Википедиа:Қаҳвахона/Ахбор

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Википедиа:Қаҳвахона/Ахбор</title>
    <ns>4</ns>
    <id>103284</id>
    <revision>
      <id>1491766</id>
      <parentid>1489269</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T13:52:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>9916</id>
      </contributor>
      <comment>/* The Signpost: 1 November 2026 */ бахши ҷадид</comment>
      <origin>1491766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="184456" sha1="1yt96ice99sl6nv5lnz19rs8tvi70mr" xml:space="preserve">== Даъват ба Эдитон: 25-солагии Википедиа ==

Салом! 👋  
Шуморо барои иштирок дар Эдитон (мусобиқаи мақоланависӣ) ба муносибати 25-солагии Википедиа даъват мекунем.

Ин Эдитон як чорабинии ҷамъиятии вироиши Википедиа мебошад, ки ба ифтихори 25 солагии лоиҳаи Википедиа баргузор мегардад. Ҳадафи он рушди муҳтавои босифат ба тоҷикӣ, пур кардани холигиҳои мавҷуда ва эҷоди мақолаҳои нав дар мавзӯъҳои муҳим ва муосир аст.

Дар доираи ин Эдитон иштирокчиён метавонанд:
* мақолаҳои нав эҷод кунанд;
* мақолаҳои мавҷударо такмил диҳанд;
* бо истифода аз манбаъҳои боэътимод сифати Википедияи тоҷикиро беҳтар намоянд.

'''Муҳлат:''' 15 – 30 январи 2026  

'''Маълумоти бештар ва сабти иштирок:'''  
[[Эдитон ба муносибати 25-солагии Википедиа]]

Бо эҳтиром,  
— [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 17:14, 10 Январ 2026 (UTC)

== [http://news.tj/ru/news/tajikistan/society/20171004/komitet-po-yaziku-tadzhikistana-viyavil-oshibki-v-vikipedii-na-tadzhikskom-yazike-i-razozlilsya Комитет по языку Таджикистана выявил ошибки в Википедии на таджикском языке. И разозлился] ==
&quot;Мы предупреждаем Википедию, чтобы они исправили все грамматические ошибки на страницах, где размещены материалы на таджикском языке&quot;, - заявил &quot;АП&quot; зампредседателя Комитета по языку и терминологии Таджикистана Саодатшо Матробиён.--[[Корбар:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Баҳси корбар:Kaiyr|talk]]) 09:06، 6 октябри 2017 (UTC)

== A elongation: The questions for the candidates into Drafting Committee Movement_Charter ==

Into 2021-09-'''29''' 11:59:59 UTC You can [[:m:Movement Charter/Drafting Committee/Election Compass Statements|suggest the questions]] for the [[:m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates|candidates]] into [[:m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Drafting Committee]] [[:m:Special:MyLanguage/Movement_Charter|Movement Charter]]. ✍️ [[Корбар:Dušan Kreheľ|Dušan Kreheľ]] ([[Баҳси корбар:Dušan Kreheľ|баҳс]]) 18:28, 27 сентябри 2021 (UTC)

== Global bot approval request for JhsBot ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:hello}}! {{#ifeq:{{CONTENTLANGUAGE}}|en||I apologize for sending this message in English. {{int:please-translate}}.}}

In accordance to [[:m:Bot policy#Global bots|the policy]], this message is to notify you that there is a new approval request for a global bot.

The discussion is available at [[:m:Steward requests/Bot status#Global bot status for JhsBot|Steward requests/Bot status#Global bot status for JhsBot]] on Meta-Wiki. All Wikimedia community members are invited to participate.

Thank you for your time.

Best regards,&lt;br /&gt;
--[[User:Martin Urbanec|Martin Urbanec]] ([[:m:User talk:Martin Urbanec|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:25, 13 ноябри 2022 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Martin Urbanec@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&amp;oldid=23595640 --&gt;

== Предстоящее голосование по пересмотренному Руководству по обеспечению правоприменения Универсального кодекса поведения ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Добрый день,

В середине января 2023 года состоится второе ратификационное голосование в рамках всего сообщества по [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|Руководству по обеспечению правоприменения]] для [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Универсального кодекса поведения]]. Оно последует за [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Results|голосованием в марте 2022 года]], в результате которого большинство голосовавших поддержало Руководство. В процессе голосования участники обозначили важные для сообщества вопросы. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Комитет по делам сообщества]] внёс требование, чтобы данные проблемные области были пересмотрены.

Управляемый волонтерами [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Drafting_committee#Revisions_Committee_members|Комитет по пересмотру]] провел большую работу по рассмотрению пожеланий сообщества и внесению изменений. Они доработали проблемные области, такие как требования по обучению и утверждению, конфиденциальность и прозрачность в процессе работы, а также читаемость и переводимость самого документа.

Ознакомиться с обновленным Руководством по обеспечению правоприменения можно '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|здесь]]''', а сравнительные изменения показаны '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Comparison|здесь]]'''.

'''Как проголосовать?'''

Голосование будет открыто с 17 января 2023 года. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter information|Данная страница на Мета-вики]]''' содержит информацию о том, как проголосовать используя SecurePoll.

'''Кто может голосовать?'''

'''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised enforcement_guidelines/Voter_information#Voting_eligibility|Право голоса]]''' для участия в голосовании определяется так же, как и в процессе выборов Совета попечителей Фонда Викимедиа. Подробнее о праве на участие в голосовании читайте здесь. Если вы имеете право голоса, вы можете использовать вашу учетную запись Викимедиа для доступа к серверу голосования.

'''Что будет после голосования?''' 

Голоса будут тщательно проверены независимой группой волонтеров, а результаты будут опубликованы в рассылке Wikimedia-l, на форуме Стратегии движения, на платформе Diff и Мета-вики. Голосующие будут иметь возможность проголосовать и оставить имеющиеся пожелания по поводу Руководства. Совет попечителей примет во внимание уровень поддержки и поднятые вопросы, когда он будет рассматривать ратификацию Руководства по обеспечению правоприменения или же дальнейшую его доработку.

От имени Проектной команды УКП,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Корбар:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Баҳси корбар:AAkhmedova (WMF)|баҳс]]) 11:03, 11 январи 2023 (UTC)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Началось голосование по пересмотренному Руководству по обеспечению правоприменения УКП&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
:''(English below)''
:Добрый день,
:[[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting|Период голосования]] по [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines|пересмотренному Руководству по обеспечению правоприменения Универсального кодекса поведения]] открыт. Голосование будет проходить в течение двух недель и завершится '''31 января 2023 года''' в '''23.59 UTC'''. Пожалуйста, ознакомьтесь с [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voter_information|подробной информацией о голосовании, праве на участие в голосовании и о том, как голосовать на странице Мета-вики]].
:Для получения подробностей о Руководстве по обеспечению правоприменения и процессе голосования, обратитесь к [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Announcement/Voting_1|предыдущему письму]].
:От имени Проектной команды УКП,
: === &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Voting now open on the revised Enforcement Guidelines for the Universal Code of Conduct&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
:Hello all,
:The [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting|voting period]] for the [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines|revised Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] is now open! Voting will be open for two weeks and will close at '''23:59 UTC''' on '''January 31, 2023'''. Please visit the [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voter_information|voter information page on Meta-wiki]] for voter eligibility information and details on how to vote.
:For more details on the Enforcement Guidelines and the voting process, see our [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Announcement/Voting_1|previous message]].
:On behalf of the UCoC Project Team, --[[Корбар:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Баҳси корбар:AAkhmedova (WMF)|баҳс]]) 20:24, 18 январи 2023 (UTC) [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 20:02, 19 январи 2023 (UTC)

== ''The Signpost'': 16 January 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* From the team: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/From the team|We heard zoomers liked fortnights: the biweekly Signpost rides again]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Special report|Coverage of 2022 bans reveals editors serving long sentences in Saudi Arabia since 2020]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/News and notes|Revised Code of Conduct Enforcement Guidelines up for vote, WMF counsel departs, generative models under discussion]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/In the media|Court orders user data in libel case, Saudi Wikipedia in the crosshairs, Larry Sanger at it again]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Technology report|View it! A new tool for image discovery]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/In focus|Busting into Grand Central]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Serendipity|How I bought part of Wikipedia – for less than $100]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Gallery|What is our responsibility when it comes to images?]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Humour|New geologically speedy deletion criteria introduced]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Opinion|Good old days, in which fifth-symbol-lacking lipograms roam'd our librarious litany]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Featured content|Flip your lid]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Traffic report|The most viewed articles of 2022]]

* From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/From the archives|Five, ten, and fifteen years ago]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:16, 16 январи 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=24363624 --&gt;

== ''The Signpost'': 4 February 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/From the editor|New for the Signpost: Author pages, tag pages, and a decent article search function]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/News and notes|Foundation update on fundraising, new page patrol, Tides, and Wikipedia blocked in Pakistan]]

* Section 230: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Section 230|Twenty-six words that created the internet, and the future of an encyclopedia]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Disinformation report|Wikipedia on Santos]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Special report|Legal status of Wikimedia projects &quot;unclear&quot; under potential European legislation]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/In the media|Furor over new Wikipedia skin, followup on Saudi bans, and legislative debate]]

* Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Op-Ed|Estonian businessman and political donor brings lawsuit against head of national Wikimedia chapter]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Opinion|Study examines cultural leanings of Wikimedia projects' visual art coverage]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Recent research|Wikipedia's &quot;moderate yet systematic&quot; liberal citation bias]]

* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/WikiProject report|WikiProject Organized Labour]]

* Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Tips and tricks|XTools: Data analytics for your list of created articles]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Featured content|20,000 Featureds under the Sea]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Traffic report|Films, deaths and ChatGPT]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21:46, 4 феврали 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=24455582 --&gt;

== ''The Signpost'': 20 February 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/News and notes|Terms of Use update, Steward elections, and Wikipedia back in Pakistan]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/In the media|Arbitrators open case after article alleges Wikipedia &quot;intentionally distorts&quot; Holocaust coverage]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Disinformation report|The &quot;largest con in corporate history&quot;?]]

* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Essay|Machine-written articles: a new challenge for Wikipedia]]

* Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Tips and tricks|All about writing at DYK]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Featured content|Eden, lost.]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Gallery|Love is in the air]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Traffic report|Superbowl? Pfft. Give me some Bollywood! Yours sincerely, the world]]

* From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/From the archives|5, 10, and 15 years ago: Let's (not) delete the Main Page!]]

* Cobwebs: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Cobwebs|Editorial: The loss of the moral high ground]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Humour|The RfA Candidate's Song]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 18:04, 20 феврали 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=24566371 --&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Community feedback-cycle about updating the Wikimedia Terms of Use starts&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department|Wikimedia Foundation Legal Department]] is organizing a feedback-cycle with community members to discuss updating the Wikimedia Terms of Use.

[[:foundation:Special:MyLanguage/Terms of Use|The Terms of Use (ToU)]] are the legal terms that govern the use of websites hosted by the Wikimedia Foundation. We will be gathering your feedback on a draft proposal from February through April. The draft will be translated into several languages, with written feedback accepted in any language.

This update comes in response to several things:
* Implementing the Universal Code of Conduct
* Updating project text to the Creative Commons BY-SA 4.0 license
* Proposal for better addressing undisclosed paid editing
* Bringing our terms in line with current and recently passed laws affecting the Foundation, including the European Digital Services Act

As part of the feedback cycle two office hours will be held, the first on March 2, the second on April 4. 

For further information, please consult:
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Proposed update|proposed update of the ToU by comparison]]  
* The page for your [[m:Talk:Terms of use|feedback]]
* Information about [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|the office hours]]

On behalf of the Wikimedia Foundation Legal Team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Корбар:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Баҳси корбар:AAkhmedova (WMF)|баҳс]]) 19:58, 21 феврали 2023 (UTC)
[[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 01:00, 22 феврали 2023 (UTC).

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Reminder: Office hours about updating the Wikimedia Terms of Use&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

This a reminder that the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department|Wikimedia Foundation Legal Department]] is hosting [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|office hours]] with community members about [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department/2023_ToU_updates/Proposed_update|updating the Wikimedia Terms of Use]].

The office hours will be held on '''March 2, at 17:00 UTC to 18:30 UTC.''' See for more [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|details here on Meta]].

Another office hours will be held on April 4.

We hereby kindly invite you to participate in the discussion. Please note that this meeting will be held in English language and led by the members of the Wikimedia Foundation Legal Team, who will take and answer your questions. Facilitators from the Movement Strategy and Governance Team will provide the necessary assistance and other meeting-related services.

On behalf of the Wikimedia Foundation Legal Team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Корбар:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Баҳси корбар:AAkhmedova (WMF)|баҳс]]) 12:06, 2 марти 2023 (UTC)

== ''The Signpost'': 9 March 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/News and notes|What's going on with the Wikimedia Endowment?]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/Technology report|Second flight of the Soviet space bears: Testing ChatGPT's accuracy]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/In the media|What should Wikipedia do? Publish Russian propoganda? Be less woke? Cover the Holocaust in Poland differently?]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/Featured content|In which over two-thirds of the featured articles section needs to be copied over to WikiProject Military History's newsletter]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/Recent research|&quot;Wikipedia's Intentional Distortion of the Holocaust&quot; in Poland and &quot;self-focus bias&quot; in coverage of global events]]

* From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/From the archives|Five, ten, and fifteen years ago]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:43, 9 марти 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=24651918 --&gt;

== ''The Signpost'': 20 March 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/News and notes|Wikimania submissions deadline looms, Russian government after our lucky charms, AI woes nix CNET from RS slate]]

* Eyewitness: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Eyewitness|Three more stories from Ukrainian Wikimedians]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/In the media|Paid editing, plagiarism payouts, proponents of a ploy, and people peeved at perceived preferences]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Featured content|Way too many featured articles]]

* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Interview|228/2/1: the inside scoop on Aoidh's RfA]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Traffic report|Who died? Who won? Who lost?]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:19, 20 марти 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=24726786 --&gt;

== ''The Signpost'': 20 March 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/News and notes|Wikimania submissions deadline looms, Russian government after our lucky charms, AI woes nix CNET from RS slate]]

* Eyewitness: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Eyewitness|Three more stories from Ukrainian Wikimedians]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/In the media|Paid editing, plagiarism payouts, proponents of a ploy, and people peeved at perceived preferences]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Featured content|Way too many featured articles]]

* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Interview|228/2/1: the inside scoop on Aoidh's RfA]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Traffic report|Who died? Who won? Who lost?]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:20, 20 марти 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=24726786 --&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Board of Trustees have ratified the UCoC Enforcement Guidelines&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello all, an important update on the UCoC Enforcement Guidelines:

The vote on the Enforcement Guidelines in January 2023 showed a majority approval of the Enforcement Guidelines. There were 369 comments received and a detailed summary of the comments will be published shortly. Just over three-thousand (3097) voters voted and 76% approved of the Enforcement Guidelines. You can view the '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting_statistics|vote statistics on Meta-wiki]]'''.

As the support increased, this signifies to the Board that the current version has addressed some of the issues indicated during the last review in 2022. The Board of Trustees voted to ratify the Enforcement Guidelines. The [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Approval_of_Universal_Code_of_Conduct_Enforcement_Guidelines resolution can be found on Foundation wiki] and you can read more about the [https://diff.wikimedia.org/2023/03/21/the-enforcement-guidelines-received-strong-support-from-the-community-what-happens-next/ process behind the 2023 Enforcement Guidelines review on Diff.]

There are some next steps to take with the important recommendations provided by the Enforcement Guidelines. More details will come soon about timelines. Thank you for your interest and participation. 

On behalf of the UCoC Project Team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Корбар:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Баҳси корбар:AAkhmedova (WMF)|баҳс]]) 12:12, 24 марти 2023 (UTC)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Report on voter comments from the revised UCoC Enforcement Guidelines ratification vote&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello all,

The Universal Code of Conduct project team has completed the analysis of the comments accompanying the ratification vote on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|revised Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]]. 

All respondents to the vote had the opportunity to provide comments regarding the contents of the revised Enforcement Guidelines draft document. A total of 369 participants left comments in 18 languages; compared to 657 commenters in 27 languages in 2022. The Trust and Safety Policy team completed an analysis of these results, categorizing comments to identify major themes and areas of focus within the comments. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter comments report|The report is available in translated versions on Meta-wiki here]]'''. Please help translate into your language. 

Again, we are thankful to all who participated in the vote and discussions. More information about the Universal Code of Conduct and its Enforcement Guidelines can be found on Meta-wiki.

On behalf of the Universal Code of Conduct project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Корбар:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Баҳси корбар:AAkhmedova (WMF)|баҳс]]) 09:27, 3 апрели 2023 (UTC)

== ''The Signpost'': 3 April 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;&quot;&gt;
* From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/From the editor|Some long-overdue retractions]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/News and notes|Sounding out, a universal code of conduct, and dealing with AI]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/In the media|Twiddling Wikipedia during an online contest, and other news]]
* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/Arbitration report|&quot;World War II and the history of Jews in Poland&quot; case is ongoing]]
* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/Featured content|Hail, poetry! Thou heav'n-born maid]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/Recent research|Language bias: Wikipedia captures at least the &quot;silhouette of the elephant&quot;, unlike ChatGPT]]
* From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/From the archives|April Fools' through the ages]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/Disinformation report|Sus socks support suits, seems systemic]]
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:25, 7 апрели 2023 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=24766128 --&gt;

== ''The Signpost'': 26 April 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/News and notes|Staff departures at Wikimedia Foundation, Jimbo hands in the bits, and graphs' zeppelin burns]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/In the media|Contested truth claims in Wikipedia]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Obituary|Remembering David &quot;DGG&quot; Goodman]]

* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Arbitration report|Holocaust in Poland, Jimbo in the hot seat, and a desysopping]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Opinion|What Jimbo's question revealed about scamming]]

* Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Op-Ed|Wikipedia as an anchor of truth]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Special report|''Signpost'' statistics between years 2005 and 2022]]

* News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/News from the WMF|Collective planning with the Wikimedia Foundation]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Featured content|In which we described the featured articles in rhyme again]]

* From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/From the archives|April Fools' through the ages, part two]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Humour|The law of hats]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Traffic report|Long live machine, the future supreme]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:19, 26 апрели 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=24906106 --&gt;

== ''The Signpost'': 8 May 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/News and notes|New legal &quot;deVLOPments&quot; in the EU]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/In the media|Vivek's smelly socks, online safety, and politics]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/Recent research|Gender, race and notability in deletion discussions]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/Featured content|I wrote a poem for each article, I found rhymes for all the lists; &lt;br /&gt;My first featured picture of this year now finally exists!]]

* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/Arbitration report|&quot;World War II and the history of Jews in Poland&quot; approaches conclusion]]

* News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/News from the WMF|Planning together with the Wikimedia Foundation]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/Special report|There Shall Be Seasons Refreshing – Stories from WikiConference India 2023]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:26, 8 май 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=24990251 --&gt;

== ''The Signpost'': 22 May 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/News and notes|Golden parachutes: Record severance payments at Wikimedia Foundation]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/In the media|History, propaganda and censorship]]

* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/Arbitration report|Final decision in &quot;World War II and the history of Jews in Poland&quot;]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/Recent research|Create or curate, cooperate or compete? Game theory for Wikipedia editors]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/Featured content|A very musical week for featured articles]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/Traffic report|Coronation, chatbot, celebs]]

* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/WikiProject report|Wikipedians Convene for Queering Wikipedia 2023: The First International LGBT+ Wikipedia Conference]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:42, 22 май 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=24998606 --&gt;

== ''The Signpost'': 5 June 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-05/News and notes|WMRU director forks new 'pedia, birds flap in top '22 piccy, WMF weighs in on Indian gov's map axe plea]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-05/In the media|Section 230 stands tall, WP vs. UK bill, Miss Information dissed again]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-05/Featured content|Poetry under pressure]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-05/Traffic report|Celebs, controversies and a chatbot in the public eye]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:24, 5 июни 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=25064021 --&gt;

== ''The Signpost'': 19 June 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-19/News and notes|WMF Terms of Use now in force, new Creative Commons licensing]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-19/In the media|English WP editor glocked after BLP row on Italian 'pedia]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-19/Featured content|Content, featured]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-19/Recent research|Hoaxers prefer currently-popular topics]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:11, 19 июни 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=25152768 --&gt;

== ''The Signpost'': 3 July 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/News and notes|Online Safety Bill: Wikimedia Foundation and Wikimedia UK launch open letter]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/Disinformation report|Imploded submersible outfit foiled trying to sing own praises on Wikipedia]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/In the media|Journo proposes mass Wiki dox, sponsored articles on Fandom, Section 230 discussed]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/Featured content|Incensed]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/Traffic report|Are you afraid of spiders? Arnold? The Idol? ChatGPT?]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/Humour|United Nations dispatches peacekeeping force to Wikipedia policy discussions]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:17, 3 июли 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=25180371 --&gt;

== ''The Signpost'': 17 July 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/News and notes|Big bux hidden beneath wine-dark sea as we wait for the Tides to go out?]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/In the media|Tentacles of Emirates plot attempt to ensnare Wikipedia]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Obituary|David Thomsen (Dthomsen8) and Ingo Koll (Kipala)]]

* News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/News from the WMF|ABC for Fundraising: Advancing Banner Collaboration for fundraising campaigns]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/In focus|Are the children of celebrities over-represented in French cinema?]]

* Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Tips and tricks|What automation can do for you (and your WikiProject)]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Recent research|Wikipedia-grounded chatbot &quot;outperforms all baselines&quot; on factual accuracy]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Humour|New fringe theories to be introduced]]

* Cobwebs: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Cobwebs|If you're reading this, you're probably on a desktop]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Featured content|Scrollin', scrollin', scrollin', keep those readers scrollin', got to keep on scrollin', Rawhide!]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Traffic report|The Idol becomes the Master]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 09:03, 17 июли 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=25275917 --&gt;

== ''The Signpost'': 1 August 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/News and notes|City officials attempt to doxx Wikipedians, Ruwiki founder banned, WMF launches Mastodon server]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/In the media|Truth, AI, bull from politicians, and climate change]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Disinformation report|Hot climate, hot hit, hot money, hot news hot off the presses!]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Obituary|Donald Cram, Peter McCawley, and Eagleash]]

* Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Tips and tricks|Citation tools for dummies!]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Humour|Does Wikipedia present neutral perspectives?]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/In focus|''Journals cited by Wikipedia'']]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Opinion|Are global bans the last step?]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Featured content|Featured Content, 1 to 15 July]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Traffic report|Come on Oppie, let's go party]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:40, 1 августи 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=25312130 --&gt;

== ''The Signpost'': 15 August 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/News and notes|Dude, Where's My Donations? Wikimedia Foundation announces another million in grants for non-Wikimedia-related projects]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/In the media|An accusation of bias from Brazil, a lawsuit from Portugal, plagiarism from Florida]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/In focus|2023 Good Article Nomination drive is underway: get your barnstars here!]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Special report|Thirteen years later, why are most administrators still from 2005?]]

* Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Tips and tricks|How to find images for your articles, check their copyright, upload them, and restore them]]

* Cobwebs: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Cobwebs|Getting serious about writing]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Opinion|Copyright trolls, or the last beautiful free souls on this planet?]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Serendipity|Why I stopped taking photographs almost altogether]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Featured content|Barbenheimer confirmed]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Humour|Arbitration Committee to accept case against Right Honorable Frimbley Cantingham, 15th Viscount Bellington-upon-Porkshire]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Traffic report|Come on in, and pull yourself up a chair]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 14:19, 15 августи 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=25463725 --&gt;

== Global bot flag request for Lingua Libre Bot ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
: &lt;small&gt;Apologies for sending this message solely in English. {{int:please-translate}}.&lt;/small&gt;

{{int:hello}},

This is a notice pursuant the [[:m:Special:MyLanguage/Bot policy|global bot policy]], to inform you that [[:m:User:Lingua Libre Bot|Lingua Libre Bot]] is requesting approval to operate as a global bot.

The discussion can be found at [[:m:Special:MyLanguage/Steward_requests/Bot_status#Lingua_Libre_Bot|Steward requests/Bot status]] in Meta-Wiki. All Wikimedia Community members can participate in the discussion if they so wish.

{{int:thank-you}}

&lt;small&gt;''You are receiving this message because this page is listed in the [[:m:Bot policy/New global bot discussion|list of pages to notify]] about new global bot discussions. If you no longer wish to be notified, you may remove this page from that list at any time.''&lt;/small&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;--[[m:User:MarcoAurelio|MA]] ([[m:User talk:MarcoAurelio|баҳс]]) 11:04, 21 августи 2023 (UTC)&lt;/bdi&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:MarcoAurelio@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&amp;oldid=25384075 --&gt;

== ''The Signpost'': 31 August 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/From the editor|Beta version of signpost.news now online]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/News and notes|You like RecentChanges?]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/In the media|Taking it sleazy]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/Recent research|The five barriers that impede &quot;stitching&quot; collaboration between Commons and Wikipedia]]

* Draftspace: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/Draftspace|Bad Jokes and Other Draftspace Novelties]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/Humour|The Dehumourification Plan]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/Traffic report|Raise your drinking glass, here's to yesterday]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 00:45, 31 августи 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=25528894 --&gt;

== ''The Signpost'': 16 September 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/News and notes|Wikimedia power sharing – just an advisory role for the volunteer community?]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/In the media|&quot;Just flirting&quot;, going Dutch and Shapps for the defence?]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/Obituary|Nosebagbear]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/Serendipity|Yea, though I walk through the valley of the shadow of death, I will fear no paywall, for thou, Wikipedia Library, art with me]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/Featured content|Catching up]]

* Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/Concept|Strange portal opened by CERN researchers brings Wikipedia articles from &quot;other worlds&quot;]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/Traffic report|Some of it's magic, some of it's tragic]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:38, 16 сентябри 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=25586584 --&gt;

== ''The Signpost'': 3 October 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/News and notes|Wikimedia Endowment financial statement published]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/In the media|History is written by whoever can harness the most editors]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/Recent research|Readers prefer ChatGPT over Wikipedia; concerns about limiting &quot;anyone can edit&quot; principle &quot;may be overstated&quot;]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/Featured content|By your logic,]]

* Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/Concept|Wikipedia policies from other worlds: WP:NOANTLERS]]

* Poetry: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/Poetry|&quot;The Sight&quot;]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/Traffic report|There shall be no slaves in the land of lands, it's a Bollywood jam]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:32, 3 октябри 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=25667606 --&gt;

== ''The Signpost'': 23 October 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/News and notes|Where have all the administrators gone?]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/In the media|Thirst traps, the fastest loading sites on the web, and the original collaborative writing]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/Gallery|Before and After: Why you don't need to know how to restore images to make massive improvements]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/Featured content|Yo, ho! Blow the man down!]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/Traffic report|The calm and the storm]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/News from Diff|Sawtpedia: Giving a Voice to Wikipedia Using QR Codes]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/Humour|New citation template introduced for divine revelations, drug use, and really thinking about it]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:03, 23 октябри 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=25777554 --&gt;

== ''The Signpost'': 6 November 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Arbitration report|Admin bewilderingly unmasks self as sockpuppet of other admin who was extremely banned in 2015]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/In the media|UK gov bigwig accused of ripping off WP articles for book, Wikipedians accused of being dicks by a rich man]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/News and notes|Board candidacy process posted, editors protest WMF privacy measure, sweet meetups]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Opinion|An open letter to Elon Musk]]

* WikiCup report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/WikiCup report|The WikiCup 2023]]

* News from Wiki Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/News from Wiki Ed|Equity lists on Wikipedia]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Recent research|How English Wikipedia drove out fringe editors over two decades]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Featured content|Like putting a golf course in a historic site.]]

* Wikidata: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Wikidata|Evaluating qualitative systemic bias in large article sets on Wikipedia]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Traffic report|Cricket jumpscare]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:46, 6 ноябри 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=25812995 --&gt;

== ''The Signpost'': 20 November 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-20/In the media|Propaganda and photos, lunatics and a lunar backup]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-20/News and notes|Update on Wikimedia's financial health]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-20/Traffic report|If it bleeds, it leads]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-20/Recent research|Canceling disputes as the real function of ArbCom]]

* Wikimania: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-20/Wikimania|Wikimania 2024 scholarships]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 09:46, 20 ноябри 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=25866860 --&gt;

== ''The Signpost'': 4 December 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/News and notes|Beeblebrox ejected from Arbitration Committee following posts on Wikipediocracy]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/In the media|Turmoil on Hebrew Wikipedia, grave dancing, Olga's impact and inspiring Bhutanese nuns]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Disinformation report|&quot;Wikipedia and the assault on history&quot;]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/In focus|Tens of thousands of freely available sources flagged]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Comix|Bold comics for a new age]]

* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Essay|I am going to die]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Featured content|Real gangsters move in silence]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Traffic report|And it's hard to watch some cricket, in the cold November Rain]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Humour|Mandy Rice-Davis Applies]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:11, 4 Декабри 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=25919722 --&gt;

== ''The Signpost'': 24 December 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Special report|Did the Chinese Communist Party send astroturfers to sabotage a hacktivist's Wikipedia article?]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/News and notes|The Italian Public Domain wars continue, Wikimedia RU set to dissolve, and a recap of WLM 2023]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/In the media|Consider the humble fork]]

* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Discussion report|Arabic Wikipedia blackout; Wikimedians discuss SpongeBob, copyrights, and AI]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/In focus|Liquidation of Wikimedia RU]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Technology report|Dark mode is coming]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Recent research|&quot;LLMs Know More, Hallucinate Less&quot; with Wikidata]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Gallery|A feast of holidays and carols]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Comix|Lollus lmaois 200C tincture]]

* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Crossword|when the crossword is sus]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Traffic report|What's the big deal? I'm an animal!]]

* From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/From the editor|A piccy iz worth OVAR 9000!!!11oneone! wordz ^_^]]

* Apocrypha: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Apocrypha|Local editor discovered 1,380 lost subheadings in ancient Signpost scrolls. And what he found was shocking.]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Humour|Guess the joke contest]]

* BJAODN: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/BJAODN|Bad jokes and other deleted nonsense]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:01, 24 Декабри 2023 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=25972416 --&gt;

== ''The Signpost'': 10 January 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/From the editor|NINETEEN MORE YEARS! NINETEEN MORE YEARS!]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Special report|Public Domain Day 2024]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Technology report|Wikipedia: A Multigenerational Pursuit]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/News and notes|In other news ... see ya in court!]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/In focus|The long road of a featured article candidate]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/In the media|What is plagiarism? Oklahoma Disneyland? Reaching a human being at Wikipedia?]]

* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/WikiProject report|WikiProjects Israel and Palestine]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Obituary|Anthony Bradbury]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Traffic report|The most viewed articles of 2023]]

* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Crossword|everybody gangsta till the style sheets start cascading]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Comix|Conflict resolution]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 12:51, 12 Январ 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=26044843 --&gt;

== ''The Signpost'': 31 January 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/News and notes|Wikipedian Osama Khalid celebrated his 30th birthday in jail]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/Opinion|Until it happens to you]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/Disinformation report|How paid editors squeeze you dry]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/In the media|Katherine Maher new NPR CEO, go check Wikipedia, race in the race]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/In focus|The long road of a featured article candidate, part 2]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/Recent research|Croatian takeover was enabled by &quot;lack of bureaucratic openness and rules constraining [admins]&quot;]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/Comix|We've all got to start somewhere]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/Traffic report|DJ, gonna burn this goddamn house right down]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15:16, 31 Январ 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=26086360 --&gt;

== Request for global bot flag for CommonsDelinker ==

Hello! 

This is a notification to let you know that a new request for the [[m:Special:MyLanguage/Bot policy#Global bots|global bot]] flag for [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] has been started. 

Please note that the request will remain open for 14 days starting today. You can leave a comment or opinion on [[m:Steward requests/Bot status#Global bot status requests|the relevant page]]! 

Best regards --[[m:User:Superpes15|Superpes15]] ([[m:User talk:Superpes15|talk]])
&lt;!-- Message sent by User:Superpes15@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&amp;oldid=25384075 --&gt;

== ''The Signpost'': 13 February 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/News and notes|Wikimedia Russia director declared &quot;foreign agent&quot; by Russian gov; EU prepares to pile on the papers]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Disinformation report|How low can the scammers go?]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Gallery|Before and After: Why you don't need to touch grass to dramatically improve images of flora and fauna]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/In the media|Speaking in tongues, toeing the line, and dressing the part]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Serendipity|Is this guy the same as the one who was a Nazi?]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Traffic report|Griselda, Nikki, Carl, Jannik and two types of football]]

* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Crossword|Our crossword to bear]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Comix|Strongly]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:38, 13 феврали 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=26223997 --&gt;

== ''The Signpost'': 2 March 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/News and notes|Wikimedia enters US Supreme court hearings as &quot;the dolphin inadvertently caught in the net&quot;]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/Recent research|Images on Wikipedia &quot;amplify gender bias&quot;]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/In the media|The Scottish Parliament gets involved, a wikirace on live TV, and the Foundation's CTO goes on record]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/Obituary|Vami_IV]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/Traffic report|Supervalentinefilmbowlday]]

* WikiCup report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/WikiCup report|High-scoring WikiCup first round comes to a close]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:03, 2 марти 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=26310391 --&gt;

== ''The Signpost'': 29 March 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Technology report|Millions of readers still seeing broken pages as &quot;temporary&quot; disabling of graph extension nears its second year]]

* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Interview|Interview on Wikimedia Foundation fundraising and finance strategy]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Special report|19-page PDF accuses Wikipedia of bias against Israel, suggests editors be forced to reveal their real names, and demands a new feature allowing people to view the history of Wikipedia articles]]

* Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Op-Ed|Wikipedia in the age of personality-driven knowledge]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Recent research|&quot;Newcomer Homepage&quot; feature mostly fails to boost new editors]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/News and notes|Universal Code of Conduct Coordinating Committee Charter ratified]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/In the media|&quot;For me it’s the autism&quot;: AARoard editors on the fork more traveled]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Traffic report|He rules over everything, on the land called planet Dune]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Humour|Letters from the editors]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Comix|Layout issue]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:42, 29 марти 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=26349119 --&gt;

== ''The Signpost'': 25 April 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/In the media|Censorship and wikiwashing looming over RuWiki, edit wars over San Francisco politics and another wikirace on live TV]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/News and notes|A sigh of relief for open access as Italy makes a slight U-turn on their cultural heritage reproduction law]]

* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/WikiConference report|WikiConference North America 2023 in Toronto recap]]

* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/WikiProject report|WikiProject Newspapers (Not WP:NOTNEWS)]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/Recent research|New survey of over 100,000 Wikipedia users]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/Traffic report|O.J., cricket and a three body problem]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:51, 25 апрели 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=26669718 --&gt;

== ''The Signpost'': 16 May 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/News and notes|Democracy in action: multiple elections]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/Special report|Will the new RfA reform come to the rescue of administrators?]]

* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/Arbitration report|Ruined temples for posterity to ponder over – arbitration from '22 to '24]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/In the media|Deadnames on the French Wikipedia, and a duel between Russian wikis]]

* Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/Op-Ed|Wikidata to split as sheer volume of information overloads infrastructure]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/Comix|Generations]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/Traffic report|Crawl out through the fallout, baby]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:00, 16 май 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=26773320 --&gt;

== ''The Signpost'': 8 June 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/News and notes|Wikimedia Foundation publishes its Form 990 for fiscal year 2022-2023]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Technology report|New Page Patrol receives a much-needed software upgrade]]

* Deletion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Deletion report|The lore of Kalloor]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/In the media|National cable networks get in on the action arguing about what the first sentence of a Wikipedia article ought to say]]

* News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/News from the WMF|Progress on the plan — how the Wikimedia Foundation advanced on its Annual Plan goals during the first half of fiscal year 2023-2024]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Opinion|Public response to the editors of Settler Colonial Studies]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Recent research|ChatGPT did not kill Wikipedia, but might have reduced its growth]]

* Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Featured content|We didn't start the wiki]]

* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Essay|No queerphobia]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Special report|RetractionBot is back to life!]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Traffic report|Chimps, Eurovision, and the return of the Baby Reindeer]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Comix|The Wikipediholic Family]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Humour|Wikipedia rattled by sophisticated cyberattack of schoolboy typing &quot;balls&quot; in infobox]]

* Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Concept|Palimpsestuous]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 12:29, 8 июни 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=26803274 --&gt;

== ''The Signpost'': 4 July 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/News and notes|WMF board elections and fundraising updates]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Special report|Wikimedia Movement Charter ratification vote underway, new Council may surpass power of Board]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/In focus|How the Russian Wikipedia keeps it clean despite having just a couple dozen administatrors]]

* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Discussion report|Wikipedians are hung up on the meaning of Madonna]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/In the media|War and information in war and politics]]

* Sister projects: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Sister projects|On editing Wikisource]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Obituary|Hanif Al Husaini, Salazarov and Hyacinth]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Opinion|Etika: a Pop Culture Champion]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Gallery|Spokane Willy's photos]]

* Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Op-Ed|Why you should not vote in the 2024 WMF BoT elections]]

* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Crossword|On a day of independence, beat crosswords into crossploughshares]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Humour|A joke]]

* Cobwebs: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Cobwebs|Counting to a billion — manuscripts don't burn]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Recent research|Is Wikipedia Politically Biased? Perhaps]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Traffic report|Talking about you and me, and the games people play]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:42, 4 июли 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=26991487 --&gt;

== ''The Signpost'': 22 July 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/Discussion report|Internet users flock to Wikipedia to debate its image policy over Trump raised-fist photo]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/News and notes|Wikimedia community votes to ratify Movement Charter; Wikimedia Foundation opposes ratification]]

* News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/News from the WMF|Wikimedia Foundation Board resolution and vote on the proposed Movement Charter]]

* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/Essay|Reflections on editing and obsession]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/In the media|What's on Putin's fork, the court's docket, and in Harrison's book?]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/Obituary|JamesR]]

* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/Crossword|Vaguely bird-shaped crossword]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/Humour|Joe Biden withdraws RfA, Donald Trump selects co-nom]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 09:34, 22 июли 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=27085896 --&gt;

== ''The Signpost'': 14 August 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/In the media|Portland pol profile paid for from public purse]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Recent research|STORM: AI agents role-play as &quot;Wikipedia editors&quot; and &quot;experts&quot; to create Wikipedia-like articles, a more sophisticated effort than previous auto-generation systems]]

* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Discussion report|Twitter marks the spot]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/News and notes|Another Wikimania has concluded]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Special report|Nano or just nothing: Will nano go nuclear?]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Opinion|HouseBlaster's RfA debriefing]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Traffic report|Ball games, movies, elections, but nothing really ''weird'']]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Humour|I'm proud to be a template]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:52, 14 августи 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=27163580 --&gt;

== ''The Signpost'': 4 September 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/News and notes|WikiCup enters final round, MCDC wraps up activities, 17-year-old hoax article unmasked]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/In the media|AI is not playing games anymore. Is Wikipedia ready?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/Recent research|Simulated Wikipedia seen as less credible than ChatGPT and Alexa in experiment]]

* News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/News from the WMF|Meet the 12 candidates running in the WMF Board of Trustees election]]

* Wikimania: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/Wikimania|A month after Wikimania 2024]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/Serendipity|What it's like to be Wikimedian of the Year]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/Traffic report|After the gold rush]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/Humour|Local man halfway through rude reply no longer able to recall why he hates other editor]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:31, 4 сентябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=27280376 --&gt;

== ''The Signpost'': 26 September 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/In the media|Indian courts order Wikipedia to take down name of crime victim, and give up names of editors]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/Serendipity|A Wikipedian at the 2024 Paralympics]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/Opinion|asilvering's RfA debriefing]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/News and notes|Are you ready for admin elections?]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/Gallery|Are Ludd''ai''tes defending the English Wikipedia?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/Recent research|Article-writing AI is less &quot;prone to reasoning errors (or hallucinations)&quot; than human Wikipedia editors]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/Traffic report|Jump in the line, rock your body in time]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:15, 26 сентябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=27463206 --&gt;

== Global bot approval request for Leaderbot ==

{{int:hello}}!

I apologize for sending this message in English. {{int:please-translate}}.

In accordance to [[:m:Bot policy#Global bots|the policy]], this message is to notify you that there is a new approval request for a global bot.

The discussion is available at [[:m:Steward requests/Bot status#Global bot status for Leaderbot|Steward requests/Bot status#Global bot status for Leaderbot]] on Meta.

Thank you for your time.

Best regards,
[[User:EPIC|EPIC]] ([[User talk:EPIC|talk]]) 09:36, 15 октябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:EPIC@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&amp;oldid=26399716 --&gt;

== ''The Signpost'': 19 October 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/News and notes|One election's end, another election's beginning]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Recent research|&quot;As many as 5%&quot; of new English Wikipedia articles &quot;contain significant AI-generated content&quot;, says paper]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/In the media|Off to the races! Wikipedia wins!]]

* Contest: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Contest|A WikiCup for the underdeveloped world]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Traffic report|A scream breaks the still of the night]]

* Book review: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Book review|''The Editors'']]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Humour|The Newspaper Editors]]

* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Crossword|Spilled Coffee Mug]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:17, 19 октябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=27606308 --&gt;

== ''The Signpost'': 6 November 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/From the editors|Editing Wikipedia should not be a crime]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/News and notes|Wikimedia Foundation shares ANI lawsuit updates; first admin elections appoint eleven sysops; first admin recalls opened; temporary accounts coming soon?]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/In the media|An old scrimmage, politics and purported libel]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/Special report|Wikipedia editors face litigation, censorship]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/Gallery|Why you should take more photos and upload them]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/In focus|Questions and answers about the court case]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/Traffic report|Twisted tricks or tempting treats?]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/Technology report|Wikimedia tech, the Asian News International case, and the ultra-rare BLACKLOCK]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/Humour|Man quietly slinks away from talk page argument after realizing his argument dumb, wrong]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:08, 6 ноябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=27684085 --&gt;

== ''The Signpost'': 18 November 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-18/News and notes|Open letter to WMF about court case breaks one thousand signatures, big arb case declined, U4C begins accepting cases]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-18/In the media|Summons issued for Wikipedia editors by Indian court, &quot;Gaza genocide&quot; RfC close in news, old admin Gwern now big AI guy, and a &quot;spectrum of reluctance&quot; over Australian place names]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-18/Recent research|SPINACH: AI help for asking Wikidata &quot;challenging real-world questions&quot;]]

* News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-18/News from the WMF|Wikimedia Foundation and Wikimedia Endowment audit reports: FY 2023–2024]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-18/Traffic report|Well, let us share with you our knowledge, about the electoral college]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 23:46, 18 ноябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=27733567 --&gt;

== ''The Signpost'': 24 December 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/News and notes|Responsibilities and liabilities as a &quot;Very Large Online Platform&quot;]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Op-ed|Beeblebrox on Wikipediocracy, the Committee, and everything]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Opinion|Graham87 on being the first-ever administrator recall subject]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/In the media|Delhi High Court considers ''Caravan'' and ''Ken'' for evaluating the ANI vs. WMF case]]

* From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/From the archives|Where to draw the line in reporting?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Recent research|&quot;Wikipedia editors are quite prosocial&quot;, but those motivated by &quot;social image&quot; may put quantity over quality]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Humour|Backlash over Santa Claus' Wikipedia article intensifies]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Gallery|A feast of holidays and carols]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Traffic report|Was a long and dark December]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 00:04, 25 Декабри 2024 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=27936465 --&gt;

== ''The Signpost'': 15 January 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/From the editors|Looking back, looking forward]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Traffic report|The most viewed articles of 2024]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/In the media|Will you be targeted?]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Technology report|New Calculator template brings interactivity at last]]

* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Essay|Meet the Canadian who holds the longest editing streak on Wikipedia]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Opinion|Reflections one score hence]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/News and notes|It's a new dawn, it's a new day, it's a new life for me... and I'm feeling free]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Serendipity|What we've left behind, and where we want to go next]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Op-ed|Elon Musk and the right on Wikipedia]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/In focus|Twenty years of The Signpost: What did it take?]]

* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Arbitration report|Analyzing commonalities of some contentious topics]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Humour|How to make friends on Wikipedia]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:57, 15 Январ 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=28061132 --&gt;

== ''The Signpost'': 7 February 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Recent research|GPT-4 writes better edit summaries than human Wikipedians]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/News and notes|Let's talk!]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Opinion|Fathoms Below, but over the moon]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/In the media|Wikipedia is an extension of legacy media propaganda, says Elon Musk]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Community view|24th Wikipedia Day in New York City]]

* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Arbitration report|Palestine-Israel articles 5 has closed]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Traffic report|A wild drive]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:59, 7 феврали 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=28179470 --&gt;

== ''The Signpost'': 27 February 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/News and notes|Administrator elections up for reapproval and 1bil GET snagged on Commons]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Serendipity|Guinea-Bissau Heritage from Commons to the World]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Technology report|Hear that? The wikis go silent twice a year]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/In the media|The end of the world]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Recent research|What's known about how readers navigate Wikipedia; Italian Wikipedia hardest to read]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Opinion|Sennecaster's RfA debriefing]]

* Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Tips and tricks|One year after this article is posted, will every single article on Wikipedia have a short description?]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Community view|Open letter from French Wikipedians says &quot;no&quot; to intimidation of volunteer contributors]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Traffic report|Temporary scars, February stars]]

* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Essay|The source, the whole source, and nothing but the source]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Obituary|Ümüt Çınar (Kmoksy) and Vinícius Medina Kern (Vmkern)]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:31, 27 феврали 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=28313070 --&gt;

== ''The Signpost'': 22 March 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/From the editor|''Hanami'']]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/News and notes|Deeper look at takedowns targeting Wikipedia]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/In the media|The good, the bad, and the unusual]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Recent research|Explaining the disappointing history of Flagged Revisions; and what's the impact of ChatGPT on Wikipedia so far?]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Traffic report|All the world's a stage, we are merely players...]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Gallery|WikiPortraits rule!]]

* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Essay|Unusual biographical images]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Obituary|Rest in peace]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:11, 22 марти 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=28391577 --&gt;

== ''The Signpost'': 9 April 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Special report|Wikipedian and physician Ziyad al-Sufiani reportedly released from Saudi prison]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/In focus|WMF to explore &quot;common standards&quot; for NPOV policies; implications for project autonomy remain unclear]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/In the media|Indian judges demand removal of content critical of Asian News International]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/News and notes|35,000 user accounts compromised, locked in attempted credential-stuffing attack]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Op-ed|How crawlers impact the operations of the Wikimedia projects]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Opinion|Crawlers, hogs and gorillas]]

* Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Debriefing|Giraffer's RfA debriefing]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Obituary|RHaworth, TomCat4680 and PawełMM]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Traffic report|Heigh-Ho, Heigh-Ho, off to report we go...]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/News from Diff|Strengthening Wikipedia’s neutral point of view]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Comix|Thirteen]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 18:25, 9 апрели 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=28494227 --&gt;

== Global bot approval request for KiranBOT ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:hello}}!

I apologise for sending the message in English. {{int:please-translate}}.

In accordance to [[:m:Bot policy#Global bots|the policy]], this message is to notify you that there is a new approval request for a global bot.

The discussion is available at [[:m:Steward requests/Bot status#Global bot status for KiranBOT|Steward requests/Bot status#Global bot status for KiranBOT]] on Meta.&lt;br /&gt;Kindly note that the request will remain open for 14 days starting today.

Thank you for your time.

Best regards,&lt;br /&gt;[[Корбар:Usernamekiran|Usernamekiran]] ([[Баҳси корбар:Usernamekiran|баҳс]]) 09:29, 19 апрели 2025 (UTC)

&lt;!-- Message manually sent by User:usernamekiran@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&amp;oldid=28423712 --&gt;

== ''The Signpost'': 1 May 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News and notes|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News and notes]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In the media|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In the media]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Recent research|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Recent research]]

* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Arbitration report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Arbitration report]]

* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Discussion report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Discussion report]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Traffic report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Traffic report]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Disinformation report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Disinformation report]]

* News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News from the WMF|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News from the WMF]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Humour|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Humour]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Comix|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Comix]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In focus|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In focus]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Community view|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Community view]]

* Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Debriefing|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Debriefing]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Gallery|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Gallery]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Obituary|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Obituary]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:20, 1 май 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=28562138 --&gt;

== ''The Signpost'': 14 May 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/News and notes|WMF to kick off new-CEO quest as Iskandar preps to move on — Supreme Court nixes gag of Wiki page for other India court row on ANI — code-heads give fix-up date for Charts in lieu of long-dead Graph gizmo]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/In the media|Wikimedia Foundation sues over UK government decision that might require identity verification of editors worldwide]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Disinformation report|What does Jay-Z know about Wikipedia?]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/In focus|On the hunt for sources: Swedish AfD discussions]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Technology report|WMF introduces unique but privacy-preserving browser cookie]]

* Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Debriefing|Goldsztajn's RfA debriefing]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Obituary|Max Lum (User:ICOHBuzz)]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 2)]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Comix|Collection]]

* From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/From the archives|Humor from the Archives]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:01, 14 май 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=28671646 --&gt;

== ''The Signpost'': 24 June 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/News and notes|Happy 7 millionth!]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/In the media|Playing professor pong with prosecutorial discretion]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Disinformation report|Pardon me, Mr. President, have you seen my socks?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Recent research|Wikipedia's political bias; &quot;Ethical&quot; LLMs accede to copyright owners' demands but ignore those of Wikipedians]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Traffic report|All Sinners, a future, all Saints, a past]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/News from Diff|Call for candidates is now open: Wikimedia Foundation Board of Trustees]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Opinion|Russian Wiki-fork flails, failing readers and editors]]

* Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Debriefing|EggRoll97's RfA&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; debriefing]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 3)]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Comix|Hamburgers]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:31, 24 июни 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=28849846 --&gt;

== ''The Signpost'': 18 July 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/News and notes|Is no WikiNews good WikiNews? — Election season returns!]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/In the media|How bad (or good) is Wikipedia?]]

* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/WikiProject report|WikiProject Medicine reaches milestone of zero unreferenced articles]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/In focus|Wikimania 2025: Connecting Wikimedians across the world for 20 years]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Recent research|Knowledge manipulation on Russia's Wikipedia fork; Marxist critique of Wikidata license; call to analyze power relations of Wikipedia]]

* News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/News from the WMF|Form 990 released for the Wikimedia Foundation’s fiscal year 2023-2024]]

* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Discussion report|Six thousand noticeboard discussions in 2025 electrically winnowed down to a hundred]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Comix|Divorce]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Opinion|Women are somewhat under-represented on the English-language Wikipedia, and other observations from analysis]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 4): The Future Of Wikimedia and Conclusion]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Obituary|Pvmoutside, Atomicjohn, Rdmoore6, Jaknouse, Morven, Martin of Sheffield, MarnetteD, Herewhy, BabelStone]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Traffic report|God only knows]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Humour|New forum created for people who don't care about Wikipedia]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:53, 18 июли 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=28903822 --&gt;

== ''The Signpost'': 9 August 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/News and notes|Court order snips out part of Wikipedia article, editors debate whether to frame shreds or pulp them]]

* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Discussion report|News from ANI, AN, RSN, BLPN, ELN, FTN, and NPOVN]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Disinformation report|The article in the most languages]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Community view|News from the Villages Pump]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/In the media|Disgrace, dive bars, deceased despots, and diverse dispatches]]

* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Crossword|Accidental typography]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Comix|best-laid schemes o' wikis an' men]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Traffic report|I'm not the antichrist or the Superman]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:27, 9 августи 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=29085669 --&gt;

== ''The Signpost'': 9 September 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/News and notes|Wikimedia Foundation loses a round in court]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/In the media|Congress probes, mayor whitewashed, AI stinks]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Disinformation report|A guide for Congress]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Recent research|Minority-language Wikipedias, and Wikidata for botanists]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Technology report|A new way to read Wikisource]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Traffic report|Check out some new ''Weapons'', weapon of choice]]

* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Essay|The one question]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:08, 9 сентябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=29233676 --&gt;

== ''The Signpost'': 2 October 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/News and notes|Larry Sanger returns with &quot;Nine Theses on Wikipedia&quot;; WMF publishes transparency report]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/In the media|Extraordinary eruption of &quot;EVIL&quot; explained]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Disinformation report|Emails from a paid editing client]]

* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Discussion report|Sourcing, conduct, policy and LLMs: another 1,339 threads analyzed]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Community view|The pressing questions of the modern WWW, as seen from the Village Pump]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Recent research|Is Wikipedia a merchant of (non-)doubt for glyphosate?; eight projects awarded Wikimedia Research Fund grants]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Opinion|Some disputes aren't worth it]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Obituary|Michael Q. Schmidt]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Traffic report|Death, hear me call your name]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Comix|A grand spectacle]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:55, 2 октябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=29367448 --&gt;

== ''The Signpost'': 20 October 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/News and notes|Board shuffles, LLM blocks increase, IPs are going away]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Special report|The election that isn't]]

* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Interview|The BoT bump]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/In the media|An incident at WikiConference North America; WMF reports AI-related traffic drop and explains Wikipedia to US conservatives]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Traffic report|One click after another]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Humour|Wikipedia pay rates]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:45, 20 октябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=29377595 --&gt;

== Global bot approval request for SchlurcherBot ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:hello}}! {{#ifeq:{{CONTENTLANGUAGE}}|en||I apologize for sending this message in English. {{int:please-translate}}.}}

In accordance to [[:m:Bot policy#Global bots|the policy]], this message is to notify you that there is a new approval request for a global bot.

The discussion is available at [[:m:Steward_requests/Bot_status#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Steward_requests/Bot_status#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot]] on Meta-Wiki. All Wikimedia community members are invited to participate.

Thank you for your time.

