Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 0 1535 1481396 1415607 2026-07-19T07:35:23Z Искандар Ориф 28023 1481396 wikitext text/x-wiki {{маъноҳои дигар|Суғд (мазмунҳо)}} {{ВМ |Ранг1 = {{ранг|Тоҷикистон}} |Номи тоҷикӣ = |Номи аслӣ = |Нишон = |Парчам = |Бари нишон = |Бари парчам = |Тавсифи нишон = |Тавсифи парчам = |Кишвар = {{парчам|Тоҷикистон}} |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |yandex = |region = |type = |Дараҷа = |CoordScale = |Суруди миллӣ = |Мақом = |Тобеъи = |Шомили = |Пойтахт = {{парчам|Хуҷанд}} |Шаҳри бузургтарин = |Шаҳрҳои бузургтарин = |Таъсис = |Барҳамхӯрӣ = |Номҳои пешина = |Раис = |Шакли роҳбарӣ = |Раис2 = |Шакли роҳбарӣ2 = |Раис3 = |Шакли роҳбарӣ3 = |ММД = |Соли ММД = |Ҷой аз рӯи ММД = |ММД ба сари аҳолӣ = |Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ = |Забон = |Забонҳо = |Аҳолӣ = 2 823 900<ref>{{Cite web|url=https://stat.tj/storage//1.01.2022.pdf|title=ШУМОРАИ АҲОЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ТО 1 ЯНВАРИ СОЛИ 2022|author=Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|accessdate=2022-11-15|archivedate=2022-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221010195817/https://stat.tj/storage//1.01.2022.pdf}}</ref> |Соли барӯйхатгирӣ = 2022 |Фоиз аз аҳолӣ = 28,6 |Ҷой аз рӯи аҳолӣ = 2 |Баҳодиҳии аҳолӣ = |Соли баҳодиҳӣ = |Зичӣ = 112,1 |Ҷой аз рӯи зичӣ = 3 |Ҳайати миллӣ = [[тоҷикон]], [[ӯзбакҳо]], [[қирғизҳо]] ва ғ. |Ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он ва ғ. |Масоҳат = 25 200 |Фоиз аз масоҳат = 17,8 |Ҷой аз рӯи масоҳат = 3 |Баландии бештарин = |Баландии миёна = |Баландии камтарин = |Харита = |Андозаи харита = |Харита2 = |Андозаи харита = |Минтақаи замонӣ = |Сарвожа = |ISO = |Шиносаи ададӣ = |Шакли шиноса = |Шиносаи ададӣ2 = |Шакли шиноса2 = |Шиносаи ададӣ3 = |Шакли шиноса3 = |FIPS = TI03 |Коди телефон = |Нишонаи почта = |Домени интернет = |Коди мошинҳо = |Вебгоҳ = |Гурӯҳ дар Commons = |Эзоҳ = }} '''Вилояти Суғд''' (собиқ ''вилояти Ленинобод'') — вилоятест дар шимоли Тоҷикистон. Марказаш шаҳри [[Хуҷанд]] мебошад. Аҳолӣ – 2 823 900 нафар (соли 2022). == Ҷуғрофия == Дар харитаи географии ҷаҳон вилояти Суғд минтақаи шимолии Ҷумҳурии Тоҷикистон муаррифӣ ёфтааст. Ҳудуди вилоятро асосан кӯҳҳо ташкил медиҳад. Дар шимол каторкуҳҳои Қурама (баландиаш 3769 м) ва Муғул (1624 м) ҷойгир шудааст, ки ба силсилаи кӯҳҳои Тиён-шон дохил мешавад. Самти ҷануби бо силсилакӯҳҳои Туркистон (5509 м), Зарафшон( 5489 м) ва Ҳисор банд мебошад, ки ба силсилаи куҳҳои Ҳисору Олой мансуб аст. Байни силсилакӯҳҳои Қурама ва Туркистон, ғарбии водии Фарғона мавқеъ дорад, ки аз он дарёи Сир мегузарад. Қаторкӯҳҳои Туркистон ва Зарафшонро водии Фарғона аз ҳам ҷудо мекунад. Дарёҳо — Сирдарё бо ҷорӣ шудани Исфара, Хоҷабоқирғон, Оқсу ва ғайра. Ҳамчунин Зарафшон бо шохобҳояш Фондарё, Кштут, Мағиён, ки дорои пиряхҳои барфӣ буда захираи калони гидроэнергетикӣ дорад ва барои обёрии заминҳо истифода бурда мешавад. Кӯлҳои калонтарин: [[Искандаркӯл]] ва Оқсуқон. Хокҳои қисми ҳамворигӣ-хокистарранги кушод, дар кӯҳҳо хокистарранги тира бартарӣ доранд, ки онҳо тадриҷан ба хокҳои ҷигартоб, хокҳои кӯҳӣ-бешагӣ ва хокҳои марғзории кӯҳӣ иваз мешаванд. Олами рустаниҳои минтақаро рустаниҳои биёбонӣ ва нимбиёбонӣ ташкил медиҳанд; явшан(шибоғ), хори пои уштур, дар водиҳои дарёҳо ба миқдори кам тӯқайзорҳо боқӣ мондаанд. Дар нишебии қатокӯҳҳо то баландии 1000 м рустаниҳои шибоғу шӯрагиҳо ва дар баландии 1500-1700 м ва зиёдтар аз он рустаниҳои гуногуни кӯҳи ҳастанд. Минтақаҳои субалпӣ ва алпӣ дар баландии 2500-300м ҷойгиранд. Олами ҳайвонот; аз ширхӯрон, рӯбоҳ, шағол, заргӯш, барсук, хуки ёбоӣ, бузи кӯҳӣ, барси барфӣ дида мешаванд. Дар дарёву кӯлҳои вилоят гуломоҳӣ, зағормоҳӣ, лаққамоҳӣ ва бурутмоҳии туркӣ, [[ширмоҳӣ]], зиндагӣ доранд. == Иқлим == Иқлимаш хушк. Зимистон на он қадар сард (ҳарорати миёна моҳи январ -1,1), тобистонаш гарм (ҳарорати миёнаи моҳи июл +28); бориши солона -150 мм, дар чойҳо 300 мм дар як сол. Баъзан шамоли гарму хушк мевазад. Дар кӯҳҳо, баландии тахмин 1000 м сардтар (ҳарорати миёнаи моҳи январ -4 ва июл +26), бориш зиёда аз 400мм дар сол; дар баландии 2500 м ҳарорати миёнаи моҳи январ -9, июл +15, бориши солона то 800 мм. == Таърих == {{Дар нақша}} == Мардум == Аз рӯи маълумоти омории Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон бино бар саршумори соли 2016, шумораи аҳолии вилояти Суғд 2 511 000 кас буда, ки 29,4 дарсад аз аҳолии Тоҷикистонро ташкил медиҳад. Аз ин шумор 621,8 ҳазор нафар (24,8 дарсад аз шумораи умумии аҳолии вилоят) шаҳрӣ ва 1889,2 ҳазор нафар (75,2 дарсад) рустоӣ будаанд. Миёнгини зичии аҳолӣ дар вилоят 99,6 кас бар км² аст.<ref>[http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf Шумораи аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон то 1 январи соли 2016] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150702021130/http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |date=2015-07-02 }}.</ref> Мардуми Суғд ба забони [[тоҷикӣ]] сухан мегӯянд. {| class="wikitable" |+Аҳолӣ (ҳаз. нафар) !'''сол''' !1989 !1995 !1998 !1999 !2000 !2005 !2010 !2015 !2020 |- |'''умумӣ''' |1554,2 |{{зиёдшавӣ}}1740,8 |{{зиёдшавӣ}}1811,3 |{{зиёдшавӣ}}1842,1 |{{зиёдшавӣ}}1871,9 | | | | |- |аҳолии шарҳҳо |522,4 |{{зиёдшавӣ}}522,5 |{{камшавӣ}}502,0 |{{камшавӣ}}499,3 |{{камшавӣ}}497,3 | | | | |- |аҳолии деҳот |1031,8 |{{зиёдшавӣ}}1218,3 |{{зиёдшавӣ}}1309,3 |{{зиёдшавӣ}}1342,8 |{{зиёдшавӣ}}1374,6 | | | | |} == Бахшбандӣ == Бино бар Қонуни тақсимоти кишварии Ҷумҳурии Тоҷикистон, вилояти Суғд 8 [[шаҳр]], 23 [[шаҳрак]], 14 [[ноҳия]] ва 93 [[ҷамоат]] дорад<ref name="stat.tj">{{Cite web |url=http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |title=«Шумораи аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон то 1 январи соли 2016». Агентии омори назди Президенти ҶТ. |accessdate=2016-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150702021130/http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |archivedate=2015-07-02 }}</ref> {| class="wikitable" width= "50%" |- | colspan="14" style="text-align:center; background:#ffdead;" |'''Шаҳрҳо ва ноҳияҳои вилояти Суғд'''<ref name="stat.tj"/> |- ! Номи воҳиди идорӣ !! Аҳолӣ, 2016 !Аҳолӣ, 2019 !Аҳолӣ, 2020 ! Паҳно<br />ҳазор км²!! Зичии<br />аҳолӣ<br />кас/км² |- | шаҳри [[Хуҷанд]] || 175,4 | 181,6 | 183,6 || 0,0 || 87,3 |- | шаҳри [[Истаравшан]] || 61,2 | 64,6 | 65,6 || || |- | шаҳри [[Исфара]] || 47,8 | 50,7 | 51,7 || || |- | шаҳри [[Гулистон]] || 47,5 | 48,2 | 49,2 || || |- | шаҳри [[Конибодом]] || 50,4 | 52,2 | 52,5 || || |- | шаҳри [[Панҷакент]] || 41,2 | 42,8 | 43,3 || || |- | шаҳри [[Истиқлол]] ||16,4 | 17,3 | 17,6 || || |- | шаҳри [[Бӯстон (шаҳр)|Бӯстон]] ||33,5 | 36,0 | 36,9 || || |- | [[ноҳияи Айнӣ]] || 78,3 | 82,3 | 83,6 || 5,2 || 15,1 |- | [[ноҳияи Ашт]] || 155,2 | 164,8 | 168,1 || 2,8 || 55,4 |- | [[ноҳияи Ғафуров]] || 355,0 | 374,3 | 380,5 || 2,7 || 131,5 |- | [[ноҳияи Деваштич]] || 158,3 | 169,6 | 180,8 || 1,6 || 98,9 |- | [[ноҳияи Зафаробод]] || 69,2 | 74,2 | 75,4 || 0,5 || 173,0 |- | [[ноҳияи Истаравшан]] * || 190,2 | 268,1 | 273,5 || 0,7 || 359,1 |- | [[ноҳияи Исфара]] * || 208,4 | 269,6 | 274 || 0,9 || 320,2 |- | [[ноҳияи Конибодом]] * || 149,1 | 208,4 | 211,1 || 0,8 || 249,4 |- | [[ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ]] || 23,1 | 24,7 | 25,4 || 3,7 || 6,2 |- | [[ноҳияи Масчоҳ]] || 117,0 | 125,3 | 128,4 || 1,0 || 117,0 |- | [[ноҳияи Панҷакент]] * || 237,2 | 296,8 | 303 || 3,7 || 75,2 |- | [[ноҳияи Ҷаббор Расулов|ноҳияи Расулов]] || 127,8 | 135,3 | 137,7 || 0,3 || 426,0 |- | [[ноҳияи Спитаман]] || 131,7 | 139,2 | 141,6 || 0,4 || 329,2 |- | [[ноҳияи Шаҳристон]] || 39,5 | 42,7 | 43,7|| 1,2 || 35,9 |- | '''Ҳамагӣ''' ||''' 2511,0''' |'''2658,4''' |'''2707,3'''|| ''' 25,2''' || ''' 99,6''' |- | * ''ҳамроҳ бо шаҳрҳои тобеи вилоят'' |- |} == Иқтисодиёт == === Саноат === Дар вилоят минтақаи озоди истеҳсолӣ-инвеститсионии "Суғд" амал карда истодааст. Соли 2015 аз 613 корхонаҳои саноатӣ 340 корхона 73 корхона ё ки 11,9 фоиз фаъолият накарданд. Сабабҳои фаъолият накардани корхонаҳои саноатӣ нарасидани ашёи хому маблағҳои гардишӣ, маҳдуд шудани бозорҳои анъанавии фурӯши маҳсулот, ба рақобат тобовар набудани маҳсулоти истеҳсолшуда мебошанд. Соли 2015 ифтитоҳи корхонаву коргоҳҳои коркарди шири “Порсои Хуҷанд”, коргоҳҳои истеҳсоли “Металлоконструксияҳо”, “Сендвич-панел” ва “Комбикорм”-и ҶДММ “Фаровон-1”, фабрикаи мурғпарварии “Дӯстон-1”, корхонаи “Рукнобод”, коргоҳи дуюми заршӯйии КМ ”Зарафшон”, “Ресандаи Хуҷанд”ва ҶДММ “Арча” рӯй дод. Айни замон дар вилоят бунёди як қатор корхонаҳои калон, аз ҷумла сохтмони [[корхонаи ҶДММ "Хуаксин Ғаюр - Суғд-семент"]] дар [[ноҳияи Ғафуров]] барои 1500 ҷойи корӣ ва истеҳсоли 1,2 млн. тонна семент дар як сол, комбинати металлургӣ бо иқтидори коркарди 50 ҳазор тонна сурб ва 50 ҳазор тонна руҳ бо 1500 ҷойи корӣ, ҶДММ "Нуқрафом" дар шаҳри Истиқлол, [[ҶСП «Норд Азия Металл»]], [[ҶДММ «Спитамен Ойл»]] дар ноҳияи Спитамен ва “Нафтрасон” дар шаҳри Конибодом ба итмом расидааст. Соли 2015 Фабрикаи дуюми Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди Корхонаи муштараки [[зар]]шӯии “Зарафшон”-ро ифтитоҳ намуд. Коргоҳи дуюми заршӯии корхонаи муштараки «Зарафшон» дар давоми як сол сохта, ба истифода супорида шуд. Арзиши лоиҳавии Фабрикаи заршӯӣ бо иқтидори коркарди 10 ҳазор тонна маъдан дар як шабонарӯз бо инфрасохтори мавҷуда 1миллиард сомонӣ мебошад. Дар ин коргоҳ дар як сол то 2,2 тонна [[тило]]и холис истеҳсол карда шуда, қариб 11 ҳазор тонна маъданро дар як шабонарӯз коркард менамояд. Баробари мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтани коргоҳи бузург иқтидори умумии корхона дар як шабонарӯз ба коркарди 17 ҳазор тонна маъдан баробар гардида, иқтидори истеҳсолии корхонаи муштараки «Зарафшон» то 5 тонна тило дар як сол расонида мешавад.<ref>{{Cite web |url=http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%84%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%B8-%D0%B4%D1%83%D1%8E%D0%BC%D0%B8-%D2%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8A%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B8-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8A%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B0%D1%88-%D0%BC%D0%B0%D2%B3%D0%B4%D1%83%D0%B4%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B8-%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%88%D3%AF%D0%B8%D0%B8- |title=Ифтитоҳи Фабрикаи дуюми Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди Корхонаи муштараки заршӯии “Зарафшон” |accessdate=2016-04-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304193202/http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%84%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%B8-%D0%B4%D1%83%D1%8E%D0%BC%D0%B8-%D2%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8A%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B8-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8A%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B0%D1%88-%D0%BC%D0%B0%D2%B3%D0%B4%D1%83%D0%B4%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B8-%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%88%D3%AF%D0%B8%D0%B8- |archivedate=2016-03-04 }}</ref> [[24 март]]и [[соли 2016]] [[Корхонаи ҶДММ "Хуаксин Ғаюр - Суғд-семент"]] — дар [[ноҳияи Ғафуров]] ва [[Корхонаи ҶДММ "Нафтрасон"]] — дар шаҳри [[Конибодом]]и вилояти Суғд ифтитоҳ ёфтаанд.<ref>{{Cite web |url=https://hamsafon.tj/1177-shumorai-12-1044-24032016.html |title=Минбари халқ Шумораи №12 (1044), 24.03.2016 |accessdate=2016-04-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201204044613/http://hamsafon.tj/1177-shumorai-12-1044-24032016.html |archivedate=2020-12-04 }}</ref><ref>[https://hamsafon.tj/uploads/newspaper/1_MX_2016/12_Minbar_2016.pdf Минбари халқ Шумораи №12 (1044), 24.03.2016]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Кишоварзӣ === Дар соҳаи кишоварзӣ ҳар сол, дар маҷмӯъ зиёда аз 268,4 ҳазор гектар заминҳо кишт карда мешаванд, ки маҳсулоти пахтаву ғалладона, сабзавоту мева ва диг. истеҳсол мекунанд. Дар вилоят (с.2015) 604,3 ҳазор сар чорвои калони шохдор, зиёда аз 1,4 млн. сар гӯсфанду буз ва 1,7 млн. сар парранда парвариш карда мешаванд.<ref>{{Cite web |url=https://sugd.tj/|title=Сомонаи расмии ҳукумати вилояти Суғд |accessdate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160323071846/http://sugd.tj/index.php/tj/bahshho/makolaho/5750-hisobot |archivedate=2016-03-23 }}</ref> Соли 2020 саршумори чорвои калони шохдор дар миқёси вилояти Суғд ба 669 ҳазору 710 сар расонида шуда, саршумори чорвои майда ба 1 миллиону 574 ҳазору 769 сар баробар гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2021/02/2peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-namoishi-kishovarz-dar-no-iyai-bobo-on-afurov-ishtirok-namudand/ |title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар намоиши кишоварзӣ дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров иштирок намуданд |accessdate=2021-02-04 |archivedate=2021-02-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210209082049/https://khovar.tj/2021/02/2peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-namoishi-kishovarz-dar-no-iyai-bobo-on-afurov-ishtirok-namudand/ }}</ref> Дар вилояти Суғд дар доираи “Барномаи рушди соҳаи боғу токпарварӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2016-2020” боғпарварону токпарварон ба дастовардҳои назаррас ноил гардидаанд. Дар ин давра дар шаҳру ноҳияҳои вилояти Суғд қариб 4 ҳазору 360 гектар боғи нав бунёд карда шудааст. Давоми 5 соли охир дар шаҳру ноҳияҳои вилояти Суғд ба ҷойи 2076 гектар бештар аз 5 ҳазор гектар майдони боғоти куҳна барқарор гардида, илова бар ин, дар муддати 5 сол 207 гектар боғи интенсивӣ, аз ҷумла себ, олу, зардолу, шафтолу, сиёҳолу, гелос, нок, бодом, чормағз ва биҳӣ бунёд карда шудааст ва ҳудуди 373 гектар майдони токзорҳои куҳна барқарор ва 351 гектар токзори нав бунёд шудааст.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2021/02/2peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-namoishi-kishovarz-dar-no-iyai-bobo-on-afurov-ishtirok-namudand/ |title=Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон дар мавзеи Султонободи деҳоти Зарзамини ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ба бунёди боғи интенсивӣ асос гузоштанд |accessdate=2021-02-04 |archivedate=2021-02-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210209082049/https://khovar.tj/2021/02/2peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-namoishi-kishovarz-dar-no-iyai-bobo-on-afurov-ishtirok-namudand/ }}</ref> == Нақлиёт == [[18 октябр]] соли 2015 дар [[ноҳияи Айнӣ]] роҳи мошингарди Айнӣ - Панҷакент ба истифода дода шуд. Роҳи мошингарди Айнӣ - Панҷакент 112,6 километрро ташкил медиҳад. Дар ин шоҳроҳ, 31 адад пулҳои хурду бузург ва иншооти зиёди ёрирасон сохта шудаанд.<ref>{{Cite web |url=http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%80%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D0%BC%D0%BE%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8-%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D3%A3-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D2%B7%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 |title=Ифтитоҳи роҳи мошингарди Айнӣ - Панҷакент |accessdate=2016-04-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304193705/http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%80%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D0%BC%D0%BE%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8-%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D3%A3-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D2%B7%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 |archivedate=2016-03-04 }}</ref> == Омӯзишу парвариш == Вилояти Суғд кӯдакистон, мактаби рӯзонаи таҳсилоти умумӣ, мактаби миёнаи касбӣ ва донишгоҳ дорад. [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров‎]] ва [[Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон]]‎ таълимгоҳҳои бонуфузи вилоят ва ҷумҳурӣ мебошанд. == Ниҳодҳои фарҳангӣ == Дар вилоят фарҳангсаройҳои бошукӯҳи [[Қасри Арбоб]] ва ноҳияи Ҷаббор Расулов, Айнӣ ва Ашт, Маҷмааи таърихӣ-фарҳангии вилоят иборат аз [[Боғи ба номи Камоли Хуҷандӣ]] ва [[Қалъаи Хуҷанд]], шаҳркадаи бостонии [[Саразм]], [[Шаҳраки Панҷакенти қадим]], [[Мамнунгоҳ-осорхонаи бостоншиносии Панҷакент]], [[Осорхонаи ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]], [[Маҷмааи таърихӣ - меъмории Шайх Муслиҳиддин]], [[Масҷиди мадрасаи Абдуллохон]], [[Мақбараи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ]], [[Шаҳри Шаҳристони қадим – Қаҳқаҳа]], [[Манораҳои саргаҳи Зарафшон]] ва диг. ниҳодҳои таърихиву фарҳангиро дар бар мегирад. Соли 2016 дар зодгоҳи [[Ниқибхон Туғрал]], деҳаи Зосун маҷмааи таърихӣ-фарҳангии Ниқибхон Туғрал адр [[шаҳраки Бӯстон]]и [[ноҳияи Мастчоҳ]] муҷассамаи [[Исмоили Сомонӣ]] сохта шуданд.<ref>Ватанамонробоз ҳам шукуфон хоҳем кард//Тоҷикистон, 7 сентябри с. 2016</ref> == Воситаҳои ахбори умум == Дар вилоят нашрияҳои даврӣ ба монандӣ: * [[Ҳақиқати Суғд (рӯзнома)|Ҳақиқати Суғд]] (ба [[забони тоҷикӣ]]) * [[Ҳақиқати Суғд (рӯзнома)|Ҳақиқати Суғд]] (русӣ: Согдийская правда) (ба [[забони русӣ]]) * [[Суғд ҳақиқати]] (ба [[забони ӯзбекӣ]]) барои хонандагон интишор мешаванд. Азбаски [[забони ӯзбекӣ]] дар шимол ва ғарби кишвар мавриди истифода қарор гирифтааст<ref>[http://tajembiran.tj/tj/dar-borai-tojikiston/tajikistan-in-figures.html?start=6 Тоҷикистон: Вилоятҳо ва ноҳияҳо] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190504165723/http://tajembiran.tj/tj/dar-borai-tojikiston/tajikistan-in-figures.html?start=6 |date=2019-05-04 }} // The embassy of the Republic of Tajikistan in the Islamic Republic Iran</ref>, рӯзномаи «Суғд ҳақиқати» бо забони ӯзбекӣ чоп мешавад. == Беҳдошту беҳзистӣ == Дар Барномаи вилоятии “Соли 2016 — Соли фарди солим” пешбинӣ шудаанд, сохтмони 23 адад иншооти тандурустӣ ба маблағи 5,3 млн. сомонӣ ва таъмиру тармими 57 адад муассисаҳои тиббӣ ба маблағи 21,1 млн. сомонӣ дар ҳудуди вилоят дар назар аст. == [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]] == {{Асос|Минтақаи туристии Суғд}} Табиати вилояти Суғдро наметавон бе истифодаи такрор ба такрор аз вожаҳои «беназир» ва «беҳамто» тавсиф кард. Мавзеи [[Искандаркӯл]] ҳамчун марвориди беназир дар иҳотаи кӯҳҳои [[Фон (кӯҳ)|Фон]], маҳалли дилписанди сайёҳон аз саросари ҷаҳон аст. Кӯлҳои [[Марғзор]] низ беҳамтоанд ва ин мавзеъ дар зебоӣ ягонаву якто мебошад, зеро ҳар яке аз кӯлҳои номбурда муҳраи гаронбаҳоеро дар гарданбанди зебо мемонад. [[Ҳафткӯл|Ҳафт кӯли]] пайваста дорои рангҳои гуногун аст. Дигар ҷойҳои писандидаи мардум Баҳри тоҷик дар [[Гулистон]], шаҳрҳои қадимаи [[Панҷакент]], [[Исфара]] ва [[Конибодом]] ки дорои осорхона, масҷиду мадрасаҳои куҳан, зиёратгоҳҳои муътабар мебошанд. Ҷойҳои диданиҳои вилоят: === Ҷозибаҳои фарҳангӣ === * [[Саразм]] * [[Мамнунгоҳ-осорхонаи бостоншиносии Панҷакент]] * [[Қалъаи Хуҷанд]] * [[Маҷмааи таърихӣ - меъмории Шайх Муслиҳиддин]] * [[Масҷиди мадрасаи Абдуллохон]] * [[Манораҳои саргаҳи Зарафшон]] * [[Мақбараи Ҳазрати Шоҳ]] * [[Мақбараи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ]] * [[Осорхонаи ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]] * [[Боғи ба номи Камоли Хуҷандӣ]] === Ҷозибаҳои табиъӣ === * [[Ҳафткӯл]] * [[Искандаркӯл]] * Кӯҳҳои [[Фон (кӯҳ)|Фон]] * [[Баҳри тоҷик]] Дар вилояти Суғд минтақаҳое ҳастанд, ки олами набототи он ҳанӯз омухтанашудаву дастнахӯрда аст. Обу ҳавои чунин минтақаҳо ба сабаби душворгузар ва дурдаст будан аз маҳалҳои маскунӣ ва набудани роҳҳои мошингард поку гуворост. Дар яке аз ин минтақаҳо [[мардуми яғноб]] зиндагонӣ мекунад. == Пайвандҳо == * [https://sugd.tj/ Сомонаи расмии Вилояти Суғд] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160323071846/http://sugd.tj/index.php/tj/bahshho/makolaho/5750-hisobot |date=2016-03-23 }} (Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{commons|Category:Sughd province|Вилояти Суғд}} {{Тақсимоти маъмурии Тоҷикистон}} {{Ноҳияҳои Суғд}} {{Тоҷикистон-ҷуғ-нопурра}} [[Гурӯҳ:Вилоятҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Феҳристи вилоятҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Вилояти Суғд]] s6a8d1s86cq6cdkhfmsev72h0krr895 0 5107 1481370 1275843 2026-07-18T14:34:55Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481370 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Хона-музей (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} '''Осорхонаи адабии Лоҳутӣ''' — осорхонаи ёдгорӣ-адабии [[Абулқосим Лоҳутӣ]], бо қарори бюрои КМ ҲК [[Тоҷикистон]] соли [[1981]] дар [[Душанбе]] (кучаи Истаравшан 4, х. 1) таъсис ёфта буд. Осорхонаи адабии Лоҳутӣ ба маркази осорхонаҳои адабӣ дохил мешавад, ки он дар назди [[Осорхонаи адабии Турсунзода]]и шаҳри [[Душанбе]] воқеъ аст. == Сарчашма == * Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. — Душанбе: Бухоро, 2013. — 224 с.- Матн ба заб. тоҷ. ва русӣ. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Осорхона-нопурра}} {{Осорхонаҳои Душанбе}} [[Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Душанбе]] sr0f419ucjgkaeo8egxebw4qn5wi3s1 0 5109 1481371 1422470 2026-07-18T14:35:33Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481371 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Хона-музей (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} '''Осорхонаи адабии Турсунзода''' — осорхонаи [[ёдгорӣ]]-адабии [[Мирзо Турсунзода]], ки бо қарори КМ ҲК Тоҷикистон ва Совети Вазирони ҶШС Тоҷикистон [[21 март]]и соли [[1978]] дар хонаи шоир шаҳри [[Душанбе]], (кучаи Л. Шерали 79) таъсис ёфтааст. Осорхона соли [[1981]] дар рӯзҳои ҷашни 70-умин солгарди таваллуди Мирзо Турсунзода барои тамошобинон кушода шуд. Дар даромадгоҳи Осорхона мизи кории Шоири халқии Тоҷикистон, Қаҳрамони Тоҷикистон, устод Мирзо Турсунзода гузошта шудааст, ки он аз китобҳо, медалҳо, телефони корӣ ва дигар ашёе, ки худи шоир дар зиндагиашон истифода намудаанд, иборат мебошад. Дар бинои дигари ин осорхона санъати ҳунарҳои мардуми деҳаи Қаратоғ ҷо гирифтааст. Муҳаққиқ Руҳулло Ҷӯрабоев мегӯяд “Касбу косибӣ пешаи ҳунармандони ин деҳа аст. Ҳар як касб ба худ ному хусусияти худро дорост. Мардуми ин деҳа зиёда аз 95 касбу кори гуногун доштанд”. Қаратоғ аз аҳди Кушониён то садаи XV, яъне то кушодашавии роҳҳои баҳрӣ яке аз шохаҳои тиҷорати “Роҳи Абрешим” маҳсуб ёфта, Самарқанду Бухоро ва дигар ноҳияҳоро бо ҳам мепайваст. Далели ин гуфтаҳо он аст, ки аз мавзеъҳои харобгаштаи деҳаи Қаратоғ зангулаҳои корвони шутурҳо, зарфҳои чинӣ, мисин, шишаву оина ба даст омадаанд. Ва онҳо имрӯз бо номи табақу коса ва пиёлаи қошғарӣ дар Осорхона ва хонаҳо ҳифз карда мешаванд. Яке аз харитаҳои “Роҳи Абрешим” дар ин осорхона боқӣ мондааст”.<ref>{{Cite web |url=http://javonon.tj/news/social/arato-va-mavze-oi-tarikhii-on/ |title=Қаратоғ ва мавзеъҳои таърихии он |accessdate=2018-07-30 |archivedate=2018-06-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612142147/http://javonon.tj/news/social/arato-va-mavze-oi-tarikhii-on/ }}</ref> Дар назди осорхона маркази осорхонаҳои адабӣ амал мекунад, ки дар он шуъбаҳои [[Осорхонаи адабии Айнӣ]] ва [[Осорхонаи адабии Лоҳутӣ|Осорхонаи адабии Лоҳутии]] шаҳри [[Душанбе]] дохил мешаванд.<ref>[http://elint.kunstkamera.ru/catalog/dom_muzej_mirzo_tursanzade/ Дом-музей Мирзо Турсун-заде]</ref> == Нигаред == *[[Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] *[[Феҳристи осорхонаҳои Тоҷикистон]] == Адабиёт == * Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Бухоро, 2013. – 224 с.– Матн ба заб. тоҷ., ва руси. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Осорхона-нопурра}} {{Осорхонаҳои Душанбе}} [[Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Душанбе]] 1uoomg8ir9fajrz69hzfhvcbcf064sf 0 15109 1481335 1410910 2026-07-18T12:45:09Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481335 wikitext text/x-wiki '''Қалъа''', '''[[Ҳисор (истеҳком)|Ҳисор]]''', '''[[Диж]]''' — [[бино]]и баланд ва матини мустаҳкам, ки барои муҳофизат аз [[душман]] ва муқовимат ба он сохта шудааст. Одатан дар Қалъа аҳолию гарнизон меистод ва барои муддати тӯлонӣ бурдани [[ҷанг]]и мудофиавӣ [[озуқа]] захира карда мешуд. Нишонаҳои қалъа ҳанӯз дар [[ҷамъияти ибтидоӣ]] ба вуҷуд омадаанд. Дертар қалъаю дижҳое сохта шуданд, ки [[девор|девори]] онҳоро аз [[похса|похсаю]] [[санг]] мебардоштанд. Аз беруни [[девор|девори]] Қалъа [[хандақ]] кофта, онро аз [[об]] пур мекарданд, то ки [[душман]] вориди [[шаҳр]] шуда натавонад. Аввалҳо бошишгоҳро худи сокинони он аз ҳуҷуми душман мудофиа мекарданд. Баъди пайдо шудани [[артииш|артиишҳои]] шаҳрҳою [[давлатҳои ғуломдорӣ]] зарурати такмил додани воситаю усулҳои мудофиа ба миён омад. Минбаъд дар атрофи шаҳрҳои қадим деворҳои баланд (баландиаш 9-10 м, ғафсиаш 3-4 м, баъзан то 5-6 м) мебардоштагӣ шуданд, ки онҳо бурҷу тиркашҳо доштанд.<ref>Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: "Ирфон", 2015, - с. 315</ref> == Нигаред == * [[Қалъаи Боло]] * [[Қалъаи Душанбе]] * [[Қалъаи Кофарниҳон]] * [[Қалъаи Мир]] * [[Қалъаи Муғ]] * [[Қалъаи Хуҷанд]] * [[Қалъаи Қаратоғ]] * [[Қалъаи Ҳисор]] == Қалъаҳои [[Тоҷикистон]] == [[Акс:Hisor Fort 20141006 Tajikistan 1018 Hisor (16072348167).jpg|thumb|mini|center|250px|'''[[Қалъаи Ҳисор]]'''<br> [[Ноҳияи Ҳисор]]]] [[Акс:Historical Museum of Sughd.jpg|thumb|mini|center|250px|'''[[Қалъаи Хуҷанд]]'''<br>Шаҳри [[Хуҷанд]]]] ==Қалъаҳои кишварҳои дигар== == Қалъаҳои [[Беларус]] == [[Акс:Lida. Ліда (2007).jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Лида, асри XVI''' <br> Шаҳри Лида]] [[Акс:Belarus Mir Mir Castle Complex 8101 2085.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Мир, асри XVI''' <br> Посёлкаи Мир]] == Қалъаҳои [[Белгия]] == [[Акс:Gent Gravensteen R01.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Гент, асри XV''' <br> Шаҳри Гент]] [[Акс:Bonheiden Kasteel Zellaer (2515) 28-09-2019 15-27-09.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Зеллер, асри XIX''' <br> Шаҳри Бонхеден]] == Қалъаҳои [[Дания]] == [[Акс:Vallo front.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Валле, асри XVII''']] [[Акс:Helsingoer Kronborg Castle.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Кронборг, асри XVII''']] [[Акс:Rosenholm sydost.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Розенхольм, асри XVI''']] == Қалъаҳои [[Ингилистон]] == [[Акс:Caerphilly aerial.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Каерфили, асри XIII''' <br> Шаҳри Каерфили]] [[Акс:Caernarfon Castle 1994.jpg |thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Карнарвон, асри XIII''' <br> Шаҳри Карнарвон]] [[Акс:Criccieth Castle - geograph.org.uk - 597029.jpg |thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Крикиет, асри XIII''' <br> Кишлок Крикиет]] [[Акс:Harlech Castle - Cadw photograph.