ҷигарӣ, сиёҳтоб. Баргаш калон (дарозиаш 5,5 — 8 см), яклухт, гурда ё дилшакл; рӯяш сабз, пушташ кабуди чармгун. Гулаш дуҷинса, гулобӣ ё арғувонии бунафш ва хеле зебо. Гулбаргҳояш гирдаи тухмшакл. Самараш (дарозиаш 7 — 10 см) ғилофаки ҷигарӣ, тухмаш сиёҳи ҷилодор. Арғувон баҳорон (апрел — май) то баромадани барг гул мекунад (давраи гулшукуфташ як моҳ аст). Арғувонро аз тухм ва бо роҳи фарғучу қаламча зиёд мекунанд. Дар мамлакатҳои соҳили Баҳри Миёназамин, Осиёи Хурд, Сурия, Лубнон, Эрони Шимолӣ мерӯяд. Ба Тоҷикистон с. 1934 оварда шудааст. Тухмашро аз 21 март то 20 апр. мекоранд. Барои зуд неш задан ба болои тухм реги нам мепошанд. Арғувон аз тухмҳои ба замин рехтааш низ зиёд мешавад. Аз гули арғувон шира мегиранд ва онро барои рафъи илтиҳоби даҳону халқ ва амрози меъдаву гурда истифода мебаранд. Арғувонро чун дарахти ороишӣ дар боғу растаҳои шаҳру деҳот парвариш мекунанд. Барои нашъунамои хуби арғувон махсусан обу ҳавои водии Ҳисор мусоид аст. Арғувон 50 — 70 сол умр мебинад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Арғувон|1|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Рустаниҳо:Пӯшидатухмон:Дупаллагиҳо:Лубиёмонандҳо]] ta0199vgkk11zz0fsd80bl0npr3p12m 1481119 1481117 2026-07-16T22:52:28Z Zosya95 54344 1481119 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Арғувон (мазмунҳо)|Арғувон}} {{Таксон | image file = Ցերցիս եվրոպական 02.jpg | image descr = | regnum = Рустаниҳо | parent = Cercis | rang = Намуд | latin = Cercis siliquastrum | author = [[Карл Линней|L.]] | syn = {{btname|Siliquastrum orbicularis|Moench}} | synonym_ref = {{cite web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|title=Cercis siliquastrum|publisher=The Plant List|accessdate=2014-01-25|archive-date=2018-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114022042/http://theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|deadlink=no}} | children = | typus = | range map = | range map caption = | range map width = | range legend = | iucnstatus = | wikispecies = Cercis siliquastrum | commons = Category:Cercis siliquastrum | iucn = | grin = 9945 }} '''Арғувон''', '''арғавон''' ({{lang-la|Cercis siliquastrum}}) — як гунаи бутта ё дарахти ороишӣ. == Тавсифоти гиёҳшинохтӣ == To 10 м қад мекашад (қутраш 7 — 10 м). Пояаш ғафс (50 — 60 см), пӯстлохи поя ва навдаҳои калонаш сурхи ҷигарӣ, сиёҳтоб. Баргаш калон (дарозиаш 5,5 — 8 см), яклухт, гурда ё дилшакл; рӯяш сабз, пушташ кабуди чармгун. Гулаш дуҷинса, гулобӣ ё арғувонии бунафш ва хеле зебо. Гулбаргҳояш гирдаи тухмшакл. Самараш (дарозиаш 7 — 10 см) ғилофаки ҷигарӣ, тухмаш сиёҳи ҷилодор. Арғувон баҳорон (апрел — май) то баромадани барг гул мекунад (давраи гулшукуфташ як моҳ аст). Арғувонро аз тухм ва бо роҳи фарғучу қаламча зиёд мекунанд. Дар мамлакатҳои соҳили Баҳри Миёназамин, Осиёи Хурд, Сурия, Лубнон, Эрони Шимолӣ мерӯяд. Ба Тоҷикистон с. 1934 оварда шудааст. Тухмашро аз 21 март то 20 апр. мекоранд. Барои зуд неш задан ба болои тухм реги нам мепошанд. Арғувон аз тухмҳои ба замин рехтааш низ зиёд мешавад. Аз гули арғувон шира мегиранд ва онро барои рафъи илтиҳоби даҳону халқ ва амрози меъдаву гурда истифода мебаранд. Арғувонро чун дарахти ороишӣ дар боғу растаҳои шаҳру деҳот парвариш мекунанд. Барои нашъунамои хуби арғувон махсусан обу ҳавои водии Ҳисор мусоид аст. Арғувон 50 — 70 сол умр мебинад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Арғувон|1|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Рустаниҳо:Пӯшидатухмон]] givmem41s4yg0m5ztva5oeznandfba0 1481120 1481119 2026-07-16T22:53:41Z Zosya95 54344 1481120 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Арғувон (мазмунҳо)|Арғувон}} {{Таксон | image file = Ցերցիս եվրոպական 02.jpg | image descr = | regnum = Рустаниҳо | parent = Cercis | rang = Намуд | latin = Cercis siliquastrum | author = [[Карл Линней|L.]] | syn = {{btname|Siliquastrum orbicularis|Moench}} | synonym_ref = {{cite web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|title=Cercis siliquastrum|publisher=The Plant List|accessdate=2014-01-25|archive-date=2018-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114022042/http://theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|deadlink=no}} | children = | typus = | range map = | range map caption = | range map width = | range legend = | iucnstatus = | wikispecies = Cercis siliquastrum | commons = Category:Cercis siliquastrum | iucn = | grin = 9945 }} '''Арғувон''', '''арғавон''' ({{lang-la|Cercis siliquastrum}}) — як гунаи бутта ё дарахти ороишӣ. == Тавсифоти гиёҳшинохтӣ == To 10 м қад мекашад (қутраш 7 — 10 м). Пояаш ғафс (50 — 60 см), пӯстлохи поя ва навдаҳои калонаш сурхи ҷигарӣ, сиёҳтоб. Баргаш калон (дарозиаш 5,5 — 8 см), яклухт, гурда ё дилшакл; рӯяш сабз, пушташ кабуди чармгун. Гулаш дуҷинса, гулобӣ ё арғувонии бунафш ва хеле зебо. Гулбаргҳояш гирдаи тухмшакл. Самараш (дарозиаш 7 — 10 см) ғилофаки ҷигарӣ, тухмаш сиёҳи ҷилодор. Арғувон баҳорон (апрел — май) то баромадани барг гул мекунад (давраи гулшукуфташ як моҳ аст). Арғувонро аз тухм ва бо роҳи фарғучу қаламча зиёд мекунанд. Дар мамлакатҳои соҳили Баҳри Миёназамин, Осиёи Хурд, Сурия, Лубнон, Эрони Шимолӣ мерӯяд. Ба Тоҷикистон с. 1934 оварда шудааст. Тухмашро аз 21 март то 20 апр. мекоранд. Барои зуд неш задан ба болои тухм реги нам мепошанд. Арғувон аз тухмҳои ба замин рехтааш низ зиёд мешавад. Аз гули арғувон шира мегиранд ва онро барои рафъи илтиҳоби даҳону халқ ва амрози меъдаву гурда истифода мебаранд. Арғувонро чун дарахти ороишӣ дар боғу растаҳои шаҳру деҳот парвариш мекунанд. Барои нашъунамои хуби арғувон махсусан обу ҳавои водии Ҳисор мусоид аст. Арғувон 50 — 70 сол умр мебинад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Арғувон|1|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Арғувонҳо]] 1q6ac2x855syosrnpralelvrm7i6hrj 1481121 1481120 2026-07-16T22:57:08Z Zosya95 54344 1481121 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Арғувон (мазмунҳо)}} {{Таксон | image file = Ցերցիս եվրոպական 02.jpg | image descr = | regnum = Рустаниҳо | parent = Cercis | rang = Намуд | latin = Cercis siliquastrum | author = [[Карл Линней|L.]] | syn = {{btname|Siliquastrum orbicularis|Moench}} | synonym_ref = {{cite web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|title=Cercis siliquastrum|publisher=The Plant List|accessdate=2014-01-25|archive-date=2018-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114022042/http://theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|deadlink=no}} | children = | typus = | range map = | range map caption = | range map width = | range legend = | iucnstatus = | wikispecies = Cercis siliquastrum | commons = Category:Cercis siliquastrum | iucn = | grin = 9945 }} '''Арғувон''', '''арғавон''' ({{lang-la|Cercis siliquastrum}}) — як гунаи бутта ё дарахти ороишӣ. == Тавсифоти гиёҳшинохтӣ == To 10 м қад мекашад (қутраш 7 — 10 м). Пояаш ғафс (50 — 60 см), пӯстлохи поя ва навдаҳои калонаш сурхи ҷигарӣ, сиёҳтоб. Баргаш калон (дарозиаш 5,5 — 8 см), яклухт, гурда ё дилшакл; рӯяш сабз, пушташ кабуди чармгун. Гулаш дуҷинса, гулобӣ ё арғувонии бунафш ва хеле зебо. Гулбаргҳояш гирдаи тухмшакл. Самараш (дарозиаш 7 — 10 см) ғилофаки ҷигарӣ, тухмаш сиёҳи ҷилодор. Арғувон баҳорон (апрел — май) то баромадани барг гул мекунад (давраи гулшукуфташ як моҳ аст). Арғувонро аз тухм ва бо роҳи фарғучу қаламча зиёд мекунанд. Дар мамлакатҳои соҳили Баҳри Миёназамин, Осиёи Хурд, Сурия, Лубнон, Эрони Шимолӣ мерӯяд. Ба Тоҷикистон с. 1934 оварда шудааст. Тухмашро аз 21 март то 20 апр. мекоранд. Барои зуд неш задан ба болои тухм реги нам мепошанд. Арғувон аз тухмҳои ба замин рехтааш низ зиёд мешавад. Аз гули арғувон шира мегиранд ва онро барои рафъи илтиҳоби даҳону халқ ва амрози меъдаву гурда истифода мебаранд. Арғувонро чун дарахти ороишӣ дар боғу растаҳои шаҳру деҳот парвариш мекунанд. Барои нашъунамои хуби арғувон махсусан обу ҳавои водии Ҳисор мусоид аст. Арғувон 50 — 70 сол умр мебинад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Арғувон|1|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Арғувонҳо]] 8vuu6mk00fn2fydgeg9duxzqu4jzlix 1481147 1481121 2026-07-16T23:38:02Z Zosya95 54344 1481147 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Арғувон (мазмунҳо)}} {{Таксон | image file = Ցերցիս եվրոպական 02.jpg | image descr = | regnum = Рустаниҳо | parent = Cercis | rang = Намуд | latin = Cercis siliquastrum | author = [[Карл Линней|L.]] | syn = {{btname|Siliquastrum orbicularis|Moench}} | synonym_ref = {{cite web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|title=Cercis siliquastrum|publisher=The Plant List|accessdate=2014-01-25|archive-date=2018-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114022042/http://theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|deadlink=no}} | children = | typus = | range map = | range map caption = | range map width = | range legend = | iucnstatus = | wikispecies = Cercis siliquastrum | commons = Category:Cercis siliquastrum | iucn = | grin = 9945 }} '''Арғувон''', '''арғавон''' ({{lang-la|Cercis siliquastrum}}) — як гунаи бутта ё дарахти ороишӣ. == Тавсифоти гиёҳшинохтӣ == To 10 м қад мекашад (қутраш 7 — 10 м). Пояаш ғафс (50 — 60 см), пӯстлохи поя ва навдаҳои калонаш сурхи ҷигарӣ, сиёҳтоб. Баргаш калон (дарозиаш 5,5 — 8 см), яклухт, гурда ё дилшакл; рӯяш сабз, пушташ кабуди чармгун. Гулаш дуҷинса, гулобӣ ё арғувонии бунафш ва хеле зебо. Гулбаргҳояш гирдаи тухмшакл. Самараш (дарозиаш 7 — 10 см) ғилофаки ҷигарӣ, тухмаш сиёҳи ҷилодор. Арғувон баҳорон (апрел — май) то баромадани барг гул мекунад (давраи гулшукуфташ як моҳ аст). Арғувонро аз тухм ва бо роҳи фарғучу қаламча зиёд мекунанд. Дар мамлакатҳои соҳили Баҳри Миёназамин, Осиёи Хурд, Сурия, Лубнон, Эрони Шимолӣ мерӯяд. Ба Тоҷикистон с. 1934 оварда шудааст. Тухмашро аз 21 март то 20 апр. мекоранд. Барои зуд неш задан ба болои тухм реги нам мепошанд. Арғувон аз тухмҳои ба замин рехтааш низ зиёд мешавад. Аз гули арғувон шира мегиранд ва онро барои рафъи илтиҳоби даҳону халқ ва амрози меъдаву гурда истифода мебаранд. Арғувонро чун дарахти ороишӣ дар боғу растаҳои шаҳру деҳот парвариш мекунанд. Барои нашъунамои хуби арғувон махсусан обу ҳавои водии Ҳисор мусоид аст. Арғувон 50 — 70 сол умр мебинад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Арғувон|1|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Арғувон]] 138bdjpcng1w1wqdiyr876qx7mwc81u 1481153 1481147 2026-07-16T23:42:33Z Zosya95 54344 1481153 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Арғувон (мазмунҳо)}} {{Таксон | image file = Ցերցիս եվրոպական 02.jpg | image descr = | regnum = Рустаниҳо | parent = Cercis | rang = Намуд | latin = Cercis siliquastrum | author = [[Карл Линней|L.]] | syn = {{btname|Siliquastrum orbicularis|Moench}} | synonym_ref = {{cite web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|title=Cercis siliquastrum|publisher=The Plant List|accessdate=2014-01-25|archive-date=2018-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114022042/http://theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-8710|deadlink=no}} | children = | typus = | range map = | range map caption = | range map width = | range legend = | iucnstatus = | wikispecies = Cercis siliquastrum | commons = Category:Cercis siliquastrum | iucn = | grin = 9945 }} '''Арғувон''', '''арғавон''' ({{lang-la|Cercis siliquastrum}}) — як гунаи бутта ё дарахти ороишӣ. == Тавсифоти гиёҳшинохтӣ == To 10 м қад мекашад (қутраш 7 — 10 м). Пояаш ғафс (50 — 60 см), пӯстлохи поя ва навдаҳои калонаш сурхи ҷигарӣ, сиёҳтоб. Баргаш калон (дарозиаш 5,5 — 8 см), яклухт, гурда ё дилшакл; рӯяш сабз, пушташ кабуди чармгун. Гулаш дуҷинса, гулобӣ ё арғувонии бунафш ва хеле зебо. Гулбаргҳояш гирдаи тухмшакл. Самараш (дарозиаш 7 — 10 см) ғилофаки ҷигарӣ, тухмаш сиёҳи ҷилодор. Арғувон баҳорон (апрел — май) то баромадани барг гул мекунад (давраи гулшукуфташ як моҳ аст). Арғувонро аз тухм ва бо роҳи фарғучу қаламча зиёд мекунанд. Дар мамлакатҳои соҳили Баҳри Миёназамин, Осиёи Хурд, Сурия, Лубнон, Эрони Шимолӣ мерӯяд. Ба Тоҷикистон с. 1934 оварда шудааст. Тухмашро аз 21 март то 20 апр. мекоранд. Барои зуд неш задан ба болои тухм реги нам мепошанд. Арғувон аз тухмҳои ба замин рехтааш низ зиёд мешавад. Аз гули арғувон шира мегиранд ва онро барои рафъи илтиҳоби даҳону халқ ва амрози меъдаву гурда истифода мебаранд. Арғувонро чун дарахти ороишӣ дар боғу растаҳои шаҳру деҳот парвариш мекунанд. Барои нашъунамои хуби арғувон махсусан обу ҳавои водии Ҳисор мусоид аст. Арғувон 50 — 70 сол умр мебинад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Арғувон|1|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Арғувонҳо]] 8vuu6mk00fn2fydgeg9duxzqu4jzlix 0 313460 1481139 1480877 2026-07-16T23:20:47Z Zosya95 54344 1481139 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Cercis griffithii ÖBG 2012-05-28 086 IMGP1419.jpg | regnum = Рустаниҳо | parent = Cercis | rang = Намуд | latin = Cercis griffithii | authority = Boiss. | вазъи ҳифз = DD | wikispecies = Cercis griffithii | iucn = 63504 }} '''Шулаш''', '''гулафшон''', '''арғувони куҳӣ''', '''истак''' ({{lang-la|Cercis griffithii}}) — гунае дарахти хурди арғувонмонандест аз оилаи [[Лӯбиёӣ|лубиёиҳо]]. == Тавсифоти == Аз 3 то 10 м (диаметри танааш 6— 15 см) қад мекашад; сершоху сербарг аст. Пӯстлохи танааш дорчинии сиёҳтоб, шохчаҳои наврасаш буртоб. Баргаш гирдаи гурдашакл (дарозиаш 4—7 см, бараш 5—12 см), гулаш бунафши гулобӣ ё арғувонӣ (дарозиаш то 1,5 см), ғилофакаш кушодашавандаи якпалла (дарозиаш то 12 см, бараш то 2,6 см), 10— 14-то тухм дорад. Тухмаш лунда ё байзашакли сиёҳтоб, ҷилодор (дарозиаш то 0,6 см, бараш 0,5 см); вазни 1000-тоаш 50 г. Март — апр, гул мекунад; даврап гулаш 18—27 рӯз. Одатан баъди гулпартоӣ барг мабарорад. Мевааш дар давоми 18—27 рӯз (авг.) мепазад; дар муддати 2— 3 сол аз дарахт намерезад. Шулаш дар СССР (Помиру Олой, Тиёншон, Кабуддоғ, Кавказ), Эрон ва Афғонистан меруяд. Шулашзорҳои Тоҷикистон асосан дар нишебиҳои ҷан. Қаторкуҳҳои Қаротегин, Вахш, Дарвоз ва Пётри 1 (1000—2200 м аз с. б.) ҷойгиранд. Бештар дар ҷангалзори гармсер (шибляк) бо писта, бодом, дулона, тилох, настаран, арча, фарк ва ғ. ҳамроҳ месабзад. Шулаш дар шароити табиии республика аз тухм зиёд мешавад. Ниҳоли шулаш хеле суст нуму меёбад (мас., Шулаши 2-сола то 8—10 см қад мекашад). Дар парвардахона нисбатан тез месабзад; шулаши 2-сола 35—100 (баъзан то 160) см қад мекашад. Шулаш то 150 сол месабзад. Солҳои охир шулашро дар бисьёр хоҷагиҳои ҷангали республика мепарваранд. Шулашзор нишебиҳоро аз обшӯй шудан боз медорад. Одатан ниҳоли 4—5 солаи шулашро кучат мекунанд. Шулаш дарахт хеле зебост (алалхусус дар айёми гулшукуфт); шохҳои онро гулҳои арғувонӣ зич мепушанд. Шулаш бисьёр кучаву хиёбонҳои Душанбе ва Хуҷандро ороиш медиҳад. Шулаш ҳар сол муттасил гул мекунад. Шулаш растании доруӣ низ ҳисоб меёбад. Пеш дар ҷӯшоби гули он кудаки гул (гулак) баровардаро оббозӣ медоштанд («гулафшон» мекарданд). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭСТ|Шулаш|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Арғувонҳо]] eh7mokrmwbbtkajyhee3yphrjyl967u 0 323287 1481090 1425394 2026-07-16T22:06:28Z Zosya95 54344 1481090 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон|Название местоположения=Адрес|Намуди бино=[[иморат (бино)|иморат]], [[кохи Раисҷумҳур]]|Основные даты={{Достопримечательность/Даты||||||}}|Начало строительства=1792|Окончание строительства=1800|Здания={{Достопримечательность/Здания||||||}}|Приделы=|Известные обитатели=[[президенты США]]<br>и [[первые леди США]]<br>с членами их семей}} '''Кохи Сафед''' ({{Lang-en|the White House}}) — қароргоҳи расмии [[президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], инчунин яке аз рамзҳои Иёлоти Муттаҳида ва яке аз биноҳои машҳури ҷаҳон. Воқеъ дар [[Вашингтон (шаҳр)|Вашингтон]], [[Вашингтон (шаҳр)|D.C.]], дар суроғаи почта: 1600 Авеню Пенсилвания ({{Lang-en|1600 Pennsylvania Avenue, Washington, D.C. 20500}}). Номи расмии «Кохи Сафед» танҳо дар соли 1901 бо фармони [[Теодор Рузвелт]] маълум шуд. Дар забони рӯзноманигорӣ ибораи «Кохи Сафед» ҳамчун синоними маъмурияти президенти ИМА истифода мешавад. Ин Қаср соли 2007 дар рӯйхати «Меъмории дӯстдоштаи Амрико» дар Донишкадаи меъморони Амрико ҷои дуввумро ишғол кард. <ref>{{Cite web|url=https://www.citysightsdc.com/washington-dc-attractions/the-white-house|title=Inside the White House Office in Washington D.C. - CitySightsDC|publisher=www.citysightsdc.com|lang=en|deadlink=no|accessdate=2018-01-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180123190841/https://www.citysightsdc.com/washington-dc-attractions/the-white-house|archivedate=2018-01-23}}</ref> == Таърих == Кохи Сафед қароргоҳи расмии ҳар як [[Рӯйхати Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти ИМА]] буд, ба истиснои [[Ҷорҷ Вашингтон]], ки аз соли 1789 то 1797 дар ин мақом буд, зеро Кохи Сафед дар замони кори ӯ ҳанӯз вуҷуд надошт. Дар замони ба итмом расидани Кохи Сафед, рӯзи шанбе, 1 ноябр <ref>{{Cite web|url=http://westwingreports.com/nov-1-1800-the-white-house-welcomes-its-first-president%E2%80%8A-%E2%80%8Ajohn-adams/|title=Nov. 1, 1800: The White House Welcomes Its First President — John Adams – West Wing Reports|date=2016-11-23|deadlink=yes|accessdate=2018-01-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161123054844/http://westwingreports.com/nov-1-1800-the-white-house-welcomes-its-first-president%E2%80%8A-%E2%80%8Ajohn-adams/|archivedate=2016-11-23}}</ref> 1800,<ref>{{Cite news|title=John Adams|url=https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/john-adams/|work=The White House|accessdate=2018-01-23|language=en|archivedate=2018-01-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180123000545/https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/john-adams/}}</ref> аввалин президент, ки ин хонаро ишғол кард, [[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]] буд. Хонаи президент дар [[Филаделфия]] ба меҳмонхона табдил ёфт ва дар соли 1832 тахриб шуд ва хонаи президентӣ, ки дар истифода набуд, ба донишгоҳи Пенсилвания табдил ёфт<ref>{{Cite web|url=http://learningabe.info/insideout.html|title=A White House Learning Activity|author=school|publisher=learningabe.info|deadlink=no|accessdate=2018-01-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180123190705/http://learningabe.info/insideout.html|archivedate=2018-01-23}}</ref>. [[Акс:Latrobe_White_House_cropa2.jpg|чап|мини|267x267пкс|Нақшаи сохтмон барои соли 1807]] == Тавсиф == [[Акс:White_House.Washington.jpg|мини|250x250пкс|Кохи Сафед, ки ба хиёбони 16 рӯ ба рӯ мешавад. 1971]] Кохи Сафед аз шаш ошёна иборат аст: * ду таҳхона, * ду барои қабули ҷамъиятӣ, * ду барои оилаи президент. == Дар маданият ва санъат == * Кохи Сафед дар купюраи 20 доллар тасвир ёфтааст. '''Дар филмҳо ва сисилафилмҳои телевизионӣ''' * [[Карточный домик (телесериал)|Карточный домик]] * [[Это мой Буш!]] * [[Скандал (телесериал)|Скандал]] * [[Последний кандидат]] * [[Положение дел]] * [[Политиканы]] * [[Пенсильвания-авеню, 1600]] * [[Западное крыло (телесериал)|Западное крыло]] * [[Женщина-президент]] * [[Штурм Белого дома (фильм)|Штурм Белого дома]] * [[Падение Олимпа (фильм)|Падение Олимпа]] * [[Джеки (фильм, 2016)|Джеки]] * [[Американская история преступлений (3 сезон, 2021)]] == Нигористон == <gallery> Акс:Oval_Office_from_above.jpg|пайванд=Файл:Oval_Office_from_above.jpg|алт=Овальный кабинет| <small>Дафтари байзавии</small> Акс:ClintonRooseveltRoom.jpg|пайванд=Файл:ClintonRooseveltRoom.jpg|алт=Комната Рузвельта| <small>Ҳуҷраи Рузвелт</small> Акс:President's_Dining_Room_2008.jpg|пайванд=Файл:President's_Dining_Room_2008.jpg|алт=Президентская столовая на втором этаже (2008 г.)|<center> <small>Ошхонаи президентӣ дар ошёнаи дуюм (2008)</small></center> Акс:White-house-floor1-state-dining-room.jpg|пайванд=Файл:White-house-floor1-state-dining-room.jpg|алт=Парадная столовая| <small>Ошхонаи расмӣ</small> Акс:White-house-floor1-red-room.jpg|пайванд=Файл:White-house-floor1-red-room.jpg|алт=Красная комната| <small>Ҳуҷраи сурх</small> Акс:Central_Hall_in_2001.jpg|пайванд=Файл:Central_Hall_in_2001.jpg|алт=Центральный холл второго этажа в 2001 г.| <small>Толори марказии ошёнаи дуюм дар соли 2001.</small> Акс:WHClintonEastroom.jpg|пайванд=Файл:WHClintonEastroom.jpg|алт=Восточный зал (потолок высотой около 7 м)|<center> <small>Толори Шарқӣ (баландии шифт тақрибан 7 м)</small></center> Акс:CROSSHALLSTAIRS03.jpg|пайванд=Файл:CROSSHALLSTAIRS03.jpg|алт=Парадная лестница| <small>Зинапояи асосӣ</small> Акс:Entrance_Hall_1904.jpg|пайванд=Файл:Entrance_Hall_1904.jpg|алт=Вестибюль (Гранд фойе) в 1904 г.|<center> <small>Фойе (Гранд Фойе) дар соли 1904.</small></center> Акс:WHchinaRoom.jpg|пайванд=Файл:WHchinaRoom.jpg|алт=Китайская комната| <small>Ҳуҷраи чинӣ</small> Акс:Redecorated_Family_Dining_Room_-_February_2015.jpg|пайванд=Файл:Redecorated_Family_Dining_Room_-_February_2015.jpg|алт=Семейная столовая (февраль 2015 г.)| <small>Хӯроки оилавӣ (феврали 2015)</small> </gallery> == Ҳамчунин нигаред == * [[Идораи иҷроияи президенти Иёлоти Муттаҳида]] * [[Ҳуҷраи Рузвелт]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == * ''Элизабет Бумиллер''. Дар паси Кохи Сафед // National Geographic (Русия), 2009, январ. == Пайвандҳо == * [http://www.whitehouse.gov/ Сомонаи расмӣ]{{Ref-en}} [[Гурӯҳ:Кохи Сафед]] rqc5y0vejb0h2bovph0xnma42w3xsfk 0 323310 1481099 1425430 2026-07-16T22:13:50Z Zosya95 54344 1481099 wikitext text/x-wiki [[Акс:Trump_speaking_with_Putin_oval_office.jpg|мини|[[Доналд Трамп]] дар [[Офиси байзавӣ]] сӯҳбати телефонӣ дорад]] '''Дафтари корӣ, кабинет''' — утоқи [[Кор|корӣ]] дар манзил, хона ё дигар бино, ки барои [[Хат (навиштор)|навиштан]], [[кори зеҳнӣ]] ва вохӯриҳои корӣ пешбинӣ шудааст; ҳуҷрае, ки барои гузаронидани дарсҳои махсус, кори касбӣ муҷаҳҳаз гардонида шудааст (идораи роҳбарикунанда (масалан, офиси байзавӣ), [[утоқи мактабӣ]], [[лабораторияи лингафонӣ]], [[кабинети табобатӣ]] ва ғайра)<ref name="Кабинет" />. == Утоқи корӣ == Утоқи корӣ ҳамчун ҳуҷраи хилват дар қаср ё кох дар кишварҳои Аврупои Ғарбӣ дар асри нав пайдо шудааст. Қасри Версал се ҳуҷра дошт, ки онро «кабинетҳо» меноманд: Девони медалҳо (''Cabinet des médailles''), Девони снарядҳо (''Cabinet des coquilles'') ва Девони тасвирҳо (''Cabinet aux Tableaux''). Он ҳамчун як ҳуҷра барои кор бо коғазҳо ё барои истироҳати соҳиби хона хидмат мекард ва инчунин метавонад ҳамчун [[Идора|офис]] ё меҳмонхона истифода шавад. [[Акс:Room_in_the_house_on_Ostrovki_by_G.Soroka_(1844,_Russian_museum).jpg|рост|мини|Г.В.Сорока. Идора дар хона дар «Островки». 1844. Музеи давлатии рус, {{СПб.}}]] == Утоқи роҳбар == Чун қоида, утоқи роҳбар ҳуҷраест, ки махсус барои қабули қарорҳои муҳим сохта шудааст. Дафтари корӣ то ҷузъиёти хурдтарин фикр карда мешаванд, зеро ҷои роҳбар бояд то ҳадди имкон бароҳат ва қулай бошад ва инчунин ба таҳкими обрӯи ширкат дар байни ҳамкорон ва рақибон мусоидат кунад. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == * Кабинет // Толковый словарь живого великорусского языка : в 4 т. / авт.-сост. В. И. Даль. — 2-е изд. — СПб. : Типография М. О. Вольфа, 1880—1882. * {{ВТ-ЭСБЕ|Кабинет, комната}} == Пайвандҳо == * ''Дашкова М.Е.'' [https://web.archive.org/web/20071209043452/http://www.antiq.info/furniture/6502.html Таърихи кабинет] // Маҷаллаи "Антик. Маълумот», 03.08.2005. [[Гурӯҳ:Утоқҳо]] rziujwuojv3srpvq2xcg7oqqw6kqby8 0 323566 1481024 1439959 2026-07-16T16:28:34Z Zosya95 54344 1481024 wikitext text/x-wiki {{Таом}} '''Шакароб''' — навъе салати сабзиҷотии классикӣ аст, ки дар [[Тоҷикистон]], [[Ӯзбекистон]]<ref>{{Cite web|url=https://www.tasteatlas.com/shakarap|title=Shakarap {{!}} Traditional Salad From Uzbekistan {{!}} TasteAtlas|website=www.tasteatlas.com|accessdate=2025-03-17}}</ref> ва [[Қирғизистон]] роиҷ аст. == Таркиб == Шакароб фақат аз чанд модаи содда ташкил шудааст: помидор, пиёз, намак, қаланфур ва мурч. Гоҳе бодиринг, сабзӣ ва каме равғани рустанӣи ба он изофа мекунанд. Ба далели содагӣ ва таъми ғании он ба унвони пешғизо барои [[палав]], [[кабоб]] ва соир ғизоҳои гӯштӣ истеъмол мешавад. == Нигаред низ == * [[Шакароб]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ]] 3z4su0uv5olmzunogcy6oh3kkfrz7mg 0 324444 1481029 1461281 2026-07-16T16:54:58Z Zosya95 54344 1481029 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Хол ё доғи нор''' ({{lang-la|nevus flammeus}}) — дигаршавии ранги пӯсти инсон аст, ки дар натиҷаи хуб кор накардани [[Рагҳои хун|рагҳо]] ба вуҷуд меояд. Нор, як нуқсони норасоии [[Мӯйраг|мӯйрагӣ]] буда, он зотӣ мебошад.<ref name="PCDS-Port-wine">{{Cite web|url=http://www.pcds.org.uk/clinical-guidance/port-wine-stain-syn.-naevus-flammeus|title=Port-wine stain|author=Primary Care Dermatology Society, UK|website=Clinical Guidance|publisher=Primary Care Dermatology Society, UK|accessdate=8 July 2013|archivedate=2018-08-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180825222356/http://www.pcds.org.uk/clinical-guidance/port-wine-stain-syn.-naevus-flammeus}}</ref> Нор доғест, ки аз байн бурда намешавад<ref name="Patel-2012">{{Cite journal|author=Patel|first=AM|title=The horizon for treating cutaneous vascular lesions.|journal=Seminars in Cutaneous Medicine and Surgery|date=Jun 2012|volume=31|issue=2|pages=98–104|pmid=22640429|doi=10.1016/j.sder.2012.02.001}}</ref> ва андозааш баробари афзоиши умумии бадан калон мешавад. Доғи нор аксар вақт дар [[рӯй]] дида мешавад, аммо метавонад дар ҳама ҷои бадан, бахусус дар гардан, дастҳо ва пойҳо пайдо шавад.<ref name="PCDS-Port-wine"/><ref>{{Cite journal|author=Ryan|first=E|title=Birthmarks--identification and management.|journal=Australian Family Physician|date=May 2012|volume=41|issue=5|pages=274–277|pmid=22558616}}</ref> Ин доғ одатан дар кӯдакӣ ҳамвор ва каме кабудтоб мебошад. Бо синну сол, ранги доғ метавонад ба ранги [[Сурх|сурхи]] баста ё [[Бунафш|бунафш]] табдил ёбад<ref name="PCDS-Port-wine" /> ва пӯсташ ҳам ғафстар шавад.<ref name="PCDS-Port-wine" /><ref>{{Cite journal|pmid=19588535|year=2009|author=Minkis|first=K.|title=Port wine stain progression: A potential consequence of delayed and inadequate treatment?|volume=41|issue=6|pages=423–6|doi=10.1002/lsm.20788|journal=Lasers in Surgery and Medicine}}</ref> Доғи нор метавонад нишона аз баъзе бемориҳо, ба монанди синдроми Стерж-Вебер ва ё Клиппел-Тренаунай-Вебер низ бошад.<ref name="PCDS-Port-wine"/> == Намудҳо == [[Акс:RIAN_archive_359290_Mikhail_Gorbachev.jpg|рост|мини|356x356пкс| [[Михаил Горбачёв]], охирин раҳбари [[Иттиҳоди Шуравӣ|Иттиҳоди Шӯравӣ]] бо доғи нор дар пешонияш]] * ''Nevus flammeus nuchae'' * Nevus flammeus миёна - инчунин бо номи ямоқи лососӣ ва бӯсаи фаришта маълум аст, аломати таваллуди [[Рагҳои хун|рагҳо]] мебошад, ки метавонад дар минтақаи шиша ё дар як пилки боло пайдо шавад ва тақрибан дар 15% кӯдакони навзод пайдо мешавад. == Генетика == Нишон дода шуд, ки холҳои нор дар натиҷаи мутатсияи соматикии фаъолкунандаи c.548G→A дар гени GNAQ ба вуҷуд омадаанд.<ref>{{Cite journal|author=Shirley|first=Matthew D.|title=Sturge–Weber Syndrome and Port-Wine Stains Caused by Somatic Mutation in|journal=New England Journal of Medicine|date=8 May 2013|doi=10.1056/NEJMoa1213507|pmid=23656586|volume=368|issue=21|pages=1971–9}}</ref> Ассотсиатсия бо RASA1 низ тавсиф шудааст.<ref name="pmid14639529">{{Cite journal|author=Eerola I|title=Capillary malformation-arteriovenous malformation, a new clinical and genetic disorder caused by RASA1 mutations|journal=Am. J. Hum. Genet.|volume=73|issue=6|pages=1240–9|date=December 2003|pmid=14639529|doi=10.1086/379793}}</ref> Провайдери тиббӣ одатан метавонад доғи шароби портро дар асоси таърих ва намуди зоҳирӣ ташхис кунад. Дар ҳолатҳои ғайриоддӣ, метавонад барои тасдиқи ташхис [[Биопсия|биопсияи]] пӯст лозим шавад. Вобаста аз ҷойгиршавии аломати таваллуд ва дигар аломатҳои ба он алоқаманд, табиб метавонад фармоиши ченкунии фишори дохили чашм ё рентгени косахонаи сарро интихоб кунад. MRI-и мағзи сарро (таҳти наркоз) дар кӯдаконе, ки дар минтақаи сар доғи шароб доранд, бо мақсади тафтиш кардани нишонаҳои синдроми Стерж-Вебер гузаронидан мумкин аст.<ref name="PCDS-Port-wine"/> Агар доғи шароби портӣ дар дохили даҳон бошад, провайдер метавонад даруни гулӯи кӯдаки навзодро бо асбоб тафтиш кунад, то бубинад, ки оё ғайр аз ранг ягон тағирот (афзоиш) вуҷуд дорад. Агар доғи порт-шароб дар атрофи чашм ё дар пилки чашм бошад, метавонад ба оптометр ё [[Чашмпизишкӣ|офтальмолог]] барои санҷиши фишори чашм дар он чашм муроҷиат кунад. Агар варам дар доғи шароб ба вуҷуд ояд, он метавонад боиси мушкилоти биниш, [[глаукома]] ё нобиноӣ гардад. == Табобат == Бисёр табобатҳо барои доғҳои нор озмуда шудаанд, аз ҷумла яхкунӣ, ҷарроҳӣ, радиатсия ва татуировка; доғҳои порт-шароб низ метавонанд бо косметика пӯшонида шаванд. [[Лазер|Лазерҳо]] метавонанд капиллярҳоро бидуни осеби назаррас ба пӯсти болоии пӯст нобуд кунанд. Аз ин рӯ, лазерҳо ва дигар манбаъҳои рӯшноӣ метавонанд сурхии доғҳои шароби портро коҳиш диҳанд, гарчанде ки далелҳои кофӣ барои тавсия додани як шакл бар дигараш вуҷуд надоранд. Барои аксари одамоне, ки дар озмоишҳои лазерии рангкунии импулсӣ буданд, зиёда аз 25% сурхшавӣ тавассути лазер пас аз як то се табобат коҳиш ёфт. Таъсири номатлуб дар ин озмоишҳо кам ба назар мерасид, гарчанде ки баъзе одамон ранги пӯстро тағир доданд, махсусан одамони чинӣ, ки пӯсти ториктар доранд. Дар давоми ду ҳафта пас аз табобат метавонад дард, пӯст ва оббозӣ вуҷуд дошта бошад. Озмоишҳо танҳо дар тӯли шаш моҳ одамонро пайгирӣ карданд, аз ин рӯ натиҷаҳои дарозмуддат маълум нест. <ref name="CC-Faurschou">{{Cite journal|author=Faurschou|first=A.|title=Lasers or light sources for treating port-wine stains.|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|date=9 November 2011|issue=11|pages=CD007152|pmid=22071834|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0016439/|doi=10.1002/14651858.CD007152.pub2}}</ref> Барои беҳбудӣ то 10 табобат лозим аст, аммо бартарафсозии пурра метавонад натиҷа надиҳад. <ref name="Patel-2012"/> Истифодаи рапамицини актуалӣ ҳамчун илова ба лазери рангкунии импулс метавонад натиҷаҳоро беҳтар кунад. Ҳангоми табобатҳои лазерии кӯҳна пӯст бо доғҳои сиёҳ, андозаи қалам пур мешавад. Ин ба андозаи асбоби лазерӣ вобаста аст; доғҳои сиёҳ дар давоми 1-3 ҳафта нест мешаванд. Майдони табобатшаванда метавонад дар давоми якчанд рӯз дард ва варам кунад. Бо вуҷуди ин, бо табобати навтари лазерии v-beam, шояд ягон нишона вуҷуд надошта бошад. Дар сурати набудани муолиҷаи бомуваффақият, гипертрофия (афзоиши массаи бофтаи) доғҳо метавонад дар ояндаи зиндагӣ мушкилотро ба вуҷуд орад, масалан, аз даст додани функсия (махсусан, агар доғ дар назди чашм ё даҳон бошад), хунравӣ ва афзоиши вайроншавӣ . Ҷароҳатҳо дар пилки чашм ё наздик метавонанд бо [[глаукома]] алоқаманд бошанд. <ref name="PCDS-Port-wine"/> Агар доғи бандари шароб дар рӯй ё дигар қисмати хеле намоёни бадан бошад, мавҷудияти он низ метавонад боиси мушкилоти эҳсосӣ ва иҷтимоӣ барои шахси осебдида гардад. == Эпидемиология == Аз рӯи тадқиқотҳо, дар байни 1000 кӯдаки навзод тақрибан 3-5 ҳолат ба қайд гирифта шудааст.<ref>{{Cite journal|pmid=951136|year=1976|author=Jacobs|first=A. H.|title=The incidence of birthmarks in the neonate|volume=58|issue=2|pages=218–22|journal=Pediatrics|doi=10.1542/peds.58.2.218}}</ref> <ref>{{Cite journal|pmid=6679890|year=1983|author=Alper|first=J. C.