Best regards, [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 22:10, 21 октябри 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&amp;oldid=29480590 --&gt;

== ''The Signpost'': 10 November 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/News and notes|Temporary accounts go live and WMF board member self-suspends]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Community view|Six Wikipedians' thoughts on Grokipedia, and the humanity of it all]]

* Wikicup report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Wikicup report|BeanieFan11, WikiCup victor of 2025, covers the results]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/In the media|Jimbo's book, an argument about genocide, and a train of shame]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Recent research|Taking stock of the 2024–2025 research grants]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Opinion|With Grokipedia, top-down control of knowledge is new again]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Obituary|Struway]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Traffic report|The documentaried, the disowned, the deceased, Diwali and the Dodgers]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Comix|Head of steam]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 12:56, 10 ноябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=29568932 --&gt;

== ''The Signpost'': 1 December 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/News and notes|Election cycles come and go, and Wikimedia Foundation achieves record revenue in 2024–2025!]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/In the media|Wales walk-off, antisemitism, supernatural powers, feminism turmoil, saints, and sex]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Recent research|At least 80 million inconsistent facts on Wikipedia – can AI help find them?]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Disinformation report|Epstein email exchanges planned strategy, edits and reported progress]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Traffic report|It's a family affair]]

* Book review: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Book review|''The Seven Rules of Trust'']]

* From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/From the archives|&quot;I have been asked by Jeffrey Epstein ...&quot;]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Humour|An interview with Wikipe-tan]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Opinion|AI finds errors in 90% of Wikipedia's best articles]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Serendipity|Highlights from the itWikiCon 2025]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Comix|Madness]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 00:16, 1 Декабри 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=29700455 --&gt;

== ''The Signpost'': 17 December 2025 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Interview|Part 1: Bernadette Meehan]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/News and notes|We're gonna have a party!]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/In the media|The &quot;bigg&quot; bosses: Robertsky and the Pope]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Traffic report|Death and stranger things]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Gallery|A feast of holidays and carols]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Obituary|Michal Lewi (Iwelam) and Alan R. King (A R King)]]

* Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Concept|List of xxtreme sports (redirected from Electrojousting)]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Comix|display: flex-inline;]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:05, 17 Декабри 2025 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=29700455 --&gt;

== ''The Signpost'': 15 January 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/News and notes|Wikipedia's 25th anniversary is here!]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Special report|Wikipedia at 25: A Wake-Up Call]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Serendipity|The WMF wants to buy you books!]]

* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/WikiProject report|Time for a health check: the Vital Signs 2026 campaign]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/In the media|Fake Acting President Trump and a Wikipedia infobox]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Community view|The inbox behind Wikipedia]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Recent research|Art museums on Wikidata; comparing three comparisons of Grokipedia and Wikipedia]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Traffic report|Tonight I'm gonna rock you]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Comix|Oh come on man.]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15:18, 15 Январ 2026 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=29899914 --&gt;

== ''The Signpost'': 29 January 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Traffic report|The most viewed articles of 2025]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News and notes|Good news... but also bad news for the Public Domain]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News from Diff|Solving puzzles together]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/In the media|Every view on the 25th anniversary of everything]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Comix|Perspectives]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:31, 29 Январ 2026 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=29988053 --&gt;

== ''The Signpost'': 17 February 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]]

* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:03, 17 феврали 2026 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30039447 --&gt;

== ''The Signpost'': 10 March 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is &quot;Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes&quot; cited in &quot;List of tallest buildings in Chicago&quot;?]]

* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]]

* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]]

* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|&quot;It will never happen&quot;]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:14, 10 марти 2026 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30121359 --&gt;

== ''The Signpost'': 31 March 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]]

* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:08, 31 марти 2026 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30329870 --&gt;

== ''The Signpost'': 21 April 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:50, 21 апрели 2026 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30434643 --&gt;

== ''The Signpost'': 22 May 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]]

* Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:19, 22 май 2026 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30513885 --&gt;

== ''The Signpost'': 21 June 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]]

* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:21, 21 июни 2026 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30604303 --&gt;

== ''The Signpost'': 13 July 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News and notes|An exclusive club]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/In the media|Battle for a soul - who won?]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Opinion|We need to innovate with Wikimedia decision-making]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Recent research|LLMs and NPOV, 20 years of user blocks, Esperanto and Volapük Wikipedias]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News from Diff|How to host Wikicurious in your own community]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Community view|CUNY Newmark Wikimedian-in-Residence Quarterly Brief – April to June 2026]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Special report|Wikipedia escapes Category 1 designation under the UK Online Safety Act - for now]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/On the bright side|Fatherhood, weather, and diplomacy]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Op-ed|A Layup Easy Proposal for Wikimedia at 25: Spend 25% of Donations on the Community]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Traffic report|The grass was greener, the light was brighter]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Comix|schnozzed]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:27, 13 июли 2026 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30775662 --&gt;

== ''The Signpost'': 2 August 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In the media|Union drive, most prolific editor make headlines]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News and notes|Foundation rejects voluntary recognition of union, proposed board eligibility rules sharply restrict candidates]]

* WikiConference: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/WikiConference|&quot;Kurier, Signpost, wikipress: You can be a Wikimedia journalist&quot; - Wikimania presentation by User:Noé Recap]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In focus|Is Larry Sanger the co-founder of Wikipedia?]]

* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Arbitration report|Think, and not just about content]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News from Diff|Meet the Wikimedians of the Year 2026!]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/On the bright side|The beautiful game]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Traffic report|Odyssey and Oyarzabal]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Comix|Well-spotted]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:18, 2 августи 2026 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30775662 --&gt;

== ''The Signpost'': 24 August 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/News and notes|Union process progresses, unanswered questions about Littler Mendelson remain]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/In the media|Wikipedia editors save Sam Altman's life]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Recent research|Women in blue? Wikipedia's gender gap reverses in some areas]]

* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Discussion report|Again and Again]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Traffic report|Look out, here comes the Spider-Man!]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Humour|Her tastes, her Wikimania, her upcoming tour... Baby Globe reveals everything]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/On the bright side|The great outdoors]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Opinion|Are we embarrassed yet?]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Special report|Paris Syndrome: Labor Strife, AI Anxiety, and a Leadership Test at Wikimania 2026]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Comix|WP:FAOWN]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:25, 24 августи 2026 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30889666 --&gt;

== ''The Signpost'': 16 September 2026 ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/News and notes|The Balance of Power]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/In the media|Shocking photos may be changed on Wikipedia]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Disinformation report|Have UN Secretary-General candidates manipulated Wikipedia?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Recent research|Google's AI overviews may have reduced search engine referrals to English Wikipedia by 5%]]

* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/WikiConference report|The backwater symbiosis – reflections from Wiki Conference India 2026]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Traffic report|Heaven let your light shine down]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Serendipity|Wikipedia Family Mosh Pit]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Obituary|Passing of Gobonobo, community leader advocating for women and minorities]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/On the bright side|Fantasy video games, hopeful science fiction, and the change of seasons]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Comix|The Adventure of the Unknown Corpse]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:11, 16 сентябри 2026 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=31028446 --&gt;

== ''The Signpost'': 13 October 2026 ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/News and notes|AELECT returns, Jimbo gives a union update, VisualEditor is now default]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Serendipity|From a rare portrait of a female millionaire in Nancy to a Japanese painter in Lyon]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Obituary|Doug Weller]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/In the media|A(I)pocalypses afoot]]

* WikiConference Report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/WikiConference Report|WikiConference 2026 &amp; the importance of in-person community]]

* By the numbers: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/By the numbers|Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/News from Diff|OpenAI &quot;rogue&quot; agent activities found on Wikimedia projects]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/On the bright side|Good people]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Op-ed|Who are our readers?]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Traffic report|This world is big and wild and half insane]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Comix|Fudging the numbers]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:46, 13 октябри 2026 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=31092234 --&gt;

== ''The Signpost'': 1 November 2026 ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/News and notes|AELECT5 concludes, a Wikimedian arrested for treason, and updates to GANs and FARs]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Recent research|How Wikipedians use (or don't use) LLMs; experienced editors contribute more to &quot;underproduced&quot; articles than newbies]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Disinformation report|Better bots or bothersome baby borgs?]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/In the media|Stop the internet, I was deleted]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/News from Diff|Why Wikimedia Is Speaking Up in a Major AI Copyright Case]]

* By the numbers: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/By the numbers|Wikipedian Nobel Prize 2026]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/On the bright side|Gone fishing]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Traffic report|October, and the articles are stripped bare]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/In focus|Two Roles, One Wikimedia Education Ecosystem]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Comix|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Comix]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:52, 1 ноябри 2026 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=31191200 --&gt;</text>
      <sha1>1yt96ice99sl6nv5lnz19rs8tvi70mr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марказҳои динӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141203</id>
    <revision>
      <id>1491804</id>
      <parentid>1294352</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:07:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>163</id>
      </contributor>
      <comment>Replacing The_courtyard_of_the_Grand_Masjid_Imam_Tirmizi.jpg with [[File:Grand_masjid_Khadji_Ykuba,_Dushanbe_4.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: исправление).</comment>
      <origin>1491804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2618" sha1="dw64bh5w23g8k4w8zvznad9m1rwjlca" xml:space="preserve">[[File:Grand masjid Khadji Ykuba, Dushanbe 4.jpg|thumb|[[Маcҷиди Ҳоҷӣ Яъқуб]] шаҳри [[Душанбе]]]]
[[Акс:Ismaili Center, Dushanbe.jpg|thumb|Маркази исмоилӣ, шаҳри [[Душанбе]]]]
'''Марказҳои динӣ''' — дар Ҷумҳурии Тоҷикистон муассисаи динӣ буда, бо мақсади қонеъ гардондани эҳтиёҷоти динии шаҳрвандон ва қонеъ намудани эҳтиёҷоти динй таъсис гардида, мувофиқи сохтори худ амал мекунад, кормандони худро мувофиқи оинномаҳояшон (низомномаҳояшон) хоста мегиранд, таъйину иваз менамоянд. Онҳо иттиҳодияҳои диниро намояндагӣ мекунанд ва аз ин хусус ба мақоми давлатӣ оид ба дин ва мақомоти давлатии маҳаллӣ хабар медиҳанд. Марказҳои динӣ дар ҶТ мустақиланд. Онҳо метавонанд дар таъсис ва фаъолияти ташкилотҳои динии байналхалқӣ иштирок намоянд (моддаҳои 7 ва 9 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи дин ва ташкилотҳои динй» аз [[1 декабр]]и [[соли 1994]]).&lt;ref&gt;Фарҳанги  истилоҳоти  ҳуқуқ   /  Зери  таҳрири  Маҳмудов М.А. — Душанбе: ЭР-граф, 2009. —  с. 278&lt;/ref&gt;

Дар пойтахти Ҷумҳурии [[Тоҷикистон]] шаҳри [[Душанбе]] чунин марказҳо фаъолият доранд:
* Маркази исломӣ (суннӣ-ҳанафӣ), дар [[Маcҷиди Ҳоҷӣ Яъқуб]] 
* Маркази исмоилӣ, 
* Маркази масеҳии мазҳаби православӣ – (русӣ: Свято-Николский собор), 
* Маркази масеҳии адвентистҳо (русӣ: Кирха адвентистов седьмого дня), 
* Маркази  масеҳии (русӣ: Костёл Святого Йозефа) 
* Маркази яҳудиён (русӣ: Синагога) фаъолият доранд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
 
{{Масҷид-ноппура}}

[[Гурӯҳ:Маcҷидҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Душанбе]]</text>
      <sha1>dw64bh5w23g8k4w8zvznad9m1rwjlca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Патрик Стюарт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143449</id>
    <revision>
      <id>1491769</id>
      <parentid>1225476</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:56:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ҷамшед Ғафуров</username>
        <id>26805</id>
      </contributor>
      <origin>1491769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1798" sha1="3nx11l5n8mv2zn00z9fyuh564xhpjdj" xml:space="preserve">{{Синамогар}}
Сэр '''Патрик Хюс Стюарт''' ({{lang-en|Patrick Hewes Stewart}} [[13 июл]]и [[1940]], [[Мирфилд]], [[Британияи Кабир]] - [[28 октябр]]и [[2026]], [[Лос-Анҷелес]], [[Калифорния]], [[ИМА]]) — ҳунарпешаи [[телевизион]], [[театр]] ва [[синамо]]и [[Британияи Кабир|бритониёӣ]]

== Эҷодиёт ==
Ба ғайр аз корманди театрӣ, дар телевизион низ нақш бозидааст (капитан Ахав дар «[[Моби Дик]]», [[Жан-Люк Пикар|капитан Пикар]] дар телесериали «[[Роҳи осмонӣ: Насли дигар]]», [[1987]]—[[1994]]) ва дар кино (профессор Чарлз Фрэнсис Ксавер дар франшизаи «[[Одамони Икс (феҳристи филмҳо)|Одамони Икс]]», Гурни Халлек дар «[[Дюна (филм)|Дюна]]»).
== Эҷодиёт дар синамо ==
{{васеъкунии фасл}}
== Ҳаёти шахсӣ ==
{{васеъкунии фасл}}
== Филмнома ==
{{васеъкунии фасл}}
== Ҷоизаҳо ==
{{васеъкунии фасл}}

 
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони театри Британияи Кабир]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Британияи Кабир]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Британияи Кабир]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]]</text>
      <sha1>3nx11l5n8mv2zn00z9fyuh564xhpjdj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алберт Дода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151079</id>
    <revision>
      <id>1491770</id>
      <parentid>1459014</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T00:26:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostojewskij</username>
        <id>10891</id>
      </contributor>
      <comment>[[Тирaне]] ➯ [[Тирана]]</comment>
      <origin>1491770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2763" sha1="ruiaqm9moe9qmlsemrjavb5uob2sbop" xml:space="preserve">{{Варақаи футболбоз
 |embed = no
 |ном = Aлберт Додa
 |акс = 
 |андозаи_акс = 200
 |alt = 
 |шарҳи_акс = 
 |номи_пурра = Aлберт Додa&lt;br&gt;(Albert Doda)
 |ном_ҳангоми_таваллуд = 
 |таърихи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|df=yes|1994|4|5}}
 |макони_таваллуд = [[Тирана]], [[Албания]]&lt;ref group=қайд&gt;[[:en:Albania|Albania]], [[:en:Tiranë|Tiranë]]&lt;/ref&gt;
 |таърихи_вафот = 
 |макони_вафот = 
 |қад = 
 |мавқеъ = {{afp|DF}}
 |бошгоҳи_кунунӣ = {{расми парчам|Албания}} [[Вaлбонa (бошгоҳи футболӣ)|Вaлбонa]][[:en:KF Valbona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |рақам = 5

 |солҳои_ҷавонӣ1 = –2013
 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = {{расми парчам|Албания}} [[Тирaнa (бошгоҳи футболӣ)|Тирaнa]][[:en:KF Tirana|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]

 |солҳо1 = 2013
 |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Албания}} [[Тирaнa Б (бошгоҳи футболӣ)|Тирaнa Б]][[:en:KF Tirana B|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо1 = 
 |голҳо1 = 
 |солҳо2 = 2013
 |бошгоҳҳо2 = KS Tërbuni Pukë[[:en:KS Tërbuni Pukë|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо2 = 
 |голҳо2 = 
 |солҳо3 = 2014–
 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Албания}} [[Вaлбонa (бошгоҳи футболӣ)|Вaлбонa]][[:en:KF Valbona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо3 = 
 |голҳо3 =

 |солҳои_умумӣ = 
 |баромадҳои_умумӣ = 
 |голҳои_умумӣ =

 |шаблонҳои_медал-title = 
 |шаблонҳои_медал = 
 |шаблонҳои_медал-expand = 
 |module = 
 |азнавсозии_бошгоҳ = 
 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = 
 }}
'''Aлберт Додa''' (тав. [[5 апрел|5 апрели]] [[1994]]) —  футболбози [[Албания|Албанӣ]], {{afp|df}}.&lt;ref&gt;[[:en:Albert Doda|Albert Doda]]&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}

== Маснади бошгоҳӣ ==

== Мунтахаби миллӣ ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}

__FORCETOC__

[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1994]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 5 апрел]]
[[Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Албания]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони Б.Ф. Тирaнa Б]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони KS Tërbuni Pukë]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони Б.Ф. Вaлбонa]]


{{Albania-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>ruiaqm9moe9qmlsemrjavb5uob2sbop</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мижакдорон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>206090</id>
    <revision>
      <id>1491807</id>
      <parentid>1246535</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:16:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1491807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7865" sha1="6zx3g9a1j2f7j90m2tj8tuqvkduiv05" xml:space="preserve">{{Таксон
| image file  = Tetrahymena thermophila.png
| image title = Инфузория ''Tetrahymena thermophila'' (конфокальная лазерная микроскопия)
| image descr = Инфузория ''[[Tetrahymena thermophila]]''&lt;br&gt;([[конфокальный микроскоп|конфокальная лазерная микроскопия]])
| regnum      = Протистҳо
| rang        = Тип
| latin       = Ciliophora
| author      = [[Doflein]], [[соли 1901 дар илм|1901]]
| wikispecies = Ciliophora
}}
'''Инфузорияҳо''', ё '''патакчаҳо''' ({{lang-la|Ciliophora}}) — тип протистҳо аз гурӯҳи Alveolata.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}
'''Инфузорияҳо''' (Ciliophora) — силиатҳо, зертипи эукариотҳои якҳуҷайраи мижгоншакл (протистҳо) аз типи Alveolata (қаблан типи содатаринҳо номида мешуд).  

Дар дунё беш аз 8 ҳазор намуди Инфузорияҳо маълум аст. Инфузорияҳо дар баҳрҳо, обҳои ширин, хок, чашмаҳои гарм, айсбергҳо ва биёбонҳо зиндагӣ мекунанд. Дарозии ҳуҷайра аз 15 мкм то 3 мм. Инфузорияҳо дорои мижгонакҳои сершумор, кортекс (сохторҳои шабеҳ ба парда ва рӯпӯши скелет) ва ду гуна ҳаста (ҳастаи калони нашвӣ – макронеклеус ва ҳастаи хурди насловар – микронуклеус) буда, дар шакли конъюгатсия афзоиш меёбанд. Даҳони аксари Инфузорияҳо қифшакл буда, дар умқи он вакуолаҳои гувориш ҷой гирифтаанд. Вакуолаҳо дар даруни ҳуҷайра аз рӯи тартиби муайян ҳаракат карда, ғизо (бактерияҳо, обсабзҳои хурд)-ро ҳазм мекунанд; ғизои боқимонда, ки гувориш наёфтааст, тариқи экзотситоз аз сӯрохи махсус – ситопрокт хориҷ карда мешавад. Дар Инфузорияҳои обҳои ширин моеи зиёдатиро вакуолаҳои кашишёбанда хориҷ мекунанд.  

Мижгонакҳои Инфузорияҳо ба таври дарозрӯя ҷойгир шуда, дар назди сӯрохи даҳон бошад, тарвоза ҷой гирифтаанд. Онҳо барои ҳаракат (шино ва хазидан) ва раванди ғизогирӣ (зарраҳои ғизоро ҷониби даҳон равона мекунанд) муҳимманд. Мижгонакҳо шакли «пӯпак» (шабеҳи пой буда, барои «роҳ рафтан» кумак мерасонанд) ё қабза (мембранеллаҳо)-ро доранд. Кортекс аз пелликулаҳо (аз мембранаи ҳуҷайра ташаккул ёфтаанд) ва қабати алвеолаҳои рӯпӯш [ҳубобчаҳое, ки дар онҳо лавҳачаҳои полисахаридии сафедавӣ (мас., дар ҷинси Euplotes) ё калсийӣ (мас., дар ҷинси Coleps) гирд меоянд], ҳамчунин аз инфрасилиатураҳо, ки аз асоси мижгонак (кинетосома)-ҳо ҳосил шудаанд, иборат аст. Инфрасилиатураҳо аз ҳар (ё ҷуфти) кинетосома тавассути се решача (аз найчаҳои борик ва микрофиламентҳо иборат мебошанд) берун меоянд. Дар кортекс ҳамчунин узвҳои махсуси ҳимоя ва ҳуҷум – экструсомаҳо (масалан трихосистаҳо, токсиестаҳо, гаптотсистаҳо) мавҷуданд. Онҳо дар мавриди зарурат муҳтавои худро берун карда, «душман»-ро маҳв мекунанд. Бисёр Инфузорияҳо  даранда (мас., намояндагони ҷинси Didinium) буда, ба дигар содатаринҳо ҳамла мекунанд. Ғизои Инфузорияҳои калон аз ҷинси Dileptus ҷонварони серҳуҷайра мебошанд (онҳо гурӯҳ шуда, ба туъма дармеафтанд ва онро пора-пора карда мехӯранд). Бархе аз Инфузорияҳо , масалан, Torophrya, дар давраҳои баъдии рушд мижгонак ва даҳон надоранд; ҳуҷайраҳои курашакли онҳо шохакҳои ситоплазмавӣ (ҳассосак) доранд. Чунин Инфузорияҳо  бо ёрии экструс туъмаро карахт мекунанд ва муҳтавои он тавассути ҳассосак ба дохили ҳуҷайра гузаштан ҳазм мешавад. 

Инфузорияҳо  як ё чанд макронуклеус доранд, ки андоза ва сохторашон гуногун аст. Ҳастаи ҷисми Инфузорияҳо  дорои дастаи нопурраи генҳои такрорёбанда мебошад, ки ба мубодилаи моддаҳо мусоидат мекунанд. Онҳо ҳамчунин ҳастаҳои хурди диплоидии насловар – микронуклеус доранд, ки ахбори ирсиро ҳифз карда, дар фаъолияти ҳаётии ҳуҷайра ширкат надоранд, вале раванди фаъолияти ҷинсиро таъмин мекунанд. Ҳангоми алоқаи ҷинсӣ ду фарди як намуд ба ҳамдигар омехта, микронуклеусҳо бо роҳи мейоз тақсим мешаванд. Дар натиҷа дар ҳар фард 2-ададӣ ҳастаи гаплоидӣ (ҳастаҳои дигар тағйири шакл мекунанд) боқӣ мемонад, ки яке аз онҳо ба ҳуҷайраи шарик гузашта, бо ҳастаи он омезиш меёбад ва дастаи диплоидии хромосомаро барқарор мекунад. Баъди чунин мубодилаи маводди генетикӣ ҳамҷуфтҳо ҷудо мешаванд; макронуклеусҳо табоҳ гашта, такроран аз микронуклеусҳои модификатсияшуда барқарор мегарданд. Ҳар фарде, ки дар натиҷаи амалиёти ҷинсӣ ба вуҷуд омадааст, сарнасли клони нав маҳсуб мешавад. 

Аксари Инфузорияҳо озодзист мебошанд, вале намудҳои ҳамзист (масалан, дар шикамбаи ҳайвоноти жованда) ва ангал (масалан, ҷинсҳои ихтиофтириус, балантидияҳо) низ доранд. Инфузорияҳои обӣ барои тоза кардани гандобҳо ва чун ғизои моҳибачаҳо муҳим мебошанд. Инфузорияҳо яке аз гурӯҳҳои бештар таҳқиқшудаи эукариотҳо буда, дар пажӯҳишҳои илмӣ истифода мешаванд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инфузорияҳо|8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>6zx3g9a1j2f7j90m2tj8tuqvkduiv05</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491808</id>
      <parentid>1491807</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:17:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1491808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7906" sha1="hm42ratiz3ntzevh9vm7e76j75ef79y" xml:space="preserve">{{Таксон
| image file  = Tetrahymena thermophila.png
| image title = Инфузория ''Tetrahymena thermophila'' (конфокальная лазерная микроскопия)
| image descr = Инфузория ''[[Tetrahymena thermophila]]''&lt;br&gt;([[конфокальный микроскоп|конфокальная лазерная микроскопия]])
| regnum      = Протистҳо
| rang        = Тип
| latin       = Ciliophora
| author      = [[Doflein]], [[соли 1901 дар илм|1901]]
| wikispecies = Ciliophora
}}
'''Инфузорияҳо''', ё '''патакчаҳо''' ({{lang-la|Ciliophora}}) — тип протистҳо аз гурӯҳи Alveolata.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}
'''Инфузорияҳо''' (Ciliophora) — силиатҳо, зертипи эукариотҳои якҳуҷайраи мижгоншакл (протистҳо) аз типи Alveolata (қаблан типи содатаринҳо номида мешуд).  

Дар дунё беш аз 8 ҳазор намуди Инфузорияҳо маълум аст. Инфузорияҳо дар баҳрҳо, обҳои ширин, хок, чашмаҳои гарм, айсбергҳо ва биёбонҳо зиндагӣ мекунанд. Дарозии ҳуҷайра аз 15 мкм то 3 мм. Инфузорияҳо дорои мижгонакҳои сершумор, кортекс (сохторҳои шабеҳ ба парда ва рӯпӯши скелет) ва ду гуна ҳаста (ҳастаи калони нашвӣ – макронеклеус ва ҳастаи хурди насловар – микронуклеус) буда, дар шакли конъюгатсия афзоиш меёбанд. Даҳони аксари Инфузорияҳо қифшакл буда, дар умқи он вакуолаҳои гувориш ҷой гирифтаанд. Вакуолаҳо дар даруни ҳуҷайра аз рӯи тартиби муайян ҳаракат карда, ғизо (бактерияҳо, обсабзҳои хурд)-ро ҳазм мекунанд; ғизои боқимонда, ки гувориш наёфтааст, тариқи экзотситоз аз сӯрохи махсус – ситопрокт хориҷ карда мешавад. Дар Инфузорияҳои обҳои ширин моеи зиёдатиро вакуолаҳои кашишёбанда хориҷ мекунанд.  

Мижгонакҳои Инфузорияҳо ба таври дарозрӯя ҷойгир шуда, дар назди сӯрохи даҳон бошад, тарвоза ҷой гирифтаанд. Онҳо барои ҳаракат (шино ва хазидан) ва раванди ғизогирӣ (зарраҳои ғизоро ҷониби даҳон равона мекунанд) муҳимманд. Мижгонакҳо шакли «пӯпак» (шабеҳи пой буда, барои «роҳ рафтан» кумак мерасонанд) ё қабза (мембранеллаҳо)-ро доранд. Кортекс аз пелликулаҳо (аз мембранаи ҳуҷайра ташаккул ёфтаанд) ва қабати алвеолаҳои рӯпӯш [ҳубобчаҳое, ки дар онҳо лавҳачаҳои полисахаридии сафедавӣ (мас., дар ҷинси Euplotes) ё калсийӣ (мас., дар ҷинси Coleps) гирд меоянд], ҳамчунин аз инфрасилиатураҳо, ки аз асоси мижгонак (кинетосома)-ҳо ҳосил шудаанд, иборат аст. Инфрасилиатураҳо аз ҳар (ё ҷуфти) кинетосома тавассути се решача (аз найчаҳои борик ва микрофиламентҳо иборат мебошанд) берун меоянд. Дар кортекс ҳамчунин узвҳои махсуси ҳимоя ва ҳуҷум – экструсомаҳо (масалан трихосистаҳо, токсиестаҳо, гаптотсистаҳо) мавҷуданд. Онҳо дар мавриди зарурат муҳтавои худро берун карда, «душман»-ро маҳв мекунанд. Бисёр Инфузорияҳо  даранда (мас., намояндагони ҷинси Didinium) буда, ба дигар содатаринҳо ҳамла мекунанд. Ғизои Инфузорияҳои калон аз ҷинси Dileptus ҷонварони серҳуҷайра мебошанд (онҳо гурӯҳ шуда, ба туъма дармеафтанд ва онро пора-пора карда мехӯранд). Бархе аз Инфузорияҳо , масалан, Torophrya, дар давраҳои баъдии рушд мижгонак ва даҳон надоранд; ҳуҷайраҳои курашакли онҳо шохакҳои ситоплазмавӣ (ҳассосак) доранд. Чунин Инфузорияҳо  бо ёрии экструс туъмаро карахт мекунанд ва муҳтавои он тавассути ҳассосак ба дохили ҳуҷайра гузаштан ҳазм мешавад. 

Инфузорияҳо  як ё чанд макронуклеус доранд, ки андоза ва сохторашон гуногун аст. Ҳастаи ҷисми Инфузорияҳо  дорои дастаи нопурраи генҳои такрорёбанда мебошад, ки ба мубодилаи моддаҳо мусоидат мекунанд. Онҳо ҳамчунин ҳастаҳои хурди диплоидии насловар – микронуклеус доранд, ки ахбори ирсиро ҳифз карда, дар фаъолияти ҳаётии ҳуҷайра ширкат надоранд, вале раванди фаъолияти ҷинсиро таъмин мекунанд. Ҳангоми алоқаи ҷинсӣ ду фарди як намуд ба ҳамдигар омехта, микронуклеусҳо бо роҳи мейоз тақсим мешаванд. Дар натиҷа дар ҳар фард 2-ададӣ ҳастаи гаплоидӣ (ҳастаҳои дигар тағйири шакл мекунанд) боқӣ мемонад, ки яке аз онҳо ба ҳуҷайраи шарик гузашта, бо ҳастаи он омезиш меёбад ва дастаи диплоидии хромосомаро барқарор мекунад. Баъди чунин мубодилаи маводди генетикӣ ҳамҷуфтҳо ҷудо мешаванд; макронуклеусҳо табоҳ гашта, такроран аз микронуклеусҳои модификатсияшуда барқарор мегарданд. Ҳар фарде, ки дар натиҷаи амалиёти ҷинсӣ ба вуҷуд омадааст, сарнасли клони нав маҳсуб мешавад. 

Аксари Инфузорияҳо озодзист мебошанд, вале намудҳои ҳамзист (масалан, дар шикамбаи ҳайвоноти жованда) ва ангал (масалан, ҷинсҳои ихтиофтириус, балантидияҳо) низ доранд. Инфузорияҳои обӣ барои тоза кардани гандобҳо ва чун ғизои моҳибачаҳо муҳим мебошанд. Инфузорияҳо яке аз гурӯҳҳои бештар таҳқиқшудаи эукариотҳо буда, дар пажӯҳишҳои илмӣ истифода мешаванд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инфузорияҳо|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Биология]]</text>
      <sha1>hm42ratiz3ntzevh9vm7e76j75ef79y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491817</id>
      <parentid>1491808</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:12:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1491817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7913" sha1="5uaqaviie4pd19zj1dkqp1ajiiocsno" xml:space="preserve">{{Таксон
| image file  = Tetrahymena thermophila.png
| image title = Инфузория ''Tetrahymena thermophila'' (конфокальная лазерная микроскопия)
| image descr = Инфузория ''[[Tetrahymena thermophila]]''&lt;br&gt;([[конфокальный микроскоп|конфокальная лазерная микроскопия]])
| regnum      = Протистҳо
| rang        = Тип
| latin       = Ciliophora
| author      = [[Doflein]], [[соли 1901 дар илм|1901]]
| wikispecies = Ciliophora
}}
'''Инфузорияҳо''', ё '''патакчаҳо''' ({{lang-la|Ciliophora}}) — тип протистҳо аз гурӯҳи Alveolata.

Дар дунё беш аз 8 ҳазор намуди Инфузорияҳо маълум аст. Инфузорияҳо дар баҳрҳо, обҳои ширин, хок, чашмаҳои гарм, айсбергҳо ва биёбонҳо зиндагӣ мекунанд. Дарозии ҳуҷайра аз 15 мкм то 3 мм. Инфузорияҳо дорои мижгонакҳои сершумор, кортекс (сохторҳои шабеҳ ба парда ва рӯпӯши скелет) ва ду гуна ҳаста (ҳастаи калони нашвӣ – макронеклеус ва ҳастаи хурди насловар – микронуклеус) буда, дар шакли конъюгатсия афзоиш меёбанд. Даҳони аксари Инфузорияҳо қифшакл буда, дар умқи он вакуолаҳои гувориш ҷой гирифтаанд. Вакуолаҳо дар даруни ҳуҷайра аз рӯи тартиби муайян ҳаракат карда, ғизо (бактерияҳо, обсабзҳои хурд)-ро ҳазм мекунанд; ғизои боқимонда, ки гувориш наёфтааст, тариқи экзотситоз аз сӯрохи махсус – ситопрокт хориҷ карда мешавад. Дар Инфузорияҳои обҳои ширин моеи зиёдатиро вакуолаҳои кашишёбанда хориҷ мекунанд.  

Мижгонакҳои Инфузорияҳо ба таври дарозрӯя ҷойгир шуда, дар назди сӯрохи даҳон бошад, тарвоза ҷой гирифтаанд. Онҳо барои ҳаракат (шино ва хазидан) ва раванди ғизогирӣ (зарраҳои ғизоро ҷониби даҳон равона мекунанд) муҳимманд. Мижгонакҳо шакли «пӯпак» (шабеҳи пой буда, барои «роҳ рафтан» кумак мерасонанд) ё қабза (мембранеллаҳо)-ро доранд. Кортекс аз пелликулаҳо (аз мембранаи ҳуҷайра ташаккул ёфтаанд) ва қабати алвеолаҳои рӯпӯш [ҳубобчаҳое, ки дар онҳо лавҳачаҳои полисахаридии сафедавӣ (мас., дар ҷинси Euplotes) ё калсийӣ (масалан, дар ҷинси Coleps) гирд меоянд], ҳамчунин аз инфрасилиатураҳо, ки аз асоси мижгонак (кинетосома)-ҳо ҳосил шудаанд, иборат аст. Инфрасилиатураҳо аз ҳар (ё ҷуфти) кинетосома тавассути се решача (аз найчаҳои борик ва микрофиламентҳо иборат мебошанд) берун меоянд. Дар кортекс ҳамчунин узвҳои махсуси ҳимоя ва ҳуҷум – экструсомаҳо (масалан трихосистаҳо, токсиестаҳо, гаптотсистаҳо) мавҷуданд. Онҳо дар мавриди зарурат муҳтавои худро берун карда, «душман»-ро маҳв мекунанд. Бисёр Инфузорияҳо  даранда (мас., намояндагони ҷинси Didinium) буда, ба дигар содатаринҳо ҳамла мекунанд. Ғизои Инфузорияҳои калон аз ҷинси Dileptus ҷонварони серҳуҷайра мебошанд (онҳо гурӯҳ шуда, ба туъма дармеафтанд ва онро пора-пора карда мехӯранд). Бархе аз Инфузорияҳо , масалан, Torophrya, дар давраҳои баъдии рушд мижгонак ва даҳон надоранд; ҳуҷайраҳои курашакли онҳо шохакҳои ситоплазмавӣ (ҳассосак) доранд. Чунин Инфузорияҳо  бо ёрии экструс туъмаро карахт мекунанд ва муҳтавои он тавассути ҳассосак ба дохили ҳуҷайра гузаштан ҳазм мешавад. 

Инфузорияҳо  як ё чанд макронуклеус доранд, ки андоза ва сохторашон гуногун аст. Ҳастаи ҷисми Инфузорияҳо  дорои дастаи нопурраи генҳои такрорёбанда мебошад, ки ба мубодилаи моддаҳо мусоидат мекунанд. Онҳо ҳамчунин ҳастаҳои хурди диплоидии насловар – микронуклеус доранд, ки ахбори ирсиро ҳифз карда, дар фаъолияти ҳаётии ҳуҷайра ширкат надоранд, вале раванди фаъолияти ҷинсиро таъмин мекунанд. Ҳангоми алоқаи ҷинсӣ ду фарди як намуд ба ҳамдигар омехта, микронуклеусҳо бо роҳи мейоз тақсим мешаванд. Дар натиҷа дар ҳар фард 2-ададӣ ҳастаи гаплоидӣ (ҳастаҳои дигар тағйири шакл мекунанд) боқӣ мемонад, ки яке аз онҳо ба ҳуҷайраи шарик гузашта, бо ҳастаи он омезиш меёбад ва дастаи диплоидии хромосомаро барқарор мекунад. Баъди чунин мубодилаи маводди генетикӣ ҳамҷуфтҳо ҷудо мешаванд; макронуклеусҳо табоҳ гашта, такроран аз микронуклеусҳои модификатсияшуда барқарор мегарданд. Ҳар фарде, ки дар натиҷаи амалиёти ҷинсӣ ба вуҷуд омадааст, сарнасли клони нав маҳсуб мешавад. 

Аксари Инфузорияҳо озодзист мебошанд, вале намудҳои ҳамзист (масалан, дар шикамбаи ҳайвоноти жованда) ва ангал (масалан, ҷинсҳои ихтиофтириус, балантидияҳо) низ доранд. Инфузорияҳои обӣ барои тоза кардани гандобҳо ва чун ғизои моҳибачаҳо муҳим мебошанд. Инфузорияҳо яке аз гурӯҳҳои бештар таҳқиқшудаи эукариотҳо буда, дар пажӯҳишҳои илмӣ истифода мешаванд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}
'''Инфузорияҳо''' (Ciliophora) — силиатҳо, зертипи эукариотҳои якҳуҷайраи мижгоншакл (протистҳо) аз типи Alveolata (қаблан типи содатаринҳо номида мешуд).  

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инфузорияҳо|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Биология]]</text>
      <sha1>5uaqaviie4pd19zj1dkqp1ajiiocsno</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491819</id>
      <parentid>1491817</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:12:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1491819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7649" sha1="r4qtxlfcguj0k16q8l06nhov7x5tbix" xml:space="preserve">{{Таксон
| image file  = Tetrahymena thermophila.png
| image title = Инфузория ''Tetrahymena thermophila'' (конфокальная лазерная микроскопия)
| image descr = Инфузория ''[[Tetrahymena thermophila]]''&lt;br&gt;([[конфокальный микроскоп|конфокальная лазерная микроскопия]])
| regnum      = Протистҳо
| rang        = Тип
| latin       = Ciliophora
| author      = [[Doflein]], [[соли 1901 дар илм|1901]]
| wikispecies = Ciliophora
}}
'''Инфузорияҳо''', ё '''патакчаҳо''' ({{lang-la|Ciliophora}}) — тип протистҳо аз гурӯҳи Alveolata.

Дар дунё беш аз 8 ҳазор намуди Инфузорияҳо маълум аст. Инфузорияҳо дар баҳрҳо, обҳои ширин, хок, чашмаҳои гарм, айсбергҳо ва биёбонҳо зиндагӣ мекунанд. Дарозии ҳуҷайра аз 15 мкм то 3 мм. Инфузорияҳо дорои мижгонакҳои сершумор, кортекс (сохторҳои шабеҳ ба парда ва рӯпӯши скелет) ва ду гуна ҳаста (ҳастаи калони нашвӣ – макронеклеус ва ҳастаи хурди насловар – микронуклеус) буда, дар шакли конъюгатсия афзоиш меёбанд. Даҳони аксари Инфузорияҳо қифшакл буда, дар умқи он вакуолаҳои гувориш ҷой гирифтаанд. Вакуолаҳо дар даруни ҳуҷайра аз рӯи тартиби муайян ҳаракат карда, ғизо (бактерияҳо, обсабзҳои хурд)-ро ҳазм мекунанд; ғизои боқимонда, ки гувориш наёфтааст, тариқи экзотситоз аз сӯрохи махсус – ситопрокт хориҷ карда мешавад. Дар Инфузорияҳои обҳои ширин моеи зиёдатиро вакуолаҳои кашишёбанда хориҷ мекунанд.  

Мижгонакҳои Инфузорияҳо ба таври дарозрӯя ҷойгир шуда, дар назди сӯрохи даҳон бошад, тарвоза ҷой гирифтаанд. Онҳо барои ҳаракат (шино ва хазидан) ва раванди ғизогирӣ (зарраҳои ғизоро ҷониби даҳон равона мекунанд) муҳимманд. Мижгонакҳо шакли «пӯпак» (шабеҳи пой буда, барои «роҳ рафтан» кумак мерасонанд) ё қабза (мембранеллаҳо)-ро доранд. Кортекс аз пелликулаҳо (аз мембранаи ҳуҷайра ташаккул ёфтаанд) ва қабати алвеолаҳои рӯпӯш [ҳубобчаҳое, ки дар онҳо лавҳачаҳои полисахаридии сафедавӣ (мас., дар ҷинси Euplotes) ё калсийӣ (масалан, дар ҷинси Coleps) гирд меоянд], ҳамчунин аз инфрасилиатураҳо, ки аз асоси мижгонак (кинетосома)-ҳо ҳосил шудаанд, иборат аст. Инфрасилиатураҳо аз ҳар (ё ҷуфти) кинетосома тавассути се решача (аз найчаҳои борик ва микрофиламентҳо иборат мебошанд) берун меоянд. Дар кортекс ҳамчунин узвҳои махсуси ҳимоя ва ҳуҷум – экструсомаҳо (масалан трихосистаҳо, токсиестаҳо, гаптотсистаҳо) мавҷуданд. Онҳо дар мавриди зарурат муҳтавои худро берун карда, «душман»-ро маҳв мекунанд. Бисёр Инфузорияҳо  даранда (мас., намояндагони ҷинси Didinium) буда, ба дигар содатаринҳо ҳамла мекунанд. Ғизои Инфузорияҳои калон аз ҷинси Dileptus ҷонварони серҳуҷайра мебошанд (онҳо гурӯҳ шуда, ба туъма дармеафтанд ва онро пора-пора карда мехӯранд). Бархе аз Инфузорияҳо , масалан, Torophrya, дар давраҳои баъдии рушд мижгонак ва даҳон надоранд; ҳуҷайраҳои курашакли онҳо шохакҳои ситоплазмавӣ (ҳассосак) доранд. Чунин Инфузорияҳо  бо ёрии экструс туъмаро карахт мекунанд ва муҳтавои он тавассути ҳассосак ба дохили ҳуҷайра гузаштан ҳазм мешавад. 

Инфузорияҳо  як ё чанд макронуклеус доранд, ки андоза ва сохторашон гуногун аст. Ҳастаи ҷисми Инфузорияҳо  дорои дастаи нопурраи генҳои такрорёбанда мебошад, ки ба мубодилаи моддаҳо мусоидат мекунанд. Онҳо ҳамчунин ҳастаҳои хурди диплоидии насловар – микронуклеус доранд, ки ахбори ирсиро ҳифз карда, дар фаъолияти ҳаётии ҳуҷайра ширкат надоранд, вале раванди фаъолияти ҷинсиро таъмин мекунанд. Ҳангоми алоқаи ҷинсӣ ду фарди як намуд ба ҳамдигар омехта, микронуклеусҳо бо роҳи мейоз тақсим мешаванд. Дар натиҷа дар ҳар фард 2-ададӣ ҳастаи гаплоидӣ (ҳастаҳои дигар тағйири шакл мекунанд) боқӣ мемонад, ки яке аз онҳо ба ҳуҷайраи шарик гузашта, бо ҳастаи он омезиш меёбад ва дастаи диплоидии хромосомаро барқарор мекунад. Баъди чунин мубодилаи маводди генетикӣ ҳамҷуфтҳо ҷудо мешаванд; макронуклеусҳо табоҳ гашта, такроран аз микронуклеусҳои модификатсияшуда барқарор мегарданд. Ҳар фарде, ки дар натиҷаи амалиёти ҷинсӣ ба вуҷуд омадааст, сарнасли клони нав маҳсуб мешавад. 

Аксари Инфузорияҳо озодзист мебошанд, вале намудҳои ҳамзист (масалан, дар шикамбаи ҳайвоноти жованда) ва ангал (масалан, ҷинсҳои ихтиофтириус, балантидияҳо) низ доранд. Инфузорияҳои обӣ барои тоза кардани гандобҳо ва чун ғизои моҳибачаҳо муҳим мебошанд. Инфузорияҳо яке аз гурӯҳҳои бештар таҳқиқшудаи эукариотҳо буда, дар пажӯҳишҳои илмӣ истифода мешаванд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инфузорияҳо|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Биология]]</text>
      <sha1>r4qtxlfcguj0k16q8l06nhov7x5tbix</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491824</id>
      <parentid>1491819</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:54:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1491824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7600" sha1="n3yb2bd0tyebcpt29rvvy6bec7moczd" xml:space="preserve">{{Таксон
| image file  = Tetrahymena thermophila.png
| image title = Инфузория ''Tetrahymena thermophila'' (конфокальная лазерная микроскопия)
| image descr = Инфузория ''[[Tetrahymena thermophila]]''&lt;br&gt;([[конфокальный микроскоп|конфокальная лазерная микроскопия]])
| regnum      = Протистҳо
| rang        = Тип
| latin       = Ciliophora
| author      = [[Doflein]], [[соли 1901 дар илм|1901]]
| wikispecies = Ciliophora
}}
'''Инфузорияҳо''', ё '''патакчаҳо''' ({{lang-la|Ciliophora}}) — тип протистҳо аз гурӯҳи Alveolata.

Дар дунё беш аз 8 ҳазор намуди Инфузорияҳо маълум аст. Инфузорияҳо дар баҳрҳо, обҳои ширин, хок, чашмаҳои гарм, айсбергҳо ва биёбонҳо зиндагӣ мекунанд. Дарозии ҳуҷайра аз 15 мкм то 3 мм. Инфузорияҳо дорои мижгонакҳои сершумор, кортекс (сохторҳои шабеҳ ба парда ва рӯпӯши скелет) ва ду гуна ҳаста (ҳастаи калони нашвӣ – макронеклеус ва ҳастаи хурди насловар – микронуклеус) буда, дар шакли конъюгатсия афзоиш меёбанд. Даҳони аксари Инфузорияҳо қифшакл буда, дар умқи он вакуолаҳои гувориш ҷой гирифтаанд. Вакуолаҳо дар даруни ҳуҷайра аз рӯи тартиби муайян ҳаракат карда, ғизо (бактерияҳо, обсабзҳои хурд)-ро ҳазм мекунанд; ғизои боқимонда, ки гувориш наёфтааст, тариқи экзотситоз аз сӯрохи махсус – ситопрокт хориҷ карда мешавад. Дар Инфузорияҳои обҳои ширин моеи зиёдатиро вакуолаҳои кашишёбанда хориҷ мекунанд.  

Мижгонакҳои Инфузорияҳо ба таври дарозрӯя ҷойгир шуда, дар назди сӯрохи даҳон бошад, тарвоза ҷой гирифтаанд. Онҳо барои ҳаракат (шино ва хазидан) ва раванди ғизогирӣ (зарраҳои ғизоро ҷониби даҳон равона мекунанд) муҳимманд. Мижгонакҳо шакли «пӯпак» (шабеҳи пой буда, барои «роҳ рафтан» кумак мерасонанд) ё қабза (мембранеллаҳо)-ро доранд. Кортекс аз пелликулаҳо (аз мембранаи ҳуҷайра ташаккул ёфтаанд) ва қабати алвеолаҳои рӯпӯш [ҳубобчаҳое, ки дар онҳо лавҳачаҳои полисахаридии сафедавӣ (мас., дар ҷинси Euplotes) ё калсийӣ (масалан, дар ҷинси Coleps) гирд меоянд], ҳамчунин аз инфрасилиатураҳо, ки аз асоси мижгонак (кинетосома)-ҳо ҳосил шудаанд, иборат аст. Инфрасилиатураҳо аз ҳар (ё ҷуфти) кинетосома тавассути се решача (аз найчаҳои борик ва микрофиламентҳо иборат мебошанд) берун меоянд. Дар кортекс ҳамчунин узвҳои махсуси ҳимоя ва ҳуҷум – экструсомаҳо (масалан трихосистаҳо, токсиестаҳо, гаптотсистаҳо) мавҷуданд. Онҳо дар мавриди зарурат муҳтавои худро берун карда, «душман»-ро маҳв мекунанд. Бисёр Инфузорияҳо  даранда (мас., намояндагони ҷинси Didinium) буда, ба дигар содатаринҳо ҳамла мекунанд. Ғизои Инфузорияҳои калон аз ҷинси Dileptus ҷонварони серҳуҷайра мебошанд (онҳо гурӯҳ шуда, ба туъма дармеафтанд ва онро пора-пора карда мехӯранд). Бархе аз Инфузорияҳо , масалан, Torophrya, дар давраҳои баъдии рушд мижгонак ва даҳон надоранд; ҳуҷайраҳои курашакли онҳо шохакҳои ситоплазмавӣ (ҳассосак) доранд. Чунин Инфузорияҳо  бо ёрии экструс туъмаро карахт мекунанд ва муҳтавои он тавассути ҳассосак ба дохили ҳуҷайра гузаштан ҳазм мешавад. 

Инфузорияҳо  як ё чанд макронуклеус доранд, ки андоза ва сохторашон гуногун аст. Ҳастаи ҷисми Инфузорияҳо  дорои дастаи нопурраи генҳои такрорёбанда мебошад, ки ба мубодилаи моддаҳо мусоидат мекунанд. Онҳо ҳамчунин ҳастаҳои хурди диплоидии насловар – микронуклеус доранд, ки ахбори ирсиро ҳифз карда, дар фаъолияти ҳаётии ҳуҷайра ширкат надоранд, вале раванди фаъолияти ҷинсиро таъмин мекунанд. Ҳангоми алоқаи ҷинсӣ ду фарди як намуд ба ҳамдигар омехта, микронуклеусҳо бо роҳи мейоз тақсим мешаванд. Дар натиҷа дар ҳар фард 2-ададӣ ҳастаи гаплоидӣ (ҳастаҳои дигар тағйири шакл мекунанд) боқӣ мемонад, ки яке аз онҳо ба ҳуҷайраи шарик гузашта, бо ҳастаи он омезиш меёбад ва дастаи диплоидии хромосомаро барқарор мекунад. Баъди чунин мубодилаи маводди генетикӣ ҳамҷуфтҳо ҷудо мешаванд; макронуклеусҳо табоҳ гашта, такроран аз микронуклеусҳои модификатсияшуда барқарор мегарданд. Ҳар фарде, ки дар натиҷаи амалиёти ҷинсӣ ба вуҷуд омадааст, сарнасли клони нав маҳсуб мешавад. 

Аксари Инфузорияҳо озодзист мебошанд, вале намудҳои ҳамзист (масалан, дар шикамбаи ҳайвоноти жованда) ва ангал (масалан, ҷинсҳои ихтиофтириус, балантидияҳо) низ доранд. Инфузорияҳои обӣ барои тоза кардани гандобҳо ва чун ғизои моҳибачаҳо муҳим мебошанд. Инфузорияҳо яке аз гурӯҳҳои бештар таҳқиқшудаи эукариотҳо буда, дар пажӯҳишҳои илмӣ истифода мешаванд.


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}
* {{ЭМТ|Инфузорияҳо|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Биология]]</text>
      <sha1>n3yb2bd0tyebcpt29rvvy6bec7moczd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҳоким Холиқзода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>276039</id>
    <revision>
      <id>1491765</id>
      <parentid>1406013</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T13:46:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>35519</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1491765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7519" sha1="mw43i6nl87puva6dv5sw8jxuzx4cnea" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
 |ном                = Ҳоким Ҳикматулло Холиқзода
 |номи аслӣ          = 
 |тасвир             = Hokim Kholiqzoda.jpg
 |бар                =  
 |тавсифи тасвир     = 
 |вазифа             = Муовини якуми Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон 
 |тартиб             = 
 |парчам              = Flag of Tajikistan.svg
 |аввалдавр          =  [[16 январ|16 январ]] [[2024]]
 |охирдавр          =  
 |пешгузашта         = 
 |ҷонишин            = 
 |нахуст             =  
 |президент          =  
 |зодгоҳ             = {{Зодгоҳ|ноҳияи Румӣ}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 |ҳизб               = 
 |маълумот           = [[Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] 
 |касб               = 
 |фаъолият           =  
 |эътиқод              = 
 |ҳизб                 = [[Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон]]
 |ғояҳои асосӣ         = 
 |навъи фаъолият       = 
 |падар                = 
 |модар                = 
 |ҳамсар               = 
 |фарзандон            = 
 |ҷоизаҳо              = {{ордени Шараф}}  дараҷаи II, Нишони фахрии аълочии молияи ҶТ, Нишони сарисинагии Аълочии Бонки миллии Тоҷикистон
 |соядаст              = 
 |бари соядаст         = 
 |вебгоҳ               = 
 |викианбор            = 
}}
'''Ҳоким Ҳикматулло Холиқзода''' (''Ҳокимҷон Ҳикматуллоевич Холиқов''; [[27 июл]]и [[1973]], [[ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ]]) — муҳосиб, менеҷер, номзади илмҳои иқтисодӣ, вакили [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] даъвати VI. Муовини якуми Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон ( аз с. 2024)&lt;ref name=&quot;Холиқзода Ҳоким Ҳикматулло&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/32280|title=Холиқзода Ҳоким Ҳикматулло|author=|website=www.president.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2024-05-18}}&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
Ҳоким Ҳикматулло Холиқзода 27 июли соли 1973 дар [[ноҳияи Колхозобод]] таваллуд шудааст. Миллаташ тоҷик. Соли 1990 мактаби миёнаи № 51 — и ноҳияи Ҷ. Румиро хатм намудааст. Соли 1994 техникуми молиявӣ — иқтисодии шаҳри Душанберо бо ихтисоси муҳосиб, соли 2004 [[Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон]]ро бо ихтисоси иқтисодчӣ — менеҷер, соли 2013 [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]ро бо ихтисоси молия ва қарз, ҳамвора соли 2014 Академияи хидмати давлатии назди Презтденти Федератсияи Русияро бо ихтисоси идоракунии кормандон хатм намудааст.
== Корнома ==
Фаъолияти кориашро соли 1995 дар муассисаи хуроки умумии ноҳияи Фрунзеи ш. Душанбе ба ҳайси муҳосиби дараҷаи 2 оғоз намуда, соли 1996 ҳамчун муҳосиб дар итиҳодияи истеҳсолии ба номи «Зайнаббибӣ» — и шаҳри Душанбе, солҳои 1996—1998 ба ҳайси иқтисодчии калони шуъбаи қарзии «Тори — бонк» дар ш. Душанбе кор кардааст. Фаъолияти кориашро дар Бонки давлатии амонатгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон «Амонатбонк» аз соли 1998 шурӯъ намуда, дар вазифаҳои хазинадор, муҳосиб оид ба хидматрасонӣ ба шахсони ҳуқуқӣ, муовини сармуҳосиби Идораи амалиётӣ кор кардааст. Соли 2005 ба вазифаи сардори Идораи амалиётии Раёсати БДА ҶТ «Амонатбонк» ва соли 2009 ба вазифаи Директори Департаменти хазинадории Раёсати БДА ҶТ «Амонатбонк» таъйин гардида буд. Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 апрели соли 2007, аъзои Раёсати БДА ҶТ «Амонатбонк» таъйин гардид. 
 