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Харлех, асри XIII''']] [[Акс:HensolCastleS.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Хенсол, асри XVIII''']] [[Акс:Bodelwyddan Castle.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Боделвидан, асри XIX''']] [[Акс:Penrhyn Castle.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Пенрин, асри XIX''' <br> Кишлок Ландегай]] == Қалъаҳои [[Латвия]]== [[Акс:Turaida Castle.JPG|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Турайда, асри XIII''' <br> Шаҳри Сигулда]] [[Акс:CesuPils 2017-09-10.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Цесис, асри XIII''' <br> Шаҳри Цесис]] == Қалъаҳои [[Люксембург]]== [[Акс:Buerschent Schlass.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Буршент, асри XI''' <br> Шаҳри Буршент]] [[Акс:427 vianden.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Виаден, асри XI''' <br> Шаҳри Виаден]] ==Қалъаҳои [[Лаҳистон]]== [[Акс:Zamek w Będzinie 1.JPG|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Бендзин, асри XIV''' <br> Шаҳри Бендзин]] [[Акс:Zamek Bobolice w jesienny poranek.jpg|thumb|mini|center|150px|'''Қалъаи Боболице, асри XIV''']] [[Акс:Wawel hill (view from W), Old Town, Krakow, Poland.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Вавел, асри XIV''' <br> Шаҳри Краков]] [[Акс:Golub-Dobrzyń, zamek krzyżacki.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Голуб, асри XIII''' <br> Шаҳри Голуб Добрзин]] [[Акс:Panorama of Malbork Castle, part 4.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Мариенбург, асри XIII''' <br> Шаҳри Малборг]] [[Акс:Kwidzyn gdanisko.JPG|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Мариенвердер, асри XIV''' <br> Шаҳри Квирзин]] [[Акс:2010.10.02 GNIEW (30).jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Меве, асри XIII''' <br> Шаҳри Гнев]] [[Акс:Niedzica zamek.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Недице, асри XIII''']] [[Акс:Zamek Reszel.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Реоссел, асри XIII'''<br> Шаҳри Решел]] [[File:Szymbark3(js).jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Шоенберг, асри XIV''' <br> Кишлок Шенберг]] == Қалъаҳои [[Литва]] == [[File:Kaunas Castle - panorama.JPG|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Каунас, асри XV'''<br>Шаҳри Каунас]] [[File:Trakai Island Castle, Lithuania - Diliff.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Тракай, асри XV'''<br>Шаҳри Тракай]] == Қалъаҳои [[Олмон]] == [[File:BurgStahleckEingangSchildmauer.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Шталек, асри XIV''']] ==Қалъаҳои [[Русия|Федератсияи Русия]]== [[File:Kolomna 04-2014 img10 Kremlin.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Коломна, асри XVII'''<br>Шаҳри Коломна]] [[File:Крепостная стена 1596-1602г.г. смоленского кремля.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Смоленск, асри XVII'''<br>Шаҳри Смоленск]] == Қалъаҳои [[Узбекистон]] == [[File:Ark Bukhara.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Арк, асри V'''<br>Шаҳри Бухара]] [[File:Крепость Кызыл-Кала4.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Кызыл, асри I-II''']] [[File:KhivaWestGate.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Ичан, асри V'''<br>Шаҳри Хива]] == Қалъаҳои [[Утриш]] == [[File:St. Georgen am Längsee - Burg Hochosterwitz (g).JPG|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Хокостервитс, асри X'''<br>Кишлок Хокостервитс]] == Қалъаҳои [[Фаронса]] == [[File:ChateauDesDucsDeBretagne20090906.jpeg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Нант, асри XIII'''<br>Шаҳри Нант]] [[File:Château de Billy .jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Били, асри XIII'''<br>Шаҳри Били]] [[File:Cahors pont valentre pano.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъа ва пули Валантре, асри XIV'''<br>Шаҳри Валантре]] [[File:Château de la Bretesche et son reflet.JPG|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Бретеш, асри XIX]]''' == Қалъаҳои [[Финланд]] == [[File:Крепость Олавинлинна в Савонлинне — замок Святого Олафа.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Олавинлинна, асри XV'''<br>Шаҳри Савонлинн]] [[File:Raseborg 22062008 Außenansicht 03.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Расеборг, асри XIV'''<br>Шаҳри Расеборг]] == Қалъаҳои [[Ҳиндустон]] == [[File:Gwalior Fort - Morning View.jpg|thumb|mini|250px|center| '''Қалъаҳои Гвалиор, асри XIV'''<br> Шаҳри Гвалиор]] [[File:Purana Qila ramparts, Delhi.jpg|thumb|mini|250px|center| '''Қалъаҳои Пурана Кила, асри XVI'''<br> Шаҳри [[Деҳлӣ]]]] [[File:Jaipur 03-2016 04 Amber Fort.jpg|thumb|mini|250px|center|'''Қалъаҳои Амбер, асри XVII'''<br> Шаҳри Джайпур]] == Қалъаҳои [[Ҳоланд]] == [[File:Koppelpoort in Amersfoort.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Амерсфорт, асри XV''' <br> Шаҳри Амерсфорт]] == Қалъаҳои [[Хорватия]] == [[File:Dron Velikitabor.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Велики Табор, асри XII''']] [[File:Dubovac Castle in Karlovac11, Croatia.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Дубоват, асри XIII''' <br> Шаҳри Карловат]] == Қалъаҳои [[Швейтсария]] == [[Акс:Schloss Spiez.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Шпиц, асри XII''' <br> Шаҳри Шпиц]] [[Акс:Schloss Oberhofen.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Оберхофен, асри XII''' <br> Шаҳри Оберхофен ам Тунерзее]] [[Акс:Château d'Aigle 2022 (2).jpg |thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Эйгл, асри XII-XIV''' <br> Шаҳри Эйгл]] [[Акс:Rapperswil - Schloss - Neue Jonastrasse (Manor) 2010-10-02 16-21-54.JPG|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Раперсвил, асри XIII''' <br> Шаҳри Раперсвил Иона]] [[Акс:Burg Reichenstein bei Arlesheim - 0112.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Райхенштайн, асри XIII''']] [[Акс:Château de Chillon - Montreux.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъа Шилон, асри XV''']] ==Қалъаҳои [[Эстония]]== [[File:Narva asv2022-04 img09 Castle.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Нарва, асри XIII'''<br>Шаҳри Нарва]] [[File:Castlekuressaare.JPG|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Курессааре, асри XIII'''<br>Шаҳри Курессааре]] [[File:Paide estonia.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Пайде, асри XIII'''<br>Шаҳри Пайде]] [[File:Taagepera mõisa peahoone2.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Таагепера, асри XIII'''<br>Кишлок Таагепера]] [[File:Riigikogu hoone ja Pikk Hermann, Kaupo Kalda foto, 2015.jpg| thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Тоомпеа, асри XIII'''<br>Шаҳри [[Таллин]]]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Таърих]] [[Гурӯҳ:Қалъа]] hi88y68jjxz2v5wih2du1swm9ihiafu 1481336 1481335 2026-07-18T13:02:04Z Шухрат Саъдиев 5132 1481336 wikitext text/x-wiki '''Қалъа''', ({{lang-fa|قلعه}}); '''[[Ҳисор (истеҳком)|Ҳисор]]''', '''[[Диж]]''' — [[бино]]и баланд ва матини мустаҳкам, ки барои муҳофизат аз [[душман]] ва муқовимат ба он сохта шудааст. Одатан дар Қалъа аҳолию гарнизон меистод ва барои муддати тӯлонӣ бурдани [[ҷанг]]и мудофиавӣ [[озуқа]] захира карда мешуд. Нишонаҳои қалъа ҳанӯз дар [[ҷамъияти ибтидоӣ]] ба вуҷуд омадаанд. Дертар қалъаю дижҳое сохта шуданд, ки [[девор|девори]] онҳоро аз [[похса|похсаю]] [[санг]] мебардоштанд. Аз беруни [[девор|девори]] Қалъа [[хандақ]] кофта, онро аз [[об]] пур мекарданд, то ки [[душман]] вориди [[шаҳр]] шуда натавонад. Аввалҳо бошишгоҳро худи сокинони он аз ҳуҷуми душман мудофиа мекарданд. Баъди пайдо шудани [[артииш|артиишҳои]] шаҳрҳою [[давлатҳои ғуломдорӣ]] зарурати такмил додани воситаю усулҳои мудофиа ба миён омад. Минбаъд дар атрофи шаҳрҳои қадим деворҳои баланд (баландиаш 9-10 м, ғафсиаш 3-4 м, баъзан то 5-6 м) мебардоштагӣ шуданд, ки онҳо бурҷу тиркашҳо доштанд.<ref>Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: "Ирфон", 2015, - с. 315</ref> == Нигаред == * [[Қалъаи Боло]] * [[Қалъаи Душанбе]] * [[Қалъаи Кофарниҳон]] * [[Қалъаи Мир]] * [[Қалъаи Муғ]] * [[Қалъаи Хуҷанд]] * [[Қалъаи Қаратоғ]] * [[Қалъаи Ҳисор]] == Қалъаҳои [[Тоҷикистон]] == [[Акс:Hisor Fort 20141006 Tajikistan 1018 Hisor (16072348167).jpg|thumb|mini|center|250px|'''[[Қалъаи Ҳисор]]'''<br> [[Ноҳияи Ҳисор]]]] [[Акс:Historical Museum of Sughd.jpg|thumb|mini|center|250px|'''[[Қалъаи Хуҷанд]]'''<br>Шаҳри [[Хуҷанд]]]] ==Қалъаҳои кишварҳои дигар== == Қалъаҳои [[Беларус]] == [[Акс:Lida. Ліда (2007).jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Лида, асри XVI''' <br> Шаҳри Лида]] [[Акс:Belarus Mir Mir Castle Complex 8101 2085.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Мир, асри XVI''' <br> Посёлкаи Мир]] == Қалъаҳои [[Белгия]] == [[Акс:Gent Gravensteen R01.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Гент, асри XV''' <br> Шаҳри Гент]] [[Акс:Bonheiden Kasteel Zellaer (2515) 28-09-2019 15-27-09.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Зеллер, асри XIX''' <br> Шаҳри Бонхеден]] == Қалъаҳои [[Дания]] == [[Акс:Vallo front.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Валле, асри XVII''']] [[Акс:Helsingoer Kronborg Castle.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Кронборг, асри XVII''']] [[Акс:Rosenholm sydost.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Розенхольм, асри XVI''']] == Қалъаҳои [[Ингилистон]] == [[Акс:Caerphilly aerial.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Каерфили, асри XIII''' <br> Шаҳри Каерфили]] [[Акс:Caernarfon Castle 1994.jpg |thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Карнарвон, асри XIII''' <br> Шаҳри Карнарвон]] [[Акс:Criccieth Castle - geograph.org.uk - 597029.jpg |thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Крикиет, асри XIII''' <br> Кишлок Крикиет]] [[Акс:Harlech Castle - Cadw photograph.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Харлех, асри XIII''']] [[Акс:HensolCastleS.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Хенсол, асри XVIII''']] [[Акс:Bodelwyddan Castle.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Боделвидан, асри XIX''']] [[Акс:Penrhyn Castle.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Пенрин, асри XIX''' <br> Кишлок Ландегай]] == Қалъаҳои [[Латвия]]== [[Акс:Turaida Castle.JPG|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Турайда, асри XIII''' <br> Шаҳри Сигулда]] [[Акс:CesuPils 2017-09-10.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Цесис, асри XIII''' <br> Шаҳри Цесис]] == Қалъаҳои [[Люксембург]]== [[Акс:Buerschent Schlass.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Буршент, асри XI''' <br> Шаҳри Буршент]] [[Акс:427 vianden.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Виаден, асри XI''' <br> Шаҳри Виаден]] ==Қалъаҳои [[Лаҳистон]]== [[Акс:Zamek w Będzinie 1.JPG|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Бендзин, асри XIV''' <br> Шаҳри Бендзин]] [[Акс:Zamek Bobolice w jesienny poranek.jpg|thumb|mini|center|150px|'''Қалъаи Боболице, асри XIV''']] [[Акс:Wawel hill (view from W), Old Town, Krakow, Poland.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Вавел, асри XIV''' <br> Шаҳри Краков]] [[Акс:Golub-Dobrzyń, zamek krzyżacki.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Голуб, асри XIII''' <br> Шаҳри Голуб Добрзин]] [[Акс:Panorama of Malbork Castle, part 4.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Мариенбург, асри XIII''' <br> Шаҳри Малборг]] [[Акс:Kwidzyn gdanisko.JPG|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Мариенвердер, асри XIV''' <br> Шаҳри Квирзин]] [[Акс:2010.10.02 GNIEW (30).jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Меве, асри XIII''' <br> Шаҳри Гнев]] [[Акс:Niedzica zamek.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Недице, асри XIII''']] [[Акс:Zamek Reszel.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Реоссел, асри XIII'''<br> Шаҳри Решел]] [[File:Szymbark3(js).jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Шоенберг, асри XIV''' <br> Кишлок Шенберг]] == Қалъаҳои [[Литва]] == [[File:Kaunas Castle - panorama.JPG|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Каунас, асри XV'''<br>Шаҳри Каунас]] [[File:Trakai Island Castle, Lithuania - Diliff.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Тракай, асри XV'''<br>Шаҳри Тракай]] == Қалъаҳои [[Олмон]] == [[File:BurgStahleckEingangSchildmauer.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Шталек, асри XIV''']] ==Қалъаҳои [[Русия|Федератсияи Русия]]== [[File:Kolomna 04-2014 img10 Kremlin.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Коломна, асри XVII'''<br>Шаҳри Коломна]] [[File:Крепостная стена 1596-1602г.г. смоленского кремля.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Смоленск, асри XVII'''<br>Шаҳри Смоленск]] == Қалъаҳои [[Узбекистон]] == [[File:Ark Bukhara.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Арк, асри V'''<br>Шаҳри Бухара]] [[File:Крепость Кызыл-Кала4.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Кызыл, асри I-II''']] [[File:KhivaWestGate.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Ичан, асри V'''<br>Шаҳри Хива]] == Қалъаҳои [[Утриш]] == [[File:St. Georgen am Längsee - Burg Hochosterwitz (g).JPG|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Хокостервитс, асри X'''<br>Кишлок Хокостервитс]] == Қалъаҳои [[Фаронса]] == [[File:ChateauDesDucsDeBretagne20090906.jpeg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Нант, асри XIII'''<br>Шаҳри Нант]] [[File:Château de Billy .jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Били, асри XIII'''<br>Шаҳри Били]] [[File:Cahors pont valentre pano.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъа ва пули Валантре, асри XIV'''<br>Шаҳри Валантре]] [[File:Château de la Bretesche et son reflet.JPG|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Бретеш, асри XIX]]''' == Қалъаҳои [[Финланд]] == [[File:Крепость Олавинлинна в Савонлинне — замок Святого Олафа.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Олавинлинна, асри XV'''<br>Шаҳри Савонлинн]] [[File:Raseborg 22062008 Außenansicht 03.jpg|thumb|mini|center| 250px|'''Қалъаи Расеборг, асри XIV'''<br>Шаҳри Расеборг]] == Қалъаҳои [[Ҳиндустон]] == [[File:Gwalior Fort - Morning View.jpg|thumb|mini|250px|center| '''Қалъаҳои Гвалиор, асри XIV'''<br> Шаҳри Гвалиор]] [[File:Purana Qila ramparts, Delhi.jpg|thumb|mini|250px|center| '''Қалъаҳои Пурана Кила, асри XVI'''<br> Шаҳри [[Деҳлӣ]]]] [[File:Jaipur 03-2016 04 Amber Fort.jpg|thumb|mini|250px|center|'''Қалъаҳои Амбер, асри XVII'''<br> Шаҳри Джайпур]] == Қалъаҳои [[Ҳоланд]] == [[File:Koppelpoort in Amersfoort.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Амерсфорт, асри XV''' <br> Шаҳри Амерсфорт]] == Қалъаҳои [[Хорватия]] == [[File:Dron Velikitabor.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Велики Табор, асри XII''']] [[File:Dubovac Castle in Karlovac11, Croatia.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Дубоват, асри XIII''' <br> Шаҳри Карловат]] == Қалъаҳои [[Швейтсария]] == [[Акс:Schloss Spiez.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Шпиц, асри XII''' <br> Шаҳри Шпиц]] [[Акс:Schloss Oberhofen.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Оберхофен, асри XII''' <br> Шаҳри Оберхофен ам Тунерзее]] [[Акс:Château d'Aigle 2022 (2).jpg |thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Эйгл, асри XII-XIV''' <br> Шаҳри Эйгл]] [[Акс:Rapperswil - Schloss - Neue Jonastrasse (Manor) 2010-10-02 16-21-54.JPG|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Раперсвил, асри XIII''' <br> Шаҳри Раперсвил Иона]] [[Акс:Burg Reichenstein bei Arlesheim - 0112.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Райхенштайн, асри XIII''']] [[Акс:Château de Chillon - Montreux.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъа Шилон, асри XV''']] ==Қалъаҳои [[Эстония]]== [[File:Narva asv2022-04 img09 Castle.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Нарва, асри XIII'''<br>Шаҳри Нарва]] [[File:Castlekuressaare.JPG|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Курессааре, асри XIII'''<br>Шаҳри Курессааре]] [[File:Paide estonia.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Пайде, асри XIII'''<br>Шаҳри Пайде]] [[File:Taagepera mõisa peahoone2.jpg|thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Таагепера, асри XIII'''<br>Кишлок Таагепера]] [[File:Riigikogu hoone ja Pikk Hermann, Kaupo Kalda foto, 2015.jpg| thumb|mini|center|250px|'''Қалъаи Тоомпеа, асри XIII'''<br>Шаҳри [[Таллин]]]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Таърих]] [[Гурӯҳ:Қалъа]] 91i4zi2f790gdnw8h9fxsseg58r3x53 0 21339 1481389 1480870 2026-07-18T22:28:30Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1481389 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Раҳмонзода Абдулғаффор Азиз''' (зод. [[29 март]]и [[1961]], [[деҳаи Андароб]]и [[ноҳияи Кӯлоб]]) — ходими давлатӣ, Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2015). == Зиндагинома == Абдулғаффор Раҳмонзода 29 марти соли 1961 дар деҳаи Андароби шаҳри Кӯлоб, таваллуд ёфтааст. Миллаташ тоҷик. Ӯ соли 1978 мактаби миёнаи № 11 шаҳри Кӯлобро хатм намудааст. Соли 1978 ба Донишгоҳи инженерҳои ирригатсия ва механизатсияи хоҷагии қишлоқи шаҳри Тошканд дохил шуда, онро соли 1983 бо ихтисоси инженер-заминсоз хатм намудааст. == Корнома == Солҳои 1983—1984 ба ҳайси иқтисодчии гурӯҳ оид ба татбиқи пешравии илм ва техникаи Раёсати кишоварзии вилояти Кӯлоб кор кардааст. Аз соли 1984 то соли 1988 дар вазифаҳои Котиби кумитаи комсомолии хоҷагии ба номи Жданови ноҳияи Кӯлоб, инструктори шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Мудири Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб, Инструктори Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Брести Ҷумҳурии Белоруссия, Мудири Кобинети корҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Инструктори шуъбаи ташкилии Кумитаи ҳизби коммунисти шаҳри Кӯлоб фаъолият намудааст. Аз соли 1988 то соли 1993 дар вазифаҳои Котиби якуми Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб ва Раиси Иттифоқи ҷавонони шаҳри Кӯлоб интихоб гардида, кор намудааст. Таи солҳои 1993—1996 дар вазифаҳои Мудири Сектори аграрии Корпоратсияи истеҳсолии «Кӯлоб» ва Директори Корхонаи муштараки «Ориёно» кор намудааст. Аз соли 1996 то соли 2005 дар вазифаҳои мутахассис ва Сардори шуъбаи инвеститсияҳои хориҷии Раёсати ташкил ва ҳамоҳангсозии робитаҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сардори шуъбаи инвеститсияҳои берунаи Раёсати сиёсати сармоягузории Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Сардори Раёсати инвеститсияҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст. Соли 2001 Донишгоҳи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо ихтисоси иқтисодчӣ хатм намудааст. Аз соли 2005 то соли 2006 бо қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаҳои муовини Вазири иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва муовини Вазири рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон кор намудааст. Таи солҳои 2009—2010 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи муовини аввали Раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон адои хидмат намудааст. Солҳои 2010—2012 дар вазифаи муовини Раиси вилояти Хатлон кор намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи вилояти Хатлон интихоб гардидааст. Аз соли 2012 то соли 2015 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи иҷрокунандаи Раис ва Раиси шаҳри Кӯлоб фаъолият намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Кӯлоб интихоб гардидааст. Соли 2014 аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида то соли 2015 фаъолият намудааст. Моҳи марти соли 2015 Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати панҷум интихоб гардида, Муовини Раиси Кумитаи сохтори давлатӣ ва худидоракунии маҳаллӣ Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин гардидааст. Аз моҳи апрели соли 2020 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муовини якуми Вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардидааст. == Ҷоизаҳо == Бо ордени «Шараф» дараҷаи 2, Медали ҷашнии «Хадамоти оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «20 солагии Кумитаи ҳолатҳои фавқуллода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «15 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва Медали ҷашнии «20 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардида, аъзои ифтихории Раёсати Иттифоқи арбобони санъти Тоҷикистон мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.ozodagon.tj/khabarho/tojikiston/3631-2012-01-23-06-34-24 Озодагон — Раҳмонов ислоҳот мекунад.Ҳоло аз барқ шурӯъ кард]{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes 0l8zs6f4s636io0kki4yt6m5vxqkw0h 0 21692 1481387 1333343 2026-07-18T14:55:52Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481387 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} [[Акс:Bunjikat,Kahkaha1-4.jpg|thumb|Бунҷикат, Қалъаи Қаҳқаҳа 1-4/Bunjikat,Kahkaha 1-4]] '''Шаҳри Шаҳристони қадим''', ё '''Қалъаи Қаҳқаҳа''', ё '''Бунҷикат''' — дар маҳалли ба ҳамворӣ ҷорӣ шудани рӯди Шаҳристон ([[ноҳияи Шаҳристон]]) ҷойгир аст. == Санагузорӣ == Қалъаи (Димнаи) Қаҳқаҳа ба қарнҳои VI ва ибтидои қарнҳои XIII мансуб аст. == Ҳафриёт== Қалъа (Димна) дар масоҳати умумии 5 гектар ҷогир шудааст. Бо деворе иҳота шудааст, ки дарозии он 7 км мебошад. Деворҳо таввасути бурҷҳои мудаввар мустаҳкам гардонида шудаанд, ки аз похсадевор бо арзи 8 м. ва баландии то 7,7 м. бунёд шудаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Мавзеъхои сайёҳии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Шаҳристон]] [[Гурӯҳ:Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дар Тоҷикистон]] qjaipmmsaaihr75x2ae11pvgbqm2l1d 0 22293 1481385 1294410 2026-07-18T14:54:07Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481385 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} ''' Қалъаи Мир ''' — [[ёдгории меъморӣ]], наздики деҳаи Носир Хисрав [[ноҳияи Шаҳритус]], [[Тоҷикистон]] воқеъ аст. == Санагузорӣ == Қалъаи Мир – мансуб ба садаҳои VII-V пеш аз милод; I-IV милодӣ; VI-VII ва XV-XX милодӣ тааллуқ дорад. == Ҳафриёт== [[Қалъа]] як теппаи маснуъи баландиаш 7-8 метрро ташкил медиҳад. [[Қалъа]] ба воситаи девори мудофиавӣ бо баландии 5 м., ки дар гӯшаҳои он бурҷҳои мудаввар қарор доранд, иҳота шудааст. Ҷойгоҳи мазкур 275-270 метри мурабаъ аст. Қисми зиёди биноҳои истиқоматӣ аз ҷониби гурӯҳи бостоншиносони тоҷик ҳангоми таҳқиқот ёфт шуданд. Биноҳо васеъ, бо дарозии 1,5-5,5м. дар ошёна ҷойгир шудаанд. Дар яке аз хонаҳо як ҳуҷраи винопазӣ бо ашёи нонпазӣ, шишапораҳо, ва бисёр [[пиёла]]ҳо баромаданд. Дар наздикии ҳуҷраи винопазӣ як деги мисӣ низ буд. == Пайвандҳо == [https://www.facebook.com/groups/yodgori/ ёдгори] [[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон]] 332ormehgpaiqh8ngozhlb5bd5o2zjq 0 22308 1481378 1462642 2026-07-18T14:44:46Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481378 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} '''Қалъаи Хуҷанд''' — истеҳком, ёдгории бос­тонӣ, таърихӣ ва маданӣ дар маркази [[Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд]], дар со­ҳили чапи [[Сирдарё]]. Масоҳат 6,3 га (200×320 м). Арк (80×80м) дар шимолу шарқи қалъа ҷойгир аст. Атрофи қалъаро де­вор (қисман хароба) иҳота кардааст. == Ковишҳо == [[Акс:Remains of the Khujand Fortress.jpg|мини|Харобаҳои қалъа]] Қалъаи Хуҷанд тавассути Экспе­дитсияи бостоншиносии комплексии шимоли Тоҷикистон зери роҳбарии академик [[Нуъмон Неъматов]] таҳқиқ гардид (аз 1964). Қабатҳои қадимии маскунии хандақ ва куҳан диз ба аср­ҳои 8−5 то м. мансубанд. Қалъа (мансуб ба қа би лаҳои са­коӣ) дар асрҳои 8−5 бино шуда, атрофаш аввал бораи хо­кӣ, сипас девори ғафси хиштӣ дошт. Атрофи шаҳру ар ки он (қисми таркибии шаҳри қадимии Хуҷанд) бо девори алоҳида ва ҳандақи паҳну амиқи пуроб иҳота шуда буд. Қабати дув­вуми маскунии Қалъаи Хуҷанд ба асрҳои 4−3 то м тааллуқ дорад. Дар зери куҳандизи Қалъаи Хуҷанд ва қисми ғарбии он димнаи шаҳри атиқӣ (масоҳат 20 га) кашф гардид, ки донишмандон онро ба харобаҳои Искандарияи Ақсо нисбат медиҳанд. Дар натиҷаи рушди иқтисодиёт, савдо ва афзудани шу­мораи аҳолӣ, шаҳр васеъ ва қалъаи нави Хуҷанд бунёд шуд (асрҳои 6−7), ки он аз куҳандиз, шаҳристон ва работ ибо­рат буд. Солҳои 721−722 арабҳо барои шикастани истеҳко­моти қалъа аз манҷаниқ истифода карданд, вале хуҷандиён онҳоро дар назди дарвозаи работи шаҳр торумор намуданд. Дар замони истилои муғул (1219−1220) шаҳр дар муҳосираи лашкар (25 ҳазор) ва асирони маҳаллӣ (50 ҳазор) афтод. Дар набарди назди Қалъаи Хуҷанд (дар ҷазираи рӯди Сир) фидоиёни хуҷандӣ бо сардории [[Темурмалик]] сипоҳи муғулро шикаст доданд. Дар натиҷаи истилои муғул Қалъаи Хуҷанд хароб шуд. Мувофиқи маълу­моти Бобур, куҳандизи қалъа дар охири асри 15 таъмир шу­да, ба қароргоҳи ҳокими маҳаллӣ табдил ёфт. Дар ибтидои асри 18 бо ташаббуси ҳоким Оқбутабек Қалъаи Хуҷанд бо деворҳои ғафси похсагин, бора, бурҷҳои мудав­вару росткунҷа, дарвозаҳои истеҳкомдор мустаҳкам гар­дид. Ҳамчунин, куҳандизи шаҳр таъмир ва дар арк қасри нави ҳокимнишин бунёд шуд. Дар асрҳои 18−19 борҳо ба майдони задухӯрди сипоҳиёни [[Аморати Бухоро]] ва [[Хонии Қӯқанд|хонии Хӯқанд]] табдил ёфт. Соли 1866 ба арсаи бархурди шади­ди мардум ва сарбозони ҳокими маҳаллӣ бар зидди сипо­ҳиёни [[Империяи Русия|Руссияи]] [[Империяи Русия|Подшоҳӣ]] мубаддал шуда, хеле хароб гар­дид. Куҳандиз то соли 2015 қароргоҳи қисмҳои низомӣ буд.[[Акс:Alexander the Great city in Khujand, Tajikistan.jpg|thumb|Куҳандиз, ки то соли 2015 қароргоҳи қисмҳои низомӣ буд.]] == Бозёфтҳо == Ковишгарон аз ин мавзеъ дар натиҷаи ковишҳои бостоншинохтӣ косаву табақҳои сафолин, хуму кӯзаҳои гу­ногуншакл, симобкӯзачаҳо (бо нақшҳои ҳандасию набо­тӣ), зарфҳои шишагину филиззӣ, маснуоти заргарӣ, тан­га ҳои мисину нуқрагин (мансуб ба замони [[Сомониён]], [[Қарохониён|Қа­рахониён]], [[Темуриён]]) маснуоти кулолӣ (хумҳои хурду ка­лон), дегу обҷӯшҳои гуногуншакл, дӯлчаҳои дастадор, ҷом, хурма, чароғи сиёҳ, миҷмар, шақшақа ва ғайра пайдо карданд. Бозёфтҳо қис­ман дар Осорхонаи таърихии вилояти Суғд, Осорхонаи археология ва фортификатсияи Хуҷанд ба номи академик Нуъмон Неъ­матов маҳфузанд. Ҳамчунин, ҷузъи асосии Маҷмааи таъ­рихию фарҳангии «Қалъаи Хуҷанд» дар феҳристи Меро­си таърихӣ­-фарҳангии Тоҷикистон сабт ва лоиҳаи тармим ва бозсозии Қалъаи Хуҷанд аз ҷониби [[Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]] тасдиқ гардидааст. == Осорхонаи таърихӣ == {{мақолаи асосӣ|Осорхонаи таърихии вилояти Суғд}} [[Акс:Исторический музей Согдийской области (29734).jpg|мини|Даромадгоҳ ва саҳни Осорхонаи таърихии вилояти Суғд]] Осорхонаи таърихии вилояти Суғд соли 1986 ба муносибати таҷлили 2500 солагии шаҳри Хуҷанд таъсис ёфта буд. Баъд аз тармими даромадгоҳ ва деворҳои қалъа бо қарори ҳукумати вилоят дар соли 1999 дар дохили қалъаи Хуҷанд [[Осорхонаи таърихии вилояти Суғд]] ҷойгир карда шудааст.