|title=The incidence and significance of birthmarks in a cohort of 4,641 newborns|volume=1|issue=1|pages=58–68|journal=Pediatric Dermatology|doi=10.1111/j.1525-1470.1983.tb01093.x}}</ref> == Эзоҳ == {{Эзоҳ}}{{Congenital malformations and deformations of integument}} [[Гурӯҳ:Бемориҳои пӯст]] 7lug16hq47pu0w4w9unxzdm2mfv4irq 0 325836 1481217 1438090 2026-07-17T05:09:25Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481217 wikitext text/x-wiki '''Иброҳимзода''' * [[Неъматулло Иброҳимзода]] {{ибҳомзудоӣ}} [[Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб]] atav4eszi1ksjpf10dtzo17qa1ixahs 0 326003 1481218 1438930 2026-07-17T05:10:27Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481218 wikitext text/x-wiki '''Идизода''' * [[Зарина Идизода]] {{ибҳомзудоӣ}} [[Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб]] jhia9wfr38a8m51jcx8kewn0g90boy8 0 326082 1481220 1439520 2026-07-17T05:13:11Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481220 wikitext text/x-wiki '''Иматшозода ''' * [[Анвар Иматшозода]] {{ибҳомзудоӣ}} [[Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб]] 2862vxwurdrzx8zsxc5zndf8aycs967 0 327111 1481256 1445576 2026-07-17T10:39:46Z VASHGIRD 8035 1481256 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Илҳомуддин Иброҳимзода |номи аслӣ = Илҳомуддин Раҷабалӣ Иброҳимзода |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 15.6.1980 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Тоҷикистон}} |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[иқтисод]] |ҷойҳои кор = [[Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои иқтисод}} (2019) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ|профессор|0}} |алма-матер = [[Донишкадаи андоз ва ҳуқуқи Тоҷикистон]] (2002) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = [[Ҷоизаи Исмоили Сомонӣ]]<br>[[Медали «Барои хизматҳои шоиста»]] |сайт = }} '''Илҳомуддин Раҷабалӣ Иброҳимзода''' (зод. [[15 июн]]и [[1980]], [[Тоҷикистон]]) — иқтсиодшинос, доктори илмҳои иқтисод (2019), [[профессор]], академики Академияи байналмилалии нақлиёти Федератсияи Русия. Муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз соли 2026). == Зиндагинома == Илҳомуддин Иброҳимзода 15 июни соли 1980 дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таваллуд шудааст. Соли 2002 [[Донишкадаи андоз ва ҳуқуқи Тоҷикистон]]ро бо ихтисоси «иқтисодчӣ-нозири андоз» хатм кардааст. Соли 2006 рисолаи номзадӣ ва соли 2019 дар Донишгоҳи давлатии иқтисодии Санкт-Петербург рисолаи докториро бомуваффақият ҳимоя намудааст. == Фаъолияти корӣ == Дар солҳои гуногун ба ҳайси омӯзгор, мудири кафедра, проректор ва декани факултети молиявию иқтисодии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] фаъолият намудааст. * Аз 7 январ то 3 ноябри соли 2025 — директори Институти илмию таҳқиқотии сайёҳӣ ва соҳибкории [[Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон]];<ref>{{Cite web|url=https://president.tj/event/documents/resolutions/49389|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 7 январи соли 2025, № 2 «Дар бораи директори Институти илмию таҳқиқотии сайёҳӣ ва соҳибкории Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон таъин намудани Иброҳимзода И. Р.»|author=www.president.tj|date=2025-01-07|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=tg|accessdate=2025-11-08}}</ref> * Аз 3 ноябри соли 2025 то 17 июли соли 2026 — ректори Муассисаи байнидавлатии таҳсилоти олии [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]];<ref>{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/documents/resolutions/53546|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 ноябри соли 2025, № 502 «Дар бораи ректори Муассисаи байнидавлатии таҳсилоти олии "Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон" таъин намудани Иброҳимзода И. Р.»|author=www.president.tj|date=2025-11-03|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=tg|accessdate=2025-11-08}}</ref> * Аз 17 июли соли 2026 — муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин шудааст.<ref>{{Cite web|url=https://president.tj/event/documents/resolutions/|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 17 июли соли 2026, № 470 «Дар бораи муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин намудани Иброҳимзода И. Р.»|author=www.president.tj|date=2026-07-17|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=tg|accessdate=2026-07-17}}</ref> == Фаъолияти илмӣ == Илҳомуддин Иброҳимзода муаллифи зиёда аз 400 асар ва нашрияҳои илмӣ, аз ҷумла монографияҳо ва китобҳои дарсӣ мебошад. Пажӯҳишҳои ӯ бештар ба масоили иқтисодиёт ва рушди соҳибкорӣ нигаронида шудаанд. == Ҷоизаҳо == * [[Ҷоизаи давлатии ба номи Исмоили Сомонӣ]] (барои олимони ҷавон); * Медали «Барои хизматҳои шоиста».<ref>{{Cite web|url=https://rtsu.tj/news/?ELEMENT_CODE=naznachenie-novogo-rektora-rossiysko-tadzhikskogo-slavyanskogo-universiteta|title=Назначение нового ректора Российско-Таджикского (Славянского) университета|author=www.rtsu.tj|date=2025-11-04|publisher=РТСУ|lang=ru|accessdate=2025-11-08}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] dy3s6af8fivsf5ef5ufmjcg179lym3q 1481257 1481256 2026-07-17T10:42:11Z VASHGIRD 8035 /* Фаъолияти корӣ */ 1481257 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Илҳомуддин Иброҳимзода |номи аслӣ = Илҳомуддин Раҷабалӣ Иброҳимзода |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 15.6.1980 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Тоҷикистон}} |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[иқтисод]] |ҷойҳои кор = [[Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои иқтисод}} (2019) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ|профессор|0}} |алма-матер = [[Донишкадаи андоз ва ҳуқуқи Тоҷикистон]] (2002) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = [[Ҷоизаи Исмоили Сомонӣ]]<br>[[Медали «Барои хизматҳои шоиста»]] |сайт = }} '''Илҳомуддин Раҷабалӣ Иброҳимзода''' (зод. [[15 июн]]и [[1980]], [[Тоҷикистон]]) — иқтсиодшинос, доктори илмҳои иқтисод (2019), [[профессор]], академики Академияи байналмилалии нақлиёти Федератсияи Русия. Муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз соли 2026). == Зиндагинома == Илҳомуддин Иброҳимзода 15 июни соли 1980 дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таваллуд шудааст. Соли 2002 [[Донишкадаи андоз ва ҳуқуқи Тоҷикистон]]ро бо ихтисоси «иқтисодчӣ-нозири андоз» хатм кардааст. Соли 2006 рисолаи номзадӣ ва соли 2019 дар Донишгоҳи давлатии иқтисодии Санкт-Петербург рисолаи докториро бомуваффақият ҳимоя намудааст. == Фаъолияти корӣ == Дар солҳои гуногун ба ҳайси омӯзгор, мудири кафедра, проректор ва декани факултети молиявию иқтисодии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] фаъолият намудааст. * Аз 7 январ то 3 ноябри соли 2025 — директори Институти илмию таҳқиқотии сайёҳӣ ва соҳибкории [[Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон]];<ref>{{Cite web|url=https://president.tj/event/documents/resolutions/49389|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 7 январи соли 2025, № 2 «Дар бораи директори Институти илмию таҳқиқотии сайёҳӣ ва соҳибкории Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон таъин намудани Иброҳимзода И. Р.»|author=|date=2025-01-07|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=tg|accessdate=2025-11-08}}</ref> * Аз 3 ноябри соли 2025 то 17 июли соли 2026 — ректори Муассисаи байнидавлатии таҳсилоти олии [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]];<ref>{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/documents/resolutions/53546|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 ноябри соли 2025, № 502 «Дар бораи ректори Муассисаи байнидавлатии таҳсилоти олии "Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон" таъин намудани Иброҳимзода И. Р.»|author=|date=2025-11-03|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=tg|accessdate=2025-11-08}}</ref> * Аз 17 июли соли 2026 — муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин шудааст.<ref>{{Cite web|url=https://president.tj/event/documents/resolutions/56272|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 17 июли соли 2026, № 470 «Дар бораи муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин намудани Иброҳимзода И. Р.»|author=|date=2026-07-17|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=tg|accessdate=2026-07-17}}</ref> == Фаъолияти илмӣ == Илҳомуддин Иброҳимзода муаллифи зиёда аз 400 асар ва нашрияҳои илмӣ, аз ҷумла монографияҳо ва китобҳои дарсӣ мебошад. Пажӯҳишҳои ӯ бештар ба масоили иқтисодиёт ва рушди соҳибкорӣ нигаронида шудаанд. == Ҷоизаҳо == * [[Ҷоизаи давлатии ба номи Исмоили Сомонӣ]] (барои олимони ҷавон); * Медали «Барои хизматҳои шоиста».<ref>{{Cite web|url=https://rtsu.tj/news/?ELEMENT_CODE=naznachenie-novogo-rektora-rossiysko-tadzhikskogo-slavyanskogo-universiteta|title=Назначение нового ректора Российско-Таджикского (Славянского) университета|author=www.rtsu.tj|date=2025-11-04|publisher=РТСУ|lang=ru|accessdate=2025-11-08}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] nkm7y3xwh0cdsz2vgurmcafk796byq3 0 329951 1481060 1470002 2026-07-16T20:52:45Z Zosya95 54344 1481060 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |hex= 804030 |r=128|g=64|b=48 |c=0|m=50|y=63|k=50 |h=12|s=63|v=50 }} '''Қаҳваранг''' [[Ранг|рангест]], ки аз ранги [[Норанҷӣ|норанҷӣ]] тиратар ва аз ранги сиёҳ пасттар аст. Онро метавон бо омехтани рангҳои [[Сурх|сурху]] [[зард]] бо як ранги сеюм, ба монанди [[кабуд]], ба даст овард. Ранги қаҳваранг дар табиат бисёр дида мешавад. Унсурҳои муҳити зист, аз қабили [[Маъдан|маъданҳо]], [[хок]] ва [[чӯб]], аксар вақт ранги қаҳваранг доранд. Аз ин сабаб, бисёре аз [[Ҷонварон|ҷонварон]] [[Пӯст|пӯст]], пашм, пулакча ва ё парҳои қаҳваранг доранд, то ки тавонанд дар муҳити зисташон худашонро беҳтар пинҳон кунанд. Инчунин, ранги қаҳварангро дар биологияи [[Инсон|инсон]] низ дидан мумкин аст. Масалан, [[Мӯй|мӯйҳои]] қаҳваранг, [[Чашм|чашми]] қаҳваранг, [[Пӯст|пӯсти]] қаҳваранг ([[Зангӣ|зангӣ]]) ва ғайра. Бисёре аз растаниҳо ҳам, ин рангро дар нахҳояшон, пӯстлохашон, меваҳову тухмаҳояшон доранд. == Решаи ном == Решааш аз калимаи арабии {{lang-ar|قَهْوَة}} - [[Қаҳва|қаҳва]] гирифта шудааст, чун донаҳои ин растанӣ дорои ин ранг ҳастанд. [[Гурӯҳ:Рангҳо]] 7rtw7e9zp8rp6vw48imfsp0q67uw0m1 0 329954 1481068 1470001 2026-07-16T21:16:17Z Zosya95 54344 1481068 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |hex=00416A |r=0|g=65|b=106 |c=100|m=39|y=0|k=58 |h=203|s=100|v=42 }} Калимаи "индиго" аз калимаи [[Забони лотинӣ|лотинии "]] {{Lang|la|indicum}} гирифта шудааст., ки маънояш "ҳиндӣ" аст, зеро ранги табиӣ дар аввал аз [[Ҳиндустон]] ба [[Аврупо]] содир мешуд. == Таърих == === Истифодаи нилгун ҳамчун ранг === [[Акс:Indigo_plant_extract_sample.jpg|чап|мини|Ранги нилгуни табии ба коғаз молидашуда]] Нилгун яке аз тобишҳои ранги кабуд аст, ки аз якчанд намуд растаниҳои гуногун гирифта мешавад. Растании индиго ([[номи илмӣ]]: <nowiki><i>Indigofera tinctoria</i></nowiki>), ки аксар вақт "индигои ҳақиқӣ" номида мешавад, эҳтимолан натиҷаҳои беҳтаринро медиҳад, гарчанде ки якчанд дигар аз ҷиҳати ранг ба ҳам монанданд: индигои ҷопонӣ (Polygonum tinctoria), индигои наталӣ ( ''Indigofera arrecta'' ), индигои гватемалагӣ ( ''Indigofera suffruticosa'' ), индигои чинӣ ( ''Persicaria tinctoria'' ) ва woad ( ''[[Васма|Isatis tinctoria]]'' ).{{Center|[[Сурх]]:{{color box|#FF0000}} [[Норанҷӣ]]:{{color box|#FF8000}} [[Зард]]:{{color box|#FFFF00}} [[Сабз]]:{{color box|#00FF00}} [[Кабуд]]:{{color box|#00FFFF}} Нилгун:{{color box|#0000FF}} [[Бунафш]]:{{color box|#8000FF}}}}{{Асосӣ|Indigo dye}} {| class="infobox" ! colspan="2" class="infobox-above" |Ранги индиго |- | colspan="2" class="infobox-subheader mw-no-invert" style="line-height:12px; background-color:#00416A!important;color:inherit; border: 0.1px solid #000; forced-color-adjust: none;" | |- ! colspan="2" class="infobox-header" |<span style="position: relative; float: right; font-size: 70%">[[File:Information_icon4.svg|пайванд=Wikipedia:WikiProject_Color/Normalized_Color_Coordinates|15x15пкс|About these coordinates]]</span>&nbsp;&nbsp;Координатаҳои ранг |- ! class="infobox-label" scope="row" | [[Web colors#Hex triplet|Сегонаи шашкунҷа]] | class="infobox-data" | &#x23; 00416A |- ! class="infobox-label" scope="row" | <span class="nowrap">[[sRGB]] ^'''B''' ( [[Red|r]], [[Green|g]], [[Blue|b]] )</span> | class="infobox-data" | <span class="nowrap">(0, 65, 106)</span> |- ! class="infobox-label" scope="row" | <span class="nowrap">[[HSL and HSV|HSV]] ( [[Hue|h]], [[Colorfulness#Saturation|s]], [[Brightness|v]] )</span> | class="infobox-data" | <span class="nowrap">(203°, 100%, 42%)</span> |- ! class="infobox-label" scope="row" | <span class="nowrap">[[CIELChuv|CIELCh _uv]] ( [[Lightness|L]], [[Colorfulness|C]], [[Hue|h]] )</span> | class="infobox-data" | <span class="nowrap">(26, 40, 246°)</span> |- ! class="infobox-label" scope="row" | Манбаъ | class="infobox-data" | |- ! class="infobox-label" scope="row" | [[ISCC–NBS system|Тавсифи ISCC-NBS]] | class="infobox-data" | Кабуди тира |- | colspan="2" class="infobox-full-data" | '''B''' : Ба [0–255] (байт) муқаррар карда шудааст<br /><br /><br /><br /> |} === Морҳо === <gallery class="center" widths="180px" heights="180px"> Акс:Indigo_Bunting.jpg|алт=Indigo bunting| Паррандаи индиго Акс:Lactarius_indigo_48568_edit.jpg|алт=An upturned Lactarius indigo mushroom| Занбурӯғи индигои чаппашудаи ''Lactarius'' Акс:Eastern_Indigo_Snake.jpg|алт=Eastern indigo snake| Мори индигои шарқӣ </gallery> [[Гурӯҳ:Сояҳои кабуд]] akx01hr11a9avd4sqac8d75p9cp2ueu 1481069 1481068 2026-07-16T21:17:30Z Zosya95 54344 1481069 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |hex=00416A |r=0|g=65|b=106 |c=100|m=39|y=0|k=58 |h=203|s=100|v=42 }} Калимаи "индиго" аз калимаи [[Забони лотинӣ|лотинии "]] {{Lang|la|indicum}} гирифта шудааст., ки маънояш "ҳиндӣ" аст, зеро ранги табиӣ дар аввал аз [[Ҳиндустон]] ба [[Аврупо]] содир мешуд. == Таърих == === Истифодаи нилгун ҳамчун ранг === [[Акс:Indigo_plant_extract_sample.jpg|чап|мини|Ранги нилгуни табии ба коғаз молидашуда]] Нилгун яке аз тобишҳои ранги кабуд аст, ки аз якчанд намуд растаниҳои гуногун гирифта мешавад. Растании индиго ([[номи илмӣ]]: <nowiki><i>Indigofera tinctoria</i></nowiki>), ки аксар вақт "индигои ҳақиқӣ" номида мешавад, эҳтимолан натиҷаҳои беҳтаринро медиҳад, гарчанде ки якчанд дигар аз ҷиҳати ранг ба ҳам монанданд: индигои ҷопонӣ (Polygonum tinctoria), индигои наталӣ ( ''Indigofera arrecta'' ), индигои гватемалагӣ ( ''Indigofera suffruticosa'' ), индигои чинӣ ( ''Persicaria tinctoria'' ) ва woad ( ''[[Васма|Isatis tinctoria]]'' ).{{Center|[[Сурх]]:{{color box|#FF0000}} [[Норанҷӣ]]:{{color box|#FF8000}} [[Зард]]:{{color box|#FFFF00}} [[Сабз]]:{{color box|#00FF00}} [[Кабуд]]:{{color box|#00FFFF}} Нилгун:{{color box|#0000FF}} [[Бунафш]]:{{color box|#8000FF}}}}{{Асосӣ|Indigo dye}} {| class="infobox" ! colspan="2" class="infobox-above" |Ранги индиго |- | colspan="2" class="infobox-subheader mw-no-invert" style="line-height:12px; background-color:#00416A!important;color:inherit; border: 0.1px solid #000; forced-color-adjust: none;" | |- ! colspan="2" class="infobox-header" |<span style="position: relative; float: right; font-size: 70%">[[File:Information_icon4.svg|пайванд=Wikipedia:WikiProject_Color/Normalized_Color_Coordinates|15x15пкс|About these coordinates]]</span>&nbsp;&nbsp;Координатаҳои ранг |- ! class="infobox-label" scope="row" | [[Web colors#Hex triplet|Сегонаи шашкунҷа]] | class="infobox-data" | &#x23; 00416A |- ! class="infobox-label" scope="row" | <span class="nowrap">[[sRGB]] ^'''B''' ( [[Red|r]], [[Green|g]], [[Blue|b]] )</span> | class="infobox-data" | <span class="nowrap">(0, 65, 106)</span> |- ! class="infobox-label" scope="row" | <span class="nowrap">[[HSL and HSV|HSV]] ( [[Hue|h]], [[Colorfulness#Saturation|s]], [[Brightness|v]] )</span> | class="infobox-data" | <span class="nowrap">(203°, 100%, 42%)</span> |- ! class="infobox-label" scope="row" | <span class="nowrap">[[CIELChuv|CIELCh _uv]] ( [[Lightness|L]], [[Colorfulness|C]], [[Hue|h]] )</span> | class="infobox-data" | <span class="nowrap">(26, 40, 246°)</span> |- ! class="infobox-label" scope="row" | Манбаъ | class="infobox-data" | |- ! class="infobox-label" scope="row" | [[ISCC–NBS system|Тавсифи ISCC-NBS]] | class="infobox-data" | Кабуди тира |- | colspan="2" class="infobox-full-data" | '''B''' : Ба [0–255] (байт) муқаррар карда шудааст<br /><br /><br /><br /> |} === Морҳо === <gallery class="center" widths="180px" heights="180px"> Акс:Indigo_Bunting.jpg|алт=Indigo bunting| Паррандаи индиго Акс:Lactarius_indigo_48568_edit.jpg|алт=An upturned Lactarius indigo mushroom| Занбурӯғи индигои чаппашудаи ''Lactarius'' Акс:Eastern_Indigo_Snake.jpg|алт=Eastern indigo snake| Мори индигои шарқӣ </gallery> kjwegprkc0mogrbymyc5io5fvxrf7zq 0 330016 1481074 1467417 2026-07-16T21:24:07Z Zosya95 54344 1481074 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image = Calendula officinalis, pot marigold.JPG | image_desr =[[UBC Botanical Garden]]|image2_alt=Orange ''C. officinalis'' at the [[UBC Botanical Garden]] | regnum = Рустаниҳо | parent = Calendula | rang = Намуд | latin = Calendula officinalis | authority =[[Карл Линней|L.]] | synonyms_ref=<ref>{{Cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-107206 |title=The Plant List, ''Calendula officinalis'' L. |access-date=2015-06-02 |archive-date=2023-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104234215/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-107206 |url-status=live }}</ref> |synonyms=*''Calendula aurantiaca'' <small>Kotschy ex Boiss.</small> *''Calendula eriocarpa'' <small>DC.</small> *''Calendula hydruntina'' <small>(Fiori) Lanza</small> *''Calendula prolifera'' <small>Hort. ex Steud.</small> *''Calendula × santamariae'' <small>Font Quer</small> *''Caltha officinalis'' <small>(L.) Moench</small>}} '''Нохунакгули доругӣ''', '''гули хуҷаста''', '''ханво''', '''гули ҳамешабаҳор''' ё '''гули зардак''' ({{lang-la|Calendula officinalis}})<ref name="GRIN">{{GRIN}}</ref> як [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустании гулдор]] аз оилаи [[мураккабгулҳо]] буда, шояд ватанаш ҷануби Аврупо бошад. Аммо чун дар дигар ҷойҳо аз давраҳои қадим парвариш карда мешавад, ватани аниқаш номаълум аст. Гулҳо хӯрданӣ мебошанд ва ҳамчун дору аз қадим истифода мешуд. == Тавсиф == [[Акс:Indoor_Asian_breed.jpg|мини|Зоти осиёии дарунӣ]] [[Гулбарг|Гулбаргҳояш]] хӯрданӣ мебошанд. Онҳоро аксар вақт аз ба ҷои [[Заъфарон|заъфарон]] барои рангашон ба хӯришҳо<ref name=":0" /> меандозанд. Дар ҳоле ки баргҳо низ хӯрданӣ ҳастанд, онҳо одатан болаззат ҳисобида намешаванд, гарчанде ки аз қадим онҳо ба нӯшокиҳои спиртӣ ва салатҳо илова карда мешуданд. Илова бар ин, ин растанӣ барои тайёр кардани чой истифода мешавад. <ref name=":0">{{Cite book|last=Lyle|first=Katie Letcher|url=https://archive.org/details/the-complete-guide-to-edible-wild-plants-mushrooms-fruits-and-nuts-finding-identifying-and-cooking/page/149/mode/2up|title=The Complete Guide to Edible Wild Plants, Mushrooms, Fruits, and Nuts: Finding, Identifying, and Cooking|publisher=[[FalconGuides]]|year=2017|isbn=978-1-4930-1864-2|edition=3rd|location=Guilford, CN|pages=150|orig-year=2004}}</ref> ==Адабиёт== [[Гурӯҳ:Сабзавотҳои баргӣ]] cqfcevjyartc7a7smfvjdowza3uk2at 1481075 1481074 2026-07-16T21:27:04Z Zosya95 54344 1481075 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image = Calendula officinalis, pot marigold.JPG | image_desr =[[UBC Botanical Garden]]|image2_alt=Orange ''C. officinalis'' at the [[UBC Botanical Garden]] | regnum = Рустаниҳо | parent = Calendula | rang = Намуд | latin = Calendula officinalis | author =[[Карл Линней|L.]] | syn_ref=<ref>{{Cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-107206 |title=The Plant List, ''Calendula officinalis'' L. |access-date=2015-06-02 |archive-date=2023-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104234215/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-107206 |url-status=live }}</ref> |syn={{Collapsible list|title='' |{{btname|Calendula aurantiaca|Kotschy ex Boiss.}} |{{btname|Calendula eriocarpa|DC.}} |{{btname|Calendula hydruntina|(Fiori) Lanza<}} |{{btname|Calendula prolifera|Hort. ex Steud.}} |{{btname|Calendula × santamariae|Font Quer}} |{{btname|Caltha officinalis|(L.) Moench}} }} }} '''Нохунакгули доругӣ''', '''гули хуҷаста''', '''ханво''', '''гули ҳамешабаҳор''' ё '''гули зардак''' ({{lang-la|Calendula officinalis}})<ref name="GRIN">{{GRIN}}</ref> як [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустании гулдор]] аз оилаи [[мураккабгулҳо]] буда, шояд ватанаш ҷануби Аврупо бошад. Аммо чун дар дигар ҷойҳо аз давраҳои қадим парвариш карда мешавад, ватани аниқаш номаълум аст. Гулҳо хӯрданӣ мебошанд ва ҳамчун дору аз қадим истифода мешуд. == Тавсиф == [[Акс:Indoor_Asian_breed.jpg|мини|Зоти осиёии дарунӣ]] [[Гулбарг|Гулбаргҳояш]] хӯрданӣ мебошанд. Онҳоро аксар вақт аз ба ҷои [[Заъфарон|заъфарон]] барои рангашон ба хӯришҳо<ref name=":0" /> меандозанд. Дар ҳоле ки баргҳо низ хӯрданӣ ҳастанд, онҳо одатан болаззат ҳисобида намешаванд, гарчанде ки аз қадим онҳо ба нӯшокиҳои спиртӣ ва салатҳо илова карда мешуданд. Илова бар ин, ин растанӣ барои тайёр кардани чой истифода мешавад. <ref name=":0">{{Cite book|last=Lyle|first=Katie Letcher|url=https://archive.org/details/the-complete-guide-to-edible-wild-plants-mushrooms-fruits-and-nuts-finding-identifying-and-cooking/page/149/mode/2up|title=The Complete Guide to Edible Wild Plants, Mushrooms, Fruits, and Nuts: Finding, Identifying, and Cooking|publisher=[[FalconGuides]]|year=2017|isbn=978-1-4930-1864-2|edition=3rd|location=Guilford, CN|pages=150|orig-year=2004}}</ref> ==Адабиёт== [[Гурӯҳ:Сабзавотҳои баргӣ]] k986zzw1ncz2f3c5jxc9g1eqlxv7uhg 1481080 1481075 2026-07-16T21:33:39Z Zosya95 54344 1481080 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image = Calendula officinalis, pot marigold.JPG | image_desr =[[UBC Botanical Garden]]|image2_alt=Orange ''C. officinalis'' at the [[UBC Botanical Garden]] | regnum = Рустаниҳо | parent = Calendula | rang = Намуд | latin = Calendula officinalis | author =[[Карл Линней|L.]] | syn_ref=<ref>{{Cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-107206 |title=The Plant List, ''Calendula officinalis'' L. |access-date=2015-06-02 |archive-date=2023-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104234215/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-107206 |url-status=live }}</ref> |syn={{Collapsible list|title='' |{{btname|Calendula aurantiaca|Kotschy ex Boiss.}} |{{btname|Calendula eriocarpa|DC.}} |{{btname|Calendula hydruntina|(Fiori) Lanza}} |{{btname|Calendula prolifera|Hort. ex Steud.}} |{{btname|Calendula × santamariae|Font Quer}} |{{btname|Caltha officinalis|(L.) Moench}} }} }} '''Нохунакгули доругӣ''', '''гули хуҷаста''', '''ханво''', '''гули ҳамешабаҳор''' ё '''гули зардак''' ({{lang-la|Calendula officinalis}})<ref name="GRIN">{{GRIN}}</ref> як [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустании гулдор]] аз оилаи [[мураккабгулҳо]] буда, шояд ватанаш ҷануби Аврупо бошад. Аммо чун дар дигар ҷойҳо аз давраҳои қадим парвариш карда мешавад, ватани аниқаш номаълум аст. Гулҳо хӯрданӣ мебошанд ва ҳамчун дору аз қадим истифода мешуд. == Тавсиф == [[Акс:Indoor_Asian_breed.jpg|мини|Зоти осиёии дарунӣ]] [[Гулбарг|Гулбаргҳояш]] хӯрданӣ мебошанд. Онҳоро аксар вақт аз ба ҷои [[Заъфарон|заъфарон]] барои рангашон ба хӯришҳо<ref name=":0" /> меандозанд. Дар ҳоле ки баргҳо низ хӯрданӣ ҳастанд, онҳо одатан болаззат ҳисобида намешаванд, гарчанде ки аз қадим онҳо ба нӯшокиҳои спиртӣ ва салатҳо илова карда мешуданд. Илова бар ин, ин растанӣ барои тайёр кардани чой истифода мешавад. <ref name=":0">{{Cite book|last=Lyle|first=Katie Letcher|url=https://archive.org/details/the-complete-guide-to-edible-wild-plants-mushrooms-fruits-and-nuts-finding-identifying-and-cooking/page/149/mode/2up|title=The Complete Guide to Edible Wild Plants, Mushrooms, Fruits, and Nuts: Finding, Identifying, and Cooking|publisher=[[FalconGuides]]|year=2017|isbn=978-1-4930-1864-2|edition=3rd|location=Guilford, CN|pages=150|orig-year=2004}}</ref> ==Адабиёт== [[Гурӯҳ:Сабзавотҳои баргӣ]] cm6qch1h764ewob6af092bv6gctwriw 1481113 1481080 2026-07-16T22:36:21Z Zosya95 54344 1481113 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image = Calendula officinalis, pot marigold.JPG | image_desr =[[UBC Botanical Garden]]|image2_alt=Orange ''C. officinalis'' at the [[UBC Botanical Garden]] | regnum = Рустаниҳо | parent = Calendula | rang = Намуд | latin = Calendula officinalis | author =[[Карл Линней|L.]] | syn_ref=<ref>{{Cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-107206 |title=The Plant List, ''Calendula officinalis'' L. |access-date=2015-06-02 |archive-date=2023-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104234215/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-107206 |url-status=live }}</ref> |syn={{Collapsible list|title='' |{{btname|Calendula aurantiaca|Kotschy ex Boiss.}} |{{btname|Calendula eriocarpa|DC.}} |{{btname|Calendula hydruntina|(Fiori) Lanza}} |{{btname|Calendula prolifera|Hort. ex Steud.}} |{{btname|Calendula × santamariae|Font Quer}} |{{btname|Caltha officinalis|(L.) Moench}} }} }} '''Нохунакгули доругӣ''', '''гули хуҷаста''', '''ханво''', '''гули ҳамешабаҳор''' ё '''гули зардак''' ({{lang-la|Calendula officinalis}})<ref name="GRIN">{{GRIN}}</ref> як [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустании гулдор]] аз оилаи [[мураккабгулҳо]] буда, шояд ватанаш ҷануби Аврупо бошад. Аммо чун дар дигар ҷойҳо аз давраҳои қадим парвариш карда мешавад, ватани аниқаш номаълум аст. Гулҳо хӯрданӣ мебошанд ва ҳамчун дору аз қадим истифода мешуд. == Тавсиф == [[Акс:Indoor_Asian_breed.jpg|мини|Зоти осиёии дарунӣ]] [[Гулбарг|Гулбаргҳояш]] хӯрданӣ мебошанд. Онҳоро аксар вақт аз ба ҷои [[Заъфарон|заъфарон]] барои рангашон ба хӯришҳо<ref name=":0" /> меандозанд. Дар ҳоле ки баргҳо низ хӯрданӣ ҳастанд, онҳо одатан болаззат ҳисобида намешаванд, гарчанде ки аз қадим онҳо ба нӯшокиҳои спиртӣ ва салатҳо илова карда мешуданд. Илова бар ин, ин растанӣ барои тайёр кардани чой истифода мешавад. <ref name=":0">{{Cite book|last=Lyle|first=Katie Letcher|url=https://archive.org/details/the-complete-guide-to-edible-wild-plants-mushrooms-fruits-and-nuts-finding-identifying-and-cooking/page/149/mode/2up|title=The Complete Guide to Edible Wild Plants, Mushrooms, Fruits, and Nuts: Finding, Identifying, and Cooking|publisher=[[FalconGuides]]|year=2017|isbn=978-1-4930-1864-2|edition=3rd|location=Guilford, CN|pages=150|orig-year=2004}}</ref> ==Эзоҳ== {{Эзоҳ}} ==Адабиёт== {{reflist}} [[Гурӯҳ:Сабзавотҳои баргӣ]] idepuc22aubsm80ie8nodox9s8dnh3o 0 330021 1481084 1461639 2026-07-16T21:43:28Z Zosya95 54344 1481084 wikitext text/x-wiki [[Акс:Myoglobin.png|мини|202x202пкс|Намунаи сохтори миоглобин, ки спиралҳои алфаро нишон медиҳад, ки бо лентаҳо ифода ёфтаанд. Ин сафеда аввалин сафедае буд, ки сохтори худро дар соли 1958 Макс Перутс ва Ҷон Кендрю бо роҳи кристаллографияи рентгенӣ ҳал карданд ва барои ин онҳо ҷоизаи Нобелро дар соҳаи химия гирифтанд.]] '''Биомолекула''' ё '''молекулаи биологӣ''' [[Молекула|молекулае]] мебошад, ки аз тарафи [[Андомгон|организми]] зинда бароварда мешавад ва барои равандҳои маъмулии биологӣ муҳим аст. Биомолекулаҳо макромолекулаҳои калон, аз қабили [[сафедаҳо]], [[карбогидратҳо]], чарбу ва кислотаҳои нуклеинӣ, инчунин молекулаҳои хурд, ба монанди витаминҳо ва ҳормонҳоро дар бар мегиранд. Номи умумии ин синфи мавод ''маводҳои биологӣ'' мебошад. Биомолекулаҳо унсури муҳими организмҳои зинда мебошанд. Онҳо аксар вақт эндогенӣ<ref>{{Cite book|last=Voon, C. H.|last2=Sam, S. T.|title=Nanobiosensors for Biomolecular Targeting|date=2019|publisher=Elsevier|isbn=978-0-12-813900-4|language=en|chapter=2.1 Biosensors}}</ref> (дар дохили организм истеҳсол шаванда) мебошанд, аммо организмҳо одатан барои зинда мондан ба биомолекулаҳои экзогенӣ, масалан, баъзе моддаҳои ғизоӣ, низ ниёз доранд. == Намудҳои биомолекулаҳо == Доираи гуногуни биомолекулаҳо мавҷуданд, аз ҷумла: * Молекулаҳои хурд : ** Чарбу, кислотаҳои равғанӣ, гликолипидҳо, стеролҳо, моносахаридҳо ** [[Витаминҳо]] ** [[Ҳормон|Ҳормонҳо]], нейротрансмиттерҳо ** Метаболитҳо * Мономерҳо, олигомерҳо ва полимерҳо : {| class="wikitable" !Биомономерҳо ! Био-олиго ! [[Биополимерҳо]] ! Раванди полимеризатсия ! Номи пайванди ковалентӣ байни мономерҳо |- | [[Аминокислотаҳо]] | Олигопептидҳо | Полипептидҳо, сафедаҳо ( [[Ҳемоглобин|гемоглобин]] ...) | Поликонденсатсия | Пайванди пептидӣ |- | Моносахаридҳо | Олигосахаридҳо | [[Полисахаридҳо]] (селлюлоза ...) | Поликонденсатсия | Пайванди гликозидӣ |- | [[Изопрениҳо|Изопрен]] | Терпенҳо | Политерпенҳо: резини табиии цис-1,4-полиизопрен ва гуттаперчаи транс-1,4-полиизопрен | Полиаддизатсия | |} == Нуклеозидҳо ва нуклеотидҳо == '''Нуклеозидҳо''' молекулаҳое мебошанд, ки бо пайваст кардани нуклеобаза ба ҳалқаи рибоза ё дезоксирибоза ба вуҷуд меоянд. Масалан, ситидин (C), уридин (U), [[аденозин]] (A), гуанозин (G) ва тимидин (T) мебошанд. === Сохтори ДНК ва РНК === == Аминокислотаҳо == === Сохтори сафеда === [[Гурӯҳ:Биохимия]] [[Гурӯҳ:Молекулаҳо]] [[Гурӯҳ:Биомолекулаҳо]] l383xqbuy2ef15xtlrqhcq7hr4fssf5 0 330022 1481085 1461648 2026-07-16T21:45:55Z Zosya95 54344 1481085 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Росҳулт |номи аслӣ = Råshult |тасвир = LA2-Rashult-3.jpg |кишвар = [[Шведсия]] |нишон = |парчам = |тавсифи нишон = |тавсифи парчам = |бари нишон = |бари парчам = |ба ҷои нишон = |ба ҷои парчам = |lat_dir =N|lat_deg =56 |lat_min =37|lat_sec = 4.8 |lon_dir =E|lon_deg =14 |lon_min =12 |lon_sec = 7.2 |CoordAddon = |CoordScale = |харитаи давлат = |харитаи минтақа = |харитаи ноҳия = |андозаи харитаи давлат = 250 |андозаи харитаи минтақа = |андозаи харитаи ноҳия = |шакли минтақа = Лен |минтақа = Крунуберг |минтақа дар ҷадвал = |шакли ноҳия = Шаҳрдорӣ |ноҳия = Элмхулт |ноҳия дар ҷадвал = |шакли ҷомеа = |ҷомеа = |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1731 |ёдоварии аввал = |номҳои пешина = |мақом аз = |масоҳат = 0.42 |баландии маркази МА = |иқлим = |забони расмӣ = шведӣ |аҳолӣ = |соли барӯйхатгирӣ = |зичӣ = |ҳайати миллӣ = |ҳайати динӣ = |этнохороним = |минтақаи замонӣ = UTC+1:00 ва UTC+2:00 |коди телефон = |нишонаи почта = |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = |шакли шиноса = |шакли шиносаи ададӣ = |шакли шиносаи 2 = |шакли шиносаи ададӣ 2 = |гурӯҳ дар Commons = |вебгоҳ = linnesrashult.se |забони сайт = se |забони сайт 2 = en }} '''Росҳулт''' ({{lang-sv|Råshult}}) — деҳаест дар шимоли [[Элмҳулт]], дар [[Лен (административная единица)|лени]] [[Крунуберг]], дар [[Шветсия|Шветсия]]. [[Акс:Raashult.jpg|thumb|left|upright=1.2|Хонае, ки дар он [[Карл Линней]], дар Росҳулт таваллуд шудааст. Расми соли 2007.]] Дар ин деҳа, дар оилаи [[Кашиш|кашиш]], [[Карл Линней]] (1707—1778) — асосгузори низоми [[Сомонашиносӣ|табақабандии олами ҳайвонот ва растаниҳо]] ба дунё омадааст.