* Солҳои 2015 - 2020 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (даъвати панҷум);
* 
* Аз 1 марти соли 2020 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (даъвати шашум);
* 
* 17 марти соли 2020 дар ҷаласаи якуми Иҷлосияи якуми Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, даъвати шашум Раиси Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба иқтисод ва молия интихоб гардид;
* 
* Аз 20.06.2020 то 20.11.2020 Муовини Раиси Бонки миллии Тоҷикистон;
* 
* Аз ноябри соли  2020 то 16 январи соли 2024 Раиси [[Бонки миллии Тоҷикистон]];
* 
* Аз 16 январи соли 2024 дар мансаби муовини якуми Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон кор мекунад.&lt;ref name=&quot;Холиқзода Ҳоким Ҳикматулло&quot;/&gt;
*
* Аъзои Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон
* 
* Оиладор, соҳиби 4 фарзанд

== Мукофот ва ҷоизаҳо == 
* [[Ордени Шараф]]  дараҷаи II, 
* Нишони фахрии аълочии молияи ҶТ, 
* Нишони сарисинагии Аълочии Бонки миллии Тоҷикистон

== Нигаред низ ==
* [[Ҳайати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 2013)|Ҳайати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}} 
[[Гурӯҳ:Ходимони давлатӣ аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳайати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати V]]
[[Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VI]]</text>
      <sha1>mw43i6nl87puva6dv5sw8jxuzx4cnea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Инквизитсия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334671</id>
    <revision>
      <id>1491771</id>
      <timestamp>2026-11-02T04:18:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Инквизитсия ({{lang-la|inquisitio}} – тафтишот, тафтиши ақоид, боварпурсӣ) — суди махсуси калисои католикӣ, ки вазифаи он пешгирӣ кардани бидъат, таъқиб, дарёфту шиканҷа додан, куштан ва сӯзондани бидъаткорон, озодандешону «ҷодугарзанон» ва мулҳидон буд. Аввалин бор...</comment>
      <origin>1491771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12097" sha1="ehf6lgbiinxazxz1geo54wqpeo5a8q5" xml:space="preserve">Инквизитсия ({{lang-la|inquisitio}} – тафтишот, тафтиши ақоид, боварпурсӣ) — суди махсуси калисои католикӣ, ки вазифаи он пешгирӣ кардани бидъат, таъқиб, дарёфту шиканҷа додан, куштан ва сӯзондани бидъаткорон, озодандешону «ҷодугарзанон» ва мулҳидон буд. Аввалин бор дар бораи таъсиси инквизитсия дар анҷумани 4-уми Латеран (1215), ки аз ҷониби Папа Инноектини 3 доир гардид, сухан гуфта шуд. Трибунал (муассисаи фавқулодаи суд)-и калисо соли 1229 дар ҷануби Фаронса аз тарафи Григории IX таъсис ёфт. Инквизитсияро табақаҳои ҳукмрон ва ҳомиёни дин на танҳо ҳамчун воситаи ошкорои таъқиб, дарёфт, шиканҷа ва ба қатл расонидани донишмандон, табибон, шоирон ва файласуфону мутафаккирони озодандеш, балки ба муқобили ҳаракату ошӯбҳои халқӣ ҳамчун силоҳи мубориза истифода карда, онро василаи даромади моддӣ қарор дода буданд, зеро онҳо молу ашёи шахси ба ҳукми суди инквизитсия дучоромадаро ғорат мекарданд. Ба инквизитсия ҳамаи ниҳодҳои динӣ ва дунявӣ тобеъ буданд. Сардори асосии инквизитсия Папаи Рум ба шумор мерафт ва ин дастгоҳ ба ӯ ҳамчун намояндаи Худо дар замин хидмат мекард. Инквизиторҳоро Папа таъйин мекард ва онҳо танҳо ба ӯ тобеъ буда, аз миёни ду навъи роҳибон – доминиканҳо ва франсикансҳо интихоб мешуданд. Онҳо ҳуқуқи номаҳдуд доштанд ва ҳеч кас, ғайр аз Папа, ҳуқуқи аз калисо рондани онҳоро надошт; инквизитор ҳуқуқи сабук ва вазнин кардани ҷазо ва аз нав дидани ҳукмҳоро дошт. Касе, ки ба фаъолияти инквизитор монеа эҷод ва ё иғвогарӣ мекард, аз хидмати калисо ронда мешуд. Мақоми инквизитор аз усқуф баландтар буд ва Папа усқуфро «бародари ман» ва инквизиторро «писари ман» хитоб мекард. Трибуналҳои инквизитсионӣ ҳамчунин парвандаҳои ба ҷодугарӣ гунаҳкор будан, мунаҷҷимӣ, анвои гуногуни бидъат, ҳамкорӣ бо шайтон ва ғ-ро баррасӣ мекарданд.
Инкишофи таъқиби динӣ бо дастуруламалҳои умумии таълимоти дини масеҳӣ муносибати мустақим дошт. Масалан, тибқи масеҳият: «Инсон наҷоти худро танҳо дар имон дарёфт карда метавонад, аз ин рӯ, қарзи ҳар як насронӣ, ба хусус хидматгори калисо, беимону кофиронро ба роҳи наҷот ҳидоят кардан аст. Агар таблиғ, панду насиҳат ва ҳидоят коргар набошад ва бидъаткорону мулҳидон ва кофирон таълимоти масеҳиро қисман ё куллан инкор кунанд, онҳоро бояд аз ҷомеаи диндорон ва калисо дур ва такфир кард, ба зиндон андохт ва дар гулхан сӯзонд, зеро онҳо диндорони бисёреро бо васвасаи худ метавонанд ба роҳи шайтон баранд». Инквизитсия ҳамчун яке аз ниҳодҳои таърихии калисои масеҳӣ тӯли беш аз 6 аср ба тақдири мардуми Аврупо ва қитъаи Амрико таъсири бисёр вазнин расонида, дар муборизаи онҳо барои озод шудан аз зулму ситами иҷтимоию маънавӣ монеаҳо эҷод кардааст. Дастгоҳи инквизитсия воситаҳои гуногуни ҷисмонию маънавии муттаҳам ва мағлуб кардани одамон (тарсондан, шиканҷа ва қатл)-ро истифода мекард. Ҳукми инквизитор бераҳмонаву золимона буд; гунаҳкороне, ки тавба намекарданд, ба коми оташ афканда мешуданд. Ходимони инквизитсия даҳҳо навъи қатл ва садҳо афзори кушторро ихтироъ карда буданд: гунаҳкорон ба тариқи ғарқ кардан, ба фонаи тез нишондан ва ғ. шиканҷа ё кушта мешуданд. Номгӯи баъзе афзорҳои шиканҷа ва инквизитсия: «курсии бозпурсӣ», «бистари шиканҷа», «овеза», «гаҳвораи Яҳудо», «зонушикан», «исканҷа барои косахонаи сар», «қапқон», «чангол», «даҳонбанди оҳанин», «арра», «лӯла», «қафас», «тозиёна» ва ғ. Синни камтарини айбдорашаванда 14 сол барои писарон ва 12 сол барои духтарон муқаррар шуда буд. Инквизитсия ҳамчунин бо роҳи эксгуматсия (аз гӯр баровардани мурда) ва сӯзонидани ҷасади боқимонда мурдагонро низ ҷазо медод. Тӯли фаъолияти 18-солаи инквизитори асосии испанӣ Торквемада (асри 15) зиёда аз 10 ҳазор нафар зинда дар оташ сӯзонида шуданд. Ҷазои вазнинтарини инквизитсия: ҳукми қатл (зинда дар гулхан сӯзондан) ва ҳабс бо ғасби моликият буд. Маъмулан, ҳукми қатл дар рӯзҳои ид дар маркази шаҳр доир мегардид ва аҳолӣ барои иштирок дар он даъват мешуданд. Аутодафе – дар ҳузури мардум, рӯҳониён ва ашроф куштан, сӯзондани аҳли бидъат ва китобҳои онҳо бо ибодат оғоз мешуд: он ҳар сол барои ибрати мардум якчанд бор доир мегардид. Зиндонҳои инквизитсия низоми бисёр сахту вазнин доштанд. Барои ёрии инквизиторҳо мақоми мумаййиз-ҳуқуқшинос муқаррар гардид, ки вазифааш айбдоркунӣ ва мувофиқ кардани ҳукми суд бо қонунгузорӣ буд. Баъдтар папаҳои Рум ба низоми инквизитсия барои анҷом додани тафтишоти холисона мақоми нав – нотариусро дохил карданд. Мансабдорон ва ходимони дастгоҳи инквизитсия: додситон, табиб, ҷаллод, хабаркашони махфӣ, зиндонбон ва дигарон. Барои татбиқи ҷазо калисо доимо ба Тавроту Инҷил, таълимоти Фомаи Аквинӣ ва дигар диншиносони маъруф такя мекард. Ба ақидаи онҳо: Худованд нахустин инквизиторест, ки Одаму Ҳавворо барои саркашӣ кардан аз амри илоҳӣ аз биҳишт рондааст; ду навъи дониш вуҷуд дорад – донишҳои илоҳӣ ва дониши шайтонӣ; донишҳои илоҳӣ дар китобҳои Худованд – Забур ва Тавроту Инҷил барои тамоми эҳтиёҷоту ниёзҳои маънавии инсон кофӣ мебошанд ва зарурат ба дигар китобҳо ва ихтироот вуҷуд надорад; донишҳои шайтонӣ – ихтирои шамшер, тиру найза ва амсоли он, ки бештар барои куштори инсон хидмат мекунанд, ҳамкории инсонро бо шайтон ифода менамоянд. Аз ин рӯ, ҳар касе, ки ба ихтироъ ва навоварие даст мезанад ва ё андешаеву таълимоте баён мекунад, ки бо мундариҷаи китобҳои илоҳӣ мутобиқат надорад, бояд дар пайгарди инквизитсия қарор бигирад ва агар ҳамкорияш бо шайтон собит шавад, бо китобу ихтирооташ ба коми оташ фиканда шавад. 
Дар натиҷаи ин гуна идроку андеша тӯли беш аз 600 соли мавҷудияти инквизитсия садҳо ҳазор равшанфикр, донишманд ва миллионҳо озодандеш кушта шуд; пешравии илму дониш ба таъхир андохта шуд; ҳеч гуна навгонию ихтиро ва назарияву таълимоти нав аз ҷониби инквизитсия хуш пазируфта намешуд, баръакс, муаллифони онҳо мавриди таъқиб қарор мегирифтанд. Дар асри 16 инквизитсия ба яке аз воситаҳои асосии мубориза бар зидди ислоҳот табдил ёфта, дар аксари мамлакатҳои Аврупо ва ҳатто қитъаи Амрико амал мекард. Фаъолияти инквизитсия махсусан дар Испания ба авҷи баланд расида буд. Инквизитсия ба файласуфи италиявӣ Ҷордано Бруно (1600), ислоҳотхоҳи чех Ян Гус (1415), қаҳрамони миллии фаронсавиҳо Жанна Д’арк (1431), озодихоҳи ирландӣ Ломбардо Гусман (1659), озодихоҳи мексикоӣ Мануэл Идалго (1811) ва дигар шахсони маъруф ҳукми дар гулхан сӯзонданро раво доштааст. Г. Галилей низ барои тарафдории назарияи офтобмеҳварӣ дучори таъқиби инквизитсия гардида буд.
Инквизитсия дар Аврупо то нимаи аввали асри 19 вуҷуд дошт. Дар асоси декрети Наполеони 1 (4.12.1808) «трибунали муқаддас» дар Фаронса барҳам дода шуд. Баъдтар инквизитсия дар Венесуэла (1812), Испания (1814), Португалия (1821), Куба (1834) ва дигар кишварҳо низ барҳам хӯрд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инквизитсия|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Суди калисои католикӣ]]</text>
      <sha1>ehf6lgbiinxazxz1geo54wqpeo5a8q5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491772</id>
      <parentid>1491771</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:36:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1491772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12322" sha1="73hsoa77vguq1ui6s3orhtf1owzhtnt" xml:space="preserve">'''Инквизитсия''' ({{lang-la|inquisitio}} – тафтишот, тафтиши ақоид, боварпурсӣ) — [[суди махсуси калисои католикӣ]], ки вазифаи он пешгирӣ кардани бидъат, таъқиб, дарёфту шиканҷа додан, куштан ва сӯзондани бидъаткорон, озодандешону «ҷодугарзанон» ва мулҳидон буд.  

== Таърих ==
Аввалин бор дар бораи таъсиси инквизитсия дар анҷумани 4-уми Латеран (1215), ки аз ҷониби [[Папа Инноектини 3]] доир гардид, сухан гуфта шуд. Трибунал (муассисаи фавқулодаи суд)-и калисо соли 1229 дар ҷануби Фаронса аз тарафи Григории IX таъсис ёфт. Инквизитсияро табақаҳои ҳукмрон ва ҳомиёни дин на танҳо ҳамчун воситаи ошкорои таъқиб, дарёфт, шиканҷа ва ба қатл расонидани донишмандон, табибон, шоирон ва файласуфону мутафаккирони озодандеш, балки ба муқобили ҳаракату ошӯбҳои халқӣ ҳамчун силоҳи мубориза истифода карда, онро василаи даромади моддӣ қарор дода буданд, зеро онҳо молу ашёи шахси ба ҳукми суди инквизитсия дучоромадаро ғорат мекарданд. Ба инквизитсия ҳамаи ниҳодҳои динӣ ва дунявӣ тобеъ буданд. Сардори асосии инквизитсия Папаи Рум ба шумор мерафт ва ин дастгоҳ ба ӯ ҳамчун намояндаи Худо дар замин хидмат мекард. Инквизиторҳоро Папа таъйин мекард ва онҳо танҳо ба ӯ тобеъ буда, аз миёни ду навъи роҳибон – [[доминиканҳо]] ва [[франсикансҳо]] интихоб мешуданд. Онҳо ҳуқуқи номаҳдуд доштанд ва ҳеч кас, ғайр аз Папа, ҳуқуқи аз калисо рондани онҳоро надошт; инквизитор ҳуқуқи сабук ва вазнин кардани ҷазо ва аз нав дидани ҳукмҳоро дошт. Касе, ки ба фаъолияти инквизитор монеа эҷод ва ё иғвогарӣ мекард, аз хидмати калисо ронда мешуд. Мақоми инквизитор аз усқуф баландтар буд ва Папа усқуфро «бародари ман» ва инквизиторро «писари ман» хитоб мекард. Трибуналҳои инквизитсионӣ ҳамчунин парвандаҳои ба ҷодугарӣ гунаҳкор будан, мунаҷҷимӣ, анвои гуногуни бидъат, ҳамкорӣ бо шайтон ва ғ-ро баррасӣ мекарданд. 

== Наъвҳои шиканҷа барои гуноҳкорон ==
Инкишофи таъқиби динӣ бо дастуруламалҳои умумии таълимоти дини масеҳӣ муносибати мустақим дошт. Масалан, тибқи масеҳият: «Инсон наҷоти худро танҳо дар имон дарёфт карда метавонад, аз ин рӯ, қарзи ҳар як насронӣ, ба хусус хидматгори калисо, беимону кофиронро ба роҳи наҷот ҳидоят кардан аст. Агар таблиғ, панду насиҳат ва ҳидоят коргар набошад ва бидъаткорону мулҳидон ва кофирон таълимоти масеҳиро қисман ё куллан инкор кунанд, онҳоро бояд аз ҷомеаи диндорон ва калисо дур ва такфир кард, ба зиндон андохт ва дар гулхан сӯзонд, зеро онҳо диндорони бисёреро бо васвасаи худ метавонанд ба роҳи шайтон баранд». Инквизитсия ҳамчун яке аз ниҳодҳои таърихии калисои масеҳӣ тӯли беш аз 6 аср ба тақдири мардуми Аврупо ва қитъаи Амрико таъсири бисёр вазнин расонида, дар муборизаи онҳо барои озод шудан аз зулму ситами иҷтимоию маънавӣ монеаҳо эҷод кардааст. Дастгоҳи инквизитсия воситаҳои гуногуни ҷисмонию маънавии муттаҳам ва мағлуб кардани одамон (тарсондан, шиканҷа ва қатл)-ро истифода мекард. Ҳукми инквизитор бераҳмонаву золимона буд; гунаҳкороне, ки тавба намекарданд, ба коми оташ афканда мешуданд. Ходимони инквизитсия даҳҳо навъи қатл ва садҳо афзори кушторро ихтироъ карда буданд: гунаҳкорон ба тариқи ғарқ кардан, ба фонаи тез нишондан ва ғ. шиканҷа ё кушта мешуданд. Номгӯи баъзе афзорҳои шиканҷа ва инквизитсия: «курсии бозпурсӣ», «бистари шиканҷа», «овеза», «гаҳвораи Яҳудо», «зонушикан», «исканҷа барои косахонаи сар», «қапқон», «чангол», «даҳонбанди оҳанин», «арра», «лӯла», «қафас», «тозиёна» ва ғ. Синни камтарини айбдорашаванда 14 сол барои писарон ва 12 сол барои духтарон муқаррар шуда буд. Инквизитсия ҳамчунин бо роҳи эксгуматсия (аз гӯр баровардани мурда) ва сӯзонидани ҷасади боқимонда мурдагонро низ ҷазо медод. Тӯли фаъолияти 18-солаи инквизитори асосии испанӣ Торквемада (асри 15) зиёда аз 10 ҳазор нафар зинда дар оташ сӯзонида шуданд. Ҷазои вазнинтарини инквизитсия: ҳукми қатл (зинда дар гулхан сӯзондан) ва ҳабс бо ғасби моликият буд. Маъмулан, ҳукми қатл дар рӯзҳои ид дар маркази шаҳр доир мегардид ва аҳолӣ барои иштирок дар он даъват мешуданд. Аутодафе – дар ҳузури мардум, рӯҳониён ва ашроф куштан, сӯзондани аҳли бидъат ва китобҳои онҳо бо ибодат оғоз мешуд: он ҳар сол барои ибрати мардум якчанд бор доир мегардид. Зиндонҳои инквизитсия низоми бисёр сахту вазнин доштанд. Барои ёрии инквизиторҳо мақоми мумаййиз-ҳуқуқшинос муқаррар гардид, ки вазифааш айбдоркунӣ ва мувофиқ кардани ҳукми суд бо қонунгузорӣ буд. Баъдтар папаҳои Рум ба низоми инквизитсия барои анҷом додани тафтишоти холисона мақоми нав – нотариусро дохил карданд. Мансабдорон ва ходимони дастгоҳи инквизитсия: додситон, табиб, ҷаллод, хабаркашони махфӣ, зиндонбон ва дигарон. Барои татбиқи ҷазо калисо доимо ба Тавроту Инҷил, таълимоти Фомаи Аквинӣ ва дигар диншиносони маъруф такя мекард. Ба ақидаи онҳо: Худованд нахустин инквизиторест, ки Одаму Ҳавворо барои саркашӣ кардан аз амри илоҳӣ аз биҳишт рондааст; ду навъи дониш вуҷуд дорад – донишҳои илоҳӣ ва дониши шайтонӣ; донишҳои илоҳӣ дар китобҳои Худованд – Забур ва Тавроту Инҷил барои тамоми эҳтиёҷоту ниёзҳои маънавии инсон кофӣ мебошанд ва зарурат ба дигар китобҳо ва ихтироот вуҷуд надорад; донишҳои шайтонӣ – ихтирои шамшер, тиру найза ва амсоли он, ки бештар барои куштори инсон хидмат мекунанд, ҳамкории инсонро бо шайтон ифода менамоянд. Аз ин рӯ, ҳар касе, ки ба ихтироъ ва навоварие даст мезанад ва ё андешаеву таълимоте баён мекунад, ки бо мундариҷаи китобҳои илоҳӣ мутобиқат надорад, бояд дар пайгарди инквизитсия қарор бигирад ва агар ҳамкорияш бо шайтон собит шавад, бо китобу ихтирооташ ба коми оташ фиканда шавад.  

== Паҳлуҳои манфии инквизитсия ==
Дар натиҷаи ин гуна идроку андеша тӯли беш аз 600 соли мавҷудияти инквизитсия садҳо ҳазор равшанфикр, донишманд ва миллионҳо озодандеш кушта шуд; пешравии илму дониш ба таъхир андохта шуд; ҳеч гуна навгонию ихтиро ва назарияву таълимоти нав аз ҷониби инквизитсия хуш пазируфта намешуд, баръакс, муаллифони онҳо мавриди таъқиб қарор мегирифтанд. Дар асри 16 инквизитсия ба яке аз воситаҳои асосии мубориза бар зидди ислоҳот табдил ёфта, дар аксари мамлакатҳои Аврупо ва ҳатто қитъаи Амрико амал мекард. Фаъолияти инквизитсия махсусан дар Испания ба авҷи баланд расида буд. Инквизитсия ба файласуфи италиявӣ Ҷордано Бруно (1600), ислоҳотхоҳи чех Ян Гус (1415), қаҳрамони миллии фаронсавиҳо Жанна Дарк (1431), озодихоҳи ирландӣ Ломбардо Гусман (1659), озодихоҳи мексикоӣ Мануэл Идалго (1811) ва дигар шахсони маъруф ҳукми дар гулхан сӯзонданро раво доштааст. Г. Галилей низ барои тарафдории назарияи офтобмеҳварӣ дучори таъқиби инквизитсия гардида буд.

== Барҳамхӯрии инквизитсия ==
Инквизитсия дар Аврупо то нимаи аввали асри 19 вуҷуд дошт. Дар асоси декрети Наполеони 1 (4.12.1808) «трибунали муқаддас» дар Фаронса барҳам дода шуд. Баъдтар инквизитсия дар Венесуэла (1812), Испания (1814), Португалия (1821), Куба (1834) ва дигар кишварҳо низ барҳам хӯрд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инквизитсия|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Суди калисои католикӣ]]</text>
      <sha1>73hsoa77vguq1ui6s3orhtf1owzhtnt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491773</id>
      <parentid>1491772</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:36:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1491773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12482" sha1="53old65e8grn9jyef2z9t3vqx20z9br" xml:space="preserve">[[Акс:Pedro_Berruguete_Saint_Dominic_Presiding_over_an_Auto-da-fe_1495.jpg|мини|«[[Аутодафе]]». [[Педро Берругете]], 1475 г.]]
'''Инквизитсия''' ({{lang-la|inquisitio}} – тафтишот, тафтиши ақоид, боварпурсӣ) — [[суди махсуси калисои католикӣ]], ки вазифаи он пешгирӣ кардани бидъат, таъқиб, дарёфту шиканҷа додан, куштан ва сӯзондани бидъаткорон, озодандешону «ҷодугарзанон» ва мулҳидон буд.  

== Таърих ==
Аввалин бор дар бораи таъсиси инквизитсия дар анҷумани 4-уми Латеран (1215), ки аз ҷониби [[Папа Инноектини 3]] доир гардид, сухан гуфта шуд. Трибунал (муассисаи фавқулодаи суд)-и калисо соли 1229 дар ҷануби Фаронса аз тарафи Григории IX таъсис ёфт. Инквизитсияро табақаҳои ҳукмрон ва ҳомиёни дин на танҳо ҳамчун воситаи ошкорои таъқиб, дарёфт, шиканҷа ва ба қатл расонидани донишмандон, табибон, шоирон ва файласуфону мутафаккирони озодандеш, балки ба муқобили ҳаракату ошӯбҳои халқӣ ҳамчун силоҳи мубориза истифода карда, онро василаи даромади моддӣ қарор дода буданд, зеро онҳо молу ашёи шахси ба ҳукми суди инквизитсия дучоромадаро ғорат мекарданд. Ба инквизитсия ҳамаи ниҳодҳои динӣ ва дунявӣ тобеъ буданд. Сардори асосии инквизитсия Папаи Рум ба шумор мерафт ва ин дастгоҳ ба ӯ ҳамчун намояндаи Худо дар замин хидмат мекард. Инквизиторҳоро Папа таъйин мекард ва онҳо танҳо ба ӯ тобеъ буда, аз миёни ду навъи роҳибон – [[доминиканҳо]] ва [[франсикансҳо]] интихоб мешуданд. Онҳо ҳуқуқи номаҳдуд доштанд ва ҳеч кас, ғайр аз Папа, ҳуқуқи аз калисо рондани онҳоро надошт; инквизитор ҳуқуқи сабук ва вазнин кардани ҷазо ва аз нав дидани ҳукмҳоро дошт. Касе, ки ба фаъолияти инквизитор монеа эҷод ва ё иғвогарӣ мекард, аз хидмати калисо ронда мешуд. Мақоми инквизитор аз усқуф баландтар буд ва Папа усқуфро «бародари ман» ва инквизиторро «писари ман» хитоб мекард. Трибуналҳои инквизитсионӣ ҳамчунин парвандаҳои ба ҷодугарӣ гунаҳкор будан, мунаҷҷимӣ, анвои гуногуни бидъат, ҳамкорӣ бо шайтон ва ғ-ро баррасӣ мекарданд. 

== Наъвҳои шиканҷа барои гуноҳкорон ==
Инкишофи таъқиби динӣ бо дастуруламалҳои умумии таълимоти дини масеҳӣ муносибати мустақим дошт. Масалан, тибқи масеҳият: «Инсон наҷоти худро танҳо дар имон дарёфт карда метавонад, аз ин рӯ, қарзи ҳар як насронӣ, ба хусус хидматгори калисо, беимону кофиронро ба роҳи наҷот ҳидоят кардан аст. Агар таблиғ, панду насиҳат ва ҳидоят коргар набошад ва бидъаткорону мулҳидон ва кофирон таълимоти масеҳиро қисман ё куллан инкор кунанд, онҳоро бояд аз ҷомеаи диндорон ва калисо дур ва такфир кард, ба зиндон андохт ва дар гулхан сӯзонд, зеро онҳо диндорони бисёреро бо васвасаи худ метавонанд ба роҳи шайтон баранд». Инквизитсия ҳамчун яке аз ниҳодҳои таърихии калисои масеҳӣ тӯли беш аз 6 аср ба тақдири мардуми Аврупо ва қитъаи Амрико таъсири бисёр вазнин расонида, дар муборизаи онҳо барои озод шудан аз зулму ситами иҷтимоию маънавӣ монеаҳо эҷод кардааст. Дастгоҳи инквизитсия воситаҳои гуногуни ҷисмонию маънавии муттаҳам ва мағлуб кардани одамон (тарсондан, шиканҷа ва қатл)-ро истифода мекард. Ҳукми инквизитор бераҳмонаву золимона буд; гунаҳкороне, ки тавба намекарданд, ба коми оташ афканда мешуданд. Ходимони инквизитсия даҳҳо навъи қатл ва садҳо афзори кушторро ихтироъ карда буданд: гунаҳкорон ба тариқи ғарқ кардан, ба фонаи тез нишондан ва ғ. шиканҷа ё кушта мешуданд. Номгӯи баъзе афзорҳои шиканҷа ва инквизитсия: «курсии бозпурсӣ», «бистари шиканҷа», «овеза», «гаҳвораи Яҳудо», «зонушикан», «исканҷа барои косахонаи сар», «қапқон», «чангол», «даҳонбанди оҳанин», «арра», «лӯла», «қафас», «тозиёна» ва ғ. Синни камтарини айбдорашаванда 14 сол барои писарон ва 12 сол барои духтарон муқаррар шуда буд. Инквизитсия ҳамчунин бо роҳи эксгуматсия (аз гӯр баровардани мурда) ва сӯзонидани ҷасади боқимонда мурдагонро низ ҷазо медод. Тӯли фаъолияти 18-солаи инквизитори асосии испанӣ Торквемада (асри 15) зиёда аз 10 ҳазор нафар зинда дар оташ сӯзонида шуданд. Ҷазои вазнинтарини инквизитсия: ҳукми қатл (зинда дар гулхан сӯзондан) ва ҳабс бо ғасби моликият буд. Маъмулан, ҳукми қатл дар рӯзҳои ид дар маркази шаҳр доир мегардид ва аҳолӣ барои иштирок дар он даъват мешуданд. Аутодафе – дар ҳузури мардум, рӯҳониён ва ашроф куштан, сӯзондани аҳли бидъат ва китобҳои онҳо бо ибодат оғоз мешуд: он ҳар сол барои ибрати мардум якчанд бор доир мегардид. Зиндонҳои инквизитсия низоми бисёр сахту вазнин доштанд. Барои ёрии инквизиторҳо мақоми мумаййиз-ҳуқуқшинос муқаррар гардид, ки вазифааш айбдоркунӣ ва мувофиқ кардани ҳукми суд бо қонунгузорӣ буд. Баъдтар папаҳои Рум ба низоми инквизитсия барои анҷом додани тафтишоти холисона мақоми нав – нотариусро дохил карданд. Мансабдорон ва ходимони дастгоҳи инквизитсия: додситон, табиб, ҷаллод, хабаркашони махфӣ, зиндонбон ва дигарон. Барои татбиқи ҷазо калисо доимо ба Тавроту Инҷил, таълимоти Фомаи Аквинӣ ва дигар диншиносони маъруф такя мекард. Ба ақидаи онҳо: Худованд нахустин инквизиторест, ки Одаму Ҳавворо барои саркашӣ кардан аз амри илоҳӣ аз биҳишт рондааст; ду навъи дониш вуҷуд дорад – донишҳои илоҳӣ ва дониши шайтонӣ; донишҳои илоҳӣ дар китобҳои Худованд – Забур ва Тавроту Инҷил барои тамоми эҳтиёҷоту ниёзҳои маънавии инсон кофӣ мебошанд ва зарурат ба дигар китобҳо ва ихтироот вуҷуд надорад; донишҳои шайтонӣ – ихтирои шамшер, тиру найза ва амсоли он, ки бештар барои куштори инсон хидмат мекунанд, ҳамкории инсонро бо шайтон ифода менамоянд. Аз ин рӯ, ҳар касе, ки ба ихтироъ ва навоварие даст мезанад ва ё андешаеву таълимоте баён мекунад, ки бо мундариҷаи китобҳои илоҳӣ мутобиқат надорад, бояд дар пайгарди инквизитсия қарор бигирад ва агар ҳамкорияш бо шайтон собит шавад, бо китобу ихтирооташ ба коми оташ фиканда шавад.  

== Паҳлуҳои манфии инквизитсия ==
Дар натиҷаи ин гуна идроку андеша тӯли беш аз 600 соли мавҷудияти инквизитсия садҳо ҳазор равшанфикр, донишманд ва миллионҳо озодандеш кушта шуд; пешравии илму дониш ба таъхир андохта шуд; ҳеч гуна навгонию ихтиро ва назарияву таълимоти нав аз ҷониби инквизитсия хуш пазируфта намешуд, баръакс, муаллифони онҳо мавриди таъқиб қарор мегирифтанд. Дар асри 16 инквизитсия ба яке аз воситаҳои асосии мубориза бар зидди ислоҳот табдил ёфта, дар аксари мамлакатҳои Аврупо ва ҳатто қитъаи Амрико амал мекард. Фаъолияти инквизитсия махсусан дар Испания ба авҷи баланд расида буд. Инквизитсия ба файласуфи италиявӣ Ҷордано Бруно (1600), ислоҳотхоҳи чех Ян Гус (1415), қаҳрамони миллии фаронсавиҳо Жанна Дарк (1431), озодихоҳи ирландӣ Ломбардо Гусман (1659), озодихоҳи мексикоӣ Мануэл Идалго (1811) ва дигар шахсони маъруф ҳукми дар гулхан сӯзонданро раво доштааст. Г. Галилей низ барои тарафдории назарияи офтобмеҳварӣ дучори таъқиби инквизитсия гардида буд.

== Барҳамхӯрии инквизитсия ==
Инквизитсия дар Аврупо то нимаи аввали асри 19 вуҷуд дошт. Дар асоси декрети Наполеони 1 (4.12.1808) «трибунали муқаддас» дар Фаронса барҳам дода шуд. Баъдтар инквизитсия дар Венесуэла (1812), Испания (1814), Португалия (1821), Куба (1834) ва дигар кишварҳо низ барҳам хӯрд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инквизитсия|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Суди калисои католикӣ]]</text>
      <sha1>53old65e8grn9jyef2z9t3vqx20z9br</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491774</id>
      <parentid>1491773</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:39:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1491774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12482" sha1="lm12bx3312acd68flmd8jer3omnqpdo" xml:space="preserve">[[Акс:Pedro_Berruguete_Saint_Dominic_Presiding_over_an_Auto-da-fe_1495.jpg|мини|«[[Аутодафе]]». [[Педро Берругете]], 1475 с.]]
'''Инквизитсия''' ({{lang-la|inquisitio}} – тафтишот, тафтиши ақоид, боварпурсӣ) — [[суди махсуси калисои католикӣ]], ки вазифаи он пешгирӣ кардани бидъат, таъқиб, дарёфту шиканҷа додан, куштан ва сӯзондани бидъаткорон, озодандешону «ҷодугарзанон» ва мулҳидон буд.  

== Таърих ==
Аввалин бор дар бораи таъсиси инквизитсия дар анҷумани 4-уми Латеран (1215), ки аз ҷониби [[Папа Инноектини 3]] доир гардид, сухан гуфта шуд. Трибунал (муассисаи фавқулодаи суд)-и калисо соли 1229 дар ҷануби Фаронса аз тарафи Григории IX таъсис ёфт. Инквизитсияро табақаҳои ҳукмрон ва ҳомиёни дин на танҳо ҳамчун воситаи ошкорои таъқиб, дарёфт, шиканҷа ва ба қатл расонидани донишмандон, табибон, шоирон ва файласуфону мутафаккирони озодандеш, балки ба муқобили ҳаракату ошӯбҳои халқӣ ҳамчун силоҳи мубориза истифода карда, онро василаи даромади моддӣ қарор дода буданд, зеро онҳо молу ашёи шахси ба ҳукми суди инквизитсия дучоромадаро ғорат мекарданд. Ба инквизитсия ҳамаи ниҳодҳои динӣ ва дунявӣ тобеъ буданд. Сардори асосии инквизитсия Папаи Рум ба шумор мерафт ва ин дастгоҳ ба ӯ ҳамчун намояндаи Худо дар замин хидмат мекард. Инквизиторҳоро Папа таъйин мекард ва онҳо танҳо ба ӯ тобеъ буда, аз миёни ду навъи роҳибон – [[доминиканҳо]] ва [[франсикансҳо]] интихоб мешуданд. Онҳо ҳуқуқи номаҳдуд доштанд ва ҳеч кас, ғайр аз Папа, ҳуқуқи аз калисо рондани онҳоро надошт; инквизитор ҳуқуқи сабук ва вазнин кардани ҷазо ва аз нав дидани ҳукмҳоро дошт. Касе, ки ба фаъолияти инквизитор монеа эҷод ва ё иғвогарӣ мекард, аз хидмати калисо ронда мешуд. Мақоми инквизитор аз усқуф баландтар буд ва Папа усқуфро «бародари ман» ва инквизиторро «писари ман» хитоб мекард. Трибуналҳои инквизитсионӣ ҳамчунин парвандаҳои ба ҷодугарӣ гунаҳкор будан, мунаҷҷимӣ, анвои гуногуни бидъат, ҳамкорӣ бо шайтон ва ғ-ро баррасӣ мекарданд. 

== Наъвҳои шиканҷа барои гуноҳкорон ==
Инкишофи таъқиби динӣ бо дастуруламалҳои умумии таълимоти дини масеҳӣ муносибати мустақим дошт. Масалан, тибқи масеҳият: «Инсон наҷоти худро танҳо дар имон дарёфт карда метавонад, аз ин рӯ, қарзи ҳар як насронӣ, ба хусус хидматгори калисо, беимону кофиронро ба роҳи наҷот ҳидоят кардан аст. Агар таблиғ, панду насиҳат ва ҳидоят коргар набошад ва бидъаткорону мулҳидон ва кофирон таълимоти масеҳиро қисман ё куллан инкор кунанд, онҳоро бояд аз ҷомеаи диндорон ва калисо дур ва такфир кард, ба зиндон андохт ва дар гулхан сӯзонд, зеро онҳо диндорони бисёреро бо васвасаи худ метавонанд ба роҳи шайтон баранд». Инквизитсия ҳамчун яке аз ниҳодҳои таърихии калисои масеҳӣ тӯли беш аз 6 аср ба тақдири мардуми Аврупо ва қитъаи Амрико таъсири бисёр вазнин расонида, дар муборизаи онҳо барои озод шудан аз зулму ситами иҷтимоию маънавӣ монеаҳо эҷод кардааст. Дастгоҳи инквизитсия воситаҳои гуногуни ҷисмонию маънавии муттаҳам ва мағлуб кардани одамон (тарсондан, шиканҷа ва қатл)-ро истифода мекард. Ҳукми инквизитор бераҳмонаву золимона буд; гунаҳкороне, ки тавба намекарданд, ба коми оташ афканда мешуданд. Ходимони инквизитсия даҳҳо навъи қатл ва садҳо афзори кушторро ихтироъ карда буданд: гунаҳкорон ба тариқи ғарқ кардан, ба фонаи тез нишондан ва ғ. шиканҷа ё кушта мешуданд. Номгӯи баъзе афзорҳои шиканҷа ва инквизитсия: «курсии бозпурсӣ», «бистари шиканҷа», «овеза», «гаҳвораи Яҳудо», «зонушикан», «исканҷа барои косахонаи сар», «қапқон», «чангол», «даҳонбанди оҳанин», «арра», «лӯла», «қафас», «тозиёна» ва ғ. Синни камтарини айбдорашаванда 14 сол барои писарон ва 12 сол барои духтарон муқаррар шуда буд. Инквизитсия ҳамчунин бо роҳи эксгуматсия (аз гӯр баровардани мурда) ва сӯзонидани ҷасади боқимонда мурдагонро низ ҷазо медод. Тӯли фаъолияти 18-солаи инквизитори асосии испанӣ Торквемада (асри 15) зиёда аз 10 ҳазор нафар зинда дар оташ сӯзонида шуданд. Ҷазои вазнинтарини инквизитсия: ҳукми қатл (зинда дар гулхан сӯзондан) ва ҳабс бо ғасби моликият буд. Маъмулан, ҳукми қатл дар рӯзҳои ид дар маркази шаҳр доир мегардид ва аҳолӣ барои иштирок дар он даъват мешуданд. Аутодафе – дар ҳузури мардум, рӯҳониён ва ашроф куштан, сӯзондани аҳли бидъат ва китобҳои онҳо бо ибодат оғоз мешуд: он ҳар сол барои ибрати мардум якчанд бор доир мегардид. Зиндонҳои инквизитсия низоми бисёр сахту вазнин доштанд. Барои ёрии инквизиторҳо мақоми мумаййиз-ҳуқуқшинос муқаррар гардид, ки вазифааш айбдоркунӣ ва мувофиқ кардани ҳукми суд бо қонунгузорӣ буд. Баъдтар папаҳои Рум ба низоми инквизитсия барои анҷом додани тафтишоти холисона мақоми нав – нотариусро дохил карданд. Мансабдорон ва ходимони дастгоҳи инквизитсия: додситон, табиб, ҷаллод, хабаркашони махфӣ, зиндонбон ва дигарон. Барои татбиқи ҷазо калисо доимо ба Тавроту Инҷил, таълимоти Фомаи Аквинӣ ва дигар диншиносони маъруф такя мекард. Ба ақидаи онҳо: Худованд нахустин инквизиторест, ки Одаму Ҳавворо барои саркашӣ кардан аз амри илоҳӣ аз биҳишт рондааст; ду навъи дониш вуҷуд дорад – донишҳои илоҳӣ ва дониши шайтонӣ; донишҳои илоҳӣ дар китобҳои Худованд – Забур ва Тавроту Инҷил барои тамоми эҳтиёҷоту ниёзҳои маънавии инсон кофӣ мебошанд ва зарурат ба дигар китобҳо ва ихтироот вуҷуд надорад; донишҳои шайтонӣ – ихтирои шамшер, тиру найза ва амсоли он, ки бештар барои куштори инсон хидмат мекунанд, ҳамкории инсонро бо шайтон ифода менамоянд. Аз ин рӯ, ҳар касе, ки ба ихтироъ ва навоварие даст мезанад ва ё андешаеву таълимоте баён мекунад, ки бо мундариҷаи китобҳои илоҳӣ мутобиқат надорад, бояд дар пайгарди инквизитсия қарор бигирад ва агар ҳамкорияш бо шайтон собит шавад, бо китобу ихтирооташ ба коми оташ фиканда шавад.  

== Паҳлуҳои манфии инквизитсия ==
Дар натиҷаи ин гуна идроку андеша тӯли беш аз 600 соли мавҷудияти инквизитсия садҳо ҳазор равшанфикр, донишманд ва миллионҳо озодандеш кушта шуд; пешравии илму дониш ба таъхир андохта шуд; ҳеч гуна навгонию ихтиро ва назарияву таълимоти нав аз ҷониби инквизитсия хуш пазируфта намешуд, баръакс, муаллифони онҳо мавриди таъқиб қарор мегирифтанд. Дар асри 16 инквизитсия ба яке аз воситаҳои асосии мубориза бар зидди ислоҳот табдил ёфта, дар аксари мамлакатҳои Аврупо ва ҳатто қитъаи Амрико амал мекард. Фаъолияти инквизитсия махсусан дар Испания ба авҷи баланд расида буд. Инквизитсия ба файласуфи италиявӣ Ҷордано Бруно (1600), ислоҳотхоҳи чех Ян Гус (1415), қаҳрамони миллии фаронсавиҳо Жанна Дарк (1431), озодихоҳи ирландӣ Ломбардо Гусман (1659), озодихоҳи мексикоӣ Мануэл Идалго (1811) ва дигар шахсони маъруф ҳукми дар гулхан сӯзонданро раво доштааст. Г. Галилей низ барои тарафдории назарияи офтобмеҳварӣ дучори таъқиби инквизитсия гардида буд.

== Барҳамхӯрии инквизитсия ==
Инквизитсия дар Аврупо то нимаи аввали асри 19 вуҷуд дошт. Дар асоси декрети Наполеони 1 (4.12.1808) «трибунали муқаддас» дар Фаронса барҳам дода шуд. Баъдтар инквизитсия дар Венесуэла (1812), Испания (1814), Португалия (1821), Куба (1834) ва дигар кишварҳо низ барҳам хӯрд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инквизитсия|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Суди калисои католикӣ]]</text>
      <sha1>lm12bx3312acd68flmd8jer3omnqpdo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491775</id>
      <parentid>1491774</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:40:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1491775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12617" sha1="3pjqib0z5x09avq80cnyyoa23r106j0" xml:space="preserve">[[Акс:Pedro_Berruguete_Saint_Dominic_Presiding_over_an_Auto-da-fe_1495.jpg|мини|«[[Аутодафе]]». [[Педро Берругете]], 1475 с.]]
'''Инквизитсия''' ({{lang-la|inquisitio}} – тафтишот, тафтиши ақоид, боварпурсӣ) — [[суди махсуси калисои католикӣ]], ки вазифаи он пешгирӣ кардани бидъат, таъқиб, дарёфту шиканҷа додан, куштан ва сӯзондани бидъаткорон, озодандешону «ҷодугарзанон» ва мулҳидон буд.  

== Таърих ==
Аввалин бор дар бораи таъсиси инквизитсия дар анҷумани 4-уми Латеран (1215), ки аз ҷониби [[Папа Инноектини 3]] доир гардид, сухан гуфта шуд. Трибунал (муассисаи фавқулодаи суд)-и калисо соли 1229 дар ҷануби Фаронса аз тарафи Григории IX таъсис ёфт. Инквизитсияро табақаҳои ҳукмрон ва ҳомиёни дин на танҳо ҳамчун воситаи ошкорои таъқиб, дарёфт, шиканҷа ва ба қатл расонидани донишмандон, табибон, шоирон ва файласуфону мутафаккирони озодандеш, балки ба муқобили ҳаракату ошӯбҳои халқӣ ҳамчун силоҳи мубориза истифода карда, онро василаи даромади моддӣ қарор дода буданд, зеро онҳо молу ашёи шахси ба ҳукми суди инквизитсия дучоромадаро ғорат мекарданд. Ба инквизитсия ҳамаи ниҳодҳои динӣ ва дунявӣ тобеъ буданд. Сардори асосии инквизитсия Папаи Рум ба шумор мерафт ва ин дастгоҳ ба ӯ ҳамчун намояндаи Худо дар замин хидмат мекард. Инквизиторҳоро Папа таъйин мекард ва онҳо танҳо ба ӯ тобеъ буда, аз миёни ду навъи роҳибон – [[доминиканҳо]] ва [[франсикансҳо]] интихоб мешуданд. Онҳо ҳуқуқи номаҳдуд доштанд ва ҳеч кас, ғайр аз Папа, ҳуқуқи аз калисо рондани онҳоро надошт; инквизитор ҳуқуқи сабук ва вазнин кардани ҷазо ва аз нав дидани ҳукмҳоро дошт. Касе, ки ба фаъолияти инквизитор монеа эҷод ва ё иғвогарӣ мекард, аз хидмати калисо ронда мешуд. Мақоми инквизитор аз усқуф баландтар буд ва Папа усқуфро «бародари ман» ва инквизиторро «писари ман» хитоб мекард. Трибуналҳои инквизитсионӣ ҳамчунин парвандаҳои ба ҷодугарӣ гунаҳкор будан, мунаҷҷимӣ, анвои гуногуни бидъат, ҳамкорӣ бо шайтон ва ғ-ро баррасӣ мекарданд. 
[[Акс:Inquisition01.jpg|мини|368пкс|Пытки, применявшиеся к обвиняемым в ереси, 1508 г.]]
== Наъвҳои шиканҷа барои гуноҳкорон ==
Инкишофи таъқиби динӣ бо дастуруламалҳои умумии таълимоти дини масеҳӣ муносибати мустақим дошт. Масалан, тибқи масеҳият: «Инсон наҷоти худро танҳо дар имон дарёфт карда метавонад, аз ин рӯ, қарзи ҳар як насронӣ, ба хусус хидматгори калисо, беимону кофиронро ба роҳи наҷот ҳидоят кардан аст. Агар таблиғ, панду насиҳат ва ҳидоят коргар набошад ва бидъаткорону мулҳидон ва кофирон таълимоти масеҳиро қисман ё куллан инкор кунанд, онҳоро бояд аз ҷомеаи диндорон ва калисо дур ва такфир кард, ба зиндон андохт ва дар гулхан сӯзонд, зеро онҳо диндорони бисёреро бо васвасаи худ метавонанд ба роҳи шайтон баранд». Инквизитсия ҳамчун яке аз ниҳодҳои таърихии калисои масеҳӣ тӯли беш аз 6 аср ба тақдири мардуми Аврупо ва қитъаи Амрико таъсири бисёр вазнин расонида, дар муборизаи онҳо барои озод шудан аз зулму ситами иҷтимоию маънавӣ монеаҳо эҷод кардааст. Дастгоҳи инквизитсия воситаҳои гуногуни ҷисмонию маънавии муттаҳам ва мағлуб кардани одамон (тарсондан, шиканҷа ва қатл)-ро истифода мекард. Ҳукми инквизитор бераҳмонаву золимона буд; гунаҳкороне, ки тавба намекарданд, ба коми оташ афканда мешуданд. Ходимони инквизитсия даҳҳо навъи қатл ва садҳо афзори кушторро ихтироъ карда буданд: гунаҳкорон ба тариқи ғарқ кардан, ба фонаи тез нишондан ва ғ. шиканҷа ё кушта мешуданд. Номгӯи баъзе афзорҳои шиканҷа ва инквизитсия: «курсии бозпурсӣ», «бистари шиканҷа», «овеза», «гаҳвораи Яҳудо», «зонушикан», «исканҷа барои косахонаи сар», «қапқон», «чангол», «даҳонбанди оҳанин», «арра», «лӯла», «қафас», «тозиёна» ва ғ. Синни камтарини айбдорашаванда 14 сол барои писарон ва 12 сол барои духтарон муқаррар шуда буд. Инквизитсия ҳамчунин бо роҳи эксгуматсия (аз гӯр баровардани мурда) ва сӯзонидани ҷасади боқимонда мурдагонро низ ҷазо медод. Тӯли фаъолияти 18-солаи инквизитори асосии испанӣ Торквемада (асри 15) зиёда аз 10 ҳазор нафар зинда дар оташ сӯзонида шуданд. Ҷазои вазнинтарини инквизитсия: ҳукми қатл (зинда дар гулхан сӯзондан) ва ҳабс бо ғасби моликият буд. Маъмулан, ҳукми қатл дар рӯзҳои ид дар маркази шаҳр доир мегардид ва аҳолӣ барои иштирок дар он даъват мешуданд. Аутодафе – дар ҳузури мардум, рӯҳониён ва ашроф куштан, сӯзондани аҳли бидъат ва китобҳои онҳо бо ибодат оғоз мешуд: он ҳар сол барои ибрати мардум якчанд бор доир мегардид. Зиндонҳои инквизитсия низоми бисёр сахту вазнин доштанд. Барои ёрии инквизиторҳо мақоми мумаййиз-ҳуқуқшинос муқаррар гардид, ки вазифааш айбдоркунӣ ва мувофиқ кардани ҳукми суд бо қонунгузорӣ буд. Баъдтар папаҳои Рум ба низоми инквизитсия барои анҷом додани тафтишоти холисона мақоми нав – нотариусро дохил карданд. Мансабдорон ва ходимони дастгоҳи инквизитсия: додситон, табиб, ҷаллод, хабаркашони махфӣ, зиндонбон ва дигарон. Барои татбиқи ҷазо калисо доимо ба Тавроту Инҷил, таълимоти Фомаи Аквинӣ ва дигар диншиносони маъруф такя мекард. Ба ақидаи онҳо: Худованд нахустин инквизиторест, ки Одаму Ҳавворо барои саркашӣ кардан аз амри илоҳӣ аз биҳишт рондааст; ду навъи дониш вуҷуд дорад – донишҳои илоҳӣ ва дониши шайтонӣ; донишҳои илоҳӣ дар китобҳои Худованд – Забур ва Тавроту Инҷил барои тамоми эҳтиёҷоту ниёзҳои маънавии инсон кофӣ мебошанд ва зарурат ба дигар китобҳо ва ихтироот вуҷуд надорад; донишҳои шайтонӣ – ихтирои шамшер, тиру найза ва амсоли он, ки бештар барои куштори инсон хидмат мекунанд, ҳамкории инсонро бо шайтон ифода менамоянд. Аз ин рӯ, ҳар касе, ки ба ихтироъ ва навоварие даст мезанад ва ё андешаеву таълимоте баён мекунад, ки бо мундариҷаи китобҳои илоҳӣ мутобиқат надорад, бояд дар пайгарди инквизитсия қарор бигирад ва агар ҳамкорияш бо шайтон собит шавад, бо китобу ихтирооташ ба коми оташ фиканда шавад.  

== Паҳлуҳои манфии инквизитсия ==
Дар натиҷаи ин гуна идроку андеша тӯли беш аз 600 соли мавҷудияти инквизитсия садҳо ҳазор равшанфикр, донишманд ва миллионҳо озодандеш кушта шуд; пешравии илму дониш ба таъхир андохта шуд; ҳеч гуна навгонию ихтиро ва назарияву таълимоти нав аз ҷониби инквизитсия хуш пазируфта намешуд, баръакс, муаллифони онҳо мавриди таъқиб қарор мегирифтанд. Дар асри 16 инквизитсия ба яке аз воситаҳои асосии мубориза бар зидди ислоҳот табдил ёфта, дар аксари мамлакатҳои Аврупо ва ҳатто қитъаи Амрико амал мекард. Фаъолияти инквизитсия махсусан дар Испания ба авҷи баланд расида буд. Инквизитсия ба файласуфи италиявӣ Ҷордано Бруно (1600), ислоҳотхоҳи чех Ян Гус (1415), қаҳрамони миллии фаронсавиҳо Жанна Дарк (1431), озодихоҳи ирландӣ Ломбардо Гусман (1659), озодихоҳи мексикоӣ Мануэл Идалго (1811) ва дигар шахсони маъруф ҳукми дар гулхан сӯзонданро раво доштааст. Г. Галилей низ барои тарафдории назарияи офтобмеҳварӣ дучори таъқиби инквизитсия гардида буд.

== Барҳамхӯрии инквизитсия ==
Инквизитсия дар Аврупо то нимаи аввали асри 19 вуҷуд дошт. Дар асоси декрети Наполеони 1 (4.12.1808) «трибунали муқаддас» дар Фаронса барҳам дода шуд. Баъдтар инквизитсия дар Венесуэла (1812), Испания (1814), Португалия (1821), Куба (1834) ва дигар кишварҳо низ барҳам хӯрд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инквизитсия|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Суди калисои католикӣ]]</text>
      <sha1>3pjqib0z5x09avq80cnyyoa23r106j0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491776</id>
      <parentid>1491775</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:41:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1491776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12653" sha1="q8m64fhgk4cqx2b292y8o1oaz29mrw9" xml:space="preserve">[[Акс:Pedro_Berruguete_Saint_Dominic_Presiding_over_an_Auto-da-fe_1495.jpg|мини|«[[Аутодафе]]». [[Педро Берругете]], 1475 с.]]
'''Инквизитсия''' ({{lang-la|inquisitio}} – тафтишот, тафтиши ақоид, боварпурсӣ) — [[суди махсуси калисои католикӣ]], ки вазифаи он пешгирӣ кардани бидъат, таъқиб, дарёфту шиканҷа додан, куштан ва сӯзондани бидъаткорон, озодандешону «ҷодугарзанон» ва мулҳидон буд.  