<ref>{{Cite web|url=https://elint.kunstkamera.ru/catalog/muzej_arheologii_i_fortifikacii_g_hudzhanda/|title=Музей археологии и фортификации г. Худжанда|publisher=МАЭ РАН}}</ref> Моҳи июли соли 2003 хишти нахустини Осорхонаи таърихии вилояти Суғд дар назди урдуи шаҳр гузошта шуд. Сохтмон ба маблағи 3 миллиону 800 ҳазор сомонӣ бунёд ёфт, ки 500 ҳазори он аз хазинаи Президенти кишвар ҷудо гардид.<ref>{{Cite web|url=https://www.qalai-khujand.tj/index.php/tj/qala/muzey|title=Осорхонаи таърихии вилояти Суғд|publisher=Маҷмааи фарҳангию таърихии «Қалъаи Хуҷанд»}}</ref> Бинои муҳташаму мунаққаши толорҳои намоишии таъриху фарҳанги халқи тоҷик, ки дар масоҳати зиёда аз 3 ҳазору 365 метри мураббаъ қомат афрохтааст, аз як гумбази асосӣ, ду гумбази миёна ва 4 гумбази хурд иборат мебошад. == Маҷмааи таърихию фарҳангӣ == [[Акс:Қалъаи Хуҷанд (80088).jpg|мини|Даромадгоҳи Маҷмааи таърихиву фарҳангии «Қалъаи Хуҷанд»]] Дар асоси лоиҳа деворҳои атрофи «Қалъаи Хуҷанд», арку дарвозаҳои он барқарор гардида, бунёди бинои маъмурӣ, растаҳои ҳунармандон, ошхонаи миллӣ, намунаи хонаву ҳавлиҳои қадимаи шаҳри Хуҷанд, меҳмонхонаву осорхона, чойхона, растаҳои болопӯшида барои омода намудани таомҳои миллии мардуми тоҷик, ҳаммому нуқтаҳои хизматрасонӣ ва дигар иншооти ёрирасон сохта шудааст. Дар қисмати ҷанубии Қалъаи Хуҷанд мутобиқ ба талаботи замони имрӯз 8 растаи барҳавои ҳунармандӣ ташкил гардида, дар онҳо маҳсули кори ҳунармандон, ба монанди навъҳои зиёди маҳсулоти қаннодӣ, наққошӣ, кулолгарӣ, кундалнигорӣ, мусаввараҳо, кордҳои гуногун, қолинҳои дастӣ, либосҳои миллии мардонаю занона, адрасу атлас, маснуоти заргарӣ, армуғонҳо ва созҳои миллии мусиқӣ ба намоиш гузошта шудааст.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://sugd.tj/news/khabarhoi-ruz/26-sayohi/sugd.tj|title=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Хуҷанд Маҷмааи таърихиву фарҳангии «Қалъаи Хуҷанд»-ро баъд аз таъмиру навсозӣ ифтитоҳ намуданд|author=|website=Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд|date=2024-04-11|publisher=sugd.tj|accessdate=2025-09-03}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Майдони қалъа ва роҳравҳои дохили он бо истифода аз сангҳои Хорои Хуҷанд дар масоҳати 12 ҳазору 500 метри мураббаъ оро дода шуда, 5 ҳазор метри мураббаъ сабзкорӣ шудааст. Дар ҳудуди қалъа ду фаввораи калон ва чор суҳбаткадаи чӯбӣ, ки аз ҷониби ҳунармандони чирадасти шаҳри Исфара бо роҳнамоӣ ва маслиҳату машварати Усто Бурҳон ба таври барҷаста кандакорӣ карда шудааст.<ref name=":0" /> === Қасри Қалъаи Хуҷанд === [[Акс:Қалъаи Хуҷанд (97445).jpg|мини|Қасри Қалъаи Хуҷанд]] Дар ороиши бинои «Қалъаи Хуҷанд», ки 5 толори намоишӣ дорад, санъати миллии меъмории тоҷик, ба монанди кандакорӣ, наққошӣ, кундалкорӣ, коркарди бадеии чӯб, санг, гачкорӣ, кошинкорӣ, буриш ва ғайра ба таври васеъ истифода шудааст. Дар толори «Ҳавзаи илмӣ-адабии Хуҷанд», ки бо санъати миллии меъморӣ наққошӣ шудааст, вобаста ба ҳаёту фаъолияти олимони Хуҷандшаҳр, шоирони номвари тоҷик ва ҳунармандони машҳур маълумот гирдоварӣ шуда, дар васфи Хуҷанд ва қалъаи он гуфторҳои олимону зиёиёни замони гузашта ва имрӯз, суханронии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон оид ба таърихи қалъа ва дигар маводи зарурӣ мавҷуд мебошад. Дар ҳамин толор муҷассамаи 4 шахси номвари Хуҷанд — [[Зиёуддини Хуҷандӣ]], [[Шайдои Хуҷандӣ]], [[Садруддини Хуҷандӣ]] ва [[Султон Умаров]], инчунин нигораҳо вобаста ба илму адаб, аз қабили дастхатҳо, қаламдон, лавҳ, даводдон, кӯзачаву обдастаҳои навиштаҷотдор ба намоиш гузошта шудааст. Толори «Санъати тасвирӣ ва ҳунарҳои амалӣ» харитаи маҳаллаҳои ҳунармандони шаҳри Хуҷанд ва акси ҳунармандони чирадасти вилоят ва қисме аз намунаи ҳунарҳои мардумӣ, ба монанди ҳунари рассомӣ, кашидадӯзӣ, мисгарӣ, кундалсозӣ ва созҳои мусиқиро дар бар мегирад. Толори «Истиқлоли Тоҷикистон» аз барелеф, ки аз тарафи ҳунармандон Даврон Раҳматзод ва Мунира Турсунова омода гардидааст, шурӯъ мегардад. Ин барелеф аз эълон гардидани Эъломияи Истиқлолият оғоз гардида, дар он давраҳои ҷанги шаҳрвандӣ, раванди [[Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]], роҳбари давлат интихоб шудани [[Эмомалӣ Раҳмон]], татбиқи ҳадафҳои стратегӣ, таҳкими ваҳдати миллӣ, сиёсати дохилию хориҷии кишвар ва ташабуссҳои ҷаҳонии Пешвои миллат инъикос ёфтааст. Дар қисмати таҳхона толори намоиши бозёфтҳои бостонии минтақаи миёнаоби Сирдарё, сиккаҳои гуногуни давраҳои таърихӣ ва дигар нигораҳо ҷойгир карда шуда, ҳамзамон ҷой барои баргузории конфронсу ҷаласаҳо, мулоқоту вохӯриҳо, ҳуҷраҳои хизматию техникӣ ва устохонаҳои рассомӣ мавҷуд мебошад.<ref name=":0" /> === Маҳаллаи қадимии Хуҷанд === Дар қисми шимолу шарқии қалъа маҳаллаи қадимии Хуҷанд мебошад. Хонаву ҳавлиҳо асосан мансуби табақаи коргар, тоҷиру ҳунарманд ва дигар қишри ҷомеаи мадании шаҳр буда, эҳё ва бунёди он имкон фароҳам овардааст, ки анъанаҳои қадимаи шаҳрнишинӣ дар Хуҷанд ба ҷаҳониён муаррифӣ шавад. Ин хонаҳо пурра бо маводи табиӣ, аз ҷумла лойу гил ва чӯб сохта шуда, дарвоза, сутун ва сақфи манзилҳои қадима пурра кандакорӣ шудаанд ва амалҳои нақшу нигорро асосан рассомони соҳибтаҷриба иҷро намудаанд. Дар ин маҳаллаи қадима истифодаи самараноку оқилонаи заминҳои наздиҳавлигӣ низ нишон дода шуда аст. Дар ин 8 ҳавлии қадима, ки масоҳати ҳар кадоми он 6 садяк заминро дар бар мегирад, ҳунармандон ба хаттотӣ, кундалнигорӣ, рассомӣ, наққошӣ, қолинбофӣ, адрасбофӣ, сӯзанидӯзӣ, дуредгарӣ, дӯзандагӣ, сангтарошӣ, оҳангарӣ ва кулолгарӣ машғул мешаванд. <gallery> Қалъаи Хуҷанд (32018).jpg| Қалъаи Хуҷанд (маҳаллаи қадимӣ, хонаи наққош).jpg| Қалъаи Хуҷанд (маҳаллаи қадимӣ, хонаи рассом).jpg| Қолинбофӣ, Қалъаи Хуҷанд.jpg| Қалъаи Хуҷанд (маҳаллаи қадимӣ, хона кӯлолӣ).jpg| Қалъаи Хуҷанд (14200).jpg| Қалъаи Хуҷанд (маҳаллаи қадимӣ, хонаи кулолгар).jpg| Қалъаи Хуҷанд (маҳаллаи қадимӣ).jpg| Қалъаи Хуҷанд (33186).jpg| </gallery> Дар ин ҷо ҳамзамон ҳаммом, меҳмонхона ва чойхонаи миллӣ ҳамчун рукни маҳалладории таърихӣ сохта шудааст. Дар чойхонаи миллӣ, ки дар ҳудуди Қалъаи Хуҷанд барои 60 нафар пешбинӣ гардидааст, иҷрои ҳунари волои кандакорӣ, гачкорӣ, кундалнигорӣ ва наққошии бемисл ба зебогии намои берун ва дохили бино шукӯҳи бештар бахшидаааст. Дар шафати чойхонаи миллӣ ҳамзамон растаи омода кардани нону самбӯсаҳои гуногун ва номгӯи зиёди таомҳои миллӣ бо фарогириии чор оташдон ва танӯр сохта шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Қалъаи Хуҷанд|11|муаллиф=Н. Неъматов, Н. Раҳимов}} * Раҳимов Н. Т. Таджикистан: археологические памятники средней Сырдарьи на Великом Шёлковом пути (Фергано­Сырдарьинс­кий коридор). Д., 2018; * Раҳимов Н., Азизов М. Асрори Қалъаи Хуҷанд // Мероси Ниёгон. №21, 2019. [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоотҳо дар Хуҷанд]] 0ug4tzqa3sy3oq8jo1wqrp39jdlhbyg 0 22311 1481386 1410909 2026-07-18T14:54:53Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481386 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} '''Қалъаи Кофарниҳон''' — [[димна]]и мансуби давраи [[Кӯшониён]], ки дар деҳаи [[Эсанбой (деҳа, н. Рӯдакӣ)|Эсанбойи]] ноҳияи Рӯдакии Тоҷикистон воқеъ аст. == Ҳафриёт == Қалъаи Кофарниҳон соли 1973 тадқиқ гардидааст. Димна аз куҳандизи панҷгуша (55х30 м) ва бошишгоҳ иборат аст. Қалъаи Кофарниҳон ду муҷтамаъро дар бар мегирад, ки яке ба садаҳои 4—6, дигаре ба садаҳои 6—8 мутааллиқанд. Аз Қалъаи Кофарниҳон чанд бино кашф шуд, ки аз хонаҳои иқоматӣ ва хоҷагӣ иборатанд. Ҳар бино аз як то панҷ хонаро дар бар мегирад. Тақринбан дар маркази бошишгоҳ маъбади буддоӣ кушода шуд, ки аз ибодатгоҳи марказӣ, давлӣ, биноҳои хоҷагӣ ва иқоматгоҳҳо иборат будааст. Ибодатгоҳ долон-роҳрав дорад. Дар яке аз деворҳои долон мусавварае боқӣ мондааст, ки лаҳзаи ба Буддо туҳфа пешкаш намудани ду зани ашрофро инъикос менамояд. Аз ибодатгоҳ пораҳои ҳайкалчаҳои гилии буддо ва олиҳаҳои буддоӣ ёфт шуданд. Девори муҳофизатӣ ва яке аз бурҷҳои Қалъаи Кофарниҳон низ кушода шуд. Дар натиҷаи ҳафриёт инчунин ба миқдори зиёд сафол, асбобу анҷоми гуногун ба даст омаданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭСТ|Қалъаи Кофарниҳон|8|муаллиф=В. С. Соловьев}} [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон]] jtsfq9ja2nns8xddiwgg0l7f7p95tye 0 58981 1481356 1275859 2026-07-18T14:08:14Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Хона-музейи Мубораки Вахонӣ дар ноҳияи Ишкошим]] to [[Хона-музейи Мубораки Вахонӣ]]: ивази ном 1275857 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Хона-музейи Мубораки Вахонӣ дар ноҳияи Ишкошим''' — соли [[1993]] дар [[ноҳияи Ишкошим]] таъсис ёфтааст. Осорхона тобеъи Вазорати фарҳанги Тоҷикистон аст.<ref>Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Бухоро, 2013. – 224 с.– Текст тадж., русс.яз.</ref> == Нигаред низ == *[[Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] *[[Феҳристи осорхонаҳои Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Осорхона-нопурра}} [[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ишкошим]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо]] a297mwy871mdubc3i0ncof2srwudwwr 1481376 1481356 2026-07-18T14:40:23Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481376 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Хона-музей (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} '''Хона-музейи Мубораки Вахонӣ дар ноҳияи Ишкошим''' — соли [[1993]] дар [[ноҳияи Ишкошим]] таъсис ёфтааст. Осорхона тобеъи Вазорати фарҳанги Тоҷикистон аст.<ref>Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Бухоро, 2013. – 224 с.– Текст тадж., русс.яз.</ref> == Нигаред низ == *[[Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] *[[Феҳристи осорхонаҳои Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Осорхона-нопурра}} [[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ишкошим]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо]] qso59gwvdrrml15zb0noi3x7mxnn8is 0 58988 1481348 1248335 2026-07-18T14:04:56Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ дар ноҳияи Ишкошим]] to [[Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ]]: ивази ном 1248335 wikitext text/x-wiki {{ятим}} '''Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ дар ноҳияи Ишкошим''' - соли [[1996]] дар [[ноҳияи Ишкошим]] таъсис ёфтааст. Осорхона тобеъи Вазорати фарҳанги Тоҷикистон аст.<ref>Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Бухоро, 2013. – 224 с.– Текст тадж., русс.яз.</ref> == Нигаред низ == *[[Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] *[[Феҳристи осорхонаҳои Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Осорхона-нопурра}} [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ишкошим]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо]] swk0hkzh1npujttbp8mdr7qbhtwx95b 1481373 1481348 2026-07-18T14:37:07Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481373 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Хона-музей (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} '''Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ дар ноҳияи Ишкошим''' - соли [[1996]] дар [[ноҳияи Ишкошим]] таъсис ёфтааст. Осорхона тобеъи Вазорати фарҳанги Тоҷикистон аст.<ref>Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Бухоро, 2013. – 224 с.– Текст тадж., русс.яз.</ref> == Нигаред низ == *[[Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] *[[Феҳристи осорхонаҳои Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Осорхона-нопурра}} [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ишкошим]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо]] 4skm3x8ipaj72ghc1dlpjf4ub8h6ecv 0 58992 1481360 1275878 2026-07-18T14:09:41Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Хона-музейи Шириншо Шотемур дар ноҳияи Шуғнон]] to [[Хона-музейи Шириншо Шотемур]]: ивази ном 1275878 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Хона-музейи Шириншо Шотемур дар ноҳияи Шуғнон''' - соли [[1999]] дар [[ноҳияи Шуғнон]] таъсис ёфтааст. Осорхона тобеъи Вазорати фарҳанги Тоҷикистон аст. == Нигаред низ == *[[Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] *[[Шириншо Шотемур]] == Адабиёт == * {{книга|заглавие = Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт|ответственный = Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; М. Ш. Комилзода|место = {{Душ.}}|издательство = Бухоро|год = 2013|страниц = 224|ref = Шарифзода, Комилзода}} {{ref-ru}},{{ref-tg}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Осорхона-нопурра}} [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Шуғнон]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо]] 6tw4l5yfmxe9t2oo5h3uqxzjy3nepaz 1481368 1481360 2026-07-18T14:32:41Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481368 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Хона-музей (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} '''Хона-музейи Шириншо Шотемур дар ноҳияи Шуғнон''' - соли [[1999]] дар [[ноҳияи Шуғнон]] таъсис ёфтааст. Осорхона тобеъи Вазорати фарҳанги Тоҷикистон аст. == Нигаред низ == *[[Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] *[[Шириншо Шотемур]] == Адабиёт == * {{книга|заглавие = Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт|ответственный = Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; М. Ш. Комилзода|место = {{Душ.}}|издательство = Бухоро|год = 2013|страниц = 224|ref = Шарифзода, Комилзода}} {{ref-ru}},{{ref-tg}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Осорхона-нопурра}} [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Шуғнон]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо]] hrcnbmng0ankajo1z3v5sdzz0ynla6q 0 58993 1481352 1275886 2026-07-18T14:06:41Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Хона-музейи Моёншо Назаршоев дар ноҳияи Шуғнон]] to [[Хона-музейи Моёншо Назаршоев]]: ивази ном 1275886 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Хона-музейи Моёншо Назаршоев дар ноҳияи Шуғнон''' - соли [[1999]] дар [[ноҳияи Шуғнон]] таъсис ёфтааст. Осорхона тобеъи Вазорати фарҳанги Тоҷикистон аст. == Нигаред низ == *[[Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] *[[Моёншо Назаршоев]] == Адабиёт == * {{книга|заглавие = Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт|ответственный = Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; М. Ш. Комилзода|место = {{Душ.}}|издательство = Бухоро|год = 2013|страниц = 224|ref = Шарифзода, Комилзода}} {{ref-ru}},{{ref-tg}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Осорхона-нопурра}} [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Шуғнон]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо]] 3t7yy3vmzs1gu7tw4rlhxfc6la4s9bm 1481374 1481352 2026-07-18T14:37:50Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481374 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Хона-музей (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} '''Хона-музейи Моёншо Назаршоев дар ноҳияи Шуғнон''' - соли [[1999]] дар [[ноҳияи Шуғнон]] таъсис ёфтааст. Осорхона тобеъи Вазорати фарҳанги Тоҷикистон аст. == Нигаред низ == *[[Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] *[[Моёншо Назаршоев]] == Адабиёт == * {{книга|заглавие = Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт|ответственный = Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; М. Ш. Комилзода|место = {{Душ.}}|издательство = Бухоро|год = 2013|страниц = 224|ref = Шарифзода, Комилзода}} {{ref-ru}},{{ref-tg}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Осорхона-нопурра}} [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Шуғнон]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо]] 4wpiodxdmjagq5v34cinhfjpq4peyst 0 60736 1481380 1379769 2026-07-18T14:46:07Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481380 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} [[Акс:Hisor Fort 20141006 Tajikistan 1018 Hisor (16072348167).jpg|thumb|Қалъаи Ҳисор]] '''Қалъаи Ҳисор''' ({{lang-fa|'''قلعه حصار'''}}) — ёдгории таърихӣ-фарҳангӣ дар [[ноҳияи Ҳисор]] аст. Қалъаи Ҳисор қисми таркибии [[Мамнӯъгоҳи таърихӣ-фарҳангии Ҳисор]] мебошад. Вожаи «ҳисор» ({{lang-fa|'''حصار'''}}) арабӣ ва маънояш «диж» ва «қалъа» ({{lang-fa|'''قلعه'''}})аст. Ин қалъа ки ҳамакнун дар 5-километрии шимолу ғарбии шаҳри Душанбе қарор дорад, бозмонда аз ҳамон шаҳри [[Шумон]] аст, ки дар садаҳои XV—XVII мелодӣ — «Ҳисори Шодмон», яъне қалъаи Шодмон, номида мешуд. Бар асари касрати талаффуз «Шодмон» аз он афтоду «ҳисор» монд ва исми хос — Ҳисор — гашт. Кӯҳандижи Ҳисор, ки бо номи Қалъаи Ҳисор маъруф аст, ёдгории даврони [[Пешдодиён]] буда, болои қалъа аз се қисм иборат аст. Қисми баландии он қароргоҳи беку амирон, қисми дуюм, яъне поёнӣ — уштурхона ва қисми асосии онро аскархона ташкил медиҳад. Атрофи Қалъаи Ҳисор бо девори баланди кунгурадори муҳофизатӣ иҳота шуда, баландиаш аз сатҳи болои қалъа 3,5 метр, рӯйи девор 10 метр паҳнӣ доштааст. Аз макони бекнишин тамоми [[ноҳияи Ҳисор]] чун кафи даст ба чашм метобад. Ба Қалъаи Ҳисор танҳо бо воситаи дарвоза даромадан мумкин будааст. == Ривоятҳои таърихӣ== Баъзеҳо бар он ақидаанд, ки гӯё қалъа дар як шаб бо амри Оллоҳ пайдо шудааст. Аммо, ривоятҳои таърихӣ бунёди онро ба давраи шоҳ Таҳураси Девбанд - писари [[Ҳушанг]]шоҳ, набераи Сиёмак ва абераи нахустподшоҳи афсонавии давраи [[Пешдодиён]] (солҳои 3280- 993 то мелод) медонанд. Мувофиқи ривоятҳо Таҳмурас дар муборизаи муқобили девҳо бо усули худи онҳо, яъне бо сеҳру ҷоду ғолиб омада, онҳоро маҷбур месозад, ки ин қалъаро бунёд кунанд ва сипас девҳоро ба даруни қалъа банд андохта, аз онҳо ҳарфу хат омӯхта халқи мулкашро хату савод меомӯзонад. Инчунин ривояте доири аз дасти Қаҳқаҳи ҷоду озод кардани Қалъаи Ҳисор аз ҷониби Ҳазрати [[Алӣ]] (р) дар эҷодиёти халқ мавҷуд аст. Ҳангоме ки кас ба он хоки анбӯҳи дур аз соҳили дарё қомат афрохта назар меандозад, беихтиёр ба хулоса меояд, ки он дарвоқеъ дар асари ягон қувваи фавқуттабиӣ бунёд ёфтааст. Инчунин муҳаққиқони алоҳида ба пайдоиши Қалъаи Ҳисор кӯшиши аз назари илми ҳозиразамон наздик шуданро кардаанд. Олими рус Н.Новгородсев масъалаҳои марбут ба зилзилаи Ҳисорро (23 январи соли 1989) аз назари геологӣ таҳқиқ намуда, дар анҷоми мақолааш (маҷаллаи “Вокруг света, ”соли 1990) менависад:”Қисмати баландии қалъа дастисохт буда, дар қисмати ҷанубӣ ё табиии он то вақтҳои наздик кӯли чуқуре мавҷуд буд. Қамиш мерусту ҳоло танҳо кӯлмаки хурде аз он нишона мондааст. Аз эҳтимол дур нест, ки ин кӯл дар танӯри вулқони лойин воқеъ будааст ва бо мурури замон фаъолияти худро қатъ кардааст. Он кӯл аз обҳои нафтии қаъри замин сарчашма мегирифт ”. Аз ин андешаи олим бармеояд, ки хоктӯдаи азими Қалъаи Ҳисор дар натиҷаи зуҳури вулқон ба вуҷуд омадааст ва бо гузашти фосилаи дароз худи воқеаи вулқон аз хотирҳо зудуда гашта, дар боло ва атрофи теппа девору биноҳо бунёд карда шудаанд. Қалъа ва шаҳри Ҳисор бисёре аз ҳокимони одилу фозил ва покандешу хайрандешро дида, давра ба давра ободу зебо гардидааст. == Экспедитсияи Ҳисор == [[Акс:Rezydencja „Bekowerach” - Hissar - 002071s.jpg|thumb|Қалъаи Ҳисор,қароргоҳи беки Ҳисор, акси солҳои 1890-1896]] Пас аз истило шудани [[Осиёи Миёна]] аз тарафи Русияи подшоҳӣ дар охири асри XIX шартномаи тобеияти аморати Бухоро, аз ҷумла бекигарии Ҳисор бо империяи Русия муқаррар карда шуд. Тоҷирон, сайёҳон, олимон, таҳқиқотчиён, мансабдорон ва ҳар биёни Русияву Аврупо дар ҳамаи бекигариву амлокдорӣ ҳуқуқи озо- дона савдо кардану кору таҳқиқот бурданро пайдо намуданд. Ба аврупоиён ганҷинаи пурасрори [[Ҳисори Шодмон]] дар [[соли 1875]] аз ҷониби «Экспедитсияи Ҳисор» маълум гардид. Акнун онҳо ба ин диёр омада оид ба омӯзишу таҳқиқи рустаниву ҳайвонот, обҳои табииву конҳои пурасрор, захираву манбаъҳои зеризаминӣ, сиёсату маданият ва вазъи зиндагии мардуми одӣ машғул мешуданд. Яке аз сайёҳони арман В.Марконян, ки дар он солҳо ба Ҳисор меҳмон шуда омадааст, вазъи бади тандурустии аҳолиро ба ҳисоб гирифта, дар хотироташ ин диёрро ''«водии марг»'' номидааст. Сабаб дар он буд, ки ғайр аз мансабдорону бойҳо ба халқи бенаво хидмати тиббӣ асонида намешуд. Сарҳанг (полковник)-и артиши подшоҳии рус Д.Н.Логофет, ки дар соли 1880 дар Ҳисор буд, вазъи мураккаби ҳаёти мардумро бо камоли таассуф ба қалам медиҳад: «Дар он солҳо дар деҳаҳои дурдасти кӯҳистон корҳои таҳқиқотӣ бурда, мо аз бисёр сокинон хабарҳои наву тозаро борҳо мешунидем. Арзу шикояти беҳисоб ба шахсияти бекҳо, инчунин ба хизматчиёни поёнӣ гувоҳи ин буданд, ки дар бораи сар задани ӯришҳои нави халқӣ дар бекигарӣ кушоду равшан гап мезаданд». («Административное устройство Гиссарского бекства», Туркестанские ведомости, 1880, №112). Ин таҳқиқотчии кунҷков ва закӣ дар ҷои дигар, дар асараш «В горах и на равнинах Бухары» («Дар кӯҳҳо ва водиҳои Бухоро», СПб.1913 саҳ.479) менависад: {{аввали иқтибос}}''«Осори гулӯлаҳои тӯп, ки деворҳоро хароб кардаанд ва дар табақаҳои ғафси дарвоза сӯрохиҳои калонро гузоштаанд, баёнгари безабони онанд, ки Қалъаи Ҳисор чандин маротиба дучори муҳосираю ҳуҷум гардидааст»''{{охири иқтибос}}. Тибқи шаҳодати ин афсари подшоҳии рус атрофи шаҳри Ҳисорро қӯрғони азими даҳкилометра бо чор бурҷи идбонгоҳдор иҳота карда буданд, ки панҷ дарвоза дошт: “Хоки сафед”,”Чангоб”,”Чашмаи моҳиён”,«Шаккарӣ» ва «Обдузд». Перомуни дарвозаҳои шаҳри [[Ҳисор]] ҳаминро бояд хотирнишон сохт, ки меъмории ин дарвозахонаҳо ба мисли дарвозаҳои имрӯзаи баъзе аҳрҳои олам гумбазшакл буда, аз масолеҳи мустаҳками хишти пухтаву санг сохта, бо усули биносозии шарқӣ қомат афрохтаанд. Онҳоро миршабон ва дарвозабонон муҳофизат мекарданду одамонро тафтиш ва иҷозаи воридшавӣ медоданд. Мутаасифона, ҳоло аз ин дарвозаҳо танҳо номашон боқӣ мондаву онҳоро майдонҳои пахтазор ишғол кардаанд. == Маълумоти олим В.Л.Литвинов == Тибқи маълумоти олим ва афсари артиши подшоҳии рус В.Л.Литвинов, ки соли 1910 гузораш ба Ҳисор афтода, ба ҳусну таровати ин диёри афсонавӣ, хусусан Қалъаи Ҳисор мафтун шуда буд, дар мақолааш «Очерки Гиссарского края» (рӯзномаи «Туркестанские ведомости», 19-октябри соли 1910) чунин навиштааст: «Тоҷикон барои сохтмони болохона ва меҳмонҳона, албатта, ҷои баландтаринро интихоб менамоянд, ки аз он уфуқи дуртаринро ҳам дидан мумкин бошад. Дар ин бобат иртифоти Қалъаи Ҳисор бо қасри қӯшбегӣ олӣ мебошад. Аз ин фароз тамоми қалъа, шаҳр, девори атрофи он, дидбонгоҳ, ҷараёни [[Дарёи Чангоб (Хонақоҳ)]], қисмати рӯдхонаи Кофарниҳон, бархе қитъаи водии бузурги Ҳисорро бо ҷузъиёташ наззора кардан мумкин аст». Аз рӯи нақли ин олими таҳқиқотчӣ баландии девори Қалъа аз теппаи фарозаш 3,5 метрро ташкил намуда, аз ду самт кунгурадор (дандонадори хиштин) будааст ва паҳноияш ба мисли Садди бузурги Чин ба ҳадде будааст, ки беки Ҳисор ҳар гоҳе бо фойтуни дуаспа нишаста рӯ-рӯйи девори гирдогирди Қалъа тоб хӯрда, шаҳр ва ҳудуди қаламравашро тамошо мекардааст. Дар тали фарозтарини тарафи рости Қалъаи Ҳисор баландии мутлақ аст, ки онро қароргоҳи бек мегӯянд. Аз рӯйи ахбори сарчашмаҳои таърихӣ ва суратҳое, ки дар ибтидои асри XX аз ҷониби муҳаққиқону сайёҳон аккосӣ шудааст, маълум мегардад, ки он бино дарозрӯяи якошёна буда, 24 ҳуҷра доштааст. Айёме, ки бек ҳангоми гармоҳои тобистон ба бошишгоҳҳои тобистонааш ба Қаротоқ, қалъаи [[Душанбе]] ё [[Хонақоҳи Кӯҳӣ]] мерафт, онро хизматгорон таъмир ва дуруст мекарданд. Ин қароргоҳи бек низ қурбони сиёсати овони «атеизми ҷанговар» гардид, ки ҳангоми гузаронидани ҳафриётҳои бостоншиносӣ аз онҳо танҳо пойдевори баъзе ҳуҷраҳо бо ташнобҳояш ва осори хокистартӯдаҳо муайян гардиданду халос. Мегӯянд, ки дар дохили қалъа 3 масҷид амал мекардааст, ки муаззини яке аз онҳо Мирзо Муъмини Бойсунӣ будааст. Дар мактаби хусусии қароргоҳи бек Домулло Ҷӯраи Охунд мударрисӣ мекардааст, ки танҳо ба фарзандони амалдорон илми динӣ таълим медод. Қисмати ҷанубии қалъа «Уштурхона» номида мешуд, ки дар он ҳайвоноти боркашро нигоҳ медоштанд. Ҳангоми ковишҳои бостоншиносӣ тарҳи ин оғилҳоро муайян карданд. Дар теппаи болои он солҳои инқилоб қариб 25-30 сарбозони русро, ки ҳангоми набардҳо қурбон шудаанд, ба хок супорида- анд, ки ҳоло дахмаи онҳо қариб ноаён шудааст. Қисмати охирини қалъаро майдони бузурги мудаввари фарохи «[[Аскархона]]», ки дар қисмати ғарбӣ нисбатан пасттар ҷойгир аст, хотима медиҳад. Дар қисмати поёнии он чашмаи машҳури як вақте бо номи “Заъфарнӣ” маъруф ва сӯрохии калоне воқеъ аст, ки он низ собиқ дарвозаи хурд будааст. Аз он роҳ ба дохили қалъа хошоку озуқаи чорво ворид мегардид, ки ҳоло дар назди даромадгоҳаш мазори яке аз фузалои аҳли тариқат Шайх Нуриддини Нафас ҳамроҳи ду зани солеҳа қарор дорад. <ref>Фатҳуллоҳи Азиз? Султонмуроди Одина/ Қалъаи Хисорро ки сохту кӣ бохг? № 5-6 (1983 ) 24 апрели соли 2014</ref> == Ҷолиб == Дар пули миллии Тоҷикистон, бист сомонӣ, расми қалъаи Ҳисор тасвир шудааст. [[File:TajikistanP17-20Somoni-1999(2000)-donatedsb b.jpg]] == Пайвандҳо == [https://www.facebook.com/groups/yodgori/] == Манобеъ== <references /> Ёдгориҳои таърихии Тоҷикистон. - Душанбе, 2011 [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Ҳисор]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои таърихии Тоҷикистон]] 053mg5ym40j2wprwr2zzzu1foligmrl 14 62536 1481341 567888 2026-07-18T13:23:47Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Биноҳои Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1481341 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Биноҳои Тоҷикистон]] 1vcrqydr1048h91gy158t0ykhuy0nmk 0 62906 1481346 1480683 2026-07-18T13:49:54Z IvanScrooge98 14120 /* */ audio 1481346 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Сайид Алӣ (Ҳамном)|Сайид Алӣ}} {{Ҳамнасабҳо|Хоманаӣ (Ҳамнасаб)|Хоманаӣ}} {{Ходими давлатӣ}} '''Сайид Алӣ Ҳусайни Хоманаӣ''' ({{Audio|Khamenei pronounce.ogg|'''Сейе́д Али́ Ҳосейни́ Хаменеи́'''}}, {{Lang-fa|سید علی حسینی خامنه‌ای}} {{IPA|[sejˈjed ʔæˈli hosejˈni xɒmeneˈʔi]}}; тав 19 апрели соли 1939 <ref name="Биография Хаменеи на его официальном сайте">{{Cite web |url=http://russian.khamenei.ir/index.php?option=com_content&task=view&id=238&Itemid=83 |title=Биография Хаменеи на его официальном сайте |accessdate=2021-07-02 |archivedate=2008-03-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080306064141/http://russian.khamenei.ir/index.php?option=com_content&task=view&id=238&Itemid=83 }}</ref>, [[Машҳад]] - [[28 феврал|28 феврали]] [[соли 