<ref>{{cite journal|author1-link=Charles Calisher|last1=Calisher|first1=CH|title=Taxonomy: what's in a name? Doesn't a rose by any other name smell as sweet? |journal=Croatian Medical Journal |date=2007 |volume=48|issue=2|pages=268–270|pmid=17436393|pmc=2080517}}</ref> == Адабиёт == {{reflist}} gcpjhzuxvi57hd5xtmoif0v1upro6m5 0 330117 1481086 1462471 2026-07-16T21:57:49Z Zosya95 54344 1481086 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Дара |номи тоҷикӣ = Яғноб |номи аслӣ = Водии Яғноб, Яғнобдара |номи қавмӣ = |тасвир = Санги Малик Ягнобская долина.jpg |кишвар = {{flag|Тоҷикистон}} |lat_dir =N|lat_deg =39 |lat_min =20|lat_sec = |lon_dir =E|lon_deg =69 |lon_min =|lon_sec = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = [[Вилояти Суғд|Суғд]] |минтақа дар ҷадвал = |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = [[Ноҳияи Айнӣ|Айнӣ]] |ноҳия дар ҷадвал = |шакли ҷомеа = |ҷомеа = |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |ёдоварии аввал = |номҳои пешина = |мақом аз = |масоҳат = |баландии маркази МА = |иқлим = |забони расмӣ = тоҷикӣ |забони маҳаллӣ = яғнобӣ |аҳолӣ = |соли барӯйхатгирӣ = |зичӣ = |ҳайати миллӣ = |ҳайати динӣ = |этнохороним = |минтақаи замонӣ = |коди телефон = |нишонаи почта = |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = |шакли шиноса = |шакли шиносаи ададӣ = |шакли шиносаи 2 = |шакли шиносаи ададӣ 2 = |гурӯҳ дар Commons = |вебгоҳ = |забони сайт = |забони сайт 2 = |забони сайт 3 = |забони сайт 4 = |забони сайт 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Дараи Яғноб''' ё '''водии Яғноб''' водиест дар шимолу ғарби [[Тоҷикистон]], байни нишебии ҷанубии [[Қаторкӯҳи Зарафшон|қаторкӯҳҳои Зарафшон]] ва нишебии шимолии [[Қаторкӯҳи Ҳисор|қаторкӯҳҳои Ҳисор]]. Ин дара аз тарафи [[Яғноб (дарё)|дарёи Яғноб]] ташаккул ёфта, ба ҳавзаи Зарафшон тааллуқ дорад. Баландии он аз сатҳи баҳр тақрибан аз 2500 то 3000 метр буда, шаш моҳи сол қариб ки дастнорас аст. Дар ин водӣ яғнобиён зиндагӣ мекунанд, ки аз насли бевоситаи тамаддуни қадимаи [[Суғдиён|суғдии]] [[Осиёи Миёна]] мебошанд. Аз сабаби ҷудоии табиӣ ва дастрасии маҳдуд ба инфрасохтор, мардуми водии Яғноб тавонистанд тарзи зиндагӣ, фарҳанг ва забони хоси худро, яъне [[Забони яғнобӣ|яғнобиро]], ки бо [[Забони суғдӣ|суғдии]] қадимӣ робитаи наздик дорад, нигоҳ доранд. Эътиқод ва расму оинҳои пеш аз исломӣ имрӯз ҳам дар ин води мавҷуданд. Дар айни замон, ин води тақрибан даҳ маҳаллаи аҳолинишинро дар бар мегирад, ки ҳар кадоме аз се то ҳашт оиларо дар бар мегирад. <ref>{{Cite web|url=http://www.discovery-central-asia.com/archive/2007/autumn/autumn13.php|title=THE LOST WORLD OF THE YAGNOB|accessdate=2023-09-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160920020453/http://www.discovery-central-asia.com/archive/2007/autumn/autumn13.php|archivedate=2016-09-20}}</ref> == Таърих == ===Таърихи ибтидоӣ=== Аввалин масканҳои доимии водӣ ба асри 8 рост меояд. Аҳолии он аз [[Суғд|суғдиён]] иборат буд, ки аз лашкари [[Хилофат|хилофати араб]], ки [[Осиёи Марказӣ|Осиёи Марказиро]] забт карда буданд, фирор мекарданд. Суғдиёни қадим ва наслҳои мустақими онҳо, яғнобиён, асрҳо дар танҳоии аҷибе дар хонаи дурдасти водии худ зиндагӣ мекарданд ва аз мавҷҳои пайдарпайи истилогароне, ки минтақаҳои атрофро хароб мекарданд, наҷот меёфтанд. <ref>{{Cite web|url=http://www.discovery-central-asia.com/archive/2007/autumn/autumn13.php|title=THE LOST WORLD OF THE YAGNOB|accessdate=2023-09-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160920020453/http://www.discovery-central-asia.com/archive/2007/autumn/autumn13.php|archivedate=2016-09-20}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20160920020453/http://www.discovery-central-asia.com/archive/2007/autumn/autumn13.php "THE LOST WORLD OF THE YAGNOB"]. Archived from [http://www.discovery-central-asia.com/archive/2007/autumn/autumn13.php the original] on 2016-09-20<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2023-09-05</span></span>.</cite></ref> ==Адабиёт== {{reflist}} [[Гурӯҳ:Водиҳои Тоҷикистон]] f9g629nnyicqm7bbtcoe4hc3h0ehya5 0 330251 1481091 1463649 2026-07-16T22:07:27Z Zosya95 54344 1481091 wikitext text/x-wiki {{Китобхона |номи китобхона = Китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ |тасвир = JFK library Stitch Crop.jpg |бари тасвир = |имзои тасвир = Китобхонаи миллии Тоҷикистон |кишвар = Иёлоти Муттаҳидаи Амрико |навъ = [[Системаи китобхонаи президентӣ|китобхонаи президентӣ]] |макон = [[Бостон]], [[Массачусетс]] |таъсис = |шумораи филиалҳо = |ISIL = |ашёи маҷмуъ = китобҳо, дасхатҳо |андозаи маҷмуъ = |андозаи маҷмуъ соли = |нусхаи ҳатмӣ = |шароити сабт = |содироти солона = |содироти солона соли = |хидматрасонӣ = |хидматрасони соли = |шумораи хонандагон = |шумораи хонандагон соли = |буҷет = |буҷет соли = |раис = |шумораи кормандон = |веб-сайт = jfklibrary.org |ҷоизаҳо = }} '''Китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ''' осорхона ва [[Системаи китобхонаи президентӣ|китобхонаи президентӣ]] ба номи [[Ҷон Кенеддӣ|Ҷон Ф. Кеннедӣ]] (1917–1963), [[Рӯйхати Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|35-умин президенти Иёлоти Муттаҳидат Амрико]] аз соли 1961 то 1963 мебошад. Он дар Колумбия Пойнт дар маҳаллаи Дорчестери [[Бостон]], [[Массачусетс]], дар паҳлӯи Донишгоҳи Массачусетс дар Бостон, Институти Эдвард М. Кеннедӣ барои Сенати ИМА ва Бойгонии Массачусетс ва Осорхонаи Иттиҳод ҷойгир аст. Ин бино, ки аз ҷониби меъмор И.М. Пей тарҳрезӣ шудааст, анбори расмии ҳуҷҷатҳо ва мукотибаҳои аслии Маъмурияти Кеннедӣ, инчунин маҷмӯаҳои махсуси маводҳои нашршуда ва нашрнашуда, ба монанди китобҳо ва мақолаҳои [[Эрнест Ҳемингвей]] ва дар бораи онҳо мебошад. pw2jbvrden7a12fgg8ppmc3f3hy0moh 1481096 1481091 2026-07-16T22:10:06Z Zosya95 54344 1481096 wikitext text/x-wiki {{Китобхона |номи китобхона = Китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ |тасвир = JFK library Stitch Crop.jpg |бари тасвир = |имзои тасвир = Китобхонаи миллии Тоҷикистон |кишвар = Иёлоти Муттаҳидаи Амрико |навъ = [[Китобхонаҳои президентии ИМА|китобхонаи президентӣ]] |макон = [[Бостон]], [[Массачусетс]] |таъсис = |шумораи филиалҳо = |ISIL = |ашёи маҷмуъ = китобҳо, дасхатҳо |андозаи маҷмуъ = |андозаи маҷмуъ соли = |нусхаи ҳатмӣ = |шароити сабт = |содироти солона = |содироти солона соли = |хидматрасонӣ = |хидматрасони соли = |шумораи хонандагон = |шумораи хонандагон соли = |буҷет = |буҷет соли = |раис = |шумораи кормандон = |веб-сайт = jfklibrary.org |ҷоизаҳо = }} '''Китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ''' осорхона ва [[Системаи китобхонаи президентӣ|китобхонаи президентӣ]] ба номи [[Ҷон Кенеддӣ|Ҷон Ф. Кеннедӣ]] (1917–1963), [[Рӯйхати Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|35-умин президенти Иёлоти Муттаҳидат Амрико]] аз соли 1961 то 1963 мебошад. Он дар Колумбия Пойнт дар маҳаллаи Дорчестери [[Бостон]], [[Массачусетс]], дар паҳлӯи Донишгоҳи Массачусетс дар Бостон, Институти Эдвард М. Кеннедӣ барои Сенати ИМА ва Бойгонии Массачусетс ва Осорхонаи Иттиҳод ҷойгир аст. Ин бино, ки аз ҷониби меъмор И.М. Пей тарҳрезӣ шудааст, анбори расмии ҳуҷҷатҳо ва мукотибаҳои аслии Маъмурияти Кеннедӣ, инчунин маҷмӯаҳои махсуси маводҳои нашршуда ва нашрнашуда, ба монанди китобҳо ва мақолаҳои [[Эрнест Ҳемингвей]] ва дар бораи онҳо мебошад. 8d84tvog984hf8angue2srtuih5dh2l 0 330254 1481115 1464647 2026-07-16T22:43:25Z Zosya95 54344 1481115 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ | номи аслӣ = {{lang-en|Pamela Turnure}} | тасвир = Press_Secretary_Pamela_Turnure.jpg | office = [[Office of the First Lady of the United States|Press Secretary for the First Lady]] | президент = [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]] | роҳбар = [[Ҷаклин ]] | alongside = | аввалдавр = January 20, 1961 | охирдавр = November 22, 1963 | predecessor = ''Office established'' | ҷонишин = Liz Carpenter | birth_date = {{birth date|1937|11|20}} | зодгоҳ = [[Ню-Йорк]], ИМА | death_date = {{death date and age|2023|4|25|1937|11|20}} | death_place = [[Edwards, Colorado]], U.S. | ҳизб = [[Democratic Party (United States)|Democratic]] | ҳамсар = Robert N. Timmins | таҳсилот = [[Донишгоҳи Ҷорҷтаун]] }} '''Памела Ҳаррисон Тӯрнёр Тимминз''' аввалин котиби матбуотӣ буд, ки барои хидмат ба хонуми аввали Иёлоти Муттаҳида киро карда шуд. Вай котиби матбуотии Ҷаклин Кеннедӣ буд. <ref>{{Cite web|url=http://www.irishcentral.com/roots/history/the-women-john-f-kennedy-is-rumored-to-have-had-affairs-with|title=Women John F. Kennedy is rumored to have had affairs with|website=IrishCentral.com|date=2017-05-24|lang=en|accessdate=2019-03-26}}</ref> Тибқи гузоришҳо, Турнюр бо [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти 35-уми ИМА]] [[Ҷон Кенеддӣ|Ҷон Ф. Кеннедӣ]] муносибати ғайриникоҳӣ дошт.<ref>{{Cite book|last=Dallek|date=2003|title=An Unfinished Life: John F. Kennedy, 1917 - 1963|url=https://archive.org/details/unfinishedlifejo00dall_0|pages=[https://archive.org/details/unfinishedlifejo00dall_0/page/475 475], 476|publisher=Little, Brown, and Co.|isbn=9780316172387}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2003-05-23-0305230283-story.html|title=Much ado about an 838-page book's 36 words|author=reporter|first=Patrick T. Reardon, Tribune staff|website=chicagotribune.com|date=23 May 2003|lang=en-US|accessdate=2019-03-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/realspin/2013/10/16/john-f-kennedys-final-days-reveal-a-man-who-craved-excitement/|title=John F. Kennedy's Final Days Reveal A Man Who Craved Excitement|author=Flows|first=Capital|website=Forbes|lang=en|accessdate=2019-03-26}}</ref> ==Эзоҳ== {{Эзоҳ}} ==Адабиёт== {{reflist}} [[Гурӯҳ:Маъшуқаҳои Ҷон Ф. Кеннедӣ]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2023]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1937]] 94taht4hcii8njmosnegjxcw2b9uwkr 0 330255 1481093 1463653 2026-07-16T22:08:32Z Zosya95 54344 1481093 wikitext text/x-wiki '''Системаи китобхонаи президентии''' [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] як шабакаи умумимиллии 16 китобхонаҳо мебошад, ки аз ҷониби Дафтари китобхонаҳои президентӣ, ки қисми Маъмурияти бойгонӣ ва сабтҳои миллӣ (NARA) мебошад, идора карда мешавад. Ин анборҳо барои нигоҳдорӣ ва дастрас кардани мақолаҳо, сабтҳо, маҷмӯаҳо ва дигар маводҳои таърихии [[Рӯйхати Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ҳар як президенти ИМА]] аз замони [[Ҳерберт Ҳувер]] (31-ум президенти ИМА, 1929–1933) мебошанд. Илова бар хидматҳои китобхона, намоишгоҳҳои осорхонаҳо дар бораи президентӣ намоиш дода мешаванд. d8x5pg5mq2qzagx04kbs4or61b4zva4 1481094 1481093 2026-07-16T22:09:29Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Системаи китобхонаи президентии ИМА]] to [[Китобхонаҳои президентии ИМА]] 1481093 wikitext text/x-wiki '''Системаи китобхонаи президентии''' [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] як шабакаи умумимиллии 16 китобхонаҳо мебошад, ки аз ҷониби Дафтари китобхонаҳои президентӣ, ки қисми Маъмурияти бойгонӣ ва сабтҳои миллӣ (NARA) мебошад, идора карда мешавад. Ин анборҳо барои нигоҳдорӣ ва дастрас кардани мақолаҳо, сабтҳо, маҷмӯаҳо ва дигар маводҳои таърихии [[Рӯйхати Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ҳар як президенти ИМА]] аз замони [[Ҳерберт Ҳувер]] (31-ум президенти ИМА, 1929–1933) мебошанд. Илова бар хидматҳои китобхона, намоишгоҳҳои осорхонаҳо дар бораи президентӣ намоиш дода мешаванд. d8x5pg5mq2qzagx04kbs4or61b4zva4 1481097 1481094 2026-07-16T22:10:29Z Zosya95 54344 1481097 wikitext text/x-wiki '''Китобхонаи президентии''' [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] як шабакаи умумимиллии 16 китобхонаҳо мебошад, ки аз ҷониби Дафтари китобхонаҳои президентӣ, ки қисми Маъмурияти бойгонӣ ва сабтҳои миллӣ (NARA) мебошад, идора карда мешавад. Ин анборҳо барои нигоҳдорӣ ва дастрас кардани мақолаҳо, сабтҳо, маҷмӯаҳо ва дигар маводҳои таърихии [[Рӯйхати Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ҳар як президенти ИМА]] аз замони [[Ҳерберт Ҳувер]] (31-ум президенти ИМА, 1929–1933) мебошанд. Илова бар хидматҳои китобхона, намоишгоҳҳои осорхонаҳо дар бораи президентӣ намоиш дода мешаванд. ov65zjbujhuutciy5d5atppza66kcqy 0 330257 1481098 1463652 2026-07-16T22:10:52Z Zosya95 54344 Removed redirect to [[Системаи китобхонаи президентии ИМА]] 1481098 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 0 330260 1481101 1463662 2026-07-16T22:15:46Z Zosya95 54344 1481101 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Ҷеймс Мадисон |номи аслӣ = {{lang-en|James Madison}} |тасвир = James Madison.jpg |тавсифи тасвир = Портрети соли 1816 |имзо = James Madison sig.svg |нишон = |тартиб = 4 |вазифа = [[Президенти ИМА]] |парчам = |парчам2 = |аввалдавр = {{date|04|03|1809|02}} |охирдавр = {{date|04|03|1817|02}} |ноиби президент = {{Рӯйхат| * [[Ҷорҷ Клинтон (сиёсатмадор)|Ҷорҷ Клинтон]] (1809–1812) }} |пешгузашта = [[Томас Ҷефферсон]] |ҷонишин = [[Ҷеймс Монро]] |тартиб_2 = 5 |вазифа_2 = [[ноиби президенти ИМА]] |парчам_2 = US Vice President Seal.svg |парчам2_2 = Us flag large Betsy Ross.png |аввалдавр_2 = {{date|04|03|1797|02}} |охирдавр_2 = {{date|04|03|1801|02}} |президент_2 = [[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]] |пешгузашта_2 = [[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]] |ҷонишин_2 = [[Аарон Бёрр]] |тартиб_3 = 1 |вазифа_3 = [[Котиби давлатии ИМА]] |парчам_3 = Department of state.svg |парчам2_3 = Us flag large Betsy Ross.png |аввалдавр_3 = {{date|22|03|1790|02}} |охирдавр_3 = {{date|31|12|1793|02}} |президент_3 = [[Ҷор Вашингтон]] |пешгузашта_3 = вазифа таъйин шуд<br>[[Ҷон Ҷей]] (чун вазири корҳои хориҷаи ИМА) |ҷонишин_3 = [[Эдмунд Рэндолф]] |вазифа_4 = {{iw|Сафири ИМА дар Фаронса||en|United States Minister to France}} |парчам_4 = Us flag large Betsy Ross.png |папчам2_4 = Pavillon royal de France.svg |аввалдавр_4 = {{date|17|05|1785|02}} |охирдавр_4 = {{date|26|09|1789|02}} |пешгузашта_4 = [[Бенҷамин Франклин]] |ҷонишин_4 = {{нп5|Уилям Шорт|Уилям Шорт||William Short (American ambassador)}} |президент_4 = ''нест'' (1785—1789)<br>[[Ҷорҷ Вашингтон]] |вазифа_5 = Делегати [[Конгреси Дуюми Қитъавӣ|Конгресси Конфедератсия]] аз иёлати [[Вирҷиния]] |парчам_5 = US flag 13 stars.svg |аввалдавр_5 = {{date|03|11|1783|02}} |охирдавр_5 = {{date|07|05|1784|02}} |пешгузашта_5 = [[Ҷеймс Мэдисон]] |ҷонишин_5 = [[Ричард Ҳенрӣ Лӣ]] |вазифа_6 = губернатори [[Вирҷиния]] |парчам_6 = Seal of Virginia.svg |парчам2_6 = US flag 13 stars.svg |аввалдавр_6 = {{date|01|06|1779|02}} |охирдавр_6 = {{date|03|06|1781|02}} |пешгузашта_6 = [[Патрик Ҳенрӣ]] |ҷонишин_6 = {{нп5|Уилям Фоеминг|Уилям Флеминг||William Fleming (governor)}} |тартиб_6 = 2 |вазифа_7 = Делегати [[Конгресси Дуюми Қитъавӣ]] аз иёлати [[Вирҷиния]] |парчам_7 = US flag 13 stars.svg |аввалдавр_7 = {{date|20|06|1775|02}} |охирдавр_7 = {{date|26|09|1776|02}} |пешгузашта_7 = [[Ҷорҷ Вашингтон]] |ҷонишин_7 = {{нп5|Ҷон Харвӣ|Ҷон Харви||John Harvie}} |ҳизб = [[Ҳизби демократӣ-ҷумҳурихоҳи ИМА|Ҳизби демократии ҷумҳурихоҳ]] |зодгоҳ = [[Шэдуэлл]], [[Вирҷиния (мустамлика)|мустамликаи Вирҷиния]], [[Сенздаҳ мустамлика]], [[Империяи Британия]] |маҳалии даргузаш = {{МакониФавт|Шарлотсвилл||Шарлотсвилл (Вирҷиния)}}, [[Вирҷиния|иёлати Вирҷиния]], [[ИМА]] |дафн = [[Монтичелло]] |падар = Питер Ҷефферсон (1708—1757) |модар = Ҷейн Рэндолф Ҷефферсон (1721—1776) |мансубият = [[англиканӣ]] (ҳангоми таваллуд) / бе номгӯи |ҳамсар = Марта Уэйлс Скелтон Ҷефферсон |фарзандон = {{s|Марта Ҷефферсон Рэндолф,}}<br>Дуйн Рэндолф,<br>Мэри Уэйлс,<br>{{s|Люси Элизабет (1780—1781),}}<br>Люси Элизабет (1782—1785) }} '''Ҷеймс Мадисон''' як ходими давлатӣ, дипломат ва падари асосгузори амрикоӣ буд, ки аз соли 1809 то 1817 [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти чоруми Иёлоти Муттаҳида]] буд. Мадисон барои нақши муҳимаш дар таҳия ва пешбурди [[Сарқонуни Иёллоти Мутаҳидда|Конститутсияи Иёлоти Муттаҳида]] ва Билл дар бораи ҳуқуқҳо дар байни мардум ҳамчун "Падари Конститутсия" маъруф буд. ==Адабиёт== {{reflist}} [[Гурӯҳ:Президентҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1836]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1751]] 1pz6jls9nkn6wif5v15adkwtyy4mn15 0 330262 1481100 1463666 2026-07-16T22:14:07Z Zosya95 54344 Removed redirect to [[Офиси байзавӣ]] 1481100 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 0 330287 1481102 1478914 2026-07-16T22:17:21Z Zosya95 54344 1481102 wikitext text/x-wiki '''Хонаводаи Кеннедӣ''' як оилаи сиёсии амрикоӣ аст, ки муддати тӯлонӣ дар сиёсат, хидмати давлатӣ, фароғат ва тиҷорати Амрико машҳур буд. Дар соли 1884, 35 сол пас аз омадани хонадон аз [[вилояти Вексфорд]], [[Ҷумҳурии Ирланд|Ирландия]], Патрик Ҷозеф "П.Ҷ." Кеннедӣ аввалин Кеннедие шуд, ки ба мақоми давлатӣ интихоб шуд ва то соли 1895 дар қонунгузории иёлати Массачусетс кор кард. Ҳадди ақал як узви оилаи Кеннедӣ аз соли 1947, вақте ки набераи П.Ҷ. Кеннедӣ [[Ҷон Кенеддӣ|Ҷон Ф. Кеннедӣ]] аз [[Массачусетс]] узви Конгресс шуд, то соли 2011, вақте ки Патрик Ҷ. Кеннедӣ II (ҷияни Ҷон) ҳамчун узви [[Маҷлиси Намояндагони ИМА]] аз [[Род-Айленд]] ба нафақа баромад, ҳар сол дар мақоми интихобии федералӣ кор мекард.<ref name="bg021310">{{Cite news|url=http://www.boston.com/news/local/rhode_island/articles/2010/02/13/pondering_a_congress_without_kennedys/|title=Pondering a Congress without Kennedys|author=Levenson|first=Michael|date=February 13, 2010|work=[[The Boston Globe]]}}</ref> [[Гурӯҳ:Вилояти Уексфорд]] ==Аъзоёни хонавода== <div style="margin-left: auto; margin-right: auto; overflow:auto; width: 90%;"> {{familytree/start|style=font-size:80%;line-height:100%;}} {{familytree| | | | | | | | | | | | | | | | | PJK |y| MAH | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |||||PJK=[[Акс:PJ Kennedy.jpg|60px]]<br>[[Патрик Ҷозеф Кеннедӣ]]<br>(1858—1929)|MAH=[[Мерӣ Августа Хики]]<br>(1857—1923)}} {{familytree| | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}} {{familytree| | | | | | | | | | | | | | | | | | | JPK |y| RFK | | | | | | | | | | | | | | | | | | |JPK=[[Акс:Joseph P. Kennedy, Sr. 1938.jpg|60px]]<br>[[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]]<br>(1888—1969)|RFK=[[Акс:Rose Kennedy 1967.JPG|60px]]<br>[[Роуз Фитзҷералд Кеннедӣ|Роуз Элизабет Фитзҷералд]]<br>(1890—1995)}} {{familytree| | | | | |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|+|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | | | | |}} {{familytree| | | | | JPK | | JFK |7| ROK | | KAK |7| EMK |F| PAK |F| RFK |F| JAK |F| EDK | | | | |JPK=[[Акс:Ensign Joseph P. Kennedy Jr., USN, circa 1942.jpg|60px]]<br>[[Кеннеди, Джозеф Патрик (младший)|Джозеф П. Кеннеди-младший]]<br>(1915—1944)|JFK=[[Акс:John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg|60px]]<br>[[Ҷон Ф. Кеннедӣ]]<br>(1917—1963)|ROK=[[Акс:Rosemary Kennedy in 1931.jpeg|60px]]<br>[[Розмерӣ Кеннедӣ]]<br>(1918—2005)|KAK=[[Акс:Lady Hartington.jpg|60px]]<br>[[Кавендиш, Кэтлин|Кэтлин Кавендиш, маркиза Хартингтон]]<br>(1920—1948)|EMK=[[Акс:Eunice-Kennedy.jpg|60px]]<br>[[Шрайвер, Юнис Кеннеди|Юнис Кеннеди Шрайвер]]<br>(1921—2009)|PAK=[[Файл:Patricia Kennedy Lawford - circa 1948.jpg|60px]]<br>[[Патриция Кеннеди]]<br>(1924—2006)|RFK=[[Акс:Robert F Kennedy crop.jpg|60px]]<br>[[Роберт Ф. Кеннедӣ]]<br>{{s|(1925—1968)}}|JAK=[[Акс:Jean Kennedy c1953.jpg|60px]]<br>[[Ҷин Кеннедӣ]]<br>(1928—2020)|EDK=[[Акс:Ted Kennedy, official photo portrait.jpg|60px]]<br>[[Эдвард Кеннедӣ]]<br>{{s|(1932—2009)}}}} {{familytree| | | | | | | | | | | |:| | | | | | | |:| |:| |:| |F|~|J| | | |:| | | |:| | | | | | | |}} {{familytree| | | | | | | | JLB |y|J| | | | WJC |~|J| |:| |:| |:|F|~|~|~|~|J| | | |:| | | | | | | |JLB=[[Акс:JBK In Ft Worth (11-22-63).jpg|60px]]<br>[[Ҷаклин Кеннедӣ Онассис|Ҷаклин Лӣ Бувие]]<br>(1929—1994)|WJC=[[:en:William Cavendish, Marquess of Hartington|Уильям Кавендиш, маркиз Хартингтон]]<br>(1917—1944)}} {{familytree| | | | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|.| | | | |:| |:| |:|:| | | | | JBK |y|A|~| VAR |JBK=[[File:On his arrival in Israel, Senator Edward Kennedy declared to the press that he supports supplying Israel with US made Phantom fighters (FL45949879).jpg|60px]]<br>[[:en:Joan Bennett Kennedy|Вирджиния Джоан Беннетт]]<br>(1936—2025)<br> ''1st m./div.''|VAR=[[File:Victoria Reggie Kennedy 2025 (cropped).jpg|60px]]<br>[[:en:Victoria Reggie Kennedy|Виктория Энн Рэгги]]<br> (b. 1954)<br> ''2nd m.''}} {{familytree| | | | ARK | | CBK | | JKJ | | PBK | | | |:| |:| |:|:| | |,|-|-|-|v|^|-|-|.| | | | | |ARK=[[Арабелла Кеннеди]]<br>(1956—1956)|CBK=[[Файл:Caroline Kennedy US State Dept photo.jpg|60px]]<br>[[Кэролайн Кеннеди]]<br>(р. 1957)|JKJ=[[Файл:JFKJr2 (cropped1).jpg|60px]]<br>[[Кеннеди, Джон Фицджеральд младший|Джон Ф. Кеннеди-младший]]<br>(1960—1999)|PBK=[[:en:Patrick Bouvier Kennedy|Патрик Бувье Кеннеди]]<br>(1963—1963)}} {{familytree| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |:| |:| |:|:| | KAK | | EMK | | PJK | | | | |KAK=[[:en:Kara Kennedy|Кара Энн Кеннеди]]<br>(1960—2011)|EMK=[[File:Edward M. Kennedy Jr. (aka Ted Kennedy Jr.), 2015 (cropped1) (cropped).jpg|60px]]<br>[[:en:Edward M. Kennedy Jr.|Эдвард Мур Кеннеди-младший]]<br>(р. 1961)|PJK=[[File:Patrick J. Kennedy 2016 (cropped).jpg|60px]]<br>[[:en:Patrick J. Kennedy|Патрик Дж. Кеннеди]]<br>(р. 1967)}} {{familytree| | | | | | | | | SAS |y|~|~|~|~|~|~|~|~|~|J| |:| |:|:| | | | | | | | | | | | | | | | |SAS=[[File:Sargent Shriver 1961.jpg|60px]]<br>[[Сарджент Шрайвер]]<br>(1915—2011)}} {{familytree| |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|.| | |F|~|~|J| |:|L|~|~|~|~|y| SES | | | | | | | | |SES=[[File:Stephen E. Smith 1963.jpg|60px]]<br>[[:en:Stephen Edward Smith|Стивен Эдвард Смит]]<br>(1926—1990)}} {{familytree| RSS | | MOS | | TPS | | MKS | | APS | |:| |F|~|~|J| | | | | |!| | | | | | | | | | | |RSS=[[File:bobbyshriverheadshot.jpg|60px]]<br>[[:en:Bobby Shriver|Роберт Сарджент Шрайвер]] III<br>(р. 1954)|MOS=[[File:Maria Shriver by Gage Skidmore.jpg|60px]]<br>[[Мария Шрайвер]]<br>(р. 1955)|TPS=[[File:Timothy Shriver by Slawek.jpg|60px]]<br>[[:en:Timothy Shriver|Тимоти Перри Шрайвер]]<br>(р. 1959)|MKS=[[File:Mark Shriver.jpg|60px]]<br>[[:en:Mark Kennedy Shriver|Марк Кеннеди Шрайвер]]<br>(р. 1964)|APS=[[:en:Anthony Shriver|Энтони Пол Кеннеди Шрайвер]]<br>(р. 1965)}} {{familytree| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |:| |:| | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|.| | | | | |}} {{familytree| | | | | | | | | | PEL |y|~|~|~|~|~|~|~|J| |:| | SEJ | | WKS | | AMS | | KMS | | | | |PEL=[[file:Peter Lawford in The Picture of Dorian Gray trailer cropped.jpg|60px]]<br>[[Питер Лоуфорд]]<br>(1923—1984)|SEJ=[[Стивен Эдвард Смит-младший]]<br>(р. 1957)|WKS=[[File:WKSmith.jpg|60px]]<br>[[:en:William Kennedy Smith|Уильям Кеннеди Смит]]<br>(р. 1960)|AMS=[[Аманда Мэри Смит]]<br>(р. 1967)|KMS=[[Ким Мария Смит]]<br>(р. 1972)}} {{familytree| | | | | | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|.| | | |:| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}} {{familytree| | | | | | CKL | | SML | | VFL | | REL | | |L|y| ETS | | | | | | | | | | | | | | | | |CKL=[[File:Christopherlawford.JPG|60px]]<br>[[Кристофер Лоуфорд]]<br>(1955—2018)|SML=[[Сидни Малея Лоуфорд]]<br>(р. 1956)|VFL=[[Виктория Фрэнсис Лоуфорд]]<br>(р. 1958)|REL=[[Робин Элизабет Лоуфорд]]<br>(р. 1961)|ETS=[[файл:Ethel Kennedy Smile 1968 (cropped).jpg|60px]]<br>[[Кеннеди, Этель|Этель Скейкель]]<br>(1928—2024)}} {{familytree| |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| |}} {{familytree| KHK | | JPK | | RFK | | DAK | | MCK | | MLK | | MKK | | CGK | | MMK | | DHK | | REK |KHK=[[file:Kathleen Kennedy Townsend (13740728305).jpg|60px]]<br>[[:en:Kathleen Kennedy Townsend|Кэтлин Кеннеди Таунсенд]]<br>(р. 1951)|JPK=[[File:Joe Kennedy II.jpg|60px]]<br>[[Кеннеди, Джозеф II|Джозеф П. Кеннеди II]]<br>(р. 1952)|RFK=[[File:Robert F. Kennedy Jr., official portrait (2025) (cropped 3-4).jpg|60px]]<br>[[Кеннеди, Роберт Фрэнсис (младший)|Роберт Ф. Кеннеди-младший]]<br>(р. 1954)|DAK=[[:en:David A. Kennedy|Дэвид Энтони Кеннеди]]<br>(1955—1984)|MCK=[[:en:Courtney Kennedy Hill|Кортни Кеннеди Хилл]]<br>(р. 1956)|MLK=[[:en:Michael LeMoyne Kennedy|Майкл Лемойн Кеннеди]]<br>(1958—1997)|MKK=[[Файл:Kerry Kennedy (by Eric Silva).jpg|60px]]<br>[[Кеннеди, Кэрри|Керри Кеннеди]]<br>(р. 1959)|CGK=[[File:Chris Kennedy Chi Hack Night 15 (cropped).png|60px]]<br>[[:en:Christopher G. Kennedy|Кристофер Джордж Кеннеди]]<br>(р. 1963)|MMK=[[:en:Max Kennedy|Мэттью Максвелл Тэйлор Кеннеди]]<br>(р. 1965)|DHK=[[:en:Douglas Harriman Kennedy|Дуглас Харриман Кеннеди]]<br>(р. 1967)|REK=[[Файл:Rory Kennedy 2011.jpg|60px]]<br>[[Рори Кеннеди]]<br>(р. 1968)}} {{familytree/end}} </div> ==Адабиёт== {{reflist}} 54xn74xea8cwvbt0jpmakkha13nbzuc 0 330289 1481105 1463931 2026-07-16T22:20:16Z Zosya95 54344 1481105 wikitext text/x-wiki '''Ҳаррӣ С. Труман''' [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|33-юм президенти ИМА]] буд, ки аз соли 1945 то 1953 ин вазифаро дар дӯш дошт. Ҳамчун ноиби президенти 34-ум дар соли 1945, ӯ пас аз марги [[Франклин Рузвелт|Франклин Д. Рузвелт]] дар он сол ба мақоми президентӣ расид. Баъдан, Труман дар пас аз Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ барои барқарор кардани иқтисоди Аврупои Ғарбӣ Нақшаи Маршаллро амалӣ кард ва ҳам доктринаи Труман ва ҳам [[НАТО|НАТО-ро]] барои боздоштани густариши коммунизми шӯравӣ таъсис дод. Ӯ узви [[Ҳизби демократи ИМА|Ҳизби Демократ]] буд ва як қатор ислоҳоти либералии дохилиро барои эътилофи "Созишномаи нав" пешниҳод кард, аммо аз ҷониби эътилофи консервативӣ, ки дар [[Конгресси ИМА|Конгресси Иёлоти Муттаҳида]] бартарӣ дошт, танҳо чанде аз онҳо амалӣ карда шуданд. [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1972]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1884]] [[Гурӯҳ:Президентҳои ИМА]] bngzso6276uye5d852lk17ffmnkbm5n 0 330294 1481106 1464000 2026-07-16T22:24:58Z Zosya95 54344 1481106 wikitext text/x-wiki '''Медали миллии санъат''' ҷоиза ва унвонест, ки аз ҷониби [[Конгресси ИМА|Конгресси Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] соли 1984 бо мақсади қадрдонии ба [[Ҳунарманд|рассомон]] ва ҳомиёни [[санъат]] таъсис дода шудааст. Ин як ҷоизаи бонуфузи амрикоӣ буда, баландтарин мукофотест, ки аз ҷониби ҳукумати ИМА ба рассомон ва ҳомиёни санъат дода мешавад. Номзадҳо ба Шӯрои миллии санъат, кумитаи машваратии Бунёди миллии санъат (NEA) пешниҳод карда мешаванд, ки сипас тавсияҳои худро барои супоридани он ба [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти Иёлоти Муттаҳида]] ба [[Кохи Сафед]] пешниҳод мекунад. <ref name="NEA 2018 Guide">{{Cite web|url=https://www.arts.gov/sites/default/files/2018_NEA_Guide.pdf|title=National Endowment for the Arts 2018 Guide|website=National Endowment for the Arts|accessdate=29 November 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109120454/https://www.arts.gov/sites/default/files/2018_NEA_Guide.pdf|archivedate=9 January 2019}}</ref> Медал барои NEA аз ҷониби ҳайкалтарош Роберт Грам тарҳрезӣ шудааст. ==Адабиёт== {{reflist}} {{хурд}} cftqquy9l8fihemdbn8v15llirakd8h 0 330297 1481107 1480121 2026-07-16T22:27:39Z Zosya95 54344 1481107 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ | ном = П.Ҷ. Кеннедӣ | номи аслӣ = {{lang-en|P.J. Kennedy}} | state_senate1 = Massachusetts | вазифа = [[Сенатори штат]]и Массачусетс аз 4-ум округи Саффолк | аввалдавр = 3 январи 1889 | охирдавр = 3 январи 1895 | парчам = Seal of the Senate of Massachusetts.svg | парчам2 = Flag of Massachusetts.svg | state_house2 = Massachusetts | вазифа_2 = [[Massachusetts House of Representatives' 2nd Suffolk district|2nd Suffolk]] | парчам_2 = Seal of the House of Representatives of Massachusetts.svg | парчам2_2 = Flag of Massachusetts.svg | аввалдавр_2 = 3 январи 1884 | охирдавр_2 = 3 январи 1889 | таваллуд = [[14 январ]]и [[Соли 1858|1858]] | зодгоҳ = [[Бостон]], Массачусетс, ИМА | даргузашт = [[18 май]]и [[Соли 1929|1929]] (71 сола) | маҳалли даргузашт = [[Бостон]], Массачусетс, ИМА | ҳизб = [[Ҳизби демократии ИМА|Демократӣ]] | ҳамсар = {{marriage|[[Мерӣ Августа Ҳикӣ]]|1887|1923|end=died}} | хонадон = [[Хонаводаи Кеннедӣ]] | фарзандон = {{Рӯйхат | * 4-то * [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]] }} | дин = [[Калисои католикӣ|католизм]] | пеша = {{hlist|Соҳибкор|Сиёсатмадор}} | модар = Бриҷет Мӯрфӣ | падар = [[Патрик Кеннедӣ]] }} '''Патрик Ҷозеф Кеннедӣ''' ({{lang-en|Patrick Joseph Kennedy}}) — соҳибкор ва сиёсатмадори амрикоӣ. Ӯ ва ҳамсараш Мерӣ чор фарзанд доштанд. Яке аз онҳо [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]] буд, ки баъдтар раиси Комиссияи коғазҳои қиматноки ИМА ва сафири ИМА дар Британияи Кабир шуд. Аз тарафи писараш Ҷозеф, набераҳояш шахсони номдор мешаванд: [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]] — президенти ИМА, [[Роберт Ф. Кеннедӣ]] — додситони кулл ва сенатор ва [[Эдвард Кеннедӣ|Тед Кеннедӣ]] — сенатори ИМА. Баъди аз даст додани падару бародараш ба бемории [[Бемории вабо|вабо]], Патрик маҷбур мешавад, ки аз синни 14-солагӣ ба кор кардан сар кунад. Бо мурури замон, ӯ соҳибкори муваффақ гардида, соҳиби се майхона ва як ширкати воридоти вискӣ мешавад. Баъдан, ӯ дар соҳаҳои ангишт ва бонкдорӣ ҳам сармоягузориҳои калон мекунад. Кеннедӣ шахси муҳим дар [[ҳизби демократии ИМА]] дар шаҳри [[Бостон]] буд. Гарчанде ки ӯ дар Маҷлиси намояндагони Массачусетс ва инчунин дар сенати ин штат кор кардааст, бештар дӯст медошт, ки паси парда ҳамчун роҳбари ҳизбӣ фаъолият кунад. == Солҳои хурдӣ == [[Акс:Pj_kennedy.jpg|чап|мини|Патрик Кеннедии ҷавон наздики солҳои 1870-ум]] == Мерос == Соли 1914, писари П.Ҷ. Кеннедӣ, Ҷозеф, ба [[Роуз Фитзҷералд Кеннедӣ|Роуз Фитзҷералд]], духтари калонии шаҳрдори Бостон Ҷон Ф. Фитзҷералд (1863–1950), хонадор мешавад. [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]] раиси Комиссияи коғазҳои қиматнок ва биржаи ИМА<ref name="Time" /> ва сафири ИМА дар [[Британияи Кабир]] шуд. == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Хонадони Кеннедӣ]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1929]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1858]] dyt1ouqzgtc6kuhc8vn7749swl4xii0 0 330334 1481109 1480119 2026-07-16T22:34:25Z Zosya95 54344 1481109 wikitext text/x-wiki {{Викифонидан}} {{Ходими давлатӣ | ном = Маркизаи Ҳартингтон | тасвир = Lady_Hartington.jpg | тавсифи тасвир = Kennedy in 1944, when she was a member of the [[American Red Cross]] stationed in England | ном ҳангоми таваллуд = {{lang-en|Kathleen Agnes Kennedy}} | таваллуд = [[20 феврал]]и [[Соли 1920|1920]] | зодгоҳ = [[Бруклайн, Массачусетс]], ИМА | даргузашт = [[13 май]]и [[Соли 1948|1948]] (28 сола) | маҳалли даргузашт = [[Saint-Bauzile, Ardèche]], [[French Fourth Republic|France]] | сабаби даргузашт = Садамаи ҳавопаймо | дафн = [[St Peter's Church, Edensor]], Derbyshire, England | таҳсилот = [[Riverdale Country School]]<br>Noroton Convent of the Sacred Heart<br>Holy Child Convent | alma_mater = [[Queen's College, London]]<br>[[Finch College|Finch School]]<br>Florida Commercial College | ҳамсар = {{marriage|[[William Cavendish, Marquess of Hartington]]|6 May 1944|9 September 1944|end=died}} | падар = [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]] | модар = [[Роуз Фитзҷералд Кеннедӣ | Роуз Фитзҷералд]] | дин = [[Калисои католикӣ|католисизм]] | хонадон = [[Хонаводаи Кеннедӣ]]<br />[[Cavendish family]] (by marriage) }} '''Катлин Агнес Кавендиш, маркизаи Ҳартингтон''' (née Кеннеди ; 20 феврали 1920 – 13 майи 1948), ки бо номи "'''Кик'''" '''Кеннедӣ''' низ маъруф аст,<ref>{{Cite news|author=Heil|first=Emily|title=New Kick Kennedy bio recounts her father's affairs with Hollywood actresses|url=https://www.washingtonpost.com/news/reliable-source/wp/2016/07/11/new-kick-kennedy-bio-recounts-her-fathers-affairs-with-hollywood-actresses/|accessdate=13 September 2016|work=[[The Washington Post]]|date=11 July 2016}}</ref> як чеҳраи маъруфи амрикоӣ буд. Вай духтари дуюми [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]] ва [[Роуз Фитзҷералд Кеннедӣ|Роуз Фицджералд]], хоҳари [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти ИМА]] [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]] ва сенаторҳо [[Роберт Ф. Кеннедӣ]] ва [[Эдвард Кеннедӣ|Тед Кеннедӣ]] ва ҳамсари маркизи Ҳартингтон, вориси герсоги даҳуми Девоншир буд. Вақте ки падараш сафири ИМА дар Британияи Кабир буд, Катлин дар Лондон дӯстони зиёде пайдо кард ва " нахустнамояндаи соли 1938" буд. <ref>{{Cite book|last=Siracusa|first=Joseph M.