== Таърих ==
Аввалин бор дар бораи таъсиси инквизитсия дар анҷумани 4-уми Латеран (1215), ки аз ҷониби [[Папа Инноектини 3]] доир гардид, сухан гуфта шуд. Трибунал (муассисаи фавқулодаи суд)-и калисо соли 1229 дар ҷануби Фаронса аз тарафи Григории IX таъсис ёфт. Инквизитсияро табақаҳои ҳукмрон ва ҳомиёни дин на танҳо ҳамчун воситаи ошкорои таъқиб, дарёфт, шиканҷа ва ба қатл расонидани донишмандон, табибон, шоирон ва файласуфону мутафаккирони озодандеш, балки ба муқобили ҳаракату ошӯбҳои халқӣ ҳамчун силоҳи мубориза истифода карда, онро василаи даромади моддӣ қарор дода буданд, зеро онҳо молу ашёи шахси ба ҳукми суди инквизитсия дучоромадаро ғорат мекарданд. Ба инквизитсия ҳамаи ниҳодҳои динӣ ва дунявӣ тобеъ буданд. Сардори асосии инквизитсия Папаи Рум ба шумор мерафт ва ин дастгоҳ ба ӯ ҳамчун намояндаи Худо дар замин хидмат мекард. Инквизиторҳоро Папа таъйин мекард ва онҳо танҳо ба ӯ тобеъ буда, аз миёни ду навъи роҳибон – [[доминиканҳо]] ва [[франсикансҳо]] интихоб мешуданд. Онҳо ҳуқуқи номаҳдуд доштанд ва ҳеч кас, ғайр аз Папа, ҳуқуқи аз калисо рондани онҳоро надошт; инквизитор ҳуқуқи сабук ва вазнин кардани ҷазо ва аз нав дидани ҳукмҳоро дошт. Касе, ки ба фаъолияти инквизитор монеа эҷод ва ё иғвогарӣ мекард, аз хидмати калисо ронда мешуд. Мақоми инквизитор аз усқуф баландтар буд ва Папа усқуфро «бародари ман» ва инквизиторро «писари ман» хитоб мекард. Трибуналҳои инквизитсионӣ ҳамчунин парвандаҳои ба ҷодугарӣ гунаҳкор будан, мунаҷҷимӣ, анвои гуногуни бидъат, ҳамкорӣ бо шайтон ва ғ-ро баррасӣ мекарданд. 
[[Акс:Inquisition01.jpg|мини|368пкс|«Ҳабҳо»-е, ки ба айбдоршавандагон дар бидъат дода мешуданд, соли 1508.]]
== Наъвҳои шиканҷа барои гуноҳкорон ==
Инкишофи таъқиби динӣ бо дастуруламалҳои умумии таълимоти дини масеҳӣ муносибати мустақим дошт. Масалан, тибқи масеҳият: «Инсон наҷоти худро танҳо дар имон дарёфт карда метавонад, аз ин рӯ, қарзи ҳар як насронӣ, ба хусус хидматгори калисо, беимону кофиронро ба роҳи наҷот ҳидоят кардан аст. Агар таблиғ, панду насиҳат ва ҳидоят коргар набошад ва бидъаткорону мулҳидон ва кофирон таълимоти масеҳиро қисман ё куллан инкор кунанд, онҳоро бояд аз ҷомеаи диндорон ва калисо дур ва такфир кард, ба зиндон андохт ва дар гулхан сӯзонд, зеро онҳо диндорони бисёреро бо васвасаи худ метавонанд ба роҳи шайтон баранд». Инквизитсия ҳамчун яке аз ниҳодҳои таърихии калисои масеҳӣ тӯли беш аз 6 аср ба тақдири мардуми Аврупо ва қитъаи Амрико таъсири бисёр вазнин расонида, дар муборизаи онҳо барои озод шудан аз зулму ситами иҷтимоию маънавӣ монеаҳо эҷод кардааст. Дастгоҳи инквизитсия воситаҳои гуногуни ҷисмонию маънавии муттаҳам ва мағлуб кардани одамон (тарсондан, шиканҷа ва қатл)-ро истифода мекард. Ҳукми инквизитор бераҳмонаву золимона буд; гунаҳкороне, ки тавба намекарданд, ба коми оташ афканда мешуданд. Ходимони инквизитсия даҳҳо навъи қатл ва садҳо афзори кушторро ихтироъ карда буданд: гунаҳкорон ба тариқи ғарқ кардан, ба фонаи тез нишондан ва ғ. шиканҷа ё кушта мешуданд. Номгӯи баъзе афзорҳои шиканҷа ва инквизитсия: «курсии бозпурсӣ», «бистари шиканҷа», «овеза», «гаҳвораи Яҳудо», «зонушикан», «исканҷа барои косахонаи сар», «қапқон», «чангол», «даҳонбанди оҳанин», «арра», «лӯла», «қафас», «тозиёна» ва ғ. Синни камтарини айбдорашаванда 14 сол барои писарон ва 12 сол барои духтарон муқаррар шуда буд. Инквизитсия ҳамчунин бо роҳи эксгуматсия (аз гӯр баровардани мурда) ва сӯзонидани ҷасади боқимонда мурдагонро низ ҷазо медод. Тӯли фаъолияти 18-солаи инквизитори асосии испанӣ Торквемада (асри 15) зиёда аз 10 ҳазор нафар зинда дар оташ сӯзонида шуданд. Ҷазои вазнинтарини инквизитсия: ҳукми қатл (зинда дар гулхан сӯзондан) ва ҳабс бо ғасби моликият буд. Маъмулан, ҳукми қатл дар рӯзҳои ид дар маркази шаҳр доир мегардид ва аҳолӣ барои иштирок дар он даъват мешуданд. Аутодафе – дар ҳузури мардум, рӯҳониён ва ашроф куштан, сӯзондани аҳли бидъат ва китобҳои онҳо бо ибодат оғоз мешуд: он ҳар сол барои ибрати мардум якчанд бор доир мегардид. Зиндонҳои инквизитсия низоми бисёр сахту вазнин доштанд. Барои ёрии инквизиторҳо мақоми мумаййиз-ҳуқуқшинос муқаррар гардид, ки вазифааш айбдоркунӣ ва мувофиқ кардани ҳукми суд бо қонунгузорӣ буд. Баъдтар папаҳои Рум ба низоми инквизитсия барои анҷом додани тафтишоти холисона мақоми нав – нотариусро дохил карданд. Мансабдорон ва ходимони дастгоҳи инквизитсия: додситон, табиб, ҷаллод, хабаркашони махфӣ, зиндонбон ва дигарон. Барои татбиқи ҷазо калисо доимо ба Тавроту Инҷил, таълимоти Фомаи Аквинӣ ва дигар диншиносони маъруф такя мекард. Ба ақидаи онҳо: Худованд нахустин инквизиторест, ки Одаму Ҳавворо барои саркашӣ кардан аз амри илоҳӣ аз биҳишт рондааст; ду навъи дониш вуҷуд дорад – донишҳои илоҳӣ ва дониши шайтонӣ; донишҳои илоҳӣ дар китобҳои Худованд – Забур ва Тавроту Инҷил барои тамоми эҳтиёҷоту ниёзҳои маънавии инсон кофӣ мебошанд ва зарурат ба дигар китобҳо ва ихтироот вуҷуд надорад; донишҳои шайтонӣ – ихтирои шамшер, тиру найза ва амсоли он, ки бештар барои куштори инсон хидмат мекунанд, ҳамкории инсонро бо шайтон ифода менамоянд. Аз ин рӯ, ҳар касе, ки ба ихтироъ ва навоварие даст мезанад ва ё андешаеву таълимоте баён мекунад, ки бо мундариҷаи китобҳои илоҳӣ мутобиқат надорад, бояд дар пайгарди инквизитсия қарор бигирад ва агар ҳамкорияш бо шайтон собит шавад, бо китобу ихтирооташ ба коми оташ фиканда шавад.  

== Паҳлуҳои манфии инквизитсия ==
Дар натиҷаи ин гуна идроку андеша тӯли беш аз 600 соли мавҷудияти инквизитсия садҳо ҳазор равшанфикр, донишманд ва миллионҳо озодандеш кушта шуд; пешравии илму дониш ба таъхир андохта шуд; ҳеч гуна навгонию ихтиро ва назарияву таълимоти нав аз ҷониби инквизитсия хуш пазируфта намешуд, баръакс, муаллифони онҳо мавриди таъқиб қарор мегирифтанд. Дар асри 16 инквизитсия ба яке аз воситаҳои асосии мубориза бар зидди ислоҳот табдил ёфта, дар аксари мамлакатҳои Аврупо ва ҳатто қитъаи Амрико амал мекард. Фаъолияти инквизитсия махсусан дар Испания ба авҷи баланд расида буд. Инквизитсия ба файласуфи италиявӣ Ҷордано Бруно (1600), ислоҳотхоҳи чех Ян Гус (1415), қаҳрамони миллии фаронсавиҳо Жанна Дарк (1431), озодихоҳи ирландӣ Ломбардо Гусман (1659), озодихоҳи мексикоӣ Мануэл Идалго (1811) ва дигар шахсони маъруф ҳукми дар гулхан сӯзонданро раво доштааст. Г. Галилей низ барои тарафдории назарияи офтобмеҳварӣ дучори таъқиби инквизитсия гардида буд.

== Барҳамхӯрии инквизитсия ==
Инквизитсия дар Аврупо то нимаи аввали асри 19 вуҷуд дошт. Дар асоси декрети Наполеони 1 (4.12.1808) «трибунали муқаддас» дар Фаронса барҳам дода шуд. Баъдтар инквизитсия дар Венесуэла (1812), Испания (1814), Португалия (1821), Куба (1834) ва дигар кишварҳо низ барҳам хӯрд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инквизитсия|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Суди калисои католикӣ]]</text>
      <sha1>q8m64fhgk4cqx2b292y8o1oaz29mrw9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491777</id>
      <parentid>1491776</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:49:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1491777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12713" sha1="h5r2qi6gilc245k4cgoxzonbc0jgtds" xml:space="preserve">[[Акс:Pedro_Berruguete_Saint_Dominic_Presiding_over_an_Auto-da-fe_1495.jpg|мини|«[[Аутодафе]]». [[Педро Берругете]], 1475 с.]]
'''Инквизитсия''' ({{lang-la|inquisitio}} – тафтишот, тафтиши ақоид, боварпурсӣ) — [[суди махсуси калисои католикӣ]], ки вазифаи он пешгирӣ кардани бидъат, таъқиб, дарёфту шиканҷа додан, куштан ва сӯзондани бидъаткорон, озодандешону «ҷодугарзанон» ва мулҳидон буд.  

== Таърих ==
Аввалин бор дар бораи таъсиси инквизитсия дар анҷумани 4-уми Латеран (1215), ки аз ҷониби [[Папа Инноектини 3]] доир гардид, сухан гуфта шуд. Трибунал (муассисаи фавқулодаи суд)-и калисо соли 1229 дар ҷануби Фаронса аз тарафи Григории IX таъсис ёфт. Инквизитсияро табақаҳои ҳукмрон ва ҳомиёни дин на танҳо ҳамчун воситаи ошкорои таъқиб, дарёфт, шиканҷа ва ба қатл расонидани донишмандон, табибон, шоирон ва файласуфону мутафаккирони озодандеш, балки ба муқобили ҳаракату ошӯбҳои халқӣ ҳамчун силоҳи мубориза истифода карда, онро василаи даромади моддӣ қарор дода буданд, зеро онҳо молу ашёи шахси ба ҳукми суди инквизитсия дучоромадаро ғорат мекарданд. Ба инквизитсия ҳамаи ниҳодҳои динӣ ва дунявӣ тобеъ буданд. Сардори асосии инквизитсия Папаи Рум ба шумор мерафт ва ин дастгоҳ ба ӯ ҳамчун намояндаи Худо дар замин хидмат мекард. Инквизиторҳоро Папа таъйин мекард ва онҳо танҳо ба ӯ тобеъ буда, аз миёни ду навъи роҳибон – [[доминиканҳо]] ва [[франсикансҳо]] интихоб мешуданд. Онҳо ҳуқуқи номаҳдуд доштанд ва ҳеч кас, ғайр аз Папа, ҳуқуқи аз калисо рондани онҳоро надошт; инквизитор ҳуқуқи сабук ва вазнин кардани ҷазо ва аз нав дидани ҳукмҳоро дошт. Касе, ки ба фаъолияти инквизитор монеа эҷод ва ё иғвогарӣ мекард, аз хидмати калисо ронда мешуд. Мақоми инквизитор аз усқуф баландтар буд ва Папа усқуфро «бародари ман» ва инквизиторро «писари ман» хитоб мекард. Трибуналҳои инквизитсионӣ ҳамчунин парвандаҳои ба ҷодугарӣ гунаҳкор будан, мунаҷҷимӣ, анвои гуногуни бидъат, ҳамкорӣ бо шайтон ва ғ-ро баррасӣ мекарданд. 
[[Акс:Inquisition01.jpg|мини|368пкс|«Ҳабҳо»-е, ки ба айбдоршавандагон дар бидъат дода мешуданд, соли 1508.]]
== Наъвҳои шиканҷа барои гуноҳкорон ==
Инкишофи таъқиби динӣ бо дастуруламалҳои умумии таълимоти дини масеҳӣ муносибати мустақим дошт. Масалан, тибқи масеҳият: «Инсон наҷоти худро танҳо дар имон дарёфт карда метавонад, аз ин рӯ, қарзи ҳар як насронӣ, ба хусус хидматгори калисо, беимону кофиронро ба роҳи наҷот ҳидоят кардан аст. Агар таблиғ, панду насиҳат ва ҳидоят коргар набошад ва бидъаткорону мулҳидон ва кофирон таълимоти масеҳиро қисман ё куллан инкор кунанд, онҳоро бояд аз ҷомеаи диндорон ва калисо дур ва такфир кард, ба зиндон андохт ва дар гулхан сӯзонд, зеро онҳо диндорони бисёреро бо васвасаи худ метавонанд ба роҳи шайтон баранд». Инквизитсия ҳамчун яке аз ниҳодҳои таърихии калисои масеҳӣ тӯли беш аз 6 аср ба тақдири мардуми Аврупо ва қитъаи Амрико таъсири бисёр вазнин расонида, дар муборизаи онҳо барои озод шудан аз зулму ситами иҷтимоию маънавӣ монеаҳо эҷод кардааст. Дастгоҳи инквизитсия воситаҳои гуногуни ҷисмонию маънавии муттаҳам ва мағлуб кардани одамон (тарсондан, шиканҷа ва қатл)-ро истифода мекард. Ҳукми инквизитор бераҳмонаву золимона буд; гунаҳкороне, ки тавба намекарданд, ба коми оташ афканда мешуданд. Ходимони инквизитсия даҳҳо навъи қатл ва садҳо афзори кушторро ихтироъ карда буданд: гунаҳкорон ба тариқи ғарқ кардан, ба фонаи тез нишондан ва ғ. шиканҷа ё кушта мешуданд. Номгӯи баъзе афзорҳои шиканҷа ва инквизитсия: «курсии бозпурсӣ», «бистари шиканҷа», «овеза», «гаҳвораи Яҳудо», «зонушикан», «исканҷа барои косахонаи сар», «қапқон», «чангол», «даҳонбанди оҳанин», «арра», «лӯла», «қафас», «тозиёна» ва ғ. Синни камтарини айбдорашаванда 14 сол барои писарон ва 12 сол барои духтарон муқаррар шуда буд. Инквизитсия ҳамчунин бо роҳи эксгуматсия (аз гӯр баровардани мурда) ва сӯзонидани ҷасади боқимонда мурдагонро низ ҷазо медод. Тӯли фаъолияти 18-солаи инквизитори асосии испанӣ Торквемада (асри 15) зиёда аз 10 ҳазор нафар зинда дар оташ сӯзонида шуданд. Ҷазои вазнинтарини инквизитсия: ҳукми қатл (зинда дар гулхан сӯзондан) ва ҳабс бо ғасби моликият буд. Маъмулан, ҳукми қатл дар рӯзҳои ид дар маркази шаҳр доир мегардид ва аҳолӣ барои иштирок дар он даъват мешуданд. Аутодафе – дар ҳузури мардум, рӯҳониён ва ашроф куштан, сӯзондани аҳли бидъат ва китобҳои онҳо бо ибодат оғоз мешуд: он ҳар сол барои ибрати мардум якчанд бор доир мегардид. Зиндонҳои инквизитсия низоми бисёр сахту вазнин доштанд. Барои ёрии инквизиторҳо мақоми мумаййиз-ҳуқуқшинос муқаррар гардид, ки вазифааш айбдоркунӣ ва мувофиқ кардани ҳукми суд бо қонунгузорӣ буд. Баъдтар папаҳои Рум ба низоми инквизитсия барои анҷом додани тафтишоти холисона мақоми нав – нотариусро дохил карданд. Мансабдорон ва ходимони дастгоҳи инквизитсия: додситон, табиб, ҷаллод, хабаркашони махфӣ, зиндонбон ва дигарон. Барои татбиқи ҷазо калисо доимо ба Тавроту Инҷил, таълимоти Фомаи Аквинӣ ва дигар диншиносони маъруф такя мекард. Ба ақидаи онҳо: Худованд нахустин инквизиторест, ки Одаму Ҳавворо барои саркашӣ кардан аз амри илоҳӣ аз биҳишт рондааст; ду навъи дониш вуҷуд дорад – донишҳои илоҳӣ ва дониши шайтонӣ; донишҳои илоҳӣ дар китобҳои Худованд – Забур ва Тавроту Инҷил барои тамоми эҳтиёҷоту ниёзҳои маънавии инсон кофӣ мебошанд ва зарурат ба дигар китобҳо ва ихтироот вуҷуд надорад; донишҳои шайтонӣ – ихтирои шамшер, тиру найза ва амсоли он, ки бештар барои куштори инсон хидмат мекунанд, ҳамкории инсонро бо шайтон ифода менамоянд. Аз ин рӯ, ҳар касе, ки ба ихтироъ ва навоварие даст мезанад ва ё андешаеву таълимоте баён мекунад, ки бо мундариҷаи китобҳои илоҳӣ мутобиқат надорад, бояд дар пайгарди инквизитсия қарор бигирад ва агар ҳамкорияш бо шайтон собит шавад, бо китобу ихтирооташ ба коми оташ фиканда шавад.  

== Паҳлуҳои манфии инквизитсия ==
Дар натиҷаи ин гуна идроку андеша тӯли беш аз 600 соли мавҷудияти инквизитсия садҳо ҳазор равшанфикр, донишманд ва миллионҳо озодандеш кушта шуд; пешравии илму дониш ба таъхир андохта шуд; ҳеч гуна навгонию ихтиро ва назарияву таълимоти нав аз ҷониби инквизитсия хуш пазируфта намешуд, баръакс, муаллифони онҳо мавриди таъқиб қарор мегирифтанд. Дар асри 16 инквизитсия ба яке аз воситаҳои асосии мубориза бар зидди ислоҳот табдил ёфта, дар аксари мамлакатҳои Аврупо ва ҳатто қитъаи Амрико амал мекард. Фаъолияти инквизитсия махсусан дар Испания ба авҷи баланд расида буд. Инквизитсия ба файласуфи италиявӣ Ҷордано Бруно (1600), ислоҳотхоҳи чех Ян Гус (1415), қаҳрамони миллии фаронсавиҳо Жанна Дарк (1431), озодихоҳи ирландӣ Ломбардо Гусман (1659), озодихоҳи мексикоӣ Мануэл Идалго (1811) ва дигар шахсони маъруф ҳукми дар гулхан сӯзонданро раво доштааст. Г. Галилей низ барои тарафдории назарияи офтобмеҳварӣ дучори таъқиби инквизитсия гардида буд.

== Барҳамхӯрии инквизитсия ==
Инквизитсия дар Аврупо то нимаи аввали асри 19 вуҷуд дошт. Дар асоси декрети Наполеони 1 (4.12.1808) «трибунали муқаддас» дар Фаронса барҳам дода шуд. Баъдтар инквизитсия дар Венесуэла (1812), Испания (1814), Португалия (1821), Куба (1834) ва дигар кишварҳо низ барҳам хӯрд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инквизитсия|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Калисои ортодоксии румӣ]]
[[Гурӯҳ:Суди калисои католикӣ]]</text>
      <sha1>h5r2qi6gilc245k4cgoxzonbc0jgtds</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Инсони комил</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334672</id>
    <revision>
      <id>1491778</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Инсони Комил انسان کامل дар ирфон касест, ки ба ҷомеи асмои илоҳӣ, аз лиҳози рӯҳу ақл ба Уммулкитоб ва аз ҳайси қалб ба Лавҳи Маҳфуз ва аз ҷиҳати нафс ба китоби маҳву исбот мавсуф аст. Масъалаи инсони комил то Ибни Арабӣ вуҷуд дошт, вале он аз ҷиҳати истилоҳӣ та...</comment>
      <origin>1491778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12712" sha1="gffioym7qebdjopkmsrhj9jzla87v66" xml:space="preserve">Инсони Комил انسان کامل дар ирфон касест, ки ба ҷомеи асмои илоҳӣ, аз лиҳози рӯҳу ақл ба Уммулкитоб ва аз ҳайси қалб ба Лавҳи Маҳфуз ва аз ҷиҳати нафс ба китоби маҳву исбот мавсуф аст. Масъалаи инсони комил то Ибни Арабӣ вуҷуд дошт, вале он аз ҷиҳати истилоҳӣ тафсилу тафсир наёфта буд. Ӯ ин масъаларо дар «Фусусу-л-ҳикам» батафсил матраҳ намуд. Пас аз Ибни Арабӣ ҳар касе дар тариқат рафтаву аз тасаввуф гуфта, ба масъалаи инсони комил низ ишорае кардааст, мисли Саъдуддини Ҳамавӣ (фавт 1252), Азизуддини Насафӣ (фавт 1263), Садруддини Қунявӣ (фавт 1272), Ҷалолуддини Балхӣ (фавт 1273), Фахруддини Ироқӣ (фавт 1287), Абдулкарими Гелонӣ (фавт 1428).
Тарҳи назарияи инсони комил аз ривояте, ки аз паёмбар (с) нақл шудааст («Худованд инсонро ба сурати хеш офаридааст»), истифода гардида, ин масъаларо Ибни Арабӣ, Насафӣ, Гелонӣ ва пайравони онҳо баҳсу баррасӣ кардаанд.
Азизуддини Насафӣ дар рисолаи худ «ал-Инсону-л-комил» инсони комилро чунин таъриф кардааст: «Инсони комил он аст, ки дар шариату тариқату ҳақиқат тамом бошад... Инсони комил он аст, ки ӯро чаҳор чиз ба камол бошад: ақволи нек, афъоли нек, ахлоқи нек ва маориф».
Инсони комил дар адабиёти ирфонӣ ба таври мутлақ набӣ, сипас валӣ ва пас аз ӯ васӣ ва баъд аз ӯ орифи комили мукаммил аст. Инчунин, ӯро бо сифатҳои пешво, ҳодӣ, маҳдӣ, доно, болиғ, комил, имом, халифа, қутб, соҳибуззамон, ҷоми ҷаҳоннамо, шайх ва монанди инҳо мавсуф медонанд, ки ба ғайри паёмбарон итлоқ мешаванд. Бар инсони комил ҳеч чиз пӯшида намонад, ҳақиқати ашёро медонад ва мебинад, зубдаи мавҷудот аст.
Дар ирфон инсон мазҳари комили асмои Аллоҳ аст. Инсон ҳам олим ва ҳам маълум, ҳам шоҳид ва ҳам машҳуд, ҳам оина ва ҳам соҳиби ҷамол мебошад. Олам нисбат ба инсон монанди бадан аст ва инсон рӯҳи ӯст. Тамоми олам дар нишоти инсонӣ ба камоле, ки мақсуди эҷод аст, вуҷуд ёфтааст ва ҳар ҷузв аз аъзои олам мазҳари исме аз асмои илоҳист. Чунончи, файзи илоҳӣ дар тамоми ашё сараён (ҷараён) дорад, инсони комил низ дар маҷмӯи олам дар сараён мебошад. 
{{иқтибоси академикӣ|&lt;poem&gt;
Ту ҳам рӯҳию ҳам зулмат, ту ҳам феълию ҳам иллат,
Ту ҳам ақлиюу ҳам сурат, ту ҳам ҷонию ҳам ҷонон.
Ҷалолуддини Балхӣ
&lt;/poem&gt;|сарчашма=}}
Мансури Ҳаллоҷ бар он буд, ки инсон бояд бо муҷоҳада ба дараҷаи камолу худоӣ бирасад, нафси худро дар зоти Ҳақ фонӣ гардонад ва дар афъоли худ Худоро таҷриба ва эҳсос кунад. 
Ҷаҳонбинии Ибни Арабӣ бар ду асос устувор буд: яке Худо ва дигаре Инсон. Охирӣ дар ду сатҳ қарор дорад. Сатҳи аввали онро таквинӣ меноманд, ки дар забони урфӣ онро «инсони башарӣ» низ мегӯянд. Дар ин марҳала инсон ба маънои як навъи вуҷуд, ҳадди восите байни Ҳақ ва олам ва волотарин мартаба дар силсилаи маротиби вуҷуд мебошад. Ӯ рӯҳи кулли ҷаҳон ва ҳамчун «мухтасари шариф» ё «кавни ҷомеъ» ва ё «нусхаи Ҳақ» ва дарбаргирандаи тамоми хосиятҳои аносири олами моддӣ аст. Дар сатҳи дуюм инсон ба маънии фард аст ва аз ин рӯ, инсонҳо дар як сатҳ комил нестанд, аз байни онҳо танҳо андак афроде ҳастанд, ки ба дараҷаи инсони комил мерасанд. Аз ин рӯ, инсон ба маънои ом ва инсони комил ба маънои хос мазҳари комили илоҳӣ мебошанд. Бино бар бовари Ибни Арабӣ, бе инсони комил олам вуҷуд нахоҳад дошт. Абдуллоҳи Афифӣ (муҳаққиқи муосири мисрӣ) мегӯяд: Ибни Арабӣ бар он аст, ки Худованд чун худро дар мавҷудот мутаҷаллӣ мегардонад, ба наҳви том дар инсони комил зуҳур мекунад.
Саидҳусайни Наср мефармояд, ки инсони комил пуле миёни замину осмон аст. Ӯ манбаи камол ва инъикоси тому тамоми улуҳият ба як ҳақиқати ормонӣ ва шомили тамоми истеъдодҳои вуҷуд мебошад. Абдурраззоқи Кошонӣ нигоштааст: «Ҳазрати илоҳӣ шомили ҷамеи ҳамаи асмоъ аст ва воситае миёни онҳо ва миёни зот вуҷуд надорад. Ҳазрати инсон низ ҳамин тавр соҳиби ҷамеи асмои илоҳӣ аст, зеро ки вуҷуд аз аҳадияти ҷамъи зот бо ҳазрати илоҳия нузул мекунад ва сипас дар маротиби (вуҷудоти) мумкина фаязон ёфта, ба сурати мухталиф мунташир мешавад, то ин ки ба инсон мунтаҳӣ хоҳад гашт ва дар он ба сибғаи ҳамаи маротиб дармеояд. Пас, инсон барзахест байни ҷамеи аҳкоми вуҷуб ва имкон». Муҳақиқи ҷопонӣ Тошихико Изутсу (фавт 1993) инсони комилро мавҷуди шоиста ва мавсуф ба исму сифоти Ҳақ ва «абди комил» медонад.
Ҳақ танҳо дар инсони комил таҷаллӣ мекунад. Инсони комил барои Ҳақ ба манзилаи мардумаки чашм аст, ки ба воситаи ӯ ба махлуқот менигарад ва ба онҳо раҳмат раво медорад. Инсони комил аввалин таайюни Ҳақ ва халифатуллоҳ аст. Чун сифоти Ҳақро дарк кунад ва аз худ фонӣ шуда, ба Ҳақ бақо ёбад, қодир ба танфизу нуфузи амру фармони Ҳақ гардад.
Олами сағир нусхаву намудори олами кабир аст, яъне, одам ҷоми ҷаҳоннамо ва оинаи гетинамо аст ва ин оина қалби инсони комил аст, ки ҳар чизе ба соҳили вуҷуд равон шавад, акси он дар қалби инсони комил мунъакис мегардад. Аннемари Шиммел (фавт 2003) гуфтааст, ки инсони комил нахуст бо қавси нузул ба олами аҷсом фуруд меояд ва бо қавси сууд ба боло рафта, ба олами нур ва ягонагии Худованд мепайвандад. 
Ҳар як қувваи инсони комил мутобиқ ба яке аз таҷаллиёти гуногун дар ҷаҳони моддист. Гелонӣ мефармояд, ки инсони комил ба нафси худ бо ҳамаи ҳақоиқи вуҷуд муқобила пайдо мекунад. Дар ҳақоиқи улвӣ бо латофати зот рӯ ба рӯ мешавад, рӯ ба рӯ шудани ӯ бо Арш тавассути қалб аст, чунонки паёмбар (с) фармуда: «Қалби муъмин Арши Худост». Он аз тариқе бо Курсӣ, аз тариқи мақоми худ бо Сидратулмунтаҳо, аз тариқи ақли худ бо Қалами аъло, аз тариқи табъи худ бо аносир ва аз тариқи қобилияти худ бо ҳаюло рӯ ба рӯ мешавад. Ҳамчунин, Гелонӣ нигоштааст, ки инсони комил оинаи Ҳақ аст ва Ҳақ таъоло асмо ва сифоти Худро ҷуз дар инсони комил набинад. Чунончи, дар Қуръон (72:23) омада: «Мо амонатро бар осмону замин ва кӯҳҳо арза кардем, онҳо аз кашидани бори умур худдорӣ карданд ва тарсиданд. Ва инсон бори онро кашид, ки ӯ ситамгару нодон аст».
Ибни Арабӣ муътақид аст, ки инсони комил ҳамон маҳалли нақшу аломати нигини ангуштар аст, ки подшоҳ ба воситаи он хазонаашро муҳр мекунад. Худованд бад-ин сон аз назари иҷтимоию сиёсӣ ӯро халифа унвон карда, аз тариқи ӯ махлуқотро ҳифз хоҳад кард... Аз ин рӯ, Худованд ӯро барои ҳифзи мулк ҷонишини Худ гардондааст.
Масъалаи инсони комилро бори нахуст орифон матраҳ намуданд. Минбаъд ин мавзӯъ дар фалсафа ва калом ҳам баррасӣ шуд. Паёмбар (с)-ро намунаи боризи инсони комил медонанд. Дар фалсафии машшоъ инсони комил касест, ки ақли ӯ ба камол расида, ба ибораи дигар, ба ақли фаъол пайвастааст. Инсони комил ҳарчанд дар тамаддуни исломӣ барҷаставу муфассал баҳс шудааст, аммо аз адёну фарҳангҳои тоисломӣ маншаъ гирифтааст. Таърихи инсони минуӣ як навъ андомшиносии инсони нуронӣ ва рӯҳонӣ мебошад. Дар ҷаҳонбинии зарвонӣ, зардуштӣ, монавӣ ва дигар оинҳои шарқӣ инсони комил бо истилоҳи «Инсони нуронӣ» ёд мешавад. Дар ин адён низ инсон нусхаи олам ба шумор меравад. Дар Авесто омадааст: «Тани одам мушобеҳи олам бувад». Масъалаи инсони комилро дар асотири «Маҳа руруша»-и ҳиндӣ, достони «Каюмарс»-и зардуштӣ, боварҳои ҳурмузӣ, «инсони қадим»-и Монӣ, «одами кадмун»-и мутакаллимони яҳуд, омезиши тасвири ҷаҳонии антропос дар фалсафаи юнонӣ, «набии содиқ»-и маърифатшиносии фалсафӣ ва ғ. мушоҳида кардан мумкин аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инсони комил|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Инсонгарои]]</text>
      <sha1>gffioym7qebdjopkmsrhj9jzla87v66</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491779</id>
      <parentid>1491778</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:12:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1491779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12749" sha1="tfg0srhi2naadyl2s7fiu7qsh4s733r" xml:space="preserve">'''Инсони Комил''' ({{lang-fa|انسان کامل}}) дар ирфон касест, ки ба ҷомеи асмои илоҳӣ — аз лиҳози рӯҳу ақл ба Уммулкитоб ва аз ҳайси қалб ба Лавҳи Маҳфуз ва аз ҷиҳати нафс ба китоби маҳву исбот мавсуф аст. Масъалаи инсони комил то Ибни Арабӣ вуҷуд дошт, вале он аз ҷиҳати истилоҳӣ тафсилу тафсир наёфта буд. Ӯ ин масъаларо дар «Фусусу-л-ҳикам» батафсил матраҳ намуд. Пас аз Ибни Арабӣ ҳар касе дар тариқат рафтаву аз тасаввуф гуфта, ба масъалаи инсони комил низ ишорае кардааст, мисли Саъдуддини Ҳамавӣ (фавт 1252), Азизуддини Насафӣ (фавт 1263), Садруддини Қунявӣ (фавт 1272), Ҷалолуддини Балхӣ (фавт 1273), Фахруддини Ироқӣ (фавт 1287), Абдулкарими Гелонӣ (фавт 1428). 

Тарҳи назарияи инсони комил аз ривояте, ки аз паёмбар (с) нақл шудааст («Худованд инсонро ба сурати хеш офаридааст»), истифода гардида, ин масъаларо Ибни Арабӣ, Насафӣ, Гелонӣ ва пайравони онҳо баҳсу баррасӣ кардаанд. 

Азизуддини Насафӣ дар рисолаи худ «ал-Инсону-л-комил» инсони комилро чунин таъриф кардааст: «Инсони комил он аст, ки дар шариату тариқату ҳақиқат тамом бошад... Инсони комил он аст, ки ӯро чаҳор чиз ба камол бошад: ақволи нек, афъоли нек, ахлоқи нек ва маориф». 

Инсони комил дар адабиёти ирфонӣ ба таври мутлақ набӣ, сипас валӣ ва пас аз ӯ васӣ ва баъд аз ӯ орифи комили мукаммил аст. Инчунин, ӯро бо сифатҳои пешво, ҳодӣ, маҳдӣ, доно, болиғ, комил, имом, халифа, қутб, соҳибуззамон, ҷоми ҷаҳоннамо, шайх ва монанди инҳо мавсуф медонанд, ки ба ғайри паёмбарон итлоқ мешаванд. Бар инсони комил ҳеч чиз пӯшида намонад, ҳақиқати ашёро медонад ва мебинад, зубдаи мавҷудот аст. 

Дар ирфон инсон мазҳари комили асмои Аллоҳ аст. Инсон ҳам олим ва ҳам маълум, ҳам шоҳид ва ҳам машҳуд, ҳам оина ва ҳам соҳиби ҷамол мебошад. Олам нисбат ба инсон монанди бадан аст ва инсон рӯҳи ӯст. Тамоми олам дар нишоти инсонӣ ба камоле, ки мақсуди эҷод аст, вуҷуд ёфтааст ва ҳар ҷузв аз аъзои олам мазҳари исме аз асмои илоҳист. Чунончи, файзи илоҳӣ дар тамоми ашё сараён (ҷараён) дорад, инсони комил низ дар маҷмӯи олам дар сараён мебошад. 
{{иқтибоси академикӣ|&lt;poem&gt;
Ту ҳам рӯҳию ҳам зулмат, ту ҳам феълию ҳам иллат,
Ту ҳам ақлиюу ҳам сурат, ту ҳам ҷонию ҳам ҷонон.
Ҷалолуддини Балхӣ
&lt;/poem&gt;|сарчашма=}}
Мансури Ҳаллоҷ бар он буд, ки инсон бояд бо муҷоҳада ба дараҷаи камолу худоӣ бирасад, нафси худро дар зоти Ҳақ фонӣ гардонад ва дар афъоли худ Худоро таҷриба ва эҳсос кунад. 

Ҷаҳонбинии Ибни Арабӣ бар ду асос устувор буд: яке Худо ва дигаре Инсон. Охирӣ дар ду сатҳ қарор дорад. Сатҳи аввали онро таквинӣ меноманд, ки дар забони урфӣ онро «инсони башарӣ» низ мегӯянд. Дар ин марҳала инсон ба маънои як навъи вуҷуд, ҳадди восите байни Ҳақ ва олам ва волотарин мартаба дар силсилаи маротиби вуҷуд мебошад. Ӯ рӯҳи кулли ҷаҳон ва ҳамчун «мухтасари шариф» ё «кавни ҷомеъ» ва ё «нусхаи Ҳақ» ва дарбаргирандаи тамоми хосиятҳои аносири олами моддӣ аст. Дар сатҳи дуюм инсон ба маънии фард аст ва аз ин рӯ, инсонҳо дар як сатҳ комил нестанд, аз байни онҳо танҳо андак афроде ҳастанд, ки ба дараҷаи инсони комил мерасанд. Аз ин рӯ, инсон ба маънои ом ва инсони комил ба маънои хос мазҳари комили илоҳӣ мебошанд. Бино бар бовари Ибни Арабӣ, бе инсони комил олам вуҷуд нахоҳад дошт. Абдуллоҳи Афифӣ (муҳаққиқи муосири мисрӣ) мегӯяд: Ибни Арабӣ бар он аст, ки Худованд чун худро дар мавҷудот мутаҷаллӣ мегардонад, ба наҳви том дар инсони комил зуҳур мекунад.

Саидҳусайни Наср мефармояд, ки инсони комил пуле миёни замину осмон аст. Ӯ манбаи камол ва инъикоси тому тамоми улуҳият ба як ҳақиқати ормонӣ ва шомили тамоми истеъдодҳои вуҷуд мебошад. Абдурраззоқи Кошонӣ нигоштааст: «Ҳазрати илоҳӣ шомили ҷамеи ҳамаи асмоъ аст ва воситае миёни онҳо ва миёни зот вуҷуд надорад. Ҳазрати инсон низ ҳамин тавр соҳиби ҷамеи асмои илоҳӣ аст, зеро ки вуҷуд аз аҳадияти ҷамъи зот бо ҳазрати илоҳия нузул мекунад ва сипас дар маротиби (вуҷудоти) мумкина фаязон ёфта, ба сурати мухталиф мунташир мешавад, то ин ки ба инсон мунтаҳӣ хоҳад гашт ва дар он ба сибғаи ҳамаи маротиб дармеояд. Пас, инсон барзахест байни ҷамеи аҳкоми вуҷуб ва имкон». Муҳақиқи ҷопонӣ Тошихико Изутсу (фавт 1993) инсони комилро мавҷуди шоиста ва мавсуф ба исму сифоти Ҳақ ва «абди комил» медонад.

Ҳақ танҳо дар инсони комил таҷаллӣ мекунад. Инсони комил барои Ҳақ ба манзилаи мардумаки чашм аст, ки ба воситаи ӯ ба махлуқот менигарад ва ба онҳо раҳмат раво медорад. Инсони комил аввалин таайюни Ҳақ ва халифатуллоҳ аст. Чун сифоти Ҳақро дарк кунад ва аз худ фонӣ шуда, ба Ҳақ бақо ёбад, қодир ба танфизу нуфузи амру фармони Ҳақ гардад.

Олами сағир нусхаву намудори олами кабир аст, яъне, одам ҷоми ҷаҳоннамо ва оинаи гетинамо аст ва ин оина қалби инсони комил аст, ки ҳар чизе ба соҳили вуҷуд равон шавад, акси он дар қалби инсони комил мунъакис мегардад. Аннемари Шиммел (фавт 2003) гуфтааст, ки инсони комил нахуст бо қавси нузул ба олами аҷсом фуруд меояд ва бо қавси сууд ба боло рафта, ба олами нур ва ягонагии Худованд мепайвандад. 

Ҳар як қувваи инсони комил мутобиқ ба яке аз таҷаллиёти гуногун дар ҷаҳони моддист. Гелонӣ мефармояд, ки инсони комил ба нафси худ бо ҳамаи ҳақоиқи вуҷуд муқобила пайдо мекунад. Дар ҳақоиқи улвӣ бо латофати зот рӯ ба рӯ мешавад, рӯ ба рӯ шудани ӯ бо Арш тавассути қалб аст, чунонки паёмбар (с) фармуда: «Қалби муъмин Арши Худост». Он аз тариқе бо Курсӣ, аз тариқи мақоми худ бо Сидратулмунтаҳо, аз тариқи ақли худ бо Қалами аъло, аз тариқи табъи худ бо аносир ва аз тариқи қобилияти худ бо ҳаюло рӯ ба рӯ мешавад. Ҳамчунин, Гелонӣ нигоштааст, ки инсони комил оинаи Ҳақ аст ва Ҳақ таъоло асмо ва сифоти Худро ҷуз дар инсони комил набинад. Чунончи, дар Қуръон (72:23) омада: «Мо амонатро бар осмону замин ва кӯҳҳо арза кардем, онҳо аз кашидани бори умур худдорӣ карданд ва тарсиданд. Ва инсон бори онро кашид, ки ӯ ситамгару нодон аст».

Ибни Арабӣ муътақид аст, ки инсони комил ҳамон маҳалли нақшу аломати нигини ангуштар аст, ки подшоҳ ба воситаи он хазонаашро муҳр мекунад. Худованд бад-ин сон аз назари иҷтимоию сиёсӣ ӯро халифа унвон карда, аз тариқи ӯ махлуқотро ҳифз хоҳад кард... Аз ин рӯ, Худованд ӯро барои ҳифзи мулк ҷонишини Худ гардондааст.
Масъалаи инсони комилро бори нахуст орифон матраҳ намуданд. Минбаъд ин мавзӯъ дар фалсафа ва калом ҳам баррасӣ шуд. Паёмбар (с)-ро намунаи боризи инсони комил медонанд. Дар фалсафии машшоъ инсони комил касест, ки ақли ӯ ба камол расида, ба ибораи дигар, ба ақли фаъол пайвастааст. Инсони комил ҳарчанд дар тамаддуни исломӣ барҷаставу муфассал баҳс шудааст, аммо аз адёну фарҳангҳои тоисломӣ маншаъ гирифтааст. Таърихи инсони минуӣ як навъ андомшиносии инсони нуронӣ ва рӯҳонӣ мебошад. Дар ҷаҳонбинии зарвонӣ, зардуштӣ, монавӣ ва дигар оинҳои шарқӣ инсони комил бо истилоҳи «Инсони нуронӣ» ёд мешавад. Дар ин адён низ инсон нусхаи олам ба шумор меравад. Дар Авесто омадааст: «Тани одам мушобеҳи олам бувад». Масъалаи инсони комилро дар асотири «Маҳа руруша»-и ҳиндӣ, достони «Каюмарс»-и зардуштӣ, боварҳои ҳурмузӣ, «инсони қадим»-и Монӣ, «одами кадмун»-и мутакаллимони яҳуд, омезиши тасвири ҷаҳонии антропос дар фалсафаи юнонӣ, «набии содиқ»-и маърифатшиносии фалсафӣ ва ғ. мушоҳида кардан мумкин аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инсони комил|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Инсонгарои]]</text>
      <sha1>tfg0srhi2naadyl2s7fiu7qsh4s733r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491780</id>
      <parentid>1491779</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:41:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1491780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13070" sha1="i8qab233mnftr6ppjwkdyucwssss4pw" xml:space="preserve">'''Инсони Комил''' ({{lang-fa|انسان کامل}}) дар ирфон касест, ки ба ҷомеи асмои илоҳӣ — аз лиҳози рӯҳу ақл ба [[Уммулкитоб]] ва аз ҳайси қалб ба [[Лавҳи Маҳфуз]] ва аз ҷиҳати нафс ба китоби маҳву исбот мавсуф аст. Масъалаи инсони комил то Ибни Арабӣ вуҷуд дошт, вале он аз ҷиҳати истилоҳӣ тафсилу тафсир наёфта буд. Ӯ ин масъаларо дар «Фусусу-л-ҳикам» батафсил матраҳ намуд. Пас аз [[Ибни Арабӣ]] ҳар касе дар тариқат рафтаву аз тасаввуф гуфта, ба масъалаи инсони комил низ ишорае кардааст, мисли [[Саъдуддини Ҳамавӣ]] (фавт 1252), [[Азизуддини Насафӣ]] (фавт 1263), [[Садруддини Қунавӣ|Садруддини Қунявӣ]] (фавт 1272), Ҷалолуддини Балхӣ (фавт 1273), [[Фахруддин Ироқӣ|Фахруддини Ироқӣ]] (фавт 1287), [[Абдулкарими Гелонӣ]] (фавт 1428). 

Тарҳи назарияи инсони комил аз ривояте, ки аз паёмбар (с) нақл шудааст («Худованд инсонро ба сурати хеш офаридааст»), истифода гардида, ин масъаларо Ибни Арабӣ, Насафӣ, Гелонӣ ва пайравони онҳо баҳсу баррасӣ кардаанд. 

Азизуддини Насафӣ дар рисолаи худ «ал-Инсону-л-комил» инсони комилро чунин таъриф кардааст: «Инсони комил он аст, ки дар шариату тариқату ҳақиқат тамом бошад... Инсони комил он аст, ки ӯро чаҳор чиз ба камол бошад: ақволи нек, афъоли нек, ахлоқи нек ва маориф». 

Инсони комил дар адабиёти ирфонӣ ба таври мутлақ набӣ, сипас валӣ ва пас аз ӯ васӣ ва баъд аз ӯ орифи комили мукаммил аст. Инчунин, ӯро бо сифатҳои пешво, ҳодӣ, маҳдӣ, доно, болиғ, комил, имом, халифа, қутб, соҳибуззамон, ҷоми ҷаҳоннамо, шайх ва монанди инҳо мавсуф медонанд, ки ба ғайри паёмбарон итлоқ мешаванд. Бар инсони комил ҳеч чиз пӯшида намонад, ҳақиқати ашёро медонад ва мебинад, зубдаи мавҷудот аст. 

Дар ирфон инсон мазҳари комили асмои [[Аллоҳ]] аст. Инсон ҳам олим ва ҳам маълум, ҳам шоҳид ва ҳам машҳуд, ҳам оина ва ҳам соҳиби ҷамол мебошад. Олам нисбат ба инсон монанди бадан аст ва инсон рӯҳи ӯст. Тамоми олам дар нишоти инсонӣ ба камоле, ки мақсуди эҷод аст, вуҷуд ёфтааст ва ҳар ҷузв аз аъзои олам мазҳари исме аз асмои илоҳист. Чунончи, файзи илоҳӣ дар тамоми ашё сараён (ҷараён) дорад, инсони комил низ дар маҷмӯи олам дар сараён мебошад. 
{{иқтибоси академикӣ|&lt;poem&gt;
Ту ҳам рӯҳию ҳам зулмат, ту ҳам феълию ҳам иллат,
Ту ҳам ақлиюу ҳам сурат, ту ҳам ҷонию ҳам ҷонон.
Ҷалолуддини Балхӣ
&lt;/poem&gt;|сарчашма=}}

== Инсони комил аз нуқтаи назари Орифон ==
[[Мансури Ҳаллоҷ]] бар он буд, ки инсон бояд бо муҷоҳада ба дараҷаи камолу худоӣ бирасад, нафси худро дар зоти Ҳақ фонӣ гардонад ва дар афъоли худ Худоро таҷриба ва эҳсос кунад. 

Ҷаҳонбинии Ибни Арабӣ бар ду асос устувор буд: яке Худо ва дигаре Инсон. Охирӣ дар ду сатҳ қарор дорад. Сатҳи аввали онро таквинӣ меноманд, ки дар забони урфӣ онро «инсони башарӣ» низ мегӯянд. Дар ин марҳала инсон ба маънои як навъи вуҷуд, ҳадди восите байни Ҳақ ва олам ва волотарин мартаба дар силсилаи маротиби вуҷуд мебошад. Ӯ рӯҳи кулли ҷаҳон ва ҳамчун «мухтасари шариф» ё «кавни ҷомеъ» ва ё «нусхаи Ҳақ» ва дарбаргирандаи тамоми хосиятҳои аносири олами моддӣ аст. Дар сатҳи дуюм инсон ба маънии фард аст ва аз ин рӯ, инсонҳо дар як сатҳ комил нестанд, аз байни онҳо танҳо андак афроде ҳастанд, ки ба дараҷаи инсони комил мерасанд. Аз ин рӯ, инсон ба маънои ом ва инсони комил ба маънои хос мазҳари комили илоҳӣ мебошанд. Бино бар бовари Ибни Арабӣ, бе инсони комил олам вуҷуд нахоҳад дошт. Абдуллоҳи Афифӣ (муҳаққиқи муосири мисрӣ) мегӯяд: Ибни Арабӣ бар он аст, ки Худованд чун худро дар мавҷудот мутаҷаллӣ мегардонад, ба наҳви том дар инсони комил зуҳур мекунад.

Саидҳусайни Наср мефармояд, ки инсони комил пуле миёни замину осмон аст. Ӯ манбаи камол ва инъикоси тому тамоми улуҳият ба як ҳақиқати ормонӣ ва шомили тамоми истеъдодҳои вуҷуд мебошад. Абдурраззоқи Кошонӣ нигоштааст: «Ҳазрати илоҳӣ шомили ҷамеи ҳамаи асмоъ аст ва воситае миёни онҳо ва миёни зот вуҷуд надорад. Ҳазрати инсон низ ҳамин тавр соҳиби ҷамеи асмои илоҳӣ аст, зеро ки вуҷуд аз аҳадияти ҷамъи зот бо ҳазрати илоҳия нузул мекунад ва сипас дар маротиби (вуҷудоти) мумкина фаязон ёфта, ба сурати мухталиф мунташир мешавад, то ин ки ба инсон мунтаҳӣ хоҳад гашт ва дар он ба сибғаи ҳамаи маротиб дармеояд. Пас, инсон барзахест байни ҷамеи аҳкоми вуҷуб ва имкон». Муҳақиқи ҷопонӣ Тошихико Изутсу (фавт 1993) инсони комилро мавҷуди шоиста ва мавсуф ба исму сифоти Ҳақ ва «абди комил» медонад.

Ҳақ танҳо дар инсони комил таҷаллӣ мекунад. Инсони комил барои Ҳақ ба манзилаи мардумаки чашм аст, ки ба воситаи ӯ ба махлуқот менигарад ва ба онҳо раҳмат раво медорад. Инсони комил аввалин таайюни Ҳақ ва халифатуллоҳ аст. Чун сифоти Ҳақро дарк кунад ва аз худ фонӣ шуда, ба Ҳақ бақо ёбад, қодир ба танфизу нуфузи амру фармони Ҳақ гардад.

Олами сағир нусхаву намудори олами кабир аст, яъне, одам ҷоми ҷаҳоннамо ва оинаи гетинамо аст ва ин оина қалби инсони комил аст, ки ҳар чизе ба соҳили вуҷуд равон шавад, акси он дар қалби инсони комил мунъакис мегардад. Аннемари Шиммел (фавт 2003) гуфтааст, ки инсони комил нахуст бо қавси нузул ба олами аҷсом фуруд меояд ва бо қавси сууд ба боло рафта, ба олами нур ва ягонагии Худованд мепайвандад. 

Ҳар як қувваи инсони комил мутобиқ ба яке аз таҷаллиёти гуногун дар ҷаҳони моддист. Гелонӣ мефармояд, ки инсони комил ба нафси худ бо ҳамаи ҳақоиқи вуҷуд муқобила пайдо мекунад. Дар ҳақоиқи улвӣ бо латофати зот рӯ ба рӯ мешавад, рӯ ба рӯ шудани ӯ бо Арш тавассути қалб аст, чунонки паёмбар (с) фармуда: «Қалби муъмин Арши Худост». Он аз тариқе бо Курсӣ, аз тариқи мақоми худ бо Сидратулмунтаҳо, аз тариқи ақли худ бо Қалами аъло, аз тариқи табъи худ бо аносир ва аз тариқи қобилияти худ бо ҳаюло рӯ ба рӯ мешавад. Ҳамчунин, Гелонӣ нигоштааст, ки инсони комил оинаи Ҳақ аст ва Ҳақ таъоло асмо ва сифоти Худро ҷуз дар инсони комил набинад. Чунончи, дар Қуръон (72:23) омада: «Мо амонатро бар осмону замин ва кӯҳҳо арза кардем, онҳо аз кашидани бори умур худдорӣ карданд ва тарсиданд. Ва инсон бори онро кашид, ки ӯ ситамгару нодон аст».

Ибни Арабӣ муътақид аст, ки инсони комил ҳамон маҳалли нақшу аломати нигини ангуштар аст, ки подшоҳ ба воситаи он хазонаашро муҳр мекунад. Худованд бад-ин сон аз назари иҷтимоию сиёсӣ ӯро халифа унвон карда, аз тариқи ӯ махлуқотро ҳифз хоҳад кард... Аз ин рӯ, Худованд ӯро барои ҳифзи мулк ҷонишини Худ гардондааст.