2026]] [[Теҳрони Бузург|Теҳрон]]. Ӯ дар пайи ҳамлаи Амрикову Исроил ба Эрон дар нахустин сооти корӣ дар дафтараш кушта шуд<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/news/world/20260301/favr-alii-homana-robarii-olii-eron-kushta-shudaast|title=ФАВРӢ! Алии Хоманаӣ, роҳбарии олии Эрон кушта шудааст {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2026-03-09}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/news/world/20260301/e-go-bo-amriko-kanor-nayomad-al-homana-k-bud-va-ch-kornomae-az-hud-bo-guzosht|title=Ҳеҷ гоҳ бо Амрико канор наёмад. Алӣ Хоманаӣ кӣ буд ва чӣ корномае аз худ боқӣ гузошт? {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2026-03-09}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Арбоби динӣ, маънавӣ, давлатӣ ва сиёсӣ, дуюмин раҳбари олии ([[сарвари давлат]]) Эрон аз [[соли 1989]] то лаҳзаи кушта шудан, [[Президенти Эрон|Президенти Ҷумҳурии Исломии Эрон]] ( [[Соли 1981|1981]] - [[Соли 1989|1989]] ), ки яке аз наздиктарин шарикони пешвои [[Инқилоби исломӣ дар Эрон|инқилоби исломӣ]] [[оятуллоҳ]] [[Руҳуллоҳ Хумайнӣ]]. == Зиндагинома == Сайид Алӣ Хоманаӣ, фарзанди [[Сайидҷаводи Ҳусайнии Хоманаӣ]] дар моҳи апрели [[соли 1939]] баробари бо 1318-и шамсӣ дар шаҳри [[Машҳад]] чашм ба дунё кушод. === Таҳсилот === Хоманаӣ аз 12 солагӣ бо рафтан ба мадрасаи динии Сулаймонҳон ва баъд дар мадрасаи Наввоб дар [[Машҳад]] таҳсил кард. Пас аз омӯхтани муқаддамоти улуми динӣ, фарогирии [[дарс|дарсҳои]] дарсҳои баланд монанди: Маолим, Қавонин, шарҳи Лумъа, Расоил ва Макосиб ва Кифоя, аз устодоне монанди [[Оятуллоҳ Мирзо Аҳмад Мударриси Яздӣ]], [[Шайх Ҳошими Қазвинӣ|Ҳоҷ Шайх Ҳошими Қазвинӣ]], ва [[Сайидҷалили Ҳусайнии Систонӣ]] истифодаи илмӣ кард. Хоманаии навҷавон бештар аз падараш, ки иҷозаи иҷтиҳод дошт, истифодаи илмӣ мекард. Хоманаӣ аз 16 солагӣ дарси сатҳи болои [[Муҳаммадҳодии Милонӣ|Муҳаммадҳодии Милони]]<nowiki/>ро шурӯъ кард. Дар 18 солагӣ ба шаҳри [[Наҷаф]] дар [[Ироқ]] рафт, ва онҷо бештар дарси [[Мӯҳсини Ҳаким]]<nowiki/>ро писандид, ва тасмим гирифт онҷо бимонад ва [[дарс]] хонад, барои ҳамин ба [[падар|падараш]] нома навишт, аммо падараш иҷозат надод, ва дар натиҷа ба шаҳри [[Машҳад]] баргашт. Баъд аз баргашт ба Машҳад, бо талабаҳо, ки барои [[зиёрат]] аз [[Қум]] ба [[Машҳад]] мерафтанд иртибот барқарор кард, ва тасмими ҷиддӣ гирифт то ба Қум ҳиҷрат кунад ва дар онҷо, таҳсилро идома диҳад. Аммо дар он сол падараш мувофиқат накард, то ин ки як сол гузашт, ва падараш барои ҳиҷрат ба Қум розӣ шуд. Бо шурӯъи соли нави таҳсилӣ ба Қум рафт, ва дар мадрасаи [[Ҳуҷҷатия]] мустақар шуд. Дар он замон раиси ҳавза ва [[марҷаъияти шиъа]] бар уҳдаи [[Ҳусайни Буруҷирдӣ]] буд. Хоманаӣ ба хотири мутолеаи зиёд ва дарси зиёд, байни талабаҳо машҳур шуда буд. Аз аввали вурудаш ба Қум, дар дарси сатҳи болои фиқҳи Ҳусайни Буруҷирдӣ ширкат кард. Аз ҳамон аввал ҳам дар дарси Руҳуллоҳи Хумайнӣ низ ширкат мекард. === Мубориза === Дар соли 1941 Ҳусайни Буруҷирдӣ аз дунё рафт, ва марҷаъияти Руҳуллоҳи Хумайнӣ матраҳ шуд. Бо интиқодҳо ва эътирозоти Хумайнб бар зидди [[Муҳаммадризо Паҳлавӣ|Шоҳ]], пояҳои қиёми Исломӣ дар Қум рехта шуд. Хоманаӣ ҳамроҳ бо таҳсили илм, ба мубориза ҳам мепардохт, ки дар соли 1963 ҳамчун намояндаи Хумайнӣ ба Машҳад назди Муҳаммадҳодии Милонӣ фиристода шуд. Дар соли 1964 падари Хоманаӣ биноии худро аз даст медиҳад. Ӯ ки мехост дар [[Қум]] бимонад, ва устодонаш ҳам бар монданаш дар Қум исрор мекарданд, тасмим гирифт ба Машҳад ба назди падараш равад. Хоманаӣ баъд аз нобино шудани падараш, барои падараш китоб мутолиа мекард ва ҳамонро бо падараш баҳс мекард. Сайидалии Хоманаӣ ҳамроҳ бо мубориза, китобҳои Расоил ва Макосибро тадрис мекард, ва ҳамчунин дарси тафсири [[Қуръон]] дошт. Ин дар ҳоле буд, ки вай 26 сола буд. Ҷаласоти тафсирии Хоманаӣ мавриди истиқболи талабаҳо қарор гирифт ва ҳама ба тафсир тарғиб мешуданд ва алоқаашон зиёд мешуд. Ин дарсҳо ки ҳамроҳ бо баҳсҳои мубориза матраҳ мешуд, чандбор аз тарафи ҳукумати вақт манъ шуд. Дарсҳои Хоманаӣ идома дошт то замоне, ки ба [[Эроншаҳр]] табъид шуд ва дарсҳояш таътил шуд. Сайидалии Хоманаӣ ба сабаби муборизаҳо, чандбор дастгир шуд ва ба шаҳри дигар табъид шуд.<ref>{{Cite news|title=Зиндагинома|author=Operator|url=http://khameneitj.info/%D0%B7%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B0/%D0%BE%D1%8F%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D2%B3-%D1%85%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D3%A3.html|accessdate=2018-03-08|language=en-gb|archivedate=2018-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180412011551/http://khameneitj.info/%D0%B7%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B0/%D0%BE%D1%8F%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D2%B3-%D1%85%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D3%A3.html}}</ref> == Инқилоби исломӣ ва президенти ҷумҳурӣ == Алӣ Хоманаӣ яке аз чеҳраҳои муҳими [[Инқилоби исломӣ дар Эрон|Инқилоби Исломӣ]] ва яке аз шарикони наздики Хумайнӣ буд, ки пас аз инқилоб ҳамчун узви мақомоти олии муваққатии кишвар - Шӯрои Инқилобӣ пайваст. Ҳамзамон ӯ рӯзномаи ''Ҷомхури-эсламӣ'' ("Ҷумҳурии Исломӣ") -ро таъсис дод <ref>{{Cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/journalism-iii-post-revolution-era|title=JOURNALISM iii. Post-Revolution Era|publisher=[[Encyclopædia Iranica]]|deadlink=no|accessdate=2012-05-07|archiveurl=https://www.webcitation.org/6839SCH3r?url=http://www.iranicaonline.org/articles/journalism-iii-post-revolution-era|archivedate=2012-05-30}}</ref>. Пас аз пирӯзии Инқилоби Исломӣ дар соли 1979, Хоманаӣ имоми (пешвои) намози ҷумъа таъйин шуд (дарвоқеъ, ҳарҳафтаинаи сиёсии сиёсии умумимиллӣ дар Теҳрон). Вай дар ин вазифа Оятуллоҳ Монтазерии мустаъфиро иваз кард. Вай яке аз асосгузорони Ҳизби Ҷумҳуриявии Исломӣ (ҲНИТ) шуд, аз ибтидо узви Шӯрои марказии ҲНИТ шуд. Соли 1979 ӯ ба ҳайси муовини вазири дифоъ дар ҳукумати [[Саид Абулҳасан Банисадр|Аболҳасан Банисадр кор карда, муддате ба Сипоҳи Посдорони]] [[Сипоҳи посдорони Инқилоби исломӣ|Инқилоби Исломӣ]] роҳбарӣ кард. Соли 1980 вай намояндаи шахсии Хумайнӣ дар Шӯрои олии мудофиа ва қувваҳои мусаллаҳи кишвар таъйин шуд. Моҳи марти соли 1980 вай вакили Маҷлис интихоб шуд. Вай борҳо ба ҳайси намояндаи кумитаи дифоъи парлумонӣ [[Ҷанги Эрон ва Ироқ|аз фронтҳои ҷанги Эрону Ироқ дидан кардааст.]] 27 июни соли 1981 ташкилоти чапгарои чапи Форкан (дар ибтидо тахмин зада мешуд, ки ''Муҷоҳидини Халқ'' ), ки бар зидди режими нави [[Эрон]] муборизаи мусаллаҳона ''бурдааст, ба Алӣ Хоманеӣ'' <ref>[https://www.bbc.com/persian/iran/2016/06/160626_l10_ha_khamenei_assassination_attempt ترور علی خامنه‌ای، ۳۵ سال بعد]</ref>. Дар як нишасти матбуотӣ, бомбаи дар магнитофон пинҳоншуда дар паҳлӯи ӯ таркид, ки дар натиҷа ӯ захмӣ шуд ва дасти росташ аз кор монд <ref name="Саджадпур">{{Cite news|title=Аятолла Хаменеи: Высший руководитель|publisher=Журнал "Pro et Contra", стр. 11-35|date=2008 июль — август|author=КАРИМ САДЖАДПУР|url=http://uisrussia.msu.ru/docs/nov/pec/2008/4/ProEtContra_2008_4_02.pdf|language=ru|accessdate=2012-05-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191300/http://uisrussia.msu.ru/docs/nov/pec/2008/4/ProEtContra_2008_4_02.pdf|archivedate=2016-03-04}}</ref><ref>{{Cite news|title=Profile: Iran's 'unremarkable' supreme leader Ayatollah Khamenei|publisher=BBC|author=James Reynolds|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-14362281|date=4 August 2011|language=en}}</ref>. Пас аз ду моҳи ин сӯиқасд, ''Муҷоҳидини Халқ'' дар дафтари сардори ҳукумат таркиш ба амал овард, ки дар натиҷа президенти кишвар Муҳаммад Алӣ Раҷай, сарвазир Муҳаммад Ҷавод Бахонар ва чанд нафари дигар кушта шуданд. [[1 сентябр|1 сентябри соли]] 1981 вай ба ҷои марҳум М.-ро котиби генералии ҲНИТ интихоб кард. Д. Баҳонара. Дар интихоботи [[президенти Эрон]] [[2 октябр|2 октябри]] [[соли 1981]], ӯ 95% овозҳоро ба даст овард ва аввалин намояндаи рӯҳониён дар мансаби президенти [[Эрон]] гардид. Дар ибтидо асосгузори Ҷумҳурии Исломӣ Оятуллоҳ Хумайнӣ тахмин мезад, ки танҳо як шахси дорои маълумоти дунявӣ (масалан, адвокатҳо [[Саид Абулҳасан Банисадр|Банисадр]] ва Раҷай ) метавонад президенти Эрон бошад, аммо бинобар маҳбубияти фавқулоддаи Хоманаӣ ва майли ӯ ба артиш корҳо, ӯ андешаҳои худро аз нав дида баромад. Мир-Ҳусейни Мусавӣ, ки бибиаш хоҳари падари Алии Хоманеӣ буд, сарвазир шуд <ref name="Лента">{{Cite news|title=Мусави, Мир-Хосейн|publisher=Лентапедия|url=http://www.lenta.ru/lib/14198430/|language=ru}}</ref>. Бо тасдиқи Хумайнӣ, Алӣ Хоманаӣ вазифаи дабири кулли ҲНИТ-ро нигоҳ дошт <ref>{{Книга|автор=|заглавие=Иранская революция: 1978-1979 : причины и уроки|издательство=Наука|том=|год=1989|страницы=288|isbn=}}</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:right" !Номзад ! Овозҳо ! % |- | align="left" | Алӣ Хоманаӣ | [tel:16+003+242 16 003 242] | '''95.02%''' |- | align="left" | Алӣ Акбар Парвареш | 342,600 | '''2.03%''' |- | align="left" | Ҳасан Гафурифард | 78559 | '''0.47%''' |- | align="left" | Ризо Заварей | 62,133 | '''0.37%''' |- | ''Бюллетенҳои беэътибор'' | ''356 266'' | '''2.12%''' |- ! align="left" | Ҷамъ: ! [tel:16+841+800 16 841 800] |} [[Акс:Childhood_photo_of_Seyed_Ali_Khamenei.jpg|мини|190x190пкс| Алии Хоманеӣ дар ҷавонӣ]] Дарҳол пас аз интихоби раисиҷумҳур Хоманаӣ, саркӯби зидди нерӯҳои контрреволютсионӣ дар Эрон оғоз ёфт, ки ин посух ба амалиётҳои партизанӣ ва террористӣ, алахусус дар вилоятҳои ғарбӣ буд. Хоманаӣ ба рафъи "фарқиятҳо аз равандҳо, либерализм ва тарафдории амрикоиён" даъват кард. Ҳазорҳо аъзои оппозисиюни зидди исломиро судҳои инқилобӣ қатл карданд. Вай дар тӯли тамоми ҷанги Эрону Ироқ ба кишвар сарварӣ мекард. Дар давраи ӯ, Корпуси муҳофизони Инқилоби Исломӣ аз як милисаи маъмул ба як Горди пурнуфуз мубаддал гашт, ки барои ҳамин иқдом Хоманаӣ дар байни низомиён шуҳрат пайдо кард. [[16 август|16 августи соли]] [[Соли 1985|1985]] интихоботи президентӣ баргузор гардид, ки дар он боз Алӣ Хоманаӣ пирӯз шуд, ки 85% овозҳоро ба даст овард <ref>{{Книга|автор=|заглавие=Иранская революция: 1978-1979 : причины и уроки|издательство=Наука|том=|год=1989|страницы=329|isbn=}}</ref>. == Раҳбари муаззам == Раҳбари Инқилоби Исломӣ Оятуллоҳ [[Руҳуллоҳ Мусавӣ Хумайнӣ]] [[3 июн]]и [[соли 1989]] даргузашт. Рӯзи дигар Шӯрои коршиносон ҷамъ омад ва пас аз як нишасти 20-соата бо 60 раъй аз 74 узви Шӯро, Алӣ Хоманаӣ Раҳбари муъаззами Инқилоби Исломӣ, раҳбари олии Эрон интихоб шуд <ref>{{Cite news|title=The Rahbar: ’Ali Khamene‘i and the Iranian Culture Wars|publisher=The Estimate.|date=August 25, 2000|url=http://www.theestimate.com/public/082500.html|language=ru|accessdate=2021-07-02|archivedate=2012-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120222092334/http://www.theestimate.com/public/082500.html}}</ref>. Номзадии ӯро Содиқ Халхалӣ, ки маъруф ба "судяи ба доркашанда" пешбарӣ карда буд <ref>[https://www.theguardian.com/news/2003/dec/01/guardianobituaries.iran The Guardian. Ayatollah Sadeq Khalkhali]</ref>. Дар аввал, Оятуллоҳ {{Бе тарҷума 5|Али Мешкини|||Ali Meshkini}} , Оятуллоҳ {{Бе тарҷума 5|А.-К. Мусави Ардебили|||Abdul-Karim Mousavi Ardebili}} ру] ва оятуллоҳ {{Бе тарҷума 5|М. Реза Гольпайгани|||Seyyed Muhammad Reza Golpayegani}}] ба Шӯрои коршиносон пешниҳод карданд, ки вазифаи ягона Пешвои муаззамро ба Шӯрои Олӣ иваз кунанд, зеро онҳо якбора ба се нафар овоз доданд. Пас аз он ки Шӯрои коршиносон онҳоро рад кард, Оятуллоҳ Голпайганӣ худро номзад пешбарӣ кард, аммо аз ҷониби Алӣ Хоманаӣ мағлуб шуд. Принсипи бартарии рӯҳониёни [[шиа]]<nowiki/>и исломӣ дар идоракунии давлатӣ, ки асоси сохтори давлатии Эронро ташкил медиҳад, Велаёти Факеҳ ( {{Lang-fa|ولایت فقیه}} аслан - "адвокати ҳабс"). Дар чунин шароит, ягон қарор бидуни тасдиқи Раҳбари муаззам эътибор пайдо мекунад. Ҳатто як номзад ба тариқи демократӣ интихобшуда барои мансаби муайян тасдиқи Роҳбари Олиро талаб мекунад. Хоманаӣ нуфузи Раҳбари муаззамро ба таври назаррас тавсеа дода, ба ӯ (яъне худаш) баъзе салоҳиятҳои президентиро, ки ба назорати кори Маҷлис, маъмурияти президент, шӯрои вазирон, системаи судӣ, Корпуси муҳофизони Инқилоби Исломӣ марбут буданд, вогузор кард, васоити ахбори омма, қувваҳои мусаллаҳ, хадамоти иктишофӣ, полис ва инчунин ташкилотҳои гуногуни ғайриҳукуматӣ, фондҳо, шӯроҳо ва ҷомеаҳои тиҷорӣ. Дар вақти марги Хумайнӣ, Алӣ Хоманаӣ ҳатто унвони Оятуллоҳро надошт, дар ҳоле ки Қонуни Асосии Эрон Марҷаро (''Оятуллоҳи Бузург'') ("касе, ки бояд тақлид карда шавад", тарҷумони Ислом) ҳамчун Раҳбари муаззам талаб мекард. Оятуллоҳ Хумайнӣ аз доираи номзадҳои эҳтимолии ворисонаш қаноатманд набуд, бинобар ин се моҳ қабл аз маргаш, вай як комиссияро оид ба таҷдиди назар конститутсия таъйин кард, то “ҳар як коршиноси шариати ислом ва дорои малакаҳои қобили қабул дар идоракунӣ” метавонад Пешвои муаззам шавад. То [[4 июн]], ислоҳот ба Сарқонун ҳанӯз дар [[Раъйпурсӣ|раъйпурсӣ]] [[28 июл]] тасдиқ нашуда буд (28 июл плебиссити маъмул баргузор шуд), аз ин рӯ, Ҳоманаиро интихоб карда, Шӯрои коршиносон ба таври расмӣ то эътибор пайдо кардани ислоҳҳо ӯро раҳбари муваққат таъйин кард. Хоманаӣ унвони Марҷиро (''Оятуллоҳи Бузург'') танҳо соли [[Соли 1994|1994]] ба даст овардааст. Пас аз марги {{Бе тарҷума 5|Мохаммад Али Эраки|Мохаммада Али Эраки||Mohammad Ali Araki}}, ки ин унвонро ба уҳда дошт, роҳбарони ҷамъиятҳои семинарҳои [[Қум]] Алии Хоманаиро эълон карданд. Ҳамзамон, баъзе оятуллоҳҳо мухолифат карданд, ки дар байни онҳо 4 марҷӣ буданд, дар байни онҳо - {{Бе тарҷума 5|Мохаммад аль-Хусайни аль-Ширази|||Mohammad al-Husayni al-Shirazi}} <ref>{{Cite web|url=http://www.globalsecurity.org/military/world/iran/khamenei.htm|title=Ayatollah Hojjat-ul-Islam Seyed Ali Khamenei (англ.)|author=John Pike.|date=|publisher=Globalsecurity.org|accessdate=2009-06-19}}</ref>. Ҳарчанд барои гирифтани ин унвон ризоияти танҳо чандин оятуллоҳ кофӣ буд, Хоманаӣ барои эрониён Марҷа буданро рад кард ва унвони марҷаро барои [[шиа]]ҳо дар берун аз Эрон пазируфт. === Фатво алайҳи эҷоди силоҳи ҳастаӣ === Хоманаӣ фатво дод, ки истеҳсол, захира ва истифодаи силоҳи ҳастаиро ислом манъ кардааст.<ref>{{Cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/HC17Ak02.html|title=An Iran option the US prefers to ignore|date=17 March 2006|publisher=[[Asia Times Online]]|deadlink=no|accessdate=2009-17-28|archiveurl=https://www.webcitation.org/68eawW9Bj?url=http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/HC17Ak02.html|archivedate=2012-06-24}}</ref> Моҳи августи [[соли 2005]] фатво дар як изҳороти расмии ҳукумати Эрон дар ҷаласаи МАГАТЭ дар [[Вена|Вена садо дод.]] <ref>{{Cite web|url=http://www.rferl.org/featuresarticle/2005/8/19C76894-2A3A-49D7-96A5-02039F66FD20.html|title=Timeline of The Iranian Nuclear Dispute|date=23 May 2007|publisher=RFERL|deadlink=no|accessdate=25 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090429062335/http://www.rferl.org/featuresarticle/2005/8/19C76894-2A3A-49D7-96A5-02039F66FD20.html|archivedate=29 April 2009 <!--DASHBot-->}} (via Web Archive)</ref> Аммо, гурӯҳе аз дипломатҳои собиқи эронӣ гуфтанд, ки Хоманаӣ дар суҳбат бо намояндагони хадамоти амниятӣ ва ҷосусии Эрон гуфт, ки фатвои содиркардаи ӯ мусалмонони Эронро манъи истихроҷи ҳастаӣ нест.<ref>[http://dailycaller.com/2012/05/14/iranian-defectors-khamenei-said-anti-nuke-fatwa-wont-matter/ «Iranian defectors: Khamenei said anti-nuke ‘fatwa’ won’t matter»], «The Daily Caller», 14 May 2012</ref> Таъсир ва иҷрои фатво бо як қатор сабабҳои дигар низ зери шубҳа гузошта шуд: эҳтимолияти он дар доираи таълимоти шиаҳо дар бораи тақия (шакли он чизе, ки ба манфиати ҳифзи эътиқод иҷозат дода шудааст), ё ин ки Хоманаӣ метавонист онро дар оянда тағир диҳад ё комилан лағв кунад.-аз ин ҳам бештар, зеро дар таърих чунин ҳолате рух дода буд, вақте ки Пешвои Муаззам Хумайнӣ дар ҷанги Эрону Ироқ фатвои худро алайҳи силоҳҳои бетараф бекор кард ва амр дод, ки таҳияи чунин силоҳҳо, аз ҷумла бомбаҳои ҳастаӣ <ref>«Iran’s nuclear theology: Bombs and truth: Muslim theological objections to nuclear weapons—real and imagined», [[The Economist]], dated 19 May 2012.</ref>. == Сиёсати дохилӣ == Алӣ Хоманаӣ маъмулан раҳбари ҷунбиши муҳофизакорони [[Эрон|Эрон дониста мешавад.]] Дар айни замон, вай ба пешрафти илмӣ ёрии калон мерасонад. Вай аз аввалин аъзои рӯҳониёни ислом буд, ки таҳқиқоти ҳуҷайраҳои бунёдӣ ва клонияи терапевтиро тасдиқ кард. Хоманаӣ ба рушди энергетикаи атомӣ диққати калон медиҳад. Ба гуфтаи ӯ, « [[нафт]]у ва [[Гази табиӣ|гази нестанд,]] номањдуд». Хоманаӣ ҷонибдори тезонидани суръати хусусигардонии иқтисод мебошад. Соли [[Соли 2004|2004]] моддаи 44 Конститутсияи Эрон таҷдиди назар карда шуд, ки тибқи он иншооти инфрасохторӣ бояд танҳо моликияти давлатӣ бошанд. == Сиёсати хориҷӣ == [[Акс:Vladimir_Putin_in_Iran_16-17_October_2007-1.jpg|мини|269x269пкс| [[Владимир Путин|В.Путин]] ва Хоманаӣ, 16-17 октябри 2007.]] Роҳи ҳалли масъалаи Фаластин, ба гуфтаи Хоманаӣ, “баргузор кардани раъйпурсӣ дар байни мардуми Фаластин, ҳамаи онҳое, ки аз [[Фаластин (вилояти таърихӣ)|Фаластин]] ронда шудаанд, ки дар [[Лубнон]], [[Урдун]], [[Кувайт]], [[Миср]] ва дигар давлатҳои араб саргардонанд. Онҳо бояд ба ватани худ, ба хонаҳои худ баргарданд. Ва инчунин онҳое, ки пеш аз [[соли 1948]] дар Фаластин буданд, ҳам мусулмонон, ҳам масеҳиён ва яҳудиён. Дар байни онҳо бояд раъйпурсӣ баргузор шавад. Дар ҷараёни раъйпурсии умумӣ онҳо бояд фармони ҳукмрони Фаластинро интихоб кунанд » <ref name="Пути решения палестинской проблемы">{{Cite web |url=http://russian.khamenei.ir/index.php?option=com_content&task=view&id=249&Itemid=75 |title=Пути решения палестинской проблемы |accessdate=2021-07-02 |archivedate=2009-06-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090618082027/http://russian.khamenei.ir/index.php?option=com_content&task=view&id=249&Itemid=75 }}</ref>. == Ҳаёти барвақт ва таҳсил == [[File:Childhood_photo_of_Seyed_Ali_Khamenei.jpg|мини|Хоманаӣ дар наврасӣ]] Сайид Алӣ Ҳусейни Хомане <ref>{{Cite web|url=https://farsi.khamenei.ir/photo-album?id=8799#i|title=تصویری از شناسنامه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای|website=khamenei.ir|date=1 February 2010|lang=fa|accessdate=2026-03-11|archivedate=2017-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170814175343/http://farsi.khamenei.ir/photo-album?id=8799#i}}</ref> 19 апрели соли 1939 <ref name="cgie">{{Cite encyclopedia|encyclopedia=The Great Islamic Encyclopedia|title=Ayatollah Ali Khamenei|url=https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/16337|accessdate=3 April 2017|language=fa|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170211080923/http://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/16337|archivedate=11 February 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142|title=taking look at the biography of Ali Khamenei|website=farsi.khamenei.ir|date=21 March 2014|accessdate=21 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208233452/http://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142|archivedate=8 December 2015}}</ref> <ref name="cc">{{Cite web|url=http://farsi.khamenei.ir/photo-album?id=8799|title=A photo of Identity document of Ayatollah Khamenei|website=farsi.khamenei.ir|date=1 February 2010|lang=fa|accessdate=14 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170814175343/http://farsi.khamenei.ir/photo-album?id=8799|archivedate=14 August 2017}}</ref> дар хонаводаи Ҷавод Хоманаӣ, як олим ва муҷтаҳиде дар Наҷафи Ироқ <ref name="cgie" /> ва ҳамсари дуввумаш Хадиҷа Мирдамади (духтари Ҳошим Мирҳад) таваллуд шудааст. Ӯ шашумин фарзанд аз ҳашт фарзанд буд, сеюмин фарзанд аз модараш таваллуд шудааст. <ref name="leader">{{Cite web|url=http://www.leader.ir/langs/en/index.php?p=bio|title=The Office of the Leader, Seyyed Ali Khamenei|website=leader.ir|accessdate=19 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090618152141/http://www.leader.ir/langs/EN/index.php?p=bio|archivedate=18 June 2009}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.hashemirafsanjani.ir/content/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%B2%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C|author=Akbar Hashemi Rafsanjani|lang=fa|accessdate=17 June 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160106062701/http://hashemirafsanjani.ir/content/%d9%be%db%8c%d8%a7%d9%85-%d8%aa%d8%b3%d9%84%db%8c%d8%aa-%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c-%d8%a8%d9%87-%d8%a2%db%8c%d8%aa%e2%80%8c%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87-%d8%ae%d8%a7%d9%85%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d8%a7%db%8c-%d8%a7%d8%b9%d9%84%d8%a7%d9%85-%d8%a8%d8%b1%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%88%d8%b2%d8%b1%d8%a7%db%8c-%da%a9%d8%b4%d8%a7%d9%88%d8%b1%d8%b2%db%8c-%d9%88-%d9%86%db%8c%d8%b1%d9%88-%d8%a8%d9%87-%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c|archivedate=6 January 2016}}</ref> <ref>''Eternal Iran'', in 1721; Patrick Clawson, 2005, {{ISBN|1-4039-6276-6}}, p. 5.</ref> Ду бародараш низ рӯҳонӣ ҳастанд; бародари хурдиаш Ҳодӣ Хоманаӣ муҳаррири рӯзнома ва рӯҳонӣ аст. == Ҳаёти шахсӣ == Алӣ Хоманаӣ соли [[Соли 1964|1964]] <ref>{{Cite news|title=Interview with Mrs. Khamenei|publisher=islam-pure.de|date=September 1992|url=http://www.islam-pure.de/imam/others/others1992.htm|language=en|accessdate=2012-05-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090901215913/http://www.islam-pure.de/imam/others/others1992.htm|archivedate=2009-09-01}}</ref> Хуҷасти Хоманеӣ, ки бо онҳо чор писар (Моҷтаба, Мустафо, Масъуд, Масям) ва ду духтар (Бошра ва Ҳода) доштанд. Писари Моҷтаб бо духтари Голям-Алӣ Ҳаддад-Адел <ref>{{Cite news|title=Ahmadinejad favours his relatives|publisher=The Guardian|url=http://www.guardian.co.uk/news/blog/2008/feb/26/ahmadinejadfavourhisrelativ1|language=en}}</ref> издивоҷ кард, ки замоне вазифаи раиси Маҷлисро ишғол мекард. Тибқи гуфтаи Ҳаддад-Адел, Хоманаӣ "тарзи ҳаёти зоҳирӣ" -ро пеш мебарад <ref name="'The Decider' of Tehran">[https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/12/07/AR2007120701614_pf.html 'The Decider' of Tehran]</ref>. Амаки Хоманаӣ Алӣ Теҳронӣ [[Соли 1981|соли 1981 ба Ироқ гурехт]] ва бар зидди роҳбарияти Эрон таблиғоти фаъолона анҷом дод. Баъдтар, хоҳари худи Хоманеӣ ба ӯ ҳамроҳ шуд <ref>{{Cite news|title=ПОЛИТИЧЕСКАЯ ЛИЧНОСТЬ В ИСЛАМСКОЙ РЕСПУБЛИКЕ ИРАН|publisher=Институт Ближнего Востока|date=2002|author=С. Задонский|url=http://www.iimes.ru/rus/stat/2002/27-09-02.htm|language=ru}}</ref>. Хоманаӣ забонҳои [[Забони порсӣ|форсӣ]], [[Забони озарбойҷонӣ|озарбойҷонӣ]] ва [[Забони арабӣ|арабиро]] хуб медонад. Вай каме англисӣ ҳарф мезанад. Вай якчанд китобро аз арабӣ тарҷума кардааст. Вай ба шеъри форсӣ майл дорад. Дар ҷавонӣ ӯ футболро дӯст медошт, имрӯз дар вақти холӣ ба сайругашти кӯҳӣ бартарӣ медиҳад. == Эзоҳ == {{Эзоҳ|2}} == Пайвандҳо == * [http://www.leader.ir/] * [http://russian.khamenei.ir/ Официальный сайт на русском языке] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260109190835/https://russian.khamenei.ir/ |date=2026-01-09 }} * [http://www.leader.ir/langs/ru/ Информационный блок офиса Али Хаменеи] * Хаменеи, Али — статья в Лентапедии. 2012 год. === Видеоҳо === * [https://www.youtube.com/watch?v=A0J0hBsCRdA Алӣ Хоманаӣ пас аз сӯиқасд дар соли 1981] * [https://www.youtube.com/watch?v=hOiY-JxrLok Интихоби Алии Хоманаӣ Раҳбар дар соли 1989] * [https://www.youtube.com/watch?v=-_XoB-ZvIqI Алии Хоманаӣ дар гардиши кӯҳ] * [https://www.youtube.com/watch?v=MLV6W4JqbEU Имом Хоманаӣ дар парад] * [https://www.youtube.com/watch?v=59JM4uDZGiE Алӣ Хоманаӣ бо тарафдоронаш бо озарбойҷонӣ суҳбат мекунад] * [https://www.youtube.com/watch?v=8BBpsxWfnr0 Хоманаӣ бо аҳолии Озарбойҷон] * [https://www.youtube.com/watch?v=uI8oF45j43g Хоманаӣ дар Табриз] * [https://www.youtube.com/watch?v=OiPSFIAJfGs Сейид Алии Хоманаӣ.] [https://www.youtube.com/watch?v=OiPSFIAJfGs Фарзандони худро дар хона бо туркӣ гап заданро омӯзед] * [https://www.youtube.com/watch?v=aEY_KseYweg Хоманаӣ бо забони арабӣ ҳарф мезанад] {{Президентҳои Эрон}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Президентҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Эрон]] [[Гурӯҳ:Сарварони давлатҳо]] [[Гурӯҳ:Сарварони асри XX]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Эрон]] [[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1939]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]] d39a3nq0waqmlmogydoju4t5e14reip 1 69688 1481354 1275884 2026-07-18T14:06:42Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Баҳс:Хона-музейи Моёншо Назаршоев дар ноҳияи Шуғнон]] to [[Баҳс:Хона-музейи Моёншо Назаршоев]]: ивази ном 632387 wikitext text/x-wiki {{Мақола аз лоиҳа|project=Тоҷикистон|image=Emblem of Tajikistan.svg}} 2vyft5d3pgqtll5qbpckjii7r950ifw 1 69689 1481358 1275861 2026-07-18T14:08:14Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Баҳс:Хона-музейи Мубораки Вахонӣ дар ноҳияи Ишкошим]] to [[Баҳс:Хона-музейи Мубораки Вахонӣ]]: ивази ном 632388 wikitext text/x-wiki {{Мақола аз лоиҳа|project=Тоҷикистон|image=Emblem of Tajikistan.svg}} 2vyft5d3pgqtll5qbpckjii7r950ifw 1 69690 1481362 1275876 2026-07-18T14:09:42Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Баҳс:Хона-музейи Шириншо Шотемур дар ноҳияи Шуғнон]] to [[Баҳс:Хона-музейи Шириншо Шотемур]]: ивази ном 632389 wikitext text/x-wiki {{Мақола аз лоиҳа|project=Тоҷикистон|image=Emblem of Tajikistan.svg}} 2vyft5d3pgqtll5qbpckjii7r950ifw 1 69691 1481350 632390 2026-07-18T14:04:56Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Баҳс:Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ дар ноҳияи Ишкошим]] to [[Баҳс:Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ]]: ивази ном 632390 wikitext text/x-wiki {{Мақола аз лоиҳа|project=Тоҷикистон|image=Emblem of Tajikistan.svg}} 2vyft5d3pgqtll5qbpckjii7r950ifw 0 72196 1481395 1449262 2026-07-19T06:39:16Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1481395 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |замина = <!