|title=Encyclopedia of the Kennedys: The People and Events That Shaped America|publisher=Bloomsbury Publishing USA|year=2012|isbn=978-1-59884-539-6|pages=423|language=en}}</ref> Ҳангоми кор бо [[Ҷунбиши байнулмилалии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар|Салиби Сурх]], вай бо Лорд Ҳартингтон, ки моҳи майи соли 1944 бо ӯ издивоҷ кард, муносибати ошиқона оғоз кард. Ӯ танҳо чор моҳ пас ҳангоми хидмати фаъол дар [[Белгия]] кушта шуд. Катлин дар соли 1948 дар садамаи ҳавопаймо ҳангоми парвоз бо дилдодаи нави худ, 8-ум граф Фитзвиллиям, ба ҷануби [[Фаронса]] парвоз карда, вафот кард. {{Эзоҳ}} ==Адабиёт== {{reflist}} [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1948]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1920]] [[Гурӯҳ:Хонадони Кеннедӣ]] lem0ekrzjv21d0zsjp4t1pdmhif2pog 1481110 1481109 2026-07-16T22:34:49Z Zosya95 54344 1481110 wikitext text/x-wiki {{Викифонидан}} {{Ходими давлатӣ | ном = Маркизаи Ҳартингтон | тасвир = Lady_Hartington.jpg | тавсифи тасвир = Kennedy in 1944, when she was a member of the [[American Red Cross]] stationed in England | ном ҳангоми таваллуд = {{lang-en|Kathleen Agnes Kennedy}} | таваллуд = [[20 феврал]]и [[Соли 1920|1920]] | зодгоҳ = [[Бруклайн, Массачусетс]], ИМА | даргузашт = [[13 май]]и [[Соли 1948|1948]] (28 сола) | маҳалли даргузашт = [[Saint-Bauzile, Ardèche]], [[French Fourth Republic|France]] | сабаби даргузашт = Садамаи ҳавопаймо | дафн = [[St Peter's Church, Edensor]], Derbyshire, England | таҳсилот = [[Riverdale Country School]]<br>Noroton Convent of the Sacred Heart<br>Holy Child Convent | alma_mater = [[Queen's College, London]]<br>[[Finch College|Finch School]]<br>Florida Commercial College | ҳамсар = {{marriage|[[William Cavendish, Marquess of Hartington]]|6 May 1944|9 September 1944|end=died}} | падар = [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]] | модар = [[Роуз Фитзҷералд Кеннедӣ | Роуз Фитзҷералд]] | дин = [[Калисои католикӣ|католисизм]] | хонадон = [[Хонаводаи Кеннедӣ]]<br />[[Cavendish family]] (by marriage) }} '''Катлин Агнес Кавендиш, маркизаи Ҳартингтон''' (née Кеннеди ; 20 феврали 1920 – 13 майи 1948), ки бо номи "'''Кик'''" '''Кеннедӣ''' низ маъруф аст,<ref>{{Cite news|author=Heil|first=Emily|title=New Kick Kennedy bio recounts her father's affairs with Hollywood actresses|url=https://www.washingtonpost.com/news/reliable-source/wp/2016/07/11/new-kick-kennedy-bio-recounts-her-fathers-affairs-with-hollywood-actresses/|accessdate=13 September 2016|work=[[The Washington Post]]|date=11 July 2016}}</ref> як чеҳраи маъруфи амрикоӣ буд. Вай духтари дуюми [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]] ва [[Роуз Фитзҷералд Кеннедӣ|Роуз Фицджералд]], хоҳари [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти ИМА]] [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]] ва сенаторҳо [[Роберт Ф. Кеннедӣ]] ва [[Эдвард Кеннедӣ|Тед Кеннедӣ]] ва ҳамсари маркизи Ҳартингтон, вориси герсоги даҳуми Девоншир буд. Вақте ки падараш сафири ИМА дар Британияи Кабир буд, Катлин дар Лондон дӯстони зиёде пайдо кард ва " нахустнамояндаи соли 1938" буд. <ref>{{Cite book|last=Siracusa|first=Joseph M.|title=Encyclopedia of the Kennedys: The People and Events That Shaped America|publisher=Bloomsbury Publishing USA|year=2012|isbn=978-1-59884-539-6|pages=423|language=en}}</ref> Ҳангоми кор бо [[Ҷунбиши байнулмилалии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар|Салиби Сурх]], вай бо Лорд Ҳартингтон, ки моҳи майи соли 1944 бо ӯ издивоҷ кард, муносибати ошиқона оғоз кард. Ӯ танҳо чор моҳ пас ҳангоми хидмати фаъол дар [[Белгия]] кушта шуд. Катлин дар соли 1948 дар садамаи ҳавопаймо ҳангоми парвоз бо дилдодаи нави худ, 8-ум граф Фитзвиллиям, ба ҷануби [[Фаронса]] парвоз карда, вафот кард. {{Эзоҳ}} ==Адабиёт== {{reflist}} [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1948]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1920]] [[Гурӯҳ:Хонадони Кеннедӣ]] h3s8hke3te3zb2djmevlyf6xdjpl6h8 1481111 1481110 2026-07-16T22:35:04Z Zosya95 54344 1481111 wikitext text/x-wiki {{Викифонидан}} {{Ходими давлатӣ | ном = Маркизаи Ҳартингтон | тасвир = Lady_Hartington.jpg | тавсифи тасвир = Kennedy in 1944, when she was a member of the [[American Red Cross]] stationed in England | ном ҳангоми таваллуд = {{lang-en|Kathleen Agnes Kennedy}} | таваллуд = [[20 феврал]]и [[Соли 1920|1920]] | зодгоҳ = [[Бруклайн, Массачусетс]], ИМА | даргузашт = [[13 май]]и [[Соли 1948|1948]] (28 сола) | маҳалли даргузашт = [[Saint-Bauzile, Ardèche]], [[French Fourth Republic|France]] | сабаби даргузашт = Садамаи ҳавопаймо | дафн = [[St Peter's Church, Edensor]], Derbyshire, England | таҳсилот = [[Riverdale Country School]]<br>Noroton Convent of the Sacred Heart<br>Holy Child Convent | alma_mater = [[Queen's College, London]]<br>[[Finch College|Finch School]]<br>Florida Commercial College | ҳамсар = {{marriage|[[William Cavendish, Marquess of Hartington]]|6 May 1944|9 September 1944|end=died}} | падар = [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]] | модар = [[Роуз Фитзҷералд Кеннедӣ | Роуз Фитзҷералд]] | дин = [[Калисои католикӣ|католисизм]] | хонадон = [[Хонаводаи Кеннедӣ]]<br />[[Cavendish family]] (by marriage) }} '''Катлин Агнес Кавендиш, маркизаи Ҳартингтон''' (née Кеннеди ; 20 феврали 1920 – 13 майи 1948), ки бо номи "'''Кик'''" '''Кеннедӣ''' низ маъруф аст,<ref>{{Cite news|author=Heil|first=Emily|title=New Kick Kennedy bio recounts her father's affairs with Hollywood actresses|url=https://www.washingtonpost.com/news/reliable-source/wp/2016/07/11/new-kick-kennedy-bio-recounts-her-fathers-affairs-with-hollywood-actresses/|accessdate=13 September 2016|work=[[The Washington Post]]|date=11 July 2016}}</ref> як чеҳраи маъруфи амрикоӣ буд. Вай духтари дуюми [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]] ва [[Роуз Фитзҷералд Кеннедӣ|Роуз Фицджералд]], хоҳари [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти ИМА]] [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]] ва сенаторҳо [[Роберт Ф. Кеннедӣ]] ва [[Эдвард Кеннедӣ|Тед Кеннедӣ]] ва ҳамсари маркизи Ҳартингтон, вориси герсоги даҳуми Девоншир буд. Вақте ки падараш сафири ИМА дар Британияи Кабир буд, Катлин дар Лондон дӯстони зиёде пайдо кард ва " нахустнамояндаи соли 1938" буд. <ref>{{Cite book|last=Siracusa|first=Joseph M.|title=Encyclopedia of the Kennedys: The People and Events That Shaped America|publisher=Bloomsbury Publishing USA|year=2012|isbn=978-1-59884-539-6|pages=423|language=en}}</ref> Ҳангоми кор бо [[Ҷунбиши байнулмилалии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар|Салиби Сурх]], вай бо Лорд Ҳартингтон, ки моҳи майи соли 1944 бо ӯ издивоҷ кард, муносибати ошиқона оғоз кард. Ӯ танҳо чор моҳ пас ҳангоми хидмати фаъол дар [[Белгия]] кушта шуд. Катлин дар соли 1948 дар садамаи ҳавопаймо ҳангоми парвоз бо дилдодаи нави худ, 8-ум граф Фитзвиллиям, ба ҷануби [[Фаронса]] парвоз карда, вафот кард. ==Эзоҳ== {{Эзоҳ}} ==Адабиёт== {{reflist}} [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1948]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1920]] [[Гурӯҳ:Хонадони Кеннедӣ]] l3it7bnbscyslcxmhz2oqt8p6303vjp 1481112 1481111 2026-07-16T22:35:17Z Zosya95 54344 1481112 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ | ном = Маркизаи Ҳартингтон | тасвир = Lady_Hartington.jpg | тавсифи тасвир = Kennedy in 1944, when she was a member of the [[American Red Cross]] stationed in England | ном ҳангоми таваллуд = {{lang-en|Kathleen Agnes Kennedy}} | таваллуд = [[20 феврал]]и [[Соли 1920|1920]] | зодгоҳ = [[Бруклайн, Массачусетс]], ИМА | даргузашт = [[13 май]]и [[Соли 1948|1948]] (28 сола) | маҳалли даргузашт = [[Saint-Bauzile, Ardèche]], [[French Fourth Republic|France]] | сабаби даргузашт = Садамаи ҳавопаймо | дафн = [[St Peter's Church, Edensor]], Derbyshire, England | таҳсилот = [[Riverdale Country School]]<br>Noroton Convent of the Sacred Heart<br>Holy Child Convent | alma_mater = [[Queen's College, London]]<br>[[Finch College|Finch School]]<br>Florida Commercial College | ҳамсар = {{marriage|[[William Cavendish, Marquess of Hartington]]|6 May 1944|9 September 1944|end=died}} | падар = [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]] | модар = [[Роуз Фитзҷералд Кеннедӣ | Роуз Фитзҷералд]] | дин = [[Калисои католикӣ|католисизм]] | хонадон = [[Хонаводаи Кеннедӣ]]<br />[[Cavendish family]] (by marriage) }} '''Катлин Агнес Кавендиш, маркизаи Ҳартингтон''' (née Кеннеди ; 20 феврали 1920 – 13 майи 1948), ки бо номи "'''Кик'''" '''Кеннедӣ''' низ маъруф аст,<ref>{{Cite news|author=Heil|first=Emily|title=New Kick Kennedy bio recounts her father's affairs with Hollywood actresses|url=https://www.washingtonpost.com/news/reliable-source/wp/2016/07/11/new-kick-kennedy-bio-recounts-her-fathers-affairs-with-hollywood-actresses/|accessdate=13 September 2016|work=[[The Washington Post]]|date=11 July 2016}}</ref> як чеҳраи маъруфи амрикоӣ буд. Вай духтари дуюми [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]] ва [[Роуз Фитзҷералд Кеннедӣ|Роуз Фицджералд]], хоҳари [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти ИМА]] [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]] ва сенаторҳо [[Роберт Ф. Кеннедӣ]] ва [[Эдвард Кеннедӣ|Тед Кеннедӣ]] ва ҳамсари маркизи Ҳартингтон, вориси герсоги даҳуми Девоншир буд. Вақте ки падараш сафири ИМА дар Британияи Кабир буд, Катлин дар Лондон дӯстони зиёде пайдо кард ва " нахустнамояндаи соли 1938" буд. <ref>{{Cite book|last=Siracusa|first=Joseph M.|title=Encyclopedia of the Kennedys: The People and Events That Shaped America|publisher=Bloomsbury Publishing USA|year=2012|isbn=978-1-59884-539-6|pages=423|language=en}}</ref> Ҳангоми кор бо [[Ҷунбиши байнулмилалии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар|Салиби Сурх]], вай бо Лорд Ҳартингтон, ки моҳи майи соли 1944 бо ӯ издивоҷ кард, муносибати ошиқона оғоз кард. Ӯ танҳо чор моҳ пас ҳангоми хидмати фаъол дар [[Белгия]] кушта шуд. Катлин дар соли 1948 дар садамаи ҳавопаймо ҳангоми парвоз бо дилдодаи нави худ, 8-ум граф Фитзвиллиям, ба ҷануби [[Фаронса]] парвоз карда, вафот кард. ==Эзоҳ== {{Эзоҳ}} ==Адабиёт== {{reflist}} [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1948]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1920]] [[Гурӯҳ:Хонадони Кеннедӣ]] deqac189m412cdk1y5ucvf16yc6ub6z 0 330335 1481108 1464172 2026-07-16T22:31:43Z Zosya95 54344 Removed redirect to [[Вашингтон (маъноҳо)]] 1481108 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 3 330344 1481114 1480921 2026-07-16T22:37:37Z Zosya95 54344 /* Огоҳӣ ба корбар:Zosya95 */ Посух додан 1481114 wikitext text/x-wiki {{Хуш омадед}}[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] 07:47, 11 апрели 2026 (UTC) == Ҳадафҳои маъмул == Ҳадафи асосии ман интишори мақолаҳо дар бораи илм ва муҳандисӣ мебошад. Ман инчунин мақсад дорам, ки дар мавзӯъҳои марбут ба забон ва фарҳанги тоҷикӣ мақолаҳо нашр кунам. Барори кор ба [[Корбар:Zosya95]] аз номи ҷамъяти Википедияи Тоҷикӣ. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:31, 16 апрели 2026 (UTC) :Раҳмати калон! [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 20:29, 16 апрели 2026 (UTC) == Дастур барои корбари Википедия == Гурӯҳбандии мавзӯотӣ дар мақола Тавсияҳо ба корбар: 1.Гурӯҳбандии мавзӯотиро вобаста ба мазмуни мақола ҷустҷу кунед, (ниг. Аз забони ВК/русӣ, анг, ва диг) ва  тарҷума намуда гузоред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 17:26, 27 апрели 2026 (UTC) == Мақолаҳои тарҷуманамудаатонро ислоҳ ва пурратар нависед == Тавсияҳо ба корбар: Дӯсти гиромӣ, бо мақсади викифонидани мақолаҳои нав дар ВК ба талаботи Роҳнамои Википедия риоя кунед. Нигаред: [[Саҳифаи аслӣ]] қисмати Роҳнамо, сипас → Равиши вироиши Википедия → [[Википедиа:Чӣ тавр мақола бояд сохт.Эҷоди|мақола]] ва [[Википедиа:Вироиши_мақолаҳо]] даромада бо талаботи Википедия шинос шавед ва омӯзед.Бидонед:мақолаҳои бе манбаъ  нигаред:([[Википедиа:Сарчашмаҳои муътабар]]),  яъне  бе сабти номи мақола дар Вебгоҳи Интернетӣ, ё ин ки – бе иқтибосе аз адабиёт бо таълифи ному насаби муаллиф, номи мақолаи китоб (маҷалла ва диг), ҷойи нашр кадом шаҳр, номи нашриёт, соли нашр, миқдори саҳифаҳои истифодагарди 1.Гурӯҳбандии мавзӯотиро вобаста ба мазмуни мақола ҷустҷу кунед, (ниг. Аз забони ВК/русӣ, анг, ва диг) ва  тарҷума намуда гузоред. 2. Истилоҳҳои дар мақолаатон гузоштаро ба қавсҳои чоркунҷа Ниг.[[шаҳрвандӣ]] ва диг. ҷудо кунед (онҳо пайванди забонӣ (Интервики) ба истилоҳҳои ВК/тоҷ. мешаванд.). 3. Аз поварақи ''Зудкор'' дар ВК/тоҷ. Намуна:== Эзоҳ == = Нигаред низ == + иловаи мақолаи дигари ВК/тоҷ.  истифода баред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:59, 13 июли 2026 (UTC) == Огоҳӣ ба корбар:Zosya95 == Дӯсти гиромӣ.Тавсияҳое, ки барои бартарафу мувофиқи талаботи дастури Википедия нисбати мақолаҳо ва вироишиҳое, ки ба [[Корбар:Zosya95]] фиристода шудааст, монанди: ''Гурӯҳбандии мавзӯотӣ нест ???, Викифонидани мақола???, мавзӯи нопурраи мақолаҳо???'' (аз моҳи апрели соли 2026) ислоҳ нашудааст. Муаллифи аввалини мақолаҳо бошед камбудиҳоятонро ислоҳ кунед. Барои ислоҳ намудани кабудиҳои муайяншуда дигар корбарон вақташонро сарф намекунанд. ОГОҲИИ ҚАТЪӢ, ислоҳ кунед, ё саҳифаи корбариатон ба мӯҳлати муайян баста мешавад. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 07:00, 16 июли 2026 (UTC) :Салом. Фаҳмидам хатоҳоямро. Ман ҳаммаашро қайд кардам ва ислоҳ карда истодаам. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 22:37, 16 июли 2026 (UTC) 5o8f09p1fdjedi2ajh3vnvjeubvz4wu 0 332645 1481001 1480125 2026-07-16T12:38:48Z Бахтиёр Раҳмониён 143088 1481001 wikitext text/x-wiki [[Акс:Бахтиёр Раҳмониён.jpg|мини|256x256пкс|Бахтиёр Раҳмониён]] {{Адиб | ном = Бахтиёр Раҳмониён | номи аслӣ = Бахтиёр Раҳмонов | тасвир = | тавсифи тасвир = | таърихи таваллуд = 29.5.1993 | зодгоҳ = {{зодгоҳ|ноҳияи Фархор}}, [[Тоҷикистон]] | таърихи даргузашт = | маҳалли даргузашт = | кишвар = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} | навъи фаъолият = {{шоир|Тоҷикистон}}, {{рӯзноманигор|Тоҷикистон}}, [[таронасаро]] | солҳои фаъолият = [[2012]]—то ҳол | навъҳои эҷод = [[назм]], [[публисистика]] | ҷоизаҳо = Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2024) | викианбор = | вебгоҳ = }} '''Бахтиёр Раҳмониён''' (''Бахтиёр'' Раҳмонов; зод. [[29 май]]и [[1993]], [[ноҳияи Фархор]], Тоҷикистон) — [[рӯзноманигор]], [[шоир]], таронасаро ва ровии тоҷик. Узви [[Иттиҳодияи нависандагони Тоҷикистон]] (аз соли 2024). == Зиндагинома == Бахтиёр Раҳмониён 29 майи соли 1993 дар ноҳияи Фархор ба дунё омадааст. Пас аз хатми мактаби миёна ба факултети журналистикаи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] дохил шуда, онро бо муваффақият хатм намудааст. Айни ҳол ба ҳайси корманди Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фаъолият менамояд. == Корнома ва эҷод == Масири кори эҷодии Бахтиёр Раҳмониён соли 2012 аз радиои «Фарҳанг» оғоз ёфтааст. Ӯ муаллиф ва гӯяндаи як силсила барномаҳои маъруфи радиоӣ, аз қабили «Маърифатафрӯз», «Фарҳангоро», «Фарҳанги завқ», «Навосанҷ» ва «Матонат» мебошад. Муддате ба ҳайси муовини сармуҳаррири рӯзномаи «Адабиёт ва санъат» кор кардааст.<ref name="adab_mahfil">{{cite web|url=https://adab.tj/mahfili-sarshor-az-javoni/|title=Маҳфили саршор аз ҷавонӣ|publisher=Адабиёт ва санъат|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> Бо садои ӯ даҳҳо асарҳои адибони классик ва муосири тоҷику ҷаҳон сабт гардида, дар «Хазинаи тилоӣ»-и Радиои Тоҷикистон маҳфуз мебошанд. Инчунин, матолиби ӯ перомуни муҳтавиёти таронаҳои сарояндагон дар шакли мақолаҳо ва барномаҳои радиоии таҳлилӣ ва интиқодӣ пайваста интишор меёбанд.<ref name="cccp_article">{{cite web|url=https://cccp.tj/tj/ijtimo/item/9617-tojiki-man-dar-safar-e-6-erod-az-1-millat-dar-horij-az-kishvar.html?tmpl=component&print=1|title=Тоҷики ман дар сафар: 6 эрод аз 1 миллат дар хориҷ аз кишвар|publisher=СССР|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref><ref name="pressa_rov">{{cite web|url=https://pressa.tj/tag/rov/|title=Мақолаҳо ва таҳлилҳои Бахтиёр Раҳмониён|publisher=Pressa.tj|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> Намунаҳои ашъораш дар маҷаллаи миллии адабии «[[Садои Шарқ]]», рӯзномаҳои «[[Адабиёт ва санъат (рӯзнома)|Адабиёт ва санъат]]», «[[Омӯзгор]]», «[[Ҷавонони Тоҷикистон]]», «Мароми пойтахт», «[[Паёми Душанбе]]» ва «[[Ба қуллаҳои дониш]]» ба чоп расидаанд.<ref name="javonon_news">{{cite web|url=https://www.javonon.tj/news/social/pish-pish-megum-pishkako-i-darara-|title=Намунаҳои эҷодӣ дар рӯзномаи «Ҷавонони Тоҷикистон»|publisher=Ҷавонони Тоҷикистон|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> === Таронсароӣ === Дар заминаи эҷоди тарона барои овозхонҳо низ пуркор буда, барои сарояндагоне чун Иззат Шарифӣ, Сафаргул Юсупова, Фирӯз Расулов, [[Файзигул Юсуфӣ|Файзигули Юсуф]], Хиромон Қурбонзода, Ҷаҳонгири Рустам, Давлаталӣ Салимов, Комрон Ҳамидов, [[Фараҳноз Шарафова]], Дӯстмуроди Раҷаб, Шаҳроми Беҳзод ва дигарон тарона навиштааст. Инчунин худи ӯ низ ба овозхонӣ ва иҷрои таронаҳои лирикӣ машғул аст. == Китобҳо == Бахтиёр Раҳмониён муаллифи се маҷмӯаи шеърӣ мебошад:<ref name="kmt_review">{{cite web|url=https://kmt.tj/tg/nazari-hos-mehan-zi-lavhi-yod-naburdan-namurdan-ast/bahtiyor-rahmoniyon/|title=Назари хос: Меҳан зи лавҳи ёд набурдан намурдан аст|publisher=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> * «Меҳри Ватан» (2011) * «Бахтнома» (2013) * «Матни сукут» (2021)<ref name="khkt_sukut">{{cite web|url=https://www.khkt.tj/ru/fehrist/kitob/item/matni-sukut.html|title=Маҷмӯаи шеърии «Матни сукут»|publisher=Хонаи китоби Тоҷикистон|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> == Ҷоизаҳо == * Барандаи Ҷоизаи Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи рӯзноманигорӣ (2020); * Ғолиби ҷойи аввали Озмуни ҷумҳуриявии «[[Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст (озмун)|Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст]]» аз рӯйи номинатсияи «Эҷоди назм» (2023); * Барандаи ҷоизаи Озмуни ҷумҳуриявии «Тараннуми Ватан» (2024);<ref name="khovar_vatan">{{cite web|url=https://khovar.tj/2024/05/be-tarin-tarannumgaroni-vatan-muajyan-gardidand/|title=Беҳтарин тараннумгарони Ватан муайян гардиданд|publisher=АМИТ «Ховар»|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> * Нишони «Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон» (2024). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.facebook.com/bahtier.ra.monien/ Саҳифаи расмии Бахтиёр Раҳмониён дар Facebook] * [https://www.youtube.com/watch?v=nlAjLZr1rOQ Клип-таронаи Бахтиёр Раҳмониён дар YouTube] * [https://sputnik.tj/20170816/matlab-dar-borai-aibdorii-eron-1023082687.html Назарҳои Бахтиёр Раҳмониён дар пойгоҳи хабарии «Sputnik»] * [https://www.tiktok.com/@baktiyar_rahmaniyan/video/7635261407705009416 Саҳифаи Бахтиёр Раҳмониён дар TikTok] {{ПБ}} 9oqhrtpntvi8r5bjryxlb0wvy7y6u3q 1481020 1481001 2026-07-16T15:26:21Z Бахтиёр Раҳмониён 143088 /* Китобҳо */ 1481020 wikitext text/x-wiki [[Акс:Бахтиёр Раҳмониён.jpg|мини|256x256пкс|Бахтиёр Раҳмониён]] {{Адиб | ном = Бахтиёр Раҳмониён | номи аслӣ = Бахтиёр Раҳмонов | тасвир = | тавсифи тасвир = | таърихи таваллуд = 29.5.1993 | зодгоҳ = {{зодгоҳ|ноҳияи Фархор}}, [[Тоҷикистон]] | таърихи даргузашт = | маҳалли даргузашт = | кишвар = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} | навъи фаъолият = {{шоир|Тоҷикистон}}, {{рӯзноманигор|Тоҷикистон}}, [[таронасаро]] | солҳои фаъолият = [[2012]]—то ҳол | навъҳои эҷод = [[назм]], [[публисистика]] | ҷоизаҳо = Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2024) | викианбор = | вебгоҳ = }} '''Бахтиёр Раҳмониён''' (''Бахтиёр'' Раҳмонов; зод. [[29 май]]и [[1993]], [[ноҳияи Фархор]], Тоҷикистон) — [[рӯзноманигор]], [[шоир]], таронасаро ва ровии тоҷик. Узви [[Иттиҳодияи нависандагони Тоҷикистон]] (аз соли 2024). == Зиндагинома == Бахтиёр Раҳмониён 29 майи соли 1993 дар ноҳияи Фархор ба дунё омадааст. Пас аз хатми мактаби миёна ба факултети журналистикаи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] дохил шуда, онро бо муваффақият хатм намудааст. Айни ҳол ба ҳайси корманди Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фаъолият менамояд. == Корнома ва эҷод == Масири кори эҷодии Бахтиёр Раҳмониён соли 2012 аз радиои «Фарҳанг» оғоз ёфтааст. Ӯ муаллиф ва гӯяндаи як силсила барномаҳои маъруфи радиоӣ, аз қабили «Маърифатафрӯз», «Фарҳангоро», «Фарҳанги завқ», «Навосанҷ» ва «Матонат» мебошад. Муддате ба ҳайси муовини сармуҳаррири рӯзномаи «Адабиёт ва санъат» кор кардааст.<ref name="adab_mahfil">{{cite web|url=https://adab.tj/mahfili-sarshor-az-javoni/|title=Маҳфили саршор аз ҷавонӣ|publisher=Адабиёт ва санъат|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> Бо садои ӯ даҳҳо асарҳои адибони классик ва муосири тоҷику ҷаҳон сабт гардида, дар «Хазинаи тилоӣ»-и Радиои Тоҷикистон маҳфуз мебошанд. Инчунин, матолиби ӯ перомуни муҳтавиёти таронаҳои сарояндагон дар шакли мақолаҳо ва барномаҳои радиоии таҳлилӣ ва интиқодӣ пайваста интишор меёбанд.<ref name="cccp_article">{{cite web|url=https://cccp.tj/tj/ijtimo/item/9617-tojiki-man-dar-safar-e-6-erod-az-1-millat-dar-horij-az-kishvar.html?tmpl=component&print=1|title=Тоҷики ман дар сафар: 6 эрод аз 1 миллат дар хориҷ аз кишвар|publisher=СССР|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref><ref name="pressa_rov">{{cite web|url=https://pressa.tj/tag/rov/|title=Мақолаҳо ва таҳлилҳои Бахтиёр Раҳмониён|publisher=Pressa.tj|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> Намунаҳои ашъораш дар маҷаллаи миллии адабии «[[Садои Шарқ]]», рӯзномаҳои «[[Адабиёт ва санъат (рӯзнома)|Адабиёт ва санъат]]», «[[Омӯзгор]]», «[[Ҷавонони Тоҷикистон]]», «Мароми пойтахт», «[[Паёми Душанбе]]» ва «[[Ба қуллаҳои дониш]]» ба чоп расидаанд.<ref name="javonon_news">{{cite web|url=https://www.javonon.tj/news/social/pish-pish-megum-pishkako-i-darara-|title=Намунаҳои эҷодӣ дар рӯзномаи «Ҷавонони Тоҷикистон»|publisher=Ҷавонони Тоҷикистон|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> === Таронсароӣ === Дар заминаи эҷоди тарона барои овозхонҳо низ пуркор буда, барои сарояндагоне чун Иззат Шарифӣ, Сафаргул Юсупова, Фирӯз Расулов, [[Файзигул Юсуфӣ|Файзигули Юсуф]], Хиромон Қурбонзода, Ҷаҳонгири Рустам, Давлаталӣ Салимов, Комрон Ҳамидов, [[Фараҳноз Шарафова]], Дӯстмуроди Раҷаб, Шаҳроми Беҳзод ва дигарон тарона навиштааст. Инчунин худи ӯ низ ба овозхонӣ ва иҷрои таронаҳои лирикӣ машғул аст. == Китобҳо == Бахтиёр Раҳмониён муаллифи се маҷмӯаи шеърӣ мебошад:<ref name="kmt_review">{{cite web|url=https://kmt.tj/tg/nazari-hos-mehan-zi-lavhi-yod-naburdan-namurdan-ast/bahtiyor-rahmoniyon/|title=Назари хос: Меҳан зи лавҳи ёд набурдан намурдан аст|publisher=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> * «Меҳри Ватан» (2011) * «Бахтнома» (2013) * «Матни сукут» (2021)<ref name="khkt_sukut">{{cite web|url=https://www.khkt.tj/ru/fehrist/kitob/item/matni-sukut.html|title=Маҷмӯаи шеърии «Матни сукут»|publisher=Хонаи китоби Тоҷикистон|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> * «Матни сукут» (нашри дуюм, 2026) * «Пайраҳаи эҷод»(перомуни таърихи фаъолияти Ансамбли халқии «Наврӯз»-и Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва корномаи ҳунарии роҳбари мусиқии ин дастаи ҳунарӣ, Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, мутриб ва овозхон Ҳусайн Шарифов) (2026) == Ҷоизаҳо == * Барандаи Ҷоизаи Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи рӯзноманигорӣ (2020); * Ғолиби ҷойи аввали Озмуни ҷумҳуриявии «[[Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст (озмун)|Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст]]» аз рӯйи номинатсияи «Эҷоди назм» (2023); * Барандаи ҷоизаи Озмуни ҷумҳуриявии «Тараннуми Ватан» (2024);<ref name="khovar_vatan">{{cite web|url=https://khovar.tj/2024/05/be-tarin-tarannumgaroni-vatan-muajyan-gardidand/|title=Беҳтарин тараннумгарони Ватан муайян гардиданд|publisher=АМИТ «Ховар»|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> * Нишони «Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон» (2024). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.facebook.com/bahtier.ra.monien/ Саҳифаи расмии Бахтиёр Раҳмониён дар Facebook] * [https://www.youtube.com/watch?v=nlAjLZr1rOQ Клип-таронаи Бахтиёр Раҳмониён дар YouTube] * [https://sputnik.tj/20170816/matlab-dar-borai-aibdorii-eron-1023082687.html Назарҳои Бахтиёр Раҳмониён дар пойгоҳи хабарии «Sputnik»] * [https://www.tiktok.com/@baktiyar_rahmaniyan/video/7635261407705009416 Саҳифаи Бахтиёр Раҳмониён дар TikTok] {{ПБ}} 4knni5d1mq7a3azgtcjhxswz9mghxnc 1481021 1481020 2026-07-16T15:29:02Z Бахтиёр Раҳмониён 143088 /* Китобҳо */ 1481021 wikitext text/x-wiki [[Акс:Бахтиёр Раҳмониён.jpg|мини|256x256пкс|Бахтиёр Раҳмониён]] {{Адиб | ном = Бахтиёр Раҳмониён | номи аслӣ = Бахтиёр Раҳмонов | тасвир = | тавсифи тасвир = | таърихи таваллуд = 29.5.1993 | зодгоҳ = {{зодгоҳ|ноҳияи Фархор}}, [[Тоҷикистон]] | таърихи даргузашт = | маҳалли даргузашт = | кишвар = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} | навъи фаъолият = {{шоир|Тоҷикистон}}, {{рӯзноманигор|Тоҷикистон}}, [[таронасаро]] | солҳои фаъолият = [[2012]]—то ҳол | навъҳои эҷод = [[назм]], [[публисистика]] | ҷоизаҳо = Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2024) | викианбор = | вебгоҳ = }} '''Бахтиёр Раҳмониён''' (''Бахтиёр'' Раҳмонов; зод. [[29 май]]и [[1993]], [[ноҳияи Фархор]], Тоҷикистон) — [[рӯзноманигор]], [[шоир]], таронасаро ва ровии тоҷик. Узви [[Иттиҳодияи нависандагони Тоҷикистон]] (аз соли 2024). == Зиндагинома == Бахтиёр Раҳмониён 29 майи соли 1993 дар ноҳияи Фархор ба дунё омадааст. Пас аз хатми мактаби миёна ба факултети журналистикаи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] дохил шуда, онро бо муваффақият хатм намудааст. Айни ҳол ба ҳайси корманди Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фаъолият менамояд. == Корнома ва эҷод == Масири кори эҷодии Бахтиёр Раҳмониён соли 2012 аз радиои «Фарҳанг» оғоз ёфтааст. Ӯ муаллиф ва гӯяндаи як силсила барномаҳои маъруфи радиоӣ, аз қабили «Маърифатафрӯз», «Фарҳангоро», «Фарҳанги завқ», «Навосанҷ» ва «Матонат» мебошад. Муддате ба ҳайси муовини сармуҳаррири рӯзномаи «Адабиёт ва санъат» кор кардааст.<ref name="adab_mahfil">{{cite web|url=https://adab.tj/mahfili-sarshor-az-javoni/|title=Маҳфили саршор аз ҷавонӣ|publisher=Адабиёт ва санъат|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> Бо садои ӯ даҳҳо асарҳои адибони классик ва муосири тоҷику ҷаҳон сабт гардида, дар «Хазинаи тилоӣ»-и Радиои Тоҷикистон маҳфуз мебошанд. Инчунин, матолиби ӯ перомуни муҳтавиёти таронаҳои сарояндагон дар шакли мақолаҳо ва барномаҳои радиоии таҳлилӣ ва интиқодӣ пайваста интишор меёбанд.<ref name="cccp_article">{{cite web|url=https://cccp.tj/tj/ijtimo/item/9617-tojiki-man-dar-safar-e-6-erod-az-1-millat-dar-horij-az-kishvar.html?tmpl=component&print=1|title=Тоҷики ман дар сафар: 6 эрод аз 1 миллат дар хориҷ аз кишвар|publisher=СССР|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref><ref name="pressa_rov">{{cite web|url=https://pressa.tj/tag/rov/|title=Мақолаҳо ва таҳлилҳои Бахтиёр Раҳмониён|publisher=Pressa.tj|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> Намунаҳои ашъораш дар маҷаллаи миллии адабии «[[Садои Шарқ]]», рӯзномаҳои «[[Адабиёт ва санъат (рӯзнома)|Адабиёт ва санъат]]», «[[Омӯзгор]]», «[[Ҷавонони Тоҷикистон]]», «Мароми пойтахт», «[[Паёми Душанбе]]» ва «[[Ба қуллаҳои дониш]]» ба чоп расидаанд.<ref name="javonon_news">{{cite web|url=https://www.javonon.tj/news/social/pish-pish-megum-pishkako-i-darara-|title=Намунаҳои эҷодӣ дар рӯзномаи «Ҷавонони Тоҷикистон»|publisher=Ҷавонони Тоҷикистон|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> === Таронсароӣ === Дар заминаи эҷоди тарона барои овозхонҳо низ пуркор буда, барои сарояндагоне чун Иззат Шарифӣ, Сафаргул Юсупова, Фирӯз Расулов, [[Файзигул Юсуфӣ|Файзигули Юсуф]], Хиромон Қурбонзода, Ҷаҳонгири Рустам, Давлаталӣ Салимов, Комрон Ҳамидов, [[Фараҳноз Шарафова]], Дӯстмуроди Раҷаб, Шаҳроми Беҳзод ва дигарон тарона навиштааст. Инчунин худи ӯ низ ба овозхонӣ ва иҷрои таронаҳои лирикӣ машғул аст. == Китобҳо == Бахтиёр Раҳмониён муаллифи 4 маҷмӯаи шеърӣ ва 1 китоби марбут ба соҳаи фарҳанг мебошад:<ref name="kmt_review">{{cite web|url=https://kmt.tj/tg/nazari-hos-mehan-zi-lavhi-yod-naburdan-namurdan-ast/bahtiyor-rahmoniyon/|title=Назари хос: Меҳан зи лавҳи ёд набурдан намурдан аст|publisher=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> * «Меҳри Ватан» (2011) * «Бахтнома» (2013) * «Матни сукут» (2021)<ref name="khkt_sukut">{{cite web|url=https://www.khkt.tj/ru/fehrist/kitob/item/matni-sukut.html|title=Маҷмӯаи шеърии «Матни сукут»|publisher=Хонаи китоби Тоҷикистон|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> * «Матни сукут» (нашри дуюм, 2026) * «Пайраҳаи эҷод» (муратиб, перомуни таърихи фаъолияти Ансамбли халқии «Наврӯз»-и Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва корномаи ҳунарии роҳбари мусиқии ин дастаи ҳунарӣ, Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, мутриб ва овозхон Ҳусайн Шарифов) (2026) == Ҷоизаҳо == * Барандаи Ҷоизаи Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи рӯзноманигорӣ (2020); * Ғолиби ҷойи аввали Озмуни ҷумҳуриявии «[[Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст (озмун)|Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст]]» аз рӯйи номинатсияи «Эҷоди назм» (2023); * Барандаи ҷоизаи Озмуни ҷумҳуриявии «Тараннуми Ватан» (2024);<ref name="khovar_vatan">{{cite web|url=https://khovar.tj/2024/05/be-tarin-tarannumgaroni-vatan-muajyan-gardidand/|title=Беҳтарин тараннумгарони Ватан муайян гардиданд|publisher=АМИТ «Ховар»|language=tg|access-date=2026-07-13}}</ref> * Нишони «Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон» (2024). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.facebook.com/bahtier.ra.monien/ Саҳифаи расмии Бахтиёр Раҳмониён дар Facebook] * [https://www.youtube.com/watch?v=nlAjLZr1rOQ Клип-таронаи Бахтиёр Раҳмониён дар YouTube] * [https://sputnik.tj/20170816/matlab-dar-borai-aibdorii-eron-1023082687.html Назарҳои Бахтиёр Раҳмониён дар пойгоҳи хабарии «Sputnik»] * [https://www.tiktok.com/@baktiyar_rahmaniyan/video/7635261407705009416 Саҳифаи Бахтиёр Раҳмониён дар TikTok] {{ПБ}} 9lbq3ujah6u68hdp8p1mzavtitp27ye 0 332660 1481192 1480286 2026-07-17T03:49:48Z VASHGIRD 8035 1481192 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Шодӣ Шокирзода |номи аслӣ = Шодӣ Шокиров |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 2.8.1968 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|ноҳияи Масчо}}, [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[адабиётшиносӣ]], [[нақди адабӣ]] |ҷойҳои кор = маҷаллаи «Адаб», маҷаллаи «Маорифи Тоҷикистон», маҷаллаи «Маърифати омӯзгор» |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} (1999) |унвонҳои илмӣ = |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] (1993) |роҳбари илмӣ = [[Расул Ҳодизода]] |шогирдони маъруф = |маъруф ба = пажӯҳиши таърихи маориф ва тасвирсозии [[Саноӣ|Ҳаким Саноӣ]] |ҷоизаҳо = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]]<br>[[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]] (1999)<br>[[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2007) |сайт = }} '''Шодӣ Шокирзода''' (''Шодӣ Шокиров''; зод. [[2 август]]и [[1968]], деҳаи Оббурдон, [[ноҳияи Масчо]], [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — адабиётшинос, {{мутарҷим|Тоҷикистон}} ва {{рӯзноманигор|Тоҷикистон}}и тоҷик. Номзади илмҳои филологӣ (1999). == Зиндагинома == Шодӣ Шокирзода соли 1985 баъди хатми мактаби миёнаи № 17-и зодгоҳаш ба факултаи филологияи тоҷики [[Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] дохил шуд. Солҳои 1987–1989 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС хидмати ҳарбиро адо намуд. Соли 1993 донишгоҳро бо ихтисоси филолог, муаллими забон ва адабиёти тоҷик хатм кардааст. Аз апрели соли 1991 ба ҳайси котиби масъули ҳафтаномаи «Умед»-и Бунёди кӯдакони Тоҷикистон ба фаъолият оғоз намуд. Аз соли 1992 ҳамчун муҳаррири шуъбаи маҷаллаи «Адаб» ба кор гузашта, баъдан дар вазифаҳои котиби масъул (1994–1997) ва сардабири ҳамин маҷалла (1997–2006) кор кард. Солҳои 2006–2019 сардабири маҷаллаи «Маорифи Тоҷикистон» ва солҳои 2019–2023 сардабири маҷаллаи «Маърифати омӯзгор» буд. Аз соли 2006 ташкилоти ҷамъиятии «Маркази омӯзиш, таҳқиқ, тарҷума ва нашри адабиёти ҷаҳон»-ро таъсис дод, ки маҷаллаи семоҳаи «Адаб»-ро нашр мекунад. == Фаъолияти илмӣ ва адабӣ == Роҷеъ ба масъалаҳои гуногуни адабиёти классикӣ ва муосири форсу тоҷик, нақди адабӣ ва илму маориф пажӯҳиш мебарад. Соли 1999 таҳти роҳбарии шарқшиноси маъруф, профессор [[Расул Ҳодизода]] дар мавзуи «Тавсиф дар ғазалиёти Ҳаким Саноӣ» рисолаи номзадиашро дифоъ намуд. Муаллифи китобҳои илмӣ-оммавӣ ва бадеӣ-публитсистии «Мубтадои ишқ» (1995), «Захмҳои зиндагӣ ва захмҳои ишқ» (1995), «Дар суҳбати соҳибдилон» (1996), «Ғаввоси дарёи хирад» (1996), «Тавсиф дар ғазалиёти Ҳаким Саноӣ» (2000), «Сафар ба кишвари нур» (2008), «Оинадори муҳаббату зебоӣ» (2020), «Шахсияти бузурги таърихсоз» (2020)<ref>{{Cite web|url=http://old.kmt.tj/kitobi-nav-shodi-shokirzoda-shahsiyati-buzurgi-tarihsoz|title=Китоби нав. Шодӣ Шокирзода: Шахсияти бузурги таърихсоз {{!