== Инсони комил аз назари дини Ислом ==
Масъалаи инсони комилро бори нахуст орифон матраҳ намуданд. Минбаъд ин мавзӯъ дар фалсафа ва калом ҳам баррасӣ шуд. Паёмбар (с)-ро намунаи боризи инсони комил медонанд. Дар фалсафии машшоъ инсони комил касест, ки ақли ӯ ба камол расида, ба ибораи дигар, ба ақли фаъол пайвастааст. Инсони комил ҳарчанд дар тамаддуни исломӣ барҷаставу муфассал баҳс шудааст, аммо аз адёну фарҳангҳои тоисломӣ маншаъ гирифтааст. Таърихи инсони минуӣ як навъ андомшиносии инсони нуронӣ ва рӯҳонӣ мебошад. Дар ҷаҳонбинии зарвонӣ, зардуштӣ, монавӣ ва дигар оинҳои шарқӣ инсони комил бо истилоҳи «Инсони нуронӣ» ёд мешавад. Дар ин адён низ инсон нусхаи олам ба шумор меравад. Дар Авесто омадааст: «Тани одам мушобеҳи олам бувад». Масъалаи инсони комилро дар асотири «Маҳа руруша»-и ҳиндӣ, достони «Каюмарс»-и зардуштӣ, боварҳои ҳурмузӣ, «инсони қадим»-и Монӣ, «одами кадмун»-и мутакаллимони яҳуд, омезиши тасвири ҷаҳонии антропос дар фалсафаи юнонӣ, «набии содиқ»-и маърифатшиносии фалсафӣ ва ғ. мушоҳида кардан мумкин аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инсони комил|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Инсони хирадманд]]
[[Гурӯҳ:Инсон]]
[[Гурӯҳ:Инсонсанҷӣ]]</text>
      <sha1>i8qab233mnftr6ppjwkdyucwssss4pw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Инкубатор:</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334673</id>
    <revision>
      <id>1491781</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:42:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Infobox scientist | name = Одинаев Фатҳулло Раҳматович | birth_date = {{birth date|1959|2|5}} | birth_place = деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон | death_date = {{death date and age|2025|6|1|1959|2|5}} | death_place = Тоҷикистон | nationality = тоҷик | fields = физика, химияи физикӣ | workplaces = Институти физикаю техникаи б...</comment>
      <origin>1491781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13026" sha1="ofer3rzkn3mq7vbkv03wg9m9hdfza03" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
| name = Одинаев Фатҳулло Раҳматович
| birth_date = {{birth date|1959|2|5}}
| birth_place = деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон
| death_date = {{death date and age|2025|6|1|1959|2|5}}
| death_place = Тоҷикистон
| nationality = тоҷик
| fields = физика, химияи физикӣ
| workplaces = Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров АМИТ
| alma_mater = Университети давлатии Тоҷикистон (1984)
| awards = Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино (2020); медали «Хизмати шоиста» (2020)
}}

{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}
'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физикдон ва ихтироъкори тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt; Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ|Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров]]&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt; ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
&lt;!-- Қайд: дар мақолаи соли 2019 ӯ ҳамчун «ходими пешбари илмӣ» ном бурда шудааст; санаҳои вазифаҳо бо ҳуҷҷати кадрӣ ё ёддошт тафтиш шаванд. --&gt;

== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;!-- тафтиш шавад: ИФТ санаи 04.09.2020-ро овардааст; рақам ва санаи фармон бо матни расмӣ муқоиса шавад --&gt;
* Ҷойи дуюм дар даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм — фурӯғи маърифат» дар номинатсияи «Физика ва астрономия».&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;&lt;!-- сол нишон дода шавад --&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;

== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.&lt;!-- сарчашма лозим аст: хабари таъзияти АМИТ ё ИФТ --&gt;

== Осори интихобӣ ==
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [https://doi.org/10.17073/0021-3438-2019-1-50-58 DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>ofer3rzkn3mq7vbkv03wg9m9hdfza03</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491809</id>
      <parentid>1491781</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:23:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Умар Ганиев</username>
        <id>164088</id>
      </contributor>
      <origin>1491809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12234" sha1="5t1v9sq9s5xsd9q7bhxo4jtym9qh6r7" xml:space="preserve">{{Шахсият}}
'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физикдон ва ихтироъкори тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt; Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ|Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров]]&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt; ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
&lt;!-- Қайд: дар мақолаи соли 2019 ӯ ҳамчун «ходими пешбари илмӣ» ном бурда шудааст; санаҳои вазифаҳо бо ҳуҷҷати кадрӣ ё ёддошт тафтиш шаванд. --&gt;

== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;!-- тафтиш шавад: ИФТ санаи 04.09.2020-ро овардааст; рақам ва санаи фармон бо матни расмӣ муқоиса шавад --&gt;
* Ҷойи дуюм дар даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм — фурӯғи маърифат» дар номинатсияи «Физика ва астрономия».&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;&lt;!-- сол нишон дода шавад --&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;

== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.&lt;!-- сарчашма лозим аст: хабари таъзияти АМИТ ё ИФТ --&gt;

== Осори интихобӣ ==
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [https://doi.org/10.17073/0021-3438-2019-1-50-58 DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]
{{ПБ}}
[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>5t1v9sq9s5xsd9q7bhxo4jtym9qh6r7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Одинаев Фатҳулло Раҳматович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334674</id>
    <revision>
      <id>1491782</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:47:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Infobox scientist | name = Одинаев Фатҳулло Раҳматович | birth_date = {{birth date|1959|2|5}} | birth_place = деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон | death_date = {{death date and age|2025|6|1|1959|2|5}} | death_place = Тоҷикистон | nationality = тоҷик | fields = физика, химияи физикӣ | workplaces = Институти физикаю техникаи б...</comment>
      <origin>1491782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13028" sha1="owtl93fkkcb3qny4gk2r0ye92u9pfy7" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
| name = Одинаев Фатҳулло Раҳматович
| birth_date = {{birth date|1959|2|5}}
| birth_place = деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон
| death_date = {{death date and age|2025|6|1|1959|2|5}}
| death_place = Тоҷикистон
| nationality = тоҷик
| fields = физика, химияи физикӣ
| workplaces = Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров АМИТ
| alma_mater = Университети давлатии Тоҷикистон (1984)
| awards = Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино (2020); медали «Хизмати шоиста» (2020)
}}

{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}
'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физик, муҳаққиқ ва ходими илмии тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt; Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров|Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров]]&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt; ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
&lt;!-- Қайд: дар мақолаи соли 2019 ӯ ҳамчун «ходими пешбари илмӣ» ном бурда шудааст; санаҳои вазифаҳо бо ҳуҷҷати кадрӣ ё ёддошт тафтиш шаванд. --&gt;

== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;!-- тафтиш шавад: ИФТ санаи 04.09.2020-ро овардааст; рақам ва санаи фармон бо матни расмӣ муқоиса шавад --&gt;
* Ҷойи дуюм дар даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм — фурӯғи маърифат» дар номинатсияи «Физика ва астрономия».&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;&lt;!-- сол нишон дода шавад --&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;

== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.&lt;!-- сарчашма лозим аст: хабари таъзияти АМИТ ё ИФТ --&gt;

== Осори интихобӣ ==
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [https://doi.org/10.17073/0021-3438-2019-1-50-58 DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>owtl93fkkcb3qny4gk2r0ye92u9pfy7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491783</id>
      <parentid>1491782</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:50:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1491783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13115" sha1="dommagsyltovnzz5lu09t6f5cg1gwlx" xml:space="preserve">{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}{{Infobox scientist|name=Одинаев Фатҳулло Раҳматович|birth_date={{birth date|1959|2|5}}|birth_place=деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон|death_date={{death date and age|2025|6|1|1959|2|5}}|death_place=Тоҷикистон|nationality=тоҷик|fields=физика, химияи физикӣ|workplaces=Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров АМИТ|alma_mater=Университети давлатии Тоҷикистон (1984)|awards=Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино (2020); медали «Хизмати шоиста» (2020)|image=[[File:Одинаев Фатҳулло Раҳматович.jpg|thumb|Одинаев Фатҳулло Раҳматович]]}}'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физик, муҳаққиқ ва ходими илмии тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt; Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров|Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров]]&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt; ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
&lt;!-- Қайд: дар мақолаи соли 2019 ӯ ҳамчун «ходими пешбари илмӣ» ном бурда шудааст; санаҳои вазифаҳо бо ҳуҷҷати кадрӣ ё ёддошт тафтиш шаванд. --&gt;

== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;!-- тафтиш шавад: ИФТ санаи 04.09.2020-ро овардааст; рақам ва санаи фармон бо матни расмӣ муқоиса шавад --&gt;
* Ҷойи дуюм дар даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм — фурӯғи маърифат» дар номинатсияи «Физика ва астрономия».&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;&lt;!-- сол нишон дода шавад --&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;

== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.&lt;!-- сарчашма лозим аст: хабари таъзияти АМИТ ё ИФТ --&gt;

== Осори интихобӣ ==
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [https://doi.org/10.17073/0021-3438-2019-1-50-58 DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>dommagsyltovnzz5lu09t6f5cg1gwlx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491784</id>
      <parentid>1491783</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:52:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1491784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13040" sha1="m00bumdg7cw81sps61xuvd19lieo3r1" xml:space="preserve">{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}{{Infobox scientist|name=Одинаев Фатҳулло Раҳматович|birth_date={{birth date|1959|2|5}}|birth_place=деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон|death_date={{death date and age|2025|6|1|1959|2|5}}|death_place=Тоҷикистон|nationality=тоҷик|fields=физика, химияи физикӣ|workplaces=Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров АМИТ|alma_mater=Университети давлатии Тоҷикистон (1984)|awards=Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино (2020); медали «Хизмати шоиста» (2020)|image=[[File:Одинаев Фатҳулло Раҳматович.jpg|thumb|Одинаев Фатҳулло Раҳматович]]}}'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физик, муҳаққиқ ва ходими илмии тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt; Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]]&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt; ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
&lt;!-- Қайд: дар мақолаи соли 2019 ӯ ҳамчун «ходими пешбари илмӣ» ном бурда шудааст; санаҳои вазифаҳо бо ҳуҷҷати кадрӣ ё ёддошт тафтиш шаванд. --&gt;

== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;!-- тафтиш шавад: ИФТ санаи 04.09.2020-ро овардааст; рақам ва санаи фармон бо матни расмӣ муқоиса шавад --&gt;
* Ҷойи дуюм дар даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм — фурӯғи маърифат» дар номинатсияи «Физика ва астрономия».&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;&lt;!-- сол нишон дода шавад --&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt;

== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.&lt;!-- сарчашма лозим аст: хабари таъзияти АМИТ ё ИФТ --&gt;

== Осори интихобӣ ==
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [https://doi.org/10.17073/0021-3438-2019-1-50-58 DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>m00bumdg7cw81sps61xuvd19lieo3r1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491785</id>
      <parentid>1491784</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <origin>1491785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12294" sha1="p0626t3wwcb93rwxqnqusk7dzbb9yd7" xml:space="preserve">{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}{{Infobox scientist|name=Одинаев Фатҳулло Раҳматович|birth_date={{birth date|1959|2|5}}|birth_place=деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон|death_date={{death date and age|2025|6|1|1959|2|5}}|death_place=Тоҷикистон|nationality=тоҷик|fields=физика, химияи физикӣ|workplaces=Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров АМИТ|alma_mater=Университети давлатии Тоҷикистон (1984)|awards=Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино (2020); медали «Хизмати шоиста» (2020)|image=[[File:Одинаев Фатҳулло Раҳматович.jpg|thumb|Одинаев Фатҳулло Раҳматович]]}}'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физик, муҳаққиқ ва ходими илмии тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt; Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]]&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt; ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
* Ҷойи дуюм дар даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм — фурӯғи маърифат» дар номинатсияи «Физика ва астрономия».&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд.
== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.
== Осори интихобӣ ==
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [https://doi.org/10.17073/0021-3438-2019-1-50-58 DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>p0626t3wwcb93rwxqnqusk7dzbb9yd7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491789</id>
      <parentid>1491785</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:12:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <origin>1491789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12389" sha1="snljofqrudnrhbz42tfdtbb0wf7epk5" xml:space="preserve">{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}{{Учёный|Имя=Одинаев Фатҳулло Раҳматович|Дата рождения=5 феврали 1959|Место рождения=деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС|Дата смерти=1 июни 2025|Место смерти=Тоҷикистон|Страна=Тоҷикистон|Научная сфера=физика, химияи физикӣ|Место работы=Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ|Альма-матер=Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (1984)|Учёная степень=номзади илмҳои техникӣ|Награды и премии=Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020); медали «Хизмати шоиста» (2020)}}

'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физик, муҳаққиқ ва ходими илмии тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ.&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt; Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]]&lt;!-- сарчашма лозим аст --&gt; ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
* Ҷойи дуюм дар даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм — фурӯғи маърифат» дар номинатсияи «Физика ва астрономия».&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд.
== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.
== Осори интихобӣ ==
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [https://doi.org/10.17073/0021-3438-2019-1-50-58 DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>snljofqrudnrhbz42tfdtbb0wf7epk5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491790</id>
      <parentid>1491789</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:16:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <origin>1491790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12883" sha1="d75q2kq7z9bxtnl88ik5y9r1mr0lgt8" xml:space="preserve">{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}{{Олим|ном=Одинаев Фатҳулло Раҳматович|номи аслӣ=|тасвир=Одинаев Фатҳулло Раҳматович.jpg|бар=|тавсифи тасвир=|таърихи таваллуд=05.02.1959|зодгоҳ=деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]|таърихи даргузашт=01.06.2025|маҳалли даргузашт=[[Тоҷикистон]]|шаҳрвандӣ=[[Тоҷикистон]]|фазои илмӣ=[[физика]], [[химияи физикӣ]]|ҷойҳои кор=[[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров|Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]]&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|дараҷаи илмӣ=номзади илмҳои техникӣ&lt;!-- 2021: сарчашма лозим аст --&gt;|унвонҳои илмӣ=|алма-матер=[[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1984)|роҳбари илмӣ=|шогирдони маъруф=|маъруф ба=|ҷоизаҳо=Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;br /&gt;медали «Хизмати шоиста» (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|имзо=|бари имзо=|сайт=|викитека=|викианбор=}}'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физик ва ихтироъкори тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ. Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]] ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
* Ҷойи дуюм дар даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм — фурӯғи маърифат» дар номинатсияи «Физика ва астрономия».&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд.
== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.
== Осори интихобӣ ==
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [https://doi.org/10.17073/0021-3438-2019-1-50-58 DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>d75q2kq7z9bxtnl88ik5y9r1mr0lgt8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491792</id>
      <parentid>1491790</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:34:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1491792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14401" sha1="b7g2dafgw0sta234wj373k9cvpfysrh" xml:space="preserve">{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}{{Олим|ном=Одинаев Фатҳулло Раҳматович|номи аслӣ=|тасвир=Одинаев Фатҳулло Раҳматович.jpg|бар=|тавсифи тасвир=|таърихи таваллуд=05.02.1959|зодгоҳ=деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]|таърихи даргузашт=01.06.2025|маҳалли даргузашт=[[Тоҷикистон]]|шаҳрвандӣ=[[Тоҷикистон]]|фазои илмӣ=[[физика]], [[химияи физикӣ]]|ҷойҳои кор=[[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ|Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]]&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|дараҷаи илмӣ=номзади илмҳои техникӣ&lt;!-- 2021: сарчашма лозим аст --&gt;|унвонҳои илмӣ=|алма-матер=[[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1984)|роҳбари илмӣ=|шогирдони маъруф=|маъруф ба=|ҷоизаҳо=Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;br /&gt;медали «Хизмати шоиста» (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|имзо=|бари имзо=|сайт=|викитека=|викианбор=}}'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физик ва ихтироъкори тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ. Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]] ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/tj/%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%B8-%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0/|title=Лабораторияи криофизика|website=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ|publisher=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ}}&lt;/ref&gt;
== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
* Ғолиби озмуни ҷумҳуриявӣ дар бахши “Ихтироъкорӣ ва навоварӣ” байни ходимони илмӣ, аспирантон, докторантон аз рӯи ихтисос, докторантони хабилитат ва унвонҷӯён, омӯзгорони муассисаҳои таъдимӣ, муҳандисон, конструкторон ва намояндагони касбу кори гуногун.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplus.news/tg/2024/11/01/ozmuni-ilm-fur%D3%AF%D2%93i-marifat-%D2%B7ambast-shud-ki%D2%B3o-%D2%93olib-gardidand/|title=Озмуни “Илм – фурӯғи маърифат” ҷамъбаст шуд. Киҳо ғолиб гардиданд?|author=Шоираи Қудрат|website=asia+|date=2024-11-01|publisher=asia+}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D1%8F%D0%B5%D0%BC-%D1%81-%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B8/|title=Поздравляем с наградами!|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2024-10-31|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд.
== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.
== Осори интихобӣ ==
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [https://doi.org/10.17073/0021-3438-2019-1-50-58 DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>b7g2dafgw0sta234wj373k9cvpfysrh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491793</id>
      <parentid>1491792</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:36:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <origin>1491793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14419" sha1="fjjo9xvylo9az0tb0yyqhd15lba2zqu" xml:space="preserve">{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}{{Олим|ном=Одинаев Фатҳулло Раҳматович|номи аслӣ=|тасвир=Одинаев Фатҳулло Раҳматович.jpg|бар=|тавсифи тасвир=|таърихи таваллуд=05.02.1959|зодгоҳ=деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]|таърихи даргузашт=01.06.2025|маҳалли даргузашт=[[Тоҷикистон]]|шаҳрвандӣ=[[Тоҷикистон]]|фазои илмӣ=[[физика]], [[химияи физикӣ]]|ҷойҳои кор=[[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ|Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]]&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|дараҷаи илмӣ=номзади илмҳои техникӣ&lt;!-- 2021: сарчашма лозим аст --&gt;|унвонҳои илмӣ=|алма-матер=[[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1984)|роҳбари илмӣ=|шогирдони маъруф=|маъруф ба=|ҷоизаҳо=Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;br /&gt;медали «Хизмати шоиста» (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|имзо=|бари имзо=|сайт=|викитека=|викианбор=}}'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физик ва ихтироъкори тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ. Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]] ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/tj/%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%B8-%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0/|title=Лабораторияи криофизика|website=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ|publisher=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ}}&lt;/ref&gt;
== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
* Ғолиби озмуни ҷумҳуриявӣ дар бахши “Ихтироъкорӣ ва навоварӣ” байни ходимони илмӣ, аспирантон, докторантон аз рӯи ихтисос, докторантони хабилитат ва унвонҷӯён, омӯзгорони муассисаҳои таъдимӣ, муҳандисон, конструкторон ва намояндагони касбу кори гуногун.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplus.news/tg/2024/11/01/ozmuni-ilm-fur%D3%AF%D2%93i-marifat-%D2%B7ambast-shud-ki%D2%B3o-%D2%93olib-gardidand/|title=Озмуни “Илм – фурӯғи маърифат” ҷамъбаст шуд. Киҳо ғолиб гардиданд?|author=Шоираи Қудрат|website=asia+|date=2024-11-01|publisher=asia+}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D1%8F%D0%B5%D0%BC-%D1%81-%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B8/|title=Поздравляем с наградами!|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2024-10-31|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд.
== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.
== Осори интихобӣ ==
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [https://doi.org/10.17073/0021-3438-2019-1-50-58 DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>fjjo9xvylo9az0tb0yyqhd15lba2zqu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491795</id>
      <parentid>1491793</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:43:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <origin>1491795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15091" sha1="844syndk48ogob1x0aor8d0vp83ja23" xml:space="preserve">{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}{{Олим|ном=Одинаев Фатҳулло Раҳматович|номи аслӣ=|тасвир=Одинаев Фатҳулло Раҳматович.jpg|бар=|тавсифи тасвир=|таърихи таваллуд=05.02.1959|зодгоҳ=деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]|таърихи даргузашт=01.06.2025|маҳалли даргузашт=[[Тоҷикистон]]|шаҳрвандӣ=[[Тоҷикистон]]|фазои илмӣ=[[физика]], [[химияи физикӣ]]|ҷойҳои кор=[[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ|Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]]&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|дараҷаи илмӣ=номзади илмҳои техникӣ&lt;!-- 2021: сарчашма лозим аст --&gt;|унвонҳои илмӣ=|алма-матер=[[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1984)|роҳбари илмӣ=|шогирдони маъруф=|маъруф ба=|ҷоизаҳо=Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;br /&gt;медали «Хизмати шоиста» (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|имзо=|бари имзо=|сайт=|викитека=|викианбор=}}'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физик ва ихтироъкори тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ. Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]] ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/tj/%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%B8-%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0/|title=Лабораторияи криофизика|website=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ|publisher=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ}}&lt;/ref&gt;
== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
* Ғолиби озмуни ҷумҳуриявӣ дар бахши “Ихтироъкорӣ ва навоварӣ” байни ходимони илмӣ, аспирантон, докторантон аз рӯи ихтисос, докторантони хабилитат ва унвонҷӯён, омӯзгорони муассисаҳои таъдимӣ, муҳандисон, конструкторон ва намояндагони касбу кори гуногун.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplus.news/tg/2024/11/01/ozmuni-ilm-fur%D3%AF%D2%93i-marifat-%D2%B7ambast-shud-ki%D2%B3o-%D2%93olib-gardidand/|title=Озмуни “Илм – фурӯғи маърифат” ҷамъбаст шуд. Киҳо ғолиб гардиданд?|author=Шоираи Қудрат|website=asia+|date=2024-11-01|publisher=asia+}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D1%8F%D0%B5%D0%BC-%D1%81-%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B8/|title=Поздравляем с наградами!|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2024-10-31|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд, ки яке аз онҳо Одинаев Субҳонҷон Фатҳуллоевич, номзади илмҳои физикаю математика аст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2-%D1%81%D1%83%D0%B1%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B6%D0%BE%D0%BD-%D1%84%D0%B0%D1%82%D1%85%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87/|title=Одинаев Субхонджон Фатхуллоевич|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2025-07-08|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;
== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.
== Осори интихобӣ ==
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [https://doi.org/10.17073/0021-3438-2019-1-50-58 DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>844syndk48ogob1x0aor8d0vp83ja23</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491796</id>
      <parentid>1491795</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <origin>1491796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15091" sha1="4euee8klpugc62w0p5d29as2nuqvo39" xml:space="preserve">{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}{{Олим|ном=Одинаев Фатҳулло Раҳматович|номи аслӣ=|тасвир=Одинаев Фатҳулло Раҳматович.jpg|бар=|тавсифи тасвир=|таърихи таваллуд=05.02.1959|зодгоҳ=деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]|таърихи даргузашт=01.06.2025|маҳалли даргузашт=[[Тоҷикистон]]|шаҳрвандӣ=[[Тоҷикистон]]|фазои илмӣ=[[физика]], [[химияи физикӣ]]|ҷойҳои кор=[[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ|Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]]&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|дараҷаи илмӣ=номзади илмҳои техникӣ&lt;!-- 2021: сарчашма лозим аст --&gt;|унвонҳои илмӣ=|алма-матер=[[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1984)|роҳбари илмӣ=|шогирдони маъруф=|маъруф ба=|ҷоизаҳо=Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;br /&gt;медали «Хизмати шоиста» (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|имзо=|бари имзо=|сайт=|викитека=|викианбор=}}'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физик ва ихтироъкори тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ. Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]] ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/tj/%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%B8-%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0/|title=Лабораторияи криофизика|website=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ|publisher=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ}}&lt;/ref&gt;
== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
* Ғолиби озмуни ҷумҳуриявӣ дар бахши “Ихтироъкорӣ ва навоварӣ” байни ходимони илмӣ, аспирантон, докторантон аз рӯи ихтисос, докторантони хабилитат ва унвонҷӯён, омӯзгорони муассисаҳои таъдимӣ, муҳандисон, конструкторон ва намояндагони касбу кори гуногун.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplus.news/tg/2024/11/01/ozmuni-ilm-fur%D3%AF%D2%93i-marifat-%D2%B7ambast-shud-ki%D2%B3o-%D2%93olib-gardidand/|title=Озмуни “Илм – фурӯғи маърифат” ҷамъбаст шуд. Киҳо ғолиб гардиданд?|author=Шоираи Қудрат|website=asia+|date=2024-11-01|publisher=asia+}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D1%8F%D0%B5%D0%BC-%D1%81-%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B8/|title=Поздравляем с наградами!|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2024-10-31|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд, ки яке аз онҳо Одинаев Субҳонҷон Фатҳуллоевич, номзади илмҳои физикаю математика аст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2-%D1%81%D1%83%D0%B1%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B6%D0%BE%D0%BD-%D1%84%D0%B0%D1%82%D1%85%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87/|title=Одинаев Субхонджон Фатхуллоевич|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2025-07-08|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;
== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.
== Осори мунтахаб ==
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [https://doi.org/10.17073/0021-3438-2019-1-50-58 DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>4euee8klpugc62w0p5d29as2nuqvo39</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491798</id>
      <parentid>1491796</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:45:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <origin>1491798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15097" sha1="grzysqkstylftl75y74md1ck8yxhj8u" xml:space="preserve">{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}{{Олим|ном=Одинаев Фатҳулло Раҳматович|номи аслӣ=|тасвир=Одинаев Фатҳулло Раҳматович.jpg|бар=|тавсифи тасвир=|таърихи таваллуд=05.02.1959|зодгоҳ=деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]|таърихи даргузашт=01.06.2025|маҳалли даргузашт=[[Тоҷикистон]]|шаҳрвандӣ=[[Тоҷикистон]]|фазои илмӣ=[[физика]], [[химияи физикӣ]]|ҷойҳои кор=[[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ|Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]]&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|дараҷаи илмӣ=номзади илмҳои техникӣ&lt;!-- 2021: сарчашма лозим аст --&gt;|унвонҳои илмӣ=|алма-матер=[[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1984)|роҳбари илмӣ=|шогирдони маъруф=|маъруф ба=|ҷоизаҳо=Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;br /&gt;медали «Хизмати шоиста» (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|имзо=|бари имзо=|сайт=|викитека=|викианбор=}}'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физикдон ва ихтироъкори тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ. Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]] ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/tj/%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%B8-%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0/|title=Лабораторияи криофизика|website=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ|publisher=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ}}&lt;/ref&gt;
== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
* Ғолиби озмуни ҷумҳуриявӣ дар бахши “Ихтироъкорӣ ва навоварӣ” байни ходимони илмӣ, аспирантон, докторантон аз рӯи ихтисос, докторантони хабилитат ва унвонҷӯён, омӯзгорони муассисаҳои таъдимӣ, муҳандисон, конструкторон ва намояндагони касбу кори гуногун.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplus.news/tg/2024/11/01/ozmuni-ilm-fur%D3%AF%D2%93i-marifat-%D2%B7ambast-shud-ki%D2%B3o-%D2%93olib-gardidand/|title=Озмуни “Илм – фурӯғи маърифат” ҷамъбаст шуд. Киҳо ғолиб гардиданд?|author=Шоираи Қудрат|website=asia+|date=2024-11-01|publisher=asia+}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D1%8F%D0%B5%D0%BC-%D1%81-%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B8/|title=Поздравляем с наградами!|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2024-10-31|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд, ки яке аз онҳо Одинаев Субҳонҷон Фатҳуллоевич, номзади илмҳои физикаю математика аст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2-%D1%81%D1%83%D0%B1%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B6%D0%BE%D0%BD-%D1%84%D0%B0%D1%82%D1%85%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87/|title=Одинаев Субхонджон Фатхуллоевич|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2025-07-08|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;
== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.
== Осори мунтахаб ==
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [https://doi.org/10.17073/0021-3438-2019-1-50-58 DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>grzysqkstylftl75y74md1ck8yxhj8u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491800</id>
      <parentid>1491798</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:49:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1491800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15697" sha1="7y3vey96bsytgh4kdjthvobaa7wssv5" xml:space="preserve">{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}{{Олим|ном=Одинаев Фатҳулло Раҳматович|номи аслӣ=|тасвир=Одинаев Фатҳулло Раҳматович.jpg|бар=|тавсифи тасвир=|таърихи таваллуд=05.02.1959|зодгоҳ=деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]|таърихи даргузашт=01.06.2025|маҳалли даргузашт=[[Тоҷикистон]]|шаҳрвандӣ=[[Тоҷикистон]]|фазои илмӣ=[[физика]], [[химияи физикӣ]]|ҷойҳои кор=[[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ|Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]]&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|дараҷаи илмӣ=номзади илмҳои техникӣ&lt;!-- 2021: сарчашма лозим аст --&gt;|унвонҳои илмӣ=|алма-матер=[[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1984)|роҳбари илмӣ=|шогирдони маъруф=|маъруф ба=|ҷоизаҳо=Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;br /&gt;медали «Хизмати шоиста» (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|имзо=|бари имзо=|сайт=|викитека=|викианбор=}}'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физикдон ва ихтироъкори тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ. Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]] ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/tj/%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%B8-%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0/|title=Лабораторияи криофизика|website=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ|publisher=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ}}&lt;/ref&gt;
== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
* Ғолиби озмуни ҷумҳуриявӣ дар бахши “Ихтироъкорӣ ва навоварӣ” байни ходимони илмӣ, аспирантон, докторантон аз рӯи ихтисос, докторантони хабилитат ва унвонҷӯён, омӯзгорони муассисаҳои таъдимӣ, муҳандисон, конструкторон ва намояндагони касбу кори гуногун.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplus.news/tg/2024/11/01/ozmuni-ilm-fur%D3%AF%D2%93i-marifat-%D2%B7ambast-shud-ki%D2%B3o-%D2%93olib-gardidand/|title=Озмуни “Илм – фурӯғи маърифат” ҷамъбаст шуд. Киҳо ғолиб гардиданд?|author=Шоираи Қудрат|website=asia+|date=2024-11-01|publisher=asia+}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D1%8F%D0%B5%D0%BC-%D1%81-%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B8/|title=Поздравляем с наградами!|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2024-10-31|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд, ки яке аз онҳо Одинаев Субҳонҷон Фатҳуллоевич, номзади илмҳои физикаю математика аст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2-%D1%81%D1%83%D0%B1%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B6%D0%BE%D0%BD-%D1%84%D0%B0%D1%82%D1%85%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87/|title=Одинаев Субхонджон Фатхуллоевич|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2025-07-08|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;
== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.facebook.com/phti.tj/posts/pfbid02XBdLc8XfmZSeSR8wCnAdSj6exfZwccv8GncpaujNpWmTHTjmnUAgGahtJXyt2Qd2l|title=ТАЪЗИЯ
ОДИНАЕВ ФАТҲУЛЛО РАҲМАТОВИЧ|author=Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон|website=Саҳифаи расмии Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар Фейсбук|date=2025-06-02}}&lt;/ref&gt;
== Осори мунтахаб ==
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [https://doi.org/10.17073/0021-3438-2019-1-50-58 DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>7y3vey96bsytgh4kdjthvobaa7wssv5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491801</id>
      <parentid>1491800</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:05:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <origin>1491801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16866" sha1="tgbyjf814nlj3rcfzgw7mzqpkud1ovv" xml:space="preserve">{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}{{Олим|ном=Одинаев Фатҳулло Раҳматович|номи аслӣ=|тасвир=Одинаев Фатҳулло Раҳматович.jpg|бар=|тавсифи тасвир=|таърихи таваллуд=05.02.1959|зодгоҳ=деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]|таърихи даргузашт=01.06.2025|маҳалли даргузашт=[[Тоҷикистон]]|шаҳрвандӣ=[[Тоҷикистон]]|фазои илмӣ=[[физика]], [[химияи физикӣ]]|ҷойҳои кор=[[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ|Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]]&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|дараҷаи илмӣ=номзади илмҳои техникӣ&lt;!-- 2021: сарчашма лозим аст --&gt;|унвонҳои илмӣ=|алма-матер=[[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1984)|роҳбари илмӣ=|шогирдони маъруф=|маъруф ба=|ҷоизаҳо=Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;br /&gt;медали «Хизмати шоиста» (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|имзо=|бари имзо=|сайт=|викитека=|викианбор=}}'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физикдон ва ихтироъкори тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ. Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]] ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/tj/%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%B8-%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0/|title=Лабораторияи криофизика|website=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ|publisher=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ}}&lt;/ref&gt;
== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
* Ғолиби озмуни ҷумҳуриявӣ дар бахши “Ихтироъкорӣ ва навоварӣ” байни ходимони илмӣ, аспирантон, докторантон аз рӯи ихтисос, докторантони хабилитат ва унвонҷӯён, омӯзгорони муассисаҳои таъдимӣ, муҳандисон, конструкторон ва намояндагони касбу кори гуногун.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplus.news/tg/2024/11/01/ozmuni-ilm-fur%D3%AF%D2%93i-marifat-%D2%B7ambast-shud-ki%D2%B3o-%D2%93olib-gardidand/|title=Озмуни “Илм – фурӯғи маърифат” ҷамъбаст шуд. Киҳо ғолиб гардиданд?|author=Шоираи Қудрат|website=asia+|date=2024-11-01|publisher=asia+}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D1%8F%D0%B5%D0%BC-%D1%81-%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B8/|title=Поздравляем с наградами!|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2024-10-31|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд, ки яке аз онҳо Одинаев Субҳонҷон Фатҳуллоевич, номзади илмҳои физикаю математика аст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2-%D1%81%D1%83%D0%B1%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B6%D0%BE%D0%BD-%D1%84%D0%B0%D1%82%D1%85%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87/|title=Одинаев Субхонджон Фатхуллоевич|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2025-07-08|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;
== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.facebook.com/phti.tj/posts/pfbid02XBdLc8XfmZSeSR8wCnAdSj6exfZwccv8GncpaujNpWmTHTjmnUAgGahtJXyt2Qd2l|title=ТАЪЗИЯ
ОДИНАЕВ ФАТҲУЛЛО РАҲМАТОВИЧ|author=Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон|website=Саҳифаи расмии Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар Фейсбук|date=2025-06-02}}&lt;/ref&gt;
== Осори мунтахаб ==
* Ахмадзода С.М., Рахими Ф.К., Одинаев Ф.Р., Сафаров Б.Д., Солехзода А.М., Тагойбеков З.С., Азимов И.М., Ходиев Ш.И., Хомидов А.Т., Абдурахмонов И.Р., Бобоев Х.О. Возможности криохирургии в лечении заболеваний органов брюшной полости. ''Здравоохранение Таджикистана''. 2022;(3):17-26. &lt;nowiki&gt;https://doi.org/10.52888/0514-2515-2022-354-3-17-26&lt;/nowiki&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zdrav.tj/jour/article/view/379|title=Возможности криохирургии в лечении заболеваний органов брюшной полости|author=С. М. Ахмадзода, Ф. К. Рахими, Ф. Р. Одинаев, Б. Дж. Сафаров, А. М. Солехзода, З. С. Тагойбеков, И. М. Азимов, Ш. И. Ходиев, А. Т. Хомидов, И. Р. Абдурахмонов, Х. О. Бобоев|website=Здравоохранение Таджикистана|publisher=Редакция журнала «Здравоохранение Таджикистана»}}&lt;/ref&gt;
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [[DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58]].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>tgbyjf814nlj3rcfzgw7mzqpkud1ovv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491802</id>
      <parentid>1491801</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:05:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <origin>1491802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16844" sha1="gl5okidbjoqgi2f6wqvjej8nnoc6wbk" xml:space="preserve">{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}{{Олим|ном=Одинаев Фатҳулло Раҳматович|номи аслӣ=|тасвир=Одинаев Фатҳулло Раҳматович.jpg|бар=|тавсифи тасвир=|таърихи таваллуд=05.02.1959|зодгоҳ=деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]|таърихи даргузашт=01.06.2025|маҳалли даргузашт=[[Тоҷикистон]]|шаҳрвандӣ=[[Тоҷикистон]]|фазои илмӣ=[[физика]], [[химияи физикӣ]]|ҷойҳои кор=[[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ|Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]]&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|дараҷаи илмӣ=номзади илмҳои техникӣ&lt;!-- 2021: сарчашма лозим аст --&gt;|унвонҳои илмӣ=|алма-матер=[[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1984)|роҳбари илмӣ=|шогирдони маъруф=|маъруф ба=|ҷоизаҳо=Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;br /&gt;медали «Хизмати шоиста» (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|имзо=|бари имзо=|сайт=|викитека=|викианбор=}}'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физикдон ва ихтироъкори тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ. Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]] ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/tj/%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%B8-%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0/|title=Лабораторияи криофизика|website=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ|publisher=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ}}&lt;/ref&gt;
== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
* Ғолиби озмуни ҷумҳуриявӣ дар бахши “Ихтироъкорӣ ва навоварӣ” байни ходимони илмӣ, аспирантон, докторантон аз рӯи ихтисос, докторантони хабилитат ва унвонҷӯён, омӯзгорони муассисаҳои таъдимӣ, муҳандисон, конструкторон ва намояндагони касбу кори гуногун.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplus.news/tg/2024/11/01/ozmuni-ilm-fur%D3%AF%D2%93i-marifat-%D2%B7ambast-shud-ki%D2%B3o-%D2%93olib-gardidand/|title=Озмуни “Илм – фурӯғи маърифат” ҷамъбаст шуд. Киҳо ғолиб гардиданд?|author=Шоираи Қудрат|website=asia+|date=2024-11-01|publisher=asia+}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D1%8F%D0%B5%D0%BC-%D1%81-%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B8/|title=Поздравляем с наградами!|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2024-10-31|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд, ки яке аз онҳо Одинаев Субҳонҷон Фатҳуллоевич, номзади илмҳои физикаю математика аст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2-%D1%81%D1%83%D0%B1%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B6%D0%BE%D0%BD-%D1%84%D0%B0%D1%82%D1%85%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87/|title=Одинаев Субхонджон Фатхуллоевич|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2025-07-08|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;
== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.facebook.com/phti.tj/posts/pfbid02XBdLc8XfmZSeSR8wCnAdSj6exfZwccv8GncpaujNpWmTHTjmnUAgGahtJXyt2Qd2l|title=ТАЪЗИЯ
ОДИНАЕВ ФАТҲУЛЛО РАҲМАТОВИЧ|author=Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон|website=Саҳифаи расмии Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар Фейсбук|date=2025-06-02}}&lt;/ref&gt;
== Осори мунтахаб ==
* Ахмадзода С.М., Рахими Ф.К., Одинаев Ф.Р., Сафаров Б.Д., Солехзода А.М., Тагойбеков З.С., Азимов И.М., Ходиев Ш.И., Хомидов А.Т., Абдурахмонов И.Р., Бобоев Х.О. Возможности криохирургии в лечении заболеваний органов брюшной полости. ''Здравоохранение Таджикистана''. 2022;(3):17-26. //doi.org/10.52888/0514-2515-2022-354-3-17-26.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zdrav.tj/jour/article/view/379|title=Возможности криохирургии в лечении заболеваний органов брюшной полости|author=С. М. Ахмадзода, Ф. К. Рахими, Ф. Р. Одинаев, Б. Дж. Сафаров, А. М. Солехзода, З. С. Тагойбеков, И. М. Азимов, Ш. И. Ходиев, А. Т. Хомидов, И. Р. Абдурахмонов, Х. О. Бобоев|website=Здравоохранение Таджикистана|publisher=Редакция журнала «Здравоохранение Таджикистана»}}&lt;/ref&gt;
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [[DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58]].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>gl5okidbjoqgi2f6wqvjej8nnoc6wbk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491803</id>
      <parentid>1491802</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:06:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rbd-tnu</username>
        <id>12415</id>
      </contributor>
      <origin>1491803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16850" sha1="0pr47teerzghef40emqv9b1qxwr0qmw" xml:space="preserve">{{DEFAULTSORT:Одинаев, Фатҳулло Раҳматович}}{{Олим|ном=Одинаев Фатҳулло Раҳматович|номи аслӣ=|тасвир=Одинаев Фатҳулло Раҳматович.jpg|бар=|тавсифи тасвир=|таърихи таваллуд=05.02.1959|зодгоҳ=деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[Ноҳияи Файзобод|ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]|таърихи даргузашт=01.06.2025|маҳалли даргузашт=[[Тоҷикистон]]|шаҳрвандӣ=[[Тоҷикистон]]|фазои илмӣ=[[физика]], [[химияи физикӣ]]|ҷойҳои кор=[[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ|Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]]&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|дараҷаи илмӣ=номзади илмҳои техникӣ&lt;!-- 2021: сарчашма лозим аст --&gt;|унвонҳои илмӣ=|алма-матер=[[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1984)|роҳбари илмӣ=|шогирдони маъруф=|маъруф ба=|ҷоизаҳо=Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;br /&gt;медали «Хизмати шоиста» (2020)&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;|имзо=|бари имзо=|сайт=|викитека=|викианбор=}}'''Одинаев Фатҳулло Раҳматович''' (5 феврали 1959, деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ, [[ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] — 1 июни 2025, [[Тоҷикистон]]) — физикдон ва ихтироъкори тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (2021), барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника (2020).&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ. Солҳои 2007–2019 муовини директори [[Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови АМИТ]] ва солҳои 2019–2025 мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и ҳамин институт буд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Зиндагинома ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 5 феврали соли 1959 дар деҳаи Ҳаймуҳаммадии ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.

Соли 1966 таҳсилро дар мактаби ибтидоии деҳаи Ҳаймуҳаммадӣ оғоз намуда, баъди хатми синфи сеюм таҳсилро дар мактаби миёнаи №3-и деҳаи Қарабулоқ (ҳоло Бӯстон)-и ноҳияи Файзобод идома додааст. Соли 1976 мактаби миёнаро хатм карда, ба шуъбаи шабонаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шудааст.

Моҳи майи соли 1977 ба хизмати ҳарбӣ даъват шуда, солҳои 1977–1979 дар шаҳри Читаи округи ҳарбии Забайкалияи ИҶШС хизмат кардааст. Соли 1979 баъди анҷоми хизмати ҳарбӣ таҳсилро дар донишгоҳ идома додааст. Соли 1984 факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Физик-муаллим» хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатии Одинаев соли 1979 дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон оғоз ёфтааст.
* 1979–1984 — лаборанти калони озмоишгоҳи ташхиси рентгенӣ ва сохтори моддаҳо;
* 1984–1986 — муҳандиси калони озмоишгоҳи физикаи плазма ва техникаи лазерии ҳамин институт;
* 1986–1990 — омӯзгор дар мактаби миёнаи №2-и ноҳияи Файзобод;
* 1990–1996 — сардори шуъбаи таҷҳизоти барқии баландшиддату пастшиддат ва маҳсулоти ноқилии базаи ҷумҳуриявии «Селхозкомплект»;
* 1996–1997 — нозири калони давлатӣ дар Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Барқи Тоҷик»;
* 1997–2005 — директори корхонаи бисёрсоҳаи «Спецгидроэлектромонтаж»;
* 2005–2007 — муҳандиси пешбари Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2007–2019 — муовини директори Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умаров;
* 2019 — 1 июни 2025 — мудири озмоишгоҳи «Физикаи фаросардӣ ва фавқулноқилият»-и Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/tj/%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%B8-%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0/|title=Лабораторияи криофизика|website=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ|publisher=Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ}}&lt;/ref&gt;
== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои асосии фаъолияти илмии Одинаев ба физикаи мавод, химияи физикӣ ва омӯзиши хосиятҳои физикию химиявии хӯлаҳои металлӣ алоқаманд буданд. Ӯ ҳамроҳи ҳаммуаллифон хосиятҳои теплофизикӣ ва функсияҳои термодинамикии хӯлаи алюминий бо оҳани АЖ4.5 (Al + 4,5 % Fe)-ро, ки бо иловаи Sn, Pb ва Bi (қалъагӣ, сурб, висмут) омехта шудааст, омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ 4.5 с оловом, свинцом и висмутом» аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 — «Химияи физикӣ» ҳимоя кардааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Соли 2021 бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии Федератсияи Россия ба ӯ дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ дода шудааст.

Ҳамчун мудири озмоишгоҳ дар таҳияи насли нави абзорҳои криохирургӣ (бо истифодаи нитрогени моеъ) ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам бо Институти гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкорӣ кардааст. Тибқи гузориши институт, абзорҳои таҳиягардида дар ҷарроҳии ҷигари зиёда аз 200 бемор истифода шудаанд.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt; Дар соли 2020 ӯ инчунин дар насби системаи таъмини барқии реактори истеҳсоли маҳлули зидвирусии гипохлориди натрий (NaOCl) дар Маркази инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;

== Ҷоизаҳо ва мукофотҳо ==
* 2020 — Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника — бо ҳаммуаллифон Ф. Раҳимӣ, С. М. Аҳмадзода, Ҳ. Ҳ. Муминов ва С. Ш. Аҳмедов барои силсилаи корҳо дар мавзуи «Коркарди насли нави абзорҳои криохирургӣ ва татбиқи онҳо дар ҷарроҳии ковокии шикам».&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anrt&quot; /&gt;
* 2020 — медали «Хизмати шоиста», бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 июли соли 2020, №1571.&lt;ref name=&quot;phti2020&quot; /&gt;
* Ғолиби озмуни ҷумҳуриявӣ дар бахши “Ихтироъкорӣ ва навоварӣ” байни ходимони илмӣ, аспирантон, докторантон аз рӯи ихтисос, докторантони хабилитат ва унвонҷӯён, омӯзгорони муассисаҳои таъдимӣ, муҳандисон, конструкторон ва намояндагони касбу кори гуногун.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplus.news/tg/2024/11/01/ozmuni-ilm-fur%D3%AF%D2%93i-marifat-%D2%B7ambast-shud-ki%D2%B3o-%D2%93olib-gardidand/|title=Озмуни “Илм – фурӯғи маърифат” ҷамъбаст шуд. Киҳо ғолиб гардиданд?|author=Шоираи Қудрат|website=asia+|date=2024-11-01|publisher=asia+}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D1%8F%D0%B5%D0%BC-%D1%81-%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B8/|title=Поздравляем с наградами!|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2024-10-31|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ifp&quot; /&gt;

== Оила ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович соҳиби шаш фарзанд — чор писар ва ду духтар буд, ки яке аз онҳо Одинаев Субҳонҷон Фатҳуллоевич, номзади илмҳои физикаю математика аст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2-%D1%81%D1%83%D0%B1%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B6%D0%BE%D0%BD-%D1%84%D0%B0%D1%82%D1%85%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87/|title=Одинаев Субхонджон Фатхуллоевич|website=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ|date=2025-07-08|publisher=Физико-технический институт имени С. У. Умарова НАНТ}}&lt;/ref&gt;
== Даргузашт ==
Одинаев Фатҳулло Раҳматович 1 июни соли 2025 дар синни 66-солагӣ даргузашт.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.facebook.com/phti.tj/posts/pfbid02XBdLc8XfmZSeSR8wCnAdSj6exfZwccv8GncpaujNpWmTHTjmnUAgGahtJXyt2Qd2l|title=ТАЪЗИЯ
ОДИНАЕВ ФАТҲУЛЛО РАҲМАТОВИЧ|author=Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон|website=Саҳифаи расмии Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар Фейсбук|date=2025-06-02}}&lt;/ref&gt;
== Осори мунтахаб ==
* Ахмадзода С.М., Рахими Ф.К., Одинаев Ф.Р., Сафаров Б.Д., Солехзода А.М., Тагойбеков З.С., Азимов И.М., Ходиев Ш.И., Хомидов А.Т., Абдурахмонов И.Р., Бобоев Х.О. Возможности криохирургии в лечении заболеваний органов брюшной полости. ''Здравоохранение Таджикистана''. 2022;(3):17-26. https://doi.org/10.52888/0514-2515-2022-354-3-17-26.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zdrav.tj/jour/article/view/379|title=Возможности криохирургии в лечении заболеваний органов брюшной полости|author=С. М. Ахмадзода, Ф. К. Рахими, Ф. Р. Одинаев, Б. Дж. Сафаров, А. М. Солехзода, З. С. Тагойбеков, И. М. Азимов, Ш. И. Ходиев, А. Т. Хомидов, И. Р. Абдурахмонов, Х. О. Бобоев|website=Здравоохранение Таджикистана|publisher=Редакция журнала «Здравоохранение Таджикистана»}}&lt;/ref&gt;
* Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. — 2019. — № 1. — С. 50–58. — [[DOI:10.17073/0021-3438-2019-1-50-58]].
* Ганиев И. Н., Холмуродов Ф., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р. Теплофизические свойства и термодинамические функции алюминиевого сплава АЖ4.5, легированного оловом, свинцом и висмутом // Вестник Саратовского государственного технического университета. — 2023. — С. 62–75.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;
* Одинаев Ф. Р. Физико-химические свойства алюминиевого сплава АЖ4.5 с оловом, свинцом и висмутом. — Душанбе: Институт химии им. В. И. Никитина НАН Таджикистана, 2020.&lt;ref name=&quot;scholar&quot; /&gt;

== Эзоҳҳо ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;phti2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://phti.tj/ru/%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%B8-%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81%D3%A3-2/|title=Основные моменты деятельности Физико-технического института им. С. У. Умарова НАНТ в 2020 году|website=phti.tj|date=2020-12-15|language=ru|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cvmet2019&quot;&gt;Ганиев И. Н., Сафаров А. Г., Одинаев Ф. Р., Якубов У. Ш., Кабутов К. Температурная зависимость теплоемкости и изменение термодинамических функций сплава АЖ4.5 с оловом // Известия вузов. Цветная металлургия. 2019. № 1. С. 50–58. [https://cvmet.misis.ru/jour/article/view/866 cvmet.misis.ru]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;scholar&quot;&gt;[https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Fathullo Odinaev] — профиль в Google Scholar (проверено 2 ноября 2026).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;anrt&quot;&gt;[https://www.anrt.tj/ru/ob-akademii/komitet-po-gosudarstvennym-premiyam-rt-im-abuali-ibn-sino Комитет по Государственным премиям РТ им. Абуали ибн Сино] — anrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ifp&quot;&gt;[https://ifppanrt.tj/vokhuri-bo-goliboni-davri-yakumi-ozmuni-chumkhuriyavii-ilm-furugi-marifat Вохурӣ бо ғолибони даври якуми озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат»] — ifppanrt.tj&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=ru&amp;user=jJCFFSoAAAAJ Профили Google Scholar]