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel--> |ном = Зокир Нишонов |номи аслӣ = Зокир Баҳромович Нишонов |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи пурра = |таърихи таваллуд = 6.05.1942 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Душанбе|шаҳри Душанбе}} [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = 26.10.2022 |солҳои фаъолият = |кишвар = {{Парчам|Тоҷикистон}} |касб = [[композитор]] |навъи садо = |асбоб = |сабк = |номи мустаъор = |гурӯҳ = |ҳамкорӣ = |ношир = |мукофотҳо = |викианбор = |викитека = |вебгоҳ = }} '''Зокир Нишонов''' – [[композитор]], узви [[Иттифоқи композиторони Тоҷикистон]] (1982), [[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]] (2000)<ref>{{Cite web|url=https://farhangfm.tj/2022/10/26/%d0%be%d2%b3%d0%b0%d0%bd%d0%b3%d1%81%d0%be%d0%b7%d0%b8-%d0%bc%d0%b0%d1%8a%d1%80%d1%83%d1%84%d0%b8-%d1%82%d0%be%d2%b7%d0%b8%d0%ba-%d0%b7%d0%be%d0%ba%d0%b8%d1%80-%d0%bd%d0%b8%d1%88%d0%be%d0%bd%d0%be/|title=Оҳангсози маъруфи тоҷик Зокир Нишонов даргузашт - РАДИОИ ФАРҲАНГ|date=2022-10-26|lang=ru-RU|accessdate=2026-01-09}}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Зиндагинома == Зокир Нишонов 6.05.1942 дар шаҳри Душанбе таваллуд шудааст. Ҳанӯз аз овони мактабӣ ба навохтани созҳои гуногун мароқ зоҳир намуда, дар ансамблҳои мактабӣ ҳунарнамоӣ мекунад. Садоқатро нисбати мусиқии созии эстрадӣ вай инчунин ҳангоми таҳсил дар [[Омӯзишгоҳи мусиқии ш.Душанбе]] ва фаъолият ба ҳайси ҳунарпешаи Театри драмавии ба номи А. Лоҳутӣ нигоҳ дошт. Минбаъд ҳамин равия майлу рағбатҳои композитории ӯро муайян намуд. Ба ҳайси навозандаи [[оркестри эстрадии «Гулшан»]]-и [[Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] кор карда, дар [[Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода]] таҳсил намуда соли 1976 хатм намудаст, сониян ба ансамбли «Орзу»-и Тоҷикгосконсерт роҳбарӣ кардааст. Соли 1982 З. Нишонов узви Иттифоқи композиторон пазируфта мешавад. Ҳангоми фаъолият ба сифати директори мактаби мусиқии №3-и ба номи А.Ленскийи шаҳри Душанбе вай пайваста дар фаъолияти эҷоди Иттифоқ ширкати фаъолона варзида, барои намоишномаҳои театрӣ ва кинофилмҳо мусиқӣ эҷод мекунад. Соли 1994 вай ҷоизаи Озмуни асарҳои мусиқӣ барои оркестри Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистонро соҳиб мегардад. Барои ин оркестр вай 8 марш навиштааст. Аз соли 1993 то 2005 ба сифати дирижёри ҳарбӣ, солҳои 2005 – 2009 роҳбари бадеӣ ва дирижёри оркестри созҳои халқии [[Филармонияи давлатии Тоҷикистон]] кор мекунад. Барои оркестри номбурда Увертюра, Ду токката, пйесаҳо, такмилҳои сурудҳои халқиро барои сарояндагони оркестр эҷод мекунад. Аз соли 2009 ба ҳайси мушовири [[ансамбли эстрадии «Гулшан»]] кор мекунад. == Эҷодиёт == З. Нишонов ҳамеша барои [[оркестри эстрадӣ|ҳайатҳои вокалӣ-созии эстрадӣ]] ҳайатҳои вокалӣ-созии эстрадӣ композитсияҳои нави мусиқӣ эҷод менамуд. Бо назардошти маъруфияти хеле зиёди ин жанр дар байни ҷавонон, онро дар замони мо метавон ҳамчун як василаи самарабахштарини тарбияи зебописандии насли наврас эътироф намуд. Фарҳанги мусиқии эстрадӣ ба ташаккул ва интихоби завқи хуб ва идроки зебописандии ҷавонон мусоидат мекунад. Композитори муосир метавонад васоити таъсирбахш ва техникаро моҳирона истифода бурда, ба сӯи маводи баландмазмуни бадеӣ ва ғоявӣ саъй намояд. Асари мусиқиро ба рӯҳияи замона мутобиқ гардонда, бартариятҳои мусиқиро ба забони муосир талқин кунад. Эҷодиёти эстрадии З. Нишонов ҳамеша амиқан миллӣ боқӣ монда, аз бисёр ҷиҳат комёбии онро муайян месозад. Амалан ӯ дар ҷумҳурӣ аввалин шахсест, ки жанри мусиқии эстрадиро дар асоси мероси халқии тоҷикӣ кор кардааст. Радиои ҷумҳурӣ бисёр пйесаҳои созии ӯро барои [[оркестри эстрадӣ]] сабт намудааст. Ҳангоми таҳсил дар шуъбаи мусиқишиносии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода З. Нишонов бо шавқи зиёд композитсияро аз омӯзгор Г. Александров меомӯзад. Ин солҳо вай асарҳо дар жанри симфонӣ, камеравӣ-созӣ, барои оркестри созҳои халқӣ эҷод мекунад. Ҳамин тавр асари барҷаставу пурҳарорати Достони симфонӣ, Сюита барои оркестри симфонӣ, Консерт барои флейта бо оркестр, Увертюра ва Сюитаи рақсӣ барои оркестри созҳои халқӣ, Соната барои виолончел ва фортепиано, якчанд пйесаҳо барои созҳои гуногун ва бисёр асарҳои дигар офарида шуданд. Дар бойгонии композитор мусиқӣ ба намоишномаҳои [[Театри мазҳакаи мусиқии ба номи А.С.Пушкини Ленинобод]] (ҳоло К.Хуҷандӣ), аз ҷумла «Лӯлӣ», «Фаввораи Боғчасарой», «Рамаяна», «Маугли», ба водевили Н. Исломов «Неожиданная невеста», ки [[Театри давлатии драмавии русии ба номи В.Маяковский]] ба саҳна гузошта буд, ба намоишномаҳои Театри драмавии Қӯрғонтеппа «Шоҳи лучак» ва диг. маҳфузанд. Инчунин барои ҳашт филми мустанад ва мултипликатсионии «Тоҷикфилм» мусиқӣ эҷод кардааст. Умуман, композитор З.Нишонов имрӯз ҳам чун пештара нисбат ба жанри эстрадӣ таваҷҷуҳи бештар дорад. Вай сурудҳое менависад, ки туфайли шакли муосири хеш, оҳангҳои барҷаста, ҳиссиёти самимӣ, муҳимияти мавзӯъ ба зудӣ иҷрокунандагону мухлисони худро дар байни дӯстдорони эстрада пайдо мекунанд. Аз сурудҳои ӯ метавон, «Хуш бош» ва «Гуворо бод айшат» ба шеъри Д.Каримзода, «Забони модарӣ» ва «Тоҷикистон» ба шеъри Н.Саидӣ ва бисёр дигаронро номбар намуд. Корҳо дар жанрҳои пйесаҳои оркестрӣ, композитсияҳои вокалӣ-созӣ идома доранд. Ҳоло композитор корҳои зиёди ташкилиро ба хотири ҳифзу рушди оркестрҳо анҷом дода, ба Ватани хеш ба таври арзанда хизматкарда истодааст. Яке аз офаридаҳои тозаи ӯ – Соли 1982 З. Нишонов узви Иттифоқи композиторон пазируфта мешавад. Ҳангоми фаъолият ба сифати директори мактаби мусиқии №3-и ба номи А.Ленскийи шаҳри Душанбе вай пайваста дар фаъолияти эҷоди Иттифоқ ширкати фаъолона варзида, барои намоишномаҳои театрӣ ва кинофилмҳо мусиқӣ эҷод мекунад. Соли 1994 вай ҷоизаи Озмуни асарҳои мусиқӣ барои оркестри Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистонро соҳиб мегардад. Барои ин оркестр вай 8 марш навиштааст. Аз соли 1993 то 2005 ба сифати дирижёри ҳарбӣ, солҳои 2005 – 2009 роҳбари бадеӣ ва дирижёри оркестри созҳои халқии [[Филармонияи давлатии Тоҷикистон]] кор мекунад. Барои оркестри номбурда Увертюра, Ду токката, пйесаҳо, такмилҳои сурудҳои халқиро барои сарояндагони оркестр эҷод мекунад. == Осор == * 1975 – Соната барои виолончел ва фортепиано. * 1976 – Сюитаи рақсӣ барои оркестри созҳои халқӣ. * 1977 – Увертюра барои оркестри созҳои халқӣ. * 1980 – Достони симфонӣ. * 1981 – Консерт барои флейта бо оркестр. * 1986 – Сюита барои оркестри симфонӣ. Силсилаи пйесаҳо барои созҳои гуногун. ===Мусиқӣ ба намоишномаҳои театрӣ=== * «Лӯлӣ», * «Рамаяна», * «Маугли», * «Фаввораи Боғчасарой», * «Арӯси ногаҳонӣ», * «Шоҳи лучак» ва диг.<ref>Композиторон ва мусиқишиносони Тоҷикистон. - Душанбе, 2011. - С. 124- 126</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Оҳангсозони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи оҳангсозони Тоҷикистон]] mxcjuxtyuor00wivcks3lzuoqz7nd39 0 94860 1481379 1422570 2026-07-18T14:45:27Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481379 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} '''Қалъаи Қаратоғ''' - [[ёдгорӣ|ёдгории]] археологӣ ва фортификатсионии мансуб ба асри XIX, ки дар наздикии деҳаи [[Қаратоғ]], дар соҳили рости [[дарёи Қаротоғ]] воқеъ буд. Дар он беки Ҳисор мезист. Харобаҳои қалъаро сайёҳи франсавӣ Г. Бонвало, ки соли 1886 ба [[Бухорои Шарқӣ]] омада буд, тасвир кардааст. Дарозии он зиёда аз 400 м ва бараш қариб 200 м будааст. Деворҳои [[қалъа]] бурҷҳои чоркунҷа ва тиркашҳо доштанд. Аз ду тараф биноҳои айвондор (барои посбонон) воқеъ гардида буданд. Толорҳо кандакорӣ шуда, бо расми гулу меваҳо оро ёфта буданд. Дар шафати биноҳо хонаҳои хизматгорону ҷанговарон, хазинаю анбор ва саисхонаҳои калон воқеъ буданд. Дар тарафи чапи даромадгоҳи асосии қалъа дари хурде буд, ки аз боғ ба толори ҳавлии дарун кушода мешуд. Ҳарамсарои он ҷо дар иҳотаи биноҳои айвондор буда, дар онҳо хизматгорон мезистанд. Қалъаи Қаратоғ ҳангоми Ҳисорро забт кардани қӯшунҳои амир (с-ҳои 60 асри XIX) тамоман хароб гардид.<ref>Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: "Ирфон", 2015, - с. 316</ref> == Пайнавиштҳо == <references/> == Пайвандҳо == * [http://javonon.tj/news/social/arato-va-mavze-oi-tarikhii-on/ Қаратоғ ва мавзеъҳои таърихии он] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180612142147/http://javonon.tj/news/social/arato-va-mavze-oi-tarikhii-on/ |date=2018-06-12 }} {{хурд}} [[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Ҳисор]] lod2uejgjomrk2lek1ua17ex1ocft4t 0 94861 1481377 1328217 2026-07-18T14:44:05Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481377 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} '''Қалъаи Душанбе''' — [[ёдгорӣ|ёдгории]] археологӣ ва фотификатсионии мансуб ба асри XIX -ибтидои XX, ки дар тарафи рости нишебии хиёбони Исмоили Сомонии шаҳри [[Душанбе]] воқеъ буд. [[Қалъа]]ро топографи рус Петров, ки соли 1884 ба Душанбе омада буд, тасвир кардааст. Он дар соҳили дарёи Душанбе аз гил сохта шуда, шакли чоркунҷаро дошт. Дарозии девори ҳар як тарафаш зиёда аз 100 м буд, баландии он то ба 5 м мерасид. Дар кунҷҳои девори қалъа бурҷҳо буданд. Қалъаи Душанберо аз се тараф биноҳо ва боғот иҳота мекарданд, тарафи чаҳорумаш бо дарёи Душанбе ҳамҳудуд буд. Қалъа фақат як дарвозаи мустаҳками кандакоришудае дошт. Қалъа аз се ҳавлии дарун ба дарун иборат буд. Қалъа аз соли 1907 қароргоҳи тобистонаи беки Ҳисор гардид. Баъди барпошавии Ҳокимияти Шӯравӣ дар Тоҷикистон дар он қисмҳои Артиши Сурх ҷой гирифтанд. Минбаъд қалъа тамоман хароб гардид. <ref>Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: "Ирфон", 2015, - с. 315</ref> == Пайнавиштҳо == <references/> [[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Душанбе]] 3vtukj5o5v4oqnb6ev0qfsmcn6alw81 0 94862 1481381 737387 2026-07-18T14:47:09Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481381 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} '''Қалъаи Афросиёб''' - яке аз номҳои таърихии [[Қалъаи Ҳисор]]. Муаррихи аасри XVII тоҷик Муҳаммад ибни Валӣ дар асараш «Баҳор-ул-асрор» (дар боби «Сағониён») бо ҳамин ном зикр карда, навиштааст, ки Қалъаи Афросиёб чунон баланд будааст, ки онро на одамон, балки девону ҷиниён бунёд кардаанд: ''«Ва он ҳисорест, ки дар ғояти паҳнӣ ва истеҳкӣ (яъне мустаҳкамӣ) бар фарози баландӣ олӣ. Ва дар баъзе осор чунин ба вузӯҳ мепайвандад, ки он баландӣ… аз савонии девону ҷиниён хоҳад буд».'' <ref>Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: "Ирфон", 2015, - с. 315 </ref> == Пайнавиштҳо == <references/> [[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Мавзеъхои сайёҳии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Ҳисор]] 7ic0aax71ogash6m4l9vgud5s1cgjyf 0 208385 1481384 1294412 2026-07-18T14:53:01Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481384 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} '''Қалъаи Ғозималик''' дар [[ноҳияи Хуросон]]и [[вилояти Хатлон]] воқеъ аст. == Санагузорӣ == [[Қалъа]] аз асри XVIII то асри XIX арзи вуҷуд доштааст.<ref name="faraj.tj">{{Cite web |url=http://faraj.tj/index.php/tj/tarikh/16224-jodgori-oi-ta-rikhiyu-far-angii-no-iyai-khuroson.html |title=Ёдгориҳои таърихию фарҳангии ноҳияи Хуросон |accessdate=2018-04-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180425131253/http://www.faraj.tj/index.php/tj/tarikh/16224-jodgori-oi-ta-rikhiyu-far-angii-no-iyai-khuroson.html |archivedate=2018-04-25 }}</ref> == Ҳафриёт== Қалъаи Ғозималик дар баландии қаторкуҳи Ғозималик аз тарафи шимол ба шимолу ғарбии деҳаи Куҳичим чанд қалъа бо номи қалъаи Гусар, қалъаи Ғозималик (Чилтан), қалъаи Дустак ҷойгир шудаанд. Деҳаи Кучим 9 километр дуртар аз тарафи шимолу ғарбии Обикиик воқеъ гаштааст. Қалъаи Ғозималик аз рӯи масоҳаташ аз ҳама калон мебошад. Он аз тарафи шимолии қаторкуҳи Ғозималик дар баландии 1700-1800 метр ҷойгир мебошад. Сатҳи болои қалъа майдонча, ки якумаш 20х20 метр ва сатҳи шимолиаш 2 метр баландтар буда, масоҳаташ 15х15 метрро ташкил менамояд. Аз тарафи шимолии он зиёда аз 2,5 метр пасттар аз сатҳи баландаш ба андозаи бештар аз 30 метр ҳамвории байзашакли баромада, ки бараш 6 метр тӯл кашидааст. Тарафи ҷанубӣ-шарқӣ бошад, ба андозаи 1,5 - 2,5 метр пасттар буда, дар он низ баландии байзашакл ба назар мерасад, якумаш зиёда аз 3,00х5,00 метр ва дуюмаш бошад, 20х10 метр буда, аз шимол ба ҷануб тӯл кашидааст. Дар самти болои қалъа шакли сохтмон ба назар мерасад. Аз тарафи ҷанубӣ 10 метр пасттар аз сатҳи болои қалъа ба тарафи ҷангал ғори бо номи Чилтан ҷой гирифтааст. Он ба ғайр аз айвон (2,40х1,50 метр) миёнасаро (3,40х2,40) аз тарафи шимол миёнасарои як хона (1,40х11,00метр), долон аз тарафи ғарб аз миёнаайвон (1,40х9,40) ва ду хонача иборат мебошад. Дар охири долон хонаи росткунҷа (1,40х5,00 метр) аз ҷануб ба шимол ҷойгир шудааст. Баландӣ аз хонаи шимол то айвони ғарбӣ ҷойгирбуда 2,5 метр, аз фарш то боло 1,45 метр аст. Қисми ғарбӣ, ҷанубӣ ва шимолии қалъа баландии байзашакл буда, аз зерасос 80 метр мебошад. Дар қисми ғарбӣ ва шимолу ғарбии он работ (корвонсарой) ҷойгир буда, аз самти шарқ нишебии 300 метр ба ғарб мазор ҷойгир шудааст. Дар байни қалъа ва самти рост ҳамвории васеъ домон паҳн намудааст, ки мумкин аст ҷои ҷамъшавии бошандагони қалъа будааст.<ref name="faraj.tj"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Хуросон]] jxtfhfqhlut35fjvdyqai0e6p2g2b4x 0 219833 1481391 1446768 2026-07-18T23:40:12Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1481391 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Алок Натҳ |номи аслӣ = {{lang-en|Alok Nath}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Alok Nath |таърихи таваллуд = 10.07.1956 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Кҳагария}}, [[иёлати Биҳар]], [[Ҳиндустон]]<ref>{{Cite web |url=https://m.imdb.com/name/nm0622186/bio?ref_=m_mn_ov_bio |title=Alok Nath - IMDb |website=[[IMDb]] |access-date=11 April 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011114511/https://m.imdb.com/name/nm0622186/bio?ref_=m_mn_ov_bio |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web| title=biography-of-aalok-nath| url=http://atulyabihar.com/biography-of-aalok-nath/| publisher=[[ATULYA BIHAR]]| access-date=7 June 2018| archive-date=12 June 2018| archive-url=https://web.archive.org/web/20180612142002/http://atulyabihar.com/biography-of-aalok-nath/| url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web| title=Alok Nath trending twitter| url=http://m.indiatoday.in/story/alok-nath-trending-twitter/1/333572.html| work=[[India Today]]| access-date=11 August 2016| archive-date=17 September 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160917012035/http://m.indiatoday.in/story/alok-nath-trending-twitter/1/333572.html| url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web| title=Alok Nath becomes latest victim of twitter jokes| url=http://news.biharprabha.com/2013/12/alok-nath-a-bihari-becomes-latest-victim-of-twitter-jokes/| publisher=Bihar Prabha| date=31 December 2013| access-date=11 August 2016| archive-date=18 August 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160818175951/http://news.biharprabha.com/2013/12/alok-nath-a-bihari-becomes-latest-victim-of-twitter-jokes/| url-status=dead| accessdate=2024-08-24| archivedate=2016-08-18| archiveurl=https://web.archive.org/web/20160818175951/http://news.biharprabha.com/2013/12/alok-nath-a-bihari-becomes-latest-victim-of-twitter-jokes/}}</ref> |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{IND|}} |касб = [[ҳунарпеша]] |солҳои фаъолият = 1980 -то ҳол |самт = |ҷоизаҳо = }} '''Алок Натҳ''' ({{lang-en|Alok Nath}}) инчунин '''Санскарӣ Бабуҷӣ''', ([[10 июл]]и [[соли 1956]], [[Кҳагария]], [[иёлати Биҳар]], [[Ҳиндустон]]) — [[ҳунарпеша]]и телевизион ва синамои ҳинд. == Зиндагинома == Алок Натҳ 10 июли соли 1956 дар [[Кҳагария]]и [[Иёлати Биҳар|иёлоти Биҳори]] [[Ҳиндустон]] таваллуд шудааст. Ӯ хоҳаре дорад, Винета Малик, вай бо тасвири хислати Бҳайравӣ дар силсилафилми телевизионии "Yeh Rishta Kya Kehlata Hai" маъруф аст<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/meet-the-lesser-known-brother-and-sisters-of-small-screen/photostory/48720968.cms|title=Meet the lesser known brother and sisters of small screen|website=[[The Times of India]]|date=29 August 2015|access-date=28 September 2019|archive-date=3 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200403041157/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/meet-the-lesser-known-brother-and-sisters-of-small-screen/photostory/48720968.cms|url-status=live}}</ref>. == Фаъолият == Дар соли 1982 Алок Натҳ дар филми «Гандӣ» нақши камео бозид. Бо вуҷуди ин, ӯ ҳамчун актёр бо нақши худ дар силсилафилми телевизионии ҳиндии “Buniyaad” (1986) машҳур гашт. Аввалин дебюти актёрии ӯ дар синамо дере нагузашта буд - дар филми "Kamagni" (1987) бори аввал ва охирин нақши асосиро бозид<ref>Anuj Kumar. [http://www.hindu.com/fr/2007/10/05/stories/2007100551120400.htm Forever a father!] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140720102657/http://www.hindu.com/fr/2007/10/05/stories/2007100551120400.htm |date=2014-07-20 }} // The Hindu. Online edition of India`s National Newspaper. Friday, Oct 05, 2007.</ref>. Минбаъд дар филмҳо ва сериалҳои телевизионӣ дар нақши падар ё амаки ғамхору меҳрубон<ref>[http://www.hindu.com/2008/04/28/stories/2008042850680200.htm Bollywood`s favourite father figure.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140210231539/http://www.hindu.com/2008/04/28/stories/2008042850680200.htm |date=2014-02-10 }} // The Hindu. Online edition of India`s National Newspaper. New Delhi, Monday, Apr 28, 2008.</ref> (филмҳои «Maine Pyar Kiya» (1989), «Hum Aapke Hain Koun...!» (1994), «Hum Saath-Saath Hain» (1999) ва ғайра; силсилафилмҳои телевизионии «Woh Rehne Waali Mehlon Ki» (2005), «Sapna Babul Ka…Bidaai» (2007), «Yahaaan Main Ghar Ghar Kheli» (2009), «Kuch Toh Log Kahenge» (2011) ва дигарон) нақш бозидааст. Дар байни нақшҳои ғайриоддӣ барои Алок Натҳ метавон нақши як бачаи шаҳрӣ дар «Tara» (1993)<ref>Subhash K. Jha. [http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Television/I-am-being-typecast/Article1-213963.aspx «I am being typecast».] {{Архивировано|url=https://archive.today/20130426141416/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Television/I-am-being-typecast/Article1-213963.aspx |date=2013-04-26 }} // The Hindustan Times. IANS, Mumbai, April 06, 2007.</ref>, аввалин силсилафилми телевизионии ҳиндӣ дар бораи зани муосири шаҳрӣ, инчунин қаҳрамонҳои манфии ӯро дар филмҳои «Shadyantra» (1990), «Vinashak» (1998) ҷудо кард. Моҳи декабри соли 2013 шӯхӣ ва ёддоштҳо дар асоси аломатҳои бозидаи Алок Натҳ дар шабакаҳои иҷтимоӣ тамоюл пайдо карданд ва зуд паҳн шуданд. «Ҳодисаи аҷиби Алок Натҳ» - «Чаро Алок Натҳ дар Твиттер тренд гашт?», як таҳқиқоти мисолӣ барои таҳлили мундариҷае, ки боиси таваҷҷуҳ ба Натҳ шуд, 4 январи соли 2014 маъмул шуд. Дар вокуниш ба шӯхиҳо, актёр иқрор шуд, ки аз ҳама бештар ба ӯ писанд омад<ref>{{cite web|title=Alok Nath reacts to funny tweets about him|url=http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/alok-nath-reacts-to-funny-tweets-about-him_148682.html|work=Gayatri Sankar|publisher=Zee News|access-date=2 January 2014|archive-date=2 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140102210512/http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/alok-nath-reacts-to-funny-tweets-about-him_148682.html|url-status=live}}</ref>. == Ҳаёти шахсӣ == Алок [[соли 1987]] бо Ашу Сингҳ оиладор шуда, ду фарзанд доранд, Шиванг ва Ҷунҳай Натҳ<ref>{{Cite web |url=https://m.imdb.com/name/nm0622186/bio?ref_=m_mn_ov_bio |title=Alok Nath - IMDb |website=[[IMDb]] |access-date=11 April 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011114511/https://m.imdb.com/name/nm0622186/bio?ref_=m_mn_ov_bio |url-status=live }}</ref>. == Баҳсҳо == Моҳи [[октябр]]и [[соли 2018]], дар миёни ҷунбиши “[[Mee Too (ҳештег)|Me too]]” дар Ҳиндустон, Алок Натҳро барои таҷовуз ба номус аз ҷониби продюсери телевизион Винта Нанда, ки бо ӯ дар намоиши телевизионии "Tara" дар миёнаҳои солҳои 90-ум кор мекард, муттаҳам карданд<ref>{{cite news |title=Multiple Sexual Harassment Accusations Against Alok Nath |url=https://headlinestoday.org/entertainment/3671/multiple-sexual-harrasment-accusations-against-alok-nath/ |access-date=16 October 2018 |agency=Headlines Today |date=11 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017044411/https://headlinestoday.org/entertainment/3671/multiple-sexual-harrasment-accusations-against-alok-nath/ |archive-date=17 October 2018 |url-status=dead |accessdate=2024-08-24 |archivedate=2018-10-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181017044411/https://headlinestoday.org/entertainment/3671/multiple-sexual-harrasment-accusations-against-alok-nath/ }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.dnaindia.com/television/report-metoo-hits-sanskari-babuji-alok-nath-accused-of-rape-and-harassment-by-tv-show-tara-producer-2673235|title=#MeToo hits Sanskari Babuji Alok Nath, accused of rape and sexual harassment by TV show 'Tara' producer|date=2018-10-09|work=dna|access-date=2018-10-08|language=en-US|archive-date=9 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009054217/https://www.dnaindia.com/television/report-metoo-hits-sanskari-babuji-alok-nath-accused-of-rape-and-harassment-by-tv-show-tara-producer-2673235|url-status=live}}</ref>. Алок Натҳ ин иттиҳомро рад кард<ref>{{Cite web|url=https://gulfnews.com/entertainment/bollywood/alok-nath-accused-by-second-woman-of-harassment-1.2288712|title=Alok Nath accused by second woman of harassment|website=gulfnews.com|language=en|access-date=2020-03-02|archive-date=2 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302141302/https://gulfnews.com/entertainment/bollywood/alok-nath-accused-by-second-woman-of-harassment-1.2288712|url-status=live}}</ref>. Баъдан, ҳунарпешаҳо Ренука Шаҳане, Ҳиманӣ Шивпурӣ, Сандҳя Мридул, Дипика Амин ва як узви ҳунарпешаи номаълуми филми "Hum Saath-Saath Hain" иқрор шуданд, ки дар бораи рафтори ваҳшиёнаи Натҳ медонанд ё дар бораи ҳолатҳое навиштаанд, ки худи онҳо аз ҷониби ӯ мавриди ҳамла қарор гирифтаанд. [[15 октябр]]и [[соли 2018]], Натҳ Нандаро барои тӯҳмат ба додгоҳ кашид, то бахшиш хаттӣ ва маблағ ҳамчун ҷуброн талаб кунад. Вай парвандаро якҷоя бо ҳамсараш Ашу Натҳ пешниҳод кардааст<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/alok-nath-sues-tv-producer-who-accused-him-of-rape-demands-apology-and-rs-1-as-compensation-1932357|title=Alok Nath Sues Writer Who Accused Him of Rape, Demands Re 1|website=NDTV.com|access-date=2020-03-02|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015135153/https://www.ndtv.com/india-news/alok-nath-sues-tv-producer-who-accused-him-of-rape-demands-apology-and-rs-1-as-compensation-1932357|url-status=live}}</ref>. [[17 октябр]]и [[соли 2018]] Нанда шикоятро алайҳи Натҳ дар шӯъбаи полиси Мумбай Ошивара сабт кард<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/metoo-movement-vinta-nanda-registers-an-official-complaint-against-alok-nath/articleshow/66260901.cms|title=#MeToo Movement: Vinta Nanda registers an official complaint against Alok Nath ►|website=The Times of India|language=en|access-date=2020-03-02|archive-date=17 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181017215044/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/metoo-movement-vinta-nanda-registers-an-official-complaint-against-alok-nath/articleshow/66260901.