}} Китобхонаи миллии Тоҷикистон|website=old.kmt.tj|accessdate=2026-07-13}}</ref>, «Нахустин нозири маорифи Тоҷикистон» (2022), «Ганҷинафишони мулки маънӣ» (2024) ва ғайра мебошад. Мақолаҳои илмиву адабии ӯ дар нашрияҳои муътамад, аз ҷумла дар «[[Донишномаи Рӯдакӣ]]» ба чоп расидаанд<ref>«Донишномаи Рӯдакӣ» / Сармуҳаррир А. Қурбонзода. — Душанбе, 2008.</ref>. === Фаъолияти тарҷумонӣ === Ба муносибати 1150-солагии [[Рӯдакӣ]] рисолаи донишманди маъруф И. С. Брагинский «Абуабдуллоҳ Ҷаъфари Рӯдакӣ»-ро аз русӣ ба тоҷикӣ тарҷума кард (2008). Инчунин китоби «Ҳикмати куҳандиёри Чин» (1995) ва ашъори як қатор адибони аврупоиро ба тоҷикӣ баргардонидааст. == Ҷоизаҳо == * [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] * [[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]] (1999) * [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2007) == Адабиёт == * ''Абдурашид Самадов.'' Фидоии адабиёт // Инсони комил (Маҷмӯи мақола, ёддошт ва портретҳо. Китоби 1). — Душанбе: ЭР-граф, 2021. — С. 182–184.<ref>{{Китоб|муаллиф=Абдурашид Самадов|унвон=Инсони комил (Маҷмӯи мақола, ёддошт ва портретҳо. Китоби 1)|нашриёт=ЭР-граф|шаҳр=Душанбе|сол=2021|саҳифаҳо=182–184}}</ref> * Донишномаи Рӯдакӣ / Сармуҳаррир А. Қурбонзода. — Душанбе, 2008. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Адабиётшиносони Тоҷикистон]] ozc0qh24bi5opm9zwtled1cs8jr4arf 1481193 1481192 2026-07-17T03:58:32Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1481193 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Шодӣ Шокирзода |номи аслӣ = Шодӣ Шокиров |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 2.8.1968 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|ноҳияи Масчо}}, [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[адабиётшиносӣ]], [[нақди адабӣ]] |ҷойҳои кор = маҷаллаи «Адаб», маҷаллаи «Маорифи Тоҷикистон», маҷаллаи «Маърифати омӯзгор» |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} (1999) |унвонҳои илмӣ = |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] (1993) |роҳбари илмӣ = [[Расул Ҳодизода]] |шогирдони маъруф = |маъруф ба = пажӯҳиши таърихи маориф ва тасвирсозии [[Саноӣ|Ҳаким Саноӣ]] |ҷоизаҳо = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]]<br>[[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]] (1999)<br>[[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2007) |сайт = }} '''Шодӣ Шокирзода''' (''Шодӣ Шокиров''; зод. [[2 август]]и [[1968]], деҳаи Оббурдон, [[ноҳияи Масчо]], [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — адабиётшинос, {{мутарҷим|Тоҷикистон}} ва {{рӯзноманигор|Тоҷикистон}}и тоҷик. Номзади илмҳои филологӣ (1999). == Зиндагинома == Шодӣ Шокирзода соли 1985 баъди хатми мактаби миёнаи № 17-и зодгоҳаш ба факултаи филологияи тоҷики [[Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] дохил шуд. Солҳои 1987–1989 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС хидмати ҳарбиро адо намуд. Соли 1993 донишгоҳро бо ихтисоси филолог, муаллими забон ва адабиёти тоҷик хатм кардааст. Аз апрели соли 1991 ба ҳайси котиби масъули ҳафтаномаи «Умед»-и Бунёди кӯдакони Тоҷикистон ба фаъолият оғоз намуд. Аз соли 1992 ҳамчун муҳаррири шуъбаи маҷаллаи «Адаб» ба кор гузашта, баъдан дар вазифаҳои котиби масъул (1994–1997) ва сардабири ҳамин маҷалла (1997–2006) кор кард. Солҳои 2006–2019 сардабири маҷаллаи «Маорифи Тоҷикистон» ва солҳои 2019–2023 сардабири маҷаллаи «Маърифати омӯзгор» буд. Аз соли 2006 ташкилоти ҷамъиятии «Маркази омӯзиш, таҳқиқ, тарҷума ва нашри адабиёти ҷаҳон»-ро таъсис дод, ки маҷаллаи семоҳаи «Адаб»-ро нашр мекунад. == Фаъолияти илмӣ ва адабӣ == Роҷеъ ба масъалаҳои гуногуни адабиёти классикӣ ва муосири форсу тоҷик, нақди адабӣ ва илму маориф пажӯҳиш мебарад. Соли 1999 таҳти роҳбарии шарқшиноси маъруф, профессор [[Расул Ҳодизода]] дар мавзуи «Тавсиф дар ғазалиёти Ҳаким Саноӣ» рисолаи номзадиашро дифоъ намуд. Муаллифи китобҳои илмӣ-оммавӣ ва бадеӣ-публитсистии «Мубтадои ишқ» (1995), «Захмҳои зиндагӣ ва захмҳои ишқ» (1995), «Дар суҳбати соҳибдилон» (1996), «Ғаввоси дарёи хирад» (1996), «Тавсиф дар ғазалиёти Ҳаким Саноӣ» (2000), «Сафар ба кишвари нур» (2008), «Оинадори муҳаббату зебоӣ» (2020), «Шахсияти бузурги таърихсоз» (2020)<ref>{{Cite web|url=http://old.kmt.tj/kitobi-nav-shodi-shokirzoda-shahsiyati-buzurgi-tarihsoz|title=Китоби нав. Шодӣ Шокирзода: Шахсияти бузурги таърихсоз|website=old.kmt.tj|accessdate=2026-07-13|publisher=Китобхонаи миллии Тоҷикистон}}</ref>, «Нахустин нозири маорифи Тоҷикистон» (2022), «Ганҷинафишони мулки маънӣ» (2024) ва ғайра мебошад. Мақолаҳои илмиву адабии ӯ дар нашрияҳои муътамад, аз ҷумла дар «[[Донишномаи Рӯдакӣ]]» ба чоп расидаанд. === Фаъолияти тарҷумонӣ === Ба муносибати 1150-солагии [[Рӯдакӣ]] рисолаи донишманди маъруф И. С. Брагинский «Абуабдуллоҳ Ҷаъфари Рӯдакӣ»-ро аз русӣ ба тоҷикӣ тарҷума кард (2008). Инчунин китоби «Ҳикмати куҳандиёри Чин» (1995) ва ашъори як қатор адибони аврупоиро ба тоҷикӣ баргардонидааст. == Ҷоизаҳо == * [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] * [[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]] (1999) * [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2007) == Адабиёт == * ''Абдурашид Самадов.'' Фидоии адабиёт // Инсони комил (Маҷмӯи мақола, ёддошт ва портретҳо. Китоби 1). — Д.: ЭР-граф, 2021. — С. 182–184. * Донишномаи Рӯдакӣ (иборат аз 4 ҷилд, Ҷ. 3 . Т–Я). — Д., 2018. — 577 с. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Адабиётшиносони Тоҷикистон]] c0ncv6y09ehfqv6nm32avlvya6lyh9v 1481194 1481193 2026-07-17T03:58:52Z VASHGIRD 8035 /* Фаъолияти илмӣ ва адабӣ */ 1481194 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Шодӣ Шокирзода |номи аслӣ = Шодӣ Шокиров |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 2.8.1968 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|ноҳияи Масчо}}, [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[адабиётшиносӣ]], [[нақди адабӣ]] |ҷойҳои кор = маҷаллаи «Адаб», маҷаллаи «Маорифи Тоҷикистон», маҷаллаи «Маърифати омӯзгор» |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} (1999) |унвонҳои илмӣ = |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] (1993) |роҳбари илмӣ = [[Расул Ҳодизода]] |шогирдони маъруф = |маъруф ба = пажӯҳиши таърихи маориф ва тасвирсозии [[Саноӣ|Ҳаким Саноӣ]] |ҷоизаҳо = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]]<br>[[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]] (1999)<br>[[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2007) |сайт = }} '''Шодӣ Шокирзода''' (''Шодӣ Шокиров''; зод. [[2 август]]и [[1968]], деҳаи Оббурдон, [[ноҳияи Масчо]], [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — адабиётшинос, {{мутарҷим|Тоҷикистон}} ва {{рӯзноманигор|Тоҷикистон}}и тоҷик. Номзади илмҳои филологӣ (1999). == Зиндагинома == Шодӣ Шокирзода соли 1985 баъди хатми мактаби миёнаи № 17-и зодгоҳаш ба факултаи филологияи тоҷики [[Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] дохил шуд. Солҳои 1987–1989 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС хидмати ҳарбиро адо намуд. Соли 1993 донишгоҳро бо ихтисоси филолог, муаллими забон ва адабиёти тоҷик хатм кардааст. Аз апрели соли 1991 ба ҳайси котиби масъули ҳафтаномаи «Умед»-и Бунёди кӯдакони Тоҷикистон ба фаъолият оғоз намуд. Аз соли 1992 ҳамчун муҳаррири шуъбаи маҷаллаи «Адаб» ба кор гузашта, баъдан дар вазифаҳои котиби масъул (1994–1997) ва сардабири ҳамин маҷалла (1997–2006) кор кард. Солҳои 2006–2019 сардабири маҷаллаи «Маорифи Тоҷикистон» ва солҳои 2019–2023 сардабири маҷаллаи «Маърифати омӯзгор» буд. Аз соли 2006 ташкилоти ҷамъиятии «Маркази омӯзиш, таҳқиқ, тарҷума ва нашри адабиёти ҷаҳон»-ро таъсис дод, ки маҷаллаи семоҳаи «Адаб»-ро нашр мекунад. == Фаъолияти илмӣ ва адабӣ == Роҷеъ ба масъалаҳои гуногуни адабиёти классикӣ ва муосири форсу тоҷик, нақди адабӣ ва илму маориф пажӯҳиш мебарад. Соли 1999 таҳти роҳбарии шарқшиноси маъруф, профессор [[Расул Ҳодизода]] дар мавзуи «Тавсиф дар ғазалиёти Ҳаким Саноӣ» рисолаи номзадиашро дифоъ намуд. Муаллифи китобҳои илмӣ-оммавӣ ва бадеӣ-публитсистии «Мубтадои ишқ» (1995), «Захмҳои зиндагӣ ва захмҳои ишқ» (1995), «Дар суҳбати соҳибдилон» (1996), «Ғаввоси дарёи хирад» (1996), «Тавсиф дар ғазалиёти Ҳаким Саноӣ» (2000), «Сафар ба кишвари нур» (2008), «Оинадори муҳаббату зебоӣ» (2020), «Шахсияти бузурги таърихсоз» (2020)<ref>{{Cite web|url=http://old.kmt.tj/kitobi-nav-shodi-shokirzoda-shahsiyati-buzurgi-tarihsoz|title=Китоби нав. Шодӣ Шокирзода: Шахсияти бузурги таърихсоз|website=old.kmt.tj|accessdate=2026-07-13|publisher=Китобхонаи миллии Тоҷикистон}}</ref>, «Нахустин нозири маорифи Тоҷикистон» (2022), «Ганҷинафишони мулки маънӣ» (2024) ва ғайра мебошад. Мақолаҳои илмиву адабии ӯ дар нашрияҳои муътамад, аз ҷумла дар «[[Донишномаи Рӯдакӣ]]» ба чоп расидаанд. === Тарҷумонӣ === Ба муносибати 1150-солагии [[Рӯдакӣ]] рисолаи донишманди маъруф И. С. Брагинский «Абуабдуллоҳ Ҷаъфари Рӯдакӣ»-ро аз русӣ ба тоҷикӣ тарҷума кард (2008). Инчунин китоби «Ҳикмати куҳандиёри Чин» (1995) ва ашъори як қатор адибони аврупоиро ба тоҷикӣ баргардонидааст. == Ҷоизаҳо == * [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] * [[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]] (1999) * [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2007) == Адабиёт == * ''Абдурашид Самадов.'' Фидоии адабиёт // Инсони комил (Маҷмӯи мақола, ёддошт ва портретҳо. Китоби 1). — Д.: ЭР-граф, 2021. — С. 182–184. * Донишномаи Рӯдакӣ (иборат аз 4 ҷилд, Ҷ. 3 . Т–Я). — Д., 2018. — 577 с. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Адабиётшиносони Тоҷикистон]] ig8guxywc286rznvq64dvx4o64zugyp 1481195 1481194 2026-07-17T03:59:08Z VASHGIRD 8035 1481195 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Шодӣ Шокирзода |номи аслӣ = Шодӣ Шокиров |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 2.8.1968 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|ноҳияи Масчо}}, [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[адабиётшиносӣ]], [[нақди адабӣ]] |ҷойҳои кор = маҷаллаи «Адаб», маҷаллаи «Маорифи Тоҷикистон», маҷаллаи «Маърифати омӯзгор» |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} (1999) |унвонҳои илмӣ = |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] (1993) |роҳбари илмӣ = [[Расул Ҳодизода]] |шогирдони маъруф = |маъруф ба = пажӯҳиши таърихи маориф ва тасвирсозии [[Саноӣ|Ҳаким Саноӣ]] |ҷоизаҳо = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]]<br>[[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]] (1999)<br>[[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2007) |сайт = }} '''Шодӣ Шокирзода''' (''Шодӣ Шокиров''; зод. [[2 август]]и [[1968]], деҳаи Оббурдон, [[ноҳияи Масчо]], [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — адабиётшинос, {{мутарҷим|Тоҷикистон}} ва {{рӯзноманигор|Тоҷикистон}}<nowiki/>и тоҷик, номзади илмҳои филология (1999). == Зиндагинома == Шодӣ Шокирзода соли 1985 баъди хатми мактаби миёнаи № 17-и зодгоҳаш ба факултаи филологияи тоҷики [[Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] дохил шуд. Солҳои 1987–1989 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС хидмати ҳарбиро адо намуд. Соли 1993 донишгоҳро бо ихтисоси филолог, муаллими забон ва адабиёти тоҷик хатм кардааст. Аз апрели соли 1991 ба ҳайси котиби масъули ҳафтаномаи «Умед»-и Бунёди кӯдакони Тоҷикистон ба фаъолият оғоз намуд. Аз соли 1992 ҳамчун муҳаррири шуъбаи маҷаллаи «Адаб» ба кор гузашта, баъдан дар вазифаҳои котиби масъул (1994–1997) ва сардабири ҳамин маҷалла (1997–2006) кор кард. Солҳои 2006–2019 сардабири маҷаллаи «Маорифи Тоҷикистон» ва солҳои 2019–2023 сардабири маҷаллаи «Маърифати омӯзгор» буд. Аз соли 2006 ташкилоти ҷамъиятии «Маркази омӯзиш, таҳқиқ, тарҷума ва нашри адабиёти ҷаҳон»-ро таъсис дод, ки маҷаллаи семоҳаи «Адаб»-ро нашр мекунад. == Фаъолияти илмӣ ва адабӣ == Роҷеъ ба масъалаҳои гуногуни адабиёти классикӣ ва муосири форсу тоҷик, нақди адабӣ ва илму маориф пажӯҳиш мебарад. Соли 1999 таҳти роҳбарии шарқшиноси маъруф, профессор [[Расул Ҳодизода]] дар мавзуи «Тавсиф дар ғазалиёти Ҳаким Саноӣ» рисолаи номзадиашро дифоъ намуд. Муаллифи китобҳои илмӣ-оммавӣ ва бадеӣ-публитсистии «Мубтадои ишқ» (1995), «Захмҳои зиндагӣ ва захмҳои ишқ» (1995), «Дар суҳбати соҳибдилон» (1996), «Ғаввоси дарёи хирад» (1996), «Тавсиф дар ғазалиёти Ҳаким Саноӣ» (2000), «Сафар ба кишвари нур» (2008), «Оинадори муҳаббату зебоӣ» (2020), «Шахсияти бузурги таърихсоз» (2020)<ref>{{Cite web|url=http://old.kmt.tj/kitobi-nav-shodi-shokirzoda-shahsiyati-buzurgi-tarihsoz|title=Китоби нав. Шодӣ Шокирзода: Шахсияти бузурги таърихсоз|website=old.kmt.tj|accessdate=2026-07-13|publisher=Китобхонаи миллии Тоҷикистон}}</ref>, «Нахустин нозири маорифи Тоҷикистон» (2022), «Ганҷинафишони мулки маънӣ» (2024) ва ғайра мебошад. Мақолаҳои илмиву адабии ӯ дар нашрияҳои муътамад, аз ҷумла дар «[[Донишномаи Рӯдакӣ]]» ба чоп расидаанд. === Тарҷумонӣ === Ба муносибати 1150-солагии [[Рӯдакӣ]] рисолаи донишманди маъруф И. С. Брагинский «Абуабдуллоҳ Ҷаъфари Рӯдакӣ»-ро аз русӣ ба тоҷикӣ тарҷума кард (2008). Инчунин китоби «Ҳикмати куҳандиёри Чин» (1995) ва ашъори як қатор адибони аврупоиро ба тоҷикӣ баргардонидааст. == Ҷоизаҳо == * [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] * [[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]] (1999) * [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2007) == Адабиёт == * ''Абдурашид Самадов.'' Фидоии адабиёт // Инсони комил (Маҷмӯи мақола, ёддошт ва портретҳо. Китоби 1). — Д.: ЭР-граф, 2021. — С. 182–184. * Донишномаи Рӯдакӣ (иборат аз 4 ҷилд, Ҷ. 3 . Т–Я). — Д., 2018. — 577 с. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Адабиётшиносони Тоҷикистон]] blplcty7h1gs6h7tyn6j3yqgxi8a40e 1481196 1481195 2026-07-17T04:00:56Z VASHGIRD 8035 /* Фаъолияти илмӣ ва адабӣ */ 1481196 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Шодӣ Шокирзода |номи аслӣ = Шодӣ Шокиров |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 2.8.1968 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|ноҳияи Масчо}}, [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[адабиётшиносӣ]], [[нақди адабӣ]] |ҷойҳои кор = маҷаллаи «Адаб», маҷаллаи «Маорифи Тоҷикистон», маҷаллаи «Маърифати омӯзгор» |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} (1999) |унвонҳои илмӣ = |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] (1993) |роҳбари илмӣ = [[Расул Ҳодизода]] |шогирдони маъруф = |маъруф ба = пажӯҳиши таърихи маориф ва тасвирсозии [[Саноӣ|Ҳаким Саноӣ]] |ҷоизаҳо = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]]<br>[[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]] (1999)<br>[[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2007) |сайт = }} '''Шодӣ Шокирзода''' (''Шодӣ Шокиров''; зод. [[2 август]]и [[1968]], деҳаи Оббурдон, [[ноҳияи Масчо]], [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[адабиётшинос]], {{мутарҷим|Тоҷикистон}} ва {{рӯзноманигор|Тоҷикистон}}<nowiki/>и тоҷик, номзади илмҳои филология (1999). == Зиндагинома == Шодӣ Шокирзода соли 1985 баъди хатми мактаби миёнаи № 17-и зодгоҳаш ба факултаи филологияи тоҷики [[Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] дохил шуд. Солҳои 1987–1989 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС хидмати ҳарбиро адо намуд. Соли 1993 донишгоҳро бо ихтисоси филолог, муаллими забон ва адабиёти тоҷик хатм кардааст. Аз апрели соли 1991 ба ҳайси котиби масъули ҳафтаномаи «Умед»-и Бунёди кӯдакони Тоҷикистон ба фаъолият оғоз намуд. Аз соли 1992 ҳамчун муҳаррири шуъбаи маҷаллаи «Адаб» ба кор гузашта, баъдан дар вазифаҳои котиби масъул (1994–1997) ва сардабири ҳамин маҷалла (1997–2006) кор кард. Солҳои 2006–2019 сардабири маҷаллаи «Маорифи Тоҷикистон» ва солҳои 2019–2023 сардабири маҷаллаи «Маърифати омӯзгор» буд. Аз соли 2006 ташкилоти ҷамъиятии «Маркази омӯзиш, таҳқиқ, тарҷума ва нашри адабиёти ҷаҳон»-ро таъсис дод, ки маҷаллаи семоҳаи «Адаб»-ро нашр мекунад. == Фаъолияти илмӣ ва адабӣ == Роҷеъ ба масъалаҳои гуногуни адабиёти классикӣ ва муосири форсу тоҷик, нақди адабӣ ва илму маориф пажӯҳиш мебарад. Соли 1999 таҳти роҳбарии шарқшиноси маъруф, профессор [[Расул Ҳодизода]] дар мавзуи «Тавсиф дар ғазалиёти Ҳаким Саноӣ» рисолаи номзадиашро дифоъ намуд. Муаллифи китобҳои илмӣ-оммавӣ ва бадеӣ-публитсистии «Мубтадои ишқ» (1995), «Захмҳои зиндагӣ ва захмҳои ишқ» (1995), «Дар суҳбати соҳибдилон» (1996), «Ғаввоси дарёи хирад» (1996), «Тавсиф дар ғазалиёти Ҳаким Саноӣ» (2000), «Сафар ба кишвари нур» (2008), «Оинадори муҳаббату зебоӣ» (2020), «Шахсияти бузурги таърихсоз» (2020)<ref>{{Cite web|url=http://old.kmt.tj/kitobi-nav-shodi-shokirzoda-shahsiyati-buzurgi-tarihsoz|title=Китоби нав. Шодӣ Шокирзода: Шахсияти бузурги таърихсоз|website=old.kmt.tj|accessdate=2026-07-13|publisher=Китобхонаи миллии Тоҷикистон}}</ref>, «Нахустин нозири маорифи Тоҷикистон» (2022), «Ганҷинафишони мулки маънӣ» (2024) ва ғайра мебошад. Мақолаҳои илмиву адабии ӯ дар нашрияҳои муътамад, аз ҷумла дар «[[Донишномаи Рӯдакӣ]]» ба чоп расидаанд. === Тарҷумонӣ === Ба муносибати 1150-солагии [[Рӯдакӣ]] рисолаи донишманди маъруф И. С. Брагинский «Абуабдуллоҳ Ҷаъфари Рӯдакӣ»-ро аз русӣ ба тоҷикӣ тарҷума кард (2008). Инчунин китоби «Ҳикмати куҳандиёри Чин» (1995) ва ашъори чандин адибони аврупоиро ба тоҷикӣ баргардонидааст. == Ҷоизаҳо == * [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] * [[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]] (1999) * [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2007) == Адабиёт == * ''Абдурашид Самадов.'' Фидоии адабиёт // Инсони комил (Маҷмӯи мақола, ёддошт ва портретҳо. Китоби 1). — Д.: ЭР-граф, 2021. — С. 182–184. * Донишномаи Рӯдакӣ (иборат аз 4 ҷилд, Ҷ. 3 . Т–Я). — Д., 2018. — 577 с. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Адабиётшиносони Тоҷикистон]] 3feszofhgtz1bii7b2zrqusquowwp8o 1481213 1481196 2026-07-17T04:58:00Z VASHGIRD 8035 1481213 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Шодӣ Шокирзода |номи аслӣ = Шодӣ Шокиров |тасвир = Шодӣ Шокирзода.jpeg |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 2.8.1968 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|ноҳияи Масчо}}, [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[адабиётшиносӣ]], [[нақди адабӣ]] |ҷойҳои кор = маҷаллаи «Адаб», маҷаллаи «Маорифи Тоҷикистон», маҷаллаи «Маърифати омӯзгор» |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} (1999) |унвонҳои илмӣ = |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] (1993) |роҳбари илмӣ = [[Расул Ҳодизода]] |шогирдони маъруф = |маъруф ба = пажӯҳиши таърихи маориф ва тасвирсозии [[Саноӣ|Ҳаким Саноӣ]] |ҷоизаҳо = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]]<br>[[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]] (1999)<br>[[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2007) |сайт = }} '''Шодӣ Шокирзода''' (''Шодӣ Шокиров''; зод. [[2 август]]и [[1968]], деҳаи Оббурдон, [[ноҳияи Масчо]], [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[адабиётшинос]], {{мутарҷим|Тоҷикистон}} ва {{рӯзноманигор|Тоҷикистон}}<nowiki/>и тоҷик, номзади илмҳои филология (1999). == Зиндагинома == Шодӣ Шокирзода соли 1985 баъди хатми мактаби миёнаи № 17-и зодгоҳаш ба факултаи филологияи тоҷики [[Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] дохил шуд. Солҳои 1987–1989 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС хидмати ҳарбиро адо намуд. Соли 1993 донишгоҳро бо ихтисоси филолог, муаллими забон ва адабиёти тоҷик хатм кардааст. Аз апрели соли 1991 ба ҳайси котиби масъули ҳафтаномаи «Умед»-и Бунёди кӯдакони Тоҷикистон ба фаъолият оғоз намуд. Аз соли 1992 ҳамчун муҳаррири шуъбаи маҷаллаи «Адаб» ба кор гузашта, баъдан дар вазифаҳои котиби масъул (1994–1997) ва сардабири ҳамин маҷалла (1997–2006) кор кард. Солҳои 2006–2019 сардабири маҷаллаи «Маорифи Тоҷикистон» ва солҳои 2019–2023 сардабири маҷаллаи «Маърифати омӯзгор» буд. Аз соли 2006 ташкилоти ҷамъиятии «Маркази омӯзиш, таҳқиқ, тарҷума ва нашри адабиёти ҷаҳон»-ро таъсис дод, ки маҷаллаи семоҳаи «Адаб»-ро нашр мекунад. == Фаъолияти илмӣ ва адабӣ == Роҷеъ ба масъалаҳои гуногуни адабиёти классикӣ ва муосири форсу тоҷик, нақди адабӣ ва илму маориф пажӯҳиш мебарад. Соли 1999 таҳти роҳбарии шарқшиноси маъруф, профессор [[Расул Ҳодизода]] дар мавзуи «Тавсиф дар ғазалиёти Ҳаким Саноӣ» рисолаи номзадиашро дифоъ намуд. Муаллифи китобҳои илмӣ-оммавӣ ва бадеӣ-публитсистии «Мубтадои ишқ» (1995), «Захмҳои зиндагӣ ва захмҳои ишқ» (1995), «Дар суҳбати соҳибдилон» (1996), «Ғаввоси дарёи хирад» (1996), «Тавсиф дар ғазалиёти Ҳаким Саноӣ» (2000), «Сафар ба кишвари нур» (2008), «Оинадори муҳаббату зебоӣ» (2020), «Шахсияти бузурги таърихсоз» (2020)<ref>{{Cite web|url=http://old.kmt.tj/kitobi-nav-shodi-shokirzoda-shahsiyati-buzurgi-tarihsoz|title=Китоби нав. Шодӣ Шокирзода: Шахсияти бузурги таърихсоз|website=old.kmt.tj|accessdate=2026-07-13|publisher=Китобхонаи миллии Тоҷикистон}}</ref>, «Нахустин нозири маорифи Тоҷикистон» (2022), «Ганҷинафишони мулки маънӣ» (2024) ва ғайра мебошад. Мақолаҳои илмиву адабии ӯ дар нашрияҳои муътамад, аз ҷумла дар «[[Донишномаи Рӯдакӣ]]» ба чоп расидаанд. === Тарҷумонӣ === Ба муносибати 1150-солагии [[Рӯдакӣ]] рисолаи донишманди маъруф И. С. Брагинский «Абуабдуллоҳ Ҷаъфари Рӯдакӣ»-ро аз русӣ ба тоҷикӣ тарҷума кард (2008). Инчунин китоби «Ҳикмати куҳандиёри Чин» (1995) ва ашъори чандин адибони аврупоиро ба тоҷикӣ баргардонидааст. == Ҷоизаҳо == * [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] * [[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]] (1999) * [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2007) == Адабиёт == * ''Абдурашид Самадов.'' Фидоии адабиёт // Инсони комил (Маҷмӯи мақола, ёддошт ва портретҳо. Китоби 1). — Д.: ЭР-граф, 2021. — С. 182–184. * Донишномаи Рӯдакӣ (иборат аз 4 ҷилд, Ҷ. 3 . Т–Я). — Д., 2018. — 577 с. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Адабиётшиносони Тоҷикистон]] ked810398gm5geycrp91667zv1sthtx 10 332750 1481148 1480871 2026-07-16T23:40:19Z Zosya95 54344 1481148 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Cercideae|rang=Авлод|latin=Cercis|name=Арғувон||link=Арғувон (авлод)}} 516c4k80opmo1lwj69uz10ova7yljer 1481149 1481148 2026-07-16T23:40:47Z Zosya95 54344 1481149 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Cercideae|rang=Авлод|latin=Cercis|name=Арғувон|link=Арғувон (авлод)}} dq988x6kdtix21u03zevqk7od8u5ifb 1481150 1481149 2026-07-16T23:41:05Z Zosya95 54344 1481150 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Cercideae|rang=Авлод|latin=Cercis|name=Арғувонҳо}} ohdd7yrh8sc75gp0t2usvz0erm8mnlh 0 332771 1480982 2026-07-16T12:13:20Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Адиб |ном = Қурбон Ҳусайнӣ |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 16.7.1939 |зодгоҳ = деҳаи Худгифи Офтоб, [[ноҳияи Масчо]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = 2005 |маҳалли даргузашт = [[ноҳияи Масчо]], ... 1480982 wikitext text/x-wiki {{Адиб |ном = Қурбон Ҳусайнӣ |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 16.7.1939 |зодгоҳ = деҳаи Худгифи Офтоб, [[ноҳияи Масчо]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = 2005 |маҳалли даргузашт = [[ноҳияи Масчо]], [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} [[Тоҷикистон]] |фаъолият = {{шоир|Тоҷикистон}}, {{нависанда|Тоҷикистон}}, {{тарҷумон|Тоҷикистон}}, [[омӯзгор]] |солҳои фаъолият = |забони асарҳо = [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] |ҷоизаҳо = [[Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон]] }} '''Қурбон Ҳусайнӣ''' ([[16 июл]]и [[1939]], деҳаи Худгифи Офтоб, [[ноҳияи Масчо]] — [[2005]], ҳамон ҷо) — [[шоир]], [[нависанда]], [[мутарҷим]] ва [[омӯзгор]]и тоҷик. [[Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон]]. == Зиндагинома == Қурбон Ҳусайнӣ 16 июли соли 1939 дар деҳаи Худгифи Офтоби ноҳияи Масчо ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили Институти давлатии педагогии Ленинобод ба номи С. М. Киров (ҳозираи [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]]) мебошад. Шахси мазкур дар тӯли 41 сол ба пешаи омӯзгорӣ ва таълиму тарбияи насли наврас машғул будааст. Соли 2005 дар ноҳияи Масчо вафот кардааст. == Эҷодиёт == Чакидаҳои хомаи Қурбон Ҳусайнӣ дар нашрияву маҷаллаҳои «Машъал», «Омӯзгор», «Наҷот», «Ҳақиқати Ленинобод», «Чархи гардун», тазкираҳои «Хуршедҳои гумшуда», дуҷилдаи «Аз садр то соқа» (чопи Эрон), маҷаллаи «Оинаи зиндагӣ» (чопи Ҷумҳурии Исломии Эрон), китобҳои дастаҷамъии «Аз таърихи Мастчоҳ», «Сурмаи дил», «Наҷвои сардара» ва ғайра ба табъ расидаанд. Ӯ борҳо дар садову симои ҷумҳуриявӣ ва радиои «Садои Хуросон» бо шеърҳои тару тозааш баромад кардааст. === Китобҳо === * «Рози нигоҳ» (Нашриёти «Симурғ», 1994) * «Ривояти Масчо» (Нашриёти «Салим», 1999) * «Шаби қадр» (Нашриёти «Деваштич», 2005) === Баргардонҳо (ба хати кириллӣ) === Қурбон Ҳусайнӣ чандин киссаву асарҳои классикиро аз хати форсӣ ба кириллии тоҷикӣ баргардон кардааст: * «Ҳабдаҳ ғазоти Ҳазрати Алӣ» * «Қиссаи Баҳром ва Гуландом» (дар рӯзномаи «Адабиёт ва санъат» чоп шудааст) * «Қиссаи Бобоараб» * «Қиссаи Сабзпарӣ ва Зарпарӣ» * «Девон»-и Сайид Абдулқодири Гелонӣ (Муҳйӣ) * «Қиссаи Варқаю Гулшоҳ» * «Қиссаи Қосиму Гулъузор» * «Қиссаи Юсуф ва Зулайхо»-и Ҷунайдуллоҳи Ҳозиқ * «Ятими Ансорӣ» == Ҷоизаҳо == * [[Аълочии маорифи Тоҷикистон|Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Масчо]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони ноҳияи Масчо]] js107ypl2qu0mu4dkoa2abrj7ueho67 1480983 1480982 2026-07-16T12:15:02Z VASHGIRD 8035 1480983 wikitext text/x-wiki {{Адиб |ном = Қурбон Ҳусайнӣ |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 16.7.1939 |зодгоҳ = деҳаи Худгифи Офтоб, [[ноҳияи Масчо]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = 2005 |маҳалли даргузашт = [[ноҳияи Масчо]], [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} [[Тоҷикистон]] |фаъолият = {{шоир|Тоҷикистон}}, {{нависанда|Тоҷикистон}}, {{тарҷумон|Тоҷикистон}}, [[омӯзгор]] |солҳои фаъолият = |забони асарҳо = [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] |ҷоизаҳо = [[Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон]] }} '''Қурбон Ҳусайнӣ''' ([[16 июл]]и [[1939]], деҳаи Худгифи Офтоб, [[ноҳияи Масчо]] — [[2005]], ҳамон ҷо) — [[шоир]], [[нависанда]], [[мутарҷим]] ва [[омӯзгор]]и тоҷик. [[Аълочии маорифи халқ|Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон]]. == Зиндагинома == Қурбон Ҳусайнӣ 16 июли соли 1939 дар деҳаи Худгифи Офтоби ноҳияи Масчо ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд|Институти давлатии педагогии Ленинобод ба номи С. М. Киров]] мебошад. Ӯ дар тӯли 41 сол ба пешаи омӯзгорӣ ва таълиму тарбияи насли наврас машғул будааст. Соли 2005 дар ноҳияи Масчо вафот кардааст<ref>{{Cite web|url=https://kurbon.wordpress.com/%d0%bc%d1%83%d0%b0%d0%bb%d0%bb%d0%b8%d1%84/|title=Муаллиф|website=Курбон Хусайни|date=2009-10-26|lang=|accessdate=2026-07-16}}</ref>. == Эҷодиёт == Чакидаҳои хомаи Қурбон Ҳусайнӣ дар нашрияву маҷаллаҳои «Машъал», «Омӯзгор», «Наҷот», «Ҳақиқати Ленинобод», «Чархи гардун», тазкираҳои «Хуршедҳои гумшуда», дуҷилдаи «Аз садр то соқа» (чопи Эрон), маҷаллаи «Оинаи зиндагӣ» (чопи Ҷумҳурии Исломии Эрон), китобҳои дастаҷамъии «Аз таърихи Мастчоҳ», «Сурмаи дил», «Наҷвои сардара» ва ғайра ба табъ расидаанд. Ӯ борҳо дар садову симои ҷумҳуриявӣ ва радиои «Садои Хуросон» бо шеърҳои тару тозааш баромад кардааст. === Китобҳо === * «Рози нигоҳ» (Нашриёти «Симурғ», 1994) * «Ривояти Масчо» (Нашриёти «Салим», 1999) * «Шаби қадр» (Нашриёти «Деваштич», 2005) === Баргардонҳо (ба хати кириллӣ) === Қурбон Ҳусайнӣ чандин киссаву асарҳои классикиро аз хати форсӣ ба кириллии тоҷикӣ баргардон кардааст: * «Ҳабдаҳ ғазоти Ҳазрати Алӣ» * «Қиссаи Баҳром ва Гуландом» (дар рӯзномаи «Адабиёт ва санъат» чоп шудааст) * «Қиссаи Бобоараб» * «Қиссаи Сабзпарӣ ва Зарпарӣ» * «Девон»-и Сайид Абдулқодири Гелонӣ (Муҳйӣ) * «Қиссаи Варқаю Гулшоҳ» * «Қиссаи Қосиму Гулъузор» * «Қиссаи Юсуф ва Зулайхо»-и Ҷунайдуллоҳи Ҳозиқ * «Ятими Ансорӣ» == Ҷоизаҳо == * [[Аълочии маорифи Тоҷикистон|Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Масчо]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони ноҳияи Масчо]] s32h0t3yoszbk0e8yznxd3uukrnpj8i 1480984 1480983 2026-07-16T12:15:41Z VASHGIRD 8035 1480984 wikitext text/x-wiki {{Адиб |ном = Қурбон Ҳусайнӣ |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 16.7.1939 |зодгоҳ = деҳаи Худгифи Офтоб, [[ноҳияи Масчо]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = 2005 |маҳалли даргузашт = [[ноҳияи Масчо]], [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} [[Тоҷикистон]] |фаъолият = {{шоир|Тоҷикистон}}, {{нависанда|Тоҷикистон}}, {{тарҷумон|Тоҷикистон}}, [[омӯзгор]] |солҳои фаъолият = |забони асарҳо = [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] |ҷоизаҳо = [[Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон]] }} '''Қурбон Ҳусайнӣ''' ([[16 июл]]и [[1939]], деҳаи [[Худгифи Офтоб]], [[ноҳияи Масчо]] — [[2005]], ҳамон ҷо) — [[шоир]], [[нависанда]], [[мутарҷим]] ва [[омӯзгор]]и тоҷик. [[Аълочии маорифи халқ|Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон]]. == Зиндагинома == Қурбон Ҳусайнӣ 16 июли соли 1939 дар деҳаи Худгифи Офтоби ноҳияи Масчо ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд|Институти давлатии педагогии Ленинобод ба номи С. М. Киров]] мебошад. Ӯ дар тӯли 41 сол ба пешаи омӯзгорӣ ва таълиму тарбияи насли наврас машғул будааст. Соли 2005 дар ноҳияи Масчо вафот кардааст<ref>{{Cite web|url=https://kurbon.wordpress.com/%d0%bc%d1%83%d0%b0%d0%bb%d0%bb%d0%b8%d1%84/|title=Муаллиф|website=Курбон Хусайни|date=2009-10-26|lang=|accessdate=2026-07-16}}</ref>. == Эҷодиёт == Чакидаҳои хомаи Қурбон Ҳусайнӣ дар нашрияву маҷаллаҳои «Машъал», «Омӯзгор», «Наҷот», «Ҳақиқати Ленинобод», «Чархи гардун», тазкираҳои «Хуршедҳои гумшуда», дуҷилдаи «Аз садр то соқа» (чопи Эрон), маҷаллаи «Оинаи зиндагӣ» (чопи Ҷумҳурии Исломии Эрон), китобҳои дастаҷамъии «Аз таърихи Мастчоҳ», «Сурмаи дил», «Наҷвои сардара» ва ғайра ба табъ расидаанд. Ӯ борҳо дар садову симои ҷумҳуриявӣ ва радиои «Садои Хуросон» бо шеърҳои тару тозааш баромад кардааст. === Китобҳо === * «Рози нигоҳ» (Нашриёти «Симурғ», 1994) * «Ривояти Масчо» (Нашриёти «Салим», 1999) * «Шаби қадр» (Нашриёти «Деваштич», 2005) === Баргардонҳо (ба хати кириллӣ) === Қурбон