[[Category:Зодагони соли 1959]]
[[Category:Даргузаштагони соли 2025]]
[[Category:Физикҳои Тоҷикистон]]
[[Category:Номзадҳои илмҳои техникӣ]]
[[Category:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино]]
[[Category:Ходимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>0pr47teerzghef40emqv9b1qxwr0qmw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Институти адабиёти ба номи М. Горкий</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334675</id>
    <revision>
      <id>1491786</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:00:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав:  Институти адабиёти ба номи М. Горкий, донишкадаи олии давлатӣ дар ш. Маскав — яке аз бузургтарин ва муҳимтарин муассисаҳои илмӣ дар Руссия ва ҷаҳон, ки ба адибони ҷавон дониши филологӣ ва маҳорати нависандагӣ меомӯзад. Тобеи Вазорати фарҳанги Руссия (аз сол...</comment>
      <origin>1491786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6319" sha1="arx7g7dcqlzd2kantkg870bfm1hqfxf" xml:space="preserve"> Институти адабиёти ба номи М. Горкий, донишкадаи олии давлатӣ дар ш. Маскав — яке аз бузургтарин ва муҳимтарин муассисаҳои илмӣ дар Руссия ва ҷаҳон, ки ба адибони ҷавон дониши филологӣ ва маҳорати нависандагӣ меомӯзад. Тобеи Вазорати фарҳанги Руссия (аз соли 2014).  Институти адабиёт соли 1933 бо ташаббуси М. Горкий ҳамчун Универистети шабонаи адибони коргар таъсис ёфта буд. Қаблан Донишкадаи адабӣ ва ҳунарии ба номи В. Брюсов ном дошт. Аз соли 1936 ба Институти ИН ИҶШС тағйири ном кард ва соли 1946 номи М. Горкийро гирифт. Аз соли 1942 дар он факултаҳои рӯзона ва ғоибона амал мекунанд. Дар факултаҳои рӯзона (муҳлати таҳсил 5 сол) аз рӯи барнома ду ихтисос омӯзонида мешаванд: эҷоди адабӣ ва тарҷумаи адабиёти бадеӣ. Дар шуъбаи ғоибонаи он (муҳлати таҳсил 6 сол) танҳо ихтисоси эҷоди адабӣ таълим дода мешавад. Институти адабиёти ба номи М. Горкий 8 кафедраи илмӣ дорад. Аз соли 1953 дар он курсҳои олии адабӣ низ амал мекунанд. Шуъбаи тарҷумаи адабиёти бадеӣ тарҷумонҳои забонҳои англисӣ, фаронсавӣ, олмонӣ, италиявӣ, испанӣ ва корейӣ тайёр мекунад. Ҳамчунин, дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий аз рӯи тахассуси «назарияи адабиёт», «забони русӣ» ва «адабиёти русӣ» аспирантура ва докторантура амал мекунанд. Дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий ба ғайр аз таълими илмҳои ҷамъиятию филологӣ барои донишҷӯён доир ба наср, назм, драматургия, нақди адабӣ ва тарҷумаи бадеӣ машғулиятҳои махсусу машваратҳои эҷодӣ доир мекунанд ва ба тарбияи истеъдоду малакаи адибон ва баланд бардоштани маҳорати нависандагӣ бештар диққат медиҳанд. Дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий адибони машҳур Н. Н. Асеев, Ф. В. Гладков, К. Федин, А. Фадеев, К. Паустовский, Л. Леонов, В. С. Иванов, Л. Озеров, Л. Ошанин, В. Розов, М. Светлов. А. Смирнов, А. Сурков ва дигарон кор кардаанд.  Институти адабиёти ба номи М. Горкий аз рӯзи мавҷудияташ қариб 3 ҳазор ходимони адабӣ тайёр кардааст, ки бештари онҳо узви ИН Руссия ё узви ИН ИҶШС буданд. Дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий маҷмӯаи илмии «Писатель и жизнь» (аз 1961), алманахи донишҷӯён (аз 1937) ва оид ба маҳорати нависандагӣ рисола ва маҷмӯаҳои бисёр чоп шудаанд. Ҳоло донишкада алманахи «Тверской бульвар, 25»-ро чоп мекунад. Корҳои интишоротии Институти адабиёти ба номи М. Горкий аз соли 1993 дубора оғоз шудаанд: монографияҳо, маҷмӯаи мақолаҳои илмӣ, солномаи «Вестник Литературного Института» мунтазам нашр мешаванд.  Институти адабиёти ба номи М. Горкий бо Донишгоҳи Кёлни Олмон, Тринити-коллеҷи Ирландия, Донишгоҳи Бергамои Италия, донишгоҳҳои Конкук ва Чосони Ҷумҳурии Корея, Донишгоҳи Порис-8 ва ғ. ҳамкориҳои муштарак дорад. Соли 2010  Институти адабиёти ба номи М. Горкий ҳамроҳи Маркази фарҳангии Италия дар Маскав ба адибони ҷавони то 35-солаи Руссия ва Италия барои ҳикояҳое, ки (ба русӣ ё италиявӣ) қаблан нашр нашуда буданд, ҷоизаи адабии «Рангинкамон» таъсис додааст. Ғолиб 5 ҳазор евро мукофот мегирад. Институти адабиёти ба номи М. Горкий барои рушди адабиёти муосири Тоҷикистон низ саҳми арзанда дорад. Курси олии Институти адабиёти ба номи М. Горкийро Ф. Муҳаммадиев, Ф. Ансорӣ, Қ. Киром, Ҳ. Файзулло, М. Бахтӣ ва дигарон хатм кардаанд. Донишманди тоҷик Сафар Абдуллоҳ солҳои 1984–91 дар ин муассисаи илмӣ омӯзгор буд. Як зумра адибони тоҷик: З. Атоӣ, И. Хатлонӣ, Г. Мирзоева, С. Хатлонӣ, М. Раззоқи Варзобӣ ва дигарон хатмкардаи ин донишгоҳ мебошанд. Институти адабиёти ба номи М. Горкий бо ордени Дӯстии халқҳо (1983) сарфароз гардидааст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти адабиёти ба номи М. Горкий|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Институт]]</text>
      <sha1>arx7g7dcqlzd2kantkg870bfm1hqfxf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491787</id>
      <parentid>1491786</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:01:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1491787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6318" sha1="a8om85wcwsih56rmh3dgmlr4hyl34fc" xml:space="preserve">Институти адабиёти ба номи М. Горкий, донишкадаи олии давлатӣ дар ш. Маскав — яке аз бузургтарин ва муҳимтарин муассисаҳои илмӣ дар Руссия ва ҷаҳон, ки ба адибони ҷавон дониши филологӣ ва маҳорати нависандагӣ меомӯзад. Тобеи Вазорати фарҳанги Руссия (аз соли 2014).  Институти адабиёт соли 1933 бо ташаббуси М. Горкий ҳамчун Универистети шабонаи адибони коргар таъсис ёфта буд. Қаблан Донишкадаи адабӣ ва ҳунарии ба номи В. Брюсов ном дошт. Аз соли 1936 ба Институти ИН ИҶШС тағйири ном кард ва соли 1946 номи М. Горкийро гирифт. Аз соли 1942 дар он факултаҳои рӯзона ва ғоибона амал мекунанд. Дар факултаҳои рӯзона (муҳлати таҳсил 5 сол) аз рӯи барнома ду ихтисос омӯзонида мешаванд: эҷоди адабӣ ва тарҷумаи адабиёти бадеӣ. Дар шуъбаи ғоибонаи он (муҳлати таҳсил 6 сол) танҳо ихтисоси эҷоди адабӣ таълим дода мешавад. Институти адабиёти ба номи М. Горкий 8 кафедраи илмӣ дорад. Аз соли 1953 дар он курсҳои олии адабӣ низ амал мекунанд. Шуъбаи тарҷумаи адабиёти бадеӣ тарҷумонҳои забонҳои англисӣ, фаронсавӣ, олмонӣ, италиявӣ, испанӣ ва корейӣ тайёр мекунад. Ҳамчунин, дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий аз рӯи тахассуси «назарияи адабиёт», «забони русӣ» ва «адабиёти русӣ» аспирантура ва докторантура амал мекунанд. Дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий ба ғайр аз таълими илмҳои ҷамъиятию филологӣ барои донишҷӯён доир ба наср, назм, драматургия, нақди адабӣ ва тарҷумаи бадеӣ машғулиятҳои махсусу машваратҳои эҷодӣ доир мекунанд ва ба тарбияи истеъдоду малакаи адибон ва баланд бардоштани маҳорати нависандагӣ бештар диққат медиҳанд. Дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий адибони машҳур Н. Н. Асеев, Ф. В. Гладков, К. Федин, А. Фадеев, К. Паустовский, Л. Леонов, В. С. Иванов, Л. Озеров, Л. Ошанин, В. Розов, М. Светлов. А. Смирнов, А. Сурков ва дигарон кор кардаанд.  Институти адабиёти ба номи М. Горкий аз рӯзи мавҷудияташ қариб 3 ҳазор ходимони адабӣ тайёр кардааст, ки бештари онҳо узви ИН Руссия ё узви ИН ИҶШС буданд. Дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий маҷмӯаи илмии «Писатель и жизнь» (аз 1961), алманахи донишҷӯён (аз 1937) ва оид ба маҳорати нависандагӣ рисола ва маҷмӯаҳои бисёр чоп шудаанд. Ҳоло донишкада алманахи «Тверской бульвар, 25»-ро чоп мекунад. Корҳои интишоротии Институти адабиёти ба номи М. Горкий аз соли 1993 дубора оғоз шудаанд: монографияҳо, маҷмӯаи мақолаҳои илмӣ, солномаи «Вестник Литературного Института» мунтазам нашр мешаванд.  Институти адабиёти ба номи М. Горкий бо Донишгоҳи Кёлни Олмон, Тринити-коллеҷи Ирландия, Донишгоҳи Бергамои Италия, донишгоҳҳои Конкук ва Чосони Ҷумҳурии Корея, Донишгоҳи Порис-8 ва ғ. ҳамкориҳои муштарак дорад. Соли 2010  Институти адабиёти ба номи М. Горкий ҳамроҳи Маркази фарҳангии Италия дар Маскав ба адибони ҷавони то 35-солаи Руссия ва Италия барои ҳикояҳое, ки (ба русӣ ё италиявӣ) қаблан нашр нашуда буданд, ҷоизаи адабии «Рангинкамон» таъсис додааст. Ғолиб 5 ҳазор евро мукофот мегирад. Институти адабиёти ба номи М. Горкий барои рушди адабиёти муосири Тоҷикистон низ саҳми арзанда дорад. Курси олии Институти адабиёти ба номи М. Горкийро Ф. Муҳаммадиев, Ф. Ансорӣ, Қ. Киром, Ҳ. Файзулло, М. Бахтӣ ва дигарон хатм кардаанд. Донишманди тоҷик Сафар Абдуллоҳ солҳои 1984–91 дар ин муассисаи илмӣ омӯзгор буд. Як зумра адибони тоҷик: З. Атоӣ, И. Хатлонӣ, Г. Мирзоева, С. Хатлонӣ, М. Раззоқи Варзобӣ ва дигарон хатмкардаи ин донишгоҳ мебошанд. Институти адабиёти ба номи М. Горкий бо ордени Дӯстии халқҳо (1983) сарфароз гардидааст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти адабиёти ба номи М. Горкий|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Институт]]</text>
      <sha1>a8om85wcwsih56rmh3dgmlr4hyl34fc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491788</id>
      <parentid>1491787</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:02:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1491788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6339" sha1="ea3s4h57y99fpp8owhaeo0cwa0lecck" xml:space="preserve">{{Донишгоҳ}}
Институти адабиёти ба номи М. Горкий, донишкадаи олии давлатӣ дар ш. Маскав — яке аз бузургтарин ва муҳимтарин муассисаҳои илмӣ дар Руссия ва ҷаҳон, ки ба адибони ҷавон дониши филологӣ ва маҳорати нависандагӣ меомӯзад. Тобеи Вазорати фарҳанги Руссия (аз соли 2014).  Институти адабиёт соли 1933 бо ташаббуси М. Горкий ҳамчун Универистети шабонаи адибони коргар таъсис ёфта буд. Қаблан Донишкадаи адабӣ ва ҳунарии ба номи В. Брюсов ном дошт. Аз соли 1936 ба Институти ИН ИҶШС тағйири ном кард ва соли 1946 номи М. Горкийро гирифт. Аз соли 1942 дар он факултаҳои рӯзона ва ғоибона амал мекунанд. Дар факултаҳои рӯзона (муҳлати таҳсил 5 сол) аз рӯи барнома ду ихтисос омӯзонида мешаванд: эҷоди адабӣ ва тарҷумаи адабиёти бадеӣ. Дар шуъбаи ғоибонаи он (муҳлати таҳсил 6 сол) танҳо ихтисоси эҷоди адабӣ таълим дода мешавад. Институти адабиёти ба номи М. Горкий 8 кафедраи илмӣ дорад. Аз соли 1953 дар он курсҳои олии адабӣ низ амал мекунанд. Шуъбаи тарҷумаи адабиёти бадеӣ тарҷумонҳои забонҳои англисӣ, фаронсавӣ, олмонӣ, италиявӣ, испанӣ ва корейӣ тайёр мекунад. Ҳамчунин, дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий аз рӯи тахассуси «назарияи адабиёт», «забони русӣ» ва «адабиёти русӣ» аспирантура ва докторантура амал мекунанд. Дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий ба ғайр аз таълими илмҳои ҷамъиятию филологӣ барои донишҷӯён доир ба наср, назм, драматургия, нақди адабӣ ва тарҷумаи бадеӣ машғулиятҳои махсусу машваратҳои эҷодӣ доир мекунанд ва ба тарбияи истеъдоду малакаи адибон ва баланд бардоштани маҳорати нависандагӣ бештар диққат медиҳанд. Дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий адибони машҳур Н. Н. Асеев, Ф. В. Гладков, К. Федин, А. Фадеев, К. Паустовский, Л. Леонов, В. С. Иванов, Л. Озеров, Л. Ошанин, В. Розов, М. Светлов. А. Смирнов, А. Сурков ва дигарон кор кардаанд.  Институти адабиёти ба номи М. Горкий аз рӯзи мавҷудияташ қариб 3 ҳазор ходимони адабӣ тайёр кардааст, ки бештари онҳо узви ИН Руссия ё узви ИН ИҶШС буданд. Дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий маҷмӯаи илмии «Писатель и жизнь» (аз 1961), алманахи донишҷӯён (аз 1937) ва оид ба маҳорати нависандагӣ рисола ва маҷмӯаҳои бисёр чоп шудаанд. Ҳоло донишкада алманахи «Тверской бульвар, 25»-ро чоп мекунад. Корҳои интишоротии Институти адабиёти ба номи М. Горкий аз соли 1993 дубора оғоз шудаанд: монографияҳо, маҷмӯаи мақолаҳои илмӣ, солномаи «Вестник Литературного Института» мунтазам нашр мешаванд.  Институти адабиёти ба номи М. Горкий бо Донишгоҳи Кёлни Олмон, Тринити-коллеҷи Ирландия, Донишгоҳи Бергамои Италия, донишгоҳҳои Конкук ва Чосони Ҷумҳурии Корея, Донишгоҳи Порис-8 ва ғ. ҳамкориҳои муштарак дорад. Соли 2010  Институти адабиёти ба номи М. Горкий ҳамроҳи Маркази фарҳангии Италия дар Маскав ба адибони ҷавони то 35-солаи Руссия ва Италия барои ҳикояҳое, ки (ба русӣ ё италиявӣ) қаблан нашр нашуда буданд, ҷоизаи адабии «Рангинкамон» таъсис додааст. Ғолиб 5 ҳазор евро мукофот мегирад. Институти адабиёти ба номи М. Горкий барои рушди адабиёти муосири Тоҷикистон низ саҳми арзанда дорад. Курси олии Институти адабиёти ба номи М. Горкийро Ф. Муҳаммадиев, Ф. Ансорӣ, Қ. Киром, Ҳ. Файзулло, М. Бахтӣ ва дигарон хатм кардаанд. Донишманди тоҷик Сафар Абдуллоҳ солҳои 1984–91 дар ин муассисаи илмӣ омӯзгор буд. Як зумра адибони тоҷик: З. Атоӣ, И. Хатлонӣ, Г. Мирзоева, С. Хатлонӣ, М. Раззоқи Варзобӣ ва дигарон хатмкардаи ин донишгоҳ мебошанд. Институти адабиёти ба номи М. Горкий бо ордени Дӯстии халқҳо (1983) сарфароз гардидааст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти адабиёти ба номи М. Горкий|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Институт]]</text>
      <sha1>ea3s4h57y99fpp8owhaeo0cwa0lecck</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491791</id>
      <parentid>1491788</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1491791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6604" sha1="7ouqprw3uk1h8sj9diwnnkmzl8b4oku" xml:space="preserve">{{Донишгоҳ}}
[[Институти адабиёти ба номи М. Горкий]], донишкадаи олии давлатӣ дар ш. Маскав — яке аз бузургтарин ва муҳимтарин муассисаҳои илмӣ дар Руссия ва ҷаҳон, ки ба адибони ҷавон дониши [[Филология|филологӣ]] ва маҳорати нависандагӣ меомӯзад. Тобеи Вазорати фарҳанги Руссия (аз соли 2014). 

== Таърих ва сохтори институт ==
Институти адабиёт соли 1933 бо ташаббуси М. Горкий ҳамчун Универистети шабонаи адибони коргар таъсис ёфта буд. Қаблан Донишкадаи адабӣ ва ҳунарии ба номи В. Брюсов ном дошт. Аз соли 1936 ба Институти ИН ИҶШС тағйири ном кард ва соли 1946 номи М. Горкийро гирифт. Аз соли 1942 дар он факултаҳои рӯзона ва ғоибона амал мекунанд. Дар факултаҳои рӯзона (муҳлати таҳсил 5 сол) аз рӯи барнома ду ихтисос омӯзонида мешаванд: эҷоди адабӣ ва тарҷумаи адабиёти бадеӣ. Дар шуъбаи ғоибонаи он (муҳлати таҳсил 6 сол) танҳо ихтисоси эҷоди адабӣ таълим дода мешавад. Институти адабиёти ба номи М. Горкий 8 кафедраи илмӣ дорад. Аз соли 1953 дар он курсҳои олии адабӣ низ амал мекунанд. Шуъбаи тарҷумаи адабиёти бадеӣ тарҷумонҳои забонҳои англисӣ, фаронсавӣ, олмонӣ, италиявӣ, испанӣ ва корейӣ тайёр мекунад. Ҳамчунин, дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий аз рӯи тахассуси «назарияи адабиёт», «забони русӣ» ва «адабиёти русӣ» аспирантура ва докторантура амал мекунанд. Дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий ба ғайр аз таълими илмҳои ҷамъиятию филологӣ барои донишҷӯён доир ба наср, назм, драматургия, нақди адабӣ ва тарҷумаи бадеӣ машғулиятҳои махсусу машваратҳои эҷодӣ доир мекунанд ва ба тарбияи истеъдоду малакаи адибон ва баланд бардоштани маҳорати нависандагӣ бештар диққат медиҳанд. Дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий адибони машҳур Н. Н. Асеев, Ф. В. Гладков, К. Федин, А. Фадеев, К. Паустовский, Л. Леонов, В. С. Иванов, Л. Озеров, Л. Ошанин, В. Розов, М. Светлов. А. Смирнов, А. Сурков ва дигарон кор кардаанд.  Институти адабиёти ба номи М. Горкий аз рӯзи мавҷудияташ қариб 3 ҳазор ходимони адабӣ тайёр кардааст, ки бештари онҳо узви ИН Руссия ё узви ИН ИҶШС буданд. Дар Институти адабиёти ба номи М. Горкий маҷмӯаи илмии «Писатель и жизнь» (аз 1961), алманахи донишҷӯён (аз 1937) ва оид ба маҳорати нависандагӣ рисола ва маҷмӯаҳои бисёр чоп шудаанд. Ҳоло донишкада алманахи «Тверской бульвар, 25»-ро чоп мекунад. Корҳои интишоротии Институти адабиёти ба номи М. Горкий аз соли 1993 дубора оғоз шудаанд: монографияҳо, маҷмӯаи мақолаҳои илмӣ, солномаи «Вестник Литературного Института» мунтазам нашр мешаванд.  Институти адабиёти ба номи М. Горкий бо Донишгоҳи Кёлни Олмон, Тринити-коллеҷи Ирландия, Донишгоҳи Бергамои Италия, донишгоҳҳои Конкук ва Чосони Ҷумҳурии Корея, Донишгоҳи Порис-8 ва ғ. ҳамкориҳои муштарак дорад. Соли 2010  Институти адабиёти ба номи М. Горкий ҳамроҳи Маркази фарҳангии Италия дар Маскав ба адибони ҷавони то 35-солаи Руссия ва Италия барои ҳикояҳое, ки (ба русӣ ё италиявӣ) қаблан нашр нашуда буданд, [[ҷоизаи адабии «Рангинкамон]]» таъсис додааст. Ғолиб 5 ҳазор евро мукофот мегирад.  

== Хатмкардагони институт ==
Институти адабиёти ба номи М. Горкий барои рушди адабиёти муосири Тоҷикистон низ саҳми арзанда дорад. Курси олии Институти адабиёти ба номи М. Горкийро Ф. Муҳаммадиев, Ф. Ансорӣ, Қ. Киром, Ҳ. Файзулло, М. Бахтӣ ва дигарон хатм кардаанд. Донишманди тоҷик Сафар Абдуллоҳ солҳои 1984–91 дар ин муассисаи илмӣ омӯзгор буд. Як зумра адибони тоҷик: З. Атоӣ, И. Хатлонӣ, Г. Мирзоева, С. Хатлонӣ, М. Раззоқи Варзобӣ ва дигарон хатмкардаи ин донишгоҳ мебошанд. Институти адабиёти ба номи М. Горкий [[бо ордени Дӯстии халқҳо]] (1983) сарфароз гардидааст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти адабиёти ба номи М. Горкий|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Институт]]
[[Гурӯҳ:Институтҳои илмии Маскав]]
[[Гурӯҳ:Институтҳои илмии ИҶШС]]</text>
      <sha1>7ouqprw3uk1h8sj9diwnnkmzl8b4oku</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Институти атеизми илмӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334676</id>
    <revision>
      <id>1491794</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Донишгоҳ}} Институти Атеизми Илмӣ — муассисаи илмӣ-тадқиқотӣ, ки соли 1964 дар Маскав барои ҳамоҳангсозии рисолаҳои илмӣ оид ба атеизм, ки аз ҷониби институтҳои илмӣ-тадқиқотии АИ ИҶШС, муассисаҳои олии таълимӣ ва муассисаҳои Вазорати маданияти ИҶШС таълиф...</comment>
      <origin>1491794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2557" sha1="7gyd6yf1jtas2ztnvdd65v1n36vhnlz" xml:space="preserve">{{Донишгоҳ}}
Институти Атеизми Илмӣ — муассисаи илмӣ-тадқиқотӣ, ки соли 1964 дар Маскав барои ҳамоҳангсозии рисолаҳои илмӣ оид ба атеизм, ки аз ҷониби институтҳои илмӣ-тадқиқотии АИ ИҶШС, муассисаҳои олии таълимӣ ва муассисаҳои Вазорати маданияти ИҶШС таълиф мешуданд, таъсис шуда буд. Институти атеизми илмӣ мувофиқи қарори КМ ҲКИШ дар чорчӯби сохтори муассисаи илмии ҳизбӣ – Академияи илмҳои ҷамъиятии назди КМ ҲКИШ таъсис ёфта буд. Дар Институти атеизми илмӣ дар Руссия оид ба масъалаҳои мубрами «атеизми илмӣ» ва таърихи дин таҳқиқоти ҳамаҷониба анҷом медоданд. Дар назди он аспирантура амал мекард. Ходимони Институти атеизми илмӣ асарҳои худро дар маҷаллаҳои «Вопросы философии» ва «Наука и религия» ба табъ мерасонданд. Ғайр аз ин, Институти атеизми илмӣ  таҳти унвони «Вопросы научного атеизма» (1966) маҷаллаи илмиро дар ҳаҷми аз 17 то 25 ҷузъи чопӣ соле ду бор бо теъдоди миёнаи 20 ҳазор нусха нашр мекард. Барои таълифи асару мақолаҳо дар ин маҷалла олимони шӯравӣ, хориҷӣ ва кормандони ҳизбӣ, мубаллиғони атеизм ҷалб карда мешуданд. Баъди пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ (1991) фаъолияти ИНҚИЛОБИ 1905–07 ДАР РУССИЯ а. Инқилоби 1905–07 дар Руссия қатъ карда шуд. Директорони Институти атеизми илмӣ: А. Ф. Окулов (1964–78), П. К. Курочкин (1978–81), И. Гараҷа (1981–90), Э. Г. Филимонов (1991–92, ҳамчун директори Институти диншиносӣ).


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти атеизми илмӣ|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Институт]]</text>
      <sha1>7gyd6yf1jtas2ztnvdd65v1n36vhnlz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491797</id>
      <parentid>1491794</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:44:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1491797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2615" sha1="5xu5h3b8t6ec42srdp6ajezkjgk8b5w" xml:space="preserve">{{Донишгоҳ}}
Институти Атеизми Илмӣ — муассисаи илмӣ-тадқиқотӣ, ки соли 1964 дар Маскав барои ҳамоҳангсозии рисолаҳои илмӣ оид ба атеизм, ки аз ҷониби институтҳои илмӣ-тадқиқотии АИ ИҶШС, муассисаҳои олии таълимӣ ва муассисаҳои Вазорати маданияти ИҶШС таълиф мешуданд, таъсис шуда буд. Институти атеизми илмӣ мувофиқи қарори КМ ҲКИШ дар чорчӯби сохтори муассисаи илмии ҳизбӣ – Академияи илмҳои ҷамъиятии назди КМ ҲКИШ таъсис ёфта буд. Дар Институти атеизми илмӣ дар Руссия оид ба масъалаҳои мубрами «атеизми илмӣ» ва таърихи дин таҳқиқоти ҳамаҷониба анҷом медоданд. Дар назди он аспирантура амал мекард. Ходимони Институти атеизми илмӣ асарҳои худро дар маҷаллаҳои «Вопросы философии» ва «Наука и религия» ба табъ мерасонданд. Ғайр аз ин, Институти атеизми илмӣ  таҳти унвони «Вопросы научного атеизма» (1966) маҷаллаи илмиро дар ҳаҷми аз 17 то 25 ҷузъи чопӣ соле ду бор бо теъдоди миёнаи 20 ҳазор нусха нашр мекард. Барои таълифи асару мақолаҳо дар ин маҷалла олимони шӯравӣ, хориҷӣ ва кормандони ҳизбӣ, мубаллиғони атеизм ҷалб карда мешуданд. Баъди пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ (1991) фаъолияти ИНҚИЛОБИ 1905–07 ДАР РУССИЯ а. Инқилоби 1905–07 дар Руссия қатъ карда шуд. Директорони Институти атеизми илмӣ: А. Ф. Окулов (1964–78), П. К. Курочкин (1978–81), И. Гараҷа (1981–90), Э. Г. Филимонов (1991–92, ҳамчун директори Институти диншиносӣ).


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти атеизми илмӣ|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Институт]]
[[Гурӯҳ:Институтҳои илмии ИҶШС]]</text>
      <sha1>5xu5h3b8t6ec42srdp6ajezkjgk8b5w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491799</id>
      <parentid>1491797</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:48:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1491799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2639" sha1="rstyepbs223llf7t6ccqpzl7vc3s35t" xml:space="preserve">{{Донишгоҳ}}
'''Институти Атеизми Илмӣ''' — муассисаи илмӣ-тадқиқотӣ, ки соли 1964 дар Маскав барои ҳамоҳангсозии рисолаҳои илмӣ оид ба [[атеизм]], ки аз ҷониби институтҳои илмӣ-тадқиқотии АИ ИҶШС, муассисаҳои олии таълимӣ ва муассисаҳои Вазорати маданияти ИҶШС таълиф мешуданд, таъсис шуда буд. 

== Фаъолият ==
Институти атеизми илмӣ мувофиқи қарори КМ ҲКИШ дар чорчӯби сохтори муассисаи илмии ҳизбӣ – Академияи илмҳои ҷамъиятии назди КМ ҲКИШ таъсис ёфта буд. Дар Институти атеизми илмӣ дар Руссия оид ба масъалаҳои мубрами «атеизми илмӣ» ва таърихи дин таҳқиқоти ҳамаҷониба анҷом медоданд. Дар назди он аспирантура амал мекард. Ходимони Институти атеизми илмӣ асарҳои худро дар маҷаллаҳои «Вопросы философии» ва «Наука и религия» ба табъ мерасонданд. Ғайр аз ин, Институти атеизми илмӣ  таҳти унвони «Вопросы научного атеизма» (1966) маҷаллаи илмиро дар ҳаҷми аз 17 то 25 ҷузъи чопӣ соле ду бор бо теъдоди миёнаи 20 ҳазор нусха нашр мекард. Барои таълифи асару мақолаҳо дар ин маҷалла олимони шӯравӣ, хориҷӣ ва кормандони ҳизбӣ, мубаллиғони атеизм ҷалб карда мешуданд. Баъди пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ (1991) фаъолияти Институти атеизми илмӣ  қатъ карда шуд.

== Роҳбарони институт ==
Директорони Институти атеизми илмӣ: А. Ф. Окулов (1964–78), П. К. Курочкин (1978–81), И. Гараҷа (1981–90), Э. Г. Филимонов (1991–92, ҳамчун директори Институти диншиносӣ).


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти атеизми илмӣ|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Институт]]
[[Гурӯҳ:Институтҳои илмии ИҶШС]]</text>
      <sha1>rstyepbs223llf7t6ccqpzl7vc3s35t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Инфрасадо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334677</id>
    <revision>
      <id>1491805</id>
      <timestamp>2026-11-02T10:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Инфрасадо''' (аз {{lang-la|infra}} – поён, зер, таҳт ва садо), таҳтуссадо, лаппишҳо ва мавҷҳои чандири ба мавҷҳои садо монанд, ки басомадашон аз басомади лаппишҳои садои шунидашаванда паст аст.   == Таърих == Ба таҳқиқи Инфрасадо олими фаронсавӣ В. Гувре солҳои 1960 шурӯъ...</comment>
      <origin>1491805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3877" sha1="49q27eeag01emjct09mwr8aq31ceki3" xml:space="preserve">'''Инфрасадо''' (аз {{lang-la|infra}} – поён, зер, таҳт ва садо), таҳтуссадо, лаппишҳо ва мавҷҳои чандири ба мавҷҳои садо монанд, ки басомадашон аз басомади лаппишҳои садои шунидашаванда паст аст. 

== Таърих ==
Ба таҳқиқи Инфрасадо олими фаронсавӣ В. Гувре солҳои 1960 шурӯъ карда буд. Маъмулан, ҳудуди болои Инфрасадоро 16–25 Ҳс мегиранд. Ҳудуди болоии Инфрасадо шартӣ буда, ҳудуди поинии он номуайян аст. Аз назари истифодаи Инфрасадо чунин лаппишҳо аҳаммияти амалӣ дошта, зудиашон садяк ва ҳатто ҳазоряки Ҳс (даврашон даҳҳо с)-ро ташкил медиҳад. Маъмулан, мавҷҳои пастбасомадро дар об ва ҳаво Инфрасадо меноманд. Мавҷҳо, аз ҷумла мавҷҳои басомади фосилаи Инфрасадоро ба мавҷҳои зилзилавӣ мансуб медонанд. Манбаи табиии Инфрасадо ҳодисаҳои метеорологӣ, зилзилавӣ ва вулканӣ (зилзила, раъду барқ, тӯфон, сунами ва ғайра) мебошанд. Ҳайвонот Инфрасадоро хуб эҳсос мекунанд ва Инфрасадо мебароранд. Масалан, пеш аз зилзила ва сунамии соли 2004 дар уқёнуси Ҳинд ҳайвоноти ҷазираҳо якчанд соат пеш рӯ ба гурез ниҳоданд. Таҳқиқ нишон дод, ки парандаҳо низ ҳангоми парвози гурӯҳӣ аз Инфрасадо истифода мебаранд. Инфрасадоҳои сунъӣ дар натиҷаи фаъолияти инсон ба амал меоянд (таркишҳои зериобӣ, зеризаминӣ, парвози тайёраҳои фавқуссавтӣ, шурӯъ кардани парвози мушак, кори бодкашҳо ва ғайра).

== Фуруравӣ ==
Азбаски Инфрасадо дар муҳитҳои гуногун кам фурӯ меравад, дар об, ҳаво ва қишри Замин хеле дур рафта метавонад. Ин хосияти Инфрасадо барои муайян кардани ҷои таркишҳои сахт ё вазъияти аслиҳаи оташфишон (дар Ҷанги якуми ҷаҳонӣ истифода шуда буд), пешгӯӣ кардани офати табиӣ – сунами, таҳқиқи қабатҳои болои атмосфера ва ғайра васеъ истифода мешавад. Инфрасадоро бо ёрии микрофон, ҳидрофон, геофон ё виброметрҳои махсус чен мекунанд.

== Таъсири физиологӣ ==
Таъсири физиологии Инфрасадо ба махлуқоти зинда, аз ҷумла одам, ба мушаххасоти тайфӣ, замонӣ ва иқтидори он вобаста аст. Инфрасадо ба системаи асаб (аз ҷумла мағзи сар) таъсир карда метавонад. Ҳангоми 180–190 дБ будан Инфрасадо ба ҳубобча (алвеола)-ҳои шуш таъсир карда, касро ба ҳалокат мерасонад.              
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инфрасадо|8|муаллиф=Л. Тӯйчиев.}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Физика]]</text>
      <sha1>49q27eeag01emjct09mwr8aq31ceki3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491806</id>
      <parentid>1491805</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:05:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1491806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3894" sha1="6hcl50to12bquismatrjv1sq0e9xqj5" xml:space="preserve">'''Инфрасадо''' (аз {{lang-la|infra}} – поён, зер, таҳт ва садо), таҳтуссадо, [[Лаппиш|лаппишҳо]] ва мавҷҳои чандири ба мавҷҳои садо монанд, ки басомадашон аз басомади лаппишҳои садои шунидашаванда паст аст. 

== Таърих ==
Ба таҳқиқи Инфрасадо олими фаронсавӣ В. Гувре солҳои 1960 шурӯъ карда буд. Маъмулан, ҳудуди болои Инфрасадоро 16–25 Ҳс мегиранд. Ҳудуди болоии Инфрасадо шартӣ буда, ҳудуди поинии он номуайян аст. Аз назари истифодаи Инфрасадо чунин лаппишҳо аҳаммияти амалӣ дошта, зудиашон садяк ва ҳатто ҳазоряки Ҳс (даврашон даҳҳо с)-ро ташкил медиҳад. Маъмулан, мавҷҳои пастбасомадро дар об ва ҳаво Инфрасадо меноманд. Мавҷҳо, аз ҷумла мавҷҳои басомади фосилаи Инфрасадоро ба мавҷҳои зилзилавӣ мансуб медонанд. Манбаи табиии Инфрасадо ҳодисаҳои метеорологӣ, зилзилавӣ ва вулканӣ (зилзила, раъду барқ, тӯфон, сунами ва ғайра) мебошанд. Ҳайвонот Инфрасадоро хуб эҳсос мекунанд ва Инфрасадо мебароранд. Масалан, пеш аз зилзила ва сунамии соли 2004 дар уқёнуси Ҳинд ҳайвоноти ҷазираҳо якчанд соат пеш рӯ ба гурез ниҳоданд. Таҳқиқ нишон дод, ки парандаҳо низ ҳангоми парвози гурӯҳӣ аз Инфрасадо истифода мебаранд. Инфрасадоҳои сунъӣ дар натиҷаи фаъолияти инсон ба амал меоянд (таркишҳои зериобӣ, зеризаминӣ, парвози тайёраҳои фавқуссавтӣ, шурӯъ кардани парвози мушак, кори бодкашҳо ва ғайра).

== Фуруравӣ ==
Азбаски Инфрасадо дар муҳитҳои гуногун кам фурӯ меравад, дар об, ҳаво ва қишри Замин хеле дур рафта метавонад. Ин хосияти Инфрасадо барои муайян кардани ҷои таркишҳои сахт ё вазъияти аслиҳаи оташфишон (дар Ҷанги якуми ҷаҳонӣ истифода шуда буд), пешгӯӣ кардани офати табиӣ – сунами, таҳқиқи қабатҳои болои атмосфера ва ғайра васеъ истифода мешавад. Инфрасадоро бо ёрии микрофон, ҳидрофон, геофон ё виброметрҳои махсус чен мекунанд.

== Таъсири физиологӣ ==
Таъсири физиологии Инфрасадо ба махлуқоти зинда, аз ҷумла одам, ба мушаххасоти тайфӣ, замонӣ ва иқтидори он вобаста аст. Инфрасадо ба системаи асаб (аз ҷумла мағзи сар) таъсир карда метавонад. Ҳангоми 180–190 дБ будан Инфрасадо ба ҳубобча (алвеола)-ҳои шуш таъсир карда, касро ба ҳалокат мерасонад.              
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инфрасадо|8|муаллиф=Л. Тӯйчиев.}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Физика]]</text>
      <sha1>6hcl50to12bquismatrjv1sq0e9xqj5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Инҳалятор</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334678</id>
    <revision>
      <id>1491810</id>
      <timestamp>2026-11-02T10:29:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Инҳалятор''' ({{lang-la|inhalo}} – нафас мекашам), дастгоҳ барои нафас кашидани [[дору]].   Инҳаляторҳо бухорӣ (дар асоси бухори маводди доруӣ таъсир мерасонад), фавқуссадоӣ (бо истифода аз басомади фавқуссадоӣ дору ба аэрозол табдил дода мешавад) ва компрессорӣ (бо ёр...</comment>
      <origin>1491810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1507" sha1="do8x3rstf9s37cpk57zygqfe89ndm9h" xml:space="preserve">'''Инҳалятор''' ({{lang-la|inhalo}} – нафас мекашам), дастгоҳ барои нафас кашидани [[дору]]. 

Инҳаляторҳо бухорӣ (дар асоси бухори маводди доруӣ таъсир мерасонад), фавқуссадоӣ (бо истифода аз басомади фавқуссадоӣ дору ба аэрозол табдил дода мешавад) ва компрессорӣ (бо ёрии компрессор абри аэрозолӣ сохта, онро ба камераи небулайзер, ки маҳлули табобатӣ дорад, равон мекунанд) мешаванд. Инҳалятор барои муолиҷаи бемориҳои шуш ва дар ройиҳадармонӣ истифода мешавад. Инҳалятор имкон медиҳад, ки дору ба найча ва ҳубобчаҳои хурдтарини шуш рафта расад. Дар амалия меш-небулайзерҳо (меш-инҳоляторҳо, Инҳаляторҳои пардавӣ, тӯрдор, электронӣ-шабакавӣ) низ истифода бурда мешаванд. Онҳо аз Инҳаляторҳои дигар аз рӯи тарзи ба аэрозол табдил додани дору фарқ мекунанд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инҳалятор|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Нафаскашӣ]]</text>
      <sha1>do8x3rstf9s37cpk57zygqfe89ndm9h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Инҳалятсия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334679</id>
    <revision>
      <id>1491811</id>
      <timestamp>2026-11-02T10:46:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Инҳалятсия''' (аз лот. inhalо – нафас кашидан), истиншоқ, бо роҳи нафасгирӣ ба андомгон ворид кардани бухори дору ё моддаҳои фаъоли [[Биология|биологӣ]].   == Навҳои инҳалятсия == Инҳалятсия гуногун мешавад: 1) нафас гирифтани буғи об ё бухори моддаҳои бӯё; 2) нафас ка...</comment>
      <origin>1491811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6081" sha1="nkzchu7tdaoflq1fwn6d2027214mc1w" xml:space="preserve">'''Инҳалятсия''' (аз лот. inhalо – нафас кашидан), истиншоқ, бо роҳи нафасгирӣ ба андомгон ворид кардани бухори дору ё моддаҳои фаъоли [[Биология|биологӣ]]. 

== Навҳои инҳалятсия ==
Инҳалятсия гуногун мешавад: 1) нафас гирифтани буғи об ё бухори моддаҳои бӯё; 2) нафас кашидани зарраҳои даво (аэрозолҳое, ки дар об ҳал карда шудаанд); 3) электроаэрозолҳо (нафас гирифтани аэрозолҳои барқаашон мусбат ё манфӣ); 4) аэроионоинҳалятсия (нафас гирифтани ҳавои атмосфера, ки барқаашон электрии манфӣ ё мусбат дорад). Бо оби минералӣ, оби баҳр ва равған низ Инҳалятсия кардан мумкин аст. Вобаста ба ҳарорат Инҳалятсия гарми намнок, намнок ва бухорӣ мешавад. Доруе, ки ба зарраҳои хурдтарин пош хӯрдааст, доираи васеи тамос дошта, ба сатҳи бештари луобпардаи роҳи нафас бармехӯрад ва ба хун зуд ҷаббида мешавад. Ҳангоми бемории роҳи нафас бевосита ба луобпардаҳои он таъсир кардани дору бартарии хос дорад. Маҳлул ва омехтаҳои махсус ихроҷи луобу балғами роҳи нафасро осон мекунанд. Дар мавриди Инҳалятсия буғ ва ҳарорат таъсири муштарак мерасонанд. Инҳалятсияро бештар барои пешгирӣ ва табобати бемориҳои шадид ва музмини роҳҳои болоии нафас, шуш ва найча (бронх)-ҳои он, пешгирӣ ва рафъи хуруҷи зиққи нафас, табобати газаки луобпардаи даҳон ва амсоли инҳо истифода мебаранд. Барои пешгирии бемориҳои касбӣ усулҳои махсуси Инҳалятсия мавҷуданд. Ҳангоми хунравӣ аз бинӣ, хунпартоӣ зимни баъзе бемориҳои шушу дил, ки заъфи дилу раг ва коҳиши нафас баръало намоён аст, инчунин дар марҳалаи ниҳоии ғалаёни хун (бемории ҳипертония) истифодаи Инҳалятсия ҷоиз нест. Аз ин рӯ, Инҳалятсияро бояд табиб таъйин кунад. Дар муассисаҳои табобатӣ Инҳалятсия тавассути инҳаляторҳо амалӣ карда мешавад. Маводди доруиро компрессори дохили Инҳалятсия ба зарраҳо табдил медиҳад. Сипас он тавассути ниқоб ё ҷиҳози махсус ба роҳи нафаси бемор ворид карда мешавад. Инҳалятсия баъди 1–1,5 соати истеъмоли хӯрок равост. Ҳангоми он бемор бояд бо суҳбат, китобхонӣ ва корҳои дигар машғул нашавад. Дар мавриди бемориҳои димоғ оҳиста бо бинӣ, ҳангоми иллатҳои ҳалқум, хирной, шуш ва найчаҳои он бо даҳон нафас мегиранд ва мебароранд (гиребонро кушода мемонанд, то ба нафаскашӣ халал нарасонад). Баъди Инҳалятсия то як соат гап задан, тамоку кашидан, суруд хондан ва истеъмоли ғизо ҷоиз нест. Дар шароити хона аз инҳаляторҳои хурд ё кисагӣ истифода бурдан мумкин аст. Баъзеи онҳо («Астмопент», «Ингалипт» ва «Ингакамф») дорои омехтаи давоӣ (кофур, ментол, равғани эвкалипт ва ғайра) мебошанд. Инҳаляторҳои «Махолд», «В-176», «ИКП-М» пошдиҳак дошта, онҳоро қабл аз истифода бо дору пур мекунанд. Бо чунин инҳаляторҳо рӯзе 3–5 бор (1–3-дақиқагӣ) Инҳалятсия кардан мумкин аст. Ҳангоми баъзе бемориҳои роҳи болои нафас бо маслиҳати табиб метавон аз Инҳалятсияи бухорӣ истифода кард. Онро мувофиқи таъйиноти табиб дар болои дегчае, ки обаш (4–5 истакон) дар ҳоли ҷӯшидан аст, ба амал меоранд. Бо ин мақсад аз коғази ғафсе қиф сохта, рӯи дегчаро мепӯшонанд ва аз сӯрохи танги он буғро нафас мекашанд. Дар баъзе ҳолатҳо ба сар рӯймол ё сачоқ гирифта, рӯйро болои дегча хам мекунанд ва нафас мегиранд. Чунин Инҳалятсия рӯзе 1–2 бор 1–3-дақиқаӣ такрор карда мешавад. Инҳалятсияи кӯдакон бояд ҳатман зери назорати калонсолон сурат гирад. Дар мавриди ғалаёни хун, бемориҳои дил, газаки шуш ва бемадорӣ Инҳалятсия ҷоиз нест.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инҳалятсия|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Нафаскашӣ]]</text>
      <sha1>nkzchu7tdaoflq1fwn6d2027214mc1w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491812</id>
      <parentid>1491811</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:47:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1491812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6085" sha1="bahjxnlrpty3oqjemtlm1wc4ub6tewg" xml:space="preserve">'''Инҳалятсия''' (аз {{lang-la|inhalо}} – нафас кашидан), истиншоқ, бо роҳи нафасгирӣ ба андомгон ворид кардани бухори дору ё моддаҳои фаъоли [[Биология|биологӣ]]. 

== Навҳои инҳалятсия ==
Инҳалятсия гуногун мешавад: 1) нафас гирифтани буғи об ё бухори моддаҳои бӯё; 2) нафас кашидани зарраҳои даво (аэрозолҳое, ки дар об ҳал карда шудаанд); 3) электроаэрозолҳо (нафас гирифтани аэрозолҳои барқаашон мусбат ё манфӣ); 4) аэроионоинҳалятсия (нафас гирифтани ҳавои атмосфера, ки барқаашон электрии манфӣ ё мусбат дорад). Бо оби минералӣ, оби баҳр ва равған низ Инҳалятсия кардан мумкин аст. Вобаста ба ҳарорат Инҳалятсия гарми намнок, намнок ва бухорӣ мешавад. Доруе, ки ба зарраҳои хурдтарин пош хӯрдааст, доираи васеи тамос дошта, ба сатҳи бештари луобпардаи роҳи нафас бармехӯрад ва ба хун зуд ҷаббида мешавад. Ҳангоми бемории роҳи нафас бевосита ба луобпардаҳои он таъсир кардани дору бартарии хос дорад. Маҳлул ва омехтаҳои махсус ихроҷи луобу балғами роҳи нафасро осон мекунанд. Дар мавриди Инҳалятсия буғ ва ҳарорат таъсири муштарак мерасонанд. Инҳалятсияро бештар барои пешгирӣ ва табобати бемориҳои шадид ва музмини роҳҳои болоии нафас, шуш ва найча (бронх)-ҳои он, пешгирӣ ва рафъи хуруҷи зиққи нафас, табобати газаки луобпардаи даҳон ва амсоли инҳо истифода мебаранд. Барои пешгирии бемориҳои касбӣ усулҳои махсуси Инҳалятсия мавҷуданд. Ҳангоми хунравӣ аз бинӣ, хунпартоӣ зимни баъзе бемориҳои шушу дил, ки заъфи дилу раг ва коҳиши нафас баръало намоён аст, инчунин дар марҳалаи ниҳоии ғалаёни хун (бемории ҳипертония) истифодаи Инҳалятсия ҷоиз нест. Аз ин рӯ, Инҳалятсияро бояд табиб таъйин кунад. Дар муассисаҳои табобатӣ Инҳалятсия тавассути инҳаляторҳо амалӣ карда мешавад. Маводди доруиро компрессори дохили Инҳалятсия ба зарраҳо табдил медиҳад. Сипас он тавассути ниқоб ё ҷиҳози махсус ба роҳи нафаси бемор ворид карда мешавад. Инҳалятсия баъди 1–1,5 соати истеъмоли хӯрок равост. Ҳангоми он бемор бояд бо суҳбат, китобхонӣ ва корҳои дигар машғул нашавад. Дар мавриди бемориҳои димоғ оҳиста бо бинӣ, ҳангоми иллатҳои ҳалқум, хирной, шуш ва найчаҳои он бо даҳон нафас мегиранд ва мебароранд (гиребонро кушода мемонанд, то ба нафаскашӣ халал нарасонад). Баъди Инҳалятсия то як соат гап задан, тамоку кашидан, суруд хондан ва истеъмоли ғизо ҷоиз нест. Дар шароити хона аз инҳаляторҳои хурд ё кисагӣ истифода бурдан мумкин аст. Баъзеи онҳо («Астмопент», «Ингалипт» ва «Ингакамф») дорои омехтаи давоӣ (кофур, ментол, равғани эвкалипт ва ғайра) мебошанд. Инҳаляторҳои «Махолд», «В-176», «ИКП-М» пошдиҳак дошта, онҳоро қабл аз истифода бо дору пур мекунанд. Бо чунин инҳаляторҳо рӯзе 3–5 бор (1–3-дақиқагӣ) Инҳалятсия кардан мумкин аст. Ҳангоми баъзе бемориҳои роҳи болои нафас бо маслиҳати табиб метавон аз Инҳалятсияи бухорӣ истифода кард. Онро мувофиқи таъйиноти табиб дар болои дегчае, ки обаш (4–5 истакон) дар ҳоли ҷӯшидан аст, ба амал меоранд. Бо ин мақсад аз коғази ғафсе қиф сохта, рӯи дегчаро мепӯшонанд ва аз сӯрохи танги он буғро нафас мекашанд. Дар баъзе ҳолатҳо ба сар рӯймол ё сачоқ гирифта, рӯйро болои дегча хам мекунанд ва нафас мегиранд. Чунин Инҳалятсия рӯзе 1–2 бор 1–3-дақиқаӣ такрор карда мешавад. Инҳалятсияи кӯдакон бояд ҳатман зери назорати калонсолон сурат гирад. Дар мавриди ғалаёни хун, бемориҳои дил, газаки шуш ва бемадорӣ Инҳалятсия ҷоиз нест.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инҳалятсия|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Нафаскашӣ]]</text>
      <sha1>bahjxnlrpty3oqjemtlm1wc4ub6tewg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Инҳибиторҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334680</id>
    <revision>
      <id>1491813</id>
      <timestamp>2026-11-02T10:55:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Инҳибиторҳо''' ({{lang-la|}}inhibeо – манъ кардан, нигоҳ доштан), моддаҳои кимиёие, ки аксуламалҳои кимиёӣ, аз ҷумла биокимиёиро заиф ё куллан қатъ мекунанд.   == Мафҳмҳо == Инҳибиторҳо ба сифати дору фаровон истифода мешаванд. Бисёр Инҳибиторҳо заҳрноканд. Онҳо фақат...</comment>
      <origin>1491813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4107" sha1="45m0eyarl90hp0ftoyhnv03ch2pagdp" xml:space="preserve">'''Инҳибиторҳо''' ({{lang-la|}}inhibeо – манъ кардан, нигоҳ доштан), моддаҳои кимиёие, ки аксуламалҳои кимиёӣ, аз ҷумла биокимиёиро заиф ё куллан қатъ мекунанд. 

== Мафҳмҳо ==
Инҳибиторҳо ба сифати дору фаровон истифода мешаванд. Бисёр Инҳибиторҳо заҳрноканд. Онҳо фақат ба як фермент таъсир расонда, раванди мубодилаи моддаҳоро куллан бозмедоранд, ки бисёр вақт оқибати ин барои андомгон нохуш аст. Инҳибиторҳо фаъолияти ферментҳоро бо ду роҳ – рақобат ва ғайрирақобат фурӯ менишонанд. Дар мавриди якум Инҳибиторҳо ферментро «фиреб» медиҳанд, зеро онҳо аз нигоҳи кимиёӣ ба мабдаъ (субстрат)-и фермент хеле монанд мебошанд. Дар мавриди дуввум Инҳибиторҳо бо фермент пайваст шуда, сохтори молекулаҳои онро тағйир медиҳанд ва дар ҳосил шудани маҳсули реаксия мамониат мекунанд. Дар андомгони одам ва ҳайвонот Инҳибиторҳои дарунзод (эндогенӣ) ҳосил шуда, амалиёти гуногунро танзим менамоянд. Масалан, ''атсетилхолин'', ки ҳангоми ангезиши асаби гумроҳ хориҷ мешавад, фаъолияти ферменти ''холинатсетилтрансфераза''ро бозмедорад. Дар натиҷа интиқоли ҷунба (импулс)-и асаб қатъ мегардад. Сабаби асосии дар натиҷаи ангезиши асаби гумроҳ аз фаъолият бозмондани дил маҳз таъсири Инҳибиторҳо аст. Тавассути инҳибитори ''пепсин'' ҳуҷайраҳои ғадуди зери меъда аз таъсири гувориши ферменте, ки худи он ҳосил мекунад, ҳифз карда мешаванд. Дар зардоби хуни одам инҳибитори ферменти ''трипсин'' мавҷуд аст. Ҳангоми ба миқдори зиёд ба хун хориҷ шудан инҳибитори мазкур амалиёти ферментро заиф мекунад. Фаъолияти баҳинҷори инҳибитори трипсин дар зардоби хун ба 300–600 милливоҳид баробар аст. Дар мавриди бемориҳои илтиҳобӣ ин рақамҳо 1500–2000 милливоҳидро ташкил медиҳанд. Ҳангоми шаклҳои вазнини ''панкреатит'' онҳо паст фуромада, ба 100–150 милливоҳид мерасанд. Дар амалияи тиб бисёр доруҳое истифода мешаванд, ки Инҳибиторҳои ферментҳоанд. Чунончи, Инҳибиторҳои протеиназаҳо (пантрипин, ингитрил, трасилол, гордокс), Инҳибиторҳои холинэстераза, Инҳибиторҳои моноаминоксидазаҳо, Инҳибиторҳои карбонҳидразаҳо ва ғайра Инҳибиторҳо дар соҳаи тиб, байторӣ, кишоварзӣ (пеститсидҳо) ва таҳқиқоти илмӣ фаровон истифода мешаванд. Оид ба Инҳибиторҳои рушди рустаниҳо нигар ''Танзимкунандаҳои рушди рустанӣ''.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инҳибиторҳо|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Модда]]</text>
      <sha1>45m0eyarl90hp0ftoyhnv03ch2pagdp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491815</id>
      <parentid>1491813</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:00:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1491815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4103" sha1="pww56g8sgvkwznkpvrfu13zcxol3wrx" xml:space="preserve">'''Инҳибиторҳо''' ({{lang-la|}}inhibeо – манъ кардан, нигоҳ доштан), моддаҳои кимиёие, ки аксуламалҳои кимиёӣ, аз ҷумла биокимиёиро заиф ё куллан қатъ мекунанд. 

== Мафҳмҳо ==
Инҳибиторҳо ба сифати дору фаровон истифода мешаванд. Бисёр Инҳибиторҳо заҳрноканд. Онҳо фақат ба як фермент таъсир расонда, раванди мубодилаи моддаҳоро куллан бозмедоранд, ки бисёр вақт оқибати ин барои андомгон нохуш аст. Инҳибиторҳо фаъолияти ферментҳоро бо ду роҳ – рақобат ва ғайрирақобат фурӯ менишонанд. Дар мавриди якум Инҳибиторҳо ферментро «фиреб» медиҳанд, зеро онҳо аз нигоҳи кимиёӣ ба мабдаъ (субстрат)-и фермент хеле монанд мебошанд. Дар мавриди дуввум Инҳибиторҳо бо фермент пайваст шуда, сохтори молекулаҳои онро тағйир медиҳанд ва дар ҳосил шудани маҳсули реаксия мамониат мекунанд. Дар андомгони одам ва ҳайвонот Инҳибиторҳои дарунзод (эндогенӣ) ҳосил шуда, амалиёти гуногунро танзим менамоянд. Масалан, ''атсетилхолин'', ки ҳангоми ангезиши асаби гумроҳ хориҷ мешавад, фаъолияти ферменти холинатсетилтрансферазаро бозмедорад. Дар натиҷа интиқоли ҷунба (импулс)-и асаб қатъ мегардад. Сабаби асосии дар натиҷаи ангезиши асаби гумроҳ аз фаъолият бозмондани дил маҳз таъсири Инҳибиторҳо аст. Тавассути инҳибитори ''пепсин'' ҳуҷайраҳои ғадуди зери меъда аз таъсири гувориши ферменте, ки худи он ҳосил мекунад, ҳифз карда мешаванд. Дар зардоби хуни одам инҳибитори ферменти ''трипсин'' мавҷуд аст. Ҳангоми ба миқдори зиёд ба хун хориҷ шудан инҳибитори мазкур амалиёти ферментро заиф мекунад. Фаъолияти баҳинҷори инҳибитори трипсин дар зардоби хун ба 300–600 милливоҳид баробар аст. Дар мавриди бемориҳои илтиҳобӣ ин рақамҳо 1500–2000 милливоҳидро ташкил медиҳанд. Ҳангоми шаклҳои вазнини ''панкреатит'' онҳо паст фуромада, ба 100–150 милливоҳид мерасанд. Дар амалияи тиб бисёр доруҳое истифода мешаванд, ки Инҳибиторҳои ферментҳоанд. Чунончи, Инҳибиторҳои протеиназаҳо (пантрипин, ингитрил, трасилол, гордокс), Инҳибиторҳои холинэстераза, Инҳибиторҳои моноаминоксидазаҳо, Инҳибиторҳои карбонҳидразаҳо ва ғайра Инҳибиторҳо дар соҳаи тиб, байторӣ, кишоварзӣ (пеститсидҳо) ва таҳқиқоти илмӣ фаровон истифода мешаванд. Оид ба Инҳибиторҳои рушди рустаниҳо нигар ''Танзимкунандаҳои рушди рустанӣ''.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инҳибиторҳо|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Модда]]</text>
      <sha1>pww56g8sgvkwznkpvrfu13zcxol3wrx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Молия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334681</id>
    <revision>
      <id>1491814</id>
      <timestamp>2026-11-02T10:57:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Умар Ганиев</username>
        <id>164088</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Молия ( {{lang-fr|finances}} — воситаҳои пулӣ, пул) дар адабиёти илмӣ ва таълимии Русия ҳамчун маҷмӯи муносибатҳои иқтисодие муайян карда мешавад, ки дар раванди ташаккул, тақсим ва истифодаи фондҳои мутамарказ ва ғайримутамаркази маблағҳои пулӣ ба вуҷуд меоянд.   Як...</comment>
      <origin>1491814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34018" sha1="pmh2eunses5vxn2yoon1tslknr6fnpt" xml:space="preserve">Молия ( {{lang-fr|finances}} — воситаҳои пулӣ, пул) дар адабиёти илмӣ ва таълимии Русия ҳамчун маҷмӯи муносибатҳои иқтисодие муайян карда мешавад, ки дар раванди ташаккул, тақсим ва истифодаи фондҳои мутамарказ ва ғайримутамаркази маблағҳои пулӣ ба вуҷуд меоянд. 