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/mumbai-police-file-rape-case-against-alok-nath-5456913/|title=Mumbai Police file rape case against actor Alok Nath|date=2018-11-21|website=The Indian Express|language=en-US|access-date=2020-03-02|archive-date=21 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181121092357/https://indianexpress.com/article/india/mumbai-police-file-rape-case-against-alok-nath-5456913/|url-status=live}}</ref>. [[1 март]]и [[соли 2019]], ''Mumbai Mirror'' хабар дод, ки Алок Натҳ дар филме, ки бар асоси ҷунбиши «Me Too» асос ёфтааст, доварро тасвир кардааст<ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/alok-nath-plays-a-judge-in-film-revolving-around-metoo/articleshow/68208183.cms|title=Alok Nath plays a judge in film revolving around #MeToo|last1=Coutinho|first1=Natasha|date=March 1, 2019|website=Mumbai Mirror|language=en|access-date=2020-03-02|archive-date=1 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190301082912/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/alok-nath-plays-a-judge-in-film-revolving-around-metoo/articleshow/68208183.cms|url-status=live}}</ref>. [[11 август]]и [[соли 2019]], «India Today» гузориш дод, ки парвандаи таҷовуз ба номуси Алок Натҳ аз ҷониби Винта Нанда бо сабаби набудани далел баста шудааст<ref>{{Cite web|title=#MeToo: Mumbai police likely to close the rape case against Alok Nath. Here's why|url=https://www.indiatoday.in/television/top-stories/story/metoo-mumbai-police-likely-to-close-the-rape-case-against-alok-nath-here-s-why-1579781-2019-08-11|access-date=2020-09-16|website=India Today|language=en|archive-date=26 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200826182321/https://www.indiatoday.in/amp/television/top-stories/story/-metoo-mumbai-police-likely-to-close-the-rape-case-against-alok-nath-here-s-why-1579781-2019-08-11|url-status=live}}</ref>. == Филмнома == === Филм === {| class="sortable wikitable" |- ! Сол !! Номгӯй !! Нақш !! Шарҳҳо |- | 1982 || ''[[Gandhi (film)|Gandhi]]'' || Tyeb Mohammed || |- | rowspan="6" | 1984 || ''[[Amar Jyoti]]'' || || |- | ''[[Mashaal]]'' || Dinesh || |- | ''[[Saaransh]]'' || Pandit / Astrologer || |- | ''[[Aaj Ki Awaaz]]'' || Hotel / bar owner || |- | ''Pet Pyaar Aur Paap'' || || |- | ''Sheeshay Ka Ghar'' || || |- | rowspan="2" | 1985 || ''Apna Jahan'' || D'Souza || |- | ''[[Faasle]]'' || Shivraj's brother || |- | rowspan="6" | 1987 || ''Kachchi Kali'' || || |- | ''Zevar'' || Jagdish || |- | ''[[Yeh Woh Manzil To Nahin]]'' || || |- | ''[[Mohre]]'' || Father Braganza || |- | ''[[Marte Dam Tak]]'' ||Judge Rameshwar Dayal || |- | ''[[Kamagni]]'' || || |- | rowspan="7" | 1988 || ''[[Qayamat Se Qayamat Tak]]'' || Jaswant Singh || |- | ''[[Kabzaa]]'' || Ustad Ali Mohammed || |- | ''[[Main Zinda Hoon]]'' || Alok || |- | ''[[Dayavan]]'' || Karim Baba || |- | ''[[Agnee (1988 film)|Agnee]]'' || Pramod || |- | ''[[Trishagni]]'' || || |- | ''[[Hamara Khandaan]]'' || Mr. Miranda (Ruby's dad) || |- | rowspan="6" | 1989 || ''Bandook Dahej Ke Seenay Par'' || || |- | ''[[Joshilaay]]'' || || |- | ''[[Kasam Suhaag Ki]]'' || || |- | ''[[Suryaa: An Awakening]]'' || Veer Singh || |- | ''[[Anjaane Rishte]]'' || Ram Mohan || |- | ''[[Maine Pyar Kiya]]'' || Karan || |- | rowspan="12" | 1990 || ''Sur Asur'' || || |- | ''Insaaf Ka Suraj'' || || |- | ''[[Andha Bichar]]'' || Rakesh's father || |- | ''[[Agneepath (1990 film)|Agneepath]]'' || Deenanath Chauhan|| |- | ''[[Lekin...]]'' || Ustad Meraj Ali || |- | ''Shadyantra'' || || |- | ''[[Haatim Tai (1990 film)|Hatimtai]]'' || || |- | ''[[C.I.D. (1990 film)|CID]]''|| IGP Kumar || |- | ''[[Jamai Raja (film)|Jamai Raja]]'' || Vishwanath || |- | ''[[Pati Parmeshwar]]'' || || |- | ''[[Dushman (1990 film)|Dushman]]'' || Rakesh's Father || |- | ''Din Dahade'' || || |- | rowspan="9" | 1991 || ''Netraheen Sakshi'' || || |- | ''Majboor Ladki'' || || |- | ''[[Vishnu-Devaa]]'' || Baba (Undertaker) || |- | ''[[Ayee Milan Ki Raat]]'' || || |- | ''[[Baharon Ke Manzil (1991 film)|Baharon Ke Manzil]]'' || || |- | ''Pyar Bhara Dil'' || Porash Sunderlal || |- | ''[[Phool Bane Angaray]]'' || Colonel Singh || |- | ''[[Nattukku Oru Nallavan|Shanti Kranti]]'' || Police Commissioner || |- | ''Maut Ki Sazaa'' || Raja Jai Singh || |- | rowspan="16" | 1992 || ''Mehboob Mere Mehboob'' || Mr. T. Choudhry || |- | ''[[Khel (1992 film)|Khel]]'' || Anand || |- | ''Gori'' || || |- | ''Dil Ne Ikaar Kiya'' || || |- | ''[[Shola Aur Shabnam (1992 film)|Shola Aur Shabnam]]'' || Com. Yashpal Thapa || |- | ''[[Vishwatma]]'' || Anurag Singh || |- | ''[[Meera Ka Mohan]]'' || || |- | ''[[Sahebzaade]]'' || Kishan || |- | ''[[Deewana (1992 film)|Deewana]]'' || Mr. Sharma || |- | ''[[Bol Radha Bol]]'' || Shanti Prasad || |- | ''Sone Ki Zanjeer'' || || |- | ''[[Tirangaa (film)|Tirangaa]]'' || Home Minister || |- | ''[[Sapne Sajan Ke]]'' || Deepak's dad|| |- | ''Sanam Tere Hain Hum'' || || |- | ''[[Police Aur Mujrim]]'' || Chief Minister || |- | ''Naseebwaala'' || Iqbal || |- | rowspan="16" | 1993 || ''Shri Krishna Bhakta Narsi'' ||Narsi || |- | ''Shabnam'' || || |- | ''Dharam Ka Insaaf'' || || |- | ''Chingari Aur Sholay'' || || |- | ''Aye Meri Bekhudi'' || || |- | ''[[Tara (1992 film)|Tara]]'' || || |- | ''[[Game (1993 film)|Game]]'' ||Inspector Patil || |- | ''[[Divya Shakti]]'' || Professor || |- | ''Antim Nyay'' || Aadesh Varma || |- | ''[[Chor Aur Chaand]]'' ||Dinkar Seth || |- | ''[[Izzat Ki Roti]]'' || Kaka || |- | ''[[Dil Hai Betaab]]'' || Raja's dad || |- | ''[[Sainik]]'' || Bihari Kaka || |- | ''Kasam Teri Kasam'' || || |- | ''[[Zakhmo Ka Hisaab]]'' || Kailash Nath || |- | ''Jaan Per Khel Kar'' || || |- | rowspan="17" | 1994 || ''Sone Ki Sita'' || || |- | ''[[Rakhwale]]'' || Satyanarayan || |- | ''Kohk'' || || |- | ''[[Zamane Se Kya Darna]]'' || || |- | ''[[Insaniyat (1994 film)|Insaniyat]]'' || Hardayal || |- | ''[[Laadla (1994 film)|Laadla]]'' || Kaajal's dad || |- | ''[[Kanoon (1994 film)|Kanoon]]'' || Judge Dharmadhikari || |- | ''[[Chauraha]]'' || Masterji || |- | ''Maha Shaktishaali'' || || |- | ''[[Saajan Ka Ghar]]'' || Mr. Ram Khanna || |- | ''[[Gangster (1994 film)|Gangster]]'' || Gangster || |- | ''[[Anth]]'' || Principal Satyaprakash Saxena || |- | ''[[Hum Aapke Hain Koun..!]]'' || Kailashnath || |- | ''[[Eena Meena Deeka (film)|Eena Meena Deeka]]'' || Kashi || |- | ''[[Zaalim]]'' || Judge Somnath || |- | ''[[Sangdil Sanam]]'' || Kailash Nath || |- | ''[[Mr. Azaad]]'' || Havaldar Hari Dada || |- | rowspan="11" | 1995 || ''Mere Naina Sawan Bhadon'' || || |- | ''Jeena Nahin Bin Tere'' || || |- | ''[[Jai Vikraanta]]'' || Choudhry Amar Singh || |- | ''[[Haathkadi (1995 film)|Hathkadi]]'' || Chief Minister || |- | ''[[Gaddaar (1995 film)|Gaddaar]]'' || Amar Nath (Priya's dad) || |- | ''[[Sidhi]]'' || Aditya Diwan whom later got controlled by sadhu (vidyanand) || |- | ''[[Ravan Raaj: A True Story]]'' || Commissioner of Police || |- | ''[[Hulchul (1995 film)|Hulchul]]'' || Om Gautam (Chief Minister) || |- | ''[[Hum Dono (1995 film)|Hum Dono]]'' || Vikram Saigal || |- | ''[[Ram Shastra]]'' || Lawyer Srivastava || |- | ''[[Kartavya (1995 film)|Kartavya]]'' || Dr. Neelkanth || |- | rowspan="12" | 1996 || ''Jai Dhakshineshwari Kali Maa'' || || |- | ''[[Vijeta (1996 film)|Vijeta]]'' || Advocate Durga Prasad || |- | ''[[Agni Sakshi (1996 film)|Agni Sakshi]]'' || || |- | ''Agni Prem'' || || |- | ''Papa Kehte Hain'' || || |- | ''[[Maahir]]'' || Amar Rai || |- | ''[[Jeet (1996 film)|Jeet]]'' || Prof. Sidhant Sharma || |- | ''[[Zordaar]]'' || Sangha || |- | ''[[Rakshak (1996 film)|Rakshak]]'' || Commissioner of Police || |- | ''Talaashi'' || || |- | ''[[Hahakaar]]'' || Sayed Ur Rehman || |- | ''[[Ek Tha Raja]]'' || Commissioner Paramjeet Singh || |- | rowspan="10" | 1997 || ''Char Dham'' || || |- | ''Anyay Hi Anyay'' || || |- | ''[[Jeevan Yudh]]'' || Vasudev Rai || |- | ''Lahoo Ke Do Rang'' || Abu Baba || |- | ''[[Kaun Sachcha Kaun Jhootha]]'' || Chief Minister || |- | ''Dil Kitna Nadan Hai'' || Vikram Singh Rathod || |- | ''[[Insaaf: The Final Justice]]'' || MP Jagat Narayan || |- | ''Ghoonghat''|| Uday Shankar || |- | ''Khwaab'' || Priya's dad || |- | ''[[Pardes (1997 film)|Pardes]]'' || Suraj Dev || |- | rowspan="5" | 1998 || ''[[Tirchhi Topiwale]]'' || Alok Lucknowi || |- | ''[[Mafia Raaj]]'' ||Lawyer || |- | ''[[Vinashak – Destroyer]]'' || Police Commissioner || |- | ''[[Kabhi Na Kabhi]]'' || Rajeshwar's Father || |- | ''[[Bada Din]]'' || Shankar Babu || |- | rowspan="6" | 1999 || ''Amruta'' || || |- | ''[[Aa Ab Laut Chalen]]'' || Rohan's Grandfather || |- | ''[[Silsila Hai Pyar Ka]]'' || Satyaprakash Sinha || |- | ''Pyar Koi Khel Nahin'' || || |- | ''[[Taal (film)|Taal]]'' || Tara Babu || |- | ''[[Hum Saath-Saath Hain: We Stand United]]'' || Ramkishan || |- | rowspan="6" | 2000 || ''Rahasya'' || || |- | ''Bechainee'' || Chopra || |- | ''Kaali Topi Laal Rumaal'' || Bishamber || |- | ''[[Aaghaaz]]'' || Ram Charan Shukla || |- | ''[[Khiladi 420]]'' || Shyam Prasad Bharadwaj || |- | ''Le Chal Apne Sang'' || Dhanraj || |- | rowspan="7" | 2001 || ''Hum Deewane Pyar Ke'' || Avinash Roy / Chatterjee || |- | ''Dil Aa Gaya'' || || |- | ''[[Uljhan]]'' || Mr. Mathur || |- | ''[[Ek Rishtaa: The Bond of Love]]'' || Jagmohan Thappar || |- | ''[[Mujhe Kucch Kehna Hai]]'' || Rana Birendra Pratapsingh || |- | ''Jaydev'' || || |- | ''[[Kabhi Khushi Kabhie Gham...]]'' || Om Sharma || |- | rowspan=11 | 2002 || ''Kaaboo'' || Master (Shankar's dad) || |- | ''[[Tumko Na Bhool Paayenge]]'' || Rahim || |- | ''[[Ansh: The Deadly Part]]'' || Dina Nathji || |- | ''[[Aap Mujhe Achche Lagne Lage]]'' || Rohit's dad || |- | ''[[Na Tum Jaano Na Hum]]'' || Mr. Malhotra || |- | ''[[Hum Tumhare Hain Sanam]]'' || Dev Narayan || |- | ''[[Mere Yaar Ki Shaadi Hai]]'' || Vishnu Sharma || |- | ''[[Dil Hai Tumhaara]]'' || Mr. Khanna || |- | ''[[Jeena Sirf Merre Liye]]'' || Mr. Khanna || |- | ''[[Rishtey (film)|Rishtey]]'' || Judge || |- | ''Angaar: The Fire'' || || |- | rowspan=5 | 2003 || ''Dabdaba'' || Girdharilal || |- | ''[[Indian Babu]]'' || Sharad Babu || |- | ''[[Kaise Kahoon Ke... Pyaar Hai]]'' || Somnath || |- | ''[[Pinjar (film)|Pinjar]]'' || Shyamlal (Ramchand's dad) || |- | ''Maa Santoshi Maa'' || || |- | rowspan="5" | 2004 || ''Kuchh Kaha Aapne..'' || || |- | ''30 Days'' || Rai Bahadur Vikram Singh || |- | ''Ishq Hai Teri Tumse'' || Usman || |- | ''[[Police Force: An Inside Story]]'' || Commissioner of Police || |- | ''[[Bhola in Bollywood]]'' || Mehra || |- | rowspan="6" | 2005 || ''Saathi: The Companion'' || || |- | ''[[Vaada (film)|Vaada]]'' || Mr. Sharma || |- | ''[[Zameer: The Fire Within]]'' || Deepraj Khanna || |- | ''[[Tango Charlie]]'' || Mr. Anand Chauhan (Tarun's dad) || |- | ''Sab Kuch Hai Kuch Bhi Nahin'' || Jayshankar Chaube || |- | ''[[That Game of Chess]]'' || Father || |- | rowspan="3" | 2006 || ''[[Mere Jeevan Saathi (2006 film)|Mere Jeevan Saathi]]'' || Vicky's dad || |- | ''[[Chand Ke Paar Chalo (film)|Chand Ke Paar Chalo]]'' || Chander's Father || |- | ''[[Vivah]]'' || Krishnakant || |- | rowspan="2" | 2007 || ''[[Aur Pappu Pass Ho Gaya]]'' || Pappu's dad || |- | ''Sirf Romance: Love by Chance'' || Gaffoor || |- | rowspan="2" | 2008 || ''[[Mukhbir]]'' || Mammu || |- | ''[[Ek Vivaah... Aisa Bhi]]''|| Bhushan Shrivastava || ҳиндӣ |- | rowspan="3" | 2009 || ''Raftaar - An Obsession'' || Khanna || |- | ''[[Sanam Teri Kasam (2009 film)|Sanam Teri Kasam]]'' || Khanna || |- | ''[[Thanks Maa]]'' || Warden - Juvenile Center || |- | 2010 || ''[[Life Express (2010 film)|Life Express]]'' || Mr. Singh - Tanvi's dad || |- | rowspan="3" | 2011 || ''Vikalp'' || Indian Ambassador || |- | ''[[Khap (film)|Khap]]'' || Professor || |- | ''Trapped in Tradition: Rivaaz'' || Mukhiya || |- | rowspan="2" | 2014 || ''[[Punha Gondhal Punha Mujra]]'' || || Филми маротҳӣ |- | ''[[Kill Dil]]'' || Jeewan Sambandh Insurance Owner || |- | 2015 || ''[[Second Hand Husband]]'' || || |- | rowspan="2" | 2016 || ''[[Dil Toh Deewana Hai]]'' || || |- | ''Sargoshiyan'' || || |- | 2018 || ''[[Sonu Ke Titu Ki Sweety]]'' || Ghasitaram || |- |2019 |''[[De De Pyaar De]]'' |Veerendra Mehra |<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/041218/vinta-nanda-slams-the-film-industry-for-working-with-alok-nath.html|title=Vinta Nanda Slams The Film Industry For Working With Alok Nath|last=Jha|first=Subhash k|date=2018-12-04|website=Deccan Chronicle|language=en|access-date=2019-02-17|archive-date=17 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190217201230/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/041218/vinta-nanda-slams-the-film-industry-for-working-with-alok-nath.html|url-status=live}}</ref> |} === Телевизион === {| class="sortable wikitable" |- ! Сол !! Номгӯй !! Нақш !! Шарҳҳо |- | 1980 || ''Rishte-Naate'' || Babuji || |- | rowspan="3" | 1985 || ''Darpan'' || Various Roles || |- | ''Titliyan'' || Падар || |- | ''Chapte Chapter'' || Муҳаррири рӯзнома || |- | 1986 || ''[[Buniyaad]]'' || Master Haveli Ram || |- | 1988 || ''[[Bharat Ek Khoj]]'' || Vivekanand || қисми 47 |- | 1989 || ''Boond Boond'' || профессор || |- | 1989 || ''Lohit Kinare'' || нақшҳои гуногун || |- | 1990 || ''Lahoo Ke Phool'' || фермер|| |- | 1992 || ''[[Talaash - The Indian television series|Talaash]]'' || Shankarlal Shrivastava|| |- | 1993–1997 || ''[[Tara (TV series)|Tara]]'' || Deepak Seth / Dipak Saigal Reborn|| |- | 1994 || ''[[Daane Anaar Ke]]'' || Babuji|| |- | 1994–1995 || ''[[Imtihaan (TV show)|Imtihaan]]'' || || |- | 1994-1995 || ''Hero Uncle'' || || |- | 1999–2001 || ''[[Rishtey (TV series)|Rishtey]]'' || Babuji || |- | 1997 || ''[[Kabhie Kabhie (1997 TV series)|Kabhie Kabhie]]'' || Babuji || |- | 1998-1999 || ''Khiladi'' ||Комиссари полис|| |- | 2002-2006 || ''[[Astitva...Ek Prem Kahani]]'' || Saurabh Mathur || |- | 2002-2006 || ''[[Piya Ka Ghar (TV series)|Piya Ka Ghar]]'' || Bhavanishankar Sharma || |- | 2005-2006 || ''[[Woh Rehne Waali Mehlon Ki]]''|| Yashvardhan Mittal || Rani Mittal/падари Гоял |- | 2007 || ''[[Har Ghar Kuch Kehta Hai]]''|| Baldev Kapoor || падари Гян |- | 2007-2009 || ''[[Ghar Ek Sapnaa]]'' || Amarnath Chaudhary || падари Самман |- | 2007–2010 || ''[[Sapna Babul Ka...Bidaai]]''|| Prakashchandra Sharma || падари Рогнӣ ва амаки Содно |- | 2009-2012|| ''[[Yahan Main Ghar Ghar Kheli]]''|| Udaypratap Singh || |- | 2011–2013|| ''[[Kuch Toh Log Kahenge]]''|| Dr. Ashish Mathur || Dr. Ashutosh's adoptive father and Dr. Nidhi's maternal grandfather |- | 2013 || ''[[Do Dil Bandhe Ek Dori Se]]''|| Balwant Rana || Shivani's grandfather and Raghu's master |- | 2014 || ''Tu Mere Agal Bagal Hai''|| Babuji<ref>{{cite news|work=TellyTRP.in|title=Alok Nath to play 'Babuji' in Tu Mere Agal Bagal Hai|url=http://www.tellytrp.in/2014/06/alok-nath-to-play-babuji-in-tu-mere-agal-bagal-hai.html|access-date=25 June 2014|date=25 June 2014|archive-date=2 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702221354/http://www.tellytrp.in/2014/06/alok-nath-to-play-babuji-in-tu-mere-agal-bagal-hai.html|url-status=live|accessdate=2024-08-25|archivedate=2014-07-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140702221354/http://www.tellytrp.in/2014/06/alok-nath-to-play-babuji-in-tu-mere-agal-bagal-hai.html}}</ref>|| Father of Laal Singh ([[Rajesh Kumar (actor)|Rajesh Kumar]]) |- | 2014–2015 || ''[[Mere Rang Mein Rangne Waali]]''|| Dada ji || LD's grandfather |- | 2015–2016 || ''[[Yeh Rishta Kya Kehlata Hai]]''|| Chandrabhan Singh Shekhawat || Tara's grandfather |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} == Пайвандҳо == * {{IMDb name|0622186|name=Алок Натҳ}} * [https://web.archive.org/web/20070927220811/http://www.bollywoodgate.com/interviews/alok-nath-wishes-he-could-play-a-wicked-character.html Мусоҳиба бо Алок Натҳ] дар [https://web.archive.org/web/20070822071018/http://www.bollywoodgate.com/ Bollywoodgate.com] {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Садопешамардони Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]] r8d3u0vmwyha243d7020jplx807jcvx 0 280154 1481394 1349260 2026-07-19T06:08:27Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1481394 wikitext text/x-wiki [[Акс:Primary_Human_Language_Families_Map.png|мини|Харитаи оилаҳои асосии забонҳо]] [[Акс:Human_Language_Families_ru.png|мини|Оилаҳои забонҳо]] Дар соли 2020 дар [[Замин|рӯи замин]] 7117 забон вуҷуд дорад <ref>[http://www.ethnologue.com/ Ethnologue — крупнейший в мире каталог языков]{{ref-en}}</ref>. Бо рушди алоқа шумораи забонҳои зинда бо суръати миёнаи 1 забон дар ду ҳафта кам мешавад <ref>[http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,1912041,00.html Почти половине языков мира грозит исчезновение]</ref>. 40 забони маъмултаринро тақрибан 2/3 аҳолии ҷаҳон гуфтугӯ мекунанд. Аксарияти одамон забонҳои [[Забони чинӣ|чинӣ]], [[Забони ҳиндӣ|ҳиндӣ]], [[Забони инглисӣ|англисӣ]], [[Забони испанӣ|испанӣ]], [[Забони арабӣ|арабӣ]], [[Забони русӣ|русӣ]] ва [[Забони португалӣ|португалиро]] медонанд. [[Забони фаронсавӣ|Фаронсавӣ]] низ васеъ паҳн шудааст, аммо шумораи онҳое, ки онро [[Забони фаронсавӣ|забони]] аввалини худ медонанд, нисбатан кам аст. Дар айни замон каме бештар аз 400 забон вуҷуд дорад, ки дар зери хатари нестшавӣ қарор доранд. Забонҳо дар якҷоягӣ бо интиқолдиҳандаи охирин мемиранд ва аз ин рӯ, хатар пеш аз ҳама ба халқҳое таҳдид мекунад, ки аз навиштан истифода намекунанд <ref>{{Cite web |url=http://www.bigbook.ru/litnews/detail.php?ID=3315 |title=Когда умирают языки |accessdate=2020-10-08 |archivedate=2011-07-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722183759/http://www.bigbook.ru/litnews/detail.php?ID=3315 }}</ref>. Яке аз сабабҳои марги забонҳо тақсимоти нобаробар аз рӯи шумораи гӯяндагон аст. Ҳамин тариқ, 80% аҳолии кураи замин 80 забон доранд ва 3,5 ҳазор забон - танҳо 0,2% аҳолии кураи замин. Ҷаҳонишавӣ ва муҳоҷират сабабҳои асосии аз байн рафтани забонҳо дониста мешаванд. Мардум аз деҳаҳо ба шаҳрҳо мераванд ва забони мардуми худро гум мекунанд <ref>{{Cite web|url=http://www.akzia.ru/news/26-09-2007/655.html|title=Мир теряет языки|deadlink=yes|accessdate=2015-07-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110719153636/http://www.akzia.ru/news/26-09-2007/655.html|archivedate=2011-07-19}}</ref>. Тақрибан нисфи забонҳои дар айни замон мавҷудбуда дар миёнаи асри XXI аз истифода хоҳанд рафт <ref>''Роман Фишман'' Лингвистический гомункул // [[Популярная механика]]. — 2017. — № 5. — С. 78-82. — URL: http://www.popmech.ru/magazine/2017/175-issue/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170423090653/http://www.popmech.ru/magazine/2017/175-issue/ |date=2017-04-23 }}</ref>. Бисёр забонҳо аз сабаби он, ки гӯяндаҳои онҳо бо муҳити пурзӯртари забонӣ тамос мегиранд(забонҳои давлатӣ ва байналмилалӣ), аз байн рафта истодаанд, аз ин рӯ забонҳои миллатҳои хурд ва забонҳои халқҳои бидуни давлатдорӣ дар навбати аввал дар зери хатари нестшавӣ қарор доранд. Агар камтар аз 70% кӯдакон забон омӯзанд, он дар хатар ҳисобида мешавад. Тибқи "Атласи забонҳои дар зерм хатари нестшавӣ қарордоштаи ҷаҳон"-и [[ЮНЕСКО]] дар [[Аврупо]] ҳоло нопадид шудан, тақрибан 50 забонро таҳдид мекунад. Забонҳои аборигенҳои Австралия, Ҳинду Чин, Амрико, Африқо ва ҷазираҳои аз материкҳо ҷудошуда дар мавқеи осебпазир қарор доранд - бисёр миллатҳои хурд, ки аз ҷониби дигар миллатҳои пурқувваттар ронда мешаванд, инчунин ҷазираҳое, ки бо марги оммавии мардум касе нахоҳад буд, ки онро (забонро) зинда кунад. Забонҳои Аврупо тобовартаринанд - кишварҳои аврупоӣ рушд карда, дар онҳо сокинони зиёде зиндагӣ мекунанд; бинобар ин, аз даст додани ҳатто якчанд ҳазор гӯяндагони ин забонҳо аҳамият надорад. Танҳо истисно [[Забони лотинӣ|лотинист]], ки яке аз забонҳои расмии [[Вотикон|Ватикан]] мебошад ва аллакай забони мурда ба ҳисоб меравад. == Систематикаи забон == '''Оила''' сатҳи асосиест, ки тамоми систематикаи забон ба он асос ёфтааст. Оила ин як гурӯҳи забонҳои бешубҳа, вале ба қадри кофӣ ба ҳам алоқаманд мебошад, ки дар рӯйхати асосӣ ҳадди аққал 15% мувофиқат мекунанд (варианти садкалимаи рӯйхати Сводеш). Барои ҳар як оила рӯйхати шохаҳо, гурӯҳҳо ва ғ. бо назардошти гурӯҳҳои анъанавӣ фарқшаванда, дараҷаи наздикии онҳо ба якдигар ва вақти парокандашавии онҳо ба ҷузъҳо муайян карда мешавад. Дар айни замон, шохаҳо ва гурӯҳҳои оилаҳои гуногун набояд дар сатҳи якхела амиқ бошанд, танҳо тартиби нисбии онҳо дар як оила муҳим аст. Масалан, барои [[Забонҳои ҳиндуаврупоӣ|оилаи ҳиндуаврупоӣ]] маҷмӯи зерини шохаҳоро фарқ кардан мумкин аст: анатолийӣ, тохарӣ, [[Забонҳои келтӣ|келтӣ]], балто-славянӣ, [[Забонҳои ҳиндуэронӣ|ҳиндуэронӣ]], [[Забонҳои олмонӣ|олмонӣ]], итолиёӣ-романӣ, юнонӣ-македонӣ, [[Забони арманӣ|арманӣ]], [[Забони албанӣ|албанӣ]] ва як қатор забонҳои қадимӣ, ки ба таври шартӣ ба минтақаи палеобалкан ҳамҷоя карда шудаанд. == Дузабонагӣ == Шумораи одамоне, ки бо ду ва ё зиёда забон гап мезананд, доимо меафзояд. Масалан, тибқи як таҳқиқоти охирин, қисми зиёди донишҷӯёни [[Ҳиндустон]] (беш аз нисф дар як иёлот) нисбат ба забонҳои модарии худ бо забони англисӣ беҳтар ҳарф мезананд. == Аксари оилаҳои забонҳои маъмул == # [[Забонҳои ҳиндуаврупоӣ]] ~ 2,5 миллиард гӯянда, аз ҷумла забонҳои романӣ, забонҳои ҳинду-ориёӣ, забонҳои олмонӣ ва забонҳои балто-славянӣ ; # Забонҳои сино-тибетӣ ~ 1,2 миллиард гӯянда, аз ҷумла [[Забони чинӣ|забони хитоӣ]] ; # Забонҳои уралуолтоӣ (таъсис дар сатҳи як оила) ~ 500 миллион гӯянда, аз ҷумла забонҳои асосӣ – [[Забонҳои туркӣ|туркӣ]]. == Забонҳои дорои аҳамияти ҷаҳонӣ == Забонҳои муосири байналмилалиро метавон баррасӣ кард <ref name="autogenerated1">[http://www.economist.com/node/883997?Story_ID=883997 The triumph of English: A world empire by other means | The Economist]</ref> (бо тартиби кам шудани шумораи умумии онҳое, ки бо ин забон ҳарф мезананд): [[Акс:Languages_with_at_least_50_million_first-language_speakers.png|мини|450x450пкс|Забонҳои модарии беш аз 50 миллион нафар. Маълумот дар бораи: Ethnolohue <ref>[https://www.ethnologue.com/statistics/size Summary by language size]</ref> ба истиснои забонҳои макро (чинӣ, арабӣ)]] {| class="standard" !Рутба ! Забон !Модарӣ ! Дуюм ! Шумораи умумии гӯяндагон |- | 1 | [[Забони чинӣ]] <ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/People%27s_Republic_of_China#cite_note-unpop-4 China — Wikipedia, the free encyclopedia]</ref> | 1,3 миллиард | то 300 миллион | то 1,6 миллиард |- | 2 | [[Забони инглисӣ|Забони англисӣ]] <ref name="autogenerated1"/> | ~ 500 миллион | то ~ 1 миллиард | то ~ 1,5 миллиард |- | 3 | [[Забони испанӣ]] <ref>[https://web.archive.org/web/20100305141543/http://terranoticias.terra.es/cultura/articulo/espanol_sera_segunda_lengua_comunicacion_848372.htm El español será la segunda lengua de comunicación internacional]</ref> | 425 миллион | то 125 миллион | то 550 миллион |- | 4 | [[Забони арабӣ]] <ref>{{Cite web |url=http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/langues/2vital_inter_arabe.htm |title=L’arabe |accessdate=2020-10-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130226075417/http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/langues/2vital_inter_arabe.htm |archivedate=2013-02-26 }}</ref> | 280 миллион | то 100 миллион | то 380 миллион |- | 5 | Забони русӣ | 130 миллион | то 130 миллион | то 260 миллион |- | 6 | [[Забони португалӣ]] <ref>[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=por Ethnologue report for language code]</ref> | 200 миллион | то 30 миллион | то 230 миллион |- | 7 | [[Забони олмонӣ]] <ref>[http://www.ethnologue.com/ethno_docs/distribution.asp?by=size Ethnologue: Statistical Summaries]</ref> | 80 миллион | то 80 миллион | то 160 миллион |- | 8 | [[Забони фаронсавӣ]] <ref>[http://www.academie-francaise.fr/langue/francophonie.html La francophonie]</ref> | 80 миллион | то 200 миллион | то 280 миллион |- |} === Харитаи паҳнкунии забонҳои байналмилалӣ === Харитаҳое, ки паҳншавии забонҳои байналмилалиро нишон медиҳанд:<gallery> Акс:Map-Francophone World.svg|[[Забони фаронсавӣ]] Акс:Hispanophone global world map language.svg|[[Забони испанӣ]] Акс:Russian language status and proficiency in the World.svg|[[Забони русӣ]] Акс:Arabic speaking world.svg|[[Забони арабӣ]] Акс:Detailed SVG map of the Lusophone world.svg|[[Забони португалӣ]] Акс:Legal statuses of German in the world.svg|[[Забони олмонӣ]] Акс:Anglospeak (subnational version).svg|[[Забони англисӣ]] Акс:Mandarin sphere.svg|[[Забони чинӣ]] </gallery> === Забонҳои расмии Созмони Милали Муттаҳид === [[Забони инглисӣ|Инглисӣ]], [[Забони арабӣ|арабӣ]], [[Забони испанӣ|испанӣ]], [[Забони чинӣ|чинӣ]], [[Забони русӣ|русӣ]] ва [[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]] забонҳои расмии Созмони Милали Муттаҳид мебошанд <ref>[http://www.un.org/ru/ga/about/garules/8.shtml#Officialworkinglanguages Официальные языки ООН]</ref>. == Ҳамчунин нигаред == * [[Систематикаи забон]] * [[Таснифи генетикии забонҳо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}}{{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * ''Иванов В. В.'' Языки мира // Лингвистический энциклопедический словарь / Главный редактор В. Н. Ярцева. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — 685 с. — <nowiki>ISBN 5-85270-031-2</nowiki>. [[Гурӯҳ:Забонҳо]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]] bhzqalitirtexibrw2morfte0j9zct7 0 287252 1481393 1479882 2026-07-19T05:32:37Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1481393 wikitext text/x-wiki {{Интишор}} «'''Донишномаи Алоӣ'''» ({{lang-fa|دانشنامهٔ علایی}}) — рисолаест фалсафӣ ба [[забони форсӣ]] аз [[Ибни Сино]], ки барои [[Алоуддавла Кокуя]] дар Исфаҳон ва дар фосилаи солҳои 413 то 428 ҳиҷрӣ таълиф шуд. Ин асар дар манбаъҳои арабӣ ва форсӣ бо номҳои «Ал-ҳикмату-л-алоия», «Ар-рисолату-л-алоия», «Ҳикмати алоӣ» ва «Китоби алоӣ» низ шинохта мешавад ва [[Ибни Абиусайбиъа]] аз он бо унвони «Донишномаи Алоӣ» ёд кардааст.<ref>{{Cite web|url=https://www.iranicaonline.org/articles/avicenna-xi/|title=AVICENNA xi. Persian Works|website=Encyclopaedia Iranica|lang=en|accessdate=2026-07-09}}</ref> == Забони асар == Ин китоб ба форсии дарӣ аст ва Ибни Сино дар он кӯшидааст, то ҳадди имкон вожагони форсиро ба кор барад. Хусусиятҳои насри ин китоб, аз ҷумла истифодаи мукаррар аз «мар», «андар», пешванди феълии «ҳаме» ва сохторҳои мухтасару дақиқ, мавриди таваҷҷуҳи пажӯҳишгарони забоншиносӣ буда ва дар конфронси ҳазораи Ибни Сино баррасӣ шудааст. == Номи арабӣ == Дар манбаъҳои арабӣ ва форсӣ, ин асар бо номҳои «Ал-ҳикмату-л-алоия», «Ар-рисолату-л-алоия», «Ҳикмати алоӣ» ва «Китоби алоӣ» зикр шудааст. == Замони нигориш == Ибни Сино ин донишномаро дар даврони иқомати худ дар [[Исфаҳон]] ва ба дархосту ҳимояти Алоуддавла Кокуя навишт. Ӯ дар муқаддимаи мантиқи донишнома ёд мекунад, ки Алоуддавла аз арабӣ будани китобҳои ҳикмат изҳори нотавонӣ карда ва аз ӯ хост китобе ба порсии дарӣ бинависад, то дар фаҳми фалсафа ёриаш кунад. == Иллати таълиф == Алоуддавла Кокуя аз Ибни Сино хост китобе ба форсӣ дар усули улуми ҳикмат бингорад. Ибни Сино дар муқаддимаи мантиқи донишнома менависад, ки маъмур шуд «''китобе тасниф кунам ба порсии дарӣ, ки андар вай аслҳо ва нуктаҳои панҷ илм аз илмҳои ҳикмати пешиниён гирд оварам ба ғояти ихтисор''». Ин панҷ илм иборат буданд аз: * Мантиқ * Табииёт (илми зерин) * Ҳайат * Мусиқӣ * Он чӣ берун аз табиат аст (илми барин). Аммо тартиби мабоҳис дар китоб мутобиқи ин феҳрист нест; Ибни Сино бархилофи расми маъмул, [[Илоҳиёт]] ё мабаъдуттабиаро пеш аз табииёт овардааст ва шогирдаш [[Баҳманёр]] низ ин тартибро дар китоби «Ат-таҳсил» дунбол кардааст. == Сохтор ва муҳтавои китоб == Донишнома, монанди «Шифо» ва «Наҷот», рисолае ҷомеъ дар ҳафт илм аст, ки дар чаҳор бахш танзим шудаанд: * Мантиқ (вироиши [[Сайид Муҳаммад Мишкот]] ва [[Муҳаммад Муъин]], Теҳрон, 1331 ш.) * Метафизика (вироиши Муҳаммад Муин, Теҳрон, 1331 ш.) * Улуми табиӣ (вироиши Сайид Муҳаммад Мишкот, Теҳрон, 1331 ш.) * Риёзиёт (ҳандаса, нуҷум, ҳисоб, мусиқӣ) Бахши риёзиёт дар замони ҳаёти Ибни Сино аз миён рафт ва нусхаи мавҷуд талхисест, ки шогирдаш Абӯубайди Ҷӯзҷонӣ (Абдулвоҳид) пас аз вафоти вай бар асоси рисолаҳои кӯтоҳи арабии Ибни Сино тадвин ва ба форсӣ тарҷума кард. === Тартиби мабоҳис === Ибни Сино дар донишнома тартиби илмии мутафовите ихтиёр кардааст. Дар оғози Илоҳиёт, далели ин корро чунин баён мекунад: «''Аслҳои ҳамаи илмҳо андар ин илм [илми илоҳӣ] дуруст шавад ва ин илмро ба охир омӯзанд, ҳарчанд ба ҳақиқат аввал аст, валекин мо ҷаҳд кунем, ки ба аввал биомӯзонем''». Бахши Илоҳиёт муштамал бар мабоҳисе дар бораи мавзӯи илми барин (мавҷуд бима ҳува мавҷуд) ва ҳолотии он аст. Сохтори фаслҳо бар асоси ҷуфтҳои мутақобил танзим шудааст: Ҷавҳар ва араз, куллӣ ва ҷузъӣ, воҳид ва касир, иллат ва маълул, феъл ва қувва, мумкин ва воҷиб. Ибни Сино дар ин китоб назарияи «аразияти вуҷуд»-ро бо сароҳати бештаре нисбат ба «Шифо» баён мекунад ва мақулотро дар метафизика мегунҷонад, на дар мантиқ. Ин назария бо баҳси «мумкин» ва «зарурӣ», ки охирин ҷуфти ҳолоти мавҷуд бима ҳува мавҷуд аст, пайванди наздик дорад. === Мантиқ === Шарҳи Ибни Сино аз мантиқ дар донишнома ғолибан талхис ё таркиби мабоҳиси «Наҷот» аст, аммо гоҳ тавзеҳоте муфассалтар ироа медиҳад. Бархе фаслҳо чакидаи ду ё чанд фасланд ва бархе мабоҳиси тахассусии донишгоҳӣ ҳазф шудаанд, монанди назарияи муҳтавои гузораҳо ва се ваҷҳи доварӣ, ки дар инҷо танҳо даҳ сатр аст. Дар муқобил, Ибни Сино дар баҳси «истидлол аз тариқи қиёс» ва «моддаи қиёс» басти бештаре медиҳад. Ӯ дар ин асар қиёси мисолӣ, маҳбуб назди мутакаллимони мадрасаиро нақд мекунад. Ҳамчунин дар донишнома аз баҳси таноқуз ва акси муставӣ дар гузораҳои муваҷҷаҳа коҳиш дода шудааст. == Сабки асар == Сабки донишнома содатар, рӯшантар, зиндатар ва ғайрирасмитар аз асарҳои арабии Ибни Сино аст. Нависанда дар инҷо бо танзи мулоим бо мутакаллимон (ҷадалиён) ҷадал мекунад ва дар мавориде шеваи истидлоли ононро ба масхара мегирад. Мисоли маъруфи ӯ дар бахши мантиқ чунин аст: «''Сипас рафтанд ва ба осмон нигоҳ карданд ва диданд, ки шабеҳи хонае аст…''». Дар бахши Илоҳиёт, интиқод ба Афлотун ва «мисол»-и афлотунӣ маътуф аст ва Ибни Сино ин назарияро бо танз рад мекунад, барои намуна «идеяи инсоният»-и як фардро тасаввур мекунад, ки ҳамзамон дар ҳамаи афроди инсон мавҷуд бошад ва бо касб ё фақдони дониш тағйир кунад. == Бахшҳои китоб == Се бахши мантиқ, Илоҳиёт ва табииёт аз навиштаҳои худи Ибни Сино аст ва бахши риёзиётро шогирдаш Ҷӯзҷонӣ аз асарҳои дигари вай фароҳам овардааст. == Нусхаҳои чопӣ == * Чопи сангӣ таҳти унвони «Маяи дониши алоӣ» машҳур ба «Ал-ҳикмату-л-алоия», Ҳайдарободи Даккан, 1309/1891; шомили се бахши мантиқ, метафизика ва улуми табиӣ; пур аз хато, аммо нахустин чопи мавҷуд аст. * Чопи Аҳмади Хуросонӣ, «Донишномаи Алоӣ ё ҳикмати Буалӣ», Теҳрон, 1315 ш.; бар асоси чаҳор нусхаи хаттӣ; шомили мантиқ ва метафизика бо муқаддимае дар аҳволи Ибни Сино, ашъори мансуб ба ӯ, феҳристи асарҳо ва вожаномаи форсӣ-арабӣ. * Чопи Мишкот ва Муин, Теҳрон, 1331 ш.; шомили мантиқ, Илоҳиёт ва табииёт, бар асоси даҳ нусхаи хаттӣ; ҳамроҳ бо вожаномаи таркибии форсӣ-арабӣ. == Ҷанбаҳои забонӣ == Хуросонӣ ва сипас пажӯҳишгарони забоншиноси эронӣ — аз ҷумла Ҳ. Хатибӣ ва [[Муҳаммад Муъин]] — забони донишномаро аз назари вожагони фалсафии форсӣ ва таъсири он бар адабиёти форсӣ баррасӣ кардаанд. Ба заъми Хатибӣ, форсии асри Ибни Сино бештар таҳти таъсири паҳлавӣ буда ва Ибни Сино бисёре аз истилоҳоти илмӣ ва фалсафии форсиро ибдоъ кардааст. == Намунаи наср == Буалӣ дар мантиқ менависад: «''Ва қиёс би-л-ҷумла сухане буд андар вай суханоне гуфта, ки чун пазируфтаед суханоне, ки андар вай гуфта омада буд, аз онҷо гуфторе дигар лозим ояд ҳар оина…''» == Асаргузорӣ == [[Абуҳомид Муҳаммади Ғазолӣ|Абуҳомид Муҳаммад Ғазолӣ]] дар китоби [[Мақосиду-л-фалосифа]] бисёр аз донишнома баҳра бурда ва гузидаҳое аз онро ба арабӣ тарҷума кардааст. Бархе пажӯҳишгарон нишон додаанд, ки бахшҳои зиёде аз «Мақосид» бо донишнома мутобиқанд. == Нигаред низ == * [[Осори форсии Ибни Сино]] * [[Мақосиду-л-фалосифа]] * [[Донишномаи шоҳӣ]] * [[Донишномаи Эрон ва ислом]] * [[Донишномаи ҷаҳони ислом]] * [[Донишномаи Эронико]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.cgie.org.ir/fa/article/245466 Донишномаи Алоӣ] дар Доиратулмаорифи бузурги Исломӣ * [https://rch.ac.ir/article/Details?id=9053 Донишномаи Алоӣ]{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} дар Донишномаи ҷаҳони Ислом {{ПБ }} {{Ибни Сино}} [[Гурӯҳ:Осори Ибни Сино]] [[Гурӯҳ:Асарҳои илмии ҷаҳони ислом дар асрҳои миёна]] [[Гурӯҳ:Адабиёти форсӣ]] [[Гурӯҳ:Адабиёти метафизика]] [[Гурӯҳ:Донишномаҳои форсӣ]] [[Гурӯҳ:Донишномаҳо]] it4hedugthohyl8da2sqp0navec4i99 0 293696 1481369 1445816 2026-07-18T14:34:11Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481369 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Хона-музей (мазмунҳо)}} {{Осорхона |ном = Осорхонаи адабии Айнӣ |sort = |аслӣ = Осорхонаи адабии Айнӣ |тасвир = |бар = |тавсиф = |асос = [[1963]] |асосгузор = КМ ҲК ва Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон |боздидкунандагон = |директор = |ҷойгиршавӣ = Душанбе |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |CoordScale = |пайванд = |Commons = |харитаи мавқеъ = |бари харита = |харитаи мавқеъ 2 = |бари харита 2 = }} '''Осорхонаи адабии Айнӣ''' (''Хона-музейи Айнӣ'') — осорхонаи адабии [[Садриддин Айнӣ]], ки бо қарори КМ ҲК ва Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон дар соли 1963 дар Душанбе таъсис шудааст. == Таърих == Осорхона нахуст дар ихтиёри Вазорати фарҳанг буд, соли 1966 ба тобеъияти [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон |Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон]] дода шуд. Соли 1978 ба муносибати ба ифтихори 100-солагии адиб таъсис дода шуд. Ӯ бештари умри худро дар Самарқанд гузаронида, дар шаҳри Душанбе аз соли 1951 то 1954 то дами марг зиндагӣ кардааст. Аҳли оилааш боз чандин сол дар ин хона иқомат доштанд.