Ҳусайнӣ чандин киссаву асарҳои классикиро аз хати форсӣ ба кириллии тоҷикӣ баргардон кардааст: * «Ҳабдаҳ ғазоти Ҳазрати Алӣ» * «Қиссаи Баҳром ва Гуландом» (дар рӯзномаи «Адабиёт ва санъат» чоп шудааст) * «Қиссаи Бобоараб» * «Қиссаи Сабзпарӣ ва Зарпарӣ» * «Девон»-и Сайид Абдулқодири Гелонӣ (Муҳйӣ) * «Қиссаи Варқаю Гулшоҳ» * «Қиссаи Қосиму Гулъузор» * «Қиссаи Юсуф ва Зулайхо»-и Ҷунайдуллоҳи Ҳозиқ * «Ятими Ансорӣ» == Ҷоизаҳо == * [[Аълочии маорифи Тоҷикистон|Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Масчо]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони ноҳияи Масчо]] 6dw1ors484gqb75frnsilizxnda405y 14 332772 1480987 2026-07-16T12:22:30Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Гурӯҳ:Левакант]] to [[Гурӯҳ:Леваканд]]: ивази ном 1480987 wikitext text/x-wiki #равона [[:Гурӯҳ:Леваканд]] g104d2xzjswmqs0d4ed2wz9eg6nqdc9 0 332773 1480992 2026-07-16T12:28:02Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Ноҳияи Левакант]] to [[Ноҳияи Леваканд]] over redirect: ивази ном 1480992 wikitext text/x-wiki #равона [[Ноҳияи Леваканд]] f8xhxudoq2oyxruwt6osapebfh82vdt 1 332774 1480994 2026-07-16T12:28:03Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Баҳс:Ноҳияи Левакант]] to [[Баҳс:Ноҳияи Леваканд]]: ивази ном 1480994 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Ноҳияи Леваканд]] el4txweak757hp2a6lzjcoh7gkzi43j 0 332775 1480998 2026-07-16T12:36:06Z Шухрат Саъдиев 5132 Аҳрор (Ҳамном) 1480998 wikitext text/x-wiki '''Аҳрор''' * [[Аҳрор Ботуров]] * [[Аҳрор Қалондаров]] * [[Аҳрор Мухторов]] * [[Аҳрор ибни Султонхон]] {{Ибҳомзудоӣ|Ҳамномҳо}} [[Гурӯҳ:Номҳои мардона]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамномҳо]] 68goj20cfb5tflpgzm3jbp90qu83gxk 10 332776 1481005 2026-07-16T12:40:05Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Шаблон:Country data Пуэрто Рико]] 1481005 wikitext text/x-wiki #равона [[Шаблон:Country data Пуэрто Рико]] 4y7g18nyibqdjanhmpesq9b6g4x6q5r 0 332777 1481013 2026-07-16T13:10:26Z Шухрат Саъдиев 5132 Аюб (Ҳамном) 1481013 wikitext text/x-wiki '''Аюб''' * [[Аюб Ҳайдаров]] * [[Аюб Усмонзода]] {{Ибҳомзудоӣ|Ҳамномҳо}} [[Гурӯҳ:Номҳои мардона]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамномҳо]] q7t03hnz3zybizvnc5i2ll3cgfpg1ys 0 332778 1481017 2026-07-16T13:24:29Z Шухрат Саъдиев 5132 Анора (Ҳамном) 1481017 wikitext text/x-wiki '''Анора''' * [[Анора]] * [[Анора Камолова]] {{Ибҳомзудоӣ|Ҳамномҳо}} [[Гурӯҳ:Номҳои мардона]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамномҳо]] lky3cczzvb0n0or3ykf8tuhpwts7pc3 10 332779 1481076 2026-07-16T21:28:58Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Calenduleae|rang=Авлод|latin=Calendula|name=Озаргунҳо}} 1481076 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Calenduleae|rang=Авлод|latin=Calendula|name=Озаргунҳо}} is6236c1vpk0pd3ior9l6rxcu3644j4 1481077 1481076 2026-07-16T21:29:14Z Zosya95 54344 1481077 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Calenduleae|rang=Авлод|latin=Calendula|name=Озаргун}} 1o6yejwnxidmia6oo5uxnix00zr0yb0 1481078 1481077 2026-07-16T21:31:36Z Zosya95 54344 1481078 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Calenduleae|rang=Авлод|latin=Calendula|name=Ҳамешабаҳор}} 4ktazgl8sv8ezs6ufc0or1t7y6g688c 10 332780 1481079 2026-07-16T21:32:34Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Asteraceae|rang=Шоха|latin=Calenduleae|name=Ҳамешабаҳориҳо}} 1481079 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Asteraceae|rang=Шоха|latin=Calenduleae|name=Ҳамешабаҳориҳо}} 9d56ic8zgf7eoly3r1ptr9ly41eche4 0 332781 1481088 2026-07-16T22:05:41Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Феҳристи Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] to [[Рӯйхати Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] 1481088 wikitext text/x-wiki #равона [[Рӯйхати Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] kkc9xq3b0q70p24gxytuj644ecibcjj 0 332782 1481095 2026-07-16T22:09:29Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Системаи китобхонаи президентии ИМА]] to [[Китобхонаҳои президентии ИМА]] 1481095 wikitext text/x-wiki #равона [[Китобхонаҳои президентии ИМА]] m6ml1x14pmrufexqe9k5yn6ry01g8de 0 332783 1481104 2026-07-16T22:17:38Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Вилояти Уексфорд]] to [[Вилояти Вексфорд]] 1481104 wikitext text/x-wiki #равона [[Вилояти Вексфорд]] qjnahkw9cwdmicd774ccez4rop81vpu 14 332784 1481118 2026-07-16T22:51:47Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{Cat main|Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор) }} {{Commons cat|Angiosperms}} 1481118 wikitext text/x-wiki {{Cat main|Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор) }} {{Commons cat|Angiosperms}} ckxrw0w33exd9mhyj4jc82dixyacjlw 0 332785 1481124 2026-07-16T22:57:47Z Zosya95 54344 Саҳифаи холӣ эҷод шуд 1481124 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1481134 1481124 2026-07-16T23:11:00Z Zosya95 54344 1481134 wikitext text/x-wiki '''Арғувон''' якчанд маъно дорад. Саҳифаи лозимаро аз инҷо гиред: * [[Арғувон]] - дарахт * [[Арғувон (ранг)]] {{Шаблон:Муайянкунӣ}} t0pbgm5wjuqq6n7wyclcd2xcv8yy7ju 1481143 1481134 2026-07-16T23:36:42Z Zosya95 54344 1481143 wikitext text/x-wiki '''Арғувон''' якчанд маъно дорад. Саҳифаи лозимаро аз инҷо гиред: * [[Арғувон]] - дарахт * [[Арғувон (авлод)]] * [[Арғувон (ранг)]] {{Шаблон:Муайянкунӣ}} 528mv386ka0nz7235w1w1j81nay82dz 1481154 1481143 2026-07-16T23:43:36Z Zosya95 54344 1481154 wikitext text/x-wiki '''Арғувон''' якчанд маъно дорад. Саҳифаи лозимаро аз инҷо гиред: * [[Арғувон]] - дарахт * [[Арғувонҳо]] - авлоди дарахтони арғувон * [[Арғувонҳо]] - шохаи дарахтони арғувон * [[Арғувон (ранг)]] {{Шаблон:Муайянкунӣ}} dyrl3r6n9sr0ewqk95awf4bo9pafsnk 1481155 1481154 2026-07-16T23:43:44Z Zosya95 54344 1481155 wikitext text/x-wiki '''Арғувон''' якчанд маъно дорад. Саҳифаи лозимаро аз инҷо гиред: * [[Арғувон]] - дарахт * [[Арғувонҳо]] - авлоди дарахтони арғувон * [[Арғувониҳо]] - шохаи дарахтони арғувон * [[Арғувон (ранг)]] {{Шаблон:Муайянкунӣ}} hpnjdeamhq23faqljtvz2pqf48iizvj 1481197 1481155 2026-07-17T04:11:54Z VASHGIRD 8035 1481197 wikitext text/x-wiki '''Арғувон''' якчанд маъно дорад. Саҳифаи лозимаро аз инҷо гиред: * [[Арғувон]] — дарахт * [[Арғувонҳо]] — авлоди дарахтони арғувон * [[Арғувониҳо]] — шохаи дарахтони арғувон * [[Арғувон (ранг)]] {{Муайянкунӣ}} siueo23qnzuzzsmonwhnsa1lnbabxmm 14 332786 1481135 2026-07-16T23:11:43Z Zosya95 54344 Саҳифаи холӣ эҷод шуд 1481135 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1481136 1481135 2026-07-16T23:14:00Z Zosya95 54344 1481136 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Cercis}} [[Гурӯҳ:Арғувониҳо]] 6rnbdkwtfy8vryr4h0w3iwc9phbrgsk 1481144 1481136 2026-07-16T23:37:01Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Гурӯҳ:Арғувонҳо]] to [[Гурӯҳ:Арғувон]] 1481136 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Cercis}} [[Гурӯҳ:Арғувониҳо]] 6rnbdkwtfy8vryr4h0w3iwc9phbrgsk 1481151 1481144 2026-07-16T23:41:58Z Zosya95 54344 1481151 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 14 332787 1481137 2026-07-16T23:15:03Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{Commons category|Cercideae}} {{catmore}} [[Гурӯҳ:Лубиёиҳо]] 1481137 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Cercideae}} {{catmore}} [[Гурӯҳ:Лубиёиҳо]] mopkt0k7f5yk47loumuunwe899hiwyb 0 332788 1481140 2026-07-16T23:25:38Z Zosya95 54344 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1347099337|Cercis chinensis]]" сохта шудааст 1481140 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|name=Chinese redbud|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name=IUCN>{{cite iucn |author= Lopez Poveda, L. |date=2012 |title= ''Cercis chinensis'' |volume=2012 |article-number= e.T19893034A20037636 |doi= 10.2305/IUCN.UK.2012.RLTS.T19893034A20037636.en |access-date=30 October 2022}}</ref>|image=CercisChinensisShrub2.jpg|genus=Cercis|species=chinensis|authority=[[Alexander Bunge|Bunge]] (1835)|synonyms=*''Cercis canadensis'' var. ''chinensis'' {{small|(Bunge) Ito (1900)}} *''Cercis chinensis f. alba'' {{small|S.C.Hsu (1966)}} *''Cercis chinensis f. leucantha'' {{small|Sugim. (1977)}} *''Cercis chinensis f. pubescens'' {{small|C.F.Wei (1983)}} *''Cercis chinensis f. rosea'' {{small|P.S.Hsu (1966)}} *''Cercis japonica'' {{small|Siebold ex Planch. (1853)}} *''Cercis pauciflora'' {{small|H.L.Li (1944)}} *''Cercis pubescens'' {{small|S.Y.Wang (1980)}}|synonyms_ref=<ref name = powo>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:485670-1 ''Cercis chinensis'' Bunge]. ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 15 August 2023.</ref>}} '''''Арғувони чинӣ (Cercis chinensis''''' рустание аз оилаи лӯбиёгиҳо ( Fabaceae) аст. Он ба Чин бумӣ буда, асосан дар ҷануб ва шимолу марказии Чин ва Манҷурия мерӯяд. == Тавсиф == [[Акс:CercisChinensisFlowers3.jpg|алт=Flowers|чап|бе_чаҳорчӯба]] == Парвариш == == Адабиёт == [[Акс:Seed_Pods_Of_Cercis_Chinensis.jpg|мини|216x216пкс|Тухмипошакҳо]] {{Эзоҳ}} *   *   [[Гурӯҳ:Арғувонҳо]] [[Гурӯҳ:Рустаниҳои Манчурия]] [[Гурӯҳ:Рустаниҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] gbwb3amqd8iaoznhpfif6oujd1ok2zl 1481141 1481140 2026-07-16T23:29:45Z Zosya95 54344 1481141 wikitext text/x-wiki {{Таксон |status=LC |status_system=IUCN3.1 |status_ref=<ref name=IUCN>{{cite iucn |author= Lopez Poveda, L. |date=2012 |title= ''Cercis chinensis'' |volume=2012 |article-number= e.T19893034A20037636 |doi= 10.2305/IUCN.UK.2012.RLTS.T19893034A20037636.en |access-date=30 October 2022}}</ref> |image=CercisChinensisShrub2.jpg |latin=Cercis chinensis |parent=Cercis |rang=Намуд |author=Bunge, 1835 |syn={{Collapsible list|title='' |{{btname|Cercis canadensis var. chinensis|(Bunge) Ito (1900)}} |{{btname|Cercis chinensis f. alba|S.C.Hsu (1966)}} |{{btname|Cercis chinensis f. leucantha|Sugim. (1977)}} |{{btname|Cercis chinensis f. pubescens|C.F.Wei (1983)}} |{{btname|Cercis chinensis f. rosea|P.S.Hsu (1966)}} |{{btname|Cercis japonica|Siebold ex Planch. (1853)}} |{{btname|Cercis pauciflora|H.L.Li (1944)}} |{{btname|Cercis pubescens'|S.Y.Wang (1980)}} }} |syn_ref=<ref name = powo>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:485670-1 ''Cercis chinensis'' Bunge]. ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 15 August 2023.</ref>}} '''''Арғувони чинӣ (Cercis chinensis''''' рустание аз оилаи лӯбиёгиҳо ( Fabaceae) аст. Он ба Чин бумӣ буда, асосан дар ҷануб ва шимолу марказии Чин ва Манҷурия мерӯяд. == Тавсиф == [[Акс:CercisChinensisFlowers3.jpg|алт=Flowers|чап|бе_чаҳорчӯба]] == Парвариш == == Адабиёт == [[Акс:Seed_Pods_Of_Cercis_Chinensis.jpg|мини|216x216пкс|Тухмипошакҳо]] {{Эзоҳ}} *   *   [[Гурӯҳ:Арғувонҳо]] [[Гурӯҳ:Рустаниҳои Манчурия]] [[Гурӯҳ:Рустаниҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] 8g1etfjxovkh85nsj312cbi94gcqw76 1481142 1481141 2026-07-16T23:32:18Z Zosya95 54344 1481142 wikitext text/x-wiki {{Таксон |regnum=Рустаниҳо |status=LC |status_system=IUCN3.1 |status_ref=<ref name=IUCN>{{cite iucn |author= Lopez Poveda, L. |date=2012 |title= ''Cercis chinensis'' |volume=2012 |article-number= e.T19893034A20037636 |doi= 10.2305/IUCN.UK.2012.RLTS.T19893034A20037636.en |access-date=30 October 2022}}</ref> |image=CercisChinensisShrub2.jpg |latin=Cercis chinensis |parent=Cercis |rang=Намуд |author=Bunge, 1835 |syn={{Collapsible list|title='' |{{btname|Cercis canadensis var. chinensis|(Bunge) Ito (1900)}} |{{btname|Cercis chinensis f. alba|S.C.Hsu (1966)}} |{{btname|Cercis chinensis f. leucantha|Sugim. (1977)}} |{{btname|Cercis chinensis f. pubescens|C.F.Wei (1983)}} |{{btname|Cercis chinensis f. rosea|P.S.Hsu (1966)}} |{{btname|Cercis japonica|Siebold ex Planch. (1853)}} |{{btname|Cercis pauciflora|H.L.Li (1944)}} |{{btname|Cercis pubescens'|S.Y.Wang (1980)}} }} |syn_ref=<ref name = powo>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:485670-1 ''Cercis chinensis'' Bunge]. ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 15 August 2023.</ref> }} '''Арғувони чинӣ''' ({{lang-la|Cercis chinensis}}) рустание аз оилаи [[Лӯбиёгиҳо|лӯбиёгиҳо]] аст. Он ба [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] бумӣ буда, асосан дар ҷануб ва шимолу марказии Чин ва [[Манчурия]] мерӯяд. == Тавсиф == [[Акс:CercisChinensisFlowers3.jpg|алт=Flowers|чап|бе_чаҳорчӯба]] [[Акс:Seed_Pods_Of_Cercis_Chinensis.jpg|мини|216x216пкс|Тухмипошакҳо]] == Парвариш == == Эзоҳ== {{Эзоҳ}} == Адабиёт== {{reflist}}  [[Гурӯҳ:Арғувонҳо]] [[Гурӯҳ:Рустаниҳои Манчурия]] [[Гурӯҳ:Рустаниҳои Чин]] p88z7mksqco1ar65jdaixiq8ra6ozrj 14 332789 1481145 2026-07-16T23:37:01Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Гурӯҳ:Арғувонҳо]] to [[Гурӯҳ:Арғувон]] 1481145 wikitext text/x-wiki #равона [[:Гурӯҳ:Арғувон]] kkotsm5k2c855f989258npff1j8n63e 1481146 1481145 2026-07-16T23:37:29Z Zosya95 54344 Removed redirect to [[Гурӯҳ:Арғувон]] 1481146 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 1481152 1481146 2026-07-16T23:42:04Z Zosya95 54344 1481152 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Cercis}} [[Гурӯҳ:Арғувониҳо]] 6rnbdkwtfy8vryr4h0w3iwc9phbrgsk 0 332790 1481156 2026-07-16T23:45:05Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{Дигар мазмунҳо|Арғувон (мазмунҳо)}} 1481156 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Арғувон (мазмунҳо)}} 0dwcmt0utlhygzwzpxeqz630nhn3nr8 1481198 1481156 2026-07-17T04:14:19Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Арғувон (ранг)]] to [[Арғувонӣ]] 1481156 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Арғувон (мазмунҳо)}} 0dwcmt0utlhygzwzpxeqz630nhn3nr8 1481200 1481198 2026-07-17T04:27:50Z VASHGIRD 8035 1481200 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ (Сурхи тира)| hex=800080| r=106|g=13|b=173| c=39|m=92|y=0|k=32| h=275|s=92|v=68 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ (Маҷента) | hex=FF00FF | r=255|g=0 |b=255| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=300|s=100|v=100 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чопӣ | hex=E2007A | r=226|g=0 |b=122| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=328|s=100|v=89 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чархи рангҳо (омехтаи бунафш ва сурх) | hex=C5007F | r=197|g=0 |b=127| c=22|m=100|y=12 |k=0| h=321|s=100|v=77 }} Арғавонӣ (англ. Purple) — яке аз рангҳои гурӯҳи ғайри[[Рангҳои спектрӣ|спектрӣ]], ки миёни ду ранги [[бунафш]] ва зарандуд (сурхи тира/ҷигарӣ) меистад. Ин ранги дуюмин бо омехта кардани рангҳои аслии сурх ва кабуд дар таносуби баробар ба вуҷуд меояд. Дар воқеъ, арғавонӣ ранги сурхи тира аст. Арғавонӣ робитаи наздике бо бунафш дорад. Дар оптика (нуршиносӣ), бунафш ва арғавонӣ рангҳои шабеҳ ба ҳам ҳастанд. Арғавонӣ омехтае аз нури сурх ва нури кабуд ё бунафш аст, дар ҳоле ки бунафш ранги спектрӣ мебошад (аз дарозии мавҷҳои мунфариди нур). Дар корбурдҳои маъмулӣ, ҳар дуро ба рангҳое, ки байни ранги сурх ва кабуд ба ранги рӯшан вуҷуд доранд, нисбат медиҳанд, аммо арғавонӣ наздиктар ба сурх ва бунафш наздиктар ба кабуд аст. Ба ҳамин тартиб, дар чархи рангҳои наққошони суннатӣ, бунафш ва арғавонӣ ҳар ду байни сурх ва кабуд қарор доранд ва арғавонӣ наздик ба сурх аст. == Таърих == Дар ибтидо ранги арғавонӣ бо хонаводаи шоҳон ва салтанат дар иртибот буд, зеро ранги арғавонии сурӣ (мансуб ба шаҳри Сур, Лубнон) дар даврони бостон бисёр гаронбаҳо ва нодир буд. Бунафш ранге буд, ки тавассути додрасҳои румӣ пӯшида мешуд. Ин ранг ба ранги имперӣ табдил ёфт, ки тавассути ҳокимони Империяи Византия, Империяи Муқаддаси Рум ва баъдтар аз ҷониби усқуфҳои калисои католикии Рум пӯшида мешуд. Ба ҳамин тартиб дар Ҷопон, ин ранг ба таври суннатӣ бо имперотурӣ ва ашрофзодагон ҳамроҳ аст. Арғавонӣ ранги орифон ва равоншиносон буда, ранги асроромез ва бошукӯҳ ба шумор меравад. Дӯстдорони ин ранг пайваста маҷзуби зебоиҳо ва зарофатҳо мешаванд. Онҳо мағрур ва иҷтимоиянд ва муошират бо онҳо лаззатбахш аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Рангҳо]] kzpau39zi7677d0tntmh2ni3xy2d0bk 1481201 1481200 2026-07-17T04:28:14Z VASHGIRD 8035 1481201 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ (Сурхи тира)| hex=800080| r=106|g=13|b=173| c=39|m=92|y=0|k=32| h=275|s=92|v=68 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ (Маҷента) | hex=FF00FF | r=255|g=0 |b=255| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=300|s=100|v=100 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чопӣ | hex=E2007A | r=226|g=0 |b=122| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=328|s=100|v=89 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чархи рангҳо (омехтаи бунафш ва сурх) | hex=C5007F | r=197|g=0 |b=127| c=22|m=100|y=12 |k=0| h=321|s=100|v=77 }} '''Арғавонӣ''', '''арғувонӣ''' (англ. Purple) — яке аз рангҳои гурӯҳи ғайри[[Рангҳои спектрӣ|спектрӣ]], ки миёни ду ранги [[бунафш]] ва зарандуд (сурхи тира/ҷигарӣ) меистад. Ин ранги дуюмин бо омехта кардани рангҳои аслии сурх ва кабуд дар таносуби баробар ба вуҷуд меояд. Дар воқеъ, арғавонӣ ранги сурхи тира аст. Арғавонӣ робитаи наздике бо бунафш дорад. Дар оптика (нуршиносӣ), бунафш ва арғавонӣ рангҳои шабеҳ ба ҳам ҳастанд. Арғавонӣ омехтае аз нури сурх ва нури кабуд ё бунафш аст, дар ҳоле ки бунафш ранги спектрӣ мебошад (аз дарозии мавҷҳои мунфариди нур). Дар корбурдҳои маъмулӣ, ҳар дуро ба рангҳое, ки байни ранги сурх ва кабуд ба ранги рӯшан вуҷуд доранд, нисбат медиҳанд, аммо арғавонӣ наздиктар ба сурх ва бунафш наздиктар ба кабуд аст. Ба ҳамин тартиб, дар чархи рангҳои наққошони суннатӣ, бунафш ва арғавонӣ ҳар ду байни сурх ва кабуд қарор доранд ва арғавонӣ наздик ба сурх аст. == Таърих == Дар ибтидо ранги арғавонӣ бо хонаводаи шоҳон ва салтанат дар иртибот буд, зеро ранги арғавонии сурӣ (мансуб ба шаҳри Сур, Лубнон) дар даврони бостон бисёр гаронбаҳо ва нодир буд. Бунафш ранге буд, ки тавассути додрасҳои румӣ пӯшида мешуд. Ин ранг ба ранги имперӣ табдил ёфт, ки тавассути ҳокимони Империяи Византия, Империяи Муқаддаси Рум ва баъдтар аз ҷониби усқуфҳои калисои католикии Рум пӯшида мешуд. Ба ҳамин тартиб дар Ҷопон, ин ранг ба таври суннатӣ бо имперотурӣ ва ашрофзодагон ҳамроҳ аст. Арғавонӣ ранги орифон ва равоншиносон буда, ранги асроромез ва бошукӯҳ ба шумор меравад. Дӯстдорони ин ранг пайваста маҷзуби зебоиҳо ва зарофатҳо мешаванд. Онҳо мағрур ва иҷтимоиянд ва муошират бо онҳо лаззатбахш аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Рангҳо]] stry1vgontrc1draknbkbd60u3y2xw6 1481202 1481201 2026-07-17T04:28:30Z VASHGIRD 8035 1481202 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ (Сурхи тира)| hex=800080| r=106|g=13|b=173| c=39|m=92|y=0|k=32| h=275|s=92|v=68 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ (Маҷента) | hex=FF00FF | r=255|g=0 |b=255| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=300|s=100|v=100 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чопӣ | hex=E2007A | r=226|g=0 |b=122| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=328|s=100|v=89 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чархи рангҳо (омехтаи бунафш ва сурх) | hex=C5007F | r=197|g=0 |b=127| c=22|m=100|y=12 |k=0| h=321|s=100|v=77 }} '''Арғавонӣ''', '''арғувонӣ''' ({{lang-en|Purple}}) — яке аз [[ранг]]ҳои гурӯҳи ғайри[[Рангҳои спектрӣ|спектрӣ]], ки миёни ду ранги [[бунафш]] ва зарандуд (сурхи тира/ҷигарӣ) меистад. Ин ранги дуюмин бо омехта кардани рангҳои аслии сурх ва кабуд дар таносуби баробар ба вуҷуд меояд. Дар воқеъ, арғавонӣ ранги сурхи тира аст. Арғавонӣ робитаи наздике бо бунафш дорад. Дар оптика (нуршиносӣ), бунафш ва арғавонӣ рангҳои шабеҳ ба ҳам ҳастанд. Арғавонӣ омехтае аз нури сурх ва нури кабуд ё бунафш аст, дар ҳоле ки бунафш ранги спектрӣ мебошад (аз дарозии мавҷҳои мунфариди нур). Дар корбурдҳои маъмулӣ, ҳар дуро ба рангҳое, ки байни ранги сурх ва кабуд ба ранги рӯшан вуҷуд доранд, нисбат медиҳанд, аммо арғавонӣ наздиктар ба сурх ва бунафш наздиктар ба кабуд аст. Ба ҳамин тартиб, дар чархи рангҳои наққошони суннатӣ, бунафш ва арғавонӣ ҳар ду байни сурх ва кабуд қарор доранд ва арғавонӣ наздик ба сурх аст. == Таърих == Дар ибтидо ранги арғавонӣ бо хонаводаи шоҳон ва салтанат дар иртибот буд, зеро ранги арғавонии сурӣ (мансуб ба шаҳри Сур, Лубнон) дар даврони бостон бисёр гаронбаҳо ва нодир буд. Бунафш ранге буд, ки тавассути додрасҳои румӣ пӯшида мешуд. Ин ранг ба ранги имперӣ табдил ёфт, ки тавассути ҳокимони Империяи Византия, Империяи Муқаддаси Рум ва баъдтар аз ҷониби усқуфҳои калисои католикии Рум пӯшида мешуд. Ба ҳамин тартиб дар Ҷопон, ин ранг ба таври суннатӣ бо имперотурӣ ва ашрофзодагон ҳамроҳ аст. Арғавонӣ ранги орифон ва равоншиносон буда, ранги асроромез ва бошукӯҳ ба шумор меравад. Дӯстдорони ин ранг пайваста маҷзуби зебоиҳо ва зарофатҳо мешаванд. Онҳо мағрур ва иҷтимоиянд ва муошират бо онҳо лаззатбахш аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Рангҳо]] hjwiixpsx43pimf66ece4yngg6bxmj6 1481204 1481202 2026-07-17T04:31:41Z VASHGIRD 8035 1481204 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ (Сурхи тира)| hex=800080| r=106|g=13|b=173| c=39|m=92|y=0|k=32| h=275|s=92|v=68 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ (Маҷента) | hex=FF00FF | r=255|g=0 |b=255| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=300|s=100|v=100 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чопӣ | hex=E2007A | r=226|g=0 |b=122| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=328|s=100|v=89 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чархи рангҳо (омехтаи бунафш ва сурх) | hex=C5007F | r=197|g=0 |b=127| c=22|m=100|y=12 |k=0| h=321|s=100|v=77 }} '''Арғавонӣ''', '''арғувонӣ''' ({{lang-en|Purple}}) — яке аз [[ранг]]ҳои гурӯҳи ғайри[[Рангҳои спектрӣ|спектрӣ]], ки миёни ду ранги [[бунафш]] ва зарандуд (сурхи тира/ҷигарӣ) меистад. Ин ранги дуюмин бо омехта кардани рангҳои аслии сурх ва кабуд дар таносуби баробар ба вуҷуд меояд. Дар воқеъ, арғавонӣ ранги сурхи тира аст. Арғавонӣ робитаи наздике бо бунафш дорад. Дар оптика (нуршиносӣ), бунафш ва арғавонӣ рангҳои шабеҳ ба ҳам ҳастанд<ref name="gilbert2">{{cite book|author=P. U.P. A Gilbert and Willy Haeberli|url=https://books.google.com/books?id=qSRqXvZ67lQC&pg=PA112|title=Physics in the Arts|publisher=Academic Press|year=2008|isbn=978-0-12-374150-9|page=112}}</ref><ref name=":3">{{cite book|author=Louis Bevier Spinney|url=https://archive.org/details/atextbookphysic00spingoog|title=A Text-book of Physics|publisher=Macmillan Co.|year=1911|page=[https://archive.org/details/atextbookphysic00spingoog/page/n636 573]}}</ref>. Арғавонӣ омехтае аз нури сурх ва нури кабуд ё бунафш аст, дар ҳоле ки бунафш ранги спектрӣ мебошад (аз дарозии мавҷҳои мунфариди нур). Дар корбурдҳои маъмулӣ, ҳар дуро ба рангҳое, ки байни ранги сурх ва кабуд ба ранги рӯшан вуҷуд доранд, нисбат медиҳанд, аммо арғавонӣ наздиктар ба сурх ва бунафш наздиктар ба кабуд аст<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.oed.com/view/Entry/223648|title=violet, n.1|first=|last=|website=OED Online|date=|publisher=Oxford University Press|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-04-06}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|url=https://unabridged.merriam-webster.com/unabridged/violet|title=Violet|first=|last=|website=Webster's Third New International Dictionary, Unabridged|date=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-04-06}}</ref>. Ба ҳамин тартиб, дар чархи рангҳои наққошони суннатӣ, бунафш ва арғавонӣ ҳар ду байни сурх ва кабуд қарор доранд ва арғавонӣ наздик ба сурх аст. == Таърих == Дар ибтидо ранги арғавонӣ бо хонаводаи шоҳон ва салтанат дар иртибот буд, зеро ранги арғавонии сурӣ (мансуб ба шаҳри Сур, Лубнон) дар даврони бостон бисёр гаронбаҳо ва нодир буд<ref>{{Cite news|last=Dunn|first=Casey|url=https://www.nytimes.com/2013/10/09/science/the-color-of-royalty-bestowed-by-science-and-snails.html|title=The Color of Royalty, Bestowed by Science and Snails|date=2013-10-09|work=The New York Times|access-date=2020-04-04|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref>. Бунафш ранге буд, ки тавассути додрасҳои румӣ пӯшида мешуд. Ин ранг ба ранги имперӣ табдил ёфт, ки тавассути ҳокимони Империяи Византия, Империяи Муқаддаси Рум ва баъдтар аз ҷониби усқуфҳои калисои католикии Рум пӯшида мешуд. Ба ҳамин тартиб дар Ҷопон, ин ранг ба таври суннатӣ бо имперотурӣ ва ашрофзодагон ҳамроҳ аст<ref name="HibiFukuda2000">{{cite book|author1=Sadao Hibi|url=https://books.google.com/books?id=1HkYtKPrjGEC|title=The Colors of Japan|author2=Kunio Fukuda|date=January 2000|publisher=Kodansha International|isbn=978-4-7700-2536-4}}</ref>. Арғавонӣ ранги орифон ва равоншиносон буда, ранги асроромез ва бошукӯҳ ба шумор меравад. Дӯстдорони ин ранг пайваста маҷзуби зебоиҳо ва зарофатҳо мешаванд. Онҳо мағрур ва иҷтимоиянд ва муошират бо онҳо лаззатбахш аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Рангҳо]] dns8fu9wsgoory07jxg4sibfs8x7ji6 1481207 1481204 2026-07-17T04:50:09Z VASHGIRD 8035 1481207 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ (Сурхи тира)| hex=800080| r=106|g=13|b=173| c=39|m=92|y=0|k=32| h=275|s=92|v=68 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ (Маҷента) | hex=FF00FF | r=255|g=0 |b=255| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=300|s=100|v=100 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чопӣ | hex=E2007A | r=226|g=0 |b=122| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=328|s=100|v=89 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чархи рангҳо (омехтаи бунафш ва сурх) | hex=C5007F | r=197|g=0 |b=127| c=22|m=100|y=12 |k=0| h=321|s=100|v=77 }} '''Арғавонӣ''', '''арғувонӣ''' ({{lang-en|Purple}}) — яке аз [[ранг]]ҳои гурӯҳи [[Рангҳои спектрӣ|ғайриспектрӣ]], ки миёни ду ранги [[бунафш]] ва зарандуд (сурхи тира/ҷигарӣ) меистад. Ин ранги дуюмин бо омехта кардани рангҳои аслии сурх ва кабуд дар таносуби баробар ба вуҷуд меояд. Дар воқеъ, арғавонӣ ранги сурхи тира аст. Арғавонӣ робитаи наздике бо бунафш дорад. Дар оптика (нуршиносӣ), бунафш ва арғавонӣ рангҳои шабеҳ ба ҳам ҳастанд<ref name="gilbert2">{{cite book|author=P. U.P. A Gilbert and Willy Haeberli|url=https://books.google.com/books?id=qSRqXvZ67lQC&pg=PA112|title=Physics in the Arts|publisher=Academic Press|year=2008|isbn=978-0-12-374150-9|page=112}}</ref><ref name=":3">{{cite book|author=Louis Bevier Spinney|url=https://archive.org/details/atextbookphysic00spingoog|title=A Text-book of Physics|publisher=Macmillan Co.|year=1911|page=[https://archive.org/details/atextbookphysic00spingoog/page/n636 573]}}</ref>. Арғавонӣ омехтае аз нури сурх ва нури кабуд ё бунафш аст, дар ҳоле ки бунафш ранги спектрӣ мебошад (аз дарозии мавҷҳои мунфариди нур). Дар корбурдҳои маъмулӣ, ҳар дуро ба рангҳое, ки байни ранги сурх ва кабуд ба ранги рӯшан вуҷуд доранд, нисбат медиҳанд, аммо арғавонӣ наздиктар ба сурх ва бунафш наздиктар ба кабуд аст<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.oed.com/view/Entry/223648|title=violet, n.1|first=|last=|website=OED Online|date=|publisher=Oxford University Press|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-04-06}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|url=https://unabridged.merriam-webster.com/unabridged/violet|title=Violet|first=|last=|website=Webster's Third New International Dictionary, Unabridged|date=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-04-06}}</ref>. Ба ҳамин тартиб, дар чархи рангҳои наққошони суннатӣ, бунафш ва арғавонӣ ҳар ду байни сурх ва кабуд қарор доранд ва арғавонӣ наздик ба сурх аст. == Таърих == Дар ибтидо ранги арғавонӣ бо хонаводаи шоҳон ва салтанат дар иртибот буд, зеро ранги арғавонии сурӣ (мансуб ба шаҳри Сур, Лубнон) дар даврони бостон бисёр гаронбаҳо ва нодир буд<ref>{{Cite news|last=Dunn|first=Casey|url=https://www.nytimes.com/2013/10/09/science/the-color-of-royalty-bestowed-by-science-and-snails.html|title=The Color of Royalty, Bestowed by Science and Snails|date=2013-10-09|work=The New York Times|access-date=2020-04-04|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref>. Бунафш ранге буд, ки тавассути додрасҳои румӣ пӯшида мешуд. Ин ранг ба ранги имперӣ табдил ёфт, ки тавассути ҳокимони Империяи Византия, Империяи Муқаддаси Рум ва баъдтар аз ҷониби усқуфҳои калисои католикии Рум пӯшида мешуд. Ба ҳамин тартиб дар Ҷопон, ин ранг ба таври суннатӣ бо имперотурӣ ва ашрофзодагон ҳамроҳ аст<ref name="HibiFukuda2000">{{cite book|author1=Sadao Hibi|url=https://books.google.com/books?id=1HkYtKPrjGEC|title=The Colors of Japan|author2=Kunio Fukuda|date=January 2000|publisher=Kodansha International|isbn=978-4-7700-2536-4}}</ref>. Арғавонӣ ранги орифон ва равоншиносон буда, ранги асроромез ва бошукӯҳ ба шумор меравад. Дӯстдорони ин ранг пайваста маҷзуби зебоиҳо ва зарофатҳо мешаванд. Онҳо мағрур ва иҷтимоиянд ва муошират бо онҳо лаззатбахш аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Рангҳо]] 8u9cuwmxt74xgnr5d21lr3978vvzg0i 1481208 1481207 2026-07-17T04:51:20Z VASHGIRD 8035 1481208 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ| hex=800080| r=106|g=13|b=173| c=39|m=92|y=0|k=32| h=275|s=92|v=68 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ (magenta) | hex=FF00FF | r=255|g=0 |b=255| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=300|s=100|v=100 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чопӣ | hex=E2007A | r=226|g=0 |b=122| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=328|s=100|v=89 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чархи рангҳо (омехтаи бунафш ва сурх) | hex=C5007F | r=197|g=0 |b=127| c=22|m=100|y=12 |k=0| h=321|s=100|v=77 }} '''Арғавонӣ''', '''арғувонӣ''' ({{lang-en|Purple}}) — яке аз [[ранг]]ҳои гурӯҳи [[Рангҳои спектрӣ|ғайриспектрӣ]], ки миёни ду ранги [[бунафш]] ва зарандуд (сурхи тира/ҷигарӣ) меистад. Ин ранги дуюмин бо омехта кардани рангҳои аслии сурх ва кабуд дар таносуби баробар ба вуҷуд меояд. Дар воқеъ, арғавонӣ ранги сурхи тира аст. Арғавонӣ робитаи наздике бо бунафш дорад. Дар оптика (нуршиносӣ), бунафш ва арғавонӣ рангҳои шабеҳ ба ҳам ҳастанд<ref name="gilbert2">{{cite book|author=P. U.P. A Gilbert and Willy Haeberli|url=https://books.google.com/books?id=qSRqXvZ67lQC&pg=PA112|title=Physics in the Arts|publisher=Academic Press|year=2008|isbn=978-0-12-374150-9|page=112}}</ref><ref name=":3">{{cite book|author=Louis Bevier Spinney|url=https://archive.org/details/atextbookphysic00spingoog|title=A Text-book of Physics|publisher=Macmillan Co.