Яке аз унсурҳои муҳими молия мафҳуми тақсимоти захираҳо мебошад. Ин мафҳум таърихи хеле қадима дошта, ҳанӯз аз замони пайдоиши ҷомеаи инсонӣ вуҷуд дорад. Масалан, дар ҷомеаи ибтидоӣ шикорчиён мамонтро шикор карда, гӯшти онро бо дигар аъзои қабила (занон, пиронсолон ва кӯдакон), ки бевосита дар шикор иштирок надоштанд, тақсим мекарданд. Чунин низоми муносибатҳо, ки ба тақсимоти захираҳо асос ёфта буд, ба ташаккули ҷомеаи инсонӣ мусоидат мекард. Бидуни он пайдоиши тамаддун ва низоми давлатдорӣ ғайриимкон мебуд. Дар давлати муосир бошад, аллакай захираҳои молиявӣ тақсим карда мешаванд ва дар маркази таваҷҷуҳ ҳамоно низоми тақсимоти онҳо қарор дорад. Тақсимот ҳатман маънои ройгон гирифтани захираҳои молиявиро надорад. Баръакс, тақсимотро метавон ҳамчун мубодилаи захираҳои гуногун фаҳмид. Масалан, нафақахӯр солҳои тӯлонӣ меҳнат карда, ба фондҳои иҷтимоии давлат маблағ пардохт кардааст. Вақте ки шаҳрванд ба синни муайян мерасад, давлат маблағҳои нави аз ҳисоби пардохтҳои насли ояндаи нафақахӯрон воридшударо тақсим карда, ба нафақахӯрони воқеӣ пардохт менамояд. Бисёре аз шахсиятҳои таърихӣ мафҳуми тақсимотро бо категорияҳое чун адолат, баробарӣ ва ё, баръакс, нобаробарӣ алоқаманд намуда, аз он суиистифода мекарданд. Дар натиҷа, дар назарияи молия тафсирҳои гуногуни истилоҳи тақсимоти захираҳо ба вуҷуд омадаанд. Дар адабиёти илмӣ ва таълимии кишварҳои Ғарб одатан таърифи умумии молия дода намешавад, зеро ин мафҳум ба таври васеъ шарҳ дода мешавад. Одатан мушаххас карда мешавад, ки сухан дар бораи кадом намуди молия меравад: молияи давлатӣ, корпоративӣ ё шахсӣ. Зери мафҳуми молияи давлатӣ раванди ташаккул ва истифодаи захираҳои давлатӣ, мувозинати даромаду хароҷот, инчунин усулҳои дахлдори назорат фаҳмида мешавад. Молияи корпоративӣ ҳамчун «идоракунии дурусти пул» ё «санъат ва илми идоракунии пул» шарҳ дода мешавад. Ҳамин тариқ, истилоҳҳои «менеҷменти молиявӣ», «молияи идоракунӣ», «молияи корпоративӣ» ва «молияи тиҷоратӣ» амалан ҳаммаъно буда, метавонанд ба ҷойи ҳамдигар истифода шаванд. Зери назарияи молия назарияҳои нархгузории арбитражӣ, сохтори сармоя, назарияи портфелӣ, назарияи нархгузории дороиҳои молиявӣ, назарияи опсионҳо ва дигар назарияҳое фаҳмида мешаванд, ки аз ҷониби Г. Марковитс, У. Шарп, Р. Мертон, Ф. Модилянӣ, М. Миллер, Ҷ. Тобин, Ф. Блэк, М. Шоулз ва дигарон таҳия шудаанд. Мафҳуми «молия» инчунин ҳамчун илми иқтисодӣ ва фанни таълимие истифода мешавад, ки соҳаи дахлдори муносибатҳои иқтисодиро меомӯзад. Калимаи молия дар ҳаёти ҳаррӯза аксар вақт барои ифодаи пул истифода мешавад. Истилоҳи маблағгузорӣ маънои бо маблағҳои пулӣ таъмин карданро дорад. Таърих Фаъолияти бонкӣ ҳанӯз дар Юнони Қадим ва Рими Қадим вуҷуд дошт. Дар суханрониҳои нотиқони Афина маълумот дар бораи тартиб додани шартнома ҳангоми кушодани пасандоз дар бонк, арзиши гарав ва андозаи фоизи қарз мавҷуд аст. Ҳам дар Юнони Қадим ва ҳам дар Рими Қадим бонкҳо аз саррофхонаҳо ба вуҷуд омадаанд. 

Дар айни замон фаъолияти молиявӣ кори обрӯманд ба ҳисоб намерафт. Аз ин рӯ, дар Юнон бо ин кор ғуломон (ки бо гузашти вақт озодӣ ба даст меоварданд) ва хориҷиёни муқимӣ — метекиҳо (ки баъдан шаҳрвандӣ мегирифтанд) машғул буданд. Дар Рими Қадим намояндагони табақаи имтиёзноки саворагон бонкдор — аргентарий мешуданд. Тавре ки аз суханрониҳои Сисерон бармеояд, онҳо метавонистанд шахсони бонуфуз гарданд, аммо ин ба онҳо эҳтироми бештар намеовард. Квентин Массейс. Сарроф бо ҳамсараш. Соли 1514. Осорхонаи Лувр Дар асрҳои миёна дар Аврупо, мисли дигар соҳаҳо, дар ибтидо нисбат ба давраи қадим ақибравӣ дар соҳаи молия ба амал омад. Аммо дар охири асрҳои XII–XIII густариши фаъолияти тиҷоратӣ ва ҳунармандӣ боиси рушди соҳаи молия гардид. Дар муддати тӯлонӣ қарздиҳандагони асосии деҳқонон дайрҳо буданд ва дар шаҳрҳо қарзҳоро бо фоиз яҳудиён медоданд. Сабаби ин дар он буд, ки ба яҳудиён машғул шудан ба кишоварзӣ манъ буд ва онҳо маҷбур мешуданд соҳаҳои дигари фаъолияти иқтисодиро ҷустуҷӯ кунанд. Илова бар ин, калисои католикӣ судхӯриро маҳкум мекард, аммо ҳокимияти он ба яҳудиён паҳн намешуд. Бо вуҷуди ин, баъди аз Англия (солҳои 1290 ва 1306) ва Фаронса (соли 1394) ронда шудани яҳудиён, додани қарзро масеҳиёни итолиёвӣ (аз Ломбардия, ки бо онҳо пайдоиши калимаи «ломбард» алоқаманд аст) ва баъдтар сокинони маҳаллӣ ба уҳда гирифтанд. Дар натиҷа, муносибати калисо ба судхӯрӣ тадриҷан нарм шуд: акнун танҳо гирифтани фоизҳои «зиёдатӣ» маҳкум карда мешуд. Дар асрҳои миёна калисоҳо ва дайрҳо ҷойҳои боэътимодтарини нигоҳдории пул ва сарват ҳисобида мешуданд, зеро биноҳои динӣ дахлнопазир ба шумор мерафтанд. Ордени тамплиерҳо, ки соли 1119 таъсис ёфта буд, аз ин ҳолат моҳирона истифода мебурд. Тамплиерҳоро ихтироъкорони чек мешуморанд. Акнун одамон метавонистанд пулҳои худро ба тамплиерҳо супоранд ва бо гирифтани як варақаи хурди чармин ба зиёрати ҷойҳои муқаддас раванд. Дар ҳар як намояндагии ордени тамплиерҳо онҳо метавонистанд бар ивази он варақа танга гиранд. Аслияти чек бо нақши изи ангушти амонатгузор тасдиқ мешуд, бинобар ин ӯ хавотир намешуд, ки роҳзанон онро ҳангоми сафар аз ӯ мегиранд. Фаъолияти молиявии тамплиерҳо бо ин маҳдуд намешуд. Вақте ки муштарӣ дар Париж ба онҳо маблағи муайян месупорид, ба номи ӯ як навъ ҳисоби ҷорӣ кушода мешуд. Агар ду муштарӣ дар тамплиерҳо чунин ҳисоб дошта бошанд, пардохтҳои байниҳамдигарии онҳо метавонистанд танҳо тавассути сабти одӣ дар китобҳои муҳосибӣ анҷом дода шаванд. Тамплиерҳо қарз медоданд: аввал барои зиёрат ва баъдан барои мақсадҳои дигар, аз ҷумла ба ҳокимон. Масалан, шоҳи Англия Ҷон Беҷойгоҳ барои гирифтани қарзи 3 ҳазор марка аз тамплиерҳо бояд ба онҳо тиллои ҳамин арзишро ба гарав мегузошт. Попи Рум Александр III, ки аз Рум ронда шуда буд, ҳангоми сафарҳои маҷбурии худ аксар вақт ба мушкилоти молиявӣ дучор мешуд ва аз тамплиерҳо қарз мегирифт. Тамплиерҳо дар корҳои молиявӣ чунон таҷрибаи зиёд доштанд, ки шоҳони Фаронса идоракунии молияи худро ба онҳо месупориданд. Масалан, дар замони Филипп Август дар тӯли 25 сол хазинаи шоҳона аз ҷониби хазинадори ордени тамплиерҳо — бародар Гаймар (Haimard) идора карда мешуд. Ӯ ҳамчунин супоришҳои гуногуни молиявии курияи Румро иҷро мекард, барои гуфтушунид оид ба ҷамъоварии ушр ба назди Попи Рум Иннокентий III ба Рум фиристода мешуд, воридшавии дурусти маблағҳоро барои юришҳои салибӣ назорат мекард ва ҳам ба шахсони рӯҳонӣ ва ҳам дунявӣ қарз медод.

Муносибатҳои молу пулӣ дар Италия ба сатҳи баландтарин расиданд. Дар асри XIV дар он ҷо векселҳо васеъ истифода мешуданд. Маҳз итолиёвиҳо меъёрҳои ҳуқуқи векселиро таҳия карданд. Генуя ва Флоренсия бузургтарин бозорҳои векселӣ доштанд. Итолиёвиҳо инчунин дар биржаҳои векселии дигар кишварҳои Аврупо вазифаи идоракунандаҳоро иҷро мекарданд. Масалан, дар Лейпсиг бюллетенҳо оид ба қурби векселҳо то миёнаи асри XVIII ба забони итолиёвӣ нашр мешуданд. Дар асри XIV инчунин аввалин шартномаҳои суғурта дар Венетсия пайдо шуданд. Бо гузашти вақт баъзе бонкдорон шахсони хеле пурқудрат гардиданд. Масалан, дар асри XV оилаи Медичи аз бонки худ барои ба даст овардани ҳокимият дар Флоренсия истифода бурд. Дар ибтидои асри XVI бошад, Якоб Фуггер маблағи зиёдеро сарф карда, аз бонкдорони олмонӣ ва итолиёвӣ консорсиуми бузурге ташкил намуд, то интихобкунандагонро ришва диҳад ва Карли V-и ояндаро императори Империяи муқаддаси Рум гардонад. Пас аз чанде Фуггер аз императори навҳоким ҳуқуқи истисноии истихроҷи нуқраро ба даст овард. Вомбарги ширкати Ҳолландии Ост-Ҳинд аз 7 ноябри соли 1622 ба маблағи 2400 флорин Биржаи фондии Амстердам дар нимаи дуюми асри XVII. Расми Йоб Беркейде Аз охири асри XV давраи кашфиётҳои бузурги ҷуғрофӣ оғоз гардид, ки боиси ташаккули иқтисодиёти ҷаҳонӣ ва оғози давраи ҷамъшавии ибтидоии сармоя шуд. Азбаски бандари Амстердам ба маркази муҳими транзитӣ табдил ёфт, то асри XVII дар ин шаҳр бахши молиявие рушд кард, ки на танҳо ба савдои хориҷӣ, балки ба истеҳсолоти саноатӣ низ хизмат мерасонд. Соли 1602 Биржаи фондии Амстердам таъсис ёфт ва соли 1609 мақомоти шаҳр Бонки Амстердамро таъсис доданд. Амстердам ба маркази байналмилалии молиявӣ табдил ёфт. Молиядорон ва сармоягузорони Амстердам маблағҳои худро ба вомбаргҳои давлатҳои хориҷӣ мегузоштанд. Ҳукуматҳои ин давлатҳо худашон аз соҳибкорони амстердамӣ хоҳиш мекарданд, ки ҷойгиркунии қарзҳои онҳоро ташкил кунанд. Бонки амстердамии Hope &amp; Co., ки соли 1762 аз ҷониби оилае таъсис ёфта буд, ки аз Шотландия муҳоҷират карда буд, дар охири асри XVIII ба бузургтарин бонки Аврупо табдил ёфт. Соли 1800 дар Биржаи фондии Амстердам 70 барориши вомбаргҳои 14 давлат ба муомилот бароварда мешуданд, ки арзиши умумии онҳо аз маҷмӯи маҳсулоти дохилии Нидерландия ду маротиба зиёд буд. Дар охири асри XVIII Лондон барои ба даст овардани мақоми маркази байналмилалии молиявӣ бо Амстердам рақобат мекард. Соли 1773 брокерҳое, ки дар қаҳвахонаи лондонии Jonatan` Coffee House ҷамъ меомаданд, қарор карданд, ки ин муассисаро Биржаи фондии Лондон номгузорӣ кунанд. Дар он ҷо на танҳо вомбаргҳои давлатӣ, балки коғазҳои қиматноки ширкатҳои саҳомӣ, пеш аз ҳама Бонки Англия ва ширкати бритониёии Ост-Ҳинд низ хариду фурӯш мешуданд. Бузургтарин бонк на танҳо дар шаҳри Лондон, балки дар тамоми ҷаҳон Barings &amp; Co. гардид, ки бо бонки амстердамии Hope &amp; Co. муносибатҳои шарикӣ дошт. Аз ҷумла, соли 1803 ҳар ду бонк дар хариди Луизиана аз ҷониби ИМА аз Фаронса ҳамчун миёнарав баромад карданд: онҳо ба ҳукумати Фаронса 11,25 миллион доллари тиллоӣ пардохт намуда, аз мақомоти ИМА ба ҳамин маблағ вомбаргҳои давлатӣ гирифтанд. То солҳои 1840-ум Лондон ба маркази асосии молиявии ҷаҳон табдил ёфт. Хонаи бонкии Ротшилдҳо, ки дар Лондон ҷойгир буд, аз дигар бонкҳо пеш гузашта, агенти асосии ҷойгиркунии қарзҳои давлатии хориҷӣ гардид. Пас аз Лондон аз рӯйи аҳамият Париж қарор дошт, баъдан Амстердам, Брюссел, Франкфурт ва Женева. Дар нимаи дуюми асри XIX бонкҳои саҳомӣ васеъ паҳн шуданд. Онҳо сармояи зиёд доштанд ва метавонистанд аз пасандозгузорони хусусӣ низ маблағҳои калон ҷалб кунанд. Дар ин давра сохтмони оммавии роҳҳои оҳан оғоз ёфт, ки хароҷоти хеле зиёдро талаб мекард. Ширкатҳои саҳомии роҳи оҳан вомбаргҳо мебароварданд ва саҳмияҳои худро дар бозорҳои фондии бузургтарин марказҳои молиявии ҷаҳон, пеш аз ҳама дар биржаи Лондон, мефурӯхтанд. Агар соли 1855 ҳаҷми сармоягузории хориҷӣ дар ҷаҳон 1 миллиард долларро ташкил дода бошад, пас соли 1870 ин рақам аллакай ба 7,7 миллиард доллар расид. Дар охири асри XIX Ню-Йорк ба яке аз марказҳои асосии молиявии ҷаҳон табдил ёфт. Ташаккули бозори фондии ИМА аз ширкатҳои роҳи оҳан оғоз шуд, ки тавассути ҷойгиркунии саҳмияҳо ва вомбаргҳо дар Биржаи фондии Ню-Йорк маблағ ҷалб мекарданд. То оғози Ҷанги якуми ҷаҳон ИМА бузургтарин воридкунандаи сармоя дар ҷаҳон буд: ширкатҳои амрикоӣ аз сармоягузорони хориҷӣ 7 миллиард доллар қарздор буданд, ки аз се ду ҳиссаи он ба сармоягузорони бритониёӣ рост меомад. Бонкҳои сармоягузории Ню-Йорк маблағҳои муштариёни худро, аз ҷумла муштариёни хориҷиро, ба саҳмияҳои ширкатҳои амрикоӣ, ки арзиши онҳо босуръат меафзуд, сармоягузорӣ мекарданд. Бонки сармоягузории J.P. Morgan &amp; Co. дар ибтидои асри XX ба бузургтарин бонк дар ҷаҳон табдил ёфт. Дар солҳои 1970-ум Токио низ ба маркази байналмилалии молиявӣ табдил ёфт. Соли 1987 фоидаи бузургтарин бонки сармоягузории Ҷопон — Nomura Securities — аз фоидаи бонкҳои сармоягузории амрикоии Citibank ва Merrill Lynch дар маҷмӯъ зиёдтар буд. Арзиши умумии саҳмияҳое, ки дар Биржаи фондии Токио хариду фурӯш мешуданд, аз арзиши саҳмияҳои Биржаи фондии Ню-Йорк бештар гардид. Аммо баъдан дар Ҷопон бӯҳрони иқтисодӣ оғоз ёфт, ки дар солҳои 1990 ба рукуди чандинсолаи истеҳсолот табдил ёфт. Арзиши саҳмияҳо дар биржаи Токио аз соли 1989 то соли 1998 ду баробар коҳиш ёфт. Бонкҳои хориҷӣ фаъолияти худро дар бозори фондии Ҷопон кам карданд ва баъзеи онҳо онро комилан қатъ намуданд

Дар солҳои 1980-ум Сингапур ва Ҳонконг низ ба марказҳои байналмилалии молиявӣ табдил ёфтанд[13]. Таснифи молия Одатан молияро ба молияи давлатӣ (мутамарказ, давлатӣ ва маҳаллӣ) ва молияи хусусӣ (ғайримутамарказ) ҷудо мекунанд. Ба гурӯҳи охирин ҳам молияи корпоративӣ (молияи ташкилотҳо) ва ҳам молияи хоҷагиҳои хонаводагӣ (молияи шахсӣ ва оилавӣ) дохил мешаванд. Муҳимтарин фарқи байни молияи давлатӣ ва хусусӣ дар он аст, ки онҳо ҳадафҳои гуногун доранд. Ҳадафи асосии бахши хусусӣ ба даст овардани фоида, яъне то ҳадди имкон зиёд кардани арзиши мубодилавии сармоя тавассути такрористеҳсолкунӣ ва ё фаъолияти спекулятивӣ мебошад. Дар навбати худ, ҳадафи молияи давлатӣ тақсим ва аз нав тақсим кардани неъматҳои ҷамъиятӣ мебошад, ки дар сатҳи миллӣ ва минтақавӣ истифода мешаванд. Бо назардошти фарқи назарраси молияи хоҷагиҳои хонаводагӣ аз молияи корпоративӣ, ин ду категория ҳамчун соҳаҳои алоҳида баррасӣ мешаванд. Ҳамин тариқ, дар маҷмӯъ молия ба намудҳои зерин ҷудо мешавад: - молияи давлатӣ; - молияи корпоративӣ; - молияи шахсӣ. Дар молияи корпоративӣ бо сабаби хусусият ва нақши махсусашон молияи соҳаи хизматрасониҳои молиявӣ, пеш аз ҳама молияи ташкилотҳои қарзӣ (бонкҳо) ва ташкилотҳои суғуртавӣ, алоҳида ҷудо карда мешаванд. Баъзан молияи ташкилотҳои ғайритиҷоратӣ ва инчунин молияи тиҷорати хурд низ ҳамчун гурӯҳҳои мустақил баррасӣ мешаванд. Фанҳои илмии молиявӣ Молия (пеш аз ҳама молияи давлатӣ) дар доираи фанҳои илмии «Молия», «Молия ва қарз», «Молия, муомилоти пулӣ ва қарз» омӯхта мешавад. Ин фанҳо пул ва муносибатҳои иҷтимоию иқтисодии марбут ба ташаккул, тақсим ва истифодаи захираҳои моддиро меомӯзанд. Молия як фанни амалии иқтисодӣ мебошад. Идоракунии молия (пеш аз ҳама молияи корпоративӣ) дар доираи фанни менеҷменти молиявӣ, инчунин фанни «Молияи ташкилотҳо (корхонаҳо)» омӯхта мешавад. Идоракунии молияи бонк одатан дар доираи фанни «Кори бонкӣ» омӯхта мешавад. Назорат аз болои ҷараёнҳои молиявӣ дар доираи фанни «Назорати молиявӣ» баррасӣ мегардад. Усулҳо ва моделҳои таҳлили иттилооти молиявӣ дар доираи математикаи молиявӣ омӯхта мешаванд. Математикаи молиявӣ асоси идоракунии молия мебошад. Дар сатҳи микроиқтисодӣ - **Математикаи молиявӣ** — маҷмӯи воситаҳо барои моделсозӣ ва дастгирии қабули қарорҳо мебошад, ки дар соҳаҳои гуногуни молия, аз ҷумла ҳангоми ҳисоб кардани меъёрҳои фоизӣ ва арзёбии воситаҳои молиявӣ истифода мешавад. - **Сармоягузорӣ** — меъёрҳо ва усулҳои интихоби объекти сармоягузорӣ вобаста ба даромаднокии он. - **Арзёбии арзиши дороиҳо** — муайян кардани арзиши дороиҳои молиявӣ (саҳмияҳо, вомбаргҳо, опсионҳо; нигаред ба дороии молиявӣ), ширкатҳо ё амволи ғайриманқул. - **Сиёсати молиявӣ** — интихоби усули маблағгузории ширкат бо мақсади оптимизатсияи арзиши миёнавазни сармоя (WACC). Интихоби сохтори оптималии сармоя, сиёсати дивидендӣ ва ғайра масъалаҳои марказии сиёсати молиявии ширкатҳо мебошанд. - **Назарияи муосири портфелӣ** — оптимизатсияи тақсимоти дороиҳо тавассути диверсификатсия. Ин фан дар ибтидо барои бозорҳои молиявӣ таҳия шуда буд, аммо имрӯз дар соҳаи молияи корпоративӣ низ истифода мешавад. Дар маҷмӯъ, он ба идоракунии хавфҳо алоқаманд аст. - **Молияи рафторӣ** — омӯзиши омилҳои равонӣ, ҳам инфиродӣ ва ҳам гурӯҳӣ, ки ба қарорҳои молиявӣ таъсир мерасонанд ва нақши онҳо дар ташаккули нарх ва натиҷаҳои молиявӣ. Дар сатҳи макроиқтисодӣ - **Сиёсати пулию қарзӣ ва молияи байналмилалӣ** — масалан, сиёсати пулию қарзие, ки аз ҷониби бонкҳои марказӣ дар ҳамкорӣ бо ташкилотҳои байналмилалии молиявӣ (ХБА, Бонки ҷаҳонӣ, Бонки ҳисоббаробаркуниҳои байналмилалӣ, БАТР ва дигарон) амалӣ карда мешавад. Мафҳумҳои асосии молиявӣ Фаъолияти молиявӣ — истифодаи маҷмӯи усулҳо ва тартиботест, ки шахсони воқеӣ ва ташкилотҳо барои идоракунии маблағҳои худ ба кор мебаранд.

Дар ин раванд фарқи байни даромад ва хароҷот, инчунин арзёбии хавфи сармоягузорӣ аҳамияти махсус дорад. Агар даромад аз хароҷот зиёд бошад (яъне профитсит вуҷуд дошта бошад), фарқияти маблағро метавон бо фоиз қарз дод ё ба ягон тиҷорат ё хариди молу мулк сармоягузорӣ кард. Маҳз дар ҳамин моҳияти фаъолияти молиявӣ ифода меёбад: агар захираҳои молиявии озод мавҷуд бошанд, онҳо бояд ба гардиш дароварда шаванд, то даромади иловагӣ ба даст оранд. Агар хароҷот аз даромад зиёд бошад (яъне дефицит вуҷуд дошта бошад), зарур аст, ки захираҳои молиявии намерасида пурра карда шаванд. Инро метавон тавассути гирифтани қарз ё баровардани саҳмияҳо ва вомбаргҳо дар биржа анҷом дод. Дар ҷаҳони муосир қарзгиранда дигар маҷбур нест, ки худаш қарздиҳандаро ҷустуҷӯ кунад. Ӯ метавонад ба бонк ё биржа муроҷиат намояд ва муассисаи молиявии дахлдор дар ивази комиссияи муайян қарздиҳандаро пайдо мекунад. Ё баръакс, барои қарздиҳанда қарзгиранда меёбад. Аслан, тамоми моҳияти фаъолияти бонкӣ ва биржавӣ аз он иборат аст, ки шахсони ба маблағ эҳтиёҷдошта бо онҳое, ки маблағҳои озод доранд, ба таври самаранок пайваст карда шаванд. Тавре ки қаблан гуфта шуд, бонк миёнарави байни қарзгирандагон ва қарздиҳандагон мебошад. Дар амал ин чунин сурат мегирад: қарздиҳанда (амонатгузор) ба бонк омада, маблағҳои озоди худро ба суратҳисоби бонкӣ (амонат) мегузорад, то аз он даромади фоизӣ ба даст орад. Сипас қарзгиранда ба бонк муроҷиат мекунад, то қарз гирад. Бонк маблағҳои амонатгузорро ба қарзгиранда бо фоиз қарз медиҳад. Ин фоиз даромади амонатгузор, даромади худи бонк ва инчунин маблағи муайянеро барои суғуртаи хавфи барнагардонидани қарз дар бар мегирад. Биржа низ барои пайваст кардани қарздиҳандагон ва қарзгирандагон хизмат мекунад, аммо бар хилофи бонк, он дорои «буфери молиявӣ»-и худ нест. Яъне биржа наметавонад маблағро то пайдо шудани қарзгиранда дар амонат нигоҳ дорад. Биржа метавонад қарздиҳанда ва қарзгирандаро танҳо дар вақти воқеӣ бо ҳам пайваст намояд. Бонк бошад, метавонад маблағҳоро муваққатан нигоҳ дорад. Яъне қарздиҳанда (амонатгузор) метавонад имрӯз ба бонк муроҷиат кунад, аммо қарзгиранда (шахсе, ки мехоҳад маблағи амонатгузорро қарз гирад) танҳо пас аз як моҳ пайдо шавад. Илова бар ин, биржа амонатҳо ва қарзҳоро дар шакли ғайримустақим хариду фурӯш мекунад. Шахсе, ки мехоҳад қарз гирад, саҳмияҳо ё вомбаргҳои худро дар биржа ба муомилот мебарорад. Саҳмия ҳиссаи моликияти соҳиби онро дар ширкати қарзгиранда ифода мекунад ва аз ин рӯ, ҳамзамон метавонад ҳамчун гарави қарз хизмат кунад. Вомбарг низ як навъи қарз мебошад, аммо бар хилофи саҳмия, он ба соҳиби худ ҳуқуқи моликият ба ширкати қарзгирандаро намедиҳад, ҳарчанд метавонад гарави алоҳида дошта бошад. Аз рӯйи саҳмияҳо ва вомбаргҳо низ даромади фоизӣ (дивиденд ё купон) пардохт карда мешавад. Агар аз рӯйи саҳмия дивиденд пардохт нашавад, тахмин карда мешавад, ки арзиши он дар оянда боло меравад. Дар ин ҳолат қарздиҳандае, ки саҳмияро харидааст, метавонад фоидаи ба ӯ тааллуқдоштаро танҳо пас аз фурӯхтани саҳмияи гароншуда ба даст орад.
{{Пб}}
[[Гурӯҳ:Молия]]</text>
      <sha1>pmh2eunses5vxn2yoon1tslknr6fnpt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491816</id>
      <parentid>1491814</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:09:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Умар Ганиев</username>
        <id>164088</id>
      </contributor>
      <origin>1491816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34080" sha1="m4n3khckdmn4a86ickvcy23cv5l81n4" xml:space="preserve">Молия ( {{lang-fr|finances}} — воситаҳои пулӣ, пул) дар адабиёти илмӣ ва таълимии [[Русия]] ҳамчун маҷмӯи муносибатҳои иқтисодие муайян карда мешавад, ки дар раванди ташаккул, тақсим ва истифодаи фондҳои мутамарказ ва ғайримутамаркази маблағҳои пулӣ ба вуҷуд меоянд. 

Яке аз унсурҳои муҳими молия мафҳуми тақсимоти захираҳо мебошад. Ин мафҳум таърихи хеле қадима дошта, ҳанӯз аз замони пайдоиши ҷомеаи инсонӣ вуҷуд дорад. Масалан, дар ҷомеаи ибтидоӣ шикорчиён мамонтро шикор карда, гӯшти онро бо дигар аъзои қабила (занон, пиронсолон ва кӯдакон), ки бевосита дар шикор иштирок надоштанд, тақсим мекарданд. Чунин низоми муносибатҳо, ки ба тақсимоти захираҳо асос ёфта буд, ба ташаккули ҷомеаи инсонӣ мусоидат мекард. Бидуни он пайдоиши тамаддун ва низоми давлатдорӣ ғайриимкон мебуд. Дар давлати муосир бошад, аллакай захираҳои молиявӣ тақсим карда мешаванд ва дар маркази таваҷҷуҳ ҳамоно низоми тақсимоти онҳо қарор дорад. Тақсимот ҳатман маънои ройгон гирифтани захираҳои молиявиро надорад. Баръакс, тақсимотро метавон ҳамчун мубодилаи захираҳои гуногун фаҳмид. Масалан, нафақахӯр солҳои тӯлонӣ меҳнат карда, ба фондҳои иҷтимоии давлат маблағ пардохт кардааст. Вақте ки шаҳрванд ба синни муайян мерасад, давлат маблағҳои нави аз ҳисоби пардохтҳои насли ояндаи нафақахӯрон воридшударо тақсим карда, ба нафақахӯрони воқеӣ пардохт менамояд. Бисёре аз шахсиятҳои таърихӣ мафҳуми тақсимотро бо категорияҳое чун адолат, баробарӣ ва ё, баръакс, нобаробарӣ алоқаманд намуда, аз он суиистифода мекарданд. Дар натиҷа, дар назарияи молия тафсирҳои гуногуни истилоҳи тақсимоти захираҳо ба вуҷуд омадаанд. Дар адабиёти илмӣ ва таълимии кишварҳои Ғарб одатан таърифи умумии молия дода намешавад, зеро ин мафҳум ба таври васеъ шарҳ дода мешавад. Одатан мушаххас карда мешавад, ки сухан дар бораи кадом намуди молия меравад: молияи давлатӣ, корпоративӣ ё шахсӣ. Зери мафҳуми молияи давлатӣ раванди ташаккул ва истифодаи захираҳои давлатӣ, мувозинати даромаду хароҷот, инчунин усулҳои дахлдори назорат фаҳмида мешавад. Молияи корпоративӣ ҳамчун «идоракунии дурусти пул» ё «санъат ва илми идоракунии пул» шарҳ дода мешавад. Ҳамин тариқ, истилоҳҳои «менеҷменти молиявӣ», «молияи идоракунӣ», «молияи корпоративӣ» ва «молияи тиҷоратӣ» амалан ҳаммаъно буда, метавонанд ба ҷойи ҳамдигар истифода шаванд. Зери назарияи молия назарияҳои нархгузории арбитражӣ, сохтори сармоя, назарияи портфелӣ, назарияи нархгузории дороиҳои молиявӣ, назарияи опсионҳо ва дигар назарияҳое фаҳмида мешаванд, ки аз ҷониби Г. Марковитс, У. Шарп, Р. Мертон, Ф. Модилянӣ, М. Миллер, Ҷ. Тобин, Ф. Блэк, М. Шоулз ва дигарон таҳия шудаанд. Мафҳуми «молия» инчунин ҳамчун илми иқтисодӣ ва фанни таълимие истифода мешавад, ки соҳаи дахлдори муносибатҳои иқтисодиро меомӯзад. Калимаи молия дар ҳаёти ҳаррӯза аксар вақт барои ифодаи пул истифода мешавад. Истилоҳи маблағгузорӣ маънои бо маблағҳои пулӣ таъмин карданро дорад. Таърих Фаъолияти бонкӣ ҳанӯз дар Юнони Қадим ва Рими Қадим вуҷуд дошт. Дар суханрониҳои нотиқони Афина маълумот дар бораи тартиб додани шартнома ҳангоми кушодани пасандоз дар бонк, арзиши гарав ва андозаи фоизи қарз мавҷуд аст. Ҳам дар Юнони Қадим ва ҳам дар Рими Қадим бонкҳо аз саррофхонаҳо ба вуҷуд омадаанд. 

Дар айни замон фаъолияти молиявӣ кори обрӯманд ба ҳисоб намерафт. Аз ин рӯ, дар [[Юнон]] бо ин кор ғуломон (ки бо гузашти вақт озодӣ ба даст меоварданд) ва хориҷиёни муқимӣ — метекиҳо (ки баъдан шаҳрвандӣ мегирифтанд) машғул буданд. Дар Рими Қадим намояндагони табақаи имтиёзноки саворагон бонкдор — аргентарий мешуданд. Тавре ки аз суханрониҳои Сисерон бармеояд, онҳо метавонистанд шахсони бонуфуз гарданд, аммо ин ба онҳо эҳтироми бештар намеовард. Квентин Массейс. Сарроф бо ҳамсараш. Соли 1514. Осорхонаи Лувр Дар асрҳои миёна дар Аврупо, мисли дигар соҳаҳо, дар ибтидо нисбат ба давраи қадим ақибравӣ дар соҳаи молия ба амал омад. Аммо дар охири асрҳои XII–XIII густариши фаъолияти тиҷоратӣ ва ҳунармандӣ боиси рушди соҳаи молия гардид. Дар муддати тӯлонӣ қарздиҳандагони асосии деҳқонон дайрҳо буданд ва дар шаҳрҳо қарзҳоро бо фоиз яҳудиён медоданд. Сабаби ин дар он буд, ки ба яҳудиён машғул шудан ба кишоварзӣ манъ буд ва онҳо маҷбур мешуданд соҳаҳои дигари фаъолияти иқтисодиро ҷустуҷӯ кунанд. Илова бар ин, калисои католикӣ судхӯриро маҳкум мекард, аммо ҳокимияти он ба яҳудиён паҳн намешуд. Бо вуҷуди ин, баъди аз [[Англия]] (солҳои 1290 ва 1306) ва [[Фаронса]] (соли 1394) ронда шудани яҳудиён, додани қарзро масеҳиёни итолиёвӣ (аз Ломбардия, ки бо онҳо пайдоиши калимаи «ломбард» алоқаманд аст) ва баъдтар сокинони маҳаллӣ ба уҳда гирифтанд. Дар натиҷа, муносибати калисо ба судхӯрӣ тадриҷан нарм шуд: акнун танҳо гирифтани фоизҳои «зиёдатӣ» маҳкум карда мешуд. Дар асрҳои миёна калисоҳо ва дайрҳо ҷойҳои боэътимодтарини нигоҳдории пул ва сарват ҳисобида мешуданд, зеро биноҳои динӣ дахлнопазир ба шумор мерафтанд. Ордени тамплиерҳо, ки соли 1119 таъсис ёфта буд, аз ин ҳолат моҳирона истифода мебурд. Тамплиерҳоро ихтироъкорони чек мешуморанд. Акнун одамон метавонистанд пулҳои худро ба тамплиерҳо супоранд ва бо гирифтани як варақаи хурди чармин ба зиёрати ҷойҳои муқаддас раванд. Дар ҳар як намояндагии ордени тамплиерҳо онҳо метавонистанд бар ивази он варақа танга гиранд. Аслияти чек бо нақши изи ангушти амонатгузор тасдиқ мешуд, бинобар ин ӯ хавотир намешуд, ки роҳзанон онро ҳангоми сафар аз ӯ мегиранд. Фаъолияти молиявии тамплиерҳо бо ин маҳдуд намешуд. Вақте ки муштарӣ дар [[Париж]] ба онҳо маблағи муайян месупорид, ба номи ӯ як навъ ҳисоби ҷорӣ кушода мешуд. Агар ду муштарӣ дар тамплиерҳо чунин ҳисоб дошта бошанд, пардохтҳои байниҳамдигарии онҳо метавонистанд танҳо тавассути сабти одӣ дар китобҳои муҳосибӣ анҷом дода шаванд. Тамплиерҳо қарз медоданд: аввал барои зиёрат ва баъдан барои мақсадҳои дигар, аз ҷумла ба ҳокимон. Масалан, шоҳи Англия Ҷон Беҷойгоҳ барои гирифтани қарзи 3 ҳазор марка аз тамплиерҳо бояд ба онҳо тиллои ҳамин арзишро ба гарав мегузошт. Попи Рум Александр III, ки аз Рум ронда шуда буд, ҳангоми сафарҳои маҷбурии худ аксар вақт ба мушкилоти молиявӣ дучор мешуд ва аз тамплиерҳо қарз мегирифт. Тамплиерҳо дар корҳои молиявӣ чунон таҷрибаи зиёд доштанд, ки шоҳони Фаронса идоракунии молияи худро ба онҳо месупориданд. Масалан, дар замони Филипп Август дар тӯли 25 сол хазинаи шоҳона аз ҷониби хазинадори ордени тамплиерҳо — бародар Гаймар (Haimard) идора карда мешуд. Ӯ ҳамчунин супоришҳои гуногуни молиявии курияи Румро иҷро мекард, барои гуфтушунид оид ба ҷамъоварии ушр ба назди Попи Рум Иннокентий III ба [[Рум]] фиристода мешуд, воридшавии дурусти маблағҳоро барои юришҳои салибӣ назорат мекард ва ҳам ба шахсони рӯҳонӣ ва ҳам дунявӣ қарз медод.

Муносибатҳои молу пулӣ дар [[Итолиё|Италия]] ба сатҳи баландтарин расиданд. Дар асри XIV дар он ҷо векселҳо васеъ истифода мешуданд. Маҳз итолиёвиҳо меъёрҳои ҳуқуқи векселиро таҳия карданд. Генуя ва Флоренсия бузургтарин бозорҳои векселӣ доштанд. Итолиёвиҳо инчунин дар биржаҳои векселии дигар кишварҳои Аврупо вазифаи идоракунандаҳоро иҷро мекарданд. Масалан, дар Лейпсиг бюллетенҳо оид ба қурби векселҳо то миёнаи асри XVIII ба забони итолиёвӣ нашр мешуданд. Дар асри XIV инчунин аввалин шартномаҳои суғурта дар Венетсия пайдо шуданд. Бо гузашти вақт баъзе бонкдорон шахсони хеле пурқудрат гардиданд. Масалан, дар асри XV оилаи Медичи аз бонки худ барои ба даст овардани ҳокимият дар Флоренсия истифода бурд. Дар ибтидои асри XVI бошад, Якоб Фуггер маблағи зиёдеро сарф карда, аз бонкдорони олмонӣ ва итолиёвӣ консорсиуми бузурге ташкил намуд, то интихобкунандагонро ришва диҳад ва Карли V-и ояндаро императори Империяи муқаддаси Рум гардонад. Пас аз чанде Фуггер аз императори навҳоким ҳуқуқи истисноии истихроҷи нуқраро ба даст овард. Вомбарги ширкати Ҳолландии Ост-Ҳинд аз 7 ноябри соли 1622 ба маблағи 2400 флорин Биржаи фондии [[Амстердам]] дар нимаи дуюми асри XVII. Расми Йоб Беркейде Аз охири асри XV давраи кашфиётҳои бузурги ҷуғрофӣ оғоз гардид, ки боиси ташаккули иқтисодиёти ҷаҳонӣ ва оғози давраи ҷамъшавии ибтидоии сармоя шуд. Азбаски бандари Амстердам ба маркази муҳими транзитӣ табдил ёфт, то асри XVII дар ин шаҳр бахши молиявие рушд кард, ки на танҳо ба савдои хориҷӣ, балки ба истеҳсолоти саноатӣ низ хизмат мерасонд. Соли 1602 Биржаи фондии Амстердам таъсис ёфт ва соли 1609 мақомоти шаҳр Бонки Амстердамро таъсис доданд. Амстердам ба маркази байналмилалии молиявӣ табдил ёфт. Молиядорон ва сармоягузорони Амстердам маблағҳои худро ба вомбаргҳои давлатҳои хориҷӣ мегузоштанд. Ҳукуматҳои ин давлатҳо худашон аз соҳибкорони амстердамӣ хоҳиш мекарданд, ки ҷойгиркунии қарзҳои онҳоро ташкил кунанд. Бонки амстердамии Hope &amp; Co., ки соли 1762 аз ҷониби оилае таъсис ёфта буд, ки аз Шотландия муҳоҷират карда буд, дар охири асри XVIII ба бузургтарин бонки Аврупо табдил ёфт. Соли 1800 дар Биржаи фондии Амстердам 70 барориши вомбаргҳои 14 давлат ба муомилот бароварда мешуданд, ки арзиши умумии онҳо аз маҷмӯи маҳсулоти дохилии Нидерландия ду маротиба зиёд буд. Дар охири асри XVIII Лондон барои ба даст овардани мақоми маркази байналмилалии молиявӣ бо Амстердам рақобат мекард. Соли 1773 брокерҳое, ки дар қаҳвахонаи лондонии Jonatan` Coffee House ҷамъ меомаданд, қарор карданд, ки ин муассисаро Биржаи фондии [[Лондон]] номгузорӣ кунанд. Дар он ҷо на танҳо вомбаргҳои давлатӣ, балки коғазҳои қиматноки ширкатҳои саҳомӣ, пеш аз ҳама Бонки Англия ва ширкати бритониёии Ост-Ҳинд низ хариду фурӯш мешуданд. Бузургтарин бонк на танҳо дар шаҳри Лондон, балки дар тамоми ҷаҳон Barings &amp; Co. гардид, ки бо бонки амстердамии Hope &amp; Co. муносибатҳои шарикӣ дошт. Аз ҷумла, соли 1803 ҳар ду бонк дар хариди Луизиана аз ҷониби ИМА аз Фаронса ҳамчун миёнарав баромад карданд: онҳо ба ҳукумати Фаронса 11,25 миллион доллари тиллоӣ пардохт намуда, аз мақомоти ИМА ба ҳамин маблағ вомбаргҳои давлатӣ гирифтанд. То солҳои 1840-ум Лондон ба маркази асосии молиявии ҷаҳон табдил ёфт. Хонаи бонкии Ротшилдҳо, ки дар Лондон ҷойгир буд, аз дигар бонкҳо пеш гузашта, агенти асосии ҷойгиркунии қарзҳои давлатии хориҷӣ гардид. Пас аз Лондон аз рӯйи аҳамият Париж қарор дошт, баъдан Амстердам, Брюссел, [[Франкфурт]] ва Женева. Дар нимаи дуюми асри XIX бонкҳои саҳомӣ васеъ паҳн шуданд. Онҳо сармояи зиёд доштанд ва метавонистанд аз пасандозгузорони хусусӣ низ маблағҳои калон ҷалб кунанд. Дар ин давра сохтмони оммавии роҳҳои оҳан оғоз ёфт, ки хароҷоти хеле зиёдро талаб мекард. Ширкатҳои саҳомии роҳи оҳан вомбаргҳо мебароварданд ва саҳмияҳои худро дар бозорҳои фондии бузургтарин марказҳои молиявии ҷаҳон, пеш аз ҳама дар биржаи Лондон, мефурӯхтанд. Агар соли 1855 ҳаҷми сармоягузории хориҷӣ дар ҷаҳон 1 миллиард долларро ташкил дода бошад, пас соли 1870 ин рақам аллакай ба 7,7 миллиард доллар расид. Дар охири асри XIX [[Ню-Йорк]] ба яке аз марказҳои асосии молиявии ҷаҳон табдил ёфт. Ташаккули бозори фондии ИМА аз ширкатҳои роҳи оҳан оғоз шуд, ки тавассути ҷойгиркунии саҳмияҳо ва вомбаргҳо дар Биржаи фондии Ню-Йорк маблағ ҷалб мекарданд. То оғози Ҷанги якуми ҷаҳон ИМА бузургтарин воридкунандаи сармоя дар ҷаҳон буд: ширкатҳои амрикоӣ аз сармоягузорони хориҷӣ 7 миллиард доллар қарздор буданд, ки аз се ду ҳиссаи он ба сармоягузорони бритониёӣ рост меомад. Бонкҳои сармоягузории Ню-Йорк маблағҳои муштариёни худро, аз ҷумла муштариёни хориҷиро, ба саҳмияҳои ширкатҳои амрикоӣ, ки арзиши онҳо босуръат меафзуд, сармоягузорӣ мекарданд. Бонки сармоягузории J.P. Morgan &amp; Co. дар ибтидои асри XX ба бузургтарин бонк дар ҷаҳон табдил ёфт. Дар солҳои 1970-ум [[Токио]] низ ба маркази байналмилалии молиявӣ табдил ёфт. Соли 1987 фоидаи бузургтарин бонки сармоягузории Ҷопон — Nomura Securities — аз фоидаи бонкҳои сармоягузории амрикоии Citibank ва Merrill Lynch дар маҷмӯъ зиёдтар буд. Арзиши умумии саҳмияҳое, ки дар Биржаи фондии Токио хариду фурӯш мешуданд, аз арзиши саҳмияҳои Биржаи фондии Ню-Йорк бештар гардид. Аммо баъдан дар Ҷопон бӯҳрони иқтисодӣ оғоз ёфт, ки дар солҳои 1990 ба рукуди чандинсолаи истеҳсолот табдил ёфт. Арзиши саҳмияҳо дар биржаи Токио аз соли 1989 то соли 1998 ду баробар коҳиш ёфт. Бонкҳои хориҷӣ фаъолияти худро дар бозори фондии [[Ҷопон]] кам карданд ва баъзеи онҳо онро комилан қатъ намуданд

Дар солҳои 1980-ум Сингапур ва Ҳонконг низ ба марказҳои байналмилалии молиявӣ табдил ёфтанд[. Таснифи молия Одатан молияро ба молияи давлатӣ (мутамарказ, давлатӣ ва маҳаллӣ) ва молияи хусусӣ (ғайримутамарказ) ҷудо мекунанд. Ба гурӯҳи охирин ҳам молияи корпоративӣ (молияи ташкилотҳо) ва ҳам молияи хоҷагиҳои хонаводагӣ (молияи шахсӣ ва оилавӣ) дохил мешаванд. Муҳимтарин фарқи байни молияи давлатӣ ва хусусӣ дар он аст, ки онҳо ҳадафҳои гуногун доранд. Ҳадафи асосии бахши хусусӣ ба даст овардани фоида, яъне то ҳадди имкон зиёд кардани арзиши мубодилавии сармоя тавассути такрористеҳсолкунӣ ва ё фаъолияти спекулятивӣ мебошад. Дар навбати худ, ҳадафи молияи давлатӣ тақсим ва аз нав тақсим кардани неъматҳои ҷамъиятӣ мебошад, ки дар сатҳи миллӣ ва минтақавӣ истифода мешаванд. Бо назардошти фарқи назарраси молияи хоҷагиҳои хонаводагӣ аз молияи корпоративӣ, ин ду категория ҳамчун соҳаҳои алоҳида баррасӣ мешаванд. Ҳамин тариқ, дар маҷмӯъ молия ба намудҳои зерин ҷудо мешавад: - молияи давлатӣ; - молияи корпоративӣ; - молияи шахсӣ. Дар молияи корпоративӣ бо сабаби хусусият ва нақши махсусашон молияи соҳаи хизматрасониҳои молиявӣ, пеш аз ҳама молияи ташкилотҳои қарзӣ (бонкҳо) ва ташкилотҳои суғуртавӣ, алоҳида ҷудо карда мешаванд. Баъзан молияи ташкилотҳои ғайритиҷоратӣ ва инчунин молияи тиҷорати хурд низ ҳамчун гурӯҳҳои мустақил баррасӣ мешаванд. Фанҳои илмии молиявӣ Молия (пеш аз ҳама молияи давлатӣ) дар доираи фанҳои илмии «Молия», «Молия ва қарз», «Молия, муомилоти пулӣ ва қарз» омӯхта мешавад. Ин фанҳо пул ва муносибатҳои иҷтимоию иқтисодии марбут ба ташаккул, тақсим ва истифодаи захираҳои моддиро меомӯзанд. Молия як фанни амалии иқтисодӣ мебошад. Идоракунии молия (пеш аз ҳама молияи корпоративӣ) дар доираи фанни менеҷменти молиявӣ, инчунин фанни «Молияи ташкилотҳо (корхонаҳо)» омӯхта мешавад. Идоракунии молияи бонк одатан дар доираи фанни «Кори бонкӣ» омӯхта мешавад. Назорат аз болои ҷараёнҳои молиявӣ дар доираи фанни «Назорати молиявӣ» баррасӣ мегардад. Усулҳо ва моделҳои таҳлили иттилооти молиявӣ дар доираи математикаи молиявӣ омӯхта мешаванд. Математикаи молиявӣ асоси идоракунии молия мебошад. Дар сатҳи микроиқтисодӣ - **Математикаи молиявӣ** — маҷмӯи воситаҳо барои моделсозӣ ва дастгирии қабули қарорҳо мебошад, ки дар соҳаҳои гуногуни молия, аз ҷумла ҳангоми ҳисоб кардани меъёрҳои фоизӣ ва арзёбии воситаҳои молиявӣ истифода мешавад. - **Сармоягузорӣ** — меъёрҳо ва усулҳои интихоби объекти сармоягузорӣ вобаста ба даромаднокии он. - **Арзёбии арзиши дороиҳо** — муайян кардани арзиши дороиҳои молиявӣ (саҳмияҳо, вомбаргҳо, опсионҳо; нигаред ба дороии молиявӣ), ширкатҳо ё амволи ғайриманқул. - **Сиёсати молиявӣ** — интихоби усули маблағгузории ширкат бо мақсади оптимизатсияи арзиши миёнавазни сармоя (WACC). Интихоби сохтори оптималии сармоя, сиёсати дивидендӣ ва ғайра масъалаҳои марказии сиёсати молиявии ширкатҳо мебошанд. - **Назарияи муосири портфелӣ** — оптимизатсияи тақсимоти дороиҳо тавассути диверсификатсия. Ин фан дар ибтидо барои бозорҳои молиявӣ таҳия шуда буд, аммо имрӯз дар соҳаи молияи корпоративӣ низ истифода мешавад. Дар маҷмӯъ, он ба идоракунии хавфҳо алоқаманд аст. - **Молияи рафторӣ** — омӯзиши омилҳои равонӣ, ҳам инфиродӣ ва ҳам гурӯҳӣ, ки ба қарорҳои молиявӣ таъсир мерасонанд ва нақши онҳо дар ташаккули нарх ва натиҷаҳои молиявӣ. Дар сатҳи макроиқтисодӣ - **Сиёсати пулию қарзӣ ва молияи байналмилалӣ** — масалан, сиёсати пулию қарзие, ки аз ҷониби бонкҳои марказӣ дар ҳамкорӣ бо ташкилотҳои байналмилалии молиявӣ (ХБА, Бонки ҷаҳонӣ, Бонки ҳисоббаробаркуниҳои байналмилалӣ, БАТР ва дигарон) амалӣ карда мешавад. Мафҳумҳои асосии молиявӣ Фаъолияти молиявӣ — истифодаи маҷмӯи усулҳо ва тартиботест, ки шахсони воқеӣ ва ташкилотҳо барои идоракунии маблағҳои худ ба кор мебаранд.