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20211119/hona-muzeii-ain-vairon-karda-nameshavad-tasmimi-navi-ukumat.|title=Хона-музейи Айнӣ вайрон карда намешавад. Тасмими нави ҳукумат|author=|website=www.asiaplustj.info/tj/news/|date=2021-11-19|publisher= |lang=tg|accessdate=2021-11-20}}</ref> Осорхонаи адабии Айнӣ аз чанд ҳуҷра иборат аст, ки дар ҳар яки он мавод вобаста ба ҳаёт ва фаъолияти [[Садриддин Айнӣ]] маҳфузанд. Дар даромадгоҳи осорхона нимпайкараи Айнӣ гузошта шудааст. Дар ҳуҷраи якум чизҳои шахсӣ, маводди марбут ба ҳаёту фаъолияти Айнӣ аз давраи хурдсолӣ то Инқилоби Октябр ва Инқилоби Бухоро (солҳои 1917—1920) гирд оварда шудаанд. Дар мобайни ҳуҷраи якум, дар болои миз лавҳае бо китоби дӯстдоштаи Айнӣ «Ахлоқи Муҳсинӣ» дар болои мизи кандакоришуда аз ҷониби М. Олимов, инчунин маҷмӯаи ашъори шоир Бадруддини Ҳилолӣ гузошта шудааст. Дар ин хона сиёҳидон ва қаламеро метавон дид, ки ба Айнӣ падараш соли 1886 ҳадя карда буд. Дар девори ин ҳуҷра акси Айнӣ ва М. Назрулло баъди 75 чӯб заданашон насб гардидааст. Дар ҳуҷраи дуюм экспонатҳои солҳои 20-50 (китоби «Намунаи адабиёти тоҷик», ҷоизаҳо, дипломи доктори илм, мизе, ки дар паси он дар вазифаи президенти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон кор кардааст ва ғайра) ҷамъ оварда шудаанд. Дар ҳуҷраи сеюм чизҳои шахсии Айнӣ (асо, соат, либос, корд, қайчӣ, чойнику пиёла, ручка, туҳфаҳо ва ғайра) ҷо гирифтаанд. Дар ҳуҷраи чаҳорум асарҳои ба Садриддин Айнӣ бахшидашуда (асарҳои адабиётшиносӣ, рисолаҳои докторӣ ва номзадӣ, тасвирҳои рассомон ба асарҳои Айнӣ, тарҷумаи асарҳои Айнӣ ба забонҳои гуногуни ҷаҳон ва ғайра, умуман, беш аз 2 ҳазор китоб) гузошта шудаанд. Ҳуҷраи панҷум толори конференсияҳо, ҷамъомадҳои адабӣ ва вохӯриҳо мебошад. Дар ин ҷо экспонатҳое ҳастанд, ки ҳар замон нав карда мешаванд. Дар осорхона пластинаҳо, кассетаҳо бо овози [[Садриддин Айнӣ]] ва дӯстони ӯ маҳфузанд. Соле аз осорхона то 1500 нафар боздид мекунанд. Ҳамчунин муҳаққиқон аз маводҳои ин осорхона барои таҳқиқоти хеш истифода мебаранд. == Вазъи осорхона имруз == Аввали ноябри соли 2021 хабари тахриби хона-музей Садриддин Айнӣ баъди он расонаӣ шуд, ки шаҳрдории Душанбе дар як нома бо имзои муовини аввали раиси шаҳри Душанбе Амирхон Қурбонзода ба Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон хоста буд, ки ин ниҳод ба тахриби ин бино мувофиқат кунад. “Дар мактуб гуфта мешуд, ки осорхона ба нақшаи нави генералии шаҳр мувофиқ набуда, симои зоҳирии гирду атрофро коста мекунад”. Пас аз нашри ин хабар дар расонаҳо, дар ҷомеаи Тоҷикистон вокунишҳои гуногуне ба ин иқдоми шаҳрдории Душанбе сурат гирифт. Аз ҷумла чандин ниҳодҳои илмиву эҷодӣ, аз ҷумла Академияи илмҳо, Иттиҳодияи нависандагон ба раҳбарии олии Тоҷикистон нома навишта, хостори он шуданд, ки ин бино ҳадди аққал тахриб нашавад, вале агар чораи дигар набошад, бояд он дар маҳалли мувофиқи дигаре бунёд шавад. Ҳамчунин намояндагони зиёди қишрҳои гуногуни ҷомеа, рӯшанфикрон ва корбарони шабакаҳои иҷтимоӣ ин иқдомро танқиди шадид карданд ва хостанд шаҳрдории Душанбе аз ин тасмими худ даст кашад. Раиси шаҳри Душанбе [[Рустами Эмомалӣ]] бо пешниҳоду дархостҳо ва ибрози андешаи як зумра олимону нависандагони кишвар дар робита ба кӯчонидани Хона-музейи адиб, олим, сардафтари адабиёти муосири тоҷик, аввалин Президенти Академияи илмҳо ва қаҳрамони Тоҷикистон - Садриддин Айнӣ, воқеъ дар кӯчаи Ҳамза Ҳакимзодаи ноҳияи Исмоили Сомонии шаҳри Душанбе таваҷҷуҳ намуда, дастур доданд, ки Хона-музей бартараф карда нашуда, нигоҳдошти минбаъдаи он таъмин карда шавад.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20211119/hona-muzeii-ain-vairon-karda-nameshavad-tasmimi-navi-ukumat.|title=Хона-музейи Айнӣ вайрон карда намешавад. Тасмими нави ҳукумат|author=|website=www.asiaplustj.info/tj/news/|date=2021-11-19|publisher= |lang=tg|accessdate=2021-11-20}}</ref> Ҳоло, осорхонаи Садриддин Айнӣ дар маркази шаҳри Душанбе [[ноҳияи Исмоили Сомонӣ]], кӯчаи Ҳамза Ҳакимзода ҳавлии №1 воқеъ гардидааст. Дар ин манзил устод Садриддин Айнӣ ҳамроҳи аҳли байт солҳои охири ҳаёти хешро (1951-1954) сипари намудааст. Шумораи экспонатҳои Осорхона 150 адад, шумораи воситаҳои асосӣ 189 адад, шумораи китобҳо наздики 2000, ки ба онҳо дохил мешаванд; асарҳои устод бо забонҳои гуногун ва нашри солҳои гуногун инчунин китобҳои ба Осорхона ворид гардида. Дар бойгонӣ дастхатҳои устод, мукотибаҳо бо шахсиятҳои гуногун, рӯзномаву маҷаллаҳо, китобҳое, ки худи устод аз онҳо истифода бурдааст, ҳифзу ҳимоя мегарданд.<ref>{{Cite web|url=https://www.iza.tarena.tj/tj/sohtor/osorhonakhoi-muttakhidai-adabi/osorhonai-adabii-s-ayni|title=Осорхонаи адабии Садриддин Айнӣ|author=|website=www.iza.tarena.tj/|date=2022-09-18|publisher=|lang=tg|accessdate=2024-06-17}}{{Пайванди мурда|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Нигаред низ == * [[Осорхонаи ёдгории Садриддин Айнӣ (Самарқанд)]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Осорхонаи адабӣ-ёдгории Айнӣ // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 495. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7. * {{ЭСТ|Музеи Айнӣ|4|}} {{Осорхонаҳои Душанбе}} [[Гурӯҳ:Садриддин Айнӣ]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон]] 5f5jjfru53kfxivcqrbbwn6iwvw3med 0 297974 1481375 1477484 2026-07-18T14:39:09Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481375 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Хона-музей (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} '''Хона-музейи Ҷалолиддини Балхӣ''' — Хона-музейи яке аз бузургтарин олимон ва шоирони равияи тасаввуфи халқи тоҷик [[Ҷалолиддини Балхӣ]], дар [[ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ]], [[Тоҷикистон]] воқеъ аст. [[21 март]]и [[соли 2022]] Сарвари давлат [[Эмомалӣ Раҳмон]] [[Мақбараи Ҷалолиддини Балхӣ|Мақбараи Ҷалолиддини Балхиро]] дар [[ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ]] ифтитоҳ намуданд. Пас аз маросими пардабардорӣ аз рӯи муҷассамаи Мавлоно [[Ҷалолиддини Балхӣ]], Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ифтитоҳи «[[Мақбараи Ҷалолиддини Балхӣ]]», «Хона-музейи Ҷалолиддини Балхӣ»-ро мавриди истифода қарор доданд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/03/sarvari-davlat-emomal-ra-mon-ma-barai-aloliddini-balhiro-iftito-namudand/|title=Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон Мақбараи Ҷалолиддини Балхиро ифтитоҳ намуданд|author=www.khovar.tj|date=2021-03-21|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-03-24|archivedate=2022-03-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220324075815/https://khovar.tj/2022/03/sarvari-davlat-emomal-ra-mon-ma-barai-aloliddini-balhiro-iftito-namudand/}}</ref>. Хона-музей ҷиҳати ҳифзи арзишҳои фарҳангию таърихии миллати кӯҳанбунёди тоҷик, гиромидошти фарзандони фарзонаи миллат бо маблағгузории Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии [[ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ]] сохта шудааст. Масоҳати Хона-музей 1000 метри мураббаъ ва баландии он 3,5 метр мебошад. Дар рафти корҳои сохтмон беш аз 45 нафар сохтмончӣ ба кор ҷалб карда шуда, Хона-музей бо дарназардошти унсурҳои қадимаи шаҳрсозии халқи тоҷик бунёд ёфтааст. [[Сутун]] ва дари хонаҳо бо санъати баланд [[кандакорӣ]] шуда, диққати ҳар бинандаро ҷалб месозанд. Хонаи рамзии [[Мавлоно]] аз ҳавлии дарун ва берун иборат мебошад. Дар пешайвони даромадгоҳ аз дохил шоҳбайти Мавлоно ҳаккокӣ гардидааст. Бахши аввали хонаро “Ҳавлии берун” ташкил медиҳад. Дар байни [[Ҳавлӣ|ҳавлии берун]] сутуни кандакоришуда гузошта шудааст, ки он рамзи анҷоми рақси “[[Самоъ]]” аст. Аз тарафи рости даромад ба “Ҳавлии берун” “Дарсхона” ҷойгир аст, ки аз ду [[тиреза]] ва як [[меҳроб]] иборат аст. Хона бо усули анъанавии аҷдодӣ гиландова ё андова бо коҳгил сохта шудааст. Дар идомаи “Дарсхона” хонаи зисти [[Мавлоно]] ҷой гирифтааст. Хона аз ду бахш иборат аст. [[Даҳлез]] дорои тоқчаҳо, ҷойи хӯрокпазӣ ва обҷӯшонӣ мебошад, ки ҳама аз [[гач]] сохта шудаанд. Бахши дуюм, ки нақши ҷойи истироҳатро дорад, аз сандалӣ ва тахтмон иборат мебошад. Дар ин хона чанд намуна аз кӯрпаву болишт ва либосҳои мардонаи давраи зиндагии Мавлоно гузошта шудааст. Аз тарафи чапи даромадгоҳи ҳавлии беруна китобхона ҷойгир аст. Китобхона асосан бо [[сандуқ|сандуқҳо]] барои нигаҳдории [[китоб|китобҳо]] гузошта шудааст. Қисмати дохили ин [[хона]] [[тиреза]] надорад ва фаршаш ҳамвор аст, бо як дари хурд ва як равзана барои додани [[ғизо]] аз хонаи берун ҷудо шудааст. Ин манзил вазифаи “Чиллахона”-ро иҷро мекунад. Хонаи берунаи назди “Чиллахона” барои нишаст бо [[гилем]] ва кӯрпачаҳо оро дода ёфтааст. [[Ҳавлӣ|Ҳавлии]] дарун ё дуюм, ки дорои [[саҳн|саҳни]] васеъ мебошад, бо ду дарахти [[тут|тути сафед]] дар марказ ва гул оро ёфта, дар деворҳо токчаҳо барои шамъчароғ ё пилтачароғ насб шудаанд. [[Саҳни ҳавлӣ]] давраи зиндагии Ҷалолиддини Балхиро бозгӯ менамоянд. Аз тарафи рости даромадгоҳи ҳавлии дарун меҳмонхона ҷой гирифтааст. Хона гиландова шудааст. Дар охири хона (самти шимолӣ) токчаҳо ва тахтмон барои рахти хоб аз [[гач]] сохта шудаанд. Дар охири ҳавлии дарун хонаҳо барои зист, ки аз ду бахш “Мардона ва “Занона” иборат мебошанд, ҷой гирифтаанд. Хона барои занҳо аз даҳлез бо пешайвон, хонаи нишаст ва дарун, ки дорои тахтмон мебошад, иборат аст. Хонаи мардона низ аз даҳлез, хонаи берун ва хонаи дарунӣ иборат мебошад. Ин хонаҳо бо [[гилем]], [[қолин]]ҳо ва кӯрпачаву [[болишт]]ҳои мувофиқ ба замони [[Мавлоно]] оро дода шуда, дар деворҳои он намунаҳои гуногуни либосҳои мардонаву занонаи ҳамон давр овехта мешаванд. Даромадгоҳи хонаҳои мардона ва занона аз ҳам ҷудо, дар самтҳои гуногун ҷойгиранд. Аз тарафи рости даромади [[Ҳавлӣ|ҳавлии дарун]] [[ошхона]] ва танӯри нонпазӣ ҷой гирифтанд. “Хона-музейи Ҷалолиддини Балхӣ» намои қадимаро ба худ касб карда, он тарзу усули зиндагонии аслии давраи гузаштаи адиби халқи тоҷикро муаррифӣ мекунад. <ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/03/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-hona-muzeji-aloliddini-balhiro-mavridi-istifoda-aror-dodand/|title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон Хона-музейи Ҷалолиддини Балхиро мавриди истифода қарор доданд|author=www.khovar.tj|date=2021-03-21|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-03-24|archivedate=2022-03-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220324134652/https://khovar.tj/2022/03/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-hona-muzeji-aloliddini-balhiro-mavridi-istifoda-aror-dodand/}}</ref>. == Нигаред низ == * [[Мақбараи Ҷалолиддини Балхӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]] 8kq8d42kqujjx9sujtf01ht0ds948f0 0 298143 1481397 1449815 2026-07-19T08:06:32Z Ziv 53982 → File has been renamed on Commons ([[:c:GR]]) 1481397 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз |ном = Тибо Куртуа |ҷинс = м |номи пурра = Тибо Николя Марк Куртуа<br>({{lang-fr|''Thibaut Nicolas Marc Courtois''}}) |лақаб = |тасвир = Thibaut Courtois at the 2018 World Cup (cropped).jpg |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 11.05.1992 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Бре}}, Маасейк, Лимбург, Фландрия, [[Белгия]] |шаҳрвандӣ = {{Парчами Белгия|20px}} [[Белгия]] |қад = 200<ref name="Қад ва вазн">{{cite web|url=https://www.realmadrid.com/en/football/squad/thibaut-courtois|title=Courtois {{!}} Web Oficial {{!}} Real Madrid CF|publisher=Real Madrid CF|accessdate=2020-08-12}}</ref> |вазн = 96<ref name="Қад ва вазн"/> |мавқеъ = дарвозабон |бошгоҳи кунунӣ = {{Парчами Испания|20px}} «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]» |шумора = 1 |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол |1997—1999|{{Парчами Белгия|20px}} «Билзен»| |1999—2009|{{Парчами Белгия|20px}} «Генк»|}} |бошгоҳҳо = {{маснад дар футбол |2009—2011|{{Парчами Белгия|20px}} «Генк»|41 (-41) |2011—2018|{{Парчами Англия|20px}} «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]» |126 (-121) |2011—2014|→ {{Парчами Испания|20px}} «[[Атлетико М (бошгоҳи футбол)|Атлетико М]]»|111 (-94) |2018—{{Т.ҳ.}}|{{Парчами Испания|20px}} «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]»|219 (-184)}} |мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |2009—2010|{{Парчами Белгия}} Белгия (то 18 сола)|4 (-3) |2011—{{Т.ҳ.}}|{{Парчами Белгия}} [[Тими миллии футболи Белгия|Белгия]]|107 (-82)}} | медалҳо = {{турнир|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол]]}} {{медал|Биринҷӣ|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|Русия 2018]]}} |азнавсозии маълумот дар бораи бошгоҳ = |азнавсозии маълумот дар бораи мунтахаб = |викианбор = Thibaut Courtois }} '''Тибо́ Куртуá''' ({{lang-fr|''Thibaut Courtois''}}; [[11 май]]и [[1992]], Бре, Фландрия, [[Белгия]]) — футболбози [[Белгия |белжикӣ]], дарвозабони бошгоҳи «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]» ва тими миллии Белгия. == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Пайвандҳо == __FORCETOC__ {{футбол-зиндагинома-нопурра}} [[Гурӯҳ:Футболбозони Белгия]] [[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Белгия]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Генк»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Челси»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Атлетико М»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»]] == Эзоҳ == {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} 4tmdkum4h7ktrbw3irk7kwuzmatesc9 0 301995 1481392 1477439 2026-07-19T05:12:18Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1481392 wikitext text/x-wiki {{Филм |НомТоҷ = Дов |НомАсл = ДОВ |Тасвир = Постери филми Дов.jpg |Андоза = |Имзо = Постери нахустнамоиши филми «Дов» дар Маскав |Жанр = [[драма]] |Коргардон = [[Муҳиддини Музаффар]] |Таҳиякунанда = |Филмноманавис = Бахтиёр Каримов, [[Муҳиддини Музаффар]] |Бозигарон = [[Абдумӯъмин Шарифӣ]]<br>[[Салоҳуддин Шукурзода]]<br>[[Фирӯза Раҳмонова]]<br>Аҳмади Қутбуддин<br>[[Исфандиёр Ғуломзода]]<br>Хушрӯз Эргашев |Наворбардор = |Оҳангсоз = [[Иқбол Завқибеков]] |Рақспардоз = <!-- [[]] --> |Ширкат = [[Суғдсинамо]] <br> [[Тоҷикфилм]] <br> Futura Magnum |Давомнокӣ = {{шумора|118|дақ}} |Буҷет = 1 146 000 сомонӣ |Ҳазина = <!-- 000 млн долл. --> |Мамлакат = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |Забон = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] |Сол = 2022 |Филми қаблӣ = <!-- [[ном]] --> |Филми баъдӣ = <!-- [[ном]] --> |imdb_id = |Сайт = <!-- http://сайти_расмии_филм --> }} «'''Дов'''» ({{lang-en|Fortune}}) — филми драмаи тоҷикӣ бо коргардонии [[Муҳиддини Музаффар]] ва филмноманависии Бахтиёр Каримов ва Муҳиддини Музаффар, ки дар [[соли 2022]] аз ҷониби студияи «[[Суғдсинамо]]» бароварда шудааст. Нахустнамоиши филм дар таърихи 8 октябр дар [[Бусон]], 17 октябр дар [[Маскав]] ва 28 октябри 2022 дар [[Душанбе]] баргузор шуд.<ref>{{Cite web|url=https://radiotoj.tj/?p=21322|title=Филми ҳунарии «Дов» дар Душанбе намоиш дода шуд|author=Сарвинози Саидалӣ|date=2022-10-29|publisher=Радиои «Тоҷикистон»|lang=|accessdate=2022-11-03|archivedate=2022-11-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221103160128/https://radiotoj.tj/?p=21322}}</ref> == Хулосаи достон == Филм саргузашти ду дӯст — Қаҳҳор ва Маннонро дар пасманзараи инқирози шадиди сиёсӣ ва иқтисодии даҳаи 90-уми қарни XX дар Тоҷикистон нишон медиҳад<ref>{{Cite web|url=https://mir24.tv/news/16527513/v-moskve-sostoyalas-premera-tadzhikskogo-filma-fortuna|title=В Москве состоялась премьера таджикского фильма «Фортуна»|website=МИР 24|lang=ru|accessdate=2022-11-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.biff.kr/eng/html/program/prog_view.asp?idx=57484&c_idx=369&sp_idx=&QueryStep=2|title=Fortune|publisher=BIFF Newsletter|accessdate=2022-11-03|archivedate=2022-11-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221103142439/https://www.biff.kr/eng/html/program/prog_view.asp?idx=57484&c_idx=369&sp_idx=&QueryStep=2}}</ref>. Онҳо ҳамроҳ ба корхонаи қисмҳои эҳтиётии худравҳо ба кор омаданд. Новобаста аз хоҳиши худ, ҳолати бамиёномада онҳоро водор намуд, ки аз коргоҳ қисмҳои эҳтиётии худравро дуздида фурӯшанд. Қаҳҳор дар вазъияти муташанниҷи шахсиятӣ қарор дошт. Ояндаи худро барои худу писаронаш тамоман дигар хел тасаввур мекард. Аммо, писари калониаш Алиҷон ба роҳи фиребгарӣ рафт ва ягона умедаш ба писари хурди Азизҷон — донишҷӯйи донишгоҳи мусиқии Маскав монда буд. Боре хоҳиши Манонро ба ҷо оварда Қаҳор маоши худро ба ӯ дод ва ба ивазаш андаке озуқаворӣ ва билети лотерея гирифт. Маҳз ҳамин билети наҳси лотерея минбаъд байни рафиқон тафриқа андохт. Гузашта аз ин, ҷудоӣ байни сокинони деҳот ба миён омад. Қаҳор ба лотерея худрави тамғаи «Москвич» бурд кард ва инро баъзе ҳамдеҳагон ноодилона пиндоштанд. Маннон дучори ғам гардид. Ҳарчанд вай ба ихтиёри худ лотереяро ба Қаҳҳор дода буд. Аммо ҳоло ягона духтараш бемории вазнин аст ва барои муолиҷа таъҷилӣ пул лозим. Чунин ҳолат боиси кафидани девори дӯстӣ ва боиси фоҷеа шуд. Ба иллати ин моҷароҳо Қаҳҳор бемор шуда аз шунидани хабари Азизҷон таҳсилро дар консерватория қатъ намуда, гирифтори инсулт шуда бармаҳал вафот кард. Аммо ҳақиқати азими талхе пас аз марги Қаҳор ошкор шуд… == Бозигарон == Бозигарони нақшҳои асосии филм [[Абдумӯъмин Шарифӣ]], [[Салоҳуддин Шукурзода]], [[Фирӯза Раҳмонова]], Аҳмади Қутбуддин, [[Исфандиёр Ғуломзода]] ва Хушрӯз Эргашев мебошанд. == Омилони филм == Филм тавассути «[[Суғдсинамо]]» дар ҳамкорӣ бо «[[Тоҷикфилм]]» ва маркази продюсерии «Футура магнум» дар муддати 48 рӯз аз 2 апрел то 18 майи соли 2021 дар шаҳраки Вокзали шаҳри Конибодом ва шаҳраки Нефтободи шаҳри Исфара наворбардорӣ шудааст.<ref>{{Cite web|url=https://halva.tj/tj/articles/our_people/mu_iddin_muzaffar_ba_poyai_sinamoi_mill_boyad_khizmat_kunam_/|title=Муҳиддин Музаффар: “Ба пояи синамои миллӣ бояд хидмат кунам”|website=halva.tj|lang=ru|accessdate=2022-11-03|archivedate=2022-11-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221103152727/https://halva.tj/tj/articles/our_people/mu_iddin_muzaffar_ba_poyai_sinamoi_mill_boyad_khizmat_kunam_/}}</ref> == Ҷоизаҳо == Филм барандаи «Беҳтарин филми ҳунарӣ» ва бозигари нақши авввали филм [[Салоҳуддин Шукурзода]] барандаи «Беҳтарин ҳунарпешаи мард»-и Ҷоизаи миллии «Тоҷи Сомон» шудааст<ref>{{Cite web|url=https://farhangfm.tj/2022/10/25/%d0%bd%d0%b0%d1%85%d1%83%d1%81%d1%82%d0%bd%d0%b0%d0%bc%d0%be%d0%b8%d1%88%d0%b8-%d1%84%d0%b8%d0%bb%d0%bc%d0%b8-%d0%b4%d0%be%d0%b2-%d0%b4%d0%b0%d1%80-%d0%ba%d0%b8%d0%bd%d0%be%d1%82/|title=Нахустнамоиши филми “Дов” дар кинотеатри “Ватан” баргузор мегардад|author=|date=2022-10-25|publisher=Радиои Фарҳанг|lang=|accessdate=2022-11-03|archivedate=2022-11-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221103160806/https://farhangfm.tj/2022/10/25/%D0%BD%D0%B0%D1%85%D1%83%D1%81%D1%82%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B8%D1%88%D0%B8-%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BC%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D0%B2-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D1%82/}}</ref>. 22 декабри 2022 дар бисту ҳаштумин Ҷашнвораи байнуламллии филми Калкутта ''Netpac Award'' барои Беҳтарин филм ба Дов (Fortune) эҳдо шуд<ref>{{Cite web|url=https://thekolkatamail.com/28th-kiff-concludes-with-a-star-studded-award-ceremony/|title=28th KIFF Concludes With A Star-Studded Award Ceremony|author=Priyanka Dutta|date=2022-12-25|lang=en|accessdate=2022-12-27}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} aaygvmslurlhzq3v98wlf987iqeshqh 0 317868 1481372 1445817 2026-07-18T14:36:06Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481372 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Хона-музей (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} '''Осорхонаи адабии Муъмин Қаноат''' — дар деҳаи Умараки [[ноҳияи Дарвоз|ноҳияи Дарвози]] [[ВМКБ]] ҷойгир аст. == Ифтитоҳи осорхонаи адабӣ== Осорхонаи адабии Муъмин Қаноат [[7 ноябр|7 ноябри]] [[соли 2022]] бо иштироки Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Қоҳир Расулзода]] ва Раиси ВМКБ Мирзонабот Алишер Худобердӣ дар деҳаи Умараки [[ноҳияи Дарвоз]] осорхона ва пайкараи Шоири халқии Тоҷикистон мавриди баҳрабардорӣ қарор дода шуд. Иншооти мазкур дар доираи корҳои ободонию созандагӣ бахшида ба 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ аз ҷониби соҳибкорони ватандӯст бо харҷи 4 миллион сомонӣ, барои арҷгузорӣ ба шахсияти устод Муъмин Қаноат бунёд гардидаст. Дар осорхона тамоми маҳсули дасти устод [[Муъмин Қаноат]], асарҳои гаронбаҳо, аксу мусаввараҳои таърихӣ бо чеҳраҳои шинохтаи кишвар, мукофотҳои давлативу ҷамъиятӣ, ки аз фаъолият ва эҷоди устод Мӯъмин Қаноат нақл мекунанд, ҷой дода шудаанд. Ҳамчунин моҳи июни [[соли 2022]], қуллаи Маяковский дар [[ВМКБ]] расман ба номи Муъмин Қаноат гузошта буданд.<ref>{{Cite web|url=https://www.iza.tarena.tj/tj/%D2%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B8-%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B8-%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%B8-%D0%B8%D0%B1%D1%82%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B8%D0%B8-%E2%80%9C%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%B4%D0%BE%D1%80%E2%80%9D|title=Ифтитоҳи осорхона ва пайкараи устод Муъмин Қаноат|author=|website=www.iza.tarena.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2024-06-17|archivedate=2024-06-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240617102231/https://www.iza.tarena.tj/tj/%D2%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B8-%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B8-%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%B8-%D0%B8%D0%B1%D1%82%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B8%D0%B8-%E2%80%9C%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%B4%D0%BE%D1%80%E2%80%9D}}</ref> == Ифтитоҳи пайкараи шоир == Пайкараи шоир Шоири халқии Тоҷикистон [[Муъмин Қаноат]] дар баландии 4 метр ҷойгир шуда, гирдогирди он бо санги мармари истеҳсоли корхонаҳои саноатии ноҳия оро ва сабзу хуррам гардонда шудаст. Дар осорхона асарҳои гаронбаҳо, аксу мусаввараҳои таърихӣ бо чеҳраҳои шинохтаи кишвар, мукофотҳои давлативу ҷамъиятӣ, ки аз фаъолият ва эҷоди устод Муъмин Қаноат нақл мекунанд, ҷой дода шудаанд. Бо мақсади иҷрои супориши Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон Қоҳир Расулзода аз 19.11.2022 ва мувофиқи қарори Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон аз санаи 13.12.2022 №148 Бо мақсади дар сатҳи зарурӣ ба роҳ мондани нигоҳубини минбаъдаи хона-музейи шоири халқии Тоҷикистон Муъмин Қаноат тибқи тартиби муқарраргардида, тавозуни он ба Институти забон ва адабиёти ба номи А. Рӯдакии АМИТ гузаронида шуд.