|year=1911|page=[https://archive.org/details/atextbookphysic00spingoog/page/n636 573]}}</ref>. Арғавонӣ омехтае аз нури сурх ва нури кабуд ё бунафш аст, дар ҳоле ки бунафш ранги спектрӣ мебошад (аз дарозии мавҷҳои мунфариди нур). Дар корбурдҳои маъмулӣ, ҳар дуро ба рангҳое, ки байни ранги сурх ва кабуд ба ранги рӯшан вуҷуд доранд, нисбат медиҳанд, аммо арғавонӣ наздиктар ба сурх ва бунафш наздиктар ба кабуд аст<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.oed.com/view/Entry/223648|title=violet, n.1|first=|last=|website=OED Online|date=|publisher=Oxford University Press|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-04-06}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|url=https://unabridged.merriam-webster.com/unabridged/violet|title=Violet|first=|last=|website=Webster's Third New International Dictionary, Unabridged|date=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-04-06}}</ref>. Ба ҳамин тартиб, дар чархи рангҳои наққошони суннатӣ, бунафш ва арғавонӣ ҳар ду байни сурх ва кабуд қарор доранд ва арғавонӣ наздик ба сурх аст. == Таърих == Дар ибтидо ранги арғавонӣ бо хонаводаи шоҳон ва салтанат дар иртибот буд, зеро ранги арғавонии сурӣ (мансуб ба шаҳри Сур, Лубнон) дар даврони бостон бисёр гаронбаҳо ва нодир буд<ref>{{Cite news|last=Dunn|first=Casey|url=https://www.nytimes.com/2013/10/09/science/the-color-of-royalty-bestowed-by-science-and-snails.html|title=The Color of Royalty, Bestowed by Science and Snails|date=2013-10-09|work=The New York Times|access-date=2020-04-04|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref>. Бунафш ранге буд, ки тавассути додрасҳои румӣ пӯшида мешуд. Ин ранг ба ранги имперӣ табдил ёфт, ки тавассути ҳокимони Империяи Византия, Империяи Муқаддаси Рум ва баъдтар аз ҷониби усқуфҳои калисои католикии Рум пӯшида мешуд. Ба ҳамин тартиб дар Ҷопон, ин ранг ба таври суннатӣ бо имперотурӣ ва ашрофзодагон ҳамроҳ аст<ref name="HibiFukuda2000">{{cite book|author1=Sadao Hibi|url=https://books.google.com/books?id=1HkYtKPrjGEC|title=The Colors of Japan|author2=Kunio Fukuda|date=January 2000|publisher=Kodansha International|isbn=978-4-7700-2536-4}}</ref>. Арғавонӣ ранги орифон ва равоншиносон буда, ранги асроромез ва бошукӯҳ ба шумор меравад. Дӯстдорони ин ранг пайваста маҷзуби зебоиҳо ва зарофатҳо мешаванд. Онҳо мағрур ва иҷтимоиянд ва муошират бо онҳо лаззатбахш аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Рангҳо]] so102dw7jyq9e40jlmot90wb6whddtg 1481209 1481208 2026-07-17T04:51:44Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Арғувонӣ]] to [[Арғавонӣ]] 1481208 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ| hex=800080| r=106|g=13|b=173| c=39|m=92|y=0|k=32| h=275|s=92|v=68 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ (magenta) | hex=FF00FF | r=255|g=0 |b=255| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=300|s=100|v=100 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чопӣ | hex=E2007A | r=226|g=0 |b=122| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=328|s=100|v=89 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чархи рангҳо (омехтаи бунафш ва сурх) | hex=C5007F | r=197|g=0 |b=127| c=22|m=100|y=12 |k=0| h=321|s=100|v=77 }} '''Арғавонӣ''', '''арғувонӣ''' ({{lang-en|Purple}}) — яке аз [[ранг]]ҳои гурӯҳи [[Рангҳои спектрӣ|ғайриспектрӣ]], ки миёни ду ранги [[бунафш]] ва зарандуд (сурхи тира/ҷигарӣ) меистад. Ин ранги дуюмин бо омехта кардани рангҳои аслии сурх ва кабуд дар таносуби баробар ба вуҷуд меояд. Дар воқеъ, арғавонӣ ранги сурхи тира аст. Арғавонӣ робитаи наздике бо бунафш дорад. Дар оптика (нуршиносӣ), бунафш ва арғавонӣ рангҳои шабеҳ ба ҳам ҳастанд<ref name="gilbert2">{{cite book|author=P. U.P. A Gilbert and Willy Haeberli|url=https://books.google.com/books?id=qSRqXvZ67lQC&pg=PA112|title=Physics in the Arts|publisher=Academic Press|year=2008|isbn=978-0-12-374150-9|page=112}}</ref><ref name=":3">{{cite book|author=Louis Bevier Spinney|url=https://archive.org/details/atextbookphysic00spingoog|title=A Text-book of Physics|publisher=Macmillan Co.|year=1911|page=[https://archive.org/details/atextbookphysic00spingoog/page/n636 573]}}</ref>. Арғавонӣ омехтае аз нури сурх ва нури кабуд ё бунафш аст, дар ҳоле ки бунафш ранги спектрӣ мебошад (аз дарозии мавҷҳои мунфариди нур). Дар корбурдҳои маъмулӣ, ҳар дуро ба рангҳое, ки байни ранги сурх ва кабуд ба ранги рӯшан вуҷуд доранд, нисбат медиҳанд, аммо арғавонӣ наздиктар ба сурх ва бунафш наздиктар ба кабуд аст<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.oed.com/view/Entry/223648|title=violet, n.1|first=|last=|website=OED Online|date=|publisher=Oxford University Press|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-04-06}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|url=https://unabridged.merriam-webster.com/unabridged/violet|title=Violet|first=|last=|website=Webster's Third New International Dictionary, Unabridged|date=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-04-06}}</ref>. Ба ҳамин тартиб, дар чархи рангҳои наққошони суннатӣ, бунафш ва арғавонӣ ҳар ду байни сурх ва кабуд қарор доранд ва арғавонӣ наздик ба сурх аст. == Таърих == Дар ибтидо ранги арғавонӣ бо хонаводаи шоҳон ва салтанат дар иртибот буд, зеро ранги арғавонии сурӣ (мансуб ба шаҳри Сур, Лубнон) дар даврони бостон бисёр гаронбаҳо ва нодир буд<ref>{{Cite news|last=Dunn|first=Casey|url=https://www.nytimes.com/2013/10/09/science/the-color-of-royalty-bestowed-by-science-and-snails.html|title=The Color of Royalty, Bestowed by Science and Snails|date=2013-10-09|work=The New York Times|access-date=2020-04-04|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref>. Бунафш ранге буд, ки тавассути додрасҳои румӣ пӯшида мешуд. Ин ранг ба ранги имперӣ табдил ёфт, ки тавассути ҳокимони Империяи Византия, Империяи Муқаддаси Рум ва баъдтар аз ҷониби усқуфҳои калисои католикии Рум пӯшида мешуд. Ба ҳамин тартиб дар Ҷопон, ин ранг ба таври суннатӣ бо имперотурӣ ва ашрофзодагон ҳамроҳ аст<ref name="HibiFukuda2000">{{cite book|author1=Sadao Hibi|url=https://books.google.com/books?id=1HkYtKPrjGEC|title=The Colors of Japan|author2=Kunio Fukuda|date=January 2000|publisher=Kodansha International|isbn=978-4-7700-2536-4}}</ref>. Арғавонӣ ранги орифон ва равоншиносон буда, ранги асроромез ва бошукӯҳ ба шумор меравад. Дӯстдорони ин ранг пайваста маҷзуби зебоиҳо ва зарофатҳо мешаванд. Онҳо мағрур ва иҷтимоиянд ва муошират бо онҳо лаззатбахш аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Рангҳо]] so102dw7jyq9e40jlmot90wb6whddtg 1481211 1481209 2026-07-17T04:54:00Z VASHGIRD 8035 1481211 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ| hex=800080| r=106|g=13|b=173| c=39|m=92|y=0|k=32| h=275|s=92|v=68 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонӣ (magenta) | hex=FF00FF | r=255|g=0 |b=255| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=300|s=100|v=100 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чопӣ | hex=E2007A | r=226|g=0 |b=122| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=328|s=100|v=89 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чархи рангҳо (омехтаи бунафш ва сурх) | hex=C5007F | r=197|g=0 |b=127| c=22|m=100|y=12 |k=0| h=321|s=100|v=77 }} '''Арғавонӣ'''<ref>{{Cite web|url=https://vazhaju.tj/word/%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%BD%D3%A3/am2utm|title=Арғавонӣ чист? Маънии арғавонӣ|author=[[Фарҳанги забони тоҷикӣ]]|website=vazhaju.tj|publisher=[[Вожаҷӯ]]|lang=tg|accessdate=2026-07-17}}</ref>, '''арғувонӣ''' ({{lang-en|Purple}}) — яке аз [[ранг]]ҳои гурӯҳи [[Рангҳои спектрӣ|ғайриспектрӣ]], ки миёни ду ранги [[бунафш]] ва зарандуд (сурхи тира/ҷигарӣ) меистад. Ин ранги дуюмин бо омехта кардани рангҳои аслии сурх ва кабуд дар таносуби баробар ба вуҷуд меояд. Дар воқеъ, арғавонӣ ранги сурхи тира аст. Арғавонӣ робитаи наздике бо бунафш дорад. Дар оптика (нуршиносӣ), бунафш ва арғавонӣ рангҳои шабеҳ ба ҳам ҳастанд<ref name="gilbert2">{{cite book|author=P. U.P. A Gilbert and Willy Haeberli|url=https://books.google.com/books?id=qSRqXvZ67lQC&pg=PA112|title=Physics in the Arts|publisher=Academic Press|year=2008|isbn=978-0-12-374150-9|page=112}}</ref><ref name=":3">{{cite book|author=Louis Bevier Spinney|url=https://archive.org/details/atextbookphysic00spingoog|title=A Text-book of Physics|publisher=Macmillan Co.|year=1911|page=[https://archive.org/details/atextbookphysic00spingoog/page/n636 573]}}</ref>. Арғавонӣ омехтае аз нури сурх ва нури кабуд ё бунафш аст, дар ҳоле ки бунафш ранги спектрӣ мебошад (аз дарозии мавҷҳои мунфариди нур). Дар корбурдҳои маъмулӣ, ҳар дуро ба рангҳое, ки байни ранги сурх ва кабуд ба ранги рӯшан вуҷуд доранд, нисбат медиҳанд, аммо арғавонӣ наздиктар ба сурх ва бунафш наздиктар ба кабуд аст<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.oed.com/view/Entry/223648|title=violet, n.1|first=|last=|website=OED Online|date=|publisher=Oxford University Press|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-04-06}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|url=https://unabridged.merriam-webster.com/unabridged/violet|title=Violet|first=|last=|website=Webster's Third New International Dictionary, Unabridged|date=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-04-06}}</ref>. Ба ҳамин тартиб, дар чархи рангҳои наққошони суннатӣ, бунафш ва арғавонӣ ҳар ду байни сурх ва кабуд қарор доранд ва арғавонӣ наздик ба сурх аст. == Таърих == Дар ибтидо ранги арғавонӣ бо хонаводаи шоҳон ва салтанат дар иртибот буд, зеро ранги арғавонии сурӣ (мансуб ба шаҳри Сур, Лубнон) дар даврони бостон бисёр гаронбаҳо ва нодир буд<ref>{{Cite news|last=Dunn|first=Casey|url=https://www.nytimes.com/2013/10/09/science/the-color-of-royalty-bestowed-by-science-and-snails.html|title=The Color of Royalty, Bestowed by Science and Snails|date=2013-10-09|work=The New York Times|access-date=2020-04-04|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref>. Бунафш ранге буд, ки тавассути додрасҳои румӣ пӯшида мешуд. Ин ранг ба ранги имперӣ табдил ёфт, ки тавассути ҳокимони Империяи Византия, Империяи Муқаддаси Рум ва баъдтар аз ҷониби усқуфҳои калисои католикии Рум пӯшида мешуд. Ба ҳамин тартиб дар Ҷопон, ин ранг ба таври суннатӣ бо имперотурӣ ва ашрофзодагон ҳамроҳ аст<ref name="HibiFukuda2000">{{cite book|author1=Sadao Hibi|url=https://books.google.com/books?id=1HkYtKPrjGEC|title=The Colors of Japan|author2=Kunio Fukuda|date=January 2000|publisher=Kodansha International|isbn=978-4-7700-2536-4}}</ref>. Арғавонӣ ранги орифон ва равоншиносон буда, ранги асроромез ва бошукӯҳ ба шумор меравад. Дӯстдорони ин ранг пайваста маҷзуби зебоиҳо ва зарофатҳо мешаванд. Онҳо мағрур ва иҷтимоиянд ва муошират бо онҳо лаззатбахш аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Рангҳо]] kiosl8vos6f9fxsajjf12zpl1rtdahy 10 332791 1481168 2026-07-17T03:01:11Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Шаблон:Country data Фиҷи]] 1481168 wikitext text/x-wiki #равона [[Шаблон:Country data Фиҷи]] oml58tkhg1kaorgqv77cd6g1v2g3a0p 0 332792 1481170 2026-07-17T03:05:22Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Владимир Висотский]] 1481170 wikitext text/x-wiki #равона [[Владимир Висотский]] e8pea8hmsyrwvly9os83zvixkyrhott 0 332793 1481179 2026-07-17T03:29:53Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Олим |ном = Олимҷон Хоҷамуродов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 29.7.1948 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Панҷакент|шаҳри Панҷакент}}, [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли дар... 1481179 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Олимҷон Хоҷамуродов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 29.7.1948 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Панҷакент|шаҳри Панҷакент}}, [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[шарқшиносӣ]], [[филология]] |ҷойҳои кор = Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии АМИТ, [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}} (1998) |унвонҳои илмӣ = {{унвонҳои илмӣ|профессор|1999}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1970) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = пажӯҳиши эҷодиёти [[Содиқ Ҳидоят]] ва насри равонии форсӣ |ҷоизаҳо = |сайт = }} '''Олимҷон Ҳамроевич Хоҷамуродов''' ([[29 июл]]и [[1948]], [[Панҷакент]]) — [[шарқшинос]], [[адабиётшинос]], доктори илмҳои филология (1998), профессор (1999). == Зиндагинома == Олимҷон Хоҷамуродов 29 июли соли 1948 дар шаҳри Панҷакент ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили факултаи шарқшиносии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1970) ва аспирантураи Институти шарқшиносии Академияи илмҳои ИҶШС (1976) мебошад. == Фаъолияти корӣ == * Солҳои 1976–1978 — ходими илмии Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии Академияи илмҳои Тоҷикистон; * Солҳои 1979–1983 — тарҷумон дар {{Парчамбандӣ|Эрон}}; * Солҳои 1984–2003 — муаллим, муаллими калон, дотсент ва профессори кафедраи забон ва адабиёти форсии ДМТ; * Аз соли 2003 — мудири кафедраи забонҳои хориҷӣ ва сипас ноиби ректор оид ба масъалаҳои иҷтимоию тарбияи [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]]. == Фаъолияти илмӣ == Роҷеъ ба масоили гуногуни адабиёти муосири Эрону Афғонистон, махсусан насри зеҳнгароии (психологии) адабиёти муосири форсӣ таҳқиқоти судманд анҷом бахшидааст. Таҳқиқоти ӯ перомуни эҷодиёти адиби барҷастаи қарни XX-и Эрон [[Содиқ Ҳидоят]] шоистаи таҳсин аст. Чандин китобу рисолаи олимону адибони муосири Эрону Афғонистонро бо пешгуфтор ва шарҳу тавзеҳот ба хатти кириллӣ баргардонидааст. == Осор == * Поэтика Садека Хедаята. — Д., 1991. * Поэтика современной персидской психологической прозы (30-70-е годы XX в.): Дисс… доктора филол. наук. — Д., 1998. * Насри зеҳнгароии форсӣ дар Эрон дар қарни XX (поэтикаи жанр). — Д., 2003. * Фарҳанги мухтасари вожаҳои форсӣ. — Д., 2006 (нашри дувум — 2010). * Фарҳангшиносӣ. Фишурдаи дарсҳои назариявӣ. — Д., 2011. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шарқшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] s8p1vme5b1pgmpw1ctcym84tc0l7m8a 1481180 1481179 2026-07-17T03:32:10Z VASHGIRD 8035 1481180 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Олимҷон Хоҷамуродов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 29.7.1948 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Панҷакент|шаҳри Панҷакент}}, вилояти Ленинобод, [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[шарқшиносӣ]], [[филология]] |ҷойҳои кор = Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии АМИТ, [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}} (1998) |унвонҳои илмӣ = {{унвонҳои илмӣ||0}} (1999) |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1970) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = пажӯҳиши эҷодиёти [[Содиқ Ҳидоят]] ва насри равонии форсӣ |ҷоизаҳо = |сайт = }} '''Олимҷон Ҳамроевич Хоҷамуродов''' ([[29 июл]]и [[1948]], [[Панҷакент]]) — [[шарқшинос]], [[адабиётшинос]], доктори илмҳои филология (1998), профессор (1999). == Зиндагинома == Олимҷон Хоҷамуродов 29 июли соли 1948 дар шаҳри Панҷакент ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили факултаи шарқшиносии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1970) ва аспирантураи Институти шарқшиносии Академияи илмҳои ИҶШС (1976) мебошад. == Фаъолияти корӣ == * Солҳои 1976–1978 — ходими илмии Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии Академияи илмҳои Тоҷикистон; * Солҳои 1979–1983 — тарҷумон дар [[Эрон]]; * Солҳои 1984–2003 — муаллим, муаллими калон, дотсент ва профессори кафедраи забон ва адабиёти форсии ДМТ; * Аз соли 2003 — мудири кафедраи забонҳои хориҷӣ ва сипас ноиби ректор оид ба масъалаҳои иҷтимоию тарбияи [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]]. == Фаъолияти илмӣ == Роҷеъ ба масоили гуногуни адабиёти муосири Эрону Афғонистон, махсусан насри зеҳнгароии (психологии) адабиёти муосири форсӣ таҳқиқоти судманд анҷом бахшидааст. Таҳқиқоти ӯ перомуни эҷодиёти адиби барҷастаи қарни XX-и Эрон [[Содиқ Ҳидоят]] шоистаи таҳсин аст. Чандин китобу рисолаи олимону адибони муосири Эрону Афғонистонро бо пешгуфтор ва шарҳу тавзеҳот ба хатти кириллӣ баргардонидааст. == Осор == * Поэтика Садека Хедаята. — Д., 1991. * Поэтика современной персидской психологической прозы (30-70-е годы XX в.): Дисс… доктора филол. наук. — Д., 1998. * Насри зеҳнгароии форсӣ дар Эрон дар қарни XX (поэтикаи жанр). — Д., 2003. * Фарҳанги мухтасари вожаҳои форсӣ. — Д., 2006 (нашри дувум — 2010). * Фарҳангшиносӣ. Фишурдаи дарсҳои назариявӣ. — Д., 2011. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шарқшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Устодони Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] spdfvbs33qqm9g8brzik2xs0fdd5q4v 1481185 1481180 2026-07-17T03:34:21Z VASHGIRD 8035 1481185 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Олимҷон Хоҷамуродов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 29.7.1948 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Панҷакент|шаҳри Панҷакент}}, [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[шарқшиносӣ]], [[филология]] |ҷойҳои кор = Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии АМИТ, [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}} (1998) |унвонҳои илмӣ = {{унвонҳои илмӣ||0}} (1999) |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1970) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = пажӯҳиши эҷодиёти [[Содиқ Ҳидоят]] ва насри равонии форсӣ |ҷоизаҳо = |сайт = }} '''Олимҷон Ҳамроевич Хоҷамуродов''' ([[29 июл]]и [[1948]], [[Панҷакент]]) — [[шарқшинос]], [[адабиётшинос]], доктори илмҳои филология (1998), профессор (1999). == Зиндагинома == Олимҷон Хоҷамуродов 29 июли соли 1948 дар шаҳри Панҷакент ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили факултаи шарқшиносии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1970) ва аспирантураи Институти шарқшиносии Академияи илмҳои ИҶШС (1976) мебошад. == Фаъолияти корӣ == * Солҳои 1976–1978 — ходими илмии Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии Академияи илмҳои Тоҷикистон; * Солҳои 1979–1983 — тарҷумон дар [[Эрон]]; * Солҳои 1984–2003 — муаллим, муаллими калон, дотсент ва профессори кафедраи забон ва адабиёти форсии ДМТ; * Аз соли 2003 — мудири кафедраи забонҳои хориҷӣ ва сипас ноиби ректор оид ба масъалаҳои иҷтимоию тарбияи [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]]. == Фаъолияти илмӣ == Роҷеъ ба масоили гуногуни адабиёти муосири Эрону Афғонистон, махсусан насри зеҳнгароии (психологии) адабиёти муосири форсӣ таҳқиқоти судманд анҷом бахшидааст. Таҳқиқоти ӯ перомуни эҷодиёти адиби барҷастаи қарни XX-и Эрон [[Содиқ Ҳидоят]] шоистаи таҳсин аст. Чандин китобу рисолаи олимону адибони муосири Эрону Афғонистонро бо пешгуфтор ва шарҳу тавзеҳот ба хатти кириллӣ баргардонидааст. == Осор == * Поэтика Садека Хедаята. — Д., 1991. * Поэтика современной персидской психологической прозы (30-70-е годы XX в.): Дисс… доктора филол. наук. — Д., 1998. * Насри зеҳнгароии форсӣ дар Эрон дар қарни XX (поэтикаи жанр). — Д., 2003. * Фарҳанги мухтасари вожаҳои форсӣ. — Д., 2006 (нашри дувум — 2010). * Фарҳангшиносӣ. Фишурдаи дарсҳои назариявӣ. — Д., 2011. == Адабиёт == * Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Суҷонӣ; Зери таҳрири Сайфидин Назарзода. – Душанбе, 2016. – 720 с. — С. 609. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шарқшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Устодони Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] 3fwcdr53gq5rpj3cap5cda7zle2inr7 1481186 1481185 2026-07-17T03:34:38Z VASHGIRD 8035 1481186 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Олимҷон Хоҷамуродов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 29.7.1948 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Панҷакент|шаҳри Панҷакент}}, [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[шарқшиносӣ]], [[филология]] |ҷойҳои кор = Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии АМИТ, [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}} (1998) |унвонҳои илмӣ = {{унвонҳои илмӣ||0}} (1999) |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1970) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = пажӯҳиши эҷодиёти [[Содиқ Ҳидоят]] ва насри равонии форсӣ |ҷоизаҳо = |сайт = }} '''Олимҷон Ҳамроевич Хоҷамуродов''' ([[29 июл]]и [[1948]], [[Панҷакент]]) — [[шарқшинос]], [[адабиётшинос]], доктори илмҳои филология (1998), профессор (1999). == Зиндагинома == Олимҷон Хоҷамуродов 29 июли соли 1948 дар шаҳри Панҷакент ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили факултаи шарқшиносии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1970) ва аспирантураи Институти шарқшиносии Академияи илмҳои ИҶШС (1976) мебошад. == Фаъолияти корӣ == * Солҳои 1976—1978 — ходими илмии Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии Академияи илмҳои Тоҷикистон; * Солҳои 1979—1983 — тарҷумон дар [[Эрон]]; * Солҳои 1984—2003 — муаллим, муаллими калон, дотсент ва профессори кафедраи забон ва адабиёти форсии ДМТ; * Аз соли 2003 — мудири кафедраи забонҳои хориҷӣ ва сипас ноиби ректор оид ба масъалаҳои иҷтимоию тарбияи [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]]. == Фаъолияти илмӣ == Роҷеъ ба масоили гуногуни адабиёти муосири Эрону Афғонистон, махсусан насри зеҳнгароии (психологии) адабиёти муосири форсӣ таҳқиқоти судманд анҷом бахшидааст. Таҳқиқоти ӯ перомуни эҷодиёти адиби барҷастаи қарни XX-и Эрон [[Содиқ Ҳидоят]] шоистаи таҳсин аст. Чандин китобу рисолаи олимону адибони муосири Эрону Афғонистонро бо пешгуфтор ва шарҳу тавзеҳот ба хатти кириллӣ баргардонидааст. == Осор == * Поэтика Садека Хедаята. — Д., 1991. * Поэтика современной персидской психологической прозы (30-70-е годы XX в.): Дисс… доктора филол. наук. — Д., 1998. * Насри зеҳнгароии форсӣ дар Эрон дар қарни XX (поэтикаи жанр). — Д., 2003. * Фарҳанги мухтасари вожаҳои форсӣ. — Д., 2006 (нашри дувум — 2010). * Фарҳангшиносӣ. Фишурдаи дарсҳои назариявӣ. — Д., 2011. == Адабиёт == * Арбобони илми тоҷик (асри ХХ — аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Суҷонӣ; Зери таҳрири Сайфидин Назарзода. — Душанбе, 2016. — 720 с. — С. 609. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шарқшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Устодони Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] hpkvk4yz7cmihq8ff7z61x9hjtbr6w2 1481187 1481186 2026-07-17T03:36:41Z VASHGIRD 8035 /* Зиндагинома */ 1481187 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Олимҷон Хоҷамуродов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 29.7.1948 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Панҷакент|шаҳри Панҷакент}}, [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[шарқшиносӣ]], [[филология]] |ҷойҳои кор = Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии АМИТ, [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}} (1998) |унвонҳои илмӣ = {{унвонҳои илмӣ||0}} (1999) |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1970) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = пажӯҳиши эҷодиёти [[Содиқ Ҳидоят]] ва насри равонии форсӣ |ҷоизаҳо = |сайт = }} '''Олимҷон Ҳамроевич Хоҷамуродов''' ([[29 июл]]и [[1948]], [[Панҷакент]]) — [[шарқшинос]], [[адабиётшинос]], доктори илмҳои филология (1998), профессор (1999). == Зиндагинома == Олимҷон Хоҷамуродов 29 июли соли 1948 дар шаҳри Панҷакент ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили факултаи шарқшиносии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1970) ва аспирантураи Институти шарқшиносии Академияи илмҳои ИҶШС (1976) мебошад. == Фаъолияти корӣ == * Солҳои 1976—1978 — ходими илмии Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии Академияи илмҳои Тоҷикистон; * Солҳои 1979—1983 — тарҷумон дар [[Эрон]]; * Солҳои 1984—2003 — муаллим, муаллими калон, дотсент ва профессори кафедраи забон ва адабиёти форсии ДМТ; * Аз соли 2003 — мудири кафедраи забонҳои хориҷӣ ва сипас ноиби ректор оид ба масъалаҳои иҷтимоию тарбияи [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]]. == Фаъолияти илмӣ == Роҷеъ ба масоили гуногуни адабиёти муосири Эрону Афғонистон, махсусан насри зеҳнгароии (психологии) адабиёти муосири форсӣ таҳқиқоти судманд анҷом бахшидааст. Таҳқиқоти ӯ перомуни эҷодиёти адиби барҷастаи қарни XX-и Эрон [[Содиқ Ҳидоят]] шоистаи таҳсин аст. Чандин китобу рисолаи олимону адибони муосири Эрону Афғонистонро бо пешгуфтор ва шарҳу тавзеҳот ба хатти кириллӣ баргардонидааст. == Осор == * Поэтика Садека Хедаята. — Д., 1991. * Поэтика современной персидской психологической прозы (30-70-е годы XX в.): Дисс… доктора филол. наук. — Д., 1998. * Насри зеҳнгароии форсӣ дар Эрон дар қарни XX (поэтикаи жанр). — Д., 2003. * Фарҳанги мухтасари вожаҳои форсӣ. — Д., 2006 (нашри дувум — 2010). * Фарҳангшиносӣ. Фишурдаи дарсҳои назариявӣ. — Д., 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.nlt.tj/book/141546|title=Фарҳангшиносӣ. Фишурдаи дарсҳои назариявӣ|author=Олимҷон Хоҷамуродов|date=2011}}</ref>. == Адабиёт == * Арбобони илми тоҷик (асри ХХ — аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Суҷонӣ; Зери таҳрири Сайфидин Назарзода. — Душанбе, 2016. — 720 с. — С. 609. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шарқшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Устодони Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] sqg66v8l3jiw3515p62hpwxakqteybw 1481188 1481187 2026-07-17T03:38:34Z VASHGIRD 8035 /* Осор */ 1481188 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Олимҷон Хоҷамуродов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 29.7.1948 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Панҷакент|шаҳри Панҷакент}}, [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[шарқшиносӣ]], [[филология]] |ҷойҳои кор = Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии АМИТ, [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}} (1998) |унвонҳои илмӣ = {{унвонҳои илмӣ||0}} (1999) |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1970) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = пажӯҳиши эҷодиёти [[Содиқ Ҳидоят]] ва насри равонии форсӣ |ҷоизаҳо = |сайт = }} '''Олимҷон Ҳамроевич Хоҷамуродов''' ([[29 июл]]и [[1948]], [[Панҷакент]]) — [[шарқшинос]], [[адабиётшинос]], доктори илмҳои филология (1998), профессор (1999). == Зиндагинома == Олимҷон Хоҷамуродов 29 июли соли 1948 дар шаҳри Панҷакент ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили факултаи шарқшиносии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1970) ва аспирантураи Институти шарқшиносии Академияи илмҳои ИҶШС (1976) мебошад. == Фаъолияти корӣ == * Солҳои 1976—1978 — ходими илмии Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии Академияи илмҳои Тоҷикистон; * Солҳои 1979—1983 — тарҷумон дар [[Эрон]]; * Солҳои 1984—2003 — муаллим, муаллими калон, дотсент ва профессори кафедраи забон ва адабиёти форсии ДМТ; * Аз соли 2003 — мудири кафедраи забонҳои хориҷӣ ва сипас ноиби ректор оид ба масъалаҳои иҷтимоию тарбияи [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]]. == Фаъолияти илмӣ == Роҷеъ ба масоили гуногуни адабиёти муосири Эрону Афғонистон, махсусан насри зеҳнгароии (психологии) адабиёти муосири форсӣ таҳқиқоти судманд анҷом бахшидааст. Таҳқиқоти ӯ перомуни эҷодиёти адиби барҷастаи қарни XX-и Эрон [[Содиқ Ҳидоят]] шоистаи таҳсин аст. Чандин китобу рисолаи олимону адибони муосири Эрону Афғонистонро бо пешгуфтор ва шарҳу тавзеҳот ба хатти кириллӣ баргардонидааст. == Осор == * Поэтика Садека Хедаята. — Д., 1991. * Поэтика современной персидской психологической прозы (30-70-е годы XX в.): Дисс… доктора филол. наук. — Д., 1998. * Насри зеҳнгароии форсӣ дар Эрон дар қарни XX (поэтикаи жанр). — Д., 2003. * Фарҳанги мухтасари вожаҳои форсӣ. — Д., 2006 (нашри дувум — 2010). * Фарҳангшиносӣ. Фишурдаи дарсҳои назариявӣ. — Д., 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.nlt.tj/book/141546|title=Фарҳангшиносӣ. Фишурдаи дарсҳои назариявӣ|author=Олимҷон Хоҷамуродов|date=2011}}</ref>. * Нигоҳе ба ҷунбиши ислоҳи хат дар Эрон (аз охирҳои асри XIX то солҳои 70-уми асри XX). — Д.: Мулквар, 2023. — 108 с.<ref>{{Cite web|url=https://kmt.tj/olimjon-hojamurodov-nigohe-ba-junbishi-islohi-hat-dar-eron/|title=Олимҷон Хоҷамуродов: Нигоҳе ба ҷунбиши ислоҳи хат дар Эрон|website=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|date=2026-02-25|lang=ru-RU|accessdate=2026-07-17}}</ref> == Адабиёт == * Арбобони илми тоҷик (асри ХХ — аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Суҷонӣ; Зери таҳрири Сайфидин Назарзода. — Душанбе, 2016. — 720 с. — С. 609. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шарқшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Устодони Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] rlerrs1ai9hn5fzsbez7lkre7mh2cr5 1481189 1481188 2026-07-17T03:39:41Z VASHGIRD 8035 /* Эзоҳ */ 1481189 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Олимҷон Хоҷамуродов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 29.7.1948 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Панҷакент|шаҳри Панҷакент}}, [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[шарқшиносӣ]], [[филология]] |ҷойҳои кор = Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии АМИТ, [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}} (1998) |унвонҳои илмӣ = {{унвонҳои илмӣ||0}} (1999) |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1970) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = пажӯҳиши эҷодиёти [[Содиқ Ҳидоят]] ва насри равонии форсӣ |ҷоизаҳо = |сайт = }} '''Олимҷон Ҳамроевич Хоҷамуродов''' ([[29 июл]]и [[1948]], [[Панҷакент]]) — [[шарқшинос]], [[адабиётшинос]], доктори илмҳои филология (1998), профессор (1999). == Зиндагинома == Олимҷон Хоҷамуродов 29 июли соли 1948 дар шаҳри Панҷакент ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили факултаи шарқшиносии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1970) ва аспирантураи Институти шарқшиносии Академияи илмҳои ИҶШС (1976) мебошад. == Фаъолияти корӣ == * Солҳои 1976—1978 — ходими илмии Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии Академияи илмҳои Тоҷикистон; * Солҳои 1979—1983 — тарҷумон дар [[Эрон]]; * Солҳои 1984—2003 — муаллим, муаллими калон, дотсент ва профессори кафедраи забон ва адабиёти форсии ДМТ; * Аз соли 2003 — мудири кафедраи забонҳои хориҷӣ ва сипас ноиби ректор оид ба масъалаҳои иҷтимоию тарбияи [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]]. == Фаъолияти илмӣ == Роҷеъ ба масоили гуногуни адабиёти муосири Эрону Афғонистон, махсусан насри зеҳнгароии (психологии) адабиёти муосири форсӣ таҳқиқоти судманд анҷом бахшидааст. Таҳқиқоти ӯ перомуни эҷодиёти адиби барҷастаи қарни XX-и Эрон [[Содиқ Ҳидоят]] шоистаи таҳсин аст. Чандин китобу рисолаи олимону адибони муосири Эрону Афғонистонро бо пешгуфтор ва шарҳу тавзеҳот ба хатти кириллӣ баргардонидааст. == Осор == * Поэтика Садека Хедаята. — Д., 1991. * Поэтика современной персидской психологической прозы (30-70-е годы XX в.): Дисс… доктора филол. наук. — Д., 1998. * Насри зеҳнгароии форсӣ дар Эрон дар қарни XX (поэтикаи жанр). — Д., 2003. * Фарҳанги мухтасари вожаҳои форсӣ. — Д., 2006 (нашри дувум — 2010). * Фарҳангшиносӣ. Фишурдаи дарсҳои назариявӣ. — Д., 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.nlt.tj/book/141546|title=Фарҳангшиносӣ. Фишурдаи дарсҳои назариявӣ|author=Олимҷон Хоҷамуродов|date=2011}}</ref>. * Нигоҳе ба ҷунбиши ислоҳи хат дар Эрон (аз охирҳои асри XIX то солҳои 70-уми асри XX). — Д.: Мулквар, 2023. — 108 с.<ref>{{Cite web|url=https://kmt.tj/olimjon-hojamurodov-nigohe-ba-junbishi-islohi-hat-dar-eron/|title=Олимҷон Хоҷамуродов: Нигоҳе ба ҷунбиши ислоҳи хат дар Эрон|website=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|date=2026-02-25|lang=|accessdate=2026-07-17}}</ref> == Адабиёт == * Арбобони илми тоҷик (асри ХХ — аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Суҷонӣ; Зери таҳрири Сайфидин Назарзода. — Душанбе, 2016. — 720 с. — С. 609. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шарқшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Устодони Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] 8ynojyp5exjxhrzxfyyipxxt1e98itw 1481190 1481189 2026-07-17T03:39:57Z VASHGIRD 8035 /* Эзоҳ */ 1481190 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Олимҷон Хоҷамуродов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 29.7.1948 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Панҷакент|шаҳри Панҷакент}}, [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[шарқшиносӣ]], [[филология]] |ҷойҳои кор = Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии АМИТ, [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}} (1998) |унвонҳои илмӣ = {{унвонҳои илмӣ||0}} (1999) |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1970) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = пажӯҳиши эҷодиёти [[Содиқ Ҳидоят]] ва насри равонии форсӣ |ҷоизаҳо = |сайт = }} '''Олимҷон Ҳамроевич Хоҷамуродов''' ([[29 июл]]и [[1948]], [[Панҷакент]]) — [[шарқшинос]], [[адабиётшинос]], доктори илмҳои филология (1998), профессор (1999). == Зиндагинома == Олимҷон Хоҷамуродов 29 июли соли 1948 дар шаҳри Панҷакент ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили факултаи шарқшиносии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1970) ва аспирантураи Институти шарқшиносии Академияи илмҳои ИҶШС (1976) мебошад. == Фаъолияти корӣ == * Солҳои 1976—1978 — ходими илмии Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии Академияи илмҳои Тоҷикистон; * Солҳои 1979—1983 — тарҷумон дар [[Эрон]]; * Солҳои 1984—2003 — муаллим, муаллими калон, дотсент ва профессори кафедраи забон ва адабиёти форсии ДМТ; * Аз соли 2003 — мудири кафедраи забонҳои хориҷӣ ва сипас ноиби ректор оид ба масъалаҳои иҷтимоию тарбияи [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]]. == Фаъолияти илмӣ == Роҷеъ ба масоили гуногуни адабиёти муосири Эрону Афғонистон, махсусан насри зеҳнгароии (психологии) адабиёти муосири форсӣ таҳқиқоти судманд анҷом бахшидааст. Таҳқиқоти ӯ перомуни эҷодиёти адиби барҷастаи қарни XX-и Эрон [[Содиқ Ҳидоят]] шоистаи таҳсин аст. Чандин китобу рисолаи олимону адибони муосири Эрону Афғонистонро бо пешгуфтор ва шарҳу тавзеҳот ба хатти кириллӣ баргардонидааст. == Осор == * Поэтика Садека Хедаята. — Д., 1991. * Поэтика современной персидской психологической прозы (30-70-е годы XX в.): Дисс… доктора филол. наук. — Д., 1998. * Насри зеҳнгароии форсӣ дар Эрон дар қарни XX (поэтикаи жанр). — Д., 2003. * Фарҳанги мухтасари вожаҳои форсӣ. — Д., 2006 (нашри дувум — 2010). * Фарҳангшиносӣ. Фишурдаи дарсҳои назариявӣ. — Д., 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.nlt.tj/book/141546|title=Фарҳангшиносӣ. Фишурдаи дарсҳои назариявӣ|author=Олимҷон Хоҷамуродов|date=2011}}</ref>. * Нигоҳе ба ҷунбиши ислоҳи хат дар Эрон (аз охирҳои асри XIX то солҳои 70-уми асри XX). — Д.: Мулквар, 2023. — 108 с.<ref>{{Cite web|url=https://kmt.tj/olimjon-hojamurodov-nigohe-ba-junbishi-islohi-hat-dar-eron/|title=Олимҷон Хоҷамуродов: Нигоҳе ба ҷунбиши ислоҳи хат дар Эрон|website=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|date=2026-02-25|lang=|accessdate=2026-07-17}}</ref> == Адабиёт == * Арбобони илми тоҷик (асри ХХ — аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Суҷонӣ; Зери таҳрири Сайфидин Назарзода. — Душанбе, 2016. — 720 с. — С. 609. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шарқшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] kyiabyl5ray59e12htmz25fc8yp2297 1481191 1481190 2026-07-17T03:40:32Z VASHGIRD 8035 1481191 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Олимҷон Хоҷамуродов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 29.7.1948 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Панҷакент|шаҳри Панҷакент}}, [[вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[шарқшиносӣ]], [[филология]] |ҷойҳои кор = Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии АМИТ, [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}} (1998) |унвонҳои илмӣ = {{унвонҳои илмӣ||0}} (1999) |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1970) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = пажӯҳиши эҷодиёти [[Содиқ Ҳидоят]] ва насри равонии форсӣ |ҷоизаҳо = |сайт = }} '''Олимҷон Хоҷамуродов''' (''Олимҷон Ҳамроевич Хоҷамуродов''; зод. [[29 июл]]и [[1948]], [[Панҷакент]]) — [[шарқшинос]], [[адабиётшинос]], доктори илмҳои филология (1998), профессор (1999). == Зиндагинома == Олимҷон Хоҷамуродов 29 июли соли 1948 дар шаҳри Панҷакент ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили факултаи шарқшиносии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1970) ва аспирантураи Институти шарқшиносии Академияи илмҳои ИҶШС (1976) мебошад. == Фаъолияти корӣ == * Солҳои 1976—1978 — ходими илмии Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии Академияи илмҳои Тоҷикистон; * Солҳои 1979—1983 — тарҷумон дар [[Эрон]]; * Солҳои 1984—2003 — муаллим, муаллими калон, дотсент ва профессори кафедраи забон ва адабиёти форсии ДМТ; * Аз соли 2003 — мудири кафедраи забонҳои хориҷӣ ва сипас ноиби ректор оид ба масъалаҳои иҷтимоию тарбияи [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]]. == Фаъолияти илмӣ == Роҷеъ ба масоили гуногуни адабиёти муосири Эрону Афғонистон, махсусан насри зеҳнгароии (психологии) адабиёти муосири форсӣ таҳқиқоти судманд анҷом бахшидааст. Таҳқиқоти ӯ перомуни эҷодиёти адиби барҷастаи қарни XX-и Эрон [[Содиқ Ҳидоят]] шоистаи таҳсин аст. Чандин китобу рисолаи олимону адибони муосири Эрону Афғонистонро бо пешгуфтор ва шарҳу тавзеҳот ба хатти кириллӣ баргардонидааст. == Осор == * Поэтика Садека Хедаята. — Д., 1991. * Поэтика современной персидской психологической прозы (30-70-е годы XX в.): Дисс… доктора филол. наук. — Д., 1998. * Насри зеҳнгароии форсӣ дар Эрон дар қарни XX (поэтикаи жанр). — Д., 2003. * Фарҳанги мухтасари вожаҳои форсӣ. — Д., 2006 (нашри дувум — 2010). * Фарҳангшиносӣ. Фишурдаи дарсҳои назариявӣ. — Д., 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.nlt.tj/book/141546|title=Фарҳангшиносӣ. Фишурдаи дарсҳои назариявӣ|author=Олимҷон Хоҷамуродов|date=2011}}</ref>. * Нигоҳе ба ҷунбиши ислоҳи хат дар Эрон (аз охирҳои асри XIX то солҳои 70-уми асри XX). — Д.: Мулквар, 2023. — 108 с.<ref>{{Cite web|url=https://kmt.tj/olimjon-hojamurodov-nigohe-ba-junbishi-islohi-hat-dar-eron/|title=Олимҷон Хоҷамуродов: Нигоҳе ба ҷунбиши ислоҳи хат дар Эрон|website=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|date=2026-02-25|lang=|accessdate=2026-07-17}}</ref> == Адабиёт == * Арбобони илми тоҷик (асри ХХ — аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Суҷонӣ; Зери таҳрири Сайфидин Назарзода. — Душанбе, 2016. — 720 с. — С. 609. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шарқшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] mq3bdjjzn9w5rs20yd1beq9wzr2l7te 0 332794 1481182 2026-07-17T03:32:35Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Содиқи Ҳидоят]] to [[Содиқ Ҳидоят]] 1481182 wikitext text/x-wiki #равона [[Содиқ Ҳидоят]] o5d423mstrzp1k51nqdbjpgl9pdvhmi 1 332795 1481184 2026-07-17T03:32:35Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Баҳс:Содиқи Ҳидоят]] to [[Баҳс:Содиқ Ҳидоят]] 1481184 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Содиқ Ҳидоят]] n0lpa6mhtheh2fn0eu514wgvup3esbk 0 332796 1481199 2026-07-17T04:14:19Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Арғувон (ранг)]] to [[Арғувонӣ]] 1481199 wikitext text/x-wiki #равона [[Арғувонӣ]] jsw1bfyfocpubp8c1u0g80oyglyi5l4 0 332797 1481203 2026-07-17T04:30:07Z Шухрат Саъдиев 5132 Саҳифаи нав: '''Аҳлиддин ''' * [[Аҳлиддин Ибодуллозода]] {{Ибҳомзудоӣ|Ҳамномҳо}} [[Гурӯҳ:Номҳои мардона]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамномҳо]] 1481203 wikitext text/x-wiki '''Аҳлиддин ''' * [[Аҳлиддин Ибодуллозода]] {{Ибҳомзудоӣ|Ҳамномҳо}} [[Гурӯҳ:Номҳои мардона]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамномҳо]] m8aqm6sqx371yb6xjl6v96vh2craqz1 0 332798 1481210 2026-07-17T04:51:44Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Арғувонӣ]] to [[Арғавонӣ]] 1481210 wikitext text/x-wiki #равона [[Арғавонӣ]] 75wmc60ivpxo2hdyt29cy6yp6ocz8y9 6 332799 1481212 2026-07-17T04:57:47Z VASHGIRD 8035 {{Акс | тавзеҳот = Шодӣ Шокирзода, адабиётшинос, тарҷумон ва рӯзноманигори тоҷик. | манбаъ = бойгонии шахсии Шодӣ Шокирзода | таърихи тавлид = | муаллиф = }} {{Асосноккунии истифодаи боинсоф | мақола = Шодӣ Шокирзода | мақсад = мусавварсозии қуттии мақола | имкони иваз = | ҳоказо = }} 1481212 wikitext text/x-wiki == Хулоса == {{Акс | тавзеҳот = Шодӣ Шокирзода, адабиётшинос, тарҷумон ва рӯзноманигори тоҷик. | манбаъ = бойгонии шахсии Шодӣ Шокирзода | таърихи тавлид = | муаллиф = }} {{Асосноккунии истифодаи боинсоф | мақола = Шодӣ Шокирзода | мақсад = мусавварсозии қуттии мақола | имкони иваз = | ҳоказо = }} 8svflh2w104g04jgly737gtnz3xw8wb 0 332800 1481214 2026-07-17T05:02:52Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: [[Акс:CMYK subtractive color mixing.svg|thumb|right|Нақшаи синтези субтрактивӣ дар CMYK]] '''CMYK''' ([[Фирӯзаранги равшан|'''C'''yan]], [[Сурхобӣ|'''M'''agenta]], [[Зард|'''Y'''ellow]], '''K'''ey ё [[Сиёҳ|Blac'''k''']]) ё '''CMY+K''' — [[Синтези субтрактивӣ|модели рангии субтрактивӣ]] (нақшаи ташаккули ранг), инчунин '''автотип... 1481214 wikitext text/x-wiki [[Акс:CMYK subtractive color mixing.svg|thumb|right|Нақшаи синтези субтрактивӣ дар CMYK]] '''CMYK''' ([[Фирӯзаранги равшан|'''C'''yan]], [[Сурхобӣ|'''M'''agenta]], [[Зард|'''Y'''ellow]], '''K'''ey ё [[Сиёҳ|Blac'''k''']]) ё '''CMY+K''' — [[Синтези субтрактивӣ|модели рангии субтрактивӣ]] (нақшаи ташаккули ранг), инчунин '''[[автотипия]]-и чорранга''' мебошад, ки пеш аз ҳама дар [[полиграфия]] барои чопи стандартии триадӣ ё чопи рангҳои триадӣ истифода мешавад. Он рангҳои [[Фирӯзаранги равшан|фирӯзаӣ]] (cyan), [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] (magenta) ва [[Зард|зард]] (yellow)-ро ҳамчун рангҳои асосӣ, инчунин ранги [[Сиёҳ|сиёҳ]] (black)-ро истифода мебарад<ref>{{Cite web |url=https://www.fotoproekt.ru/fotoshkola/stati/color-management-system/ |title=Color Management System (CMS) в логике цветовых координатных систем. |author=Алексей Шадрин, Андрей Френкель |archive-url=https://web.archive.org/web/20200202113945/https://www.fotoproekt.ru/fotoshkola/stati/color-management-system/ |archive-date=2020-02-02 |access-date=2020-02-02 |url-status=live |quote=к трём основным компонентам — голубому, пурпурному и жёлтому — добавлен ещё и чёрный}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Чопхонаҳо]] [[Гурӯҳ:Фазои ранг]] oqvgg9mf0rgdh7vvk367mo7yu8niz0h 1481216 1481214 2026-07-17T05:04:19Z VASHGIRD 8035 1481216 wikitext text/x-wiki [[Акс:CMYK subtractive color mixing.svg|thumb|right|Нақшаи синтези субтрактивӣ дар CMYK]] '''CMYK''' ([[Фирӯзаранги равшан|'''C'''yan]], [[Сурхобӣ|'''M'''agenta]], [[Зард|'''Y'''ellow]], '''K'''ey ё [[Сиёҳ|Blac'''k''']]) ё '''CMY+K''' — [[Синтези субтрактивӣ|модели рангии субтрактивӣ]] (нақшаи ташаккули ранг), инчунин '''[[автотипия|автотипияи]] чорранга''' мебошад, ки пеш аз ҳама дар [[полиграфия]] барои чопи стандартии триадӣ ё чопи рангҳои триадӣ истифода мешавад. Он рангҳои [[Фирӯзаранги равшан|фирӯзаӣ]] (cyan), [[сурхобӣ]] (magenta) ва [[Зард|зард]] (yellow)-ро ҳамчун рангҳои асосӣ, инчунин ранги [[Сиёҳ|сиёҳ]] (black)-ро истифода мебарад<ref>{{Cite web |url=https://www.fotoproekt.ru/fotoshkola/stati/color-management-system/ |title=Color Management System (CMS) в логике цветовых координатных систем. |author=Алексей Шадрин, Андрей Френкель |archive-url=https://web.archive.org/web/20200202113945/https://www.fotoproekt.ru/fotoshkola/stati/color-management-system/ |archive-date=2020-02-02 |access-date=2020-02-02 |url-status=live |quote=к трём основным компонентам — голубому, пурпурному и жёлтому — добавлен ещё и чёрный}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Чопхонаҳо]] [[Гурӯҳ:Фазои ранг]] eoky4pruj2veezw9zi9ywu2y5pk7jqa 0 332801 1481219 2026-07-17T05:12:30Z Шухрат Саъдиев 5132 Ибодуллозода (Ҳамнасаб) 1481219 wikitext text/x-wiki '''Ибодуллозода''' * [[Аҳлиддин Ибодуллозода]] {{ибҳомзудоӣ}} [[Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб]] g80epc32y0yac543rp5wbdb9z34i077 0 332802 1481224 2026-07-17T05:43:03Z Шухрат Саъдиев 5132 Аҳл (мазмунҳо) 1481224 wikitext text/x-wiki '''Аҳл''' ({{lang-ar|أهل}}) — касоне, ки дар як ҷой [[зиндагӣ]] мекунанд ва ё муддате дар ҷое гирд омада бошанд, ба монанди аҳли [[хонавода]], аҳли [[маҷлис]]. 1. аҳлу аёл [[зан|зану]] [[фарзандон]], аъзои [[хонавода]], ҳар яке аз афроди хонадон 2. [[мардум]], [[халқ]]; [[ҷомеъа]]; аҳли [[оила]], [[ҷомеъа]], сокинони [[шаҳр]], [[деҳа]], [[деҳот]] [[кишвар]] Мазмунҳо: * [[Аҳли Китоб]] * [[Аҳли имон]] * [[Аҳли Байт]] * [[Аҳли суннат ва ҷамоат]] * [[Аҳли куфр]] * [[Аҳли зимма]] * [[Аҳли бидъат]] * [[Аҳли ташайюъ]] * [[ Аҳли суффа]] {{ибҳомзудоӣ}} [[Гурӯҳ:Ибҳомзудоӣ]] 67qvclgt93nbw7pky66pn6lk8zomhmp 1481226 1481224 2026-07-17T06:01:01Z Шухрат Саъдиев 5132 навсозӣ 1481226 wikitext text/x-wiki '''Аҳл''' ({{lang-ar|أهل}}) — касоне, ки дар як ҷой [[зиндагӣ]] мекунанд ва ё муддате дар ҷое гирд омада бошанд, ба монанди аҳли [[хонавода]], аҳли [[маҷлис]]. 1. аҳлу аёл [[зан|зану]] [[фарзандон]], аъзои [[хонавода]], ҳар яке аз [[афрод|афроди]] [[хонавода]] 2. [[мардум]], [[халқ]]; [[ҷомеъа]]; аҳли [[оила]], [[ҷомеъа]], сокинони [[шаҳр]], [[деҳа]], [[деҳот]] [[кишвар]] Мазмунҳо: * [[Аҳли Китоб]] * [[Аҳли имон]] * [[Аҳли Байт]] * [[Аҳли суннат ва ҷамоат]] * [[Аҳли куфр]] * [[Аҳли зимма]] * [[Аҳли бидъат]] * [[Аҳли ташайюъ]] * [[Аҳли суффа]] * [[Аҳли нифоқ]] {{ибҳомзудоӣ}} [[Гурӯҳ:Ибҳомзудоӣ]] a4qn46okvbci46vwapitrxu64octx7g 0 332803 1481237 2026-07-17T06:27:50Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1481237 wikitext text/x-wiki #равона [[Аҳли зимма]] jrh02a9m4eagn54fhi8z6vn942s69id 0 332804 1481251 2026-07-17T06:44:27Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1481251 wikitext text/x-wiki #равона[[Аҳли нифоқ]] gpnjora1ex7cu7glrz85tnyu8w29u5g 0 332805 1481260 2026-07-17T11:31:37Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Адиб}} '''Инятсио Силоне''' ({{lang-it|Ignazio Silone}}, номи аслиаш '''Секондино Транквилли''', {{lang-it|Secondino Tranquilli}}; [[1 май]]и [[1900]], Пешина, Абрутси — [[22 август]]и [[1978]], [[Женева]]) — {{нависанда}}, [[публисист]], зиддифашист ва сиёсатмадори итолиёӣ. == Зиндагинома == Инятсио Силоне д... 1481260 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Инятсио Силоне''' ({{lang-it|Ignazio Silone}}, номи аслиаш '''Секондино Транквилли''', {{lang-it|Secondino Tranquilli}}; [[1 май]]и [[1900]], Пешина, Абрутси — [[22 август]]и [[1978]], [[Женева]]) — {{нависанда}}, [[публисист]], зиддифашист ва сиёсатмадори итолиёӣ. == Зиндагинома == Инятсио Силоне дар 1 маи 1900 дар рустои Песчина аз бахши Абрутсо зода шуд. Ӯ даврони kӯдакиро бо фақру тангдастӣ гузаронд ва дар заминларзаи соли 1915 Итолиё падару модар ва панҷ бародари худро аз даст дод.[1] Дар 1921 ба ҳизби коммунисти Итолиё пайваст ва бо дастгоҳи фошистии Муссолини ба мубориза пардохт. Инятсио Силоне дар 1927 сафаре ба Шӯравӣ кард ва пас аз бозгашт аз он сафар монанди ҳамкорони дигари худ Андре Жид ва Артур Кестлер роҳи мустақиле дар пеш гирифт. Силоне, ки солҳо аз пешгомони мубориза бо фашизм буд, ба хубӣ дарёфта буд, ки дағдағаи аҳзоби коммунист барқарории демокросӣ нест ва дарафтодани онҳо бо фошистҳо نیز на ба хотири ишқ ба демокросӣ, балки сирфан ба хотири душманӣ бо фашизм будааст. Гоҳе низ дар ин миён чунон байни марзи фашизм ва коммунизм аз миён меравад, ки ба гуфтаи Силоне: «Мантиқи „мухолифат ба ҳар қимат“ бисёре аз коммунистҳои собиқро аз мавозеъи аввалияашон дур карда ва ҳатто бархе аз ононро ба фашизм кашондааст». Аз диди коммунистҳо демокросии порлумонӣ муҳимтарин монеъи онҳо дар роҳи инқилоби коргарӣ буд ва аз миён бурдани он гоме рӯ ба ҷалав маҳсуб мешуд. Бо чунин роҳбурде аст, ки яке аз нашриёти расмии Коминтерн ба номи «Мубодалоти байнулмилалӣ» ошкоро аз пайдоиши натсизм ба унвони қадаме ба сӯи инқилоби пролетарӣ ном бурд. Зеро натсизм ҳар гуна умеди воҳӣ ба демокросиро аз саҳнаи сиёсати Олмон мезудуд. Инятсио Силоне дар миёнаи зуҳури фашизм ба ҳамроҳи Антонио Грамши ба муқобила бо он бархост ва ба унвони яке аз фаъолони ҷунбиши муқовимати Итолиё шинохта шуд. Ӯ дар 1930 маҷбур ба тарки ватан ва муҳоҷират ба Суис шуд. Дар он ҷо буд, ки Силоне бисёре аз шоҳкорҳои худ монанди «Нону шароб», «Фонтамара», «Донаи зери барф», «Як мушт тамшк», «Рази Лук» ва «Рӯбоҳ ва гулҳои комелиё»-ро халқ кард ва мубориза алайҳи фашизмро идома дод. Силоне дар замони Ҷанги ҷаҳонии дувум ба ватани худ бозгашт ва дар наҳзати зерзаминии зиддифашизм алайҳи ҳукумати Муссолини мубориза кард. == Китобшиносӣ == * Фонтамара (1931) * Нону шароб (1937) * Мактаби диктотурҳо (1938) * Донаи зери барф (1940) * Хуруҷи изтирорӣ (1951) * Як мушт тамшк (1952) * Хуруҷи изтирорӣ (1965) * Моҷарои як пешвои шаҳид * Раози дили Луко * Рӯбоҳ ва гулҳои комелиё == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Нависандагони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Публисистони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Зиддифашистон]] oe1zdc2dgaiwblda7f20hxf74dcmcqf 1481261 1481260 2026-07-17T11:32:18Z VASHGIRD 8035 1481261 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Инятсио Силоне''' ({{lang-it|Ignazio Silone}}, номи аслиаш '''Секондино Транквилли''', {{lang-it|Secondino Tranquilli}}; [[1 май]]и [[1900]], Пешина, Абрутси — [[22 август]]и [[1978]], [[Женева]]) — {{нависанда}}, [[публисист]], зиддифашист ва сиёсатмадори итолиёӣ. == Зиндагинома == Инятсио Силоне дар 1 маи 1900 дар рустои Песчина аз бахши Абрутсо зода шуд. Ӯ даврони kӯдакиро бо фақру тангдастӣ гузаронд ва дар заминларзаи соли 1915 Итолиё падару модар ва панҷ бародари худро аз даст дод.[1] Дар 1921 ба ҳизби коммунисти Итолиё пайваст ва бо дастгоҳи фошистии Муссолини ба мубориза пардохт. Инятсио Силоне дар 1927 сафаре ба Шӯравӣ кард ва пас аз бозгашт аз он сафар монанди ҳамкорони дигари худ Андре Жид ва Артур Кестлер роҳи мустақиле дар пеш гирифт. Силоне, ки солҳо аз пешгомони мубориза бо фашизм буд, ба хубӣ дарёфта буд, ки дағдағаи аҳзоби коммунист барқарории демокросӣ нест ва дарафтодани онҳо бо фошистҳо низ на ба хотири ишқ ба демокросӣ, балки сирфан ба хотири душманӣ бо фашизм будааст. Гоҳе низ дар ин миён чунон байни марзи фашизм ва коммунизм аз миён меравад, ки ба гуфтаи Силоне: «Мантиқи „мухолифат ба ҳар қимат“ бисёре аз коммунистҳои собиқро аз мавозеъи аввалияашон дур карда ва ҳатто бархе аз ононро ба фашизм кашондааст». Аз диди коммунистҳо демокросии порлумонӣ муҳимтарин монеъи онҳо дар роҳи инқилоби коргарӣ буд ва аз миён бурдани он гоме рӯ ба ҷалав маҳсуб мешуд. Бо чунин роҳбурде аст, ки яке аз нашриёти расмии Коминтерн ба номи «Мубодалоти байнулмилалӣ» ошкоро аз пайдоиши натсизм ба унвони қадаме ба сӯи инқилоби пролетарӣ ном бурд. Зеро натсизм ҳар гуна умеди воҳӣ ба демокросиро аз саҳнаи сиёсати Олмон мезудуд. Инятсио Силоне дар миёнаи зуҳури фашизм ба ҳамроҳи Антонио Грамши ба муқобила бо он бархост ва ба унвони яке аз фаъолони ҷунбиши муқовимати Итолиё шинохта шуд. Ӯ дар 1930 маҷбур ба тарки ватан ва муҳоҷират ба Суис шуд. Дар он ҷо буд, ки Силоне бисёре аз шоҳкорҳои худ монанди «Нону шароб», «Фонтамара», «Донаи зери барф», «Як мушт тамшк», «Рази Лук» ва «Рӯбоҳ ва гулҳои комелиё»-ро халқ кард ва мубориза алайҳи фашизмро идома дод. Силоне дар замони Ҷанги ҷаҳонии дувум ба ватани худ бозгашт ва дар наҳзати зерзаминии зиддифашизм алайҳи ҳукумати Муссолини мубориза кард. == Китобшиносӣ == * Фонтамара (1931) * Нону шароб (1937) * Мактаби диктотурҳо (1938) * Донаи зери барф (1940) * Хуруҷи изтирорӣ (1951) * Як мушт тамшк (1952) * Хуруҷи изтирорӣ (1965) * Моҷарои як пешвои шаҳид * Раози дили Луко * Рӯбоҳ ва гулҳои комелиё == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Нависандагони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Публисистони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Зиддифашистон]] 6z87ibf9qdetfi2ehagf6neozz4bfn5 1481262 1481261 2026-07-17T11:32:57Z VASHGIRD 8035 1481262 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Инятсио Силоне''' ({{lang-it|Ignazio Silone}}, номи аслиаш '''Секондино Транквилли''', {{lang-it|Secondino Tranquilli}}; [[1 май]]и [[1900]], Пешина, Абрутси — [[22 август]]и [[1978]], [[Женева]]) — {{нависанда}}, [[публисист]], зиддифашист ва сиёсатмадори итолиёӣ. == Зиндагинома == Инятсио Силоне дар 1 маи 1900 дар рустои Песчина аз бахши Абрутсо зода шуд. Ӯ даврони kӯдакиро бо фақру тангдастӣ гузаронд ва дар заминларзаи соли 1915 Итолиё падару модар ва панҷ бародари худро аз даст дод.[1] Дар 1921 ба ҳизби коммунисти Итолиё пайваст ва бо дастгоҳи фошистии Муссолини ба мубориза пардохт. Инятсио Силоне дар 1927 сафаре ба Шӯравӣ кард ва пас аз бозгашт аз он сафар монанди ҳамкорони дигари худ Андре Жид ва Артур Кестлер роҳи мустақиле дар пеш гирифт. Силоне, ки солҳо аз пешгомони мубориза бо фашизм буд, ба хубӣ дарёфта буд, ки дағдағаи аҳзоби коммунист барқарории демокросӣ нест ва дарафтодани онҳо бо фошистҳо низ на ба хотири ишқ ба демокросӣ, балки сирфан ба хотири душманӣ бо фашизм будааст. Гоҳе низ дар ин миён чунон байни марзи фашизм ва коммунизм аз миён меравад, ки ба гуфтаи Силоне: «Мантиқи „мухолифат ба ҳар қимат“ бисёре аз коммунистҳои собиқро аз мавозеъи аввалияашон дур карда ва ҳатто бархе аз ононро ба фашизм кашондааст». Аз диди коммунистҳо демокросии порлумонӣ муҳимтарин монеъи онҳо дар роҳи инқилоби коргарӣ буд ва аз миён бурдани он гоме рӯ ба ҷалав маҳсуб мешуд. Бо чунин роҳбурде аст, ки яке аз нашриёти расмии Коминтерн ба номи «Мубодалоти байнулмилалӣ» ошкоро аз пайдоиши натсизм ба унвони қадаме ба сӯи инқилоби пролетарӣ ном бурд. Зеро натсизм ҳар гуна умеди воҳӣ ба демокросиро аз саҳнаи сиёсати Олмон мезудуд. Инятсио Силоне дар миёнаи зуҳури фашизм ба ҳамроҳи Антонио Грамши ба муқобила бо он бархост ва ба унвони яке аз фаъолони ҷунбиши муқовимати Итолиё шинохта шуд. Ӯ дар 1930 маҷбур ба тарки ватан ва муҳоҷират ба Суис шуд. Дар он ҷо буд, ки Силоне бисёре аз шоҳкорҳои худ монанди «Нону шароб», «Фонтамара», «Донаи зери барф», «Як мушт тамшк», «Рази Лук» ва «Рӯбоҳ ва гулҳои комелиё»-ро халқ кард ва мубориза алайҳи фашизмро идома дод. Силоне дар замони Ҷанги ҷаҳонии дувум ба ватани худ бозгашт ва дар наҳзати зерзаминии зиддифашизм алайҳи ҳукумати Муссолини мубориза кард. == Китобшиносӣ == * Фонтамара (1931) * [[Нону шароб]] (1937) * Мактаби диктотурҳо (1938) * Донаи зери барф (1940) * Хуруҷи изтирорӣ (1951) * Як мушт тамшк (1952) * Хуруҷи изтирорӣ (1965) * Моҷарои як пешвои шаҳид * Раози дили Луко * Рӯбоҳ ва гулҳои комелиё == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Нависандагони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Публисистони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Зиддифашистон]] 5ks579akglu1au8ggvsx6xtzjo37hxw 1481263 1481262 2026-07-17T11:36:02Z VASHGIRD 8035 1481263 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Инятсио Силоне''' ({{lang-it|Ignazio Silone}}, номи аслиаш '''Секондино Транквилли''', {{lang-it|Secondino Tranquilli}}; [[1 май]]и [[1900]], Пешина, Абрутси — [[22 август]]и [[1978]], [[Женева]]) — {{нависанда}}, [[публисист]], зиддифашист ва сиёсатмадори итолиёӣ. Яке аз муассисони [[Ҳизби коммунисти Итолиё]] буд, аммо баъдтар аз сиёсати сталинизм ба шиддат танқид кард. Ӯ бештар бо романҳои машҳури худ «Фонтамара» ва «[[Нону шароб]]» дар ҷаҳон шуҳрат ёфтааст<ref name="news.yale.edu">[https://news.yale.edu/2001/12/19/giuseppe-mazzotta-yale-professor-italian-wins-award Giuseppe Mazzotta, Yale Professor of Italian Wins Award | YaleNews]</ref>. == Зиндагинома == Инятсио Силоне дар 1 маи 1900 дар рустои Песчина аз бахши Абрутсо зода шуд. Ӯ даврони кӯдакиро бо фақру тангдастӣ гузаронд ва дар заминларзаи соли 1915 Итолиё падару модар ва панҷ бародари худро аз даст дод. Дар 1921 ба ҳизби коммунисти Итолиё пайваст ва бо дастгоҳи фошистии Муссолини ба мубориза пардохт. Инятсио Силоне дар 1927 сафаре ба Шӯравӣ кард ва пас аз бозгашт аз он сафар монанди ҳамкорони дигари худ Андре Жид ва Артур Кестлер роҳи мустақиле дар пеш гирифт. Силоне, ки солҳо аз пешгомони мубориза бо фашизм буд, ба хубӣ дарёфта буд, ки дағдағаи аҳзоби коммунист барқарории демокросӣ нест ва дарафтодани онҳо бо фошистҳо низ на ба хотири ишқ ба демокросӣ, балки сирфан ба хотири душманӣ бо фашизм будааст. Гоҳе низ дар ин миён чунон байни марзи фашизм ва коммунизм аз миён меравад, ки ба гуфтаи Силоне: «Мантиқи „мухолифат ба ҳар қимат“ бисёре аз коммунистҳои собиқро аз мавозеъи аввалияашон дур карда ва ҳатто бархе аз ононро ба фашизм кашондааст». Аз диди коммунистҳо демокросии порлумонӣ муҳимтарин монеъи онҳо дар роҳи инқилоби коргарӣ буд ва аз миён бурдани он гоме рӯ ба ҷалав маҳсуб мешуд. Бо чунин роҳбурде аст, ки яке аз нашриёти расмии Коминтерн ба номи «Мубодалоти байнулмилалӣ» ошкоро аз пайдоиши натсизм ба унвони қадаме ба сӯи инқилоби пролетарӣ ном бурд. Зеро натсизм ҳар гуна умеди воҳӣ ба демокросиро аз саҳнаи сиёсати Олмон мезудуд. Инятсио Силоне дар миёнаи зуҳури фашизм ба ҳамроҳи Антонио Грамши ба муқобила бо он бархост ва ба унвони яке аз фаъолони ҷунбиши муқовимати Итолиё шинохта шуд. Ӯ дар 1930 маҷбур ба тарки ватан ва муҳоҷират ба Суис шуд. Дар он ҷо буд, ки Силоне бисёре аз шоҳкорҳои худ монанди «Нону шароб», «Фонтамара», «Донаи зери барф», «Як мушт тамшк», «Рази Лук» ва «Рӯбоҳ ва гулҳои комелиё»-ро халқ кард ва мубориза алайҳи фашизмро идома дод. Силоне дар замони Ҷанги ҷаҳонии дувум ба ватани худ бозгашт ва дар наҳзати зерзаминии зиддифашизм алайҳи ҳукумати Муссолини мубориза кард. == Китобшиносӣ == * Фонтамара (1931) * Нону шароб (1937) * Мактаби диктотурҳо (1938) * Донаи зери барф (1940) * Хуруҷи изтирорӣ (1951) * Як мушт тамшк (1952) * Хуруҷи изтирорӣ (1965) * Моҷарои як пешвои шаҳид * Раози дили Луко * Рӯбоҳ ва гулҳои комелиё == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Нависандагони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Публисистони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Зиддифашистон]] tjppj7hlpi8belbm77cdhku2m2ausvx 1481264 1481263 2026-07-17T11:39:39Z VASHGIRD 8035 /* Зиндагинома */ 1481264 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Инятсио Силоне''' ({{lang-it|Ignazio Silone}}, номи аслиаш '''Секондино Транквилли''', {{lang-it|Secondino Tranquilli}}; [[1 май]]и [[1900]], Пешина, Абрутси — [[22 август]]и [[1978]], [[Женева]]) — {{нависанда}}, [[публисист]], зиддифашист ва сиёсатмадори итолиёӣ. Яке аз муассисони [[Ҳизби коммунисти Итолиё]] буд, аммо баъдтар аз сиёсати сталинизм ба шиддат танқид кард. Ӯ бештар бо романҳои машҳури худ «Фонтамара» ва «[[Нону шароб]]» дар ҷаҳон шуҳрат ёфтааст<ref name="news.yale.edu">[https://news.yale.edu/2001/12/19/giuseppe-mazzotta-yale-professor-italian-wins-award Giuseppe Mazzotta, Yale Professor of Italian Wins Award | YaleNews]</ref>. == Зиндагинома == Инятсио Силоне дар 1 маи 1900 дар рустои Песчина аз бахши Абрутсо зода шуд. Ӯ даврони кӯдакиро бо фақру тангдастӣ гузаронд ва дар заминларзаи соли 1915 Итолиё падару модар ва панҷ бародари худро аз даст дод. Дар 1921 ба Ҳизби коммунисти Итолиё пайваст ва бо дастгоҳи фашистии Муссолини ба мубориза пардохт. Инятсио Силоне дар 1927 сафаре ба Шӯравӣ кард ва пас аз бозгашт аз он сафар монанди ҳамкорони дигари худ Андре Жид ва [[Артур Кёстлер]] роҳи мустақиле дар пеш гирифт. Силоне, ки солҳо аз пешгомони мубориза бо фашизм буд, ба хубӣ дарёфта буд, ки дағдағаи аҳзоби коммунист барқарории демукросӣ нест ва даруфтодани онҳо бо фашистҳо низ на ба хотири ишқ ба демукросӣ, балки сирфан ба хотири душманӣ бо фашизм будааст. Гоҳе низ дар ин миён чунон байни марзи фашизм ва коммунизм аз миён меравад, ки ба гуфтаи Силоне: «Мантиқи „мухолифат ба ҳар қимат“ бисёре аз коммунистҳои собиқро аз мавозеъи аввалияашон дур карда ва ҳатто бархе аз ононро ба фашизм кашондааст». Аз диди коммунистҳо демукросии порлумонӣ муҳимтарин монеъи онҳо дар роҳи инқилоби коргарӣ буд ва аз миён бурдани он гоме рӯ ба ҷалав маҳсуб мешуд. Бо чунин роҳбурде аст, ки яке аз нашриёти расмии Коминтерн ба номи «Мубодалоти байнулмилалӣ» ошкоро аз пайдоиши натсизм ба унвони қадаме ба сӯи инқилоби пролетарӣ ном бурд. Зеро натсизм ҳар гуна умеди воҳӣ ба демукросиро аз саҳнаи сиёсати Олмон мезудуд. Инятсио Силоне дар миёнаи зуҳури фашизм ба ҳамроҳи [[Антонио Грамши]] ба муқобила бо он бархост ва ба унвони яке аз фаъолони ҷунбиши муқовимати Итолиё шинохта шуд. Ӯ дар 1930 маҷбур ба тарки ватан ва муҳоҷират ба Суис шуд. Дар он ҷо буд, ки Силоне бисёре аз шоҳкорҳои худ монанди «Нону шароб», «Фонтамара», «Донаи зери барф», «Як мушт тамшк», «Рози дили Луко» ва «Рӯбоҳ ва гулҳои комелиё»-ро халқ кард ва мубориза алайҳи фашизмро идома дод. Силоне дар замони [[Ҷанги ҷаҳонии дувум]] ба ватани худ бозгашт ва дар наҳзати зерзаминии зиддифашизм алайҳи ҳукумати Муссолини мубориза кард. == Китобшиносӣ == * Фонтамара (1931) * Нону шароб (1937) * Мактаби диктотурҳо (1938) * Донаи зери барф (1940) * Хуруҷи изтирорӣ (1951) * Як мушт тамшк (1952) * Хуруҷи изтирорӣ (1965) * Моҷарои як пешвои шаҳид * Раози дили Луко * Рӯбоҳ ва гулҳои комелиё == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Нависандагони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Публисистони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Зиддифашистон]] shjc1n5mmatmy1i0047wzoykecjw06j 1481265 1481264 2026-07-17T11:40:01Z VASHGIRD 8035 /* Китобшиносӣ */ 1481265 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Инятсио Силоне''' ({{lang-it|Ignazio Silone}}, номи аслиаш '''Секондино Транквилли''', {{lang-it|Secondino Tranquilli}}; [[1 май]]и [[1900]], Пешина, Абрутси — [[22 август]]и [[1978]], [[Женева]]) — {{нависанда}}, [[публисист]], зиддифашист ва сиёсатмадори итолиёӣ. Яке аз муассисони [[Ҳизби коммунисти Итолиё]] буд, аммо баъдтар аз сиёсати сталинизм ба шиддат танқид кард. Ӯ бештар бо романҳои машҳури худ «Фонтамара» ва «[[Нону шароб]]» дар ҷаҳон шуҳрат ёфтааст<ref name="news.yale.edu">[https://news.yale.edu/2001/12/19/giuseppe-mazzotta-yale-professor-italian-wins-award Giuseppe Mazzotta, Yale Professor of Italian Wins Award | YaleNews]</ref>. == Зиндагинома == Инятсио Силоне дар 1 маи 1900 дар рустои Песчина аз бахши Абрутсо зода шуд. Ӯ даврони кӯдакиро бо фақру тангдастӣ гузаронд ва дар заминларзаи соли 1915 Итолиё падару модар ва панҷ бародари худро аз даст дод. Дар 1921 ба Ҳизби коммунисти Итолиё пайваст ва бо дастгоҳи фашистии Муссолини ба мубориза пардохт. Инятсио Силоне дар 1927 сафаре ба Шӯравӣ кард ва пас аз бозгашт аз он сафар монанди ҳамкорони дигари худ Андре Жид ва [[Артур Кёстлер]] роҳи мустақиле дар пеш гирифт. Силоне, ки солҳо аз пешгомони мубориза бо фашизм буд, ба хубӣ дарёфта буд, ки дағдағаи аҳзоби коммунист барқарории демукросӣ нест ва даруфтодани онҳо бо фашистҳо низ на ба хотири ишқ ба демукросӣ, балки сирфан ба хотири душманӣ бо фашизм будааст. Гоҳе низ дар ин миён чунон байни марзи фашизм ва коммунизм аз миён меравад, ки ба гуфтаи Силоне: «Мантиқи „мухолифат ба ҳар қимат“ бисёре аз коммунистҳои собиқро аз мавозеъи аввалияашон дур карда ва ҳатто бархе аз ононро ба фашизм кашондааст». Аз диди коммунистҳо демукросии порлумонӣ муҳимтарин монеъи онҳо дар роҳи инқилоби коргарӣ буд ва аз миён бурдани он гоме рӯ ба ҷалав маҳсуб мешуд. Бо чунин роҳбурде аст, ки яке аз нашриёти расмии Коминтерн ба номи «Мубодалоти байнулмилалӣ» ошкоро аз пайдоиши натсизм ба унвони қадаме ба сӯи инқилоби пролетарӣ ном бурд. Зеро натсизм ҳар гуна умеди воҳӣ ба демукросиро аз саҳнаи сиёсати Олмон мезудуд. Инятсио Силоне дар миёнаи зуҳури фашизм ба ҳамроҳи [[Антонио Грамши]] ба муқобила бо он бархост ва ба унвони яке аз фаъолони ҷунбиши муқовимати Итолиё шинохта шуд. Ӯ дар 1930 маҷбур ба тарки ватан ва муҳоҷират ба Суис шуд. Дар он ҷо буд, ки Силоне бисёре аз шоҳкорҳои худ монанди «Нону шароб», «Фонтамара», «Донаи зери барф», «Як мушт тамшк», «Рози дили Луко» ва «Рӯбоҳ ва гулҳои комелиё»-ро халқ кард ва мубориза алайҳи фашизмро идома дод. Силоне дар замони [[Ҷанги ҷаҳонии дувум]] ба ватани худ бозгашт ва дар наҳзати зерзаминии зиддифашизм алайҳи ҳукумати Муссолини мубориза кард. == Китобшиносӣ == * Фонтамара (1931) * Нону шароб (1937) * Мактаби диктотурҳо (1938) * Донаи зери барф (1940) * Хуруҷи изтирорӣ (1951) * Як мушт тамашк (1952) * Хуруҷи изтирорӣ (1965) * Моҷарои як пешвои шаҳид * Раози дили Луко * Рӯбоҳ ва гулҳои комелиё == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Нависандагони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Публисистони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Итолиё]] [[Гурӯҳ:Зиддифашистон]] ooy2yn4dr2zj5vw1o1zlr1ogsqoelgu