Дар ин раванд фарқи байни даромад ва хароҷот, инчунин арзёбии хавфи сармоягузорӣ аҳамияти махсус дорад. Агар даромад аз хароҷот зиёд бошад (яъне профитсит вуҷуд дошта бошад), фарқияти маблағро метавон бо фоиз қарз дод ё ба ягон тиҷорат ё хариди молу мулк сармоягузорӣ кард. Маҳз дар ҳамин моҳияти фаъолияти молиявӣ ифода меёбад: агар захираҳои молиявии озод мавҷуд бошанд, онҳо бояд ба гардиш дароварда шаванд, то даромади иловагӣ ба даст оранд. Агар хароҷот аз даромад зиёд бошад (яъне дефицит вуҷуд дошта бошад), зарур аст, ки захираҳои молиявии намерасида пурра карда шаванд. Инро метавон тавассути гирифтани қарз ё баровардани саҳмияҳо ва вомбаргҳо дар биржа анҷом дод. Дар ҷаҳони муосир қарзгиранда дигар маҷбур нест, ки худаш қарздиҳандаро ҷустуҷӯ кунад. Ӯ метавонад ба бонк ё биржа муроҷиат намояд ва муассисаи молиявии дахлдор дар ивази комиссияи муайян қарздиҳандаро пайдо мекунад. Ё баръакс, барои қарздиҳанда қарзгиранда меёбад. Аслан, тамоми моҳияти фаъолияти бонкӣ ва биржавӣ аз он иборат аст, ки шахсони ба маблағ эҳтиёҷдошта бо онҳое, ки маблағҳои озод доранд, ба таври самаранок пайваст карда шаванд. Тавре ки қаблан гуфта шуд, бонк миёнарави байни қарзгирандагон ва қарздиҳандагон мебошад. Дар амал ин чунин сурат мегирад: қарздиҳанда (амонатгузор) ба бонк омада, маблағҳои озоди худро ба суратҳисоби бонкӣ (амонат) мегузорад, то аз он даромади фоизӣ ба даст орад. Сипас қарзгиранда ба бонк муроҷиат мекунад, то қарз гирад. Бонк маблағҳои амонатгузорро ба қарзгиранда бо фоиз қарз медиҳад. Ин фоиз даромади амонатгузор, даромади худи бонк ва инчунин маблағи муайянеро барои суғуртаи хавфи барнагардонидани қарз дар бар мегирад. Биржа низ барои пайваст кардани қарздиҳандагон ва қарзгирандагон хизмат мекунад, аммо бар хилофи бонк, он дорои «буфери молиявӣ»-и худ нест. Яъне биржа наметавонад маблағро то пайдо шудани қарзгиранда дар амонат нигоҳ дорад. Биржа метавонад қарздиҳанда ва қарзгирандаро танҳо дар вақти воқеӣ бо ҳам пайваст намояд. Бонк бошад, метавонад маблағҳоро муваққатан нигоҳ дорад. Яъне қарздиҳанда (амонатгузор) метавонад имрӯз ба бонк муроҷиат кунад, аммо қарзгиранда (шахсе, ки мехоҳад маблағи амонатгузорро қарз гирад) танҳо пас аз як моҳ пайдо шавад. Илова бар ин, биржа амонатҳо ва қарзҳоро дар шакли ғайримустақим хариду фурӯш мекунад. Шахсе, ки мехоҳад қарз гирад, саҳмияҳо ё вомбаргҳои худро дар биржа ба муомилот мебарорад. Саҳмия ҳиссаи моликияти соҳиби онро дар ширкати қарзгиранда ифода мекунад ва аз ин рӯ, ҳамзамон метавонад ҳамчун гарави қарз хизмат кунад. Вомбарг низ як навъи қарз мебошад, аммо бар хилофи саҳмия, он ба соҳиби худ ҳуқуқи моликият ба ширкати қарзгирандаро намедиҳад, ҳарчанд метавонад гарави алоҳида дошта бошад. Аз рӯйи саҳмияҳо ва вомбаргҳо низ даромади фоизӣ (дивиденд ё купон) пардохт карда мешавад. Агар аз рӯйи саҳмия дивиденд пардохт нашавад, тахмин карда мешавад, ки арзиши он дар оянда боло меравад. Дар ин ҳолат қарздиҳандае, ки саҳмияро харидааст, метавонад фоидаи ба ӯ тааллуқдоштаро танҳо пас аз фурӯхтани саҳмияи гароншуда ба даст орад.
{{Пб}}
[[Гурӯҳ:Молия]]</text>
      <sha1>m4n3khckdmn4a86ickvcy23cv5l81n4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1491818</id>
      <parentid>1491816</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:12:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Умар Ганиев</username>
        <id>164088</id>
      </contributor>
      <origin>1491818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34238" sha1="bhknddw0zfluik9rmlmr32zr1cnkqws" xml:space="preserve">Молия ( {{lang-fr|finances}} — воситаҳои пулӣ, пул) дар адабиёти илмӣ ва таълимии [[Русия]] ҳамчун маҷмӯи муносибатҳои иқтисодие муайян карда мешавад, ки дар раванди ташаккул, тақсим ва истифодаи фондҳои мутамарказ ва ғайримутамаркази маблағҳои пулӣ ба вуҷуд меоянд. 

== Унсурхои молия ==
Яке аз унсурҳои муҳими молия мафҳуми тақсимоти захираҳо мебошад. Ин мафҳум таърихи хеле қадима дошта, ҳанӯз аз замони пайдоиши ҷомеаи инсонӣ вуҷуд дорад. Масалан, дар ҷомеаи ибтидоӣ шикорчиён мамонтро шикор карда, гӯшти онро бо дигар аъзои қабила (занон, пиронсолон ва кӯдакон), ки бевосита дар шикор иштирок надоштанд, тақсим мекарданд. Чунин низоми муносибатҳо, ки ба тақсимоти захираҳо асос ёфта буд, ба ташаккули ҷомеаи инсонӣ мусоидат мекард. Бидуни он пайдоиши тамаддун ва низоми давлатдорӣ ғайриимкон мебуд. Дар давлати муосир бошад, аллакай захираҳои молиявӣ тақсим карда мешаванд ва дар маркази таваҷҷуҳ ҳамоно низоми тақсимоти онҳо қарор дорад. Тақсимот ҳатман маънои ройгон гирифтани захираҳои молиявиро надорад. Баръакс, тақсимотро метавон ҳамчун мубодилаи захираҳои гуногун фаҳмид. Масалан, нафақахӯр солҳои тӯлонӣ меҳнат карда, ба фондҳои иҷтимоии давлат маблағ пардохт кардааст. Вақте ки шаҳрванд ба синни муайян мерасад, давлат маблағҳои нави аз ҳисоби пардохтҳои насли ояндаи нафақахӯрон воридшударо тақсим карда, ба нафақахӯрони воқеӣ пардохт менамояд. Бисёре аз шахсиятҳои таърихӣ мафҳуми тақсимотро бо категорияҳое чун адолат, баробарӣ ва ё, баръакс, нобаробарӣ алоқаманд намуда, аз он суиистифода мекарданд. Дар натиҷа, дар назарияи молия тафсирҳои гуногуни истилоҳи тақсимоти захираҳо ба вуҷуд омадаанд. Дар адабиёти илмӣ ва таълимии кишварҳои Ғарб одатан таърифи умумии молия дода намешавад, зеро ин мафҳум ба таври васеъ шарҳ дода мешавад. Одатан мушаххас карда мешавад, ки сухан дар бораи кадом намуди молия меравад: молияи давлатӣ, корпоративӣ ё шахсӣ. Зери мафҳуми молияи давлатӣ раванди ташаккул ва истифодаи захираҳои давлатӣ, мувозинати даромаду хароҷот, инчунин усулҳои дахлдори назорат фаҳмида мешавад. Молияи корпоративӣ ҳамчун «идоракунии дурусти пул» ё «санъат ва илми идоракунии пул» шарҳ дода мешавад. Ҳамин тариқ, истилоҳҳои «менеҷменти молиявӣ», «молияи идоракунӣ», «молияи корпоративӣ» ва «молияи тиҷоратӣ» амалан ҳаммаъно буда, метавонанд ба ҷойи ҳамдигар истифода шаванд. Зери назарияи молия назарияҳои нархгузории арбитражӣ, сохтори сармоя, назарияи портфелӣ, назарияи нархгузории дороиҳои молиявӣ, назарияи опсионҳо ва дигар назарияҳое фаҳмида мешаванд, ки аз ҷониби Г. Марковитс, У. Шарп, Р. Мертон, Ф. Модилянӣ, М. Миллер, Ҷ. Тобин, Ф. Блэк, М. Шоулз ва дигарон таҳия шудаанд. Мафҳуми «молия» инчунин ҳамчун илми иқтисодӣ ва фанни таълимие истифода мешавад, ки соҳаи дахлдори муносибатҳои иқтисодиро меомӯзад. Калимаи молия дар ҳаёти ҳаррӯза аксар вақт барои ифодаи пул истифода мешавад. Истилоҳи маблағгузорӣ маънои бо маблағҳои пулӣ таъмин карданро дорад. Таърих Фаъолияти бонкӣ ҳанӯз дар Юнони Қадим ва Рими Қадим вуҷуд дошт. Дар суханрониҳои нотиқони Афина маълумот дар бораи тартиб додани шартнома ҳангоми кушодани пасандоз дар бонк, арзиши гарав ва андозаи фоизи қарз мавҷуд аст. Ҳам дар Юнони Қадим ва ҳам дар Рими Қадим бонкҳо аз саррофхонаҳо ба вуҷуд омадаанд. 

== Фаолятия молиявӣ ==
Дар айни замон фаъолияти молиявӣ кори обрӯманд ба ҳисоб намерафт. Аз ин рӯ, дар [[Юнон]] бо ин кор ғуломон (ки бо гузашти вақт озодӣ ба даст меоварданд) ва хориҷиёни муқимӣ — метекиҳо (ки баъдан шаҳрвандӣ мегирифтанд) машғул буданд. Дар Рими Қадим намояндагони табақаи имтиёзноки саворагон бонкдор — аргентарий мешуданд. Тавре ки аз суханрониҳои Сисерон бармеояд, онҳо метавонистанд шахсони бонуфуз гарданд, аммо ин ба онҳо эҳтироми бештар намеовард. Квентин Массейс. Сарроф бо ҳамсараш. Соли 1514. Осорхонаи Лувр Дар асрҳои миёна дар Аврупо, мисли дигар соҳаҳо, дар ибтидо нисбат ба давраи қадим ақибравӣ дар соҳаи молия ба амал омад. Аммо дар охири асрҳои XII–XIII густариши фаъолияти тиҷоратӣ ва ҳунармандӣ боиси рушди соҳаи молия гардид. Дар муддати тӯлонӣ қарздиҳандагони асосии деҳқонон дайрҳо буданд ва дар шаҳрҳо қарзҳоро бо фоиз яҳудиён медоданд. Сабаби ин дар он буд, ки ба яҳудиён машғул шудан ба кишоварзӣ манъ буд ва онҳо маҷбур мешуданд соҳаҳои дигари фаъолияти иқтисодиро ҷустуҷӯ кунанд. Илова бар ин, калисои католикӣ судхӯриро маҳкум мекард, аммо ҳокимияти он ба яҳудиён паҳн намешуд. Бо вуҷуди ин, баъди аз [[Англия]] (солҳои 1290 ва 1306) ва [[Фаронса]] (соли 1394) ронда шудани яҳудиён, додани қарзро масеҳиёни итолиёвӣ (аз Ломбардия, ки бо онҳо пайдоиши калимаи «ломбард» алоқаманд аст) ва баъдтар сокинони маҳаллӣ ба уҳда гирифтанд. Дар натиҷа, муносибати калисо ба судхӯрӣ тадриҷан нарм шуд: акнун танҳо гирифтани фоизҳои «зиёдатӣ» маҳкум карда мешуд. Дар асрҳои миёна калисоҳо ва дайрҳо ҷойҳои боэътимодтарини нигоҳдории пул ва сарват ҳисобида мешуданд, зеро биноҳои динӣ дахлнопазир ба шумор мерафтанд. Ордени тамплиерҳо, ки соли 1119 таъсис ёфта буд, аз ин ҳолат моҳирона истифода мебурд. Тамплиерҳоро ихтироъкорони чек мешуморанд. Акнун одамон метавонистанд пулҳои худро ба тамплиерҳо супоранд ва бо гирифтани як варақаи хурди чармин ба зиёрати ҷойҳои муқаддас раванд. Дар ҳар як намояндагии ордени тамплиерҳо онҳо метавонистанд бар ивази он варақа танга гиранд. Аслияти чек бо нақши изи ангушти амонатгузор тасдиқ мешуд, бинобар ин ӯ хавотир намешуд, ки роҳзанон онро ҳангоми сафар аз ӯ мегиранд. Фаъолияти молиявии тамплиерҳо бо ин маҳдуд намешуд. Вақте ки муштарӣ дар [[Париж]] ба онҳо маблағи муайян месупорид, ба номи ӯ як навъ ҳисоби ҷорӣ кушода мешуд. Агар ду муштарӣ дар тамплиерҳо чунин ҳисоб дошта бошанд, пардохтҳои байниҳамдигарии онҳо метавонистанд танҳо тавассути сабти одӣ дар китобҳои муҳосибӣ анҷом дода шаванд. Тамплиерҳо қарз медоданд: аввал барои зиёрат ва баъдан барои мақсадҳои дигар, аз ҷумла ба ҳокимон. Масалан, шоҳи Англия Ҷон Беҷойгоҳ барои гирифтани қарзи 3 ҳазор марка аз тамплиерҳо бояд ба онҳо тиллои ҳамин арзишро ба гарав мегузошт. Попи Рум Александр III, ки аз Рум ронда шуда буд, ҳангоми сафарҳои маҷбурии худ аксар вақт ба мушкилоти молиявӣ дучор мешуд ва аз тамплиерҳо қарз мегирифт. Тамплиерҳо дар корҳои молиявӣ чунон таҷрибаи зиёд доштанд, ки шоҳони Фаронса идоракунии молияи худро ба онҳо месупориданд. Масалан, дар замони Филипп Август дар тӯли 25 сол хазинаи шоҳона аз ҷониби хазинадори ордени тамплиерҳо — бародар Гаймар (Haimard) идора карда мешуд. Ӯ ҳамчунин супоришҳои гуногуни молиявии курияи Румро иҷро мекард, барои гуфтушунид оид ба ҷамъоварии ушр ба назди Попи Рум Иннокентий III ба [[Рум]] фиристода мешуд, воридшавии дурусти маблағҳоро барои юришҳои салибӣ назорат мекард ва ҳам ба шахсони рӯҳонӣ ва ҳам дунявӣ қарз медод.

== Муносибатҳои молу пулӣ дар [[Итолиё|Италия]] ==
Муносибатҳои молу пулӣ дар [[Итолиё|Италия]] ба сатҳи баландтарин расиданд. Дар асри XIV дар он ҷо векселҳо васеъ истифода мешуданд. Маҳз итолиёвиҳо меъёрҳои ҳуқуқи векселиро таҳия карданд. Генуя ва Флоренсия бузургтарин бозорҳои векселӣ доштанд. Итолиёвиҳо инчунин дар биржаҳои векселии дигар кишварҳои Аврупо вазифаи идоракунандаҳоро иҷро мекарданд. Масалан, дар Лейпсиг бюллетенҳо оид ба қурби векселҳо то миёнаи асри XVIII ба забони итолиёвӣ нашр мешуданд. Дар асри XIV инчунин аввалин шартномаҳои суғурта дар Венетсия пайдо шуданд. Бо гузашти вақт баъзе бонкдорон шахсони хеле пурқудрат гардиданд. Масалан, дар асри XV оилаи Медичи аз бонки худ барои ба даст овардани ҳокимият дар Флоренсия истифода бурд. Дар ибтидои асри XVI бошад, Якоб Фуггер маблағи зиёдеро сарф карда, аз бонкдорони олмонӣ ва итолиёвӣ консорсиуми бузурге ташкил намуд, то интихобкунандагонро ришва диҳад ва Карли V-и ояндаро императори Империяи муқаддаси Рум гардонад. Пас аз чанде Фуггер аз императори навҳоким ҳуқуқи истисноии истихроҷи нуқраро ба даст овард. Вомбарги ширкати Ҳолландии Ост-Ҳинд аз 7 ноябри соли 1622 ба маблағи 2400 флорин Биржаи фондии [[Амстердам]] дар нимаи дуюми асри XVII. Расми Йоб Беркейде Аз охири асри XV давраи кашфиётҳои бузурги ҷуғрофӣ оғоз гардид, ки боиси ташаккули иқтисодиёти ҷаҳонӣ ва оғози давраи ҷамъшавии ибтидоии сармоя шуд. Азбаски бандари Амстердам ба маркази муҳими транзитӣ табдил ёфт, то асри XVII дар ин шаҳр бахши молиявие рушд кард, ки на танҳо ба савдои хориҷӣ, балки ба истеҳсолоти саноатӣ низ хизмат мерасонд. Соли 1602 Биржаи фондии Амстердам таъсис ёфт ва соли 1609 мақомоти шаҳр Бонки Амстердамро таъсис доданд. Амстердам ба маркази байналмилалии молиявӣ табдил ёфт. Молиядорон ва сармоягузорони Амстердам маблағҳои худро ба вомбаргҳои давлатҳои хориҷӣ мегузоштанд. Ҳукуматҳои ин давлатҳо худашон аз соҳибкорони амстердамӣ хоҳиш мекарданд, ки ҷойгиркунии қарзҳои онҳоро ташкил кунанд. Бонки амстердамии Hope &amp; Co., ки соли 1762 аз ҷониби оилае таъсис ёфта буд, ки аз Шотландия муҳоҷират карда буд, дар охири асри XVIII ба бузургтарин бонки Аврупо табдил ёфт. Соли 1800 дар Биржаи фондии Амстердам 70 барориши вомбаргҳои 14 давлат ба муомилот бароварда мешуданд, ки арзиши умумии онҳо аз маҷмӯи маҳсулоти дохилии Нидерландия ду маротиба зиёд буд. Дар охири асри XVIII Лондон барои ба даст овардани мақоми маркази байналмилалии молиявӣ бо Амстердам рақобат мекард. Соли 1773 брокерҳое, ки дар қаҳвахонаи лондонии Jonatan` Coffee House ҷамъ меомаданд, қарор карданд, ки ин муассисаро Биржаи фондии [[Лондон]] номгузорӣ кунанд. Дар он ҷо на танҳо вомбаргҳои давлатӣ, балки коғазҳои қиматноки ширкатҳои саҳомӣ, пеш аз ҳама Бонки Англия ва ширкати бритониёии Ост-Ҳинд низ хариду фурӯш мешуданд. Бузургтарин бонк на танҳо дар шаҳри Лондон, балки дар тамоми ҷаҳон Barings &amp; Co. гардид, ки бо бонки амстердамии Hope &amp; Co. муносибатҳои шарикӣ дошт. Аз ҷумла, соли 1803 ҳар ду бонк дар хариди Луизиана аз ҷониби ИМА аз Фаронса ҳамчун миёнарав баромад карданд: онҳо ба ҳукумати Фаронса 11,25 миллион доллари тиллоӣ пардохт намуда, аз мақомоти ИМА ба ҳамин маблағ вомбаргҳои давлатӣ гирифтанд. То солҳои 1840-ум Лондон ба маркази асосии молиявии ҷаҳон табдил ёфт. Хонаи бонкии Ротшилдҳо, ки дар Лондон ҷойгир буд, аз дигар бонкҳо пеш гузашта, агенти асосии ҷойгиркунии қарзҳои давлатии хориҷӣ гардид. Пас аз Лондон аз рӯйи аҳамият Париж қарор дошт, баъдан Амстердам, Брюссел, [[Франкфурт]] ва Женева. Дар нимаи дуюми асри XIX бонкҳои саҳомӣ васеъ паҳн шуданд. Онҳо сармояи зиёд доштанд ва метавонистанд аз пасандозгузорони хусусӣ низ маблағҳои калон ҷалб кунанд. Дар ин давра сохтмони оммавии роҳҳои оҳан оғоз ёфт, ки хароҷоти хеле зиёдро талаб мекард. Ширкатҳои саҳомии роҳи оҳан вомбаргҳо мебароварданд ва саҳмияҳои худро дар бозорҳои фондии бузургтарин марказҳои молиявии ҷаҳон, пеш аз ҳама дар биржаи Лондон, мефурӯхтанд. Агар соли 1855 ҳаҷми сармоягузории хориҷӣ дар ҷаҳон 1 миллиард долларро ташкил дода бошад, пас соли 1870 ин рақам аллакай ба 7,7 миллиард доллар расид. Дар охири асри XIX [[Ню-Йорк]] ба яке аз марказҳои асосии молиявии ҷаҳон табдил ёфт. Ташаккули бозори фондии ИМА аз ширкатҳои роҳи оҳан оғоз шуд, ки тавассути ҷойгиркунии саҳмияҳо ва вомбаргҳо дар Биржаи фондии Ню-Йорк маблағ ҷалб мекарданд. То оғози Ҷанги якуми ҷаҳон ИМА бузургтарин воридкунандаи сармоя дар ҷаҳон буд: ширкатҳои амрикоӣ аз сармоягузорони хориҷӣ 7 миллиард доллар қарздор буданд, ки аз се ду ҳиссаи он ба сармоягузорони бритониёӣ рост меомад. Бонкҳои сармоягузории Ню-Йорк маблағҳои муштариёни худро, аз ҷумла муштариёни хориҷиро, ба саҳмияҳои ширкатҳои амрикоӣ, ки арзиши онҳо босуръат меафзуд, сармоягузорӣ мекарданд. Бонки сармоягузории J.P. Morgan &amp; Co. дар ибтидои асри XX ба бузургтарин бонк дар ҷаҳон табдил ёфт. Дар солҳои 1970-ум [[Токио]] низ ба маркази байналмилалии молиявӣ табдил ёфт. Соли 1987 фоидаи бузургтарин бонки сармоягузории Ҷопон — Nomura Securities — аз фоидаи бонкҳои сармоягузории амрикоии Citibank ва Merrill Lynch дар маҷмӯъ зиёдтар буд. Арзиши умумии саҳмияҳое, ки дар Биржаи фондии Токио хариду фурӯш мешуданд, аз арзиши саҳмияҳои Биржаи фондии Ню-Йорк бештар гардид. Аммо баъдан дар Ҷопон бӯҳрони иқтисодӣ оғоз ёфт, ки дар солҳои 1990 ба рукуди чандинсолаи истеҳсолот табдил ёфт. Арзиши саҳмияҳо дар биржаи Токио аз соли 1989 то соли 1998 ду баробар коҳиш ёфт. Бонкҳои хориҷӣ фаъолияти худро дар бозори фондии [[Ҷопон]] кам карданд ва баъзеи онҳо онро комилан қатъ намуданд

Дар солҳои 1980-ум Сингапур ва Ҳонконг низ ба марказҳои байналмилалии молиявӣ табдил ёфтанд[. Таснифи молия Одатан молияро ба молияи давлатӣ (мутамарказ, давлатӣ ва маҳаллӣ) ва молияи хусусӣ (ғайримутамарказ) ҷудо мекунанд. Ба гурӯҳи охирин ҳам молияи корпоративӣ (молияи ташкилотҳо) ва ҳам молияи хоҷагиҳои хонаводагӣ (молияи шахсӣ ва оилавӣ) дохил мешаванд. Муҳимтарин фарқи байни молияи давлатӣ ва хусусӣ дар он аст, ки онҳо ҳадафҳои гуногун доранд. Ҳадафи асосии бахши хусусӣ ба даст овардани фоида, яъне то ҳадди имкон зиёд кардани арзиши мубодилавии сармоя тавассути такрористеҳсолкунӣ ва ё фаъолияти спекулятивӣ мебошад. Дар навбати худ, ҳадафи молияи давлатӣ тақсим ва аз нав тақсим кардани неъматҳои ҷамъиятӣ мебошад, ки дар сатҳи миллӣ ва минтақавӣ истифода мешаванд. Бо назардошти фарқи назарраси молияи хоҷагиҳои хонаводагӣ аз молияи корпоративӣ, ин ду категория ҳамчун соҳаҳои алоҳида баррасӣ мешаванд. Ҳамин тариқ, дар маҷмӯъ молия ба намудҳои зерин ҷудо мешавад: - молияи давлатӣ; - молияи корпоративӣ; - молияи шахсӣ. Дар молияи корпоративӣ бо сабаби хусусият ва нақши махсусашон молияи соҳаи хизматрасониҳои молиявӣ, пеш аз ҳама молияи ташкилотҳои қарзӣ (бонкҳо) ва ташкилотҳои суғуртавӣ, алоҳида ҷудо карда мешаванд. Баъзан молияи ташкилотҳои ғайритиҷоратӣ ва инчунин молияи тиҷорати хурд низ ҳамчун гурӯҳҳои мустақил баррасӣ мешаванд. Фанҳои илмии молиявӣ Молия (пеш аз ҳама молияи давлатӣ) дар доираи фанҳои илмии «Молия», «Молия ва қарз», «Молия, муомилоти пулӣ ва қарз» омӯхта мешавад. Ин фанҳо пул ва муносибатҳои иҷтимоию иқтисодии марбут ба ташаккул, тақсим ва истифодаи захираҳои моддиро меомӯзанд. Молия як фанни амалии иқтисодӣ мебошад. Идоракунии молия (пеш аз ҳама молияи корпоративӣ) дар доираи фанни менеҷменти молиявӣ, инчунин фанни «Молияи ташкилотҳо (корхонаҳо)» омӯхта мешавад. Идоракунии молияи бонк одатан дар доираи фанни «Кори бонкӣ» омӯхта мешавад. Назорат аз болои ҷараёнҳои молиявӣ дар доираи фанни «Назорати молиявӣ» баррасӣ мегардад. Усулҳо ва моделҳои таҳлили иттилооти молиявӣ дар доираи математикаи молиявӣ омӯхта мешаванд. Математикаи молиявӣ асоси идоракунии молия мебошад. Дар сатҳи микроиқтисодӣ - **Математикаи молиявӣ** — маҷмӯи воситаҳо барои моделсозӣ ва дастгирии қабули қарорҳо мебошад, ки дар соҳаҳои гуногуни молия, аз ҷумла ҳангоми ҳисоб кардани меъёрҳои фоизӣ ва арзёбии воситаҳои молиявӣ истифода мешавад. - **Сармоягузорӣ** — меъёрҳо ва усулҳои интихоби объекти сармоягузорӣ вобаста ба даромаднокии он. - **Арзёбии арзиши дороиҳо** — муайян кардани арзиши дороиҳои молиявӣ (саҳмияҳо, вомбаргҳо, опсионҳо; нигаред ба дороии молиявӣ), ширкатҳо ё амволи ғайриманқул. - **Сиёсати молиявӣ** — интихоби усули маблағгузории ширкат бо мақсади оптимизатсияи арзиши миёнавазни сармоя (WACC). Интихоби сохтори оптималии сармоя, сиёсати дивидендӣ ва ғайра масъалаҳои марказии сиёсати молиявии ширкатҳо мебошанд. - **Назарияи муосири портфелӣ** — оптимизатсияи тақсимоти дороиҳо тавассути диверсификатсия. Ин фан дар ибтидо барои бозорҳои молиявӣ таҳия шуда буд, аммо имрӯз дар соҳаи молияи корпоративӣ низ истифода мешавад. Дар маҷмӯъ, он ба идоракунии хавфҳо алоқаманд аст. - **Молияи рафторӣ** — омӯзиши омилҳои равонӣ, ҳам инфиродӣ ва ҳам гурӯҳӣ, ки ба қарорҳои молиявӣ таъсир мерасонанд ва нақши онҳо дар ташаккули нарх ва натиҷаҳои молиявӣ. Дар сатҳи макроиқтисодӣ - **Сиёсати пулию қарзӣ ва молияи байналмилалӣ** — масалан, сиёсати пулию қарзие, ки аз ҷониби бонкҳои марказӣ дар ҳамкорӣ бо ташкилотҳои байналмилалии молиявӣ (ХБА, Бонки ҷаҳонӣ, Бонки ҳисоббаробаркуниҳои байналмилалӣ, БАТР ва дигарон) амалӣ карда мешавад. Мафҳумҳои асосии молиявӣ Фаъолияти молиявӣ — истифодаи маҷмӯи усулҳо ва тартиботест, ки шахсони воқеӣ ва ташкилотҳо барои идоракунии маблағҳои худ ба кор мебаранд.

Дар ин раванд фарқи байни даромад ва хароҷот, инчунин арзёбии хавфи сармоягузорӣ аҳамияти махсус дорад. Агар даромад аз хароҷот зиёд бошад (яъне профитсит вуҷуд дошта бошад), фарқияти маблағро метавон бо фоиз қарз дод ё ба ягон тиҷорат ё хариди молу мулк сармоягузорӣ кард. Маҳз дар ҳамин моҳияти фаъолияти молиявӣ ифода меёбад: агар захираҳои молиявии озод мавҷуд бошанд, онҳо бояд ба гардиш дароварда шаванд, то даромади иловагӣ ба даст оранд. Агар хароҷот аз даромад зиёд бошад (яъне дефицит вуҷуд дошта бошад), зарур аст, ки захираҳои молиявии намерасида пурра карда шаванд. Инро метавон тавассути гирифтани қарз ё баровардани саҳмияҳо ва вомбаргҳо дар биржа анҷом дод. Дар ҷаҳони муосир қарзгиранда дигар маҷбур нест, ки худаш қарздиҳандаро ҷустуҷӯ кунад. Ӯ метавонад ба бонк ё биржа муроҷиат намояд ва муассисаи молиявии дахлдор дар ивази комиссияи муайян қарздиҳандаро пайдо мекунад. Ё баръакс, барои қарздиҳанда қарзгиранда меёбад. Аслан, тамоми моҳияти фаъолияти бонкӣ ва биржавӣ аз он иборат аст, ки шахсони ба маблағ эҳтиёҷдошта бо онҳое, ки маблағҳои озод доранд, ба таври самаранок пайваст карда шаванд. Тавре ки қаблан гуфта шуд, бонк миёнарави байни қарзгирандагон ва қарздиҳандагон мебошад. Дар амал ин чунин сурат мегирад: қарздиҳанда (амонатгузор) ба бонк омада, маблағҳои озоди худро ба суратҳисоби бонкӣ (амонат) мегузорад, то аз он даромади фоизӣ ба даст орад. Сипас қарзгиранда ба бонк муроҷиат мекунад, то қарз гирад. Бонк маблағҳои амонатгузорро ба қарзгиранда бо фоиз қарз медиҳад. Ин фоиз даромади амонатгузор, даромади худи бонк ва инчунин маблағи муайянеро барои суғуртаи хавфи барнагардонидани қарз дар бар мегирад. Биржа низ барои пайваст кардани қарздиҳандагон ва қарзгирандагон хизмат мекунад, аммо бар хилофи бонк, он дорои «буфери молиявӣ»-и худ нест. Яъне биржа наметавонад маблағро то пайдо шудани қарзгиранда дар амонат нигоҳ дорад. Биржа метавонад қарздиҳанда ва қарзгирандаро танҳо дар вақти воқеӣ бо ҳам пайваст намояд. Бонк бошад, метавонад маблағҳоро муваққатан нигоҳ дорад. Яъне қарздиҳанда (амонатгузор) метавонад имрӯз ба бонк муроҷиат кунад, аммо қарзгиранда (шахсе, ки мехоҳад маблағи амонатгузорро қарз гирад) танҳо пас аз як моҳ пайдо шавад. Илова бар ин, биржа амонатҳо ва қарзҳоро дар шакли ғайримустақим хариду фурӯш мекунад. Шахсе, ки мехоҳад қарз гирад, саҳмияҳо ё вомбаргҳои худро дар биржа ба муомилот мебарорад. Саҳмия ҳиссаи моликияти соҳиби онро дар ширкати қарзгиранда ифода мекунад ва аз ин рӯ, ҳамзамон метавонад ҳамчун гарави қарз хизмат кунад. Вомбарг низ як навъи қарз мебошад, аммо бар хилофи саҳмия, он ба соҳиби худ ҳуқуқи моликият ба ширкати қарзгирандаро намедиҳад, ҳарчанд метавонад гарави алоҳида дошта бошад. Аз рӯйи саҳмияҳо ва вомбаргҳо низ даромади фоизӣ (дивиденд ё купон) пардохт карда мешавад. Агар аз рӯйи саҳмия дивиденд пардохт нашавад, тахмин карда мешавад, ки арзиши он дар оянда боло меравад. Дар ин ҳолат қарздиҳандае, ки саҳмияро харидааст, метавонад фоидаи ба ӯ тааллуқдоштаро танҳо пас аз фурӯхтани саҳмияи гароншуда ба даст орад.
{{Пб}}
[[Гурӯҳ:Молия]]</text>
      <sha1>bhknddw0zfluik9rmlmr32zr1cnkqws</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Инҳисор</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334682</id>
    <revision>
      <id>1491820</id>
      <timestamp>2026-11-02T11:26:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Инҳисор,''' '''монополия''' ({{lang-gr|μονο}} – як ва πωλέω – мефурӯшам) — [[Муассиса|муассисаи бузург]], ки истеҳсол ва фурӯши як ё якчанд намуди маҳсулотро назорат мекунад.   == Мафҳум == Инҳисор чунин сохторест, ки дар бозор рақобат надорад ва ҳамчун як ширкат фаъолия...</comment>
      <origin>1491820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7033" sha1="r64ftvsa5i66qqz4n18q6a8mlvntjbx" xml:space="preserve">'''Инҳисор,''' '''монополия''' ({{lang-gr|μονο}} – як ва πωλέω – мефурӯшам) — [[Муассиса|муассисаи бузург]], ки истеҳсол ва фурӯши як ё якчанд намуди маҳсулотро назорат мекунад. 

== Мафҳум ==
Инҳисор чунин сохторест, ки дар бозор рақобат надорад ва ҳамчун як ширкат фаъолият мекунад. Он маҳсулоти беназир истеҳсол мекунад ва аз воридоти маҳсулоти ширкатҳои дигар ба бозор эмин аст. Дар таърих аввалин Инҳисорот бо иҷозати давлат таъсис ёфтаанд, ки дар онҳо ба як ширкат ҳуқуқи имтиёзноки фурӯши ин ё он мол дода мешуд.

Инҳисор зуҳуротест, ки дар он ширкатҳои ҷудогона бозори фурӯши молҳоро ба ихтиёри худ гирифта, бо роҳи баланд бардоштани нархҳо фоидаи худро зиёд мекунанд. Баробари пойдор гардидани истеҳсолоти саноатӣ шумораи корхонаҳои соҳаҳои ҷудогона афзуда, равнақи рақобати озод боиси торафт калону пурқувват гардидани корхонаҳои алоҳида мешавад. Ҳамин тавр, корхонаҳои алоҳида ҳиссаи зиёди истеҳсоли маҳсулоти ҷудогонаро дар ихтиёри худ гирд оварда, тадриҷан мавқеи ҳукмрониро ба даст мегиранд. Ин раванд имкон медиҳад, ки корхонаҳои бузург корхонаҳои дигари соҳаро муфлис карда, ҳамчун воҳиди бартаридоштаву нархгузор дар соҳа фаъолият баранд. Ширкати инҳисорӣ нархи моли ҷудогонаро дар бозор мувофиқи салоҳдиди худ муайян мекунад. Агар нархи молро нисбатан баланд кунад, шумораи харидорони моли мазкур кам мешавад. Аз ин рӯ, ширкат нархи молро дар дараҷае таъйин мекунад, ки фоидаи зиёдтар ба даст оварад. Барои устувор гардонидани ин ҳолат ширкатҳои инҳисорӣ патенту литсензияро ҳам истифода мебаранд, ки ҳуқуқи истеҳсолии ширкату корхонаҳои дигарро маҳдуд мекунанд. Инҳисор дар мамлакатҳои пешрафтаи ҷаҳон, аз ҷумла Британияи Кабир, Олмон, Фаронса, Италия дар миёнаҳои асри XIX пайдо шуда буд. Қонунгузории аввалин оид ба танзиму назорати фаъолияти Инҳисор охири асри XIX бо талабу дархости аҳолӣ дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] ба миён омада буд, ки он соли 1890 қабул шуд ва «қонуни Шерман» ном гирифт. Бо мақсади такмили он соли 1914 дар ИМА қонуни нави зиддиинҳисорӣ бо номи «қонуни Клейтон» қабул шуд. Зулму истибдоди Инҳисор норозигии зиёди мардумро ба вуҷуд овард. Аз ин рӯ, давлатҳои пешрафтаи ҷаҳон тӯли асри 20 роҳу равишҳои зиддиинҳисориро пеш гирифтанд, чунки дар натиҷаи фаъолияти инҳисорӣ нархи амволу хадамот баланд гардида, сабабгори паст шудани сатҳи зисти аҳолӣ ва бемайлон афзудани фоидаи ширкату иттиҳодҳои инҳисории ҷаҳон мешавад.

== Наитиҷаи пешрафт ==
Дар натиҷаи пешрафти босуръати техника диверсификатсияи корхона ва ширкатҳои калонҳаҷми ҷаҳонӣ ба вуҷуд меояд. Шаклҳои маъмултарини иттиҳодҳои инҳисории асрҳои XIX–XX ''картел, синдикат, трест, консерн'' ва ''конгломерат'' буданд. Дар замони ҳозира иттиҳодҳо бо мақсади ошкор накардани сирри дохилии худ ибораҳои мазкурро дигар истифода намебаранд. Аз миёнаи асри 20 иттиҳодҳои инҳисории бузург доираи фаъолияти худро васеъ намуда, дар давлатҳои рӯ ба тараққии ҷаҳон фаъолият мекунанд. Баъзе иттиҳодҳои инҳисории ИМА, аз ҷумла, ''«Интернэшнл бизнес мэшинз»'' («International Business Machines Corp.») – ширкати байналмилалии истеҳсоли системаҳои компютерии дараҷаҳои гуногун, ''«Дюпон де Немур»'' (E. I. Du Pont de Nemours and Company) – бузургтарин ширкати кимиёӣ ва нафту газ ва ғайра дар зиёда аз сад мамлакати ҷаҳон филиал ва намояндагиҳои худро доранд. Иттиҳодҳои бузурги инҳисории мамлакатҳои Аврупо, ИМА, Ҷопон ва ғайра ба сиёсати дохилию хориҷии давлатҳои худ таъсир расонда, дар мавридҳои барояшон фоидаовар ҳатто сиёсати давлатро то андозае тағйир медиҳанд.

Ҳоло дар мамлакатҳои пешрафтаи ҷаҳон мавқеи ҳалкунандаи иқтисодиро гурӯҳҳои инҳисори чандгонаи фурӯш (''олигополия'') ишғол кардаанд, чунки онҳо тамоми соҳаҳои пешқадаму сердаромади фаъолияти иқтисодии ҷаҳонро зери итоати худ гирифтаанд ва ҳиссаи зиёди маҳсулоти истеҳсолшудаи бозори ҷаҳонӣ ба онҳо тааллуқ дорад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инҳисор|8|муаллиф=Б. Исомат.}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Истилоҳоти иқтисодӣ]]
[[Гурӯҳ:Иқтисоди хурд]]</text>
      <sha1>r64ftvsa5i66qqz4n18q6a8mlvntjbx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Инҳисори давлатӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334683</id>
    <revision>
      <id>1491821</id>
      <timestamp>2026-11-02T11:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Инҳисори давлатӣ''' — инҳисори фискалӣ, инҳисори давлат дар истеҳсолот ва фурӯши молҳои истеъмоли омма.   == Мафҳум == Инҳисори давлатӣ маънои онро дорад, ки давлат ҳуқуқи иҷозат додани фурӯш ё манъи фурӯши ин ё он мол, расонидани ин ё он хадамотро ба ихтиёри х...</comment>
      <origin>1491821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1677" sha1="g9z5ivwd8bvv5o6avhvwfhq9xqaobmd" xml:space="preserve">'''Инҳисори давлатӣ''' — инҳисори фискалӣ, инҳисори давлат дар истеҳсолот ва фурӯши молҳои истеъмоли омма. 

== Мафҳум ==
Инҳисори давлатӣ маънои онро дорад, ки давлат ҳуқуқи иҷозат додани фурӯш ё манъи фурӯши ин ё он мол, расонидани ин ё он хадамотро ба ихтиёри худ гирифтааст. Инҳисори давлатӣ пурра ва нисбӣ мешавад. Дар Инҳисори давлатӣи пурра давлат истеҳсолу фурӯши ягон навъи мол ва дар Инҳисори давлатӣи нисбӣ танҳо истеҳсол ё танҳо фурӯши ягон навъи молро инҳисор мекунад. Дар Британияи Кабир Инҳисори давлатӣ вуҷуд надорад. Дар Италия (тамоку, гӯгирд, оби ҷав ва спирт), Ҷопон (намак, тамоку, спирт, афюн), Русия (арақ, май, намак барои тарашшуҳи борут, мӯина ва ғайра) ва якчанд давлати дигар Инҳисори давлатӣ мавҷуд аст. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон истеҳсол ва фурӯши неруи барқ ва хидматрасонии роҳи оҳпан Инҳисори давлатӣ мебошанд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инҳисори давлатӣ|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Истеҳсолот]]</text>
      <sha1>g9z5ivwd8bvv5o6avhvwfhq9xqaobmd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Logitech</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334684</id>
    <revision>
      <id>1491822</id>
      <timestamp>2026-11-02T11:43:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Умар Ганиев</username>
        <id>164088</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Logitech International S.A. (номи кӯтоҳаш Logitech ё Logi буда, «Лоҷитек» талаффуз мешавад; дар Ҷопон номи Logicool истифода мешавад) — ширкати швейтсарӣ ва истеҳсолкунандаи таҷҳизоти канории компютерӣ, дастгоҳҳо барои бозигарони компютерӣ ва дигар маҳсулот мебошад. Идораи марк...</comment>
      <origin>1491822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11869" sha1="23a5x4657a7prx1n1njdhsxe8m5rgef" xml:space="preserve">Logitech International S.A. (номи кӯтоҳаш Logitech ё Logi буда, «Лоҷитек» талаффуз мешавад; дар Ҷопон номи Logicool истифода мешавад) — ширкати швейтсарӣ ва истеҳсолкунандаи таҷҳизоти канории компютерӣ, дастгоҳҳо барои бозигарони компютерӣ ва дигар маҳсулот мебошад. Идораи марказии ширкат дар шаҳри Лозаннаи Швейтсария ҷойгир аст. Номи Logitech аз калимаи фаронсавии «logiciel» гирифта шудааст, ки маънояш «таъминоти барномавӣ» мебошад.


Ширкат соли 1981 дар шаҳри Аппле (кантони Во, Швейтсария) аз ҷониби хатмкардагони Донишгоҳи Стэнфорд Даниэл Борел ва Пьерлуиҷи Заппакоста, инчунин муҳандиси собиқи ширкати Olivetti Ҷакомо Марини таъсис дода шудааст. Дар ибтидо он Metaphor ном дошт.

Ҳарчанд ширкат дар Швейтсария таъсис ёфта буд, фаъолияти худро асосан ба бозори ИМА равона карда буд. Аввалин маҳсулоти ширкат мушҳои компютерӣ буданд, аз ҷумла мушҳо барои аввалин компютерҳои шахсии Apple.

Дере нагузашта ширкат ба яке аз истеҳсолкунандагони муҳими шартномавии таҷҳизоти канории компютерӣ барои ширкатҳои гуногун, аз ҷумла Hewlett Packard, AT&amp;T, Olivetti, Convergent Technologies, DEC ва дигарон табдил ёфт.

Дар Калифорния ва Ирландия корхонаҳои истеҳсолӣ кушода шуданд ва соли 1988, пас аз гирифтани шартномаи калон аз IBM, дар Тайван низ корхона таъсис дода шуд. Ҳамон сол ширкат номи худро ба Logitech International SA иваз карда, саҳмияҳояшро дар биржаи фондии Сюрих ба муомилот баровард.

Соли 1991 дар Ҷумҳурии Мардумии Чин корхонаи муштарак таъсис дода шуда, ширкати канадагии Advanced Gravis харидорӣ гардид. Соли 1993 ширкати калифорниягии Gazelle Graphics Systems, ки маҳсулоти асосиаш трекболҳо буданд, ба ҳайати Logitech ҳамроҳ карда шуд.

Дар миёнаи солҳои 1990-ум Logitech доираи маҳсулоти худро бо кортҳои садоӣ, сканерҳо ва аксбардоракҳои рақамӣ васеъ кард. Аммо дар ин соҳаҳо ширкат бо рақобати шадид рӯ ба рӯ шуда, натавонист ҳиссаи назарраси бозорро ба даст орад.

Соли 1994 дар шаҳри Сучжоуи Чин корхонаи истеҳсолӣ кушода шуд ва соли 1995 корхонаҳои ИМА ва Ирландия баста шуданд.

Соли 1996 муши 100-миллионуми ширкат истеҳсол гардид ва дар охири соли 1998 шумораи мушҳои истеҳсолшуда ба 200 миллион расид. Аз 20 истеҳсолкунандаи пешсафи компютерҳо 18-тоаш мушҳои Logitech-ро ба маҷмӯаи маҳсулоти худ дохил мекарданд.

Соли 1998 вазифаи директори иҷроияро Геррино Де Лука (Guerrino De Luca), ки қаблан дар ҳайати роҳбарияти олии Apple фаъолият мекард, ба уҳда гирифт. Аввалин қарори ӯ харидории бахши истеҳсоли камераҳои рақамии QuickCam буд, ки ба ширкати Connectix Corporation тааллуқ дошт.

Соли 2001 Logitech ширкати Labtec-ро ба маблағи 150 миллион доллар харид, то доираи таҷҳизоти канории компютерии худро васеъ намояд.

Соли 2007 Logitech технологияи идоракунии ҳаракати Freespace-ро аз ширкати Hillcrest Labs иҷозатномаи истифода гирифт. Ин технология барои истеҳсоли муши MX Air истифода шуд, ки ба корбар имкон медиҳад компютерро бо ҳаракатҳои табиии даст идора кунад.

Моҳи августи соли 2008 Logitech ширкати Ultimate Ears-ро харид. Ин ширкат таъминкунандаи гӯшмонакҳои дохилигӯшии фармоишӣ барои навозандагони касбӣ ва баландгӯякҳои Bluetooth барои бозори истеъмолӣ буд.

Моҳи декабри соли 2008 Logitech эълон кард, ки аз соли 1985 инҷониб як миллиард муши компютерӣ истеҳсол кардааст.

Моҳи декабри соли 2009 Logitech ширкати Lifesize Communications — истеҳсолкунандаи таҷҳизот барои видеоконфронсро харид. Моҳи январи соли 2016 ин ширкат фурӯхта шуд.

Моҳи июли соли 2011 Logitech ширкати Mirial — оператори хизматрасонии алоқаи мобилии визуалиро харид.

Моҳи январи соли 2013 Брэкен Даррелл директори иҷроияи Logitech шуд. Директори иҷроияи пешин Геррино Де Лука вазифаи раиси шӯрои директорони ширкатро нигоҳ дошт.

Моҳи апрели соли 2016 Комиссияи коғазҳои қиматнок ва биржаҳои ИМА Logitech-ро ба маблағи 7,5 миллион доллар ҷарима кард. Ин ҷарима ба иттиҳомоти вайрон кардани қоидаҳои пешбурди баҳисобгирии муҳосибӣ, аз ҷумла аз ҳад зиёд нишон додани нишондиҳандаҳои молиявии соли 2011, марбут буд.

12 апрели соли 2016 Logitech эълон кард, ки ширкати Jaybird — истеҳсолкунандаи дастгоҳҳои бесими садоӣ барои варзиш ва тарзи ҳаёти фаъолро ба маблағи 50 миллион доллар харидорӣ мекунад. Илова бар ин, вобаста ба афзоиши фурӯш, пардохти то 45 миллион доллари дигар низ пешбинӣ шуда буд.

15 сентябри соли 2016 Logitech бренд ва дороиҳои ширкати Saitek-ро аз Mad Catz ба маблағи 13 миллион доллар харид.

11 августи соли 2017 Logitech ширкати Astro Gaming — истеҳсолкунандаи таҷҳизоти касбии бозӣ, асосан гӯшмонакҳои махсус барои бозигаронро ба маблағи 85 миллион доллар харид.

30 июли соли 2018 Logitech ширкати Blue Microphones — истеҳсолкунандаи микрофонҳои дорои сифати студиявиро ба маблағи 117 миллион доллар харид.

26 сентябри соли 2019 Logitech ширкати Streamlabs — таҳиягари нармафзор ва воситаҳои пахши мустақими интернетиро ба маблағи 89 миллион доллар харид.

29 июли соли 2021 Logitech дар ҳамкорӣ бо хореографи барандаи ҷоизаҳо Жакел Найт ташаббуси #CREATORS4BIPOC-ро таҳти бренди Logitech for Creators муаррифӣ кард.

Ин ташаббус ба эҷодкорони шабакаҳои иҷтимоӣ, бахусус шахсони таъсиргузори BIPOC, имкон медиҳад, ки асарҳои эҷодии худро сабт, ҳифз ва аз онҳо даромад ба даст оранд. Ҳамчунин, ба хореографҳое, ки бо эҷоди ҳаракатҳои рақсӣ барои сурудҳои машҳури ҳунармандони соҳаи фароғатӣ таваҷҷуҳи зиёдро ҷалб мекунанд, имконият дода мешавад, ки тавассути низоми Labanotation ҳуқуқи муаллифии хореографияи худро ҳифз намуда, барои он ҳаққи қалам гиранд.

2 апрели соли 2022 Logitech эълон кард, ки интиқоли маҳсулоти худро ба Русия қатъ мекунад. Аз 1 сентябри соли 2022 ширкат пурра бозори Русияро тарк намуд. Қисме аз кормандон ба Қазоқистон гузаронида шуданд ва боқимонда аз кор озод гардиданд.

Фаъолият
Гардиши молии ширкат дар соли 2022 ба 5,48 миллиард доллар баробар буд. Аз ин маблағ 2,32 миллиард доллар ба Амрико, 1,72 миллиард доллар ба Аврупо, Ховари Миёна ва Африқо ва 1,44 миллиард доллар ба минтақаи Осиё ва Уқёнуси Ором рост меомад.

Тақрибан нисфи маҳсулот дар корхонаҳои худи ширкат дар шаҳри Сучжоуи Чин истеҳсол мешавад. Қисми боқимонда аз ҷониби истеҳсолкунандагони шартномавӣ дар Чин, Тайван, Ҳонконг, Малайзия ва Ветнам истеҳсол мегардад.

Аз 8200 корманди ширкат 3000 нафарашон бевосита дар корхонаҳои истеҳсолии Сучжоу фаъолият мекунанд.

Ин корхонаҳо асосан танҳо васлу насби маҳсулотро анҷом медиҳанд. Қисмҳои таркибӣ аз истеҳсолкунандагони Осиё, ИМА ва Аврупо харидорӣ карда мешаванд.

Идораи марказии ширкат дар Лозаннаи Швейтсария ҷойгир буда, марказҳои амалиётии он дар шаҳри Нюарки Калифорния ва Синьчжуи Тайван қарор доранд.

Қариб тамоми маҳсулоти ширкат ба дистрибюторҳо, ширкатҳои савдои чакана ва тиҷорати электронӣ фурӯхта мешаванд. Харидорони калонтарини ширкат дар соли 2022 Amazon (17 % даромад), Ingram Micro (15 %) ва TD Synnex (14 %) буданд.

Муҳимтарин бозорҳои фурӯши маҳсулоти ширкат ИМА (34 % фурӯш), Олмон (15 %) ва Чин (10 %) мебошанд.
[[Гурӯҳ:Ширкатҳое, ки саҳмияҳояшон дар биржаи NASDAQ листинг шудаанд.]]</text>
      <sha1>23a5x4657a7prx1n1njdhsxe8m5rgef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Инҳисори новокаинӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334685</id>
    <revision>
      <id>1491823</id>
      <timestamp>2026-11-02T11:51:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Инҳисори новокаинӣ''' — блокадаи новокаинӣ, яке аз усулҳои муолиҷа бо истифода аз маҳлули новокаин.   == Таъсир == Новокаин ба андомгон таъсири ангезишовар расонда, дардро рафъ ва тағзияи асабҳоро беҳтар мекунад. Ба маҳлули новокаин баъзан витамин, антибиоти...</comment>
      <origin>1491823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3981" sha1="6nv8vsd51idzknqsy5b5sy4e71eb7lt" xml:space="preserve">'''Инҳисори новокаинӣ''' — блокадаи новокаинӣ, яке аз усулҳои муолиҷа бо истифода аз маҳлули новокаин. 

== Таъсир ==
Новокаин ба андомгон таъсири ангезишовар расонда, дардро рафъ ва тағзияи асабҳоро беҳтар мекунад. Ба маҳлули новокаин баъзан витамин, антибиотикҳо ва доруҳои дигар низ илова карда мешаванд. Ҳангоми Инҳисори новокаинӣ риояи баъзе қоидаҳо ҳатмист, мас., бемор бояд дароз кашад, ҳаракати зиёдатӣ накунад. Инҳисори новокаинӣро дар мавриди муолиҷаи халаи ҷигар ва гурда, бемории рагҳои дасту по, захмбардорӣ, шикастану баромадани устухонҳо низ истифода мебаранд. Дар натиҷаи Инҳисори новокаинӣ ташаннуҷи мушакҳо рафъ ва ихтилоҷ (спазм)-и онҳо зиёд мешавад. Инҳисори новокаинӣ навъҳои гуногун дорад, масалан, вагосимпатӣ, наздигурдавӣ, пешичорбандӣ, ғилофакӣ, кӯтоҳ, ақибипистонӣ, наздифақаротӣ, дохиликосӣ ва ғайра Инҳисори вагосимпатиро барои муолиҷаи иллати узвҳои ҷавфи сандуқи сина ва бемориҳои римноки шуш истифода мебаранд. Инҳисори наздигурдаӣ барои дармони иллати узвҳои шикам, кос, дасту по, бемориҳои илтиҳобии ҷавфи шикам, ногузароии рӯда пешбинӣ шудааст. Инҳисори пешичорбандиро ҳангоми захмбардорӣ ё осеби чорбанд ва узвҳои кос, илтиҳоби рӯдаи рост, ҷарроҳии бачадон ба кор мебаранд (маҳлули новокаин ба маҳалли думғоза ва мақъад фиристода мешавад). Ҳангоми инҳисори ғилофакӣ маҳлули новокаинро ба ғилофакҳои бандаки мушакҳо то устухон равон мекунанд. Бо Инҳисори новокаинӣи кӯтоҳ илтиҳоби ҷузъии пӯсти рӯй, тан ва дасту по муолиҷа карда мешавад (маҳлули новокаинро ҳамроҳ бо антибиотикҳо ба атрофи манбаи илтиҳоб ва зери он равона мекунанд). Инҳисори ақибипистонӣ, маъмулан, ҳангоми мастит истифода мегардад (маҳлули новокаин ба зери ғадуди шир фиристода мешавад). Инҳисори наздифақаротӣ дар мавриди шикастани қабурға ва бемориҳои остеохондрозу радикулит нафъ дорад. Инҳисори дохиликосӣ ҳангоми шикастани устухони кос, тромбофлебити по, илтиҳоби музмини зоидҳои бачадон манфиатбахш аст. Ҳангоми инҳисори танобаки манӣ, ки бо мақсади рафъи халаи гурда ва табобати бемориҳои хоя ба амал оварда мешавад, маҳлули новокаинро ба мавзеи танобаки манӣ тазриқ мекунанд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инҳисори новокаинӣ|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Тиб]]</text>
      <sha1>6nv8vsd51idzknqsy5b5sy4e71eb7lt</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>