<ref>{{Cite web|url=https://izar.tj/tj/osorhonai-mumin-kanoat|title= Осорхонаи Муъмин Қаноат|author=|website= |date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2024-06-17}}</ref> == Нигаред низ == * [[Муъмин Қаноат]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Дарвоз]] sxsxmxrqgqy1i2vo9sc2hehdp0ouu0d 0 320182 1481382 1412446 2026-07-18T14:50:34Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481382 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо| Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон (мазмунҳо)}} {{Ёдмон}} '''Зумрадшоҳ''', '''Қалъаи Боло''' — ёдгории бостонӣ, харобаҳои кӯшки ҳокимнишин, ки 4 км ҷанубтар аз [[Исфара]], дар соҳили рости рӯди Исфара ҷойгир аст. == Ҳафриёт == Бори аввал тавассути экспедитсияи Б. А. Латинин таҳқиқ шуда (1934), аз ҷониби бостоншиносон Е. А. Давидович ва Б. А. Литвинский сабт (1951) ва ҳафр гардид (1952). Тибқи ривоятҳои мардумӣ бинои кӯшк ба ҳокими Исфара Зумрадшоҳ нисбат дода мешавад. Кӯшки Зумрадшоҳ (баландиаш 11-12 м, масоҳаташ 16х65 м) дар болои таҳкурсии баланд аз похса, хишти хом (52х26х10 см) ва чӯб бунёд шуда, бинои он дуқабата буд; дар қабати поин хонаҳои равоқпӯш ва дар қабати боло хонаҳои иқоматӣ ҷой доштанд. Ҳафриёти ёдгорӣ нишон дод, ки Зумрадшоҳ дар болои як бинои охири аҳди ҳукумати Кушониён бунёд шудааст. Биноҳои қабати дуввум бо чӯбу хок пӯшонида шуда буданд. Зумрадшоҳ то [[асри XIX]] се бор таъмиру бозсозӣ шуда буд: давраи аввал — асрҳои 6-8, давраи дуввум — асрҳои 9-12 ва давраи севвум — асри 14. Зумрадшоҳ қароргоҳи ҳокимони Исфара буд. Зумрадшоҳ дар натиҷаи муқобилияти Бойбутабий (собиқ ҳокими Исфара) бар зидди ҳокими дастнишондаи хони Хӯқанд Олимхон — Маъсумхон-ҳоҷӣ (1810) қисман хароб шуд. [[Кушк]] солҳои 70 асри 20 дар натиҷаи соҳилро рахна кардани дарё ва хоки атрофи онро кашондани аҳолӣ пурра хароб гардид. Аз чоҳи хонаи № 1 осорҳои бостонии аҳди [[Сомониён]], аз ҷумла, чироғҳои сирдор, коса, кӯза, суроҳии шишагӣ, лаълии сирдори даруну берунаш мунаққаш (дар қисми поинии дохилаш шери болдори шамшербадаст тасвир шудааст), аз чоҳи хонаи № 2 сиккаҳои ғитрифӣ, мусайябӣ, муҳаммадӣ ва сафолпораҳо, аз чоҳи хонаи № 4 ду табақи гилини нақшини сирдор, ду чироғ, кӯзаи мунаққаши қолабӣ, қадаҳу суроҳиҳои шишагӣ, ду ҳован бо ҳовандасти биринҷӣ ва ғ. пайдо шудаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зумрадшоҳ|7|муаллиф=Ю. Яъқубов}} * Давидович Е. А., Литвинский Б. А. Археологический очерк Исфаринского района. Сталинабад, 1955. [[Гурӯҳ:Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон]] qi5q12lkbipypycwujz2vrhg2y6lkjw 0 324163 1481398 1446821 2026-07-19T10:13:29Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1481398 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} [[Акс:Different_minerals.jpg|мини|280x280пкс| Маъданҳо]] '''Маъдан''' ({{Lang-de|Мineral}} ё {{Lang-fr|minéral}}, аз {{Lang-latelat|(аеs) minerale}} — «маъдан»<ref>{{Книга|автор=Фасмер М.|заглавие=Этимологический словарь русского языка|том=2|ссылка=http://etymolog.ruslang.ru/vasmer.php?id=623&vol=2|место=М.|издание=Прогресс|год=1964–1973|страницы=623—624}}</ref>) — қисми якхелаи чинсҳо, маъданҳо, [[Шиҳобсанг|метеоритҳо]] аз рӯи таркиб ва сохтор, ки маҳсули табиии равандҳои геологӣ буда, [[Пайвастҳои кимиёӣ|пайвастҳои кимиёӣ]] ё [[Унсури кимиёӣ|унсури кимиёиро]] ифода мекунанд. == Тавсиф == Фаҳмиши танги мафҳуми «маъдан» пеш аз ҳама объектҳои табиии хос (ҳатмӣ, бевосита)-ро дар бар мегирад, ки ҷузъҳои ҷинсҳои кӯҳӣ ва маъданҳо мебошанд ва бо сохтори якхела ва таркиби муайяни химиявӣ хос мебошанд. Моддаҳои пайдоиши биологӣ ба маъданҳои фоиданок мансуб нестанд: «Моддаҳои пайдоиши биологӣ — пайвастагихои химиявие мебошанд, ки дар натичаи процессхои танхо биологи ба вучуд омадаанд, ки дар таркибаш чузъи геологӣ надоранд (масалан, уролитхо, кристалхои намакҳои оксалат, пусти моллюскахои баҳрӣ ва ғайра) ва маъдан нестанд. Аммо агар пайвастагиҳо бо иштироки ягон ҷараёни геологӣ ба вуҷуд омада бошанд, пас он метавонад маъдан бошад» Мафхуми «маъдан» кайҳо пеш ба вуҷуд омада, аз ҳамон вақт инчониб мувофиқи мазмуни тағйирёбандаи минералогия пайваста тағйир меёбад. Дар марҳилаи ибтидоии рушди худ истилоҳи «маъдан» синоними истилоҳи «фосил» буд ва дорои маъданҳои фоиданок (ба маънои муосир), сангҳо, маъданҳо буд. Дар соли 1765 Николас Лемери дар асари худ "Химияи умумӣ" ҳама моддаҳои дар он вақт маълумро ба маъданӣ, набототӣ ва ҳайвонотӣ тақсим кард ва дар солҳои 1820 ва 1830 [[Йёнс Якоб Берселиус]] кимиёи органикӣ ва ғайриорганикӣ (минералӣ)-ро муқоиса кард. Маҳз ба ҳамин далели истифодаи ҳамарӯзаи сифатҳои маъданӣ ( нуриҳо, обҳои маъданӣ, намакҳо, рангҳо ) ба таърифи илмии муосири маъданҳо мувофиқат намекунад<ref> Булах А. Г. Общая минералогия. 3-е издание. СПб.: Изд-во СПбГУ, 2002. — 364 с.</ref> == Хусусиятҳои физикии маъданҳо == == Ҳамчунин нигаред == * [[ Хоҷамуъмин]] * [[Изоморфизм]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ|2}} == Адабиёт == * {{ВТ-ЭСБЕ|Минерал|[[Земятченский, Пётр Андреевич|Земятченский П. А.]]}} * Минерал // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. * Минерал : [арх. 3 января 2023] // Меотская археологическая культура — Монголо-татарское нашествие. — М. : Большая российская энциклопедия, 2012. — С. 348-350. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 20). — <nowiki>ISBN 978-5-85270-354-5</nowiki>. * {{Книга|заглавие=Энциклопедия Кольера|ссылка часть=http://niv.ru/doc/encyclopedia/collier/articles/1518/mineraly-i-mineralogiya.htm|часть=Минералы и минералогия|год=2000|автор=}} * {{Книга|автор=Р.А. Виноградова|часть=Минерал|заглавие=Химическая энциклопедия|ссылка часть=<!-- http://www.xumuk.ru/encyklopedia/2623.html-->|ответственный=ред.Кнунянц И.Л.|издательство=Большая российская энциклопедия|год=1992|том=3|страницы=86—88}} * {{Книга|заглавие=Курс минералогии|год=2014|издание=3-е, исправленное и дополненное|издательство=Кн. дом Университет|место=М|isbn=|автор=[[Бетехтин, Анатолий Георгиевич|Бетехтин А. Г.]]|ref=Бетехтин}} * {{Книга|автор=Ю. Гончаров, М. Малькова, В. Шамшуров, А. Шамшуров|заглавие=Геология, минералогия, петрография|ссылка=https://books.google.co.il/books?id=KypDCwAAQBAJ&lpg=PA32&&pg=PA32#v=onepage&q&f=false|издание=Справочное пособие|место=M|издательство=АСВ|год=2008}} * {{Книга|автор=Р. С. Митчелл|заглавие=Названия минералов. Что они означают?|ответственный=Пер с англ. канд. геол.-мин. наук В. И. Кудряшовой|место=М.|издательство=[[Мир (издательство)|Мир]]|год=1982|страниц=248|тираж=30000|оригинал=Mineral names. What do they mean?}} * {{Книга|заглавие=Rocks and Fossils|год=2007|издательство=Fog City Press|место=San Francisco|isbn=978-1-74089-632-0|автор=Busbey, A.B.; Coenraads, R.E.; Roots, D.; Willis, P.}} * {{Книга|заглавие=Field guide to North American rocks and minerals|издательство={{Нп3|Random House of Canada}}|место=Toronto|год=2008|isbn=0-394-50269-8|автор=Chesterman, C.W.; Lowe, K.E.}} * {{Книга|заглавие=Mineralogy and Optical Mineralogy|издательство={{Нп3|Mineralogical Society of America}}|место=Chantilly, Virginia|год=2008|isbn=978-0-939950-81-2|автор=Dyar, M.D.; Gunter, M.E.}} == Пайвандҳо == {{Div col|2}} * [http://www.minsoc.ru Российское минералогическое общество]{{Ref-en}}{{Ref-ru}} * [http://database.iem.ac.ru/mincryst/ Кристаллографическая и кристаллохимическая База данных для минералов и их структурных аналогов] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180208020005/http://database.iem.ac.ru/mincryst/ |date=2018-02-08 }}{{Ref-en}}{{Ref-ru}} * [http://www.fmm.ru/ Официальный сайт Минералогического музея им. А. Е. Ферсмана] * [http://wiki.web.ru/wiki/Категория:Минералогия Раздел минералогии в геологической энциклопедии] [http://wiki.web.ru/ GeoWiki]{{Ref-ru}} * [http://mindraw.web.ru/ Научно-познавательные рисунки минералов] Проект «[[Онтогения минералов]] в рисунках»{{Ref-en}}{{Ref-ru}} * [http://geo.web.ru/db/msg.html?mid=1174743 ''Татарский В. Б.'' «Кристаллооптика и иммерсионный метод исследования минералов» , Москва, Недра, 1965, 306 с.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20091029144340/http://geo.web.ru/db/msg.html?mid=1174743 |date=2009-10-29 }} * [http://mindraw.web.ru/bibl21.2.Dymk.htm Современные проблемы онтогении минералов]{{Ref-ru}} * [http://www.catalogmineralov.ru/ Каталог минералов] Интерактивный определитель минералов, свойства, фотографии, описания различных минералов * [http://geo.web.ru/db/msg.html?uri=p5.htm&mid=1159819 Классификация минералов] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250414220204/http://geo.web.ru/db/msg.html?uri=p5.htm&mid=1159819 |date=2025-04-14 }}{{Ref-ru}} * [http://www.silver-lines.ru/silver/info/reference/v/?id=61889 Свойства минералов] * [http://www.mindat.org Крупнейшая база данных по минералам и месторождениям]{{Ref-en}} * [http://www.webmineral.com Минералогическая база данных]{{Ref-en}} * [http://ruby.colorado.edu/~smyth/min/minerals.html Физические свойства породообразующих минералов] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180227114808/http://ruby.colorado.edu/~smyth/min/minerals.html |date=2018-02-27 }}{{Ref-en}} * [http://www.minrec.org/artmuseum.asp Всемирная галерея минералогического искусства]{{Ref-en}} * [http://webmineral.com/strunz.shtml «Nickel-Strunz (Version 10) Classification System»] — webmineral.com.{{Ref-en}} * [http://webmineral.com/danaclass.shtml New Dana Classification] — webmineral.com.{{Ref-en}} {{Сутунҳо/охир}} [[Гурӯҳ:Маъданшиносӣ]] [[Гурӯҳ:Маъданҳо]] gqcwii9xcr7r366rsng4cv8r55mf8na 0 325703 1481332 1437425 2026-07-18T12:21:09Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Зангтеппа]] to [[Дижи Зангтеппа]]: ивази ном 1437425 wikitext text/x-wiki {{Диж}} '''Зангтеппа''' — ёдгории бостонии аҳди [[Ҳайтолиён]] (асрҳои 5-7), харобаҳои дижи истеҳкомӣ, ки дар 30 километрии шимоли шаҳри [[Тирмиз]] воқеъ аст. == Ҳафриёт == Аз ҷониби бостоншинос Л. И. Албаум ҳафр шудааст. (1961—1963). Тарҳаш чоркунҷа (60х60 м). Девори истеҳкомии атрофи диж (баландӣ 10 м) 12 тиркаш (фосилаи байнашон 1,2 м) дошт. Дар се кунҷи диж (ба истиснои кунҷи шимолу шарқӣ) бурҷи тирандозӣ қомат афрохта буд. Дар қисми шимолу шарқии диж маҷмааи биноҳои иқоматӣ (24 утоқаш ҳафр шудааст) ҷойгир шуда, даромадгоҳи асосии онҳо аз самти девори шарқӣ буд. Дар назди даромадгоҳ бинои роҳравшакл (паҳноӣ 2 м, дарозӣ 14,5 м) воқеъ гашта, биноҳои иқоматиро ба ду бахш: шимолӣ ва ҷанубӣ тақсим мекунад. Дар қисми ҷанубу шарқии диж харобаҳои чанд бинои дигар ҳафр гардид, ки дар миёнаҷои онҳо толори росткунҷа (дарозӣ 15-6,7 м, паҳноӣ 6,8 м) қомат афрохтааст. Харобаҳои девори толор (баландӣ 1,45-1,6 м) ва суфаҳои он (паҳноӣ 1,2-1,7 м) то ҳол боқӣ мондаанд. Дар паҳлуи толор аз самти шимол ва ғарб чанд утоқи дигар ҷойгир аст, ки тарҳашон ба ҳарфи «Г» шабоҳат дорад. Девори утоқ ва толорҳо аз хишти хом бунёд ва бо гилу коҳ андова шудаанд. Аз Зангтеппа якчанд сикка, сафолпора ва 6 адад навиштаҷоти хаттӣ (асрҳои 7-8) пайдо гардид. Дастхатҳои Зангтеппа дар пӯстлохи дарахти тӯс (ғафсии пӯст 1 мм) бо хатти браҳмӣ ва забони санскритӣ навишта шудаанд. Навиштаҷоти Зангтеппа дар як паҳлуи пӯстлохи дарахти тӯс то 9 сатр ва дар паҳлуи дигар то 8 сатр боқӣ монда, қисми болоӣ ва поинии онҳо хароб шудаанд. Аксари навиштаҷоти Зангтеппа аз рӯи мазмун ба бахши қонунҳои буддоӣ — «Винаяпитака» тааллуқ доранд, ки он тартиби амалу рафтори роҳиб, роҳиба ва пайравони буддоиро танзим мекунад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зангтеппа|7|муаллиф= }} * Альбаум Л. И. Занг-Тепа (раскопки 1962 г.) // История материальной культуры Узбекистана. Вып. 6. Ташкент, 1965; * Бонгард-Левин Г. М., Воробьева-Десятовская М. И., Тёмкин Э. Н. Фрагменты санскритских рукописей из Занг-Тепа (Предварительное сообщение) // Вестник древней истории. № 1. М., 1965. 2izf7mlmhfdst70raorklef8zomhzk2 1481344 1481332 2026-07-18T13:41:36Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Ӯзбекистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1481344 wikitext text/x-wiki {{Диж}} '''Зангтеппа''' — ёдгории бостонии аҳди [[Ҳайтолиён]] (асрҳои 5-7), харобаҳои дижи истеҳкомӣ, ки дар 30 километрии шимоли шаҳри [[Тирмиз]] воқеъ аст. == Ҳафриёт == Аз ҷониби бостоншинос Л. И. Албаум ҳафр шудааст. (1961—1963). Тарҳаш чоркунҷа (60х60 м). Девори истеҳкомии атрофи диж (баландӣ 10 м) 12 тиркаш (фосилаи байнашон 1,2 м) дошт. Дар се кунҷи диж (ба истиснои кунҷи шимолу шарқӣ) бурҷи тирандозӣ қомат афрохта буд. Дар қисми шимолу шарқии диж маҷмааи биноҳои иқоматӣ (24 утоқаш ҳафр шудааст) ҷойгир шуда, даромадгоҳи асосии онҳо аз самти девори шарқӣ буд. Дар назди даромадгоҳ бинои роҳравшакл (паҳноӣ 2 м, дарозӣ 14,5 м) воқеъ гашта, биноҳои иқоматиро ба ду бахш: шимолӣ ва ҷанубӣ тақсим мекунад. Дар қисми ҷанубу шарқии диж харобаҳои чанд бинои дигар ҳафр гардид, ки дар миёнаҷои онҳо толори росткунҷа (дарозӣ 15-6,7 м, паҳноӣ 6,8 м) қомат афрохтааст. Харобаҳои девори толор (баландӣ 1,45-1,6 м) ва суфаҳои он (паҳноӣ 1,2-1,7 м) то ҳол боқӣ мондаанд. Дар паҳлуи толор аз самти шимол ва ғарб чанд утоқи дигар ҷойгир аст, ки тарҳашон ба ҳарфи «Г» шабоҳат дорад. Девори утоқ ва толорҳо аз хишти хом бунёд ва бо гилу коҳ андова шудаанд. Аз Зангтеппа якчанд сикка, сафолпора ва 6 адад навиштаҷоти хаттӣ (асрҳои 7-8) пайдо гардид. Дастхатҳои Зангтеппа дар пӯстлохи дарахти тӯс (ғафсии пӯст 1 мм) бо хатти браҳмӣ ва забони санскритӣ навишта шудаанд. Навиштаҷоти Зангтеппа дар як паҳлуи пӯстлохи дарахти тӯс то 9 сатр ва дар паҳлуи дигар то 8 сатр боқӣ монда, қисми болоӣ ва поинии онҳо хароб шудаанд. Аксари навиштаҷоти Зангтеппа аз рӯи мазмун ба бахши қонунҳои буддоӣ — «Винаяпитака» тааллуқ доранд, ки он тартиби амалу рафтори роҳиб, роҳиба ва пайравони буддоиро танзим мекунад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зангтеппа|7|муаллиф= }} * Альбаум Л. И. Занг-Тепа (раскопки 1962 г.) // История материальной культуры Узбекистана. Вып. 6. Ташкент, 1965; * Бонгард-Левин Г. М., Воробьева-Десятовская М. И., Тёмкин Э. Н. Фрагменты санскритских рукописей из Занг-Тепа (Предварительное сообщение) // Вестник древней истории. № 1. М., 1965. [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Ӯзбекистон]] pl8c5raysyyxu3s8i8zjwi41czm15h5 0 332463 1481390 1479447 2026-07-18T23:38:10Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1481390 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Алишер Раҳимзода |номи аслӣ = Раҳимзода Алишер Орзу |тасвир = Алишер Раҳимзода.jpeg |вазифа = Директори Институти математикаи ба номи А. Ҷӯраеви АМИТ |тартиб = |парчам = Flag of Tajikistan.svg |парчам2 = Coat of arms of Tajikistan.svg |таърихи таваллуд = 20.09.1987 |зодгоҳ = [[ноҳияи Рашт]], [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |таҳсилот = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (2009) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои физика ва математика}} |касб = [[риёзидон]], [[омӯзгор]] |ҷоизаҳо = [[Медали Хидмати шоиста]] (2025) |алма-матер = Донишгоҳи миллии Тоҷикистон }} '''Алишер Раҳимзода''' (''Раҳимзода Алишер Орзу''; зод. [[20 сентябр|20 сентябри]] [[1987]], [[Ноҳияи Рашт|ноҳияи Ғарм]]) — {{риёзидон}}<nowiki/>и тоҷик, номзади илмҳои физика ва математика. Директори [[Институти математика (АМИТ)|Институти математикаи]] [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] (аз соли 2024)<ref>{{Cite web|url=https://www.mitas.tj/ru/content/emma-watson|title=Раҳимзода Алишер Орзу.|publisher=Институти математикаи ба номи А.Ҷӯраеви АМИТ}}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Зиндагинома == Алишер Раҳимзода 20 сентябри соли 1987 дар ноҳияи Ғарм ба дунё омадааст. Солҳои 2004–2009 дар шуъбаи рӯзони факултети механикаю математикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон таҳсил намуда, онро бо ихтисоси «математик-муаллим» хатм кардааст. Солҳои 2011–2013 аспиранти рӯзонаи Институти математикаи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон буд ва рисолаи номзадии худро дар соҳаи математика дифоъ намуд. == Корнома == Масири касбӣ ва омӯзгории Алишер Раҳимзода зинаҳои зеринро фардост: * 2007–2009: Омӯзгори фанни математикаи Мактаби миёнаи №63-и ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе; * 2009–2011: Ходими хурди илмии Институти математикаи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2011–2023: Омӯзгори фанни математикаи олии Академияи Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон (ҳамкор); * 2010–2024: Муовини директор оид ба корҳои умумии Институти математикаи ба номи А. Ҷӯраеви Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон; * Аз феврали соли 2024<ref>{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/32883|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 29 феврали соли 2024 №126|author=|website=president.tj|date=2024|publisher=|lang=tg|accessdate=2024-05-05}}</ref> — то ҳол: Директори Институти математикаи ба номи академик А. Ҷӯраеви Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон. == Фаъолияти илмӣ == Алишер Раҳимзода пажӯҳишгари соҳаи математикаи олӣ ва назарияи ададҳо мебошад. Самтҳои асосии таҳқиқоти ӯ баҳодиҳии суммаҳои тригонометрии кӯтоҳи Г. Вейл дар камонҳои хурд, проблемаи тернарии Эстерман ва таҳлили статистикӣ-математикии равандҳои гидрометеорологӣ ва тағйирёбии иқлим дар Тоҷикистонро фаро мегиранд. Ӯ муаллифи зиёда аз 60 асари илмӣ, мақолаҳо дар маҷаллаҳои бонуфузи ватанӣ ва байналмилалӣ (аз ҷумла маҷаллаҳои базаи SCOPUS) ва дастурҳои таълимиву методӣ мебошад. == Осор == * «Асимптотические формулы в проблеме Эстермана» (Монография). — Олмон: Нашрияи ЛАМБЕРТ, 2024. — 95 с. * «Маҷмӯи ҳалли мисолу машқҳо аз алгебраи олӣ» (Дастури таълимӣ). — Д.: «Садои қалб», 2024. — 206 с. * «Риёздони тоҷик» (Китоб дар бораи академик А. Ҷӯраев). — Д.: «Садои қалб», 2025. — 109 с. == Ҷоизаҳо == * 2025 — [[Медали «Хидмати шоиста»|Медали Хидмати шоиста]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} 1yrvtq0k3r0lqdn3u7os0uz8rq0ouy3 0 332800 1481388 1481216 2026-07-18T21:40:21Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1481388 wikitext text/x-wiki [[Акс:CMYK subtractive color mixing.svg|thumb|right|Нақшаи синтези субтрактивӣ дар CMYK]] '''CMYK''' ([[Фирӯзаранги равшан|'''C'''yan]], [[Сурхобӣ|'''M'''agenta]], [[Зард|'''Y'''ellow]], '''K'''ey ё [[Сиёҳ|Blac'''k''']]) ё '''CMY+K''' — [[Синтези субтрактивӣ|модели рангии субтрактивӣ]] (нақшаи ташаккули ранг), инчунин '''[[автотипия|автотипияи]] чорранга''' мебошад, ки пеш аз ҳама дар [[полиграфия]] барои чопи стандартии триадӣ ё чопи рангҳои триадӣ истифода мешавад. Он рангҳои [[Фирӯзаранги равшан|фирӯзаӣ]] (cyan), [[сурхобӣ]] (magenta) ва [[Зард|зард]] (yellow)-ро ҳамчун рангҳои асосӣ, инчунин ранги [[Сиёҳ|сиёҳ]] (black)-ро истифода мебарад<ref>{{Cite web |url=https://www.fotoproekt.ru/fotoshkola/stati/color-management-system/ |title=Color Management System (CMS) в логике цветовых координатных систем. |author=Алексей Шадрин, Андрей Френкель |archive-url=https://web.archive.org/web/20200202113945/https://www.fotoproekt.ru/fotoshkola/stati/color-management-system/ |archive-date=2020-02-02 |access-date=2020-02-02 |url-status=live |quote=к трём основным компонентам — голубому, пурпурному и жёлтому — добавлен ещё и чёрный |accessdate=2026-07-17 |archivedate=2020-02-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200202113945/https://www.fotoproekt.ru/fotoshkola/stati/color-management-system/ }}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Чопхонаҳо]] [[Гурӯҳ:Фазои ранг]] 6x4zvm18a9yj8lv075asjt4hjgv2mr9 0 332816 1481333 2026-07-18T12:21:09Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Зангтеппа]] to [[Дижи Зангтеппа]]: ивази ном 1481333 wikitext text/x-wiki #равона [[Дижи Зангтеппа]] 396enuyr5t3bd1p93pwv7qwoilkhknb 0 332817 1481334 2026-07-18T12:24:28Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1481334 wikitext text/x-wiki #равона [[Қалъа]] 8gsmp9y8xsx89bw0g1k1sgcmjx56kyg 0 332818 1481337 2026-07-18T13:13:02Z Шухрат Саъдиев 5132 Диж (қалъа) 1481337 wikitext text/x-wiki '''Диж''' ({{lang-fa|دژ}}) ё '''[[Қалъа]]''' ({{lang-fa|قلعه}}) — [[бино]]и баланд ва матини мустаҳкам, [[истеҳком]], ки барои муҳофизат аз [[душман]] ва муқовимат ба он сохта шудааст. Одатан дар диж аҳолии бошишгоҳ меистод ва барои муддати тӯлонӣ бурдани [[ҷанг]]и мудофиавӣ [[хӯрок]] захира карда мешуд. == Нигаред низ == * [[Дижи Аламут]] * [[Дижи Эзадхост]] * [[Дижи Зангтеппа]] * [[Дижи Бам]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Қалъаҳо ва дижҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Биноҳои Тоҷикистон]] fr4w2swmyueb8020ryn1xszc0gd89vx 1481343 1481337 2026-07-18T13:39:53Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Биноҳои Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1481343 wikitext text/x-wiki '''Диж''' ({{lang-fa|دژ}}) ё '''[[Қалъа]]''' ({{lang-fa|قلعه}}) — [[бино]]и баланд ва матини мустаҳкам, [[истеҳком]], ки барои муҳофизат аз [[душман]] ва муқовимат ба он сохта шудааст. Одатан дар диж аҳолии бошишгоҳ меистод ва барои муддати тӯлонӣ бурдани [[ҷанг]]и мудофиавӣ [[хӯрок]] захира карда мешуд. == Нигаред низ == * [[Дижи Аламут]] * [[Дижи Эзадхост]] * [[Дижи Зангтеппа]] * [[Дижи Бам]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Қалъаҳо ва дижҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Биноҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Биноҳои Эрон]] mel15uo96orqx6cxbgdqfclx6senm9p 14 332819 1481338 2026-07-18T13:14:18Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1481338 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоотҳо дар Тоҷикистон аз рӯи намуд]] 4f53gr0uphtg05w27km9q8b50u2p09a 14 332820 1481339 2026-07-18T13:19:14Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1481339 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Меъморӣ аз рӯи шаҳрҳо|Биноҳо]] lug2vhl3rggfvexryumcbki85vbg7rz 1481340 1481339 2026-07-18T13:22:09Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1481340 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Меъморӣ дар Тоҷикистон|Биноҳо]] i9y34yml7rtogbvnx11ars6kexck68d 0 332821 1481342 2026-07-18T13:29:57Z Шухрат Саъдиев 5132 Диж (мазмунҳо) 1481342 wikitext text/x-wiki '''Диж''' ({{lang-fa|دژ}}) ё '''[[Қалъа]]''' ({{lang-fa|قلعه}}) — [[бино]]и баланд ва матини мустаҳкам, [[истеҳком]], ки барои муҳофизат аз [[душман]] ва [[муқовимат]]. Мазмунҳо: * [[Дижи Зангтеппа]] * [[Дижи Бам]] * [[Дижи Аламут]] {{ибҳомзудоӣ}} [[Гурӯҳ:Ибҳомзудоӣ]] 3s4l5a9fyngsey8d7dwfhdc0u9bv14f 0 332822 1481345 2026-07-18T13:48:06Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1481345 wikitext text/x-wiki #равона [[Зумрадшоҳ]] llxmb7hy0kfyzp3o9yjjhkhdbqq0m40 0 332823 1481347 2026-07-18T13:54:08Z Шухрат Саъдиев 5132 Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон (мазмунҳо) 1481347 wikitext text/x-wiki '''[[Қалъа]]''' ({{lang-fa|قلعه}}) ё '''Диж''' ({{lang-fa|دژ}}) — [[бино]]и баланд ва матини мустаҳкам, [[истеҳком]], ки барои муҳофизат аз [[душман]] ва [[муқовимат]]. Мазмунҳо: * [[Қалъаи Душанбе]] * [[Қалъаи Хуҷанд]] * [[Қалъаи Қаратоғ]] * [[Қалъаи Қаҳқаҳа (Бунҷикат)]] * [[Қалъаи Кофарниҳон]] * [[Қалъаи Мир]] * [[Қалъаи Ғозималик]] * [[Қалъаи Зумрадшоҳ]] * [[Қалъаи Афросиёб (Ҳисор)]] * [[Қалъаи Ҳисор]] * [[Қалъаи Ҳисорак]] {{ибҳомзудоӣ}} [[Гурӯҳ:Ибҳомзудоӣ]] 7abmi1p5kcu6al3edefop5r2sf5dd0v 0 332824 1481349 2026-07-18T14:04:56Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ дар ноҳияи Ишкошим]] to [[Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ]]: ивази ном 1481349 wikitext text/x-wiki #равона [[Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ]] mb5ueyuuxcv7lzo9qu8td9kjpgjjyf3 1 332825 1481351 2026-07-18T14:04:56Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Баҳс:Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ дар ноҳияи Ишкошим]] to [[Баҳс:Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ]]: ивази ном 1481351 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ]] az1ay9byltpz8f79xk0u9fcfwdw6syx 0 332826 1481353 2026-07-18T14:06:42Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Хона-музейи Моёншо Назаршоев дар ноҳияи Шуғнон]] to [[Хона-музейи Моёншо Назаршоев]]: ивази ном 1481353 wikitext text/x-wiki #равона [[Хона-музейи Моёншо Назаршоев]] dp7jwbmp5xdwgfmq2lj9ux74jc96hee 1 332827 1481355 2026-07-18T14:06:42Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Баҳс:Хона-музейи Моёншо Назаршоев дар ноҳияи Шуғнон]] to [[Баҳс:Хона-музейи Моёншо Назаршоев]]: ивази ном 1481355 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Хона-музейи Моёншо Назаршоев]] 0wgr5m6eazmfux5ndxvp7ay61fj5ykz 0 332828 1481357 2026-07-18T14:08:14Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Хона-музейи Мубораки Вахонӣ дар ноҳияи Ишкошим]] to [[Хона-музейи Мубораки Вахонӣ]]: ивази ном 1481357 wikitext text/x-wiki #равона [[Хона-музейи Мубораки Вахонӣ]] mvh28q4mda2ow5gf0b3mgy6gyvx2kv0 1 332829 1481359 2026-07-18T14:08:15Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Баҳс:Хона-музейи Мубораки Вахонӣ дар ноҳияи Ишкошим]] to [[Баҳс:Хона-музейи Мубораки Вахонӣ]]: ивази ном 1481359 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Хона-музейи Мубораки Вахонӣ]] rh5d5xm1laue2klwr8nioiut99sjyji 0 332830 1481361 2026-07-18T14:09:41Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Хона-музейи Шириншо Шотемур дар ноҳияи Шуғнон]] to [[Хона-музейи Шириншо Шотемур]]: ивази ном 1481361 wikitext text/x-wiki #равона [[Хона-музейи Шириншо Шотемур]] 696bpfyznlm9y62jx39oyn1cfz5ei6i 1 332831 1481363 2026-07-18T14:09:42Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Баҳс:Хона-музейи Шириншо Шотемур дар ноҳияи Шуғнон]] to [[Баҳс:Хона-музейи Шириншо Шотемур]]: ивази ном 1481363 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Хона-музейи Шириншо Шотемур]] 3ls0vqs6d1cle2m5puiccvp1emeh24n 0 332832 1481364 2026-07-18T14:14:45Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1481364 wikitext text/x-wiki #равона [[Осорхонаи адабии Муъмин Қаноат]] 0j15wqdpw6pxyu7mucfctwtfy5h7qd1 0 332833 1481365 2026-07-18T14:18:24Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1481365 wikitext text/x-wiki #равона [[Осорхонаи адабии Турсунзода]] j30c285uuzhwasso2i4ixqbt4bhj76x 0 332834 1481366 2026-07-18T14:21:20Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1481366 wikitext text/x-wiki #равона [[Осорхонаи адабии Лоҳутӣ]] tfy1cj6y82lcjhb5xr5ktvmwp75rz9g 0 332835 1481367 2026-07-18T14:22:28Z Шухрат Саъдиев 5132 Хона-музей (мазмунҳо) 1481367 wikitext text/x-wiki Мазмунҳо: * [[Хона-музейи Айнӣ]] * [[Хона-музейи Лоҳутӣ]] * [[Хона-музейи Мизо Турсунзода]] * [[Хона-музейи Муъмин Қаноат]] * [[Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ]] * [[Хона-музейи Моёншо Назаршоев]] * [[Хона-музейи Мубораки Вахонӣ]] * [[Хона-музейи Шириншо Шотемур]] * [[Хона-музейи Ҷалолиддини Балхӣ]] {{ибҳомзудоӣ}} [[Гурӯҳ:Ибҳомзудоӣ]] t7lb0pmnqnozxgdp6yocnvxth92nan9 0 332836 1481383 2026-07-18T14:51:28Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1481383 wikitext text/x-wiki #равона [[Зумрадшоҳ]] llxmb7hy0kfyzp3o